Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać kolby metalowe II rzędu
Table of Provisions (28)
Statutory Text (28 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadaç nast´pujàce rodzaje kolb metalowych II rz´du
1) bez zaworu;
2) z zaworem z
a) odgórnym odczytem obj´toÊci,
b) oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci;
3) do gazu ciek∏ego propan-butan, przeznaczone do
sprawdzania instalacji pomiarowych do gazu ciek∏ego propan-butan, zwane dalej „kolbami do gazu ciek∏ego”;
4) do piwa, przeznaczone do sprawdzania instalacji
do piwa.
§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) kolba — kolba metalowa II rz´du, b´dàca przyrzàdem pomiarowym przeznaczonym do pomiaru
obj´toÊci cieczy;
2) pojemnoÊç nominalna kolby — projektowana wartoÊç obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e byç w warunkach
odniesienia zawarta w kolbie pomi´dzy g∏ównym
dolnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej
kolby, a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby;
3) pojemnoÊç rzeczywista kolby — obj´toÊç wody
wyznaczona w warunkach odniesienia, zawarta
w uprzednio zwil˝onej kolbie pomi´dzy g∏ównym
dolnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej
kolby, a g∏ównym górnym ograniczeniem pojemnoÊci nominalnej kolby;
———————
1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje
dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego
zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki
Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).
2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286
i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 oraz
z 2004 r. Nr 49, poz. 465.
4) b∏´dy graniczne dopuszczalne kolb — okreÊlone
wartoÊci skrajne b∏´dów kolby;
5) g∏ówne górne ograniczenie pojemnoÊci nominalnej kolby — p∏aszczyzna pozioma przechodzàca
przez kres´ zerowà podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego szyjki w kolbach bez zaworu, z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci oraz do gazu ciek∏ego
o pojemnoÊci nominalnej 20 dm3 lub szyjki górnej
w kolbach z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, do piwa oraz do gazu ciek∏ego
o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3,
200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3;
6) g∏ówne dolne ograniczenie pojemnoÊci nominalnej kolby
a) do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej
50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3,
z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem
obj´toÊci, do piwa — p∏aszczyzna pozioma przechodzàca przez kres´ podzia∏ki urzàdzenia
wskazujàcego szyjki dolnej,
b) z zaworem z odgórnym odczytem obj´toÊci oraz
do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej
20 dm3 — powierzchnia elementu zaworu
wyp∏ywowego b´dàcego w po∏o˝eniu zamkni´cia,
c) bez zaworu — powierzchnia dna kolby;
7) zakres pomiarowy — zakres wartoÊci obj´toÊci cieczy, jaka mo˝e znajdowaç si´ w kolbie, ograniczony skrajnymi kresami podzia∏ki urzàdzenia wskazujàcego;
8) p∏ynowskaz — cz´Êç kolby prezentujàca wskazanie
obj´toÊci cieczy w niej zawartej.
§ 3. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia dla
kolb
1) temperatura odniesienia
a) 15 °C albo 20 °C — dla kolb bez zaworu i kolb
z zaworem w zale˝noÊci od ich przeznaczenia,
b) 20 °C — dla kolb do gazu ciek∏ego i kolb do piwa;
2) ciÊnienie odniesienia
a) równe ciÊnieniu atmosferycznemu — dla kolb
bez zaworu, kolb z zaworem i kolb do piwa,
b) 0,5 MPa — dla kolb do gazu ciek∏ego.
Rozdzia∏ 2
Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji,
materia∏u i wykonania kolb
§ 4. Ustala si´ nast´pujàce pojemnoÊci nominalne
kolb
1) bez zaworu — 2 dm3, 5 dm3 i 10 dm3;
Poz. 973
§ 8. 1. Szyjki kolb powinny byç wyposa˝one w jeden z nast´pujàcych p∏ynowskazów
1) rurkowy;
2) wziernikowy
a) z p∏ytkà szklanà wbudowanà w szyjk´ kolby albo
2) z zaworem — 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3,
500 dm3, 1000 dm3 i 2000 dm3 oraz wi´ksze od
2000 dm3 z przyrostem pojemnoÊci nominalnej co
1000 dm3;
b) stanowiàcy wyci´cie w metalowej obudowie
szklanej szyjki kolby.
3) do gazu ciek∏ego — 20 dm3, 50 dm3, 100 dm3,
200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3;
1) dla kolb bez zaworu, posiadaç zakres pomiarowy
równy co najmniej ± 1 % pojemnoÊci nominalnej
kolby;
4) do piwa — 500 dm3, 1000 dm3 i 2000 dm3.
§ 5. Konstrukcja kolb powinna zapewniaç
1) szczelnoÊç i trwa∏oÊç;
2) ca∏kowite wype∏nienie kolb bez mo˝liwoÊci zatrzymywania p´cherzy powietrza lub par cieczy podczas ich nape∏niania;
3) ca∏kowite opró˝nienie kolb bez mo˝liwoÊci pozostawania w nich cieczy.
§ 6. 1. Materia∏y zastosowane do wykonania kolb
oraz ich uszczelnienia powinny byç odporne na dzia∏anie cieczy, do odmierzania obj´toÊci których kolby zosta∏y przeznaczone.
2. Kolby bez zaworu, z zaworem i do piwa przeznaczone do pomiaru produktów ˝ywnoÊciowych powinny byç wykonane ze stali nierdzewnej dopuszczonej
do stosowania na podstawie przepisów ustawy z dnia
6 wrzeÊnia 2001 r. o materia∏ach i wyrobach przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià (Dz. U. Nr 128,
poz. 1408 oraz z 2003 r. Nr 171, poz. 1662).
3. Kolby bez zaworu i z zaworem mogà byç wykonane ze stali w´glowej, pod warunkiem zastosowania
odpowiedniego zabezpieczenia antykorozyjnego.
4. Materia∏y stosowane do wykonania kolb bez zaworu i z zaworem, przeznaczonych do odmierzania
obj´toÊci paliw p∏ynnych oraz ich wyposa˝enia, powinny zapewniaç bezpieczeƒstwo podczas kontaktu
z tymi paliwami.
2. P∏ynowskaz powinien
2) dla kolb z zaworem i kolb do piwa, posiadaç zakres
pomiarowy
a) nie mniejszy ni˝ ±1 % pojemnoÊci nominalnych
kolb — w przypadku szyjek kolb z zaworem
z odgórnym odczytem obj´toÊci i szyjek górnych kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym
odczytem obj´toÊci,
b) równy ±0,5 % pojemnoÊci nominalnych kolb —
w przypadku szyjek dolnych kolb z zaworem
z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci;
3) byç wykonane w sposób zapewniajàcy wskazanie
po∏o˝enia menisku cieczy.
3. Kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej
1) 20 dm3 powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz
górny o zakresie pomiarowym ± (1÷2,5) % ich pojemnoÊci nominalnej;
2) 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinny byç wyposa˝one w p∏ynowskaz
a) dolny o zakresie pomiarowym ± (0,02÷0,5) %
pojemnoÊci nominalnej,
b) górny o zakresie pomiarowym ± (0,5÷1) % pojemnoÊci nominalnej.
§ 9. 1. Szklana rurka p∏ynowskazu rurkowego powinna
5. Szk∏o, z którego wykonuje si´ szyjki kolb, o których mowa w ust. 2, lub elementy ich p∏ynowskazów,
nie powinno wykazywaç wewn´trznych napr´˝eƒ
i wad, a jego w∏asnoÊci chemiczne i termiczne powinny byç odpowiednie do warunków normalnego u˝ytkowania kolb.
1) mieç Êrednic´ wewn´trznà zawartà w granicach
od 12 mm do 20 mm;
§ 7. Maksymalna wewn´trzna Êrednica szyjek kolb
powinna byç taka, aby w zakresie pomiarowym szyjki
obj´toÊç cieczy zawartej w szyjce, ograniczona dwoma poziomymi p∏aszczyznami odleg∏ymi od siebie
o 3 mm, by∏a równa wartoÊci bezwzgl´dnej b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby.
2. Szklana rurka p∏ynowskazu kolby do gazu ciek∏ego powinna byç tak wykonana, aby zjawisko napi´cia
powierzchniowego w menisku gazu ciek∏ego propan-butan w tej rurce nie powodowa∏o b∏´dów pomiaru
poziomu gazu ciek∏ego w szyjce kolby wi´kszych ni˝
0,1 dzia∏ki elementarnej p∏ynowskazu.
2) byç osadzona w g∏owicach p∏ynowskazowych, po∏àczonych z szyjkà kolby za pomocà metalowych
rurek wyposa˝onych w zawory odcinajàce.
§ 10. 1. Przewody ∏àczàce p∏ynowskaz z szyjkà kolby do gazu ciek∏ego powinny byç pochylone pod kàtem wi´kszym ni˝ 10 ° do poziomu.
2. Nad najwy˝szà i pod najni˝szà skrajnà kresà podzia∏ki powinno byç zamieszczone oznaczenie jednostki miary „dm3” .
2. Przewód górny p∏ynowskazu rurkowego powinien wznosiç si´, a przewód dolny opadaç w kierunku
do szyjki kolby.
3. Kresy d∏ugie podzia∏ki powinny mieç d∏ugoÊç co
najmniej 6 mm, natomiast pozosta∏e w granicach od
1/2 do 3/4 d∏ugoÊci kres d∏ugich.
3. Ârednica wewn´trzna przewodów ∏àczàcych
p∏ynowskaz z szyjkà kolby do gazu ciek∏ego nie powinna byç mniejsza od Êrednicy szklanej rurki p∏ynowskazu.
4. Kresy podzia∏ek kolb z zaworem z oddolnym
i odgórnym odczytem obj´toÊci oraz kolb do piwa powinny dodatkowo posiadaç nast´pujàce oznaczenia
4. Ârednice nominalne metalowych rurek oraz
Êrednice nominalne zaworów odcinajàcych, o których
mowa w § 9 ust. 1 pkt 2, powinny byç co najmniej równe Êrednicy wewn´trznej szklanej rurki p∏ynowskazu.
§ 11. 1. P∏ynowskaz wziernikowy mo˝e byç wyposa˝ony w dodatkowy przeziernik zamieszczony symetrycznie po przeciwleg∏ej stronie szyjki, przy czym tylko na jednym p∏ynowskazie wziernikowym mo˝e byç
naniesiona podzia∏ka.
2. SzerokoÊç p∏ynowskazu wziernikowego powinna byç nie mniejsza ni˝ 15 mm.
§ 12. 1. Podzia∏ka w p∏ynowskazach mo˝e byç naniesiona w sposób trwa∏y bezpoÊrednio na
1) szklanej rurce p∏ynowskazu rurkowego;
2) szklanej p∏ytce p∏ynowskazu wziernikowego;
3) szklanych szyjkach kolb, w których p∏ynowskaz
wziernikowy stanowi wyci´cie w metalowych
os∏onach ich szyjek;
1) kresa g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci
nominalnej kolby powinna byç oznaczona cyfrà 0;
2) ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki szyjki dolnej kolby
z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci, znajdujàca si´ powy˝ej kresy oznaczonej cyfrà 0, powinna byç oznaczona liczbà okreÊlajàcà danà pojemnoÊç kolby ze znakiem minus (–).
§ 14. 1. Metalowa podzielnia powinna byç przymocowana do szyjki albo do metalowych os∏on szklanych
szyjek kolb w sposób trwa∏y albo umo˝liwiajàcy jej
pionowe przesuni´cie i zabezpieczenie przed zmianà
po∏o˝enia po dokonaniu adiustacji pojemnoÊci.
2. Przesuni´cie metalowej podzielni powinno byç
mo˝liwe w zakresie nie mniejszym ni˝ odpowiadajàcy
obj´toÊci równej podwójnej wartoÊci bezwzgl´dnej
b∏´du granicznego dopuszczalnego kolby.
3. P∏ynowskaz kolby do gazu ciek∏ego mo˝e byç
wyposa˝ony wy∏àcznie w podzielni´ przesuwanà, przy
czym zakres mo˝liwoÊci przesuni´cia tej podzielni powinien wynosiç nie mniej ni˝ ±10 mm.
4) metalowej podzielni dopasowanej do p∏ynowskazów rurkowych lub p∏ynowskazów wziernikowych
kolb.
§ 15. 1. Szyjki górne i dolne kolb z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci i kolb do piwa
powinny mieç jednakowe Êrednice.
2. WartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej podzia∏ki
powinna mieÊciç si´ w zakresie od 0,1 do 1 bezwzgl´dnej wartoÊci b∏´du granicznego dopuszczalnego pojemnoÊci nominalnej kolb.
2. Szyjki dolne kolb, o których mowa w ust. 1, powinny byç wyposa˝one w zawory resztkowe umo˝liwiajàce ca∏kowite opró˝nienie kolb.
§ 13. 1. Kresy podzia∏ki powinny
§ 16. 1. Zbiorniki kolb powinny mieç kszta∏t cylindra stojàcego, zakoƒczonego
1) byç prostopad∏e do p∏aszczyzny przechodzàcej
przez pionowe osie symetrii szyjki i urzàdzenia
wskazujàcego;
1) w kolbach bez zaworu — od góry sto˝kowà pokrywà z szyjkà oraz od do∏u dnem o kszta∏cie uniemo˝liwiajàcym jego odkszta∏cenia;
2) mieç jednakowà
0,5 mm;
2) w kolbach z zaworem — od góry sto˝kowà pokrywà z szyjkà wyprowadzonà z wierzcho∏ka sto˝ka
oraz od do∏u sto˝kowym dnem, z którego wierzcho∏ka jest wyprowadzona
szerokoÊç
nieprzekraczajàcà
3) byç oznaczone w nast´pujàcy sposób
a) kresa g∏ównego górnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby powinna byç oznaczona
liczbà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà kolby
wyra˝onà w dm3,
b) ka˝da dziesiàta kresa podzia∏ki oraz jej kresy
skrajne powinny byç oznaczone liczbami okreÊlajàcymi danà pojemnoÊç kolby, wyra˝onà
w dm3.
a) rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym —
w przypadku kolby z odgórnym odczytem obj´toÊci albo
b) szyjka dolna, z której wyprowadzona jest rura
do nape∏niania oddolnego kolby z zaworem odcinajàcym oraz rura wyp∏ywowa z zaworem wyp∏ywowym — w przypadku kolby z oddolnym
i odgórnym odczytem obj´toÊci;
3) w kolbach do piwa — od góry i od do∏u kulistymi
lub eliptycznymi dennicami wyposa˝onymi w cylindryczne szyjki, których osie symetrii pokrywajà
si´ z osià symetrii kolby, odpowiednio
a) górnà, zakoƒczonà zbiornikiem do pomieszczenia dwutlenku w´gla,
b) dolnà, z której wyprowadzona jest armatura do
oddolnego nape∏niania kolby wyposa˝ona w
— zawór odcinajàcy,
— rur´ wyp∏ywowà z zaworem wyp∏ywowym.
2. Zbiorniki kolb z zaworem o pojemnoÊciach nominalnych powy˝ej 5000 dm3 mogà mieç kszta∏t inny
ni˝ okreÊlony w ust. 1 pkt 2.
Poz. 973
ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia do
pionowego ustawienia kolby.
§ 19. 1. W kolbach z zaworem i do gazu ciek∏ego
Êrednice nominalne zaworów wyp∏ywowych powinny
byç równe Êrednicom nominalnym rur wyp∏ywowych.
2. W kolbach z zaworem, do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 20 dm3 oraz do piwa, Êrednice
nominalne rur wyp∏ywowych powinny podczas opró˝niania kolby umo˝liwiaç opadanie poziomu cieczy
w zbiorniku z pr´dkoÊcià maksymalnà równà lub
mniejszà ni˝ 1 cm/s.
3. W kolbach z zaworem z oddolnym i odgórnym
odczytem obj´toÊci oraz w kolbach do gazu ciek∏ego
i w kolbach do piwa
3. Nachylenie sto˝kowych pokryw oraz sto˝kowych den zbiorników kolb z zaworem w stosunku do
ich osi symetrii powinno zawieraç si´ w zakresie od
45 ° do 80 °.
1) Êrednice nominalne zaworów odcinajàcych oddolne nape∏nianie powinny byç równe Êrednicom nominalnym rur do nape∏niania oddolnego;
4. Rury wyp∏ywowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2
lit. a i pkt 3 lit. b, powinny byç nachylone do pionowej
osi symetrii kolb w granicach od 100 ° do 180 °.
2) Êrednice rur do nape∏niania oddolnego powinny
umo˝liwiaç nape∏nianie kolb przy maksymalnym
strumieniu obj´toÊci przewidzianym dla sprawdzanych instalacji pomiarowych.
5. Rury do nape∏niania oddolnego oraz rury wyp∏ywowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b i pkt 3
lit. b oraz w kolbach do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3,
500 dm3 i 1000 dm3 powinny byç umieszczone poni˝ej
zakresu pomiarowego p∏ynowskazu szyjek dolnych.
6. Dennice powinny byç tak ukszta∏towane, aby kàt
zawarty pomi´dzy stycznà do dennicy w dowolnym
punkcie przeci´cia si´ powierzchni dennicy z walcowà
powierzchnià szyjki górnej lub szyjki dolnej a normalnà do osi symetrii kolby by∏ nie mniejszy ni˝ 10 °.
§ 17. Kolby bez zaworu i z zaworem u˝ywane do
odmierzania obj´toÊci cieczy silnie pieniàcych si´ powinny byç wyposa˝one w lej zapobiegajàcy wyp∏ywowi piany, stanowiàcy nadbudow´ szyjek.
§ 18. 1. Zbiorniki kolb
§ 20. Kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci opró˝niane w sposób wymuszony
oraz o pojemnoÊciach nominalnych wi´kszych od
500 dm3 i kolby do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach
nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3
i 1000 dm3 powinny byç posadowione i zamontowane
w sposób trwa∏y na przewoênych platformach z mo˝liwoÊcià ustawienia w pozycji pionowej.
§ 21. 1. Kolby z zaworem, kolby do gazu ciek∏ego
i kolby do piwa powinny byç wyposa˝one w poziomnice.
2. WartoÊç dzia∏ki elementarnej poziomnic powinna spe∏niaç zale˝noÊç
Vn
e ≤ arctg 63,662 · ———
2
d ·x
gdzie
1) z zaworem powinny byç dodatkowo zakoƒczone
ko∏nierzami zabezpieczajàcymi przed wylaniem
si´ cieczy podczas nape∏niania kolb, wyposa˝onymi w instalacje spustowe;
e
— wartoÊç liczbowa dzia∏ki elementarnej poziomnicy, w stopniach,
Vn
— wartoÊç liczbowa pojemnoÊci nominalnej kolby z zaworem, w dm3,
2) z zaworem oraz do gazu ciek∏ego powinny byç wyposa˝one we wsporniki umo˝liwiajàce posadowienie kolby;
d
— wartoÊç liczbowa Êrednicy wewn´trznej szyjki
kolby, w milimetrach,
x
— wartoÊç liczbowa odleg∏oÊci osi symetrii szyjki kolby od Êcianki szklanej szyjki kolby albo
od szklanej p∏ytki p∏ynowskazu wziernikowego, albo od osi symetrii rurki szklanej p∏ynowskazu rurkowego, w milimetrach.
3) z zaworem, do gazu ciek∏ego i do piwa powinny
byç wyposa˝one w urzàdzenia wypornikowe
a) umo˝liwiajàce adiustacj´ pojemnoÊci do pojemnoÊci nominalnej,
b) zmian´ pojemnoÊci kolby bez koniecznoÊci
zniszczenia na∏o˝onych cech zabezpieczajàcych.
§ 22. Kolby powinny byç wyposa˝one w s∏u˝àce
do pomiaru temperatury cieczy wywzorcowane termometry
2. Wsporniki montowane w kolbach z zaworem
o pojemnoÊciach nominalnych do 500 dm3 i do gazu
1) elektroniczne z odczytem cyfrowym, z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C lub
2) szklane cieczowe, z dzia∏kà elementarnà nie wi´kszà ni˝ 0,1 °C, a w przypadku kolb do gazu ciek∏ego nie wi´kszà ni˝ 1 °C
— o zakresie pomiarowym od –10 °C do +50 °C.
§ 23. Kolby o pojemnoÊciach nominalnych
Poz. 973
5) numer i znak fabryczny;
6) rok produkcji;
7) nadany znak zatwierdzenia typu.
2. Dodatkowo powinny byç zamieszczone na kolbach
1) do 500 dm3, powinny byç wyposa˝one w jeden termometr;
1) do gazu ciek∏ego — oznaczenie ciÊnienia odniesienia;
2) powy˝ej 500 dm3 do 2000 dm3, powinny byç wyposa˝one w dwa termometry;
2) do piwa — oznaczenie ciÊnienia dopuszczalnego,
przy którym mo˝liwa jest ich eksploatacja.
3) powy˝ej 2000 dm3, powinny byç wyposa˝one
w trzy termometry.
Rozdzia∏ 3
§ 24. 1. Termometry powinny byç umieszczone
w os∏onach przymocowanych do Êcianek kolb.
2. Os∏ony termometrów powinny byç
1) wykonane z tego samego materia∏u, z którego wykonano zbiorniki kolb;
2) kszta∏tu cylindra stojàcego z zaÊlepionym jednym
koƒcem, który umieszczony jest wewnàtrz kolby;
3) nachylone do pionowych osi symetrii kolb w sposób umo˝liwiajàcy nape∏nienie tych os∏on cieczà
zwi´kszajàcà przewodnictwo cieplne.
§ 25. Koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych umieszczonych w os∏onach powinny znajdowaç
si´ wewnàtrz kolb z zaworem zgodnie z nast´pujàcymi
warunkami
1) odleg∏oÊç koƒcówek czujników termometrów elektronicznych lub zbiorników termometrów szklanych
cieczowych od Êcianek zbiorników kolb z zaworem
powinna byç nie mniejsza ni˝ 1/5 ró˝nicy Êrednicy
zbiornika kolby z zaworem i Êrednicy jej szyjki;
2) w kolbach z zaworem i jednym termometrem —
koƒcówka czujnika termometru elektronicznego
lub zbiornik termometru szklanego cieczowego
powinna znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci
zbiorników kolb;
3) w kolbach z zaworem i dwoma termometrami —
koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych powinny znajdowaç si´ w 1/4 i w 3/4 wysokoÊci zbiorników kolb, przy czym termometry powinny byç rozmieszczone co 180 °;
4) w kolbach z zaworem i trzema termometrami —
koƒcówki czujników termometrów elektronicznych lub zbiorniki termometrów szklanych cieczowych powinny znajdowaç si´ w po∏owie wysokoÊci zbiorników tych kolb oraz w dolnych i górnych
po∏owach odcinków wysokoÊci tych zbiorników
równych 1/3 ich wysokoÊci, przy czym termometry
powinny byç rozmieszczone co 120 °.
§ 26.1. Na kolbach, w widocznym miejscu, powinny byç zamieszczone w sposób trwa∏y i czytelny
1) nazwa lub znak producenta;
2) rodzaj kolby;
3) przeznaczenie;
4) temperatura odniesienia, wyra˝ona w °C;
5) pojemnoÊç nominalna, wyra˝ona w dm3;
Dodatkowe wymagania metrologiczne w zakresie
konstrukcji, materia∏u i wykonania poszczególnych
rodzajów kolb
§ 27. W kolbie z zaworem z odgórnym odczytem
obj´toÊci po∏àczenie rury wyp∏ywowej z wierzcho∏kiem sto˝kowego dna zbiornika powinno byç wykonane w taki sposób, aby koniec rury wyp∏ywowej wewnàtrz kolby ograniczony by∏ linià przenikania cz´Êci
walcowej tej rury z wewn´trznà powierzchnià sto˝kowego dna kolby.
§ 28. Po∏àczenie rury do nape∏niania oddolnego
kolby oraz rury wyp∏ywowej z szyjkà dolnà kolby z zaworem z oddolnym i odgórnym odczytem obj´toÊci
i kolby do piwa powinno byç wykonane w taki sposób,
aby koƒce tych rur wewnàtrz szyjki dolnej ograniczone
by∏y linià przenikania cz´Êci walcowych tych rur z wewn´trznà walcowà powierzchnià szyjki dolnej kolby.
§ 29. W kolbach do piwa
1) sposób monta˝u poziomnic powinien umo˝liwiaç
∏atwe dokonanie odczytu wskazaƒ oraz mo˝liwoÊç
na∏o˝enia cech legalizacyjnych;
2) zawory odcinajàce oddolne nape∏nianie mogà byç
sprz´˝one z licznikiem impulsów, po∏àczonym
z przelicznikiem do licznika obj´toÊci sprawdzanej
instalacji pomiarowej;
3) powinna istnieç mo˝liwoÊç odgórnego nape∏nienia kolb wodà;
4) powinna byç zamontowana instalacja do wytworzenia w kolbie poduszki dwutlenku w´gla
a) zapewniajàca podczas opró˝niania i nape∏niania
kolby piwem zachowanie sta∏ego ciÊnienia
w kolbie, równego ciÊnieniu w sprawdzanej instalacji pomiarowej do piwa,
b) wyposa˝ona w ciÊnieniomierz.
§ 30. 1. Kolby do gazu ciek∏ego powinny byç wyposa˝one w
1) zbiornik dolny przeznaczony do fazy ciek∏ej oraz zbiornik górny przeznaczony do fazy gazowej, przy czym
zbiornik dolny powinien byç po∏àczony ze zbiornikiem górnym szyjkà górnà przeznaczonà do okreÊlenia obj´toÊci koƒcowej fazy ciek∏ej gazu zawartego
w kolbie przy pomocy p∏ynowskazu górnego;
2) szyjk´ dolnà umieszczonà pod zbiornikiem dolnym
kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊciach nominalnych 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3
i 1000 dm3, przeznaczonà do okreÊlania obj´toÊci
poczàtkowej fazy ciek∏ej gazu w kolbie za pomocà
p∏ynowskazu dolnego;
3) ciÊnieniomierz po∏àczony z przestrzenià fazy gazowej, klasy dok∏adnoÊci 0,6;
4) przy∏àcze do uziemienia kolby;
5) przewód s∏u˝àcy do
a) nape∏niania kolb fazà ciek∏à, wprowadzony
w dolnej cz´Êci zbiornika dolnego kolby, przystosowany do przy∏àczenia z∏àcza ACME,
b) ∏àczenia przestrzeni faz gazowych: kolby i zbiornika magazynowego gazu ciek∏ego o Êrednicy
nominalnej
— 15÷20 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej
20 dm3,
Poz. 973 i 974
3. Na przewodzie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5
lit. b, powinien byç zamontowany zawór odcinajàcy.
4. Ârednica zaworu do regulacji strumienia obj´toÊci i zaworu odcinajàcego powinna byç równa Êrednicy
nominalnej przewodów, na których sà zamontowane.
§ 31. 1. PojemnoÊç ca∏kowita kolby do gazu ciek∏ego, b´dàca sumà pojemnoÊci cz´Êci kolby przeznaczonych do pomieszczenia fazy ciek∏ej i fazy gazowej gazu
ciek∏ego propan-butan, powinna stanowiç (125±2) %
jej pojemnoÊci nominalnej.
2. Obj´toÊç znajdujàca si´ poni˝ej g∏ównego dolnego ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolb do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej 50 dm3,
100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinna byç
mniejsza ni˝ 2 % ich pojemnoÊci nominalnej.
— 25 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej
50 dm3 i 100 dm3,
— 32 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej
200 dm3 i 500 dm3,
— 50 mm dla kolb o pojemnoÊci nominalnej
1000 dm3.
2. Przewód, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 lit. a,
w kolbach do gazu ciek∏ego o pojemnoÊci nominalnej
Rozdzia∏ 4
Charakterystyki metrologiczne kolb
§ 32. B∏´dy graniczne dopuszczalne kolb przy zatwierdzeniu typu i legalizacji, dla g∏ównego górnego
ograniczenia pojemnoÊci nominalnej kolby i dla ka˝dej
innej kresy podzia∏ki ograniczajàcej pojemnoÊç kolby,
wynoszà ±0,05 % pojemnoÊci nominalnej kolby.
1) 20 dm3 powinien byç wyposa˝ony w przeziernik
s∏u˝àcy do kontroli opró˝nienia kolby;
2) 50 dm3, 100 dm3, 200 dm3, 500 dm3 i 1000 dm3 powinien byç wyposa˝ony w
a) zawór do regulacji strumienia obj´toÊci,
b) odga∏´zienie, umo˝liwiajàce przy∏àczenie termoareometru do gazu ciek∏ego propan-butan.
Rozdzia∏ 5
Przepis koƒcowy
§ 33. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
og∏oszenia.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
J. Hausner
974
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)
z dnia 26 kwietnia 2004 r.
w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ w zakresie jakoÊci handlowej olejów, t∏uszczów i ich mieszanin
przeznaczonych do spo˝ycia oraz Êrodków spo˝ywczych, w których sk∏adzie znajdujà si´ te oleje,
t∏uszcze lub ich mieszaniny2)
Na podstawie art. 15 pkt 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakoÊci handlowej artyku∏ów rolno-spo˝ywczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44, z póên. zm.3))
zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. Ustala si´ maksymalny poziom kwasu erukowego w olejach, t∏uszczach i ich mieszaninach przeznaczonych do spo˝ycia oraz Êrodkach spo˝ywczych,
w których sk∏adzie znajdujà si´ te oleje, t∏uszcze lub
ich mieszaniny, który jest okreÊlony w za∏àczniku do
rozporzàdzenia.
§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa
w Unii Europejskiej.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak
———————
1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rynki rolne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 roz-
porzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).
2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienie art. 1 ust. 1 Dyrektywy Rady 76/621/EWG z dnia 20 lipca
1976 r. w sprawie ustalenia najwy˝szego poziomu kwasu erukowego w olejach i t∏uszczach przeznaczonych do spo˝ycia
przez ludzi oraz w Êrodkach spo˝ywczych zawierajàcych dodatek olejów lub t∏uszczów (Dz. Urz. WE L 202, z 28.07.1976).
3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 166,
poz. 1360, z 2003 r. Nr 208, poz. 2020 i Nr 223, poz. 2220 i 2221 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386.
973
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)
z dnia 26 kwietnia 2004 r.
w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç kolby metalowe II rz´du
Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja
2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636,
z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne