Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary

W ustawie z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za

czyny zabronione pod groźbą kary

(Dz. U. Nr 197, poz. 1661, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Podmiotem zbiorowym w rozumieniu ustawy jest osoba prawna oraz jednostka organizacyjna

niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, z

wyłączeniem Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego i ich związków.

”

;

2)

w art. 3 w pkt 3 skreśla się przecinek i uchyla się pkt 4;

3)

art. 4 otrzymuje brzmienie

„

Art. 4.

Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli fakt popełnienia czynu zabronionego,

wymienionego w art. 16, przez osobę, o której mowa w art. 3, został potwierdzony prawomocnym

wyrokiem skazującym tę osobę, wyrokiem warunkowo umarzającym wobec niej postępowanie

karne albo postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, orzeczeniem o udzielenie

tej osobie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności albo orzeczeniem

sądu o umorzeniu przeciwko niej postępowania z powodu okoliczności wyłączającej ukaranie

sprawcy.

”

;

4)

art. 5 otrzymuje brzmienie

„

Art. 5.

Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli do popełnienia czynu zabronionego

doszło w następstwie co najmniej braku należytej staranności w wyborze osoby fizycznej,

o której mowa w art. 3 pkt 2 lub 3, lub co najmniej braku należytego nadzoru nad tą

osobą - ze strony organu lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego.

”

;

5)

art. 7 otrzymuje brzmienie

„

Art. 7.

1.

Wobec podmiotu zbiorowego sąd orzeka karę pieniężną w wysokości od 1 000 do 20 000 000

złotych, nie wyższą jednak niż 10% przychodu osiągniętego w roku obrotowym, w którym

popełniono czyn zabroniony będący podstawą odpowiedzialności podmiotu zbiorowego.

2. Przychód, o którym mowa w ust. 1, określa się na podstawie sporządzonego przez

podmiot zbiorowy sprawozdania finansowego albo w oparciu o podsumowanie zapisów w

księgach podatkowych, o których mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199).

”

;

6)

w art. 9 ust. 3 otrzymuje brzmienie

„

3.

Zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie orzeka się, jeżeli jego orzeczenie mogłoby

doprowadzić do upadłości albo likwidacji podmiotu zbiorowego lub zwolnień, o których

mowa w art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

(Dz. U. Nr 90, poz. 844, z późn. zm..

”

;

7)

art. 10 otrzymuje brzmienie

„

Art. 10.

Orzekając karę pieniężną, zakazy lub podanie wyroku do publicznej wiadomości, sąd

uwzględnia w szczególności wagę nieprawidłowości w wyborze lub nadzorze, o których

mowa w art. 5, rozmiary korzyści uzyskanej lub możliwej do uzyskania przez podmiot

zbiorowy, jego sytuację majątkową, społeczne następstwa ukarania oraz wpływ ukarania

na dalsze funkcjonowanie podmiotu zbiorowego.

”

;

8)

w art. 16 w ust. 1

a)

w pkt 1

-

lit. a otrzymuje brzmienie

„

a)

art. 296, art. 297-306 oraz art. 308 Kodeksu karnego,

”

,

-

lit. b otrzymuje brzmienie

„

b)

art. 224-232 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej

(Dz. U. Nr 124, poz. 1151, z późn. zm.,

”

,

-

lit. e otrzymuje brzmienie

„

e)

art. 303-305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej

(Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.,

”

,

-

lit. g otrzymuje brzmienie

„

g)

art. 33 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami

i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania

międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa

(Dz. U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2315),

”

,

b)

pkt 3 otrzymuje brzmienie

„

3)

łapownictwa i płatnej protekcji, określone w art. 228-230a, art. 250a, art. 296a i art. 296b Kodeksu karnego;

”

,

c)

pkt 7 otrzymuje brzmienie

„

7)

przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, określone w art. 199-200 i art. 203-204 Kodeksu karnego;

”

,

d)

pkt 10 otrzymuje brzmienie

„

10)

określone w art. 23-24b ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

(Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z późn. zm.;

”

;

9)

uchyla się art. 17-20;

10)

art. 21 otrzymuje brzmienie

„

Art. 21.

1.

W postępowaniu karnym albo w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe przeciwko

osobie, o której mowa w art. 3, o czyn zabroniony określony w art. 16, jeżeli zachodzi

uzasadnione podejrzenie, że przyniósł on lub mógł przynieść podmiotowi zbiorowemu

korzyść, chociażby niemajątkową, podmiot ten może zgłosić udział swojego przedstawiciela

w postępowaniu przed sądem, nie później niż przed zamknięciem przewodu sądowego w

pierwszej instancji.

2.

Przedstawicielem podmiotu zbiorowego nie może być osoba, o której mowa w art. 3, przeciwko

której toczy się postępowanie karne albo postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe.

3.

Zgłoszenie udziału przedstawiciela podmiotu zbiorowego następuje w formie pisemnej.

Przepisy art. 119 i 120 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

4.

Jeżeli w postępowaniu przygotowawczym zostanie ustalony podmiot, o którym mowa w ust.

1, należy niezwłocznie powiadomić ten podmiot o przysługujących mu uprawnieniach i

obowiązkach, o których mowa w ust. 1-3 oraz w art. 21a.

5.

Jeżeli podmiot, o którym mowa w ust. 1, zostanie ustalony w postępowaniu przed sądem

pierwszej instancji, przed zamknięciem przewodu sądowego, przepis ust. 4 stosuje się

odpowiednio.

”

;

11)

po art. 21 dodaje się art. 21a w brzmieniu

„

Art. 21a.

1.

W postępowaniu sądowym, w którym bierze udział przedstawiciel podmiotu zbiorowego,

podmiotowi temu przysługują uprawnienia określone w art. 156, art. 167, art. 171 § 2, art. 350 § 1 pkt 3, art. 352, art. 406, art. 422

§ 1, art. 423 § 2, art. 425, art. 444 i art. 459 Kodeksu postępowania karnego.

2.

Sąd może przesłuchać przedstawiciela podmiotu zbiorowego w charakterze świadka. Osoba

ta może odmówić zeznań. Przepisy art. 72, art. 75, art. 87 i art. 89 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

3.

W przypadku skorzystania z uprawnienia określonego w art. 171 § 2 lub art. 406 § 1 Kodeksu postępowania karnego przedstawiciel podmiotu zbiorowego może, uwzględniając kolejność wskazaną w art. 370 § 1 oraz w art. 406 § 1 Kodeksu postępowania karnego, odpowiednio zadawać pytania stronom lub zabrać głos po zamknięciu przewodu sądowego

przed wystąpieniem obrońcy oskarżonego.

”

;

12)

art. 33 otrzymuje brzmienie

„

Art. 33.

1.

W imieniu podmiotu zbiorowego w postępowaniu występuje osoba wchodząca w skład organu

uprawnionego do reprezentowania tego podmiotu.

2.

Podmiot zbiorowy może ustanowić obrońcę spośród radców prawnych lub adwokatów.

3.

Osoba, o której mowa w ust. 1, ma prawo składania wyjaśnień, może jednak bez podania

powodów odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania lub odmówić składania wyjaśnień.

Osoba ta ma prawo składania wyjaśnień do każdego dowodu przeprowadzonego na rozprawie.

4.

W imieniu podmiotu zbiorowego w postępowaniu nie może występować osoba, o której mowa

w art. 3.

5.

W przypadku wyznaczenia przez podmiot zbiorowy osoby, o której mowa w art. 3, sąd

wzywa podmiot zbiorowy do wskazania, w terminie 30 dni, innej osoby, która będzie

występowała w postępowaniu w jego imieniu.

6.

W razie niewyznaczenia w terminie innej osoby, o której mowa w ust. 5, albo gdy nie

działają organy uprawnione do reprezentowania podmiotu zbiorowego, sąd wyznacza temu

podmiotowi obrońcę z urzędu, spośród osób wymienionych w ust. 2.

”

.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli fakt popełnienia czynu zabronionego,

wymienionego w art. 16, przez osobę, o której mowa w art. 3, został potwierdzony prawomocnym

wyrokiem skazującym tę osobę, wyrokiem warunkowo umarzającym wobec niej postępowanie

karne albo postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe, orzeczeniem o udzielenie

tej osobie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności albo orzeczeniem

sądu o umorzeniu przeciwko niej postępowania z powodu okoliczności wyłączającej ukaranie

sprawcy.

Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli do popełnienia czynu zabronionego

doszło w następstwie co najmniej braku należytej staranności w wyborze osoby fizycznej,

o której mowa w art. 3 pkt 2 lub 3, lub co najmniej braku należytego nadzoru nad tą

osobą - ze strony organu lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego.

1.

Wobec podmiotu zbiorowego sąd orzeka karę pieniężną w wysokości od 1 000 do 20 000 000

złotych, nie wyższą jednak niż 10% przychodu osiągniętego w roku obrotowym, w którym

popełniono czyn zabroniony będący podstawą odpowiedzialności podmiotu zbiorowego.

2. Przychód, o którym mowa w ust. 1, określa się na podstawie sporządzonego przez

podmiot zbiorowy sprawozdania finansowego albo w oparciu o podsumowanie zapisów w

księgach podatkowych, o których mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

(Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, Nr 85, poz. 727, Nr 86, poz. 732 i Nr 143, poz. 1199).

Orzekając karę pieniężną, zakazy lub podanie wyroku do publicznej wiadomości, sąd

uwzględnia w szczególności wagę nieprawidłowości w wyborze lub nadzorze, o których

mowa w art. 5, rozmiary korzyści uzyskanej lub możliwej do uzyskania przez podmiot

zbiorowy, jego sytuację majątkową, społeczne następstwa ukarania oraz wpływ ukarania

na dalsze funkcjonowanie podmiotu zbiorowego.

1.

W postępowaniu karnym albo w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe przeciwko

osobie, o której mowa w art. 3, o czyn zabroniony określony w art. 16, jeżeli zachodzi

uzasadnione podejrzenie, że przyniósł on lub mógł przynieść podmiotowi zbiorowemu

korzyść, chociażby niemajątkową, podmiot ten może zgłosić udział swojego przedstawiciela

w postępowaniu przed sądem, nie później niż przed zamknięciem przewodu sądowego w

pierwszej instancji.

2.

Przedstawicielem podmiotu zbiorowego nie może być osoba, o której mowa w art. 3, przeciwko

której toczy się postępowanie karne albo postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe.

3.

Zgłoszenie udziału przedstawiciela podmiotu zbiorowego następuje w formie pisemnej.

Przepisy art. 119 i 120 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

4.

Jeżeli w postępowaniu przygotowawczym zostanie ustalony podmiot, o którym mowa w ust.

1, należy niezwłocznie powiadomić ten podmiot o przysługujących mu uprawnieniach i

obowiązkach, o których mowa w ust. 1-3 oraz w art. 21a.

5.

Jeżeli podmiot, o którym mowa w ust. 1, zostanie ustalony w postępowaniu przed sądem

pierwszej instancji, przed zamknięciem przewodu sądowego, przepis ust. 4 stosuje się

odpowiednio.

1.

W postępowaniu sądowym, w którym bierze udział przedstawiciel podmiotu zbiorowego,

podmiotowi temu przysługują uprawnienia określone w art. 156, art. 167, art. 171 § 2, art. 350 § 1 pkt 3, art. 352, art. 406, art. 422

§ 1, art. 423 § 2, art. 425, art. 444 i art. 459 Kodeksu postępowania karnego.

2.

Sąd może przesłuchać przedstawiciela podmiotu zbiorowego w charakterze świadka. Osoba

ta może odmówić zeznań. Przepisy art. 72, art. 75, art. 87 i art. 89 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

3.

W przypadku skorzystania z uprawnienia określonego w art. 171 § 2 lub art. 406 § 1 Kodeksu postępowania karnego przedstawiciel podmiotu zbiorowego może, uwzględniając kolejność wskazaną w art. 370 § 1 oraz w art. 406 § 1 Kodeksu postępowania karnego, odpowiednio zadawać pytania stronom lub zabrać głos po zamknięciu przewodu sądowego

przed wystąpieniem obrońcy oskarżonego.

1.

W imieniu podmiotu zbiorowego w postępowaniu występuje osoba wchodząca w skład organu

uprawnionego do reprezentowania tego podmiotu.

2.

Podmiot zbiorowy może ustanowić obrońcę spośród radców prawnych lub adwokatów.

3.

Osoba, o której mowa w ust. 1, ma prawo składania wyjaśnień, może jednak bez podania

powodów odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania lub odmówić składania wyjaśnień.

Osoba ta ma prawo składania wyjaśnień do każdego dowodu przeprowadzonego na rozprawie.

4.

W imieniu podmiotu zbiorowego w postępowaniu nie może występować osoba, o której mowa

w art. 3.

5.

W przypadku wyznaczenia przez podmiot zbiorowy osoby, o której mowa w art. 3, sąd

wzywa podmiot zbiorowy do wskazania, w terminie 30 dni, innej osoby, która będzie

występowała w postępowaniu w jego imieniu.

6.

W razie niewyznaczenia w terminie innej osoby, o której mowa w ust. 5, albo gdy nie

działają organy uprawnione do reprezentowania podmiotu zbiorowego, sąd wyznacza temu

podmiotowi obrońcę z urzędu, spośród osób wymienionych w ust. 2.