Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej
Table of Provisions (18)
Statutory Text (18 Articles)
Ustawa określa
1)
zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
2)
zasady postępowania wobec osób dotkniętych przemocą w rodzinie;
3)
zasady postępowania wobec osób stosujących przemoc w rodzinie.
Ilekroć w ustawie jest mowa o
1)
członku rodziny - należy przez to rozumieć osobę najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm., a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą;
2)
przemocy w rodzinie - należy przez to rozumieć jednorazowe albo powtarzające się umyślne
działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste osób wymienionych w
pkt 1, w szczególności narażające te osoby na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia,
naruszające ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące
szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy
moralne u osób dotkniętych przemocą.
Osobie dotkniętej przemocą w rodzinie udziela się pomocy, w szczególności w formie
1)
poradnictwa medycznego, psychologicznego, prawnego i socjalnego;
2)
interwencji kryzysowej i wsparcia;
3)
ochrony przed dalszym krzywdzeniem, poprzez uniemożliwienie osobom stosującym przemoc
korzystania ze wspólnie zajmowanego z innymi członkami rodziny mieszkania oraz zakazanie
kontaktowania się z osobą pokrzywdzoną;
4)
zapewnienia, na żądanie osoby dotkniętej przemocą, bezpiecznego schronienia w specjalistycznym
ośrodku wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.
Wobec osób stosujących przemoc w rodzinie stosuje się przewidziane w niniejszej ustawie
środki mające na celu zapobieganie ich kontaktowaniu się z osobami pokrzywdzonymi
oraz oddziaływania korekcyjno-edukacyjne.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
standard podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla
ofiar przemocy w rodzinie, a także szczegółowe kierunki prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych,
uwzględniając konieczność dostosowania zakresu pomocy do sytuacji oraz potrzeb ofiar
przemocy.
1.
Zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie są realizowane przez organy
administracji rządowej i jednostki samorządu terytorialnego na zasadach określonych
w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm. lub ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi
(Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1231, z późn. zm., chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.
2.
Do zadań własnych gminy należy w szczególności
1)
tworzenie gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
2)
prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie;
3)
opracowywanie i realizacja programów ochrony ofiar przemocy w rodzinie;
4)
prowadzenie gminnych ośrodków wsparcia.
3.
Do zadań własnych powiatu należy w szczególności
1)
tworzenie i prowadzenie ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie;
2)
prowadzenie ośrodków interwencji kryzysowej.
4.
Do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiat należy w szczególności
1)
tworzenie i prowadzenie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie;
2)
opracowywanie i realizacja programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących
przemoc w rodzinie.
5.
Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 4, zapewni budżet państwa.
6.
Do zadań własnych samorządu województwa należy w szczególności
1)
inspirowanie i promowanie nowych rozwiązań w zakresie przeciwdziałania przemocy w
rodzinie;
2)
opracowywanie programów ochrony ofiar przemocy w rodzinie oraz ramowych programów
korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie;
3)
organizowanie szkoleń dla osób realizujących zadania związane z przeciwdziałaniem
przemocy w rodzinie.
Do zadań wojewody należy w szczególności
1)
opracowywanie materiałów instruktażowych, zaleceń, procedur postępowania interwencyjnego
w sytuacjach kryzysowych związanych z przemocą w rodzinie dla osób realizujących te
zadania;
2)
monitorowanie zjawiska przemocy w rodzinie.
Do zadań ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego należy w szczególności
1)
zlecanie i finansowanie badań, ekspertyz i analiz dotyczących zjawiska przemocy w
rodzinie;
2)
organizowanie akcji promujących podnoszenie świadomości społecznej w zakresie przyczyn
i skutków przemocy w rodzinie;
3)
monitorowanie realizacji Krajowego Programu Zapobiegania i Przeciwdziałania Przemocy
w Rodzinie, o którym mowa w art. 10.
1.
Organy administracji rządowej i samorządowej współdziałają z organizacjami pozarządowymi
oraz kościołami i związkami wyznaniowymi w zakresie udzielania pomocy osobom dotkniętym
przemocą, oddziaływania na osoby stosujące przemoc oraz podnoszenia świadomości społecznej
na temat przyczyn i skutków przemocy w rodzinie.
2.
Organy administracji rządowej i samorządowej mogą zlecać realizację zadań określonych
w ustawie w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej albo w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
(Dz. U. Nr 96, poz. 873, z późn. zm..
W celu tworzenia warunków do bardziej skutecznego przeciwdziałania przemocy w rodzinie
Rada Ministrów przyjmie Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, określający
szczegółowe działania w zakresie
1)
zapewnienia ochrony i udzielenia pomocy osobom dotkniętym przemocą;
2)
oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych na osoby stosujące przemoc;
3)
podnoszenia świadomości społecznej na temat przyczyn i skutków przemocy w rodzinie.
Rada Ministrów składa corocznie Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, w terminie do 30
czerwca, sprawozdanie z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w
Rodzinie.
Osoby, które w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych powzięły podejrzenie
o popełnieniu przestępstwa z użyciem przemocy wobec członków rodziny, powinny niezwłocznie
zawiadomić o tym Policję lub prokuratora.
Umarzając warunkowo postępowanie karne wobec sprawcy przestępstwa popełnionego z użyciem
przemocy lub groźby bezprawnej wobec członka rodziny albo zawieszając wykonanie kary
za takie przestępstwo, sąd, nakładając obowiązek, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 7a i 7b ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, określa sposób kontaktu skazanego z pokrzywdzonym lub może zakazać zbliżania się
skazanego do pokrzywdzonego w określonych okolicznościach.
1.
Jeżeli zachodzą przesłanki dla zastosowania tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego
o przestępstwo, o którym mowa w art. 13, sąd może zamiast tymczasowego aresztowania
zastosować dozór Policji, pod warunkiem że oskarżony opuści lokal zajmowany wspólnie
z pokrzywdzonym, w wyznaczonym przez sąd terminie, i określi miejsce pobytu.
2.
W razie opuszczenia lokalu, o którym mowa w ust. 1, ograniczenie przewidziane w art. 275 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. -
Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm. może także polegać na powstrzymywaniu się od kontaktu z pokrzywdzonym w określony
sposób.
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
(Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 41a w § 1 po wyrazach „na szkodę małoletniego” dodaje się wyrazy „oraz w razie skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy, w tym przemocy przeciwko
osobie najbliższej”;
2)
w art. 67 § 3 otrzymuje brzmienie
„
§ 3.
Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd zobowiązuje sprawcę do naprawienia szkody
w całości lub w części, a może na niego nałożyć obowiązki wymienione w art. 72 § 1
pkt 1-3, 5 lub 7a, a ponadto orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt
7 oraz zakaz prowadzenia pojazdów, wymieniony w art. 39 pkt 3, do lat 2.
”
;
3)
w art. 72 w § 1
a)
pkt 6 otrzymuje brzmienie
„
6)
poddania się leczeniu, w szczególności odwykowemu lub rehabilitacyjnemu, albo oddziaływaniom
terapeutycznym lub uczestnictwu w programach korekcyjno-edukacyjnych,
”
,
b)
pkt 7a otrzymuje brzmienie
„
7a)
powstrzymywania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony
sposób,
”
,
c)
dodaje się pkt 7b w brzmieniu
„
7b)
opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
”
.
W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 47
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Interwencja kryzysowa stanowi zespół interdyscyplinarnych działań podejmowanych na
rzecz osób i rodzin będących w stanie kryzysu. Celem interwencji kryzysowej jest przywrócenie
równowagi psychicznej i umiejętności samodzielnego radzenia sobie, a dzięki temu zapobieganie
przejściu reakcji kryzysowej w stan chronicznej niewydolności psychospołecznej.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
W ramach interwencji kryzysowej udziela się natychmiastowej specjalistycznej pomocy
psychologicznej, a w zależności od potrzeb - poradnictwa socjalnego lub prawnego,
w sytuacjach uzasadnionych - schronienia do 3 miesięcy.
”
;
2)
po art. 87 dodaje się art. 87a w brzmieniu
„
Art. 87a.
1.
Wychowawca zatrudniony w placówce opiekuńczo-wychowawczej oskarżony o popełnienie
przestępstwa z użyciem przemocy, w tym przemocy w rodzinie, zostaje z mocy prawa zawieszony
w pełnieniu obowiązków służbowych na czas trwania postępowania.
2.
Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej rozwiązuje stosunek pracy z wychowawcą,
który został prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy.
”
;
3)
w art. 97 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący
w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą
opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie
nie przekracza kwoty kryterium dochodowego.
”
.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
6 ust. 4 i 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.
1.
Wychowawca zatrudniony w placówce opiekuńczo-wychowawczej oskarżony o popełnienie
przestępstwa z użyciem przemocy, w tym przemocy w rodzinie, zostaje z mocy prawa zawieszony
w pełnieniu obowiązków służbowych na czas trwania postępowania.
2.
Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej rozwiązuje stosunek pracy z wychowawcą,
który został prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy.