Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 stycznia 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz

kszta∏cenia ogólnego w poszczególnych typach szkó∏

(Dz. U. Nr 51, poz. 458 oraz z 2003 r. Nr 210, poz. 2041)

wprowadza si´ nast´pujàce zmiany

1) w § 1 w pkt 2

a) lit. b otrzymuje brzmienie

wym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi, o których mowa

w art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. h) ustawy, o której

mowa w lit. c), stanowiàcà za∏àcznik nr 8 do

rozporzàdzenia.”;

2) za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do niniejszego rozporzàdzenia;

3) za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia otrzymuje brzmienie okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do niniejszego rozporzàdzenia;

4) dodaje si´ za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia

w brzmieniu okreÊlonym w za∏àczniku nr 3 do niniejszego rozporzàdzenia.

„b) uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym

w stopniu umiarkowanym lub znacznym

w szko∏ach podstawowych i gimnazjach, stanowiàcà za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia,”,

§ 2. Przepisy niniejszego rozporzàdzenia stosuje

si´ poczàwszy od roku szkolnego 2004/2005.

b) w lit. f kropk´ zast´puje si´ przecinkiem i dodaje si´ lit. g w brzmieniu

§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.

„g) szkó∏ specjalnych przysposabiajàcych do

pracy dla uczniów z upoÊledzeniem umys∏o-

Minister Edukacji Narodowej i Sportu: M. Sawicki

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej

i Sportu z dnia 13 stycznia 2005 r. (poz. 165)

Za∏àcznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO DLA UCZNIÓW Z UPOÂLEDZENIEM UMYS¸OWYM

W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM W SZKO¸ACH PODSTAWOWYCH I GIMNAZJACH

Wskazania ogólne

1. Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym

w stopniu umiarkowanym lub znacznym polega na integralnej realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuƒczej szko∏y, z uwzgl´dnieniem specyficznych form i metod pracy oraz zasad nauczania, opisanych przez wspó∏czesne nauki spo∏eczno-pedagogiczne.

2. Specyfika kszta∏cenia uczniów z upoÊledzeniem

umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym

polega na nauczaniu i wychowaniu ca∏oÊciowym, zintegrowanym, opartym na wielozmys∏owym poznawaniu otaczajàcego Êwiata — w ca∏ym procesie edukacji.

W stosunku do uczniów, zw∏aszcza uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu znacznym, przez ca∏y

okres kszta∏cenia w szkole podstawowej, a nast´pnie

w gimnazjum, dzia∏ania edukacyjne sà ukierunkowane

na zaspokajanie specyficznych potrzeb edukacyjnych

tych uczniów, odpowiednio do ich mo˝liwoÊci psychofizycznych. Przy ustalaniu kierunków pracy z uczniem

nale˝y uwzgl´dniaç indywidualne tempo rozwoju

ucznia. Z tego wzgl´du podstawa programowa nie

wyró˝nia odr´bnych celów, zadaƒ ani treÊci nauczania

dla kolejnych etapów edukacyjnych w szkole podstawowej i gimnazjum.

Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym

w stopniu umiarkowanym lub znacznym opiera si´

na indywidualnych programach edukacyjnych,

opracowanych przez nauczycieli i specjalistów pracujàcych z uczniami na podstawie odr´bnych przepisów.

3. Nauczyciele prowadzà zaj´cia edukacyjne zgodnie z indywidualnym programem edukacyjnym, zachowujàc korelacj´ treÊci nauczania i wychowania.

Czas zaj´ç i przerw nale˝y dostosowaç do mo˝liwoÊci

i potrzeb uczniów. O doborze uczniów do oddzia∏ów

decydujà g∏ównie ich potrzeby edukacyjne i mo˝liwoÊci psychofizyczne, w mniejszym stopniu wiek i lata

nauki.

4. Na ka˝dym etapie edukacyjnym w szkole podstawowej i gimnazjum wyodr´bnia si´

Poz. 165

2) zdoby∏ maksymalnà samodzielnoÊç w zakresie zaspokajania podstawowych potrzeb ˝yciowych,

3) by∏ zaradny w ˝yciu codziennym, adekwatnie do

indywidualnego poziomu sprawnoÊci i umiej´tnoÊci, oraz mia∏ poczucie decydowania o sobie,

4) móg∏ uczestniczyç w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego na równi z innymi cz∏onkami danej zbiorowoÊci, znajàc i przestrzegajàc ogólnie przyj´tych

norm wspó∏˝ycia, zachowujàc prawo do swojej innoÊci.

1) zaj´cia edukacyjne

a) funkcjonowanie w Êrodowisku,

b) muzyka z rytmikà,

c) plastyka,

d) technika,

e) wychowanie fizyczne,

f) etyka1),

2) zaj´cia rewalidacyjne.

5. Nawet niewielkie post´py ucznia powinny byç

wzmacniane pozytywnie, natomiast brak post´pów

nie podlega wartoÊciowaniu negatywnemu.

6. Wskazane jest nawiàzanie wspó∏pracy z rodzinà

ucznia, w∏àczanie jej w dzia∏alnoÊç rewalidacyjnà prowadzonà na terenie szko∏y, a tak˝e w miar´ mo˝liwoÊci kontynuacja przez rodziców niektórych elementów

tej dzia∏alnoÊci w domu ucznia. Konieczna jest te˝ taka organizacja dzia∏alnoÊci rewalidacyjnej szko∏y, która przygotuje Êrodowisko lokalne do przyj´cia i zaakceptowania ucznia i udzielania mu pomocy.

7. Po˝àdany jest udzia∏ rodziców (prawnych opiekunów) w konsultacjach dotyczàcych post´pów i trudnoÊci ucznia, wspieranie przez szko∏´ ich wysi∏ków

w pracy z uczniem (zgodnie ze specyfikà rodziny, wyznawanymi przez nià wartoÊciami i kultywowanà tradycjà).

Cele edukacyjne

Celem edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym jest rozwijanie autonomii ucznia niepe∏nosprawnego, wdra˝anie go do funkcjonowania spo∏ecznego, rozumienia

i uznawania norm spo∏ecznych, a w szczególnoÊci wyposa˝enie go — stosownie do jego mo˝liwoÊci —

w takie umiej´tnoÊci i wiadomoÊci, które pozwolà mu

na postrzeganie siebie jako niezale˝nej osoby, oraz

aby

1) móg∏ porozumiewaç si´ z otoczeniem w najpe∏niejszy sposób, werbalnie lub pozawerbalnie,

———————

1) Nauczanie religii jest realizowane zgodnie z odr´bnymi

przepisami.

Zadania szko∏y

1. Tworzenie warunków niezb´dnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego, poczucia bezpieczeƒstwa i akceptacji, nawiàzania pozytywnego kontaktu emocjonalnego nauczyciela z uczniem.

2. Dokonywanie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i na jej podstawie opracowywanie i modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego.

3. Rozwijanie u ucznia motywacji do porozumiewania si´ z drugà osobà (rówieÊnikiem, doros∏ym),

komunikowania potrzeb i stanów emocjonalnych.

4. Tworzenie sytuacji edukacyjnych i wykorzystywanie sytuacji ˝yciowych do rozwijania umiej´tnoÊci

komunikacyjnych uczniów, w tym tak˝e umiej´tnoÊci

czytania i pisania, jak równie˝ elementarnych umiej´tnoÊci matematycznych.

5. Wdra˝anie do samodzielnego wykonywania

czynnoÊci zwiàzanych z samoobs∏ugà, budzenie ch´ci

pomocy innym.

6. Tworzenie sytuacji wychowawczych umo˝liwiajàcych doÊwiadczanie relacji spo∏ecznych, przygotowanie do pe∏nienia ról spo∏ecznych, wzmacnianie pozytywnych prze˝yç zwiàzanych z pe∏nionymi rolami.

7. Uczenie zasad wspó∏˝ycia spo∏ecznego (w szczególnoÊci pomoc sàsiedzka i inne zachowania prospo∏eczne, poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego

cz∏owieka, uprzejmoÊç i ˝yczliwoÊç).

8. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci radzenia sobie

w ró˝nych sytuacjach spo∏ecznych, uczenie umiej´tnoÊci rozwiàzywania sytuacji konfliktowych.

9. Uczenie umiej´tnoÊci kierowania swoim post´powaniem, rozwijanie umiej´tnoÊci dokonywania wyboru i budzenie poczucia odpowiedzialnoÊci za w∏asne decyzje, uczenie obowiàzkowoÊci i kszta∏towanie

niezale˝noÊci uczuciowej.

10. Tworzenie sytuacji sprzyjajàcych poznawaniu

otoczenia, w którym przebywa uczeƒ, instytucji

i obiektów, z których b´dzie w przysz∏oÊci korzysta∏.

11. Umo˝liwianie uczniowi udzia∏u w ró˝nych wydarzeniach spo∏ecznych i kulturalnych w roli odbiorcy

i twórcy kultury, uczenie przy tym wyra˝ania swoich

prze˝yç i emocji.

12. Przybli˝anie tradycji i obyczajów lokalnych, narodowych, rozbudzanie poczucia przynale˝noÊci do

spo∏ecznoÊci lokalnej, regionu, kraju.

Poz. 165

i wychowania nale˝y wykorzystaç mo˝liwoÊci, jakie

stwarza Êrodowisko spo∏eczno-kulturowe ucznia oraz

baza materialno-dydaktyczna szko∏y. Zakres treÊci nauczania i wychowania ulega poszerzaniu w miar´ nabywania przez uczniów wiadomoÊci, umiej´tnoÊci

i sprawnoÊci.

1. Umiej´tnoÊç samoobs∏ugi

13. Umo˝liwianie poznawania Êrodowiska przyrodniczego, budzenie zainteresowania i szacunku dla

otaczajàcej przyrody i wychowanie do ˝ycia w harmonii z przyrodà.

1) kszta∏towanie sprawnoÊci niezb´dnych w codziennym ˝yciu, dotyczàcych ubierania si´, jedzenia, higieny osobistej, czynnoÊci fizjologicznych, ochrony organizmu przed szkodliwymi czynnikami,

14. Wspieranie rozwoju sprawnoÊci psychofizycznej uczniów, prowadzenie zaj´ç niezb´dnych do rozwoju psychoruchowego.

2) kszta∏towanie nawyków i postaw ogólnie akceptowanych w tym zakresie.

2. Dba∏oÊç o zdrowie

15. Tworzenie warunków do uprawiania przez

uczniów ró˝nych dyscyplin sportu, udzia∏u w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie.

1) przyjmowanie prawid∏owej pozycji cia∏a, w szczególnoÊci podczas nauki,

16. Tworzenie warunków do zdobywania umiej´tnoÊci technicznych i wykorzystywania ich w ró˝nych

sytuacjach ˝yciowych. Umo˝liwianie korzystania

z urzàdzeƒ technicznych, u∏atwiajàcych funkcjonowanie w ˝yciu.

2) utrwalanie podstawowych nawyków higienicznych i ˝ywieniowych,

17. Zapewnienie uczniowi udzia∏u w ró˝nych zaj´ciach rewalidacyjnych wspierajàcych rozwój i majàcych wp∏yw na mo˝liwoÊci kszta∏cenia ogólnego oraz

realizacj´ treÊci podstawy programowej. Zaj´cia rewalidacyjne sà prowadzone w celu

3. Umiej´tnoÊç porozumiewania si´ z otoczeniem,

w tym

1) wspomagania rozwoju ucznia,

2) rozwijania psychofizycznej sprawnoÊci ucznia oraz

zdolnoÊci do odniesienia sukcesu,

3) unikanie czynników szkodliwych dla zdrowia,

4) korzystanie z pomocy medycznej.

1) wykorzystywanie komunikatów pozawerbalnych,

2) poznawanie wspierajàcych lub alternatywnych

metod komunikacji (w stosunku do uczniów napotykajàcych trudnoÊci w s∏ownym porozumiewaniu

si´),

3) rozwijania zainteresowaƒ (w szczególnoÊci muzycznych, teatralnych, tanecznych, Êpiewu i sportowych), sprawnoÊci manualnej oraz zdolnoÊci

plastycznych,

3) doskonalenie s∏ownictwa ucznia i umiej´tnoÊci

formu∏owania wypowiedzi,

4) usprawniania funkcjonowania ucznia oraz jego

kondycji fizycznej,

4. Rozwijanie percepcji wzrokowej i spostrzegania

5) wspomagania samodzielnoÊci spo∏ecznej,

6) wdra˝ania do aktywnoÊci ruchowej i kszta∏towania

umiej´tnoÊci samodzielnego organizowania wypoczynku i rekreacji.

Zaj´cia rewalidacyjne sà ustalane na podstawie orzeczenia o potrzebie kszta∏cenia specjalnego.

4) doskonalenie wymowy.

1) podczas obserwacji rzeczywistoÊci i na obrazkach,

2) przez manipulowanie przedmiotami i porzàdkowanie przedmiotów,

3) przez wyszukiwanie ró˝nic i podobieƒstw oraz zauwa˝anie zmian w otoczeniu.

5. Rozwijanie percepcji s∏uchowej przez

TreÊci nauczania

Zakres treÊci nauczania i wychowania w kszta∏ceniu uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu

umiarkowanym lub znacznym odpowiada indywidualnym potrzebom edukacyjnym i mo˝liwoÊciom psychofizycznym ucznia. Przy realizacji treÊci nauczania

1) çwiczenia wra˝liwoÊci s∏uchowej,

2) çwiczenia rytmiczne,

3) çwiczenia s∏uchu fonematycznego,

4) analiz´ i syntez´ s∏uchowà.

6. åwiczenia pami´ci, w szczególnoÊci dotykowej,

ruchowej i s∏ownej.

7. Nauka czytania i pisania z wykorzystaniem çwiczeƒ

1) usprawniania spostrzegania wzrokowego i s∏uchowego,

2) rozwijania orientacji przestrzennej,

3) rozwijania sprawnoÊci manualnej i umiej´tnoÊci

pisania r´cznego,

4) usprawniania koordynacji wzrokowo-ruchowej,

5) usprawniania innych obszarów zgodnie z potrzebami ucznia.

Bioràc pod uwag´ indywidualne uwarunkowania

uczniów, którzy nie nab´dà umiej´tnoÊci pisania r´cznego, nale˝y, w miar´ mo˝liwoÊci, przygotowaç ich do

pos∏ugiwania si´ maszynà do pisania lub komputerem.

Poz. 165

2) aktywnoÊç muzyczna, plastyczna i taneczna,

3) umiej´tne stosowanie ró˝nych Êrodków artystycznego wyrazu,

4) rozwijanie specjalnych uzdolnieƒ i zainteresowaƒ

kulturalnych.

12. Poznawanie przyrody

1) zapoznawanie z ró˝nymi Êrodowiskami naturalnymi,

2) prowadzenie hodowli i upraw,

3) kszta∏towanie postaw proekologicznych w kontaktach z przyrodà.

13. Zaj´cia ruchowe

1) zabawy i gry ruchowe s∏u˝àce rozwijaniu sprawnoÊci psychofizycznej,

2) çwiczenia gimnastyczne i korekcyjne niezb´dne do

rozwoju psychoruchowego,

8. Elementarne umiej´tnoÊci matematyczne

1) porównywanie,

2) odwzorowywanie,

3) porzàdkowanie zbiorów przedmiotów,

3) udzia∏ w zawodach sportowych, turystyce i krajoznawstwie,

4) wykorzystywanie nabytych umiej´tnoÊci ruchowych w ˝yciu codziennym,

4) liczenie i pos∏ugiwanie si´ pieni´dzmi,

5) przygotowanie do aktywnego sp´dzania wolnego

czasu.

5) mierzenie d∏ugoÊci, obj´toÊci, ci´˝aru, czasu —

z zastosowaniem prostych przyrzàdów pomiarowych.

14. Kszta∏cenie techniczne

9. Poznawanie najbli˝szego otoczenia

1) poznawanie materia∏ów i produktów codziennego

u˝ytku, ich w∏aÊciwoÊci i zastosowaƒ,

1) szko∏y,

2) korzystanie z prostych narz´dzi,

2) urz´dów i innych instytucji,

3) korzystanie z urzàdzeƒ socjalnych i technicznych

powszechnego u˝ytku, zgodnie z ich przeznaczeniem,

3) placówek kulturalnych,

4) sklepów, punktów us∏ugowych.

10. Poznawanie najbli˝szego Êrodowiska spo∏eczno-kulturowego

1) aktywne uczestniczenie w ró˝nych formach ˝ycia

spo∏ecznego i kulturalnego,

2) przygotowanie ucznia do pe∏nienia ró˝nych ról

spo∏ecznych (w tym roli doros∏ej kobiety i doros∏ego m´˝czyzny),

3) wdra˝anie do kulturalnego, spo∏ecznie akceptowanego sposobu bycia.

11. TwórczoÊç artystyczna

1) kontakt z dzie∏ami muzycznymi, plastycznymi, filmowymi i teatralnymi,

4) kszta∏towanie zachowaƒ proekologicznych w trakcie pos∏ugiwania si´ narz´dziami, korzystania

z urzàdzeƒ socjalnych i technicznych.

Osiàgni´cia

Ze wzgl´du na specyficzny charakter edukacji

uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu

umiarkowanym lub znacznym, a tak˝e indywidualne

tempo i zakres nauki ka˝dego ucznia, osiàgni´cia w poszczególnych sferach oddzia∏ywaƒ pedagogicznych

i rewalidacyjnych sà planowane indywidualnie. Dokonywana okresowo przez nauczycieli i specjalistów wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania

ucznia umo˝liwia modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego i dostosowanie poziomu oczekiwanych osiàgni´ç ucznia do jego mo˝liwoÊci.

Za∏àcznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO DLA SZKÓ¸ POLICEALNYCH

PRZEDMIOTY

6. Organizowanie imprez turystycznych (w tym

tak˝e tzw. „ma∏ej turystyki”).

WYCHOWANIE FIZYCZNE

Cele edukacyjne

1. Wykszta∏cenie umiej´tnoÊci dbania o zdrowie

i sprawnoÊç fizycznà.

2. Kszta∏towanie aktywnych postaw moralnych

i spo∏ecznych przez wartoÊci odnajdywane w sporcie,

rekreacji i turystyce, w szczególnoÊci wytrwa∏oÊç, systematycznoÊç, odpowiedzialnoÊç, samodyscyplina,

równoÊç szans, szacunek dla przeciwnika, „czysta

gra”, umiej´tnoÊç w∏aÊciwego zachowania si´ w sytuacji zwyci´stwa i pora˝ki.

Zadania szko∏y

1. Utrwalenie wiedzy uczniów niezb´dnej dla podejmowania Êwiadomej, systematycznej aktywnoÊci

fizycznej jako warunku zdrowego stylu ˝ycia i racjonalnej troski o witalnà gotowoÊç organizmu do przeciwstawiania si´ negatywnym skutkom cywilizacji.

2. Wdra˝anie do samodzielnych dzia∏aƒ na rzecz

harmonijnego rozwoju fizycznego oraz dba∏oÊci o nale˝yty poziom sprawnoÊci fizycznej.

3. Organizowanie zaj´ç z zakresu ró˝nych form aktywnoÊci fizycznej.

TreÊci nauczania

1. åwiczenia si∏y mi´Êniowej — dba∏oÊç o prawid∏owà sylwetk´, zapobieganie oty∏oÊci.

7. Wdra˝anie do samokontroli i samooceny stanu

zdrowia i poziomu sprawnoÊci fizycznej.

Osiàgni´cia

1. Umiej´tnoÊç dokonania samooceny stanu zdrowia na podstawie pomiarów cech somatycznych oraz

pomiarów wydolnoÊci wysi∏kowej organizmu.

2. Umiej´tnoÊç dokonania samooceny poziomu

sprawnoÊci fizycznej na podstawie okreÊlonego testu,

a tak˝e stosowania çwiczeƒ wp∏ywajàcych na zachowanie prawid∏owej sylwetki i nale˝ytej sprawnoÊci.

3. Umiej´tnoÊç stosowania çwiczeƒ relaksacyjnych i rozluêniajàcych — redukujàcych poziom napi´ç

emocjonalnych i stresów oraz poprawiajàcych samopoczucie i pewnoÊç siebie.

4. Umiej´tnoÊç organizowania i aktywnego uczestnictwa w ró˝nych (indywidualnych i zespo∏owych) formach aktywnoÊci sportowej, rekreacyjnej i turystycznej.

5. Przyj´cie na siebie odpowiedzialnoÊci za zdrowie w∏asne i innych, w tym tak˝e w∏asnej rodziny.

PODSTAWY PRZEDSI¢BIORCZOÂCI

Przedmiot jest realizowany przez uczniów, którzy

nie realizowali tego przedmiotu na wczeÊniejszym etapie edukacyjnym.

Cele edukacyjne

2. åwiczenia wzmacniajàce kondycj´ organizmu —

wydolnoÊç krà˝eniowo-oddechowa, wysi∏ki o charakterze aerobowym — marszobiegi, biegi, aerobik, dynamiczne formy gier sportowych, p∏ywanie.

3. Zaj´cia relaksacyjne, roz∏adowujàce napi´cie

emocjonalne, redukujàce poziom stresu i poprawiajàce samopoczucie.

4. Zaj´cia rekreacyjno-sportowe w wybranej dziedzinie (dyscyplinie) sportu, uwzgl´dniajàce zainteresowania i preferencje uczniów oraz ich indywidualne

predyspozycje psychomotoryczne.

5. Wspó∏udzia∏ uczniów w prowadzeniu zaj´ç ruchowych oraz organizowaniu imprez rekreacyjnych

i rozgrywek sportowych; umiej´tnoÊç zagospodarowania czasu wolnego.

1. Przygotowanie do aktywnego i Êwiadomego

uczestnictwa w ˝yciu gospodarczym.

2. Kszta∏cenie postawy rzetelnej pracy i przedsi´biorczoÊci.

3. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci pracy w zespole

i skutecznego komunikowania si´.

4. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci aktywnego poszukiwania pracy i Êwiadomego jej wyboru.

5. Poznanie mechanizmów funkcjonowania gospodarki rynkowej.

6. Rozwijanie zainteresowania podejmowaniem

i prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej. Poznanie

podstawowych zasad podejmowania i prowadzenia

dzia∏alnoÊci gospodarczej w ró˝nych formach, w tym

zasad etycznych.

7. Poznanie roli paƒstwa i prawa w gospodarce

rynkowej. Rola paƒstwa w tworzeniu norm prawnych

przeciwdzia∏ajàcych korupcji.

8. Poznanie zasad funkcjonowania gospodarki europejskiej i Êwiatowej.

Poz. 165

8. Gospodarstwa domowe — dochody i wydatki,

inwestowanie w∏asnych pieni´dzy. Ochrona praw

konsumentów.

9. System zabezpieczenia emerytalnego. Ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenia majàtkowe.

10. Przedsi´biorstwo w gospodarce — ró˝norodnoÊç form organizacyjno-prawnych i ich rola w rozwoju gospodarki.

Zadania szko∏y

1. Zapewnienie uczniom mo˝liwoÊci uzyskania

wiedzy, umiej´tnoÊci i kszta∏towania postaw przedsi´biorczych, warunkujàcych aktywne uczestnictwo w ˝yciu gospodarczym, z uwzgl´dnieniem zasad etycznych.

2. Pomoc w rozwijaniu u uczniów umiej´tnoÊci samokszta∏cenia i samodoskonalenia oraz indywidualnych zainteresowaƒ prowadzeniem dzia∏alnoÊci gospodarczej.

3. Tworzenie sprzyjajàcej atmosfery dla wspó∏pracy szko∏y z przedstawicielami ˝ycia gospodarczego

w regionie.

4. Wspomaganie uczniów w wyborze kierunku dalszego kszta∏cenia.

5. Umo˝liwienie poznania specyfiki lokalnego rynku pracy.

TreÊci nauczania

1. Postawa przedsi´biorczoÊci. Mocne i s∏abe strony w∏asnej osobowoÊci, samoakceptacja, asertywnoÊç, inicjatywnoÊç, odpowiedzialnoÊç.

2. Organizacja pracy. Zasady pracy zespo∏owej.

Kierowanie i podejmowanie decyzji, z uwzgl´dnieniem zasad etycznych obowiàzujàcych w dzia∏alnoÊci

gospodarczej oraz etyki pracy.

3. Mobbing w miejscu pracy, sposoby przeciwdzia∏ania.

4. Zale˝noÊç mi´dzy zyskiem a ryzykiem.

11. Majàtek przedsi´biorstwa. Koszty i przychody

oraz zasady rozliczeƒ finansowych przedsi´biorstwa.

12. Formy pozyskiwania kapita∏u i jego inwestowania.

13. Planowanie procedury podj´cia dzia∏alnoÊci

gospodarczej.

14. Nawiàzywanie i rozwiàzywanie stosunku pracy. Podstawowe prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy.

15. Rola paƒstwa w gospodarce rynkowej. Podstawowe funkcje ekonomiczne paƒstwa.

16. Wzrost gospodarczy i jego mierniki.

17. Pieniàdz i banki — bank centralny, banki komercyjne, bankowe i pozabankowe us∏ugi finansowe.

Inflacja.

18. Bud˝et paƒstwa, bud˝ety jednostek samorzàdu

terytorialnego — funkcje, êród∏a wp∏ywów, kierunki

wydatków.

19. Rynek pracy i bezrobocie.

20. Metody aktywnego poszukiwania pracy. Instytucje wspomagajàce aktywne poszukiwanie pracy.

21. Wspó∏praca gospodarcza Polski z zagranicà. Integracja z Unià Europejskà.

22. Proces globalizacji gospodarki i jego konsekwencje dla Polski.

23. Etyka biznesu.

5. Motywy aktywnoÊci zawodowej i gospodarczej

cz∏owieka. Rodzaje potrzeb. ZdolnoÊç do wyznaczania

sobie celów i zadaƒ.

Osiàgni´cia

6. Funkcjonowanie rynku i gospodarki rynkowej.

Rola norm etycznych w funkcjonowaniu rynku („kreatywna ksi´gowoÊç”, korupcja).

2. Umiej´tnoÊç stosowania podstawowych zasad

pracy w zespole i prowadzenia negocjacji.

1. Dokonanie trafnej samooceny oraz umiej´tnoÊç

autoprezentacji.

3. Planowanie bud˝etu gospodarstwa domowego.

7. Funkcjonowanie gie∏dy papierów wartoÊciowych.

4. Rozró˝nianie form inwestowania.

5. Umiej´tnoÊç przewidywania op∏acalnoÊci przedsi´wzi´cia gospodarczego w kontekÊcie wydatków

i przychodów, zysku i ryzyka.

10. ZnajomoÊç podstawowych przepisów prawa

dotyczàcych zatrudnienia oraz praw i obowiàzków

pracownika i pracodawcy.

6. Identyfikowanie podstawowych form w∏asnoÊci

oraz form organizacyjno-prawnych przedsi´biorstw.

11. Odró˝nianie zachowaƒ etycznych i nieetycznych w roli pracodawcy i pracownika.

7. Przygotowanie dokumentów do za∏o˝enia i prowadzenia przedsi´biorstwa oraz stosowanie wymaganych procedur w celu podj´cia dzia∏alnoÊci gospodarczej przez osob´ fizycznà.

12. Identyfikowanie podstawowych wskaêników

makroekonomicznych (PKB, PNB — nominalny i realny oraz w przeliczeniu na jednego mieszkaƒca, inflacja, bezrobocie).

8. Obliczanie prostych przyk∏adów dotyczàcych

wyniku finansowego przedsi´biorstwa.

13. Rozumienie wp∏ywu polityki fiskalnej i monetarnej na ˝ycie gospodarcze kraju.

9. Przygotowanie podstawowych dokumentów

niezb´dnych do ubiegania si´ o prac´ oraz prowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej z pracodawcà w warunkach symulowanych.

14. Wskazywanie korzyÊci i zagro˝eƒ wynikajàcych ze wspó∏pracy mi´dzynarodowej, w tym z integracji Polski z Unià Europejskà oraz globalizacji gospodarki.

Za∏àcznik nr 3

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO DLA SZKÓ¸ SPECJALNYCH

PRZYSPOSABIAJÑCYCH DO PRACY DLA UCZNIÓW Z UPOÂLEDZENIEM UMYS¸OWYM

W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM

ORAZ DLA UCZNIÓW Z NIEPE¸NOSPRAWNOÂCIAMI SPRZ¢˚ONYMI

Wskazania ogólne

1. Szko∏a specjalna przysposabiajàca do pracy dla

uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu

umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi przygotowuje m∏odzie˝ do pe∏nienia ró˝nych ról spo∏ecznych oraz autonomicznego (na miar´ ich mo˝liwoÊci rozwojowych)

i aktywnego doros∏ego ˝ycia.

2. Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym

w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów

z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi polega na ca∏oÊciowej i jednoczesnej realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej, opiekuƒczej i profilaktycznej szko∏y, z uwzgl´dnieniem specyficznych form i metod pracy oraz zasad nauczania, opisanych przez wspó∏czesne nauki spo∏eczno-pedagogiczne.

3. Kszta∏cenie uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz

uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi jest

dostosowane do potrzeb edukacyjnych i mo˝liwoÊci

psychofizycznych uczniów. Kszta∏cenie obejmuje

1) kszta∏cenie ogólne umo˝liwiajàce utrwalenie i poszerzenie zakresu posiadanej wiedzy i nabywanie

nowych umiej´tnoÊci,

2) przysposobienie do pracy rozumiane jako: kszta∏towanie w∏aÊciwych postaw wobec pracy, przyswajanie podstawowej wiedzy o pracy i poznawanie typowych sytuacji zwiàzanych z pracà, uczenie

wykonywania ró˝nych prac, w tym porzàdkowych

i pomocniczych, oraz opanowanie podstawowych

umiej´tnoÊci i czynnoÊci pracy, a tak˝e przygotowanie do podj´cia samodzielnej lub wspomaganej pracy na okreÊlonym stanowisku na wolnym

lub chronionym rynku pracy.

Edukacja uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym

w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz

uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi

opiera si´ na indywidualnych programach edukacyjnych, opracowanych przez nauczycieli i specjalistów

pracujàcych z uczniami na podstawie odr´bnych

przepisów.

4. W procesie kszta∏cenia uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub

znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami

sprz´˝onymi nauczyciele wspó∏pracujà z rodzicami

(prawnymi opiekunami) uczniów, ustalajàc kierunki

oddzia∏ywaƒ wychowawczo-edukacyjnych i konsultujàc z nimi sposoby rozwiàzywania problemów ucznia

respektujàce wyznawane przez rodzin´ wartoÊci.

5. W procesie kszta∏cenia uczniów wyodr´bnia si´

1) zaj´cia edukacyjne

a) funkcjonowanie osobiste i spo∏eczne,

b) wychowanie fizyczne,

c) przysposobienie do pracy,

d) etyka1),

2) zaj´cia rewalidacyjne,

3) zaj´cia sportowe,

4) zaj´cia kszta∏tujàce kreatywnoÊç, w szczególnoÊci

muzyka, plastyka, zaj´cia rozwijajàce zainteresowania, zaj´cia kszta∏tujàce umiej´tnoÊç sp´dzania

wolnego czasu.

Ze wzgl´du na integralny, ca∏oÊciowy charakter

kszta∏cenia uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym

w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz

uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi podstawa programowa nie wyró˝nia odr´bnych celów,

zadaƒ ani treÊci nauczania dla poszczególnych zaj´ç

edukacyjnych.

6. Dzia∏alnoÊç edukacyjna szko∏y jest okreÊlona

przez

1) indywidualne programy edukacyjne,

2) program wychowawczy szko∏y, który opisuje

w sposób ca∏oÊciowy wszystkie treÊci i dzia∏ania

o charakterze wychowawczym i jest realizowany

przez wszystkich nauczycieli,

Poz. 165

kszta∏cenie kompetencji spo∏ecznych, zdolnoÊci adaptacyjnych i nabywanie nowych umiej´tnoÊci, umo˝liwiajàcych samodzielne, niezale˝ne funkcjonowanie

tych uczniów, przez

1) wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego

rozwoju ucznia,

2) rozbudzanie motywacji i rozwijanie zdolnoÊci dostrzegania zwiàzków funkcjonalnych, czasowych

i przestrzennych oraz ich praktycznego wykorzystania,

3) kszta∏towanie zainteresowaƒ i ujawnianie zdolnoÊci, w szczególnoÊci zdolnoÊci muzycznych, plastycznych i sportowych,

4) rozwijanie w uczniach postawy ciekawoÊci, otwartoÊci i poszanowania innych,

5) utrwalanie wiadomoÊci i umiej´tnoÊci zdobytych

przez uczniów na wczeÊniejszych etapach edukacyjnych,

6) przyswajanie prostego j´zyka matematyki, dostrzeganie oraz formu∏owanie ró˝nic pomi´dzy

zjawiskami, czynnoÊciami i liczbami, rozwijanie

wyobraêni przestrzennej,

7) poznawanie ró˝norodnoÊci Êwiata przyrody, poznawanie i rozumienie podstawowych procesów

˝yciowych organizmów, kszta∏towanie zachowaƒ

ukierunkowanych na ochron´ Êrodowiska,

8) rozwijanie wiedzy o kulturze w∏asnego regionu

i jej zwiàzku z kulturà Polski,

9) umo˝liwianie kontaktu ze Êrodowiskiem lokalnym

i zrozumienia przynale˝noÊci cz∏owieka do tego

Êrodowiska,

3) program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego Êrodowiska, który opisuje w sposób ca∏oÊciowy wszystkie

treÊci i dzia∏ania szko∏y zapobiegajàce zjawisku

przemocy, patologiom ˝ycia spo∏ecznego oraz

wspierajàce promocj´ zdrowia i wychowanie do

˝ycia w rodzinie, a tak˝e inne zagadnienia, wa˝ne

dla osoby doros∏ej, niepe∏nosprawnej intelektualnie, które wynikajà z potrzeb uczniów,

10) osiàgni´cie maksymalnej zaradnoÊci i niezale˝noÊci na miar´ indywidualnych mo˝liwoÊci uczniów,

4) program przysposobienia do pracy opracowany

dla danego oddzia∏u, który opisuje wszystkie dzia∏ania szko∏y przygotowujàce ucznia do wykonywania pracy.

12) przygotowanie do wykonywania, indywidualnie

i zespo∏owo, ró˝nych prac, majàcych na celu zaspokojenie potrzeb w∏asnych i otoczenia,

7. W celu nabywania praktycznych umiej´tnoÊci

zwiàzanych z pracà szko∏a zapewnia uczniowi zaj´cia

przysposobienia do pracy oraz — zgodnie z jego predyspozycjami i zainteresowaniami — zaj´cia praktyczne w pracowniach szkolnych i poza szko∏à.

Cele edukacyjne

Celem edukacji uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz

uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi jest

utrwalanie i poszerzanie zakresu posiadanej wiedzy,

———————

1) Nauczanie religii jest realizowane zgodnie z odr´bnymi

przepisami.

11) kszta∏towanie prawid∏owej postawy uczniów wobec pracy, w aspekcie motywacji, kompetencji

i wykonania,

13) kszta∏towanie umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ narz´dziami, maszynami i urzàdzeniami oraz opanowanie prostych umiej´tnoÊci i czynnoÊci pracy,

14) kszta∏towanie umiej´tnoÊci zwiàzanych z poszukiwaniem pracy, w tym korzystania z ró˝nych êróde∏

informacji,

15) przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w ró˝nych formach ˝ycia spo∏ecznego na równi z innymi cz∏onkami danej zbiorowoÊci, pe∏nienia ról

spo∏ecznych oraz przygotowanie do za∏atwiania

ró˝nych spraw osobistych w urz´dach i innych instytucjach,

16) kszta∏towanie poczucia odpowiedzialnoÊci za samodzielnie dokonywane wybory i podejmowane

decyzje,

17) kszta∏towanie umiej´tnoÊci samodzielnego organizowania wypoczynku i czasu wolnego,

18) rozwijanie kreatywnoÊci uczniów oraz ich uzdolnieƒ i zainteresowaƒ,

19) doskonalenie sprawnoÊci i wydolnoÊci fizycznej

uczniów oraz dzia∏ania prozdrowotne.

Zadania szko∏y

1. Tworzenie warunków niezb´dnych do zapewnienia uczniowi komfortu psychicznego i poczucia bezpieczeƒstwa emocjonalnego oraz warunków i sytuacji

sprzyjajàcych i doskonalàcych jego zaradnoÊç ˝yciowà

oraz niezale˝noÊç w czynnoÊciach samoobs∏ugowych.

2. Przygotowanie ucznia do odró˝niania fikcji od

rzeczywistoÊci przekazywanej za poÊrednictwem Êrodków masowego przekazu.

3. Podtrzymywanie i rozwijanie umiej´tnoÊci komunikowania si´, w tym — je˝eli jest to konieczne —

wspomagajàcych sposobów porozumiewania si´,

a tak˝e umiej´tnoÊci czytania i pisania (w miar´ mo˝liwoÊci ucznia) oraz umiej´tnoÊci matematycznych,

przydatnych w doros∏ym ˝yciu.

Poz. 165

u których uczniowie mogliby realizowaç zaj´cia praktyczne lub po zakoƒczeniu edukacji uzyskaç zatrudnienie.

12. Tworzenie warunków sprzyjajàcych podejmowaniu przez uczniów samodzielnych inicjatyw i odpowiedzialnych decyzji.

13. Kszta∏towanie pozytywnego wizerunku ucznia

w Êrodowisku spo∏ecznym, jako potencjalnego pracownika, klienta i u˝ytkownika.

14. Nawiàzywanie kontaktu z lokalnymi oÊrodkami

wsparcia oraz instytucjami promujàcymi rehabilitacj´

spo∏ecznà osób niepe∏nosprawnych.

15. Umo˝liwianie uczniom udzia∏u w aktualnych

wydarzeniach spo∏ecznych i kulturalnych oraz zapewnienie mo˝liwoÊci korzystania z ró˝nych form sp´dzania wolnego czasu (turystyka, krajoznawstwo, rekreacja, imprezy sportowe i kulturalne). Rozwijanie zainteresowaƒ i kreatywnoÊci ucznia.

16. Tworzenie warunków do rozwijania kondycji fizycznej i troski o w∏asne zdrowie, jako warunku niezb´dnego do wykonywania pracy.

4. Umo˝liwienie prowadzenia obserwacji zjawisk

przyrodniczych i prowadzenie çwiczeƒ kszta∏tujàcych

umiej´tnoÊç orientowania si´ w terenie.

17. Przybli˝anie tradycji i obyczajów lokalnych, narodowych, rozbudzanie poczucia przynale˝noÊci do

spo∏ecznoÊci lokalnej, regionu i kraju.

5. Tworzenie warunków do poznawania przyrody,

wychowania do ˝ycia w harmonii z przyrodà, kszta∏towania postawy proekologicznej.

18. Zapoznawanie uczniów z prawami cz∏owieka

i zasadà, ˝e niepe∏nosprawnoÊç intelektualna nie mo˝e byç przyczynà dyskryminacji.

6. Ukazywanie znaczenia zasad moralnych dla rozwoju osobistego cz∏owieka, kszta∏towania si´ relacji

mi´dzy ludêmi oraz ˝ycia spo∏ecznego, gospodarczego i politycznego. Uczenie rozumienia swoich praw

i umiej´tnoÊci ich egzekwowania.

19. Nawiàzywanie kontaktu z instytucjami i organizacjami pozarzàdowymi dzia∏ajàcymi na rzecz osób

niepe∏nosprawnych intelektualnie.

7. Tworzenie warunków do kszta∏towania zachowaƒ sprzyjajàcych zdrowiu i bezpieczeƒstwu.

8. Dokonywanie wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i na jej podstawie opracowywanie i modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego.

9. Tworzenie warunków umo˝liwiajàcych uczniom

dokonywanie w∏aÊciwego wyboru kierunków przysz∏ej pracy przez przygotowanie bazy umo˝liwiajàcej

uczniom zapoznanie si´ z ró˝nymi czynnoÊciami pracy, wytworami pracy oraz dokonanie samooceny w∏asnych umiej´tnoÊci i mo˝liwoÊci (po praktycznym poznaniu wybranych czynnoÊci pracy i niezb´dnych do

ich wykonywania umiej´tnoÊci).

10. Organizowanie w szkole pracowni umo˝liwiajàcych realizacj´ przysposobienia do pracy oraz wykorzystanie opanowanych umiej´tnoÊci praktycznych

w typowych i nowych sytuacjach.

11. Nawiàzywanie kontaktu z pracodawcami,

w tym pracodawcami b´dàcymi osobami fizycznymi,

20. Zapewnienie uczniowi udzia∏u w ró˝nych zaj´ciach rewalidacyjnych, sportowych oraz kszta∏tujàcych kreatywnoÊç uczniów. Zaj´cia te majà wp∏yw na

mo˝liwoÊci kszta∏cenia ogólnego oraz kszta∏cenia

w zakresie przysposobienia do pracy, a tak˝e realizacj´

treÊci podstawy programowej. Zaj´cia te sà prowadzone w celu

1) wspomagania rozwoju ucznia,

2) rozwijania psychofizycznej sprawnoÊci ucznia

oraz zdolnoÊci do odniesienia sukcesu,

3) rozwijania zainteresowaƒ (w szczególnoÊci muzycznych, teatralnych, tanecznych, Êpiewu i sportowych), sprawnoÊci manualnej oraz zdolnoÊci

plastycznych,

4) usprawniania funkcjonowania ucznia oraz jego

kondycji fizycznej,

5) rozbudzania postawy kreatywnej ucznia w procesie zdobywania umiej´tnoÊci i gromadzenia wiedzy ogólnej oraz wiedzy z zakresu przysposobienia do pracy, w tym o poszczególnych stanowiskach pracy,

6) wspomagania samodzielnoÊci spo∏ecznej,

7) wdra˝ania do aktywnoÊci ruchowej i kszta∏towania umiej´tnoÊci samodzielnego organizowania

wypoczynku i rekreacji.

Zaj´cia rewalidacyjne, sportowe oraz kszta∏tujàce

kreatywnoÊç ucznia sà ustalane na podstawie orzeczenia o potrzebie kszta∏cenia specjalnego.

TreÊci nauczania

Zakres treÊci nauczania i wychowania wynika z poziomu indywidualnego rozwoju i tempa przyswajania

wiedzy przez ucznia. Przy realizacji treÊci nauczania

i wychowania oraz wyborze kierunku przygotowania

do pracy nale˝y wykorzystaç mo˝liwoÊci, jakie stwarza

Êrodowisko spo∏eczno-kulturowe ucznia i lokalny rynek pracy (mo˝liwoÊç zatrudnienia w zak∏adach pracy

chronionej, w zak∏adach aktywizacji zawodowej lub

u pracodawców b´dàcych osobami fizycznymi) oraz

baza materialno-dydaktyczna szko∏y.

Zdobyta przez uczniów wiedza, umiej´tnoÊci i ukszta∏towane wartoÊci, wzorce osobowe, zachowania i motywacje powinny u∏atwiaç im umiej´tne pe∏nienie ról

spo∏ecznych.

1. Rozwijanie i utrwalanie (na miar´ mo˝liwoÊci

ucznia) umiej´tnoÊci pisania i czytania oraz ich praktycznego wykorzystania do formu∏owania krótkich

wypowiedzi, tworzenia i przekazywania informacji

z zastosowaniem form gramatycznych odpowiednich

do wyra˝ania teraêniejszoÊci, przesz∏oÊci i przysz∏oÊci

(w szczególnoÊci tekstów kierowanych do ró˝nych adresatów i w ró˝nych celach, pisania na temat w∏asnych doznaƒ).

2. Przekazywanie, odbiór i wykorzystywanie ró˝nych informacji, w tym docieranie do informacji, korzystanie z informacji, tworzenie informacji, przetwarzanie informacji za pomocà ró˝nych Êrodków (równie˝ z wykorzystaniem komputera).

3. Doskonalenie umiej´tnoÊci porównywania, segregowania, klasyfikowania oraz pos∏ugiwania si´

pieni´dzmi, a tak˝e wykonywania prostych dzia∏aƒ

matematycznych przydatnych w codziennym ˝yciu.

Poz. 165

6) nawiàzywania pozytywnych relacji z ludêmi

(wspó∏dzia∏ania i wspó∏pracy, rozwiàzywania problemów i sytuacji konfliktowych, umiej´tnoÊci odmawiania, nawiàzywania i podtrzymywania przyjaêni, dbania o przyjació∏ i znajomych),

7) pos∏ugiwania si´ dowodem osobistym i innymi

dokumentami,

8) urzàdzania miejsca zamieszkania i planowania

wydatków,

9) korzystania z us∏ug pocztowych, bankowych,

10) samodzielnego lub wspieranego dokonywania zakupów w ró˝nych rodzajach sklepów.

6. Kszta∏towanie i utrwalanie zachowaƒ i nawyków

ogólnie akceptowanych w Êwiecie ludzi doros∏ych

w zakresie higieny i wyglàdu zewn´trznego.

7. Umiej´tnoÊç dbania o w∏asne zdrowie, korzystania z pomocy lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,

umiej´tnoÊç udzielania pierwszej pomocy, korzystania

z pogotowia ratunkowego. Poznawanie czynników zagra˝ajàcych zdrowiu oraz sposobów unikania zagro˝eƒ.

8. ZnajomoÊç i rozumienie swoich praw obywatelskich, umiej´tnoÊç dbania o ich przestrzeganie;

uprawnienia osób z niepe∏nosprawnoÊciami do korzystania z systemu wsparcia spo∏ecznego.

9. Poznawanie w∏asnego regionu, kultury, tradycji

regionalnych, organizacji i instytucji dzia∏ajàcych na

danym terenie.

10. Wychowanie do ˝ycia w rodzinie, którego celem jest

1) wzmacnianie prawid∏owych relacji mi´dzy osobami przeciwnej p∏ci oraz aktywnego udzia∏u w ˝yciu

rodziny,

2) ukazywanie wartoÊci rodziny w ˝yciu cz∏owieka,

3) pomoc w zaakceptowaniu i poszanowaniu w∏asnego cia∏a,

4. Zauwa˝anie stosunków przestrzennych, czasowych, iloÊciowych i wielkoÊciowych.

4) zapoznanie ucznia z prawem do ochrony intymnoÊci.

5. Kszta∏towanie umiej´tnoÊci niezb´dnych w autonomicznym, doros∏ym ˝yciu

11. Przygotowanie ucznia (zgodnie z jego mo˝liwoÊciami) do podejmowania pracy, w szczególnoÊci

w nast´pujàcych dziedzinach

1) ÊwiadomoÊci w∏asnej to˝samoÊci, akceptacji siebie jako osoby niepe∏nosprawnej,

2) rozró˝niania kole˝eƒstwa, przyjaêni, mi∏oÊci, wolnoÊci osobistej oraz przewidywania konsekwencji

w∏asnych dzia∏aƒ,

3) ustalania hierarchii potrzeb i podejmowania samodzielnych decyzji, poczucia obowiàzków,

4) ustalania celów dalekich i bliskich, planowania

dnia i organizowania czasu wolnego,

5) dokonywania wyborów w ró˝nych sytuacjach ˝yciowych,

1) wytwarzanie przedmiotów dekoracyjnych i pamiàtkarskich (w szczególnoÊci z drewna, metalu,

modeliny, gliny, drutu, sznurka),

2) gospodarstwo

sprzàtanie),

domowe

(pranie,

prasowanie,

3) prace poligraficzno-introligatorskie,

4) prace ogrodnicze,

5) zadania kurierskie, prace biurowe, w tym obs∏uga

kserokopiarki, faksu, bindownicy, przyjmowanie

telefonów,

7) zabawy z dzieçmi w ró˝nych placówkach,

c) opanowania koniecznych ruchów oraz ich rytmu podczas wykonywania konkretnych czynnoÊci; umiej´tnoÊci planowania przerw w pracy,

8) elementy bukieciarstwa,

d) opanowania prawid∏owego trzymania narz´dzi,

9) elementy sadownictwa,

e) zasad ∏àczenia ró˝nych materia∏ów (w szczególnoÊci przy sk∏adaniu, wiàzaniu, zsuwaniu, nitowaniu, lutowaniu, zbijaniu, skr´caniu, zgrzewaniu),

6) pomoc osobom starszym,

10) elementy tkactwa, elementy szycia r´cznego, maszynowego,

11) sporzàdzanie i wydawanie posi∏ków,

12) hodowla zwierzàt,

13) prace stolarskie,

14) prace w szatni,

15) mycie szyb samochodowych i samochodów,

16) pakowanie ró˝nych przedmiotów,

17) elementy dziewiarstwa,

18) ceramika.

W ramach przygotowania do pracy i zaj´ç praktycznych uczeƒ mo˝e

1) malowaç meble, Êciany, naprawiaç sprz´t w szkole,

2) opiekowaç si´ boiskiem szkolnym i terenem wokó∏ szko∏y,

3) pracowaç w kawiarence szkolnej, sklepiku szkolnym.

f) sposobów kontroli przebiegu i rezultatów pracy,

9) najcz´Êciej pope∏niane b∏´dy i sposoby ich eliminowania.

13. Doskonalenie umiej´tnoÊci porozumiewania

si´ z otoczeniem, w tym — je˝eli jest to konieczne —

z wykorzystaniem wspomagajàcych metod komunikowania si´.

14. Rozwijanie umiej´tnoÊci wypowiadania si´,

s∏uchania i zadawania pytaƒ.

15. Doskonalenie sprawnoÊci manualnej, zdolnoÊci percepcyjnych oraz procesów pami´ci i uwagi; doskonalenie integracji sensorycznej.

16. Doskonalenie sprawnoÊci fizycznej, kondycyjnej i koordynacyjnej.

12. W trakcie trwania zaj´ç przysposobienia do

pracy sà realizowane nast´pujàce zagadnienia

17. Kszta∏towanie zdolnoÊci do empatii oraz umiej´tnoÊci udzielania i korzystania ze wsparcia emocjonalnego.

1) praca i jej znaczenie w ˝yciu cz∏owieka, prawa

i obowiàzki pracownika i pracodawcy,

18. Rozeznanie w organizacji ˝ycia spo∏ecznego,

podstawowe zasady funkcjonowania paƒstwa.

2) poszukiwanie zatrudnienia i poznanie sposobu

dope∏niania formalnoÊci zwiàzanych z zatrudnianiem,

19. Poznanie osób i instytucji, do których mo˝na

zwracaç si´ o pomoc w rozwiàzywaniu ró˝nych spraw,

oraz trybu zwracania si´ o pomoc.

3) rodzaje pracy i specyficzne zachowania zawodowe,

4) organizacja i Êrodowisko pracy; umiej´tnoÊç pracy w zespole,

5) podstawowa wiedza o narz´dziach, urzàdzeniach

i materia∏ach stosowanych podczas wykonywania

prac (budowa narz´dzi, korzystanie z nich i konserwowanie, sprawdzanie jakoÊci materia∏u, post´powanie w przypadku stwierdzenia wady narz´dzi lub z∏ej jakoÊci materia∏u),

6) bezpieczeƒstwo i higiena pracy oraz przepisy przeciwpo˝arowe,

7) pos∏ugiwanie si´ narz´dziami i urzàdzeniami charakterystycznymi dla ró˝nych prac; obs∏uga maszyn i urzàdzeƒ technicznych; monta˝ i demonta˝,

8) przygotowanie teoretyczne i praktyczne do wykonywania czynnoÊci pracy w zakresie

20. Kszta∏towanie postaw

w kontaktach z przyrodà.

proekologicznych

Osiàgni´cia

Ze wzgl´du na specyficzny charakter edukacji

uczniów z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu

umiarkowanym lub znacznym oraz uczniów z niepe∏nosprawnoÊciami sprz´˝onymi, a tak˝e indywidualne

tempo i zakres nauki ka˝dego ucznia, osiàgni´cia w poszczególnych sferach oddzia∏ywaƒ pedagogicznych

i rewalidacyjnych sà planowane indywidualnie. Dokonywana okresowo przez nauczycieli i specjalistów wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania

ucznia umo˝liwia modyfikowanie indywidualnego programu edukacyjnego i dostosowanie poziomu oczekiwanych osiàgni´ç ucznia do jego mo˝liwoÊci.

a) zasad organizacji miejsca pracy,

Planujàc osiàgni´cia uczniów w zakresie kszta∏cenia ogólnego i przysposobienia do pracy, nale˝y braç

pod uwag´ w szczególnoÊci

b) przygotowywania narz´dzi i materia∏ów (jakoÊciowa i iloÊciowa kontrola ich stanu),

1) przekazywanie wiadomoÊci teoretycznych mo˝liwych do opanowania przez ucznia,

2) umiej´tnoÊç ∏àczenia teorii z praktykà,

9) samodzielnoÊç i w∏asnà inicjatyw´ ucznia,

3) przestrzeganie dyscypliny pracy,

10) sposób i czas wykonywania zadania,

4) jakoÊç wykonywanej pracy,

11) organizacj´ stanowiska pracy,

5) umiej´tnoÊç kontrolowania przebiegu pracy oraz

jej rezultatów, eliminowania b∏´dów,

12) dok∏adnoÊç i systematycznoÊç,

6) prawid∏owoÊç postawy ucznia podczas pracy,

13) umiej´tnoÊç wspó∏dzia∏ania w zespole i rozwiàzywania konfliktów interpersonalnych,

7) poszanowanie mienia i dba∏oÊç o sprz´t,

8) przestrzeganie zasad bezpieczeƒstwa i higieny

pracy,

14) poszanowanie pracy w∏asnej i innych,

15) estetyczny wyglàd i higien´ osobistà.

166

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU1)

z dnia 18 stycznia 2005 r.

w sprawie warunków organizowania kszta∏cenia, wychowania i opieki dla dzieci

i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych oraz niedostosowanych spo∏ecznie w specjalnych przedszkolach,

szko∏ach i oddzia∏ach oraz w oÊrodkach

Na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia

7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 2004 r.

Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781

oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla warunki organizowania kszta∏cenia, wychowania i opieki dla dzieci i m∏odzie˝y niepe∏nosprawnych oraz niedostosowanych

spo∏ecznie, wymagajàcych stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, w

1) przedszkolach specjalnych oraz oddzia∏ach specjalnych w przedszkolach ogólnodost´pnych;

a tak˝e dzieciom i m∏odzie˝y upoÊledzonym umys∏owo ze sprz´˝onymi niepe∏nosprawnoÊciami,

realizacj´ odpowiednio

a) obowiàzkowego rocznego przygotowania przedszkolnego,

b) obowiàzku szkolnego,

c) obowiàzku nauki.

§ 2. 1. Przedszkola specjalne, oddzia∏y specjalne

w przedszkolach ogólnodost´pnych, szko∏y specjalne

oraz oddzia∏y specjalne w szko∏ach ogólnodost´pnych

organizuje si´ dla dzieci i m∏odzie˝y

2) szko∏ach specjalnych wszystkich typów, w tym

szko∏ach przysposabiajàcych do pracy, oraz oddzia∏ach specjalnych w szko∏ach ogólnodost´pnych;

1) nies∏yszàcych,

3) m∏odzie˝owych oÊrodkach wychowawczych;

3) niewidomych,

4) m∏odzie˝owych oÊrodkach socjoterapii;

4) s∏abo widzàcych,

5) specjalnych oÊrodkach szkolno-wychowawczych;

5) z niepe∏nosprawnoÊcià ruchowà,

6) specjalnych oÊrodkach wychowawczych;

6) z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu lekkim,

7) oÊrodkach umo˝liwiajàcych dzieciom i m∏odzie˝y

upoÊledzonym umys∏owo w stopniu g∏´bokim,

7) z upoÊledzeniem umys∏owym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

———————

8) z autyzmem,

1) Minister Edukacji Narodowej i Sportu kieruje dzia∏em ad-

ministracji rzàdowej — oÊwiata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego

zakresu dzia∏ania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

(Dz. U. Nr 134, poz. 1426).

2) s∏abo s∏yszàcych,

9) ze sprz´˝onymi niepe∏nosprawnoÊciami,

10) z chorobami przewlek∏ymi,

11) z zaburzeniami psychicznymi,

12) niedostosowanych spo∏ecznie,

165

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU

z dnia 13 stycznia 2005 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego

oraz kszta∏cenia ogólnego w poszczególnych typach szkó∏

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. a i b ustawy

z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U.

z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281,

poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarzàdza si´,

co nast´puje