Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposobów użycia przez policjantów środków przymusu bezpośredniego
Table of Provisions (8)
Statutory Text (8 Articles)
§ 10. 1. Przerwanie u˝ycia broni palnej przez oddzia∏ Policji nast´puje na rozkaz dowódcy oddzia∏u,
natychmiast po osiàgni´ciu zamierzonego celu u˝ycia
broni palnej.
1) wskazanie stopnia oraz imienia i nazwiska dowódcy oddzia∏u;
2. Oddzia∏ Policji wycofuje si´ niezw∏ocznie po wykonaniu zadania.
3) opis sytuacji poprzedzajàcej u˝ycie broni palnej;
3. Dowódca oddzia∏u przed wycofaniem oddzia∏u
2) okreÊlenie czasu i miejsca u˝ycia broni palnej ze
wskazaniem trybu wydania rozkazu jej u˝ycia;
4) opis przyczyn i skutków u˝ycia broni palnej, w tym
wynikajàcych z § 7 ust. 3 i § 11;
1) zabezpiecza na miejscu zdarzenia Êlady i dowody
zwiàzane z u˝yciem tego oddzia∏u oraz podejmuje
inne czynnoÊci niecierpiàce zw∏oki, aby nie dopuÊciç do ich zatarcia, a tak˝e ustala Êwiadków zdarzenia;
5) podpis dowódcy oddzia∏u.
2) zabezpiecza odebranà broƒ palnà, amunicj´, materia∏y wybuchowe i inne niebezpieczne narz´dzia.
§ 13. Traci moc rozporzàdzenie Rady Ministrów
z dnia 21 maja 1996 r. w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu post´powania przy u˝yciu broni
palnej przez policjantów (Dz. U. Nr 63, poz. 296 oraz
z 2002 r. Nr 57, poz. 518).
§ 11. 1. Je˝eli wskutek u˝ycia broni palnej nastàpi∏o zranienie osoby albo widoczny stan bezpoÊredniego zagro˝enia ˝ycia lub zdrowia, dowódca oddzia∏u
jest obowiàzany spowodowaç udzielenie osobie poszkodowanej pierwszej pomocy i nast´pnie spowodowaç podj´cie wobec niej medycznych dzia∏aƒ ratowniczych — w rozumieniu przepisów o Paƒstwowym Ratownictwie Medycznym.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, oraz gdy
w wyniku u˝ycia broni palnej nastàpi∏a Êmierç osoby
albo szkoda w mieniu, dowódca oddzia∏u niezw∏ocznie powiadamia o tym bezpoÊredniego prze∏o˝onego
i w∏aÊciwego miejscowo prokuratora rejonowego.
§ 12. 1. W ka˝dym przypadku u˝ycia broni palnej
przez oddzia∏ Policji lub podj´cia czynnoÊci, o których
mowa w § 9, dowódca oddzia∏u jest obowiàzany z∏o˝yç szczegó∏owy, pisemny raport bezpoÊredniemu
prze∏o˝onemu.
Rozdzia∏ 4
Przepisy koƒcowe
§ 14. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
og∏oszenia2).
Prezes Rady Ministrów: M. Belka
———————
2) W zakresie zasad u˝ycia broni palnej przez oddzia∏y i pod-
oddzia∏y zwarte Policji rozporzàdzenie niniejsze by∏o poprzedzone rozporzàdzeniem Rady Ministrów z dnia 5 marca 1991 r. w sprawie szczegó∏owych zasad i warunków
u˝ycia oddzia∏ów i pododdzia∏ów Policji oraz Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa lub niebezpiecznego zak∏ócenia porzàdku publicznego oraz zasad u˝ycia broni palnej przez te jednostki (Dz. U. Nr 26, poz. 104 oraz z 1996 r. Nr 63, poz. 297), które utraci∏o moc z dniem 13 stycznia 2005 r. na podstawie
ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o Policji oraz ustawy o powszechnym obowiàzku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 277, poz. 2742).
1133
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 19 lipca 2005 r.
zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreÊlenia przypadków oraz warunków i sposobów u˝ycia
przez policjantów Êrodków przymusu bezpoÊredniego
Na podstawie art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58,
z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje
przymusu bezpoÊredniego (Dz. U. Nr 70, poz. 410, z póên.
zm.2)) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany
1) § 1 otrzymuje brzmienie
§ 1. W rozporzàdzeniu Rady Ministrów z dnia 17 wrzeÊnia 1990 r. w sprawie okreÊlenia przypadków oraz warunków i sposobów u˝ycia przez policjantów Êrodków
„§ 1. 1. Policjant mo˝e stosowaç Êrodki przymusu bezpoÊredniego z zachowaniem zasad
———————
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 19, poz. 185, Nr 74, poz. 676,
Nr 81, poz. 731, Nr 113, poz. 984, Nr 115, poz. 996, Nr 176, poz. 1457 i Nr 200, poz. 1688, z 2003 r. Nr 90, poz. 844, Nr 113,
poz. 1070, Nr 130, poz. 1188 i 1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 166, poz. 1609, Nr 192, poz. 1873 i Nr 210, poz. 2036, z 2004 r.
Nr 171, poz. 1800, Nr 179, poz. 1842, Nr 210, poz. 2135, Nr 273, poz. 2703 i Nr 277, poz. 2742 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 70.
2) Zmiany wymienionego rozporzàdzenia zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 58, z 2000 r. Nr 16, poz. 206, z 2002 r.
Nr 196, poz. 1657 oraz z 2003 r. Nr 175, poz. 1694.
okreÊlonych w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy
z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
2. Ârodki przymusu bezpoÊredniego mogà
byç stosowane po uprzednim bezskutecznym wezwaniu osoby do zachowania si´
zgodnego z prawem oraz uprzedzeniu
o u˝yciu Êrodków przymusu bezpoÊredniego, a w przypadku pocisków niepenetracyjnych dodatkowo po uprzednim oddaniu strza∏u ostrzegawczego.
3. Policjant mo˝e odstàpiç od wzywania osoby do zachowania si´ zgodnego z prawem
oraz od uprzedzenia o u˝yciu Êrodków
przymusu bezpoÊredniego lub oddania
strza∏u ostrzegawczego pociskami niepenetracyjnymi, je˝eli zw∏oka grozi∏aby niebezpieczeƒstwem dla ˝ycia lub zdrowia
ludzkiego, a tak˝e mienia.”;
2) w § 2 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„1. Policjant powinien stosowaç Êrodki przymusu
bezpoÊredniego w taki sposób, aby osiàgni´cie podporzàdkowania si´ wydanym na podstawie prawa poleceniom powodowa∏o mo˝liwie najmniejszà dolegliwoÊç dla osoby, wobec
której zastosowano Êrodki przymusu bezpoÊredniego.”;
3) w § 3
a) pkt 2 otrzymuje brzmienie
„2) urzàdzenia techniczne w postaci kajdanek,
prowadnic, kaftanów bezpieczeƒstwa, pasów i siatek obezw∏adniajàcych, paralizatorów elektrycznych, a tak˝e kolczatek drogowych i innych przeszkód umo˝liwiajàcych
zatrzymanie pojazdu,”,
b) pkt 4 otrzymuje brzmienie
„4) pa∏ki s∏u˝bowe: zwyk∏e, szturmowe, wielofunkcyjne i teleskopowe,”;
4) w § 4
a) dotychczasowà treÊç oznacza si´ jako ust. 1,
b) dodaje si´ ust. 2 w brzmieniu
„2. Wobec osób, o których mowa w ust. 1, w sytuacji zagro˝enia ˝ycia, zdrowia lub mienia
mo˝na stosowaç inne Êrodki przymusu bezpoÊredniego w sposób okreÊlony w rozporzàdzeniu, je˝eli zastosowanie chwytów
obezw∏adniajàcych okaza∏o si´ nieskuteczne
dla osiàgni´cia podporzàdkowania si´ poleceniom wydanym na podstawie prawa.”;
5) w § 6 ust. 1b i 1c oraz ust. 2 otrzymujà brzmienie
„1b. Kajdanki zak∏ada si´ na r´ce trzymane z przodu. W przypadku gdy osoba jest agresywna
lub niebezpieczna, mo˝na za∏o˝yç kajdanki na
r´ce trzymane z ty∏u.
1c. Wobec osób tymczasowo aresztowanych lub
skazanych na kar´ pozbawienia wolnoÊci
mo˝na zastosowaç, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, kajdanki zespolone przeznaczone do zak∏adania na r´ce i nogi.
Poz. 1133
2. Nie stosuje si´ kajdanek wobec osób w wieku
poni˝ej 17 lat, z wyjàtkiem nieletnich w wieku
powy˝ej 15 lat podejrzanych o pope∏nienie
przest´pstwa przeciwko ˝yciu lub zdrowiu.”;
6) w § 8
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie
„1. Kaftan bezpieczeƒstwa, pasy lub siatk´
obezw∏adniajàcà albo paralizator elektryczny stosuje si´ wobec osób, które swoim zachowaniem stwarzajà niebezpieczeƒstwo
dla ˝ycia lub zdrowia ludzkiego, a tak˝e mienia, je˝eli zastosowanie innych Êrodków
przymusu bezpoÊredniego jest niemo˝liwe
albo okaza∏o si´ bezskuteczne.”,
b) dodaje si´ ust. 3 i 4 w brzmieniu
„3. Paralizator elektryczny mo˝na stosowaç w celu
1) obezw∏adnienia osoby niepodporzàdkowujàcej si´ wezwaniu do natychmiastowego porzucenia niebezpiecznego narz´dzia,
2) odparcia czynnej napaÊci lub pokonania
czynnego oporu,
3) zatrzymania osoby albo udaremnienia
ucieczki osoby skazanej, tymczasowo
aresztowanej bàdê zatrzymanej z powodu
podejrzenia o pope∏nienie przest´pstwa
lub wykroczenia,
4) przeciwdzia∏ania niszczeniu mienia,
5) obezw∏adnienia agresywnych lub niebezpiecznych zwierzàt.
4. Przy stosowaniu paralizatora elektrycznego
nale˝y zachowaç ostro˝noÊç, uwzgl´dniajàc
jego w∏aÊciwoÊci mogàce stanowiç zagro˝enie dla ˝ycia i zdrowia ludzkiego.”;
7) w § 12
a) w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie
„4) udaremnienia ucieczki osoby skazanej, tymczasowo aresztowanej bàdê zatrzymanej,”,
b) ust. 3 otrzymuje brzmienie
„3. Polecenie zastosowania chemicznych Êrodków obezw∏adniajàcych, z wyjàtkiem broni
gazowej i r´cznych miotaczy gazowych, wydajà: komendanci wojewódzcy Policji, Komendant G∏ówny Policji lub osoby przez
nich upowa˝nione.”;
8) w § 13
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie
„2. Nie wolno stosowaç pa∏ki s∏u˝bowej wobec
osób stawiajàcych bierny opór, chyba ˝e zastosowanie si∏y fizycznej okaza∏o si´ bezskuteczne.”,
b) w ust. 3 pkt 2 i 3 otrzymujà brzmienie
„2) zadawania uderzeƒ r´kojeÊcià pa∏ki s∏u˝bowej,
3) stosowania pa∏ki s∏u˝bowej wobec osób,
w stosunku do których u˝yto kajdanek, prowadnicy, kaftana bezpieczeƒstwa, pasa lub
siatki obezw∏adniajàcej, albo wobec osób
obezw∏adnionych wskutek u˝ycia paralizatora elektrycznego.”;
9) w § 15 w ust. 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie
„4) udaremnienia ucieczki osoby skazanej, tymczasowo aresztowanej bàdê zatrzymanej.”;
10) w § 15b pkt 4 otrzymuje brzmienie
„4) udaremnienia ucieczki osoby skazanej, tymczasowo aresztowanej bàdê zatrzymanej,”;
11) § 16 i 17 otrzymujà brzmienie
„§ 16. 1. Je˝eli wskutek zastosowania Êrodka przymusu bezpoÊredniego nastàpi∏o zranienie osoby, policjant jest obowiàzany natychmiast udzieliç tej osobie pierwszej
pomocy, a w razie potrzeby — spowodowaç podj´cie wobec niej medycznych
dzia∏aƒ ratowniczych — w rozumieniu
przepisów o Paƒstwowym Ratownictwie
Medycznym.
2. Kobiecie ci´˝arnej, wobec której u˝yto
Êrodka przymusu bezpoÊredniego, zawsze zapewnia si´ pomoc lekarskà.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1,
oraz gdy w wyniku zastosowania Êrodka
przymusu bezpoÊredniego nastàpi∏a
Êmierç osoby albo szkoda w mieniu, policjant, po udzieleniu pierwszej pomocy
oraz spowodowaniu podj´cia ratowniczych dzia∏aƒ medycznych, jest obowiàzany kolejno do
1) zabezpieczenia Êladów w miejscu zdarzenia i niedopuszczenia osób postronnych w to miejsce,
2) ustalenia Êwiadków zdarzenia, je˝eli
jest to mo˝liwe,
3) powiadomienia o zdarzeniu dy˝urnego
w∏aÊciwej terytorialnie komendy powiatowej (miejskiej, rejonowej) Policji
oraz swojego bezpoÊredniego prze∏o˝onego.
§ 17. 1. Fakt zastosowania Êrodka przymusu bezpoÊredniego policjant dokumentuje zapisem w notatniku s∏u˝bowym.
2. W przypadkach, o których mowa
w § 16, policjant sk∏ada szczegó∏owy pisemny raport bezpoÊredniemu prze∏o˝onemu.
3. Raport, o którym mowa w ust. 2, powinien zawieraç w szczególnoÊci
1) stopieƒ s∏u˝bowy, imi´ i nazwisko policjanta,
Poz. 1133
5) opis post´powania poprzedzajàcego
zastosowanie Êrodka przymusu bezpoÊredniego,
6) skutki zastosowania Êrodka przymusu
bezpoÊredniego,
7) w razie potrzeby okreÊlenie sposobu
realizacji przepisów § 1 ust. 2 i 3
oraz § 16,
8) inne wa˝ne okolicznoÊci zdarzenia,
9) dane ustalonych Êwiadków zdarzenia,
10) podpis policjanta.
4. Je˝eli w wyniku u˝ycia Êrodka przymusu
bezpoÊredniego nastàpi∏a Êmierç cz∏owieka, bezpoÊredni prze∏o˝ony policjanta
niezw∏ocznie powiadamia o tym wy˝szego prze∏o˝onego oraz w∏aÊciwego miejscowo prokuratora rejonowego.”;
12) po § 17 dodaje si´ § 17a—17d w brzmieniu
„§ 17a. 1. Polecenie u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego przez policjantów wchodzàcych w sk∏ad oddzia∏u Policji wydaje komendant wojewódzki Policji, z uwzgl´dnieniem przepisów § 12 ust. 3, § 14
ust. 2 i § 15a ust. 5. U˝ycie tych Êrodków
nast´puje na rozkaz dowódcy oddzia∏u
Policji, zwanego dalej „dowódcà”.
2. Polecenie, o którym mowa w ust. 1, nie jest
wymagane, gdy zw∏oka w u˝yciu Êrodków
przymusu bezpoÊredniego grozi∏aby bezpoÊrednim niebezpieczeƒstwem dla ˝ycia,
zdrowia ludzkiego lub mienia, a tak˝e niebezpieczeƒstwem dokonania zamachu,
o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
3. Dowódca, przed wydaniem rozkazu u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego,
jest obowiàzany
1) wezwaç do zachowania zgodnego
z prawem, a zw∏aszcza do porzucenia
broni lub niebezpiecznych narz´dzi,
zaniechania bezprawnych dzia∏aƒ lub
stosowania przemocy,
2) uprzedziç o u˝yciu Êrodków przymusu bezpoÊredniego.
4. Przepisu ust. 3 nie stosuje si´ w sytuacji,
o której mowa w ust. 2.
5. W razie niemo˝noÊci nawiàzania przez
policjanta kontaktu z dowódcà policjant
stosuje Êrodki przymusu bezpoÊredniego na zasadach ogólnych.
2) czas i miejsce zastosowania Êrodka
przymusu bezpoÊredniego,
§ 17b. 1. Przerwanie u˝ycia Êrodków przymusu
bezpoÊredniego przez oddzia∏ Policji nast´puje na rozkaz dowódcy natychmiast
po osiàgni´ciu zamierzonego celu.
3) dane osoby, wobec której zastosowano Êrodek przymusu bezpoÊredniego,
2. Oddzia∏ Policji wycofuje si´ niezw∏ocznie
po wykonaniu zadania.
4) powody i rodzaj zastosowanego Êrodka przymusu bezpoÊredniego,
3. Dowódca przed wycofaniem oddzia∏u
Policji
1) zabezpiecza na miejscu zdarzenia Êlady
i dowody zwiàzane z u˝yciem Êrodków
przymusu bezpoÊredniego,
2) podejmuje inne czynnoÊci niecierpiàce
zw∏oki, aby nie dopuÊciç do zatarcia
Êladów lub zniszczenia dowodów,
o których mowa w pkt 1,
3) w miar´ mo˝liwoÊci ustala Êwiadków
zdarzenia.
2. Raport, o którym mowa w ust. 1, powinien zawieraç w szczególnoÊci
1) stopieƒ s∏u˝bowy, imi´ i nazwisko dowódcy,
2) okreÊlenie liczebnoÊci oddzia∏u, czasu
i miejsca u˝ycia Êrodków przymusu
bezpoÊredniego,
3) powody i rodzaj u˝ytego Êrodka przymusu bezpoÊredniego ze wskazaniem
trybu wydania polecenia jego u˝ycia,
4) opis post´powania poprzedzajàcego
zastosowanie Êrodka przymusu bezpoÊredniego,
5) skutki zastosowania Êrodka przymusu
bezpoÊredniego,
6) w razie potrzeby okreÊlenie sposobu
realizacji przepisów § 17a ust. 2 i § 17c,
7) inne wa˝ne okolicznoÊci zdarzenia,
8) dane ustalonych Êwiadków zdarzenia,
9) podpis dowódcy.”;
§ 17c. 1. Je˝eli wskutek u˝ycia Êrodków przymusu
bezpoÊredniego przez oddzia∏ Policji nastàpi∏o zranienie osoby lub powsta∏ widoczny
stan zagro˝enia dla ˝ycia lub zdrowia, dowódca jest obowiàzany spowodowaç
udzielenie osobie poszkodowanej pierwszej pomocy, a w razie potrzeby spowodowaç równie˝ podj´cie wobec niej medycznych dzia∏aƒ ratowniczych — w rozumieniu
przepisów o Paƒstwowym Ratownictwie
Medycznym. Przepis § 16 ust. 2 stosuje si´.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1
zdanie pierwsze, oraz gdy w wyniku u˝ycia Êrodków przymusu bezpoÊredniego
nastàpi∏a Êmierç osoby albo szkoda
w mieniu, dowódca niezw∏ocznie powiadamia o tym bezpoÊredniego prze∏o˝onego i w∏aÊciwego miejscowo prokuratora
rejonowego.
§ 17d. 1. Niezw∏ocznie po zakoƒczonych dzia∏aniach dowódca jest obowiàzany z∏o˝yç
szczegó∏owy pisemny raport bezpoÊredniemu prze∏o˝onemu.
Poz. 1133 i 1134
13) § 18 otrzymuje brzmienie
„§ 18. Kierownicy jednostek organizacyjnych Policji sà obowiàzani badaç zasadnoÊç, warunki i sposób stosowania Êrodków przymusu
bezpoÊredniego przez podleg∏ych im policjantów.”.
§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.
Prezes Rady Ministrów: M. Belka
1134
ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW
z dnia 19 lipca 2005 r.
w sprawie szczegó∏owych warunków i sposobu u˝ycia oddzia∏ów i pododdzia∏ów Policji
oraz Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa publicznego
lub zak∏ócenia porzàdku publicznego
Na podstawie art. 18 ust. 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58,
z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) szczegó∏owe warunki i sposób u˝ycia oddzia∏ów
i pododdzia∏ów Policji oraz Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa publicznego lub zak∏ócenia porzàdku publicznego;
2) sposób koordynowania dzia∏aƒ podejmowanych
przez Policj´ i Si∏y Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej w formie okreÊlonej w art. 18 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zwanej dalej
„ustawà”;
3) tryb wymiany informacji i sposób logistycznego
wsparcia dzia∏aƒ Policji prowadzonych z pomocà
oddzia∏ów i pododdzia∏ów Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
———————
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 19, poz. 185, Nr 74, poz. 676, Nr 81,
poz. 731, Nr 113, poz. 984, Nr 115, poz. 996, Nr 176, poz. 1457 i Nr 200, poz. 1688, z 2003 r. Nr 90, poz. 844, Nr 113,
poz. 1070, Nr 130, poz. 1188 i 1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 166, poz. 1609, Nr 192, poz. 1873 i Nr 210, poz. 2036, z 2004 r.
Nr 171, poz. 1800, Nr 179, poz. 1842, Nr 210, poz. 2135, Nr 273, poz. 2703 i Nr 277, poz. 2742 oraz z 2005 r. Nr 10, poz. 70.
2. Przepisu ust. 1, z wyjàtkiem pkt 3, nie stosuje si´
w sytuacji, o której mowa w § 7 ust. 3.
2. Raport, o którym mowa w ust. 1, powinien zawieraç w szczególnoÊci