Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów

§ 1. 1. Pracodawca zatrudniajàcy pracowników

przy zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów albo innych materia∏ów zawierajàcych azbest jest obowiàzany zapewniç ochron´ pracowników przed szkodliwym

dzia∏aniem w∏ókien azbestu i py∏u zawierajàcego

azbest, zwanych dalej „py∏em azbestu”, w szczególnoÊci

1) na podstawie oceny ryzyka zawodowego, uwzgl´dniajàcej rodzaj i stopieƒ nara˝enia, stosowaç niezb´dne Êrodki ochrony zmniejszajàce to ryzyko;

2) kontrolowaç stopieƒ nara˝enia pracowników na

dzia∏anie py∏u azbestu w sposób okreÊlony w przepisach dotyczàcych badaƒ i pomiarów czynników

szkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy.

2. Ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1 pkt 1, powinna byç zweryfikowana, jeÊli zachodzi podejrzenie,

˝e jest nieprawdziwa, lub gdy nastàpi∏a znaczàca

zmiana warunków pracy.

§ 2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ w przypadku, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie wyst´powania azbestu w przewidzianych do usuni´cia materia∏ach lub konstrukcji budynku.

§ 3. Szkolenie w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny

pracy pracowników, którzy w zwiàzku z wykonywanymi pracami sà lub mogà byç nara˝eni na dzia∏anie py———————

1) Minister Gospodarki i Pracy kieruje dzia∏em administracji

rzàdowej — praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki i Pracy (Dz. U. Nr 134, poz. 1428).

2) Niniejsze rozporzàdzenie w zakresie swojej regulacji dokonuje wdro˝enia postanowieƒ dyrektywy 83/477/EWG

z dnia 19 wrzeÊnia 1983 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem zwiàzanym z nara˝eniem na dzia∏anie

azbestu w miejscu pracy (Dz. Urz. WE L 327 z 24.11.1983),

zmienionej dyrektywà 91/382/EWG z dnia 25 czerwca

1991 r. (Dz. Urz. WE L 206 z 29.07.1991) oraz dyrektywà

2003/18/WE z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. Urz. WE L 097

z 15.04.2003).

Dane dotyczàce og∏oszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w tym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏oszenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 120,

poz. 1252 i Nr 210, poz. 2135 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 72.

∏u azbestu, oraz osób kierujàcych takimi pracownikami i pracodawców powinno byç przeprowadzane

z uwzgl´dnieniem programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkowania wyrobów zawierajàcych

azbest, stanowiàcego za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 4. Do planu prac, o którym mowa w przepisach

wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia

19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest, do∏àcza si´ informacje dotyczàce

1) okreÊlenia odpowiednich Êrodków ochrony zbiorowej i indywidualnej, niezb´dnych do zapewnienia

bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia pracowników;

2) okreÊlenia sposobów

a) wyeliminowania lub ograniczania uwalniania

si´ py∏u azbestu do powietrza,

b) informowania pracowników i innych osób, które mogà byç nara˝one na dzia∏anie py∏u azbestu, o zasadach post´powania i niezb´dnych

Êrodkach ochrony;

3) koniecznoÊci usuni´cia materia∏ów zawierajàcych

azbest przed rozpocz´ciem prac rozbiórkowych,

z wyjàtkiem sytuacji, gdyby powodowa∏o to wi´ksze zagro˝enie dla pracowników lub innych osób

ni˝ w przypadku pozostawienia tych materia∏ów

w dotychczasowym miejscu.

§ 5. 1. Pracodawca zatrudniajàcy pracowników

przy zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów albo innych materia∏ów zawierajàcych azbest jest obowiàzany podejmowaç dzia∏ania zmniejszajàce nara˝enie

pracowników na dzia∏anie py∏u azbestu i ograniczaç

jego st´˝enie w powietrzu co najmniej do wartoÊci

najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia, okreÊlonej

w przepisach dotyczàcych najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników szkodliwych dla zdrowia w Êrodowisku pracy.

2. Pracodawca w szczególnoÊci jest obowiàzany

zapewniç, aby przy pracach stwarzajàcych nara˝enie

na dzia∏anie py∏u azbestu

1) liczba osób przydzielonych do prac oraz czas trwania nara˝enia by∏y ograniczone do niezb´dnego

minimum;

2) maszyny, sprz´t i metody pracy stosowane przy

wykonywaniu prac eliminowa∏y lub ogranicza∏y

do minimum powstawanie py∏u azbestu, a szczególnie jego emisj´ do Êrodowiska pracy lub Êrodowiska naturalnego;

3) stosowane by∏y odpowiednie do rodzaju i poziomu nara˝enia odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki

ochrony indywidualnej, w tym odzie˝ ochronna

i Êrodki ochrony uk∏adu oddechowego.

§ 6. W przypadku prowadzenia prac w warunkach

wymagajàcych stosowania Êrodków ochrony uk∏adu

oddechowego — pracodawca jest obowiàzany, po

konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami,

zapewniç pracownikom wykonujàcym takie prace odpowiednie do istniejàcych warunków Êrodowiska pracy przerwy na odpoczynek w miejscach, w których nie

wyst´puje nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu.

§ 7. 1. W przypadku przekroczenia wartoÊci najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia py∏u azbestu,

okreÊlonej w przepisach dotyczàcych najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ i nat´˝eƒ czynników szkodliwych

dla zdrowia w Êrodowisku pracy, pracodawca jest

obowiàzany wstrzymaç wykonywanie pracy przez pracowników oraz niezw∏ocznie podjàç dzia∏ania w celu

obni˝enia st´˝enia py∏u azbestu do wartoÊci dopuszczalnej.

2. Ponowne podj´cie pracy jest dopuszczalne po

stwierdzeniu, i˝ w wyniku dzia∏aƒ, o których mowa

w ust. 1, st´˝enie py∏u azbestu w Êrodowisku pracy nie

przekracza dopuszczalnej wartoÊci.

3. Je˝eli, mimo podj´tych dzia∏aƒ, nie jest mo˝liwe

obni˝enie st´˝enia py∏u azbestu do wartoÊci dopuszczalnej — podj´cie pracy jest mo˝liwe pod warunkiem zastosowania Êrodków ochrony uk∏adu oddechowego zapewniajàcych nieprzekraczanie dopuszczalnego nara˝enia pracowników na dzia∏anie py∏u

azbestu. Stosowanie tych Êrodków nie mo˝e byç sta∏e

i powinno byç ograniczone do minimum.

4. Ârodki ochrony uk∏adu oddechowego mogà byç

stosowane jedynie jako rozwiàzanie uzupe∏niajàce lub

awaryjne; nie mogà one zast´powaç technicznych

Êrodków ograniczajàcych nara˝enie pracowników na

dzia∏anie py∏u azbestu.

§ 8. 1. Maszyny i inne urzàdzenia stosowane przy

pracach zwiàzanych z zabezpieczaniem wyrobów albo

usuwaniem wyrobów lub innych materia∏ów zawierajàcych azbest powinny byç wyposa˝one w instalacje

odciàgów miejscowych zaopatrzone w wysoko efektywne filtry.

2. Pracodawca jest obowiàzany zapewniç regularne wykonywanie przeglàdów, regulacji, konserwacji

i napraw instalacji, maszyn i innych urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1. Je˝eli jest to mo˝liwe, czynnoÊci

te nale˝y wykonywaç w strefie pracy tych instalacji

i urzàdzeƒ.

§ 9. 1. Podczas prac zwiàzanych z zabezpieczaniem

wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub innych materia∏ów zawierajàcych azbest nale˝y ograniczaç do minimum powstawanie odpadów, szczególnie drobnych

i s∏abo zwiàzanych.

2. Odpadów zawierajàcych azbest nie nale˝y mieszaç z innymi rodzajami odpadów.

Poz. 1824

§ 10. Pracodawca jest obowiàzany tak organizowaç stanowiska pracy, na których wyst´puje nara˝enie na py∏ azbestu, aby wysi∏ek fizyczny pracownika

by∏ ograniczony do minimum oraz aby pracownik nie

by∏ nara˝ony na dzia∏anie innych czynników rakotwórczych.

§ 11. 1. Pracodawca jest obowiàzany dostarczaç

pracownikom nara˝onym na dzia∏anie py∏u azbestu

odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej w∏aÊciwe do poziomu nara˝enia oraz zapobiegajàce odpowiednio stykaniu si´ cia∏a z py∏ami azbestu i ich wdychaniu.

2. Odzie˝, o której mowa w ust. 1, powinna byç wykonana z materia∏u uniemo˝liwiajàcego przenikanie

py∏u azbestu oraz umo˝liwiajàcego ∏atwe czyszczenie.

R´kawy w nadgarstkach i nogawki spodni w kostkach

powinny szczelnie przylegaç do cia∏a.

§ 12. 1. Pracodawca jest obowiàzany wymieniaç

Êrodki ochrony uk∏adu oddechowego jednorazowego

u˝ytku po ka˝dej zmianie roboczej lub gdy opory oddychania odczuwalnie wzrosnà.

2. Niedopuszczalne jest zdejmowanie Êrodków

ochrony uk∏adu oddechowego w strefie zanieczyszczonej py∏em azbestu. Wszelkich zmian elementów filtrujàcych nale˝y dokonywaç po wyjÊciu z tej strefy.

§ 13. W miejscach wykonywania prac, w których

wyst´puje nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu, niedopuszczalne jest spo˝ywanie posi∏ków, picie napojów,

palenie tytoniu, przechowywanie rzeczy osobistych

oraz przebywanie bez uzasadnionej potrzeby.

§ 14. 1. Pracodawca jest obowiàzany zapewniç,

aby po zakoƒczeniu pracy w warunkach nara˝enia na

dzia∏anie py∏u azbestu odzie˝ i obuwie robocze oraz

Êrodki ochrony indywidualnej by∏y

1) oczyszczone z py∏u azbestu wysoko skutecznymi

urzàdzeniami filtracyjno-wentylacyjnymi lub na

mokro w sposób uniemo˝liwiajàcy uwalnianie si´

py∏u do Êrodowiska pracy lub do Êrodowiska naturalnego;

2) przechowywane wy∏àcznie w wyznaczonym miejscu, w sposób wykluczajàcy kontakt z w∏asnà

odzie˝à pracowników.

2. Odzie˝ i obuwie robocze oraz Êrodki ochrony indywidualnej stosowane w warunkach, o których mowa w ust. 1, nie mogà byç u˝ywane poza miejscem

pracy.

3. Odzie˝ zanieczyszczona py∏em azbestu przeznaczona do prania powinna byç pakowana i oznakowana

w sposób okreÊlony w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r.

o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest.

§ 15. 1. Po zakoƒczeniu prac zwiàzanych z zabezpieczaniem wyrobów albo usuwaniem wyrobów lub

innych materia∏ów zawierajàcych azbest pracodawca

jest obowiàzany zapewniç uprzàtni´cie terenu wykonywania prac z odpadów zawierajàcych azbest oraz

oczyszczenie z py∏u azbestu w sposób uniemo˝liwiajàcy ich emisj´ do Êrodowiska.

2. Stanowiska pracy, drogi komunikacyjne oraz

maszyny i urzàdzenia powinny byç czyszczone pod koniec ka˝dej zmiany roboczej.

3. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny byç wykonywane z maksymalnà starannoÊcià,

z wykorzystaniem podciÊnieniowego sprz´tu filtracyjno-wentylacyjnego zaopatrzonego w wysoko skuteczne filtry lub metodà czyszczenia na mokro. Niedopuszczalne jest r´czne zamiatanie na sucho albo czyszczenie pomieszczeƒ oraz Êrodków i narz´dzi pracy przy

u˝yciu spr´˝onego powietrza.

§ 16. 1. Py∏ azbestu gromadzony w elementach filtracyjnych sprz´tu, o którym mowa w § 15 ust. 3, nale˝y regularnie usuwaç z zachowaniem niezb´dnych

Êrodków ostro˝noÊci, stosujàc odpowiednio dobrane

Êrodki ochrony indywidualnej. Filtry w∏ókninowe nale-

Poz. 1824

˝y wymieniaç zgodnie z instrukcjà u˝ytkowania sprz´tu. Zu˝yte filtry nale˝y usuwaç, pakujàc je do szczelnych worków i post´pujàc z nimi tak, jak z innymi odpadami zawierajàcymi azbest. Regenerowanie filtrów

jest niedopuszczalne.

2. Worki do gromadzenia py∏u azbestu, zamontowane w urzàdzeniach odpylajàcych, powinny byç

przeznaczone do jednorazowego u˝ytku.

§ 17. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 2 kwietnia 1998 r. w sprawie zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest oraz

programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkowania takich wyrobów (Dz. U. Nr 45, poz. 280).

§ 18. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Gospodarki i Pracy: J. Piechota

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki

i Pracy z dnia 14 paêdziernika 2005 r. (poz. 1824)

PROGRAM SZKOLENIA W ZAKRESIE BEZPIECZNEGO U˚YTKOWANIA

WYROBÓW ZAWIERAJÑCYCH AZBEST

Program szkolenia, tj. instrukta˝u stanowiskowego

oraz szkolenia okresowego pracowników, którzy

w zwiàzku z wykonywanymi pracami sà lub mogà byç

nara˝eni na dzia∏anie py∏u azbestu, oraz pracodawców

i osób kierujàcych takimi pracownikami, powinien zapewniç wystarczajàce informacje dotyczàce

1) potencjalnego zagro˝enia zdrowia wynikajàcego

z nara˝enia na dzia∏anie py∏u azbestu;

2) dopuszczalnych i faktycznych st´˝eƒ py∏u azbestu

w Êrodowisku pracy oraz potrzeby monitorowania

zanieczyszczeƒ powietrza;

3) przepisów i zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy

w zakresie niezb´dnym do organizowania i wykonywania pracy na okreÊlonym stanowisku oraz

zwiàzanych z tym stanowiskiem obowiàzków i od-

powiedzialnoÊci w dziedzinie bezpieczeƒstwa i higieny pracy;

4) organizowania i wykonywania pracy w sposób

bezpieczny dla siebie i innych osób, w tym

— Êrodków ostro˝noÊci zwiàzanych ze stosowaniem odzie˝y i obuwia roboczego oraz Êrodków

ochrony indywidualnej,

— specjalnych Êrodków ostro˝noÊci minimalizujàcych nara˝enie na dzia∏anie py∏u azbestu,

— zachowania przy wykonywaniu pracy wymagaƒ higienicznych, w tym powstrzymywania si´

od palenia tytoniu w miejscu pracy;

5) post´powania w sytuacjach awaryjnych, a tak˝e

udzielania pierwszej pomocy osobom, które uleg∏y wypadkom.

1824

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI I PRACY1)

z dnia 14 paêdziernika 2005 r.

w sprawie zasad bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów

zawierajàcych azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego u˝ytkowania takich wyrobów2)

Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, z póên. zm.3))

zarzàdza si´, co nast´puje