Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu stanowisk bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spełniać osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzący pojazdy kolejowe

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Infrastruktury

z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk

bezpoÊrednio zwiàzanych z prowadzeniem i bezpieczeƒstwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spe∏niaç osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzàcy pojazdy kolejowe (Dz. U.

Nr 212, poz. 2152 i Nr 218, poz. 2212) wprowadza si´

nast´pujàce zmiany

1) w § 20 uchyla si´ ust. 3;

2) za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia otrzymuje

brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do niniejszego rozporzàdzenia;

3) w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia

a) w odniesieniu do stanowisk: „1. Dyspozytor ruchu”, „2. Dy˝urny ruchu i stacji”, „3. Manewrowy”, „4. Monter urzàdzeƒ sterowania ruchem

pociàgów”, „5. Monter urzàdzeƒ zdalnego sterowania i kontroli dyspozytorskiej”, „7. Maszynista pomocniczych pojazdów kolejowych metra” w cz´Êci III dotychczasowà treÊç ust. 3

oznacza si´ jako cz´Êç IV,

———————

1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà-

dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra

Infrastruktury (Dz. U. Nr 134, poz. 1429).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 i Nr 203, poz. 1966, z 2004 r.

Nr 92, poz. 883, Nr 96, poz. 959, Nr 97, poz. 962 i Nr 173,

poz. 1808 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314, Nr 163,

poz. 1362 i Nr 169, poz. 1420.

b) w odniesieniu do stanowiska „6. Maszynista

pociàgu metra”

— w cz´Êci I ust. 1 otrzymuje brzmienie

„1. Wykszta∏cenie — Êrednie.”,

— w cz´Êci III dotychczasowà treÊç ust. 3 oznacza si´ jako cz´Êç IV;

4) za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia otrzymuje

brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do niniejszego rozporzàdzenia.

§ 2. 1. Pracownicy zatrudnieni w dniu 6 paêdziernika 2004 r. na stanowiskach wymienionych w za∏àcznikach nr 1 i 2 do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu stanowisk bezpoÊrednio zwiàzanych z prowadzeniem i bezpieczeƒstwem ruchu kolejowego i warunków, jakie

powinny spe∏niaç osoby zatrudnione na tych stanowiskach oraz prowadzàcy pojazdy kolejowe — mogà byç

nadal zatrudnieni na tych stanowiskach bez obowiàzku dope∏nienia warunków okreÊlonych w tym rozporzàdzeniu, dotyczàcych wykszta∏cenia, sta˝u pracy,

przygotowania zawodowego i egzaminów kwalifikacyjnych, z zastrze˝eniem § 23—25 rozporzàdzenia.

2. Prawa kierowania pojazdami kolejowymi wydane przed dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia wed∏ug wzoru okreÊlonego w za∏àczniku nr 6

do rozporzàdzenia, o którym mowa w ust. 1, zachowujà wa˝noÊç. Prawa kierowania pojazdami kolejowymi

mogà byç wydawane wed∏ug dotychczasowego wzoru do wyczerpania zapasów.

§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Infrastruktury: K. Opawski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 26 paêdziernika 2005 r. (poz. 1999)

Za∏àcznik nr 1

WYMAGANIA KWALIFIKACYJNE, RODZAJ, ZAKRES I CZAS TRWANIA PRZYGOTOWANIA ZAWODOWEGO

ORAZ ZAKRES PRZEDMIOTOWY EGZAMINU KWALIFIKACYJNEGO NA POSZCZEGÓLNE STANOWISKA

BEZPOÂREDNIO ZWIÑZANE Z PROWADZENIEM I BEZPIECZE¡STWEM RUCHU KOLEJOWEGO

ORAZ PROWADZÑCYCH POJAZDY KOLEJOWE

1. Dy˝urny ruchu

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej z ruchem i przewozami kolejowymi.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie — Êrednie.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

Liczba dni dla wariantu

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

A

B

1) jednostka organizacyjna pracodawcy

20

28

a) struktura organizacyjna przedsi´biorstwa; zapoznanie si´

z zagadnieniami administracyjnymi i wybranymi zagadnieniami

pracowniczymi

1

1

b) na technicznym posterunku nastawczym: zapoznanie si´

z dokumentacjà techniczno-ruchowà prowadzonà na posterunku;

zakres czynnoÊci podstawowych i dodatkowych dy˝urnego ruchu;

zapoznanie si´ z rodzajami urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym

oraz kolejowej ∏àcznoÊci przewodowej i bezprzewodowej; zapoznanie

si´ z obs∏ugà przejazdu kolejowego lub przejÊcia sterowanego

z technicznego posterunku nastawczego oraz post´powaniem

w razie uszkodzenia urzàdzeƒ rogatkowych

8

10

c) zapoznanie si´ z regulaminem technicznym stacji oraz tymczasowymi

regulaminami prowadzenia ruchu w czasie zamkni´ç torowych

3

4

d) zapoznanie si´ z budowà torów i rozjazdów oraz metodami

ich utrzymania i zasadami kontroli ich stanu technicznego;

regulaminy obs∏ugi przejazdu lub przejÊcia kolejowego

2

4

e) zapoznanie si´ z urzàdzeniami elektroenergetycznymi na posterunkach

ruchu; od∏àczniki trakcyjne, urzàdzenia ogrzewania rozjazdów

1

2

f) zasady organizowania i wykonywania przewozów wojskowych

transportem kolejowym; ogólne zapoznanie si´ z rolà i zasadami

obrony cywilnej na terenie kolejowych zak∏adów pracy

1

1

g) zasady organizowania i wykonywania przewozu kolejà towarów

niebezpiecznych

1

1

h) zasady organizacji mi´dzynarodowych i krajowych przewozów osób

i rzeczy; rozk∏ady jazdy pociàgów

2) dyspozytura — struktura organizacyjna pionu dyspozytorskiego;

nadzór dyspozytorski nad ruchem pasa˝erskim i towarowym;

zapoznanie si´ z zasadami organizacji akcji ratunkowej po wypadku

kolejowym; ∏àcznoÊç dyspozytorska; wspó∏praca dyspozytora

odcinkowego z innymi dyspozyturami i dy˝urnymi ruchu

3

5

3) jednostka zajmujàca si´ eksploatacjà pojazdów kolejowych

6

10

a) gospodarka pojazdami i dru˝ynami trakcyjnymi

1

1

b) budowa oraz zasady utrzymania i naprawy pojazdów kolejowych

1

2

c) rola i zadania dyspozytury

1

1

d) ogl´dziny techniczne wagonów w sk∏adzie pociàgu

1

2

e) próby hamulca zespolonego

2

4

29

43

nie jest

wymagane

wed∏ug

programu

pracodawcy

5

10

34

53

¸àcznie

2. Szkolenie teoretyczne

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie pracy pod nadzorem na stanowisku,

na którym kandydat ma byç zatrudniony

Ogó∏em

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) dokonanie zapisów w dokumentacji techniczno-ruchowej podczas wyst´powania usterek w dzia∏aniu

urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym,

2) wypisanie rozkazów pisemnych w zadanych przypadkach,

3) dokonanie zapisów w dzienniku ruchu podczas zamkni´ç torowych,

4) opracowanie treÊci podanych telegramów adresowych,

5) przygotowanie drogi przebiegu dla wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociàgu na podanych urzàdzeniach

sterowania ruchem kolejowym,

6) wykonanie czynnoÊci nale˝àcych do zakresu stanowisk nastawniczego i zwrotniczego,

7) obs∏uga mechanicznych i elektrycznych urzàdzeƒ rogatkowych z posterunku nastawczego,

8) zabezpieczenie przejazdu w przypadku uszkodzenia urzàdzeƒ rogatkowych.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematów z zakresu

a) techniki i organizacji ruchu kolejowego,

b) sterowania ruchem kolejowym,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç zagadnieƒ z zakresu

a) techniki i organizacji ruchu kolejowego,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) obs∏ugi urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym i ∏àcznoÊci oraz ogólna znajomoÊç

— budowy urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym i ∏àcznoÊci,

— organizacji i wykonywania wojskowych przewozów transportem kolejowym oraz przewozu kolejà towarów niebezpiecznych,

— budowy urzàdzeƒ zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych,

— budowy toru kolejowego i rozjazdów kolejowych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko dy˝urnego ruchu uprawnia do wykonywania czynnoÊci na stanowisku zwrotniczego oraz dodatkowo do obs∏ugi przejazdu kolejowego sterowanego z technicznego posterunku nastawczego.

2. Nastawniczy

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

1) jednostka organizacyjna pracodawcy

13 dni

a) na technicznym posterunku nastawczym: zapoznanie si´ z dokumentacjà

techniczno-ruchowà prowadzonà na posterunku; zakres czynnoÊci podstawowych

i dodatkowych nastawniczego; zapoznanie z rodzajami urzàdzeƒ sterowania ruchem

kolejowym oraz kolejowej ∏àcznoÊci przewodowej i bezprzewodowej

5 dni

b) zapoznanie z regulaminem technicznym stacji

2 dni

c) zapoznanie si´ z utrzymaniem i zasadami kontroli stanu technicznego rozjazdów

3 dni

d) zapoznanie si´ z urzàdzeniami elektroenergetycznymi na posterunku ruchu

2 dni

e) zapoznanie si´ z obs∏ugà przejazdu kolejowego lub przejÊcia sterowanego

z technicznego posterunku nastawczego oraz post´powaniem w razie uszkodzenia

urzàdzeƒ rogatkowych

1 dzieƒ

2) jednostka zajmujàca si´ eksploatacjà pojazdów kolejowych — ogl´dziny techniczne

wagonów w sk∏adzie pociàgu; dokonywanie uproszczonej próby hamulca zespolonego

4 dni

——————————

¸àcznie

17 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technika albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej z ruchem i przewozami kolejowymi

nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

3. Zaj´cia próbne — pod nadzorem na stanowisku nastawniczego

5 dni

——————————

Ogó∏em

22 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) dokonanie zapisów w dokumentacji techniczno-ruchowej podczas wyst´powania usterek w dzia∏aniu

urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym,

2) za∏o˝enie zamka trzpieniowego i spony iglicowej,

3) przygotowanie drogi przebiegu dla wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociàgu na wskazanych urzàdzeniach

sterowania ruchem kolejowym,

4) zabezpieczenie taboru przed zbiegni´ciem,

5) os∏oni´cie sygna∏ami zamkni´tego toru szlakowego i stacyjnego,

6) od∏àczenie nap´du zwrotnicowego o scentralizowanym sposobie nastawiania i przejÊcia na r´czne

przestawianie zwrotnicy,

7) obs∏uga mechanicznych i elektrycznych urzàdzeƒ rogatkowych z posterunku nastawczego,

8) zabezpieczenie przejazdu w przypadku uszkodzenia urzàdzeƒ rogatkowych.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematów z zakresu

a) techniki ruchu kolejowego,

b) sterowania ruchem kolejowym,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç zagadnieƒ z zakresu

a) techniki ruchu kolejowego,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) obs∏ugi urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym i ∏àcznoÊci,

d) ogólnej znajomoÊci budowy urzàdzeƒ

— sterowania ruchem kolejowym i ∏àcznoÊci,

— zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych,

— toru kolejowego i rozjazdów kolejowych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko nastawniczego uprawnia do wykonywania czynnoÊci na stanowisku zwrotniczego oraz dodatkowo do obs∏ugi przejazdu kolejowego sterowanego z technicznego posterunku nastawczego.

3. Zwrotniczy

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

1) jednostka organizacyjna pracodawcy

10 dni

a) na technicznym posterunku nastawczym: zapoznanie si´ z dokumentacjà

techniczno-ruchowà prowadzonà na posterunku; zakres czynnoÊci podstawowych

i dodatkowych zwrotniczego; zapoznanie si´ z rodzajami urzàdzeƒ sterowania ruchem

kolejowym oraz kolejowej ∏àcznoÊci przewodowej i bezprzewodowej

3 dni

b) zapoznanie z regulaminem technicznym stacji

1 dzieƒ

c) zapoznanie si´ z budowà torów i rozjazdów oraz metodami ich utrzymania i zasadami

kontroli stanu technicznego; regulaminy obs∏ugi przejazdu kolejowego lub przejÊcia

3 dni

d) zapoznanie si´ z urzàdzeniami elektroenergetycznymi na posterunkach ruchu;

od∏àczniki trakcyjne, urzàdzenia ogrzewania rozjazdów

2 dni

e) zapoznanie si´ z obs∏ugà przejazdu kolejowego lub przejÊcia sterowanego

z technicznego posterunku nastawczego oraz post´powaniem w razie uszkodzenia

urzàdzeƒ rogatkowych

1 dzieƒ

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technika albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci zwrotniczego pod nadzorem

3 dni

——————————

Ogó∏em

13 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) dokonanie zapisów w dokumentacji techniczno-ruchowej podczas wyst´powania usterek w dzia∏aniu

urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym,

2) za∏o˝enie zamka trzpieniowego i spony iglicowej,

3) przygotowanie drogi przebiegu dla wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociàgu na podanych urzàdzeniach

sterowania ruchem kolejowym,

4) zabezpieczenie taboru przed zbiegni´ciem,

5) os∏oni´cie sygna∏ami zamkni´tego toru szlakowego i stacyjnego,

6) obs∏uga mechanicznych i elektrycznych urzàdzeƒ rogatkowych z posterunku nastawczego,

7) zabezpieczenie przejazdu w przypadku uszkodzenia urzàdzeƒ rogatkowych.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu techniki ruchu kolejowego,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç zagadnieƒ z zakresu

a) techniki ruchu kolejowego,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) obs∏ugi urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym i ∏àcznoÊci,

d) ogólnej znajomoÊci budowy

— urzàdzeƒ zabezpieczenia ruchu na przejazdach kolejowych,

— toru kolejowego i rozjazdów kolejowych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Z∏o˝enie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko zwrotniczego uprawnia dodatkowo do

obs∏ugi przejazdu kolejowego sterowanego z technicznego posterunku nastawczego.

4. Kierownik pociàgu

Kierownik pociàgu pasa˝erskiego i towarowego

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach zwiàzanych z ekonomikà transportu kolejowego, z ruchem i przewozami kolejowymi.

Tytu∏ zawodowy technika lub dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika nie sà wymagane

dla stanowiska kierownika pociàgu pasa˝erskiego.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok pracy na stanowisku konduktora oraz odbycie przygotowania zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok pracy na stanowisku ustawiacza oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne polegajàce na zapoznaniu si´ w jednostce organizacyjnej pracodawcy

1) z regulaminami technicznymi posterunków i odcinków zdalnego prowadzenia ruchu

oraz prowadzeniem dokumentacji techniczno-ruchowej, zasadami prowadzenia ruchu

pociàgów, rodzajami urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym i ∏àcznoÊci, sygnalizacjà

kolejowà, przygotowywaniem dróg przebiegów dla jazd pociàgowych i manewrowych

5 dni

2) ze sposobem zestawiania pociàgów pasa˝erskich i towarowych, w tym z ogólnymi

zasadami przewozu wagonów z towarami niebezpiecznymi, z przekroczonà skrajnià

i wyjàtkowo ci´˝kich oraz z ogólnymi zasadami przewozów wojskowych

2 dni

3) z obowiàzkami manewrowego oraz nadzorujàcego i kierujàcego manewrami, sposobem

wykonywania manewrów, sygna∏ami podawanymi przy manewrach, sprz´ganiem

i rozprz´ganiem taboru, pr´dkoÊciami jazd manewrowych, manewrami po torach

g∏ównych oraz przez przejazdy i przejÊcia; zabezpieczeniem taboru przed zbiegni´ciem,

ze stosowanà dokumentacjà ruchowà w zakresie pracy manewrowej

2 dni

4) z rodzajami hamulców, obs∏ugà urzàdzeƒ wagonowych, obliczaniem rzeczywistej oraz

wymaganej masy hamujàcej, wykonywaniem szczegó∏owej i uproszczonej próby hamulca,

sygna∏ami podawanymi przy próbie hamulca

4 dni

5) rozkazami pisemnymi i ostrze˝eniami dla dru˝yn pociàgowych, dokumentami pociàgowymi,

wewn´trznym rozk∏adem jazdy

2 dni

6) z nadzorem nad prowadzeniem i regulowaniem ruchu pociàgów w sytuacjach

nadzwyczajnych, organizacjà akcji ratunkowej w razie wypadków kolejowych i kl´sk

˝ywio∏owych

2 dni

7) z prawami i obowiàzkami kierownika pociàgu wynikajàcymi z regulaminu pracy,

obowiàzkami kierownika pociàgu z jedno- i wieloosobowà obsadà konduktorskà,

prowadzeniem dokumentacji pociàgowej, u˝ytkowaniem urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci

pociàgowej, podawaniem i odbieraniem sygna∏ów kolejowych w zakresie dru˝yny

pociàgowej, post´powaniem w razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa podró˝nych oraz

bezpieczeƒstwa ruchu kolejowego, samodzielnym wykonaniem zahamowania pociàgu

w kabinie maszynisty, sposobem od∏àczenia urzàdzeƒ energetycznych pojazdu w nag∏ych

przypadkach

5 dni

8) z budowà taboru pasa˝erskiego i towarowego oraz ogl´dzinami technicznymi pociàgu

pasa˝erskiego i towarowego

4 dni

——————————

¸àcznie

26 dni

3. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technika albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej z ekonomikà transportu kolejowego albo z ruchem i przewozami kolejowymi

nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

4. Zaj´cia próbne — wykonywanie pod nadzorem czynnoÊci kierownika pociàgu

3 dni

——————————

Ogó∏em

29 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego dla kierownika pociàgu pasa˝erskiego i towarowego

1. Egzamin praktyczny

1) wykonanie pod nadzorem sprz´gania i rozprz´gania wagonów w sk∏adzie pociàgu,

2) wykonanie próby hamulca zespolonego,

3) ustalenie d∏ugoÊci, masy ogólnej pociàgu, rzeczywistej i wymaganej masy hamujàcej, obliczenie najwi´kszej dozwolonej pr´dkoÊci jazdy pociàgu (gdy rzeczywista masa hamujàca jest mniejsza od wymaganej masy hamujàcej),

4) pos∏ugiwanie si´ wewn´trznym rozk∏adem jazdy, znajomoÊç geografii sieci kolejowej,

5) zabezpieczenie taboru przed zbiegni´ciem,

6) wizualne sprawdzenie stanu technicznego rozjazdów, fazy przek∏adania zwrotnicy nastawianej r´cznie,

sprawdzanie zamkni´ç nastawczych,

7) wype∏nianie prowadzonej przez kierownika pociàgu dokumentacji zwiàzanej z pracà ruchowà i obsadà dru˝yny pociàgowej i konduktorskiej,

8) prezentacja obs∏ugi wytypowanych urzàdzeƒ i wyposa˝enia wagonów,

9) wykonanie wst´pnych ogl´dzin technicznych pociàgu.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematów z zakresu

a) zasad post´powania w przypadku szczególnych wydarzeƒ i zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu kolejowego,

b) zasad zestawiania pociàgów,

c) zasad prowadzenia ruchu pociàgów i pracy manewrowej,

d) obowiàzków jedno- i wieloosobowej dru˝yny konduktorskiej,

e) os∏ony pociàgu zatrzymanego na torze szlakowym,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) obsady i przygotowania pociàgów do jazdy,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) prowadzenia ruchu pociàgów na szlaku bez blokady liniowej, z pó∏samoczynnà i samoczynnà blokadà liniowà, szczególne sposoby prowadzenia ruchu pociàgów,

d) zezwolenia na wjazd, wyjazd lub przejazd pociàgu,

e) warunków przejazdu pociàgu obok semafora, na którym brak sygna∏u zezwalajàcego,

f) powiadamiania dru˝yn pociàgowych — rozkazy pisemne, ostrze˝enia,

g) zasady wykonywania manewrów,

h) okreÊlania i podzia∏u pociàgów, rozk∏adów jazdy do u˝ytku wewn´trznego i publicznego,

i) obs∏ugi urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci kolejowej,

j) post´powania w razie szczególnych wydarzeƒ, zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu i wypadków kolejowych,

k) przewozów nadzwyczajnych, w tym towarów niebezpiecznych,

l) obs∏ugi urzàdzeƒ wagonów pasa˝erskich i towarowych,

m) zasad prowadzenia ruchu pociàgów po torze zamkni´tym,

n) post´powania w razie potrzeby os∏oni´cia sygna∏ami toru zamkni´tego i przeszkody na torze szlakowym,

o) os∏ony miejsca robót i zapewnienia bezpieczeƒstwa pracownikom zatrudnionym na torze zamkni´tym przez kierujàcego robotami.

IV. Szkolenie i egzamin w zakresie zagadnieƒ bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

Uwaga: Kandydat na kierownika pociàgu powinien odbywaç przygotowanie zawodowe i zdawaç egzamin —

zgodnie z rodzajem i specyfikà przewozów wykonywanych przez pracodawc´.

Kierownik pociàgu gospodarczego i roboczego

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego dla kierownika pociàgu gospodarczego i roboczego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

1) jednostka organizacyjna pracodawcy, zapoznanie si´ z

8 dni

a) obowiàzkami kierownika pociàgu gospodarczego i roboczego, w tym: nadzorujàcego,

kierujàcego i wykonujàcego manewry, dokumentami prowadzonymi przez dru˝yn´

pociàgowà

1 dzieƒ

b) regulaminami technicznymi posterunków i odcinków zdalnego prowadzenia ruchu,

zasadami prowadzenia ruchu pociàgów, rodzajami urzàdzeƒ sterowania ruchem

kolejowym i ∏àcznoÊci, sygnalizacjà kolejowà, przygotowaniem dróg przebiegu dla

jazd manewrowych

3 dni

c) zasadami przewozu przesy∏ek nadzwyczajnych

1 dzieƒ

d) sposobami obs∏ugi urzàdzeƒ samowy∏adowczych w wagonach u˝ywanych przy

utrzymaniu infrastruktury kolejowej

3 dni

2) jednostka organizacyjna przewoênika, zapoznanie si´

5 dni

a) ze sposobami zestawiania pociàgów towarowych oraz gospodarczych i roboczych,

w tym: zasadami przewozu wagonów z towarami niebezpiecznymi oraz przewozów

wojskowych

1 dzieƒ

b) ze sposobami przeprowadzania prób hamulca zespolonego

2 dni

c) z hamowaniem pociàgu w kabinie maszynisty oraz sposobami od∏àczania urzàdzeƒ

energetycznych pojazdu kolejowego w sytuacjach szczególnych

1 dzieƒ

d) z podstawowymi wiadomoÊciami o gospodarce wagonami

1 dzieƒ

——————————

¸àcznie

13 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e

1) kandydaci z tytu∏em zawodowym technika albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach zwiàzanych z ruchem i przewozami kolejowymi nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci kierownika pociàgu roboczego i gospodarczego

pod nadzorem

3 dni

—————————

Ogó∏em: 16 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego dla kierownika pociàgu gospodarczego i roboczego

1. Egzamin praktyczny

1) wykonanie pod nadzorem sprz´gania i rozprz´gania wagonów towarowych,

2) wykonanie próby hamulca zespolonego,

3) ustalenie d∏ugoÊci, masy ogólnej pociàgu, rzeczywistej i wymaganej masy hamujàcej,

4) pos∏ugiwanie si´ wewn´trznym rozk∏adem jazdy pociàgów, znajomoÊç geografii kolejowej,

5) zabezpieczenie taboru przed zbiegni´ciem,

6) wzrokowe sprawdzenie stanu technicznego rozjazdów, prze∏o˝enie zwrotnicy przy u˝yciu przeciwwagi,

7) wype∏nienie prowadzonej przez kierownika pociàgu gospodarczego i roboczego dokumentacji pociàgowej,

8) obs∏u˝enie wskazanego urzàdzenia samowy∏adowczego wagonu,

9) zabezpieczenie p´kni´tej szyny.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematów z zakresu pracy i obowiàzków kierownika pociàgu gospodarczego i roboczego,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç zagadnieƒ

a) techniki ruchu kolejowego,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) prowadzenia dokumentów pociàgowych,

d) ∏àcznoÊci bezprzewodowej,

e) zestawiania pociàgów gospodarczych i roboczych,

f) obs∏ugi urzàdzeƒ samowy∏adowczych wagonów,

g) os∏ony miejsca robót i zasad zapewnienia bezpieczeƒstwa pracowników przez kierujàcego robotami,

h) ogólnej znajomoÊci przewozu

— wagonów z towarami niebezpiecznymi,

— przesy∏ek nadzwyczajnych.

IV. Szkolenie i egzamin w zakresie zagadnieƒ bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

5. Ustawiacz

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie — Êrednie.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok pracy w zespole manewrowym oraz odbycie przygotowania zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 3 lata w zespole manewrowym oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

1) jednostka organizacyjna zatrudniajàca pracownika

5 dni

a) zakres czynnoÊci podstawowych i dodatkowych ustawiacza

2 dni

b) zakres czynnoÊci kierownika pociàgu pasa˝erskiego i towarowego

2 dni

c) zapoznanie z regulaminem pracy manewrowej

1 dzieƒ

2) jednostka organizacyjna pasa˝erska lub towarowa

6 dni

a) zapoznanie si´ z organizacjà ruchu

1 dzieƒ

b) gospodarka wagonami pasa˝erskimi/towarowymi

2 dni

c) przewozy nadzwyczajne, w tym towary niebezpieczne

2 dni

d) obs∏uga punktów technologicznych, ∏adunkowych

1 dzieƒ

3) jednostka taboru

a) ogl´dziny techniczne wagonów w sk∏adzie pociàgu

b) próby hamulca zespolonego

4 dni

2 dni

2 dni

——————————

¸àcznie

15 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy

3. Zaj´cia próbne — pod nadzorem na stanowisku ustawiacza

10 dni

——————————

Ogó∏em

25 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) wykonanie pod nadzorem okreÊlonej czynnoÊci manewrowej,

2) wykonanie wst´pnych ogl´dzin technicznych sk∏adu pociàgu,

3) wykonanie próby hamulca zespolonego,

4) przyj´cie i zdanie wagonu w punkcie zdawczo-odbiorczym.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu

a) organizacji i techniki ruchu kolejowego,

b) zagadnieƒ handlowo-przewozowych,

c) przewozu towarów niebezpiecznych,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) organizacji i techniki ruchu kolejowego,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) zagadnieƒ handlowo-przewozowych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

Uwaga

— Kandydat na ustawiacza powinien odbywaç przygotowanie zawodowe i zdawaç egzamin zgodnie z rodzajem i specyfikà przewozów wykonywanych przez pracodawc´.

— Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko ustawiacza uprawnia do wykonywania czynnoÊci na stanowisku manewrowego.

6. Manewrowy

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

1) jednostka organizacyjna zatrudniajàca pracownika

12 dni

a) zakres czynnoÊci podstawowych i dodatkowych manewrowego, poznanie r´cznych

urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym oraz kolejowej ∏àcznoÊci przewodowej

i bezprzewodowej

4 dni

b) zadania i obowiàzki dru˝yny manewrowej, wykonywanie czynnoÊci manewrowych

4 dni

c) zapoznanie z regulaminem pracy manewrowej

2 dni

d) zapoznanie z budowà torów i rozjazdów

2 dni

2) jednostka pasa˝erska lub towarowa — ogólne zapoznanie z organizacjà ruchu

i zasadami gospodarki wagonami

4 dni

3) jednostka taboru

6 dni

a) budowa wagonu

2 dni

b) ogl´dziny techniczne wagonów w sk∏adzie pociàgu

2 dni

c) uproszczona próba hamulca zespolonego

2 dni

——————————

¸àcznie

22 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci manewrowego pod nadzorem

14 dni

——————————

Ogó∏em

36 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) wykonanie pod nadzorem okreÊlonej czynnoÊci manewrowej,

2) za∏o˝enie zamka trzpieniowego i spony iglicowej,

3) przygotowanie drogi przebiegu dla jazdy manewrowej, przy urzàdzeniach sterowania ruchem kolejowym przystosowanych do r´cznego przestawiania zwrotnic,

4) zabezpieczenie taboru przed zbiegni´ciem,

5) wykonanie uproszczonej próby hamulca zespolonego.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu techniki ruchu kolejowego,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç zagadnieƒ z zakresu

a) techniki ruchu kolejowego,

b) sygnalizacji kolejowej,

c) obs∏ugi urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym w zakresie prowadzenia manewrów.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

Uwaga: Kandydat na manewrowego powinien odbywaç przygotowanie zawodowe i zdawaç egzamin zgodnie

z rodzajem i specyfikà przewozów wykonywanych przez pracodawc´.

7. Rewident taboru

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci mechanicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok oraz odbycie przygotowania zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie

1) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ zawodowy robotnika wykwalifikowanego albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊciach mechanicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 2 lata oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne w

jednostce taboru — praca przy

a) naprawie i utrzymaniu elektrycznych zespo∏ów trakcyjnych i autobusów szynowych

90 dni

b) naprawie i utrzymaniu wagonów osobowych

120 dni

c) naprawie i utrzymaniu wagonów towarowych

90 dni

——————————

¸àcznie

300 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e

1) kandydaci z tytu∏em zawodowym technika albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach mechanicznej lub elektrycznej nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci rewidenta taboru pod nadzorem przy

1) elektrycznych zespo∏ach trakcyjnych i autobusach szynowych

14 dni

2) wagonach osobowych

10 dni

3) wagonach towarowych

18 dni

——————————

Ogó∏em

342 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) wykonanie ogl´dzin technicznych sk∏adu: pociàgu z∏o˝onego z elektrycznych zespo∏ów trakcyjnych

i autobusów szynowych, wagonów pociàgu osobowego, wagonów pociàgu towarowego oraz wymaganej próby hamulca,

2) wybranie z przygotowanej grupy wagonów — wagonów spe∏niajàcych warunki kursowania w komunikacji mi´dzynarodowej.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu konstrukcji urzàdzeƒ hamulcowych elektrycznych zespo∏ów trakcyjnych, autobusów szynowych, wagonów osobowych lub towarowych, wykonywanie

ogl´dzin technicznych ze wskazaniem usterek i uszkodzeƒ w podwoziu i cz´Êciach biegowych,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) konstrukcji eksploatowanych elektrycznych zespo∏ów trakcyjnych, autobusów szynowych, wagonów osobowych i towarowych,

b) podstaw elektrotechniki, maszyn i urzàdzeƒ elektrycznych,

c) stosowanych systemów ogrzewania, oÊwietlenia oraz rozwiàzaƒ klimatyzacji wagonów osobowych,

d) warunków technicznych dopuszczenia taboru do ruchu krajowego i mi´dzynarodowego,

e) zasad utrzymania maênic osiowych oraz zapobiegania grzaniu si´ czopów osiowych i zawieszenia

silników trakcyjnych,

f) konstrukcyjnych rozwiàzaƒ uk∏adów hamulcowych, dzia∏ania oraz utrzymania urzàdzeƒ pneumatycznych w taborze kolejowym,

g) organizacji napraw i przeglàdów okresowych i kontrolnych w taborze kolejowym,

h) post´powania w przypadku stwierdzenia usterek lub uszkodzeƒ w taborze kolejowym zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu,

i) wymogów dotyczàcych mycia, czyszczenia, odka˝ania, dezynsekcji taboru,

j) rodzajów serii i numeracji taboru,

k) wymiarów skrajni budowli, taboru oraz skrajni ∏adunkowej krajowej i mi´dzynarodowej,

l) zasad przewozu towarów niebezpiecznych, post´powania w przypadku wykrycia ulatniania lub wycieku substancji trujàcych i toksycznych,

m) sygna∏ów i wskaêników kolejowych,

n) warunków w∏àczania wagonów osobowych i towarowych do pociàgów,

o) zasad zestawiania pociàgów pasa˝erskich i towarowych,

p) zabezpieczania taboru przed zbiegni´ciem,

r) zasad post´powania w razie szczególnych wydarzeƒ, zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu i wypadków

kolejowych,

s) dokumentacji zwiàzanej z przygotowaniem i przyjmowaniem pociàgu oraz jej prowadzenia,

t) gospodarki taborem kolejowym w komunikacji krajowej i mi´dzynarodowej,

u) zasad ochrony przeciwpo˝arowej.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

Uwaga: Kandydat na rewidenta taboru powinien odbywaç przygotowanie zawodowe i zdawaç egzamin zgodnie z rodzajem i specyfikà przewozów wykonywanych przez pracodawc´.

8. Automatyk

Automatyk sterowania ruchem kolejowym

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu.

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika lub

3) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ robotnika wykwalifikowanego albo

4) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊci zwiàzanej ze sterowaniem ruchem kolejowym lub o specjalnoÊciach: mechanicznej, elektrycznej, elektrotechnicznej, elektronicznej lub teletechnicznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok na stanowiskach zwiàzanych z urzàdzeniami sterowania ruchem kolejowym albo wymagajàcych kwalifikacji zawodowych w specjalnoÊciach: mechanicznej, elektrycznej, elektrotechnicznej, elektronicznej lub teletechnicznej — przy naprawie i utrzymaniu urzàdzeƒ sterowania ruchem kolejowym, zwanych dalej „urzàdzeniami srk”, oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego.

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technik albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej ze sterowaniem ruchem kolejowym nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego.

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç wykonywania prac przy urzàdzeniach zewn´trznych i wewn´trznych

srk

1) zmontowanie wyznaczonego urzàdzenia lub jego zespo∏u,

2) zdemontowanie wyznaczonego urzàdzenia lub jego zespo∏u,

3) regulacja wyznaczonego urzàdzenia lub jego cz´Êci sk∏adowej,

4) wykonanie wyznaczonych zabiegów obs∏ugi technicznej,

5) wykonanie wyznaczonych pomiarów przy u˝yciu mierników i sprawdzianów,

6) ustalenie i usuni´cie symulowanych niesprawnoÊci w urzàdzeniach srk,

7) wykonanie czynnoÊci poprzedzajàcych przystàpienie do prac w czynnych urzàdzeniach srk, polegajàcych na dokonaniu zapisu w ksià˝ce kontroli urzàdzeƒ srk, z uwzgl´dnieniem zakresu robót, koniecznoÊci wprowadzenia obostrzonych zasad prowadzenia ruchu oraz sposobu ostrzegania pracujàcych

monterów przez obs∏ugujàcych urzàdzenia.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu prac i obowiàzków automatyka sterowania ruchem

kolejowym,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) budowy, dzia∏ania, utrzymania i obs∏ugi urzàdzeƒ srk,

b) technologii monta˝u poszczególnych zespo∏ów i podzespo∏ów urzàdzeƒ srk, czytania schematów

blokowych i szczegó∏owych,

c) ogólna znajomoÊç

— zasad sporzàdzania dokumentacji eksploatacyjnej urzàdzeƒ srk na posterunku ruchu,

— sygnalizacji kolejowej,

— dzia∏ania i obs∏ugi przewodowej i radiowej ∏àcznoÊci kolejowej,

— podstawowych zasadach techniki i organizacji ruchu pociàgów i manewrów,

— regulaminów technicznych stacji,

— dokumentacji znajdujàcej si´ na posterunku ruchu dotyczàcej regulaminowych dzia∏aƒ pracowników kolejowych ró˝nych specjalnoÊci.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

Automatyk aparatury sterowania ruchem kolejowym (prace na torach czynnych mo˝e wykonywaç pod nadzorem)

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika lub

3) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ robotnika wykwalifikowanego albo

4) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊci zwiàzanej ze sterowaniem ruchem kolejowym lub w specjalnoÊciach: mechanicznej, elektrycznej, elektrotechnicznej, elektronicznej lub teletechnicznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1,5 roku na stanowiskach zwiàzanych z urzàdzeniami sterowania ruchem kolejowym albo wymagajàcych kwalifikacji zawodowych w specjalnoÊciach: mechanicznej, elektrycznej,

elektrotechnicznej, elektronicznej lub teletechnicznej — przy naprawie i utrzymaniu urzàdzeƒ sterowania

ruchem kolejowym, zwanych dalej „urzàdzeniami srk”, oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego.

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) wykszta∏ceniem Êrednim oraz tytu∏em zawodowym technika albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej ze sterowaniem ruchem kolejowym nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego.

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç wykonywania prac przy urzàdzeniach zewn´trznych i wewn´trznych

srk

1) zmontowanie wyznaczonego urzàdzenia lub jego zespo∏u,

2) zdemontowanie wyznaczonego urzàdzenia lub jego zespo∏u,

3) regulacja wyznaczonego urzàdzenia lub jego cz´Êci sk∏adowej,

4) wykonanie wyznaczonych zabiegów obs∏ugi technicznej,

5) wykonanie wyznaczonych pomiarów przy u˝yciu mierników i sprawdzianów,

6) ustalenie i usuni´cie symulowanych niesprawnoÊci w urzàdzeniach srk,

7) wykonanie czynnoÊci poprzedzajàcych przystàpienie do prac w czynnych urzàdzeniach srk, polegajàcych na dokonaniu zapisu w ksià˝ce kontroli urzàdzeƒ srk, z uwzgl´dnieniem zakresu robót, koniecznoÊci wprowadzenia obostrzonych zasad prowadzenia ruchu oraz sposobu ostrzegania pracujàcych

monterów przez obs∏ugujàcych urzàdzenia.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu prac i obowiàzków automatyka sterowania ruchem

kolejowym,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) budowy, dzia∏ania, utrzymania i obs∏ugi urzàdzeƒ srk,

b) technologii monta˝u poszczególnych zespo∏ów i podzespo∏ów urzàdzeƒ srk, czytania schematów

blokowych i szczegó∏owych,

c) ogólna znajomoÊç

— zasad sporzàdzania dokumentacji eksploatacyjnej urzàdzeƒ srk na posterunku ruchu,

— sygnalizacji kolejowej,

— dzia∏ania i obs∏ugi przewodowej i radiowej ∏àcznoÊci kolejowej,

— podstawowych zasad techniki i organizacji ruchu pociàgów i manewrów,

— regulaminów technicznych stacji,

— dokumentacji znajdujàcej si´ na posterunku ruchu dotyczàcej regulaminowych dzia∏aƒ pracowników kolejowych ró˝nych specjalnoÊci.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

9. Toromistrz

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu.

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach zwiàzanych z budowà i utrzymaniem nawierzchni kolejowej lub budownictwem làdowym.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok przy naprawach i utrzymaniu drogi kolejowej oraz odbycie przygotowania

zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie

1) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ zawodowy robotnika wykwalifikowanego albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊciach zwiàzanych z budowà i utrzymaniem nawierzchni kolejowej lub budownictwem làdowym.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 3 lata przy naprawach i utrzymaniu drogi kolejowej oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego.

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — na wyznaczonych odcinkach linii kolejowych — wed∏ug programu pracodawcy.

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technika lub

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach zwiàzanych z budowà i utrzymaniem nawierzchni kolejowej lub budownictwem làdowym nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci toromistrza pod nadzorem 24 dni.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego.

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç wykonania prac

1) wytyczenie rozjazdu w terenie,

2) zniwelowanie toru lub terenu przy pomocy niwelatora lub sprz´tu pomocniczego,

3) wykonanie badaƒ bezpoÊrednich toru,

4) dokonanie pomiaru strza∏ek ∏uku,

5) wykonanie technicznych badaƒ rozjazdu,

6) dokonanie odczytu z planu schematycznego stacji oraz odczytu na rysunku technicznym,

7) os∏oni´cie sygna∏ami przeszkody na torze oraz miejsca ograniczenia szybkoÊci ruchu pociàgów na

torze,

8) wykonanie odr´cznego szkicu obiektu,

9) opracowanie harmonogramu robót przy wymianie rozjazdu, regulacji toru w planie i profilu; regulacja napr´˝eƒ w torze bezstykowym metodà swobodnej regulacji napr´˝eƒ,

10) sporzàdzenie wykresu pe∏zania toków szynowych toru bezstykowego.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu

a) pracy i obowiàzków toromistrza,

b) zasad tyczenia osi torów i rozjazdów,

c) zasad niwelacji toru i terenu,

d) zasad budowy toru kolejowego,

e) organizacji robót torowych,

f) analizy zmian stanu napr´˝eƒ w tokach szynowych,

g) regulacji napr´˝eƒ w torze bezstykowym,

h) naprawy p´kni´tej szyny w torze bezstykowym,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) zasad tyczenia osi torów i rozjazdów,

b) zasad niwelowania torów i terenu, dokonywania stosownych pomiarów i obliczania strza∏ek ∏uków,

c) zasad dokonywania kontroli stanu torów, rozjazdów i budowli kolejowych oraz zwiàzanych z tym

pomiarów,

d) zasad os∏aniania sygna∏ami i prowadzenia robót zwiàzanych z budowà i utrzymaniem podtorza i nawierzchni budowli i urzàdzeƒ kolejowych,

e) budowy i dzia∏ania sprz´tu i maszyn oraz r´cznych narz´dzi do robót torowych,

f) budowy, zasad dzia∏ania i napraw rozjazdów kolejowych,

g) zasad budowy i utrzymania torów bezstykowych,

h) zagadnieƒ spawalnictwa szyn i rozjazdów,

i) zasad dokonywania odbioru robót nawierzchniowych,

j) zasad dokonywania badaƒ defektoskopowych,

k) zasad i kryteriów okreÊlania stopnia zu˝ycia i przydatnoÊci elementów nawierzchni kolejowej,

l) zasad i zakresu przygotowania kolei do pracy w warunkach zimowych,

m) budowy i utrzymania urzàdzeƒ ogrzewania rozjazdów kolejowych,

n) sygnalizacji kolejowej i techniki ruchu,

o) budowy, zasad dzia∏ania i obs∏ugi urzàdzeƒ sterowania ruchem i ∏àcznoÊci kolejowej,

p) zasad ochrony przeciwpo˝arowej oraz pos∏ugiwania si´ sprz´tem przeciwpo˝arowym,

r) zasad post´powania w razie wypadku kolejowego oraz uszkodzenia toru, podtorza, budowli i urzàdzeƒ kolejowych, zagra˝ajàcego bezpieczeƒstwu ruchu,

s) sposobów udzielania pierwszej pomocy w razie wypadków z ludêmi lub nag∏ych zachorowaƒ,

t) zasad sk∏adowania elementów nawierzchni kolejowej,

u) wykorzystania komputerowych systemów wspomagajàcych decyzje przy ocenie stanu technicznego nawierzchni.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko toromistrza uprawnia do wykonywania

czynnoÊci na stanowisku dró˝nika obchodowego.

10. Mostowniczy

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej z budowà i utrzymaniem dróg i mostów nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 5 lat przy utrzymaniu obiektów in˝ynieryjnych oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z tytu∏em zawodowym —

technik o specjalnoÊci zwiàzanej z budowà i utrzymaniem dróg i mostów nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego.

1. Egzamin praktyczny

1) wmontowanie konstrukcji odcià˝ajàcej,

2) wymiana mostownic,

3) utrzymanie ∏o˝ysk.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu zadaƒ i obowiàzków mostowniczego,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) budowy toru kolejowego na obiektach in˝ynieryjnych,

b) rodzajów obiektów in˝ynieryjnych, ich elementów konstrukcyjnych i pracy tych elementów, materia∏ów i narz´dzi stosowanych do naprawy obiektów in˝ynieryjnych,

c) zasad dokonywania przeglàdów obiektów in˝ynieryjnych i wykrywania nieprawid∏owoÊci,

d) organizowania i prowadzenia robót zwiàzanych z utrzymaniem i naprawà obiektów in˝ynieryjnych,

e) zasad kierowania grupà roboczà wykonujàcà roboty na torze i w sàsiedztwie czynnych torów kolejowych oraz w innych trudnych warunkach realizacji robót,

f) zasad post´powania w przypadku stwierdzenia zagro˝eƒ bezpieczeƒstwa ruchu kolejowego,

g) techniki ruchu, sygnalizacji kolejowej i zasad pos∏ugiwania si´ urzàdzeniami ∏àcznoÊci,

h) zasad ochrony przeciwpo˝arowej oraz pos∏ugiwania si´ sprz´tem przeciwpo˝arowym.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

11. Dró˝nik obchodowy

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie — zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok pracy przy robotach torowych.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — na odcinkach linii kolejowych wed∏ug programu pracodawcy.

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technika lub dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje albo

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanej z budowà i utrzymaniem dróg kolejowych nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) okreÊlenie stanu szyn, podk∏adów, z∏àczek, podsypki,

2) dokonanie pomiaru podstawowych parametrów toru — przeÊwitu i przechy∏u,

3) os∏oni´cie sygna∏ami przeszkody na torze i miejsca ograniczenia pr´dkoÊci,

4) zabezpieczenie p´kni´tej szyny w torze,

5) dokonanie ogl´dzin stanu zamkni´ç zwrotnicowych w rozjeêdzie,

6) dokonanie ogl´dzin wybranego obiektu in˝ynieryjnego.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu zadaƒ i obowiàzków dró˝nika obchodowego,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) obowiàzków dró˝nika obchodowego,

b) sygnalizacji kolejowej i techniki ruchu kolejowego w zakresie obowiàzków dró˝nika obchodowego,

c) zasad budowy toru kolejowego, elementów sk∏adowych nawierzchni kolejowej, podtorza oraz zasad wykonywania podstawowych robót zwiàzanych z utrzymaniem nawierzchni i podtorza,

d) pos∏ugiwania si´ r´cznymi narz´dziami do robót torowych,

e) podstawowych wiadomoÊci dotyczàcych toru bezstykowego, ze szczególnym uwzgl´dnieniem zasad pracy w wysokich temperaturach,

f) podstawowych wiadomoÊci dotyczàcych badaƒ defektoskopowych oraz zasad oznaczania i sposobu post´powania z szynami, w których wykryto wady,

g) budowy, cz´Êci sk∏adowych i zasad dzia∏ania rozjazdów i skrzy˝owaƒ torów,

h) konstrukcji nawierzchni na obiektach in˝ynieryjnych i przejazdach kolejowych,

i) zasad post´powania w razie wypadku na torach lub przejazdach kolejowych oraz uszkodzenia torów, budowli i urzàdzeƒ kolejowych,

j) zasad post´powania w przypadku zerwania linii wysokiego napi´cia lub uszkodzenia urzàdzeƒ sieci trakcyjnej,

k) zasad dzia∏ania w trudnych warunkach zimowych,

l) zasad pos∏ugiwania si´ narz´dziami do usuwania lodu i Êniegu z urzàdzeƒ kolejowych.

IV. Szkolenie i egzamin w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

12. Dró˝nik przejazdowy

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie: zasadnicze zawodowe.

2. Zawodowy sta˝ pracy — odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne w jednostce organizacyjnej zatrudniajàcej pracownika

1) zapoznanie z regulaminem obs∏ugi przejazdu lub przejÊcia

1 dzieƒ

2) zapoznanie z obowiàzkami dró˝nika przejazdowego i dokumentacjà s∏u˝bowà prowadzonà

na przejeêdzie

2 dni

3) zapoznanie z obs∏ugà rogatkowych urzàdzeƒ mechanicznych i elektrycznych i obs∏ugà

urzàdzeƒ ∏àcznoÊci

1 dzieƒ

4) post´powanie w razie uszkodzenia urzàdzeƒ rogatkowych

1 dzieƒ

5) poznanie zasad obserwacji przeje˝d˝ajàcego pociàgu

1 dzieƒ

6) zapoznanie ze sposobami: os∏ony przeszkody i ograniczenia pr´dkoÊci jazdy pociàgów

na torach szlakowych i stacyjnych

1 dzieƒ

——————————

¸àcznie

7 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy, z tym ˝e kandydaci z

1) tytu∏em zawodowym technika lub

2) dyplomem potwierdzajàcym kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci zwiàzanych z ruchem i przewozami kolejowymi lub budowà i utrzymaniem dróg kolejowych nie podlegajà szkoleniu teoretycznemu.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci dró˝nika przejazdowego pod nadzorem

3 dni

——————————

Ogó∏em

10 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç wykonywania prac

1) obs∏uga mechanicznych i elektrycznych urzàdzeƒ rogatkowych,

2) zabezpieczenie przejazdu w przypadku uszkodzenia urzàdzeƒ rogatkowych,

3) przyj´cie i potwierdzenie informacji o odjeêdzie pociàgu na szlaku jedno- i wielotorowym,

4) os∏oni´cie sygna∏ami przeszkody na torach kolejowych,

5) os∏oni´cie sygna∏ami miejsca ograniczenia pr´dkoÊci pociàgów,

6) zabezpieczenie p´kni´tej szyny.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu zadaƒ i obowiàzków dró˝nika przejazdowego,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) obowiàzków dró˝nika przejazdowego,

b) techniki ruchu kolejowego,

c) sygnalizacji kolejowej,

d) budowy i obs∏ugi urzàdzeƒ zabezpieczenia ruchu kolejowego na przejazdach strze˝onych,

e) zasad przygotowania kolei do pracy w warunkach zimowych,

f) budowy toru kolejowego i nawierzchni kolejowej oraz podstawowych prac zwiàzanych z utrzymaniem torów i nawierzchni przejazdu,

g) przewozu wagonów z towarami niebezpiecznymi oraz przewozu przesy∏ek nadzwyczajnych.

IV. Szkolenie i egzamin w zakresie zagadnieƒ bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

13. Pomocnik maszynisty pojazdu trakcyjnego

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach mechanicznej, elektrycznej lub elektrotechnicznej, zwiàzanej z rodzajem trakcji.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 3 miesiàce przy naprawie i utrzymaniu pojazdów kolejowych odpowiedniej trakcji.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika lub

3) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ robotnika wykwalifikowanego albo

4) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊciach mechanicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 3 miesiàce przy naprawie i utrzymaniu pojazdów kolejowych odpowiedniej trakcji.

Wariant C

Z∏o˝ony egzamin kwalifikacyjny na stanowisko pomocnika maszynisty w innym rodzaju trakcji oraz zawodowy sta˝ pracy — co najmniej 6 miesi´cy na stanowisku pomocnika maszynisty w innym rodzaju trakcji

oraz odbycie przygotowania zawodowego okreÊlonego w tabeli dla wariantu C.

Wariant D

Z∏o˝ony egzamin kwalifikacyjny na kierowc´ lokomotywy spalinowej do 300 KM oraz zawodowy sta˝ pracy — co najmniej 1 rok w charakterze kierowcy lokomotywy spalinowej do 300 KM oraz odbycie przygotowania zawodowego okreÊlonego w tabeli dla wariantu D.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — jednostka organizacyjna zatrudniajàca pracownika

IloÊç dni dla wariantu

A

B

C

D

1) praca przy naprawie i utrzymaniu spalinowych pojazdów trakcyjnych

10*

40*

30*

14*

2) praca przy naprawie i utrzymaniu elektrycznych pojazdów trakcyjnych

10*

40*

30*

30*

3) praca przy naprawie i utrzymaniu parowych pojazdów trakcyjnych

10*

40*

30*

14*

4) zatrudnienie w charakterze pracownika szkolonego (pod nadzorem)

a) przy czynnoÊciach pomocnika maszynisty spalinowych pojazdów

trakcyjnych

15*

15*

15*

7*

b) przy czynnoÊciach pomocnika maszynisty elektrycznych pojazdów

trakcyjnych

15*

15*

15*

14*

c) przy czynnoÊciach pomocnika maszynisty parowych pojazdów

trakcyjnych

15*

15*

15*

7*

d) przy czynnoÊciach rewidenta taboru

10

10

—

5

35*

65*

45*

26*

49*

¸àcznie

2. Szkolenie teoretyczne — dla wariantu A nie przewiduje si´, a dla pozosta∏ych wariantów wed∏ug odr´bnego programu nauczania

3. Zaj´cia próbne — pod nadzorem

Liczba dni dla wariantu

A

B

C

D

1) na stanowisku pomocnika maszynisty spalinowych pojazdów

trakcyjnych

15*

30*

30*

15*

2) na stanowisku pomocnika maszynisty elektrycznych pojazdów

trakcyjnych

15*

30*

30*

30*

3) na stanowisku pomocnika maszynisty parowych pojazdów

trakcyjnych

15*

30*

30*

15*

50*

95*

75*

41*

79*

Ogó∏em

* Dotyczy rodzaju trakcji, na którà kandydat jest szkolony.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç wykonywania

1) czynnoÊci przygotowania pojazdu trakcyjnego do pracy i zdania pojazdu trakcyjnego po zakoƒczeniu

pracy,

2) czynnoÊci pomocnika maszynisty podczas prowadzenia pociàgu i innych prac,

3) lokalizowania, wykrywania i usuwania przyczyn wadliwej pracy pojazdu trakcyjnego lub podzespo∏u,

4) wst´pnych ogl´dzin technicznych pociàgu i obs∏ugi hamulców.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu konstrukcji i obs∏ugi pojazdu trakcyjnego oraz hamulców,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) konstrukcji pojazdów trakcyjnych i ich podzespo∏ów w zakresie niezb´dnym do wykonywania pracy na tym stanowisku,

b) przygotowania pojazdów trakcyjnych do i po pracy,

c) obs∏ugi pojazdów trakcyjnych,

d) podstaw elektrotechniki, miernictwa i materia∏oznawstwa, w zakresie niezb´dnym do wykonywania pracy na tym stanowisku,

e) sposobów wykrywania i usuwania okreÊlonych usterek pojazdu trakcyjnego lub podzespo∏u,

f) zasad dzia∏ania i obs∏ugi hamulców kolejowych, wst´pnych ogl´dzin technicznych oraz przeprowadzania prób hamulców pociàgów,

g) sygnalizacji i organizacji ruchu kolejowego,

h) metod bezpiecznej pracy przy urzàdzeniach elektrycznych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Uwaga: W przypadku potrzeby przeprowadzenia cyklu jednoczesnego szkolenia na stanowisko pomocnika maszynisty dwóch rodzajów trakcji

1) ca∏kowity okres szkolenia jest sumà okresów dotyczàcych zawodowego sta˝u i szkolenia praktycznego

na pojazdach kolejowych tych rodzajów trakcji,

2) obowiàzuje pe∏ny zakres cz´Êci III — egzamin kwalifikacyjny dla ka˝dego rodzaju trakcji,

3) obowiàzuje odbycie zaj´ç próbnych dla ka˝dego rodzaju trakcji w okresach przewidzianych w programie

przygotowania zawodowego.

14. Maszynista pojazdu trakcyjnego

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Z∏o˝ony egzamin kwalifikacyjny na stanowisko pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok na stanowisku pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego i przejechanie

w tym czasie

1) 15 tys. km w trakcji elektrycznej,

2) 10 tys. km w trakcji spalinowej,

3) 5 tys. km w trakcji parowej

— w zale˝noÊci od rodzaju trakcji, na którà kandydat jest szkolony.

Wariant B

1. Z∏o˝ony egzamin kwalifikacyjny na stanowisko maszynisty w innym rodzaju trakcji.

2. Zawodowy sta˝ pracy — co najmniej 1 rok na stanowisku maszynisty pojazdu trakcyjnego w tym rodzaju trakcji oraz co najmniej 30 dni pracy przy naprawie i utrzymaniu pojazdów trakcyjnych, o których prawo kierowania kandydat si´ ubiega.

Wariant C

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie i tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊci mechanicznej lub elektrycznej (elektrotechnicznej).

2. Zawodowy sta˝ pracy — 6 miesi´cy na stanowisku pomocnika maszynisty odpowiedniego rodzaju trakcji.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — jednostka zatrudniajàca pracownika

Liczba

dni dla wariantu

A

B

C

—

30*

—

—

30*

—

—

30*

—

a) przy czynnoÊciach pomocnika maszynisty elektrycznych pojazdów

trakcyjnych

—

15*

—

b) przy czynnoÊciach pomocnika maszynisty spalinowych pojazdów

trakcyjnych

—

15*

—

c) przy czynnoÊciach pomocnika maszynisty parowych pojazdów

trakcyjnych

—

15*

—

—

50*

—

1) praca przy naprawie i utrzymaniu elektrycznych pojazdów trakcyjnych

2) praca przy naprawie i utrzymaniu spalinowych pojazdów trakcyjnych

3) praca przy naprawie i utrzymaniu parowych pojazdów trakcyjnych

4) praca w charakterze pracownika szkolonego (pod nadzorem)

5) praca na stanowisku pomocnika maszynisty w rodzaju trakcji,

na którà kandydat jest szkolony

6) zatrudnienie w charakterze pracownika szkolonego (pod nadzorem)

a) przy czynnoÊciach maszynisty elektrycznych pojazdów trakcyjnych

15*

—

20*

b) przy czynnoÊciach maszynisty spalinowych pojazdów trakcyjnych

15*

—

20*

c) przy czynnoÊciach maszynisty parowych pojazdów trakcyjnych

—

15*

20*

15*

95*

110*

20*

¸àcznie

2. Szkolenie teoretyczne — dla wariantu A i B wed∏ug odr´bnego programu nauczania; dla wariantu C nie

jest wymagane.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci pod nadzorem

Liczba dni

dla wariantu

A

B

C

a) na stanowisku maszynisty elektrycznych pojazdów trakcyjnych

20*

30*

20*

b) na stanowisku maszynisty spalinowych pojazdów trakcyjnych

20*

30*

20*

c) na stanowisku maszynisty parowych pojazdów trakcyjnych

—

30*

20*

20*

35*

125*

140*

40*

Ogó∏em

* Dotyczy rodzaju trakcji, na którà kandydat jest szkolony.

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç

1) wykonywania czynnoÊci przygotowania i zdania pojazdu trakcyjnego do i po pracy,

2) obs∏ugi pojazdów trakcyjnych podczas jazdy,

3) wykonywania wst´pnych ogl´dzin technicznych pociàgu i obs∏ugi hamulców kolejowych,

4) lokalizowania i wykrywania usterek w obwodach i urzàdzeniach pojazdów trakcyjnych,

5) obs∏ugi aktywnych systemów zabezpieczeƒ oraz urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci,

6) prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej i naprawczej.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu konstrukcji i obs∏ugi pojazdu trakcyjnego oraz hamulców kolejowych,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) konstrukcji i obs∏ugi pojazdów trakcyjnych,

b) przygotowania i zdania pojazdu trakcyjnego do i po pracy,

c) dzia∏ania i obs∏ugi typów hamulców stosowanych na kolejach,

d) poszczególnych obwodów i urzàdzeƒ pojazdów trakcyjnych,

e) sposobów lokalizowania i usuwania przyczyn wadliwej pracy pojazdu trakcyjnego lub podzespo∏ów,

f) obs∏ugi aktywnych systemów zabezpieczeƒ urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci,

g) urzàdzeƒ zabezpieczenia ruchu pociàgów w zakresie niezb´dnym do wykonywania czynnoÊci maszynisty pojazdu trakcyjnego,

h) sygnalizacji i organizacji ruchu kolejowego,

i) zagadnieƒ zwiàzanych z przewozem kolejà towarów niebezpiecznych,

j) zasad post´powania w razie wypadku kolejowego oraz wydarzeƒ z ludêmi,

k) przepisów i instrukcji oraz prowadzenia podstawowej dokumentacji eksploatacyjnej i naprawczej,

l) bezpiecznych metod pracy przy urzàdzeniach elektrycznych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko maszynisty pojazdu trakcyjnego uprawnia do wykonywania czynnoÊci na stanowisku pomocnika maszynisty pojazdu trakcyjnego. Zdanie egzaminu kwalifikacyjnego na stanowisko maszynisty spalinowego pojazdu

trakcyjnego uprawnia do wykonywania czynnoÊci na stanowisku kierowcy lokomotywy

spalinowej do 300 KM.

Wariant D (Dla maszynisty pociàgu pasa˝erskiego Warszawskiej Kolei Dojazdowej (WKD)

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie i tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach elektrycznej lub mechanicznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok przy naprawie i utrzymaniu taboru WKD oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego — szkolenie praktyczne

1) praca przy naprawie i utrzymaniu taboru WKD

a) uk∏adu mechanicznego

10 dni

b) uk∏adu elektrycznego

20 dni

c) uk∏adu pneumatycznego i hamulca

20 dni

2) praca przy czynnoÊciach maszynisty pociàgu WKD

w charakterze pracownika szkolonego (pod nadzorem), w tym

90 dni,

200 godzin prowadzenia

pociàgu

———————————

Ogó∏em: 140 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç

1) wykonywania czynnoÊci przygotowania do pracy i zdania po pracy pociàgu WKD,

2) prowadzenia pociàgu po linii WKD,

3) wst´pnych ogl´dzin technicznych pociàgu i obs∏ugi hamulca,

4) lokalizowania i wykrywania usterek w poszczególnych obwodach i urzàdzeniach taboru WKD,

5) obs∏ugi aktywnych systemów zabezpieczeƒ i urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci,

6) prowadzenia dokumentacji eksploatacyjnej i naprawczej.

2. Egzamin teoretyczny;

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu konstrukcji i obs∏ugi taboru WKD,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) konstrukcji taboru WKD,

b) przygotowania do pracy i zdania po pracy pociàgu WKD,

c) dzia∏ania i obs∏ugi hamulców stosowanych w taborze WKD,

d) obwodów i urzàdzeƒ taboru WKD,

e) sposobu lokalizowania i usuwania przyczyn wadliwej pracy taboru WKD,

f) obs∏ugi aktywnych systemów zabezpieczeƒ i urzàdzeƒ radio∏àcznoÊci,

g) wymaganych na stanowisku maszynisty WKD instrukcji oraz regulaminów wewn´trznych,

h) sygnalizacji i organizacji ruchu na linii WKD.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

15. Kierowca lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika lub

3) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ zawodowy robotnika wykwalifikowanego albo

4) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊci mechanicznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok przy wykszta∏ceniu Êrednim lub 2 lata przy zasadniczym zawodowym oraz

odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne w jednostce organizacyjnej zatrudniajàcej pracownika

1) przy naprawie i utrzymaniu spalinowych pojazdów trakcyjnych

2) przy czynnoÊciach kierowcy lokomotywy spalinowej o mocy do 300 KM

o charakterze pracownika szkolonego (pod nadzorem)

30 dni

15 dni

——————

¸àcznie

45 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci kierowcy lokomotywy spalinowej

o mocy do 300 KM pod nadzorem

30 dni

——————

Ogó∏em: 75 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny — umiej´tnoÊç

1) wykonywania próbnej jazdy oraz obs∏ugi urzàdzeƒ i hamulców lokomotywy,

2) wykonywania czynnoÊci przygotowania lokomotywy do pracy i zdania lokomotywy po pracy,

3) lokalizowania, wykrywania i usuwania typowych usterek podczas pracy lokomotywy,

4) obs∏ugi hamulców kolejowych podczas przeprowadzania prób hamulca pociàgu.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu konstrukcji i obs∏ugi lokomotywy spalinowej o mocy

do 300 KM,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) konstrukcji i obs∏ugi lokomotywy o mocy do 300 KM,

b) lokalizacji i sposobów usuwania wadliwej pracy lokomotywy,

c) budowy i obs∏ugi hamulców stosowanych na kolejach,

d) sygnalizacji i organizacji ruchu kolejowego,

e) zagadnieƒ zwiàzanych z przewozem towarów niebezpiecznych.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

16. Kierowca drezyny i wózka motorowego

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika

albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach mechanicznej, elektrotechnicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 3 miesiàce na stanowiskach rzemieÊlniczych przy naprawie i utrzymaniu pojazdów pomocniczych z nap´dem motorowym oraz odbycie przygotowania zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie

1) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ zawodowy robotnika wykwalifikowanego albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊciach mechanicznej, elektrotechnicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 6 miesi´cy na stanowiskach rzemieÊlniczych przy naprawie i utrzymaniu pojazdów pomocniczych z nap´dem motorowym oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne

1) przy czynnoÊciach pomocnika kierowcy drezyny i wózka motorowego

2) przy obs∏udze ˝urawi z nap´dem hydraulicznym o udêwigu do 8 ton

60 dni

3 dni

——————

¸àcznie: 63 dni

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci kierowcy drezyny i wózka motorowego

pod nadzorem

12 dni

——————

Ogó∏em: 75 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) wykonanie próbnej jazdy na wybranym odcinku linii kolejowej,

2) wykrycie i usuni´cie usterki w dzia∏aniu urzàdzeƒ drezyny lub wózka motorowego,

3) os∏oni´cie sygna∏ami przeszkody na torze szlakowym,

4) obs∏uga ˝urawia hydraulicznego zamontowanego na wózku motorowym,

5) os∏oni´cie sygna∏ami wózka motorowego (drezyny) w razie nieprzewidzianego postoju na szlaku.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu

a) budowy, eksploatacji i utrzymania wózków motorowych z nap´dem spalinowym,

b) techniki ruchu kolejowego,

c) budowy i obs∏ugi ˝urawi hydraulicznych o udêwigu do 8 ton,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) budowy, dzia∏ania, obs∏ugi i utrzymania wózków motorowych z nap´dem spalinowym,

b) budowy i dzia∏ania silnika spalinowego,

c) zasad gospodarki paliwem i smarami,

d) sposobów wykrywania i usuwania nieprawid∏owoÊci w dzia∏aniu urzàdzeƒ drezyny i wózka motorowego,

e) podstaw budowy toru kolejowego i nawierzchni kolejowej,

f) sygnalizacji kolejowej,

g) techniki i organizacji ruchu kolejowego,

h) polskiej sieci kolejowej,

i) s∏u˝bowego rozk∏adu jazdy pociàgów,

j) zasad bezpiecznej eksploatacji drezyn i wózków motorowych,

k) zasad post´powania w razie wypadków lub uszkodzeƒ zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu ruchu,

l) sposobów udzielania pierwszej pomocy w razie wypadków z ludêmi lub nag∏ych zachorowaƒ,

m) ochrony przeciwpo˝arowej oraz pos∏ugiwania si´ sprz´tem przeciwpo˝arowym,

n) podstawowych zagadnieƒ z zakresu dozoru technicznego,

o) dokumentacji eksploatacyjnej oraz warunków dopuszczenia pojazdów kolejowych do eksploatacji.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Uwagi

1. Egzamin na kierowc´ drezyny i wózka motorowego powinni z∏o˝yç tak˝e kierujàcy pojazdami drogowo-kolejowymi. Pracownicy ci powinni wczeÊniej ukoƒczyç kurs dla kierowcy (operatora) pojazdu drogowego (maszyny budowlanej) i posiadaç prawo jazdy (uprawnienia do obs∏ugi) odpowiedniej kategorii.

2. Pracowników, o których mowa w pkt 1, przed poddaniem egzaminowi nale˝y przeszkoliç

1) teoretycznie wed∏ug pkt II.2,

2) praktycznie — przy czynnoÊciach pomocnika kierowcy drezyny i wózka motorowego w wymiarze

200 przejechanych kilometrów.

17. Maszynista wieloczynnoÊciowych i ci´˝kich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci

trakcyjnej

Egzamin mo˝e byç przeprowadzony w jednej lub kilku z ni˝ej wymienionych specjalnoÊci

1) maszynista oczyszczarki t∏ucznia w torze,

2) maszynista profilarki t∏ucznia,

3) maszynista stabilizatora dynamicznego,

4) maszynista automatycznej podbijarki toru i podbijarki rozjazdów,

5) maszynista koparki rowów,

6) maszynista profilarki (Êcinarki) ∏aw torowiska,

7) maszynista ˝urawia kolejowego,

8) maszynista zgarniarki t∏ucznia,

9) maszynista dêwigu UK,

10) maszynista wielowrzecionowej zakr´tarki Êrub stopowych,

11) maszynista pociàgu do wymiany nawierzchni kolejowej,

12) maszynista pociàgu do naprawy podtorza,

13) maszynista wymieniarki podk∏adów,

14) maszynista odÊnie˝arki torów,

15) maszynista zgrzewarki szyn w torze,

16) maszynista pojazdu do inspekcji mostów,

17) maszynista drezyny pomiarowej,

18) maszynista pojazdów kolejowych do wykonywania prac przy urzàdzeniach kolejowej sieci trakcyjnej.

I. Kwalifikacje wymagane od kandydatów do egzaminu

Wariant A

1. Wykszta∏cenie

1) Êrednie oraz tytu∏ zawodowy technika albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe technika

w specjalnoÊciach mechanicznej, elektrotechnicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 1 rok, w tym 6 miesi´cy przy utrzymaniu i naprawie maszyn do robót nawierzchniowych i budowlanych oraz odbycie przygotowania zawodowego.

Wariant B

1. Wykszta∏cenie

1) zasadnicze zawodowe oraz tytu∏ robotnika wykwalifikowanego albo

2) dyplom potwierdzajàcy kwalifikacje zawodowe na poziomie zasadniczym

w specjalnoÊciach mechanicznej, elektrotechnicznej lub elektrycznej.

2. Zawodowy sta˝ pracy — 2 lata na stanowiskach rzemieÊlniczych przy utrzymaniu i naprawie maszyn do

robót nawierzchniowych i budowlanych oraz odbycie przygotowania zawodowego.

II. Program przygotowania zawodowego

1. Sta˝ stanowiskowy i szkolenie praktyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

2. Szkolenie teoretyczne — wed∏ug programu pracodawcy.

3. Zaj´cia próbne — wykonywanie czynnoÊci maszynisty maszyny do robót nawierzchniowych i budowlanych pod nadzorem

20 dni

III. Zakres egzaminu kwalifikacyjnego

1. Egzamin praktyczny

1) przygotowanie do pracy okreÊlonej maszyny,

2) odbycie próbnej pracy w charakterze maszynisty,

3) wykrycie i usuni´cie usterki stwierdzonej w czasie pracy maszyny, awaryjne „z∏o˝enie” maszyny,

4) os∏oni´cie sygna∏ami maszyny w czasie nieprzewidzianego postoju maszyny na szlaku,

5) wykonanie czynnoÊci obs∏ugowych po zakoƒczeniu pracy maszyny.

2. Egzamin teoretyczny

1) cz´Êç pisemna — opracowanie tematu z zakresu

a) budowy, dzia∏ania, obs∏ugi i utrzymania maszyny,

b) organizacji, techniki i metod wykonywania robót okreÊlonà maszynà,

2) cz´Êç ustna — znajomoÊç

a) przeznaczenia, budowy, dzia∏ania i zasad obs∏ugi okreÊlonej maszyny,

b) systemów remontów planowo-zapobiegawczych okreÊlonej maszyny,

c) zasad i zakresu obs∏ugi oraz konserwacji urzàdzeƒ elektrycznych okreÊlonej maszyny,

d) techniki ruchu kolejowego oraz zasad organizacji manewrów kolejowych,

e) sygnalizacji kolejowej,

f) udzielania pierwszej pomocy w razie wypadków z ludêmi i nag∏ych zachorowaƒ,

g) zasad ewidencji czasu pracy i obiegu dokumentacji,

h) dokumentacji eksploatacyjnej oraz warunków dopuszczania pojazdów kolejowych do eksploatacji.

IV. Szkolenie i egzamin z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy — wed∏ug odr´bnego programu

opracowanego przez pracodawc´ zgodnie z przepisami ustawy — Kodeks pracy.

V. Uwagi.

1. MaszyniÊci wieloczynnoÊciowych i ci´˝kich maszyn do kolejowych robót budowlanych i kolejowej sieci

trakcyjnej kierujàcy pojazdem kolejowym po uprzednim przeszkoleniu teoretycznym powinni z∏o˝yç dodatkowo egzamin

1) praktyczny

— wykonanie próbnej jazdy maszynà na wybranym odcinku linii kolejowej dla sprawdzenia umiej´tnoÊci jazdy oraz znajomoÊci sygnalizacji kolejowej i techniki ruchu kolejowego,

2) teoretyczny

a) cz´Êç pisemna

— opracowanie tematu z zakresu znajomoÊci techniki ruchu kolejowego,

b) cz´Êç ustna — znajomoÊç

— polskiej sieci kolejowej,

— wewn´trznego rozk∏adu jazdy pociàgów.

2. MaszyniÊci obs∏ugujàcy maszyny pozostajàce pod nadzorem dozoru technicznego powinni uzyskaç

uprawnienia do obs∏ugi tych maszyn.

3. MaszyniÊci obs∏ugujàcy maszyny energetyczne powinni zdaç egzamin ze znajomoÊci zasad eksploatacji

urzàdzeƒ i instalacji elektroenergetycznych.

Za∏àcznik nr 2

WZÓR PRAWA KIEROWANIA POJAZDEM KOLEJOWYM

ok∏adka: po z∏o˝eniu format A7, t∏o jasnoniebieskie, litery czarne

po z∏o˝eniu format A7, t∏o bia∏e, litery czarne

1999

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 26 paêdziernika 2005 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wykazu stanowisk bezpoÊrednio zwiàzanych z prowadzeniem

i bezpieczeƒstwem ruchu kolejowego i warunków, jakie powinny spe∏niaç osoby zatrudnione

na tych stanowiskach oraz prowadzàcy pojazdy kolejowe

Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86,

poz. 789, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje