Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać mierniki poziomu dźwięku

§ 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

oznaczany odpowiednio symbolami: LAF, LCF, LZF,

LAS, LCS, LZS;

7) maksymalny poziom dêwi´ku — najwi´kszà wartoÊç poziomu dêwi´ku wyst´pujàcà podczas obserwacji, oznaczanà odpowiednio symbolami

LAFmax, LCFmax, LZFmax, LASmax, LCSmax, LZSmax;

8) szczytowy poziom dêwi´ku C — wielkoÊç wyra˝onà w decybelach, wyznaczanà wed∏ug wzoru

1) miernik — przyrzàd pomiarowy przeznaczony do

pomiaru poziomu dêwi´ku i poziomu ciÊnienia

akustycznego dêwi´ków wywo∏ujàcych u cz∏owieka wra˝enie s∏uchowe;

2) miernik konwencjonalny — miernik, w którym

wielkoÊcià mierzonà jest poziom dêwi´ku wyznaczany metodà uÊredniania wyk∏adniczego;

gdzie pC(t) — chwilowe ciÊnienie akustyczne skorygowane wed∏ug charakterystyki

cz´stotliwoÊciowej C, wyra˝one

w paskalach;

3) miernik ca∏kujàco-uÊredniajàcy — miernik, w którym wielkoÊcià mierzonà jest równowa˝ny poziom

dêwi´ku;

9) równowa˝ny poziom dêwi´ku A — wielkoÊç wyra˝onà w decybelach, wyznaczanà wed∏ug wzoru

4) miernik ca∏kujàcy — miernik, w którym wielkoÊcià

mierzonà jest poziom ekspozycji na dêwi´k;

5) poziom ciÊnienia akustycznego — wielkoÊç wyra˝onà w decybelach, wyznaczanà wed∏ug wzoru

gdzie

p — wartoÊç skuteczna ciÊnienia akustycznego wyra˝ona w paskalach,

p0 — wartoÊç odniesienia ciÊnienia akustycznego

równa 2 x 10–5 Pa;

6) poziom dêwi´ku — poziom ciÊnienia akustycznego

skorygowany wed∏ug jednej z trzech cz´stotliwoÊciowych charakterystyk korekcyjnych: A, C

lub Z oraz uÊredniony wed∏ug jednej z dwóch wyk∏adniczych charakterystyk czasowych: F lub S,

———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego

zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286

i Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 oraz z

2004 r. Nr 49, poz. 465.

gdzie

T

— czas pomiaru wyra˝ony w sekundach,

t

— zmienna ca∏kowania reprezentujàca czas,

pA(t) — chwilowe ciÊnienie akustyczne skorygowane wed∏ug charakterystyki cz´stotliwoÊciowej A, wyra˝one w paskalach;

10) ekspozycja na dêwi´k skorygowana wed∏ug charakterystyki cz´stotliwoÊciowej A — wielkoÊç wyra˝onà w paskalach do kwadratu razy sekunda,

wyznaczanà wed∏ug wzoru

;

11) poziom A ekspozycji na dêwi´k — wielkoÊç wyra˝onà w decybelach, wyznaczanà wed∏ug wzoru

gdzie T0 — czas odniesienia równy 1 s;

12) p∏aska charakterystyka cz´stotliwoÊciowa (FLAT)

— charakterystyk´ cz´stotliwoÊciowà, której wartoÊci wzgl´dne sà równe 0 dB co najmniej w zakresie cz´stotliwoÊci od 31,5 Hz do 8 kHz, która mo˝e

byç dost´pna w mierniku;

13) punkt odniesienia mikrofonu — punkt wybrany na

mikrofonie lub w jego pobli˝u, który okreÊla po∏o˝enie mikrofonu w przestrzeni;

14) kierunek odniesienia — kierunek okreÊlony do wyznaczania charakterystyk metrologicznych miernika w polu akustycznym, w szczególnoÊci cz´stotliwoÊciowych charakterystyk korekcyjnych oraz

charakterystyk kierunkowoÊci;

15) kàt padania fali akustycznej — kàt zawarty mi´dzy

kierunkiem odniesienia a prostà ∏àczàcà Êrodek

akustyczny êród∏a dêwi´ku z punktem odniesienia

mikrofonu miernika;

16) zakres pomiarowy — zakres wartoÊci poziomu

dêwi´ku A sygna∏u sinusoidalnego, wyra˝onych

w decybelach, które mogà byç zmierzone za pomocà miernika w granicach b∏´dów dopuszczalnych liniowoÊci bez uaktywniania sygnalizacji

przesterowania lub sygnalizacji zbyt ma∏ego wysterowania;

17) zakres poziomu — zakres nominalnych wartoÊci

poziomu dêwi´ku, wyra˝onych w decybelach, które mogà byç zmierzone przy okreÊlonym ustawieniu prze∏àczników miernika;

Poz. 915

sinusoidalnego sygna∏u wejÊciowego, z którego

wydzielono impuls tonowy;

25) akustyczne pole swobodne — pole akustyczne

w oÊrodku jednorodnym i izotropowym, w którym

wp∏yw ograniczajàcych go powierzchni na fale

akustyczne jest pomijalny;

26) klasa dok∏adnoÊci — klas´ mierników spe∏niajàcych okreÊlone wymagania metrologiczne, których b∏´dy charakterystyk metrologicznych sà zawarte w wyznaczonych granicach.

Rozdzia∏ 2

Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji

i wykonania mierników

§ 2. Rozró˝nia si´ dwie klasy dok∏adnoÊci mierników: klas´ dok∏adnoÊci 1 i klas´ dok∏adnoÊci 2.

§ 3. 1. Miernik powinien mierzyç co najmniej jednà

z nast´pujàcych wielkoÊci

18) poziom ciÊnienia akustycznego odniesienia —

wartoÊç poziomu ciÊnienia akustycznego wskazana w celu sprawdzania charakterystyk metrologicznych miernika;

1) poziom dêwi´ku A uÊredniony wyk∏adniczo wed∏ug charakterystyki czasowej F;

19) zakres odniesienia — zakres poziomu obejmujàcy

poziom ciÊnienia akustycznego odniesienia, wskazany w celu sprawdzania charakterystyk metrologicznych miernika;

3) poziom A ekspozycji na dêwi´k.

20) cz´stotliwoÊç wzorcowania — wartoÊç nominalnà

cz´stotliwoÊci z zakresu od 160 Hz do 1250 Hz sinusoidalnego sygna∏u akustycznego wytwarzanego przez kalibrator akustyczny stosowany do

sprawdzania i regulacji miernika;

21) b∏àd liniowoÊci — ró˝nic´ mi´dzy wskazywanym

poziomem sygna∏u a oczekiwanym poziomem sygna∏u, okreÊlonà przy danej cz´stotliwoÊci;

22) zakres liniowoÊci — zakres wartoÊci poziomu

dêwi´ku, okreÊlony dla danego zakresu poziomu

i przy danej cz´stotliwoÊci, dla których b∏àd liniowoÊci mieÊci si´ w dopuszczalnych granicach;

23) impuls tonowy — sygna∏ sk∏adajàcy si´ z jednego

lub wi´kszej ca∏kowitej liczby okresów przebiegu

sinusoidalnego o okreÊlonej cz´stotliwoÊci, który

rozpoczyna si´ i koƒczy w momencie przejÊcia tego przebiegu przez wartoÊç zerowà;

24) odpowiedê na impuls tonowy — ró˝nic´ mi´dzy

a) maksymalnym poziomem dêwi´ku wskazywanym przez miernik konwencjonalny,

b) równowa˝nym poziomem dêwi´ku wskazywanym przez miernik ca∏kujàco-uÊredniajàcy albo

c) poziomem ekspozycji na dêwi´k wskazywanym

przez miernik ca∏kujàcy

— dla elektrycznego sygna∏u wejÊciowego w postaci impulsu tonowego, a poziomem wskazywanym przez miernik dla ustalonego elektrycznego

2) równowa˝ny poziom dêwi´ku A;

2. Miernik klasy dok∏adnoÊci 1 powinien byç wyposa˝ony w uk∏ad cz´stotliwoÊciowej charakterystyki korekcyjnej C.

3. Miernik umo˝liwiajàcy pomiar szczytowego poziomu dêwi´ku C sygna∏ów nieustalonych powinien

równie˝ mierzyç poziom dêwi´ku C sygna∏ów ustalonych.

§ 4. W sk∏ad miernika wchodzà w szczególnoÊci

1) mikrofon pomiarowy elektrostatyczny;

2) przedwzmacniacz mikrofonowy;

3) analogowy, cyfrowy lub analogowo-cyfrowy procesor sygna∏owy realizujàcy funkcje wzmacniania

sygna∏u, kszta∏towania charakterystyki cz´stotliwoÊciowej uk∏adu pomiarowego, wyznaczania

kwadratu chwilowego ciÊnienia akustycznego oraz

uÊredniania lub ca∏kowania sygna∏u wzgl´dem

czasu;

4) urzàdzenie wskazujàce;

5) uk∏ad sygnalizacji przesterowania;

6) uk∏ad zasilania z uk∏adem sygnalizacji stanu zasilania.

§ 5. 1. Konstrukcja miernika powinna umo˝liwiaç

doprowadzenie elektrycznego sygna∏u pomiarowego

do wejÊcia cz´Êci elektrycznej miernika.

2. Uk∏ad elektryczny przeznaczony do doprowadzenia elektrycznego sygna∏u pomiarowego powinien

byç do∏àczany do miernika w miejscu do∏àczenia mi-

krofonu, po od∏àczeniu mikrofonu od cz´Êci elektrycznej miernika.

§ 6. Miernik konwencjonalny powinien byç wyposa˝ony w uk∏ad zapewniajàcy wyk∏adnicze uÊrednianie sygna∏u wed∏ug charakterystyki czasowej F.

§ 7. 1. Miernik mo˝e mieç wi´cej ni˝ jeden zakres

poziomu.

2. Je˝eli miernik ma wi´cej ni˝ jeden zakres poziomu, powinien byç wyposa˝ony w prze∏àcznik zakresów.

§ 8. Urzàdzenie wskazujàce miernika powinno

wskazywaç wyniki pomiaru z rozdzielczoÊcià co najmniej 0,1 dB, w zakresie co najmniej 60 dB przy dowolnym wybranym zakresie poziomu.

§ 9. 1. Miernik mo˝e wskazywaç wartoÊç co najmniej jednej z nast´pujàcych wielkoÊci mierzonych

1) poziomu dêwi´ku wyznaczanego metodà uÊredniania wyk∏adniczego;

Poz. 915

§ 14. Je˝eli konstrukcja miernika umo˝liwia do∏àczanie do niego urzàdzeƒ zewn´trznych, takich jak filtry pasmowe lub rejestrator, to zmiany charakterystyk

metrologicznych miernika spowodowane do∏àczeniem tych urzàdzeƒ nie powinny przekraczaç wartoÊci

granicznych okreÊlonych przez producenta.

§ 15. 1. W mierniku, który jest wyposa˝ony w analogowe elektryczne wyjÊcie sygna∏owe, do∏àczenie do

tego wyjÊcia dowolnego biernego uk∏adu elektrycznego bez zmagazynowanej energii elektrycznej, ∏àcznie

z uk∏adem zwierajàcym to wyjÊcie, nie powinno zmieniaç wyniku wykonywanego pomiaru o wi´cej ni˝

0,2 dB.

2. Zmiany poziomu sygna∏u wskazywane przez

urzàdzenie wskazujàce miernika i odpowiadajàce im

zmiany poziomu sygna∏u na wyjÊciu analogowym lub

cyfrowym miernika powinny byç równe, przy czym

wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy tymi zmianami

nie powinna przekraczaç 0,1 dB.

§ 16. Na obudowie miernika powinny byç zamieszczone w sposób trwa∏y i czytelny

2) równowa˝nego poziomu dêwi´ku;

3) poziomu ekspozycji na dêwi´k.

1) nazwa lub znak producenta;

2) oznaczenie typu i numer fabryczny miernika;

2. W mierniku mogàcym wskazywaç wartoÊci wi´cej ni˝ jednej wielkoÊci nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç

identyfikowania wskazywanych wielkoÊci.

3) klasa dok∏adnoÊci miernika.

Rozdzia∏ 3

3. Mierzona wielkoÊç akustyczna powinna byç jednoznacznie wskazywana przez odpowiednià informacj´ prezentowanà przez urzàdzenie wskazujàce lub

przez ustawienie prze∏àczników miernika.

§ 10. Miernik ca∏kujàco-uÊredniajàcy klasy dok∏adnoÊci 1 oraz miernik ca∏kujàcy klasy dok∏adnoÊci 1 powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie do wskazywania

1) czasu, który up∏ynà∏ od rozpocz´cia pomiaru do

koƒca okresu ca∏kowania, albo

2) przedzia∏u czasu, w którym jest wykonywane ca∏kowanie.

§ 11. Miernik umo˝liwiajàcy pomiar maksymalnego poziomu dêwi´ku przy okreÊlonej charakterystyce

czasowej oraz szczytowego poziomu dêwi´ku C powinien byç wyposa˝ony w uk∏ad podtrzymywania wskazania.

§ 12. Miernik przeznaczony do pomiaru równowa˝nego poziomu dêwi´ku A, poziomu ekspozycji na

dêwi´k, maksymalnego poziomu dêwi´ku i szczytowego poziomu dêwi´ku C powinien byç wyposa˝ony

w urzàdzenie do kasowania zawartoÊci uk∏adu pami´ciowego i inicjowania nowego pomiaru, przy czym

u˝ywanie tego urzàdzenia nie powinno powodowaç

niepo˝àdanych zmian wskazaƒ miernika oraz zniekszta∏cania danych zapami´tanych wczeÊniej.

§ 13. Miernik z urzàdzeniem wskazujàcym cyfrowym powinien byç wyposa˝ony w uk∏ad sygnalizacji

zbyt ma∏ego wysterowania.

Charakterystyki metrologiczne mierników

§ 17. 1. Wymagania dotyczàce charakterystyk metrologicznych miernika powinny byç spe∏nione po

up∏ywie okreÊlonego czasu, liczàc od chwili w∏àczenia

zasilania miernika, przy czym czas ten nie powinien

byç d∏u˝szy ni˝ 120 s.

2. Przed w∏àczeniem zasilania miernika nale˝y

umo˝liwiç osiàgni´cie przez miernik stanu równowagi

klimatycznej w istniejàcych warunkach u˝ytkowania.

§ 18. 1. WartoÊç bezwzgl´dna maksymalnej ró˝nicy mi´dzy wartoÊciami poziomu dêwi´ku zmierzonymi

dla dowolnych dwóch kàtów padania fali akustycznej

zawartych w danym przedziale kàtów okreÊlonym

wzgl´dem kierunku odniesienia nie powinna przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Wymagania, okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, odnoszà si´ do warunków pola swobodnie biegnàcych fal akustycznych dochodzàcych do

miernika pod dowolnym kàtem z podanych przedzia∏ów, ∏àcznie z kàtem odpowiadajàcym kierunkowi odniesienia.

§ 19. 1. WartoÊci wzgl´dne cz´stotliwoÊciowych

charakterystyk korekcyjnych A, C i Z miernika oraz ich

b∏´dy dopuszczalne, uwzgl´dniajàce rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

2. WartoÊci, okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, odnoszà si´ do wszystkich zakresów poziomu miernika i dotyczà sygna∏u w postaci p∏askich,

swobodnie biegnàcych fal akustycznych dochodzàcych do mikrofonu miernika z kierunku odniesienia.

3. W przypadku miernika konwencjonalnego zakresy liniowoÊci odpowiadajàce sàsiadujàcym zakresom poziomu przy cz´stotliwoÊci 1 kHz powinny zachodziç na siebie w przedziale nie mniejszym ni˝

30 dB.

3. Je˝eli w mierniku jest dost´pna p∏aska charakterystyka cz´stotliwoÊciowa (FLAT), to jej b∏´dy dopuszczalne nie powinny byç wi´ksze ni˝ wartoÊci okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

4. Przedzia∏, o którym mowa w ust. 3, w przypadku

miernika ca∏kujàco-uÊredniajàcego i miernika ca∏kujàcego nie powinien byç mniejszy ni˝ 40 dB.

4. Je˝eli do wejÊcia cz´Êci elektrycznej miernika

doprowadza si´ ustalony elektryczny sygna∏ sinusoidalny o cz´stotliwoÊci 1 kHz i takiej wartoÊci, by wskazanie miernika przy wybranym zakresie odniesienia

i w∏àczonej charakterystyce korekcyjnej A by∏o równe

poziomowi ciÊnienia akustycznego odniesienia, to

zmiana wskazania miernika po w∏àczeniu charakterystyki korekcyjnej C lub Z albo p∏askiej charakterystyki

cz´stotliwoÊciowej (FLAT), powi´kszona o rozszerzonà

niepewnoÊç pomiaru, nie powinna przekraczaç

±0,4 dB.

5. Wymaganie, o którym mowa w ust. 4, nie dotyczy wskazaƒ szczytowego poziomu dêwi´ku C.

§ 20. Ró˝nice mi´dzy zmierzonymi wartoÊciami

poprawek uwzgl´dniajàcych wp∏ywy charakterystyki

cz´stotliwoÊciowej mikrofonu oraz odbicia i ugi´cia fal

akustycznych a wartoÊciami nominalnymi poprawek

okreÊlonymi przez producenta, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinny przekraczaç

dwóch trzecich wartoÊci b∏´dów dopuszczalnych okreÊlonych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 21. 1. Miernik, w którym do wejÊcia cz´Êci elektrycznej jest doprowadzony sygna∏ elektryczny za pomocà uk∏adu, o którym mowa w § 5 ust. 2, powinien

spe∏niaç nast´pujàce wymagania

1) dla zakresu odniesienia miernika przy cz´stotliwoÊci 1 kHz zakres liniowoÊci powinien byç równy co

najmniej 60 dB;

2) b∏àd liniowoÊci miernika, powi´kszony o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinien przekraczaç

a) ±1,1 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 1,

b) ±1,4 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 2;

3) dowolna zmiana poziomu sygna∏u wejÊciowego

z zakresu od 1 dB do 10 dB powinna wywo∏ywaç

takà samà zmian´ wskazania miernika, przy czym

b∏àd zmiany wskazania, powi´kszony o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinien przekraczaç

a) ±0,6 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 1,

b) ±0,8 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 2.

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3,

powinny byç spe∏nione w ca∏ym zakresie pomiarowym przy dowolnej cz´stotliwoÊci z pasma przenoszenia miernika, dla ka˝dej charakterystyki cz´stotliwoÊciowej miernika.

§ 22. 1. Poziom szumów w∏asnych miernika, okreÊlony jako wskazanie miernika po zastàpieniu mikrofonu uk∏adem, o którym mowa w § 5 ust. 2, i zamkni´ciu jego wejÊcia nie powinien byç wi´kszy ni˝ odpowiadajàca tym warunkom wartoÊç okreÊlona przez

producenta.

2. Je˝eli miernik z jednym z mikrofonów, okreÊlonym przez producenta, jest umieszczony w miejscu,

w którym poziom ciÊnienia akustycznego dêwi´ków

dochodzàcych do mikrofonu jest co najmniej o 6 dB

mniejszy ni˝ wskazanie, o którym mowa w ust. 1, to

wskazanie przyrzàdu nie powinno byç wi´ksze ni˝ odpowiadajàca tym warunkom wartoÊç okreÊlona przez

producenta.

3. Wymagania, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczà warunków odniesienia okreÊlonych w § 38 oraz

wszystkich charakterystyk cz´stotliwoÊciowych miernika.

§ 23. 1. W mierniku konwencjonalnym charakterystyce czasowej F odpowiada sta∏a czasowa uk∏adu

uÊredniajàcego o wartoÊci 125 ms, natomiast charakterystyce czasowej S — sta∏a czasowa o wartoÊci 1 s.

2. SzybkoÊç zmniejszania si´ wskazania miernika

po natychmiastowym wy∏àczeniu ustalonego sinusoidalnego sygna∏u elektrycznego o cz´stotliwoÊci 4 kHz

powinna mieç wartoÊç

1) nie mniejszà ni˝ 25 dB/s — dla charakterystyki czasowej F;

2) z zakresu od 3,4 dB/s do 5,3 dB/s — dla charakterystyki czasowej S.

3. Zmiana wskazania miernika spowodowana

zmianà charakterystyki czasowej z F na S podczas pomiaru ustalonego sinusoidalnego sygna∏u elektrycznego o cz´stotliwoÊci 1 kHz, powi´kszona o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinna przekraczaç

±0,3 dB.

§ 24. 1. WartoÊci odniesienia odpowiedzi miernika

na impuls tonowy o cz´stotliwoÊci 4 kHz i b∏´dy graniczne dopuszczalne dla charakterystyk cz´stotliwoÊciowych A, C i Z dotyczàce

1) miernika konwencjonalnego oraz

a) charakterystyki czasowej F — okreÊla za∏àcznik

nr 3 do rozporzàdzenia,

b) charakterystyki czasowej S — okreÊla za∏àcznik

nr 4 do rozporzàdzenia;

2) miernika ca∏kujàcego i miernika ca∏kujàco-uÊredniajàcego niewskazujàcego poziomu ekspozycji na

dêwi´k — okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

2. Poziom ekspozycji na dêwi´k dla impulsu tonowego dla miernika ca∏kujàco-uÊredniajàcego, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, oblicza si´ na podstawie wyniku pomiaru równowa˝nego poziomu dêwi´ku

Leq,T wed∏ug wzoru

LE = Leq,T + 10 log (T/T0)

gdzie

T — czas pomiaru wyra˝ony w sekundach,

T0 — czas odniesienia równy 1 s.

3. Wymagania, okreÊlone w za∏àcznikach nr 3—5

do rozporzàdzenia, powinny byç spe∏nione dla zakresu odniesienia miernika oraz dla ustalonego elektrycznego sinusoidalnego sygna∏u wejÊciowego, z którego

wydzielono impuls tonowy, majàcego poziom zawarty

w przedziale od powi´kszonej o 10 dB wartoÊci odpowiadajàcej dolnej granicy zakresu liniowoÊci do pomniejszonej o 3 dB wartoÊci odpowiadajàcej górnej

granicy zakresu liniowoÊci.

§ 25. 1. Je˝eli do wejÊcia cz´Êci elektrycznej miernika ca∏kujàco-uÊredniajàcego doprowadza si´ sygna∏

w postaci dowolnego ciàgu impulsów tonowych

o cz´stotliwoÊci 4 kHz majàcych

Poz. 915

§ 26. 1. Uk∏ad sygnalizacji przesterowania miernika powinien dzia∏aç, gdy poziom sygna∏u doprowadzonego do wejÊcia cz´Êci elektrycznej miernika przekracza górnà granic´ zakresu liniowoÊci, zanim b∏àd liniowoÊci przekroczy wartoÊç dopuszczalnà.

2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, powinno

byç spe∏nione dla wszystkich zakresów poziomu miernika oraz dla ka˝dej cz´stotliwoÊci z zakresu

1) od 31,5 Hz do 12,5 kHz — dla miernika klasy dok∏adnoÊci 1;

2) od 31,5 Hz do 8 kHz — dla miernika klasy dok∏adnoÊci 2.

3. Je˝eli do wejÊcia cz´Êci elektrycznej miernika

doprowadza si´ kolejno sygna∏y w postaci dodatnich,

a nast´pnie ujemnych pó∏okresów przebiegu sinusoidalnego, które rozpoczynajà si´ i koƒczà w chwili

przejÊcia tego przebiegu przez wartoÊç zerowà i majà

amplitudy o wartoÊci najmniejszej spoÊród tych, które

powodujà zadzia∏anie uk∏adu sygnalizacji przesterowania, to wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem sygna∏u zmierzonym dla pó∏okresów dodatnich

a poziomem sygna∏u zmierzonym dla pó∏okresów

ujemnych, powi´kszona o rozszerzonà niepewnoÊç

pomiaru, nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1,8 dB.

1) jednakowà amplitud´,

4. W mierniku konwencjonalnym podczas pomiarów przy charakterystyce czasowej F lub S uk∏ad sygnalizacji przesterowania powinien dzia∏aç przez ca∏y

czas trwania warunków przesterowania, jednak nie

krócej ni˝ 1 s.

2) jednakowy czas trwania z zakresu od 0,25 ms

do 1 s

5. W mierniku ca∏kujàco-uÊredniajàcym lub ca∏kujàcym sygnalizacja przesterowania powinna

— to ró˝nica mi´dzy wartoÊcià równowa˝nego poziomu dêwi´ku zmierzonà dla sygna∏u impulsowego

a wartoÊcià tej samej wielkoÊci zmierzonà dla sygna∏u ustalonego o tej samej amplitudzie powinna byç

równa ró˝nicy δref obliczonej wed∏ug wzoru

1) dzia∏aç przez ca∏y czas trwania warunków przesterowania;

δref = 10 log (NTimp/T)

6. Wymagania, o których mowa w ust. 5, powinny

byç spe∏nione równie˝ w przypadku pomiaru maksymalnego poziomu dêwi´ku, szczytowego poziomu

dêwi´ku C oraz innych wielkoÊci obliczanych podczas

trwania pomiaru lub wskazywanych po zakoƒczeniu

pomiaru.

gdzie

N

— liczba impulsów tonowych zawartych

w danym ciàgu,

Timp — czas trwania ka˝dego impulsu tonowego,

wyra˝ony w sekundach,

T

— ca∏kowity czas pomiaru, wyra˝ony w sekundach.

2. Dopuszczalne b∏´dy ró˝nicy wartoÊci zmierzonych w zale˝noÊci od czasu trwania impulsu tonowego powinny byç równe b∏´dom granicznym dopuszczalnym okreÊlonym w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.

3. Wymagania okreÊlone w ust. 1 i 2 powinny byç

spe∏nione dla zakresu odniesienia miernika, dla dost´pnych cz´stotliwoÊciowych charakterystyk korekcyjnych oraz dla sygna∏u ustalonego majàcego poziom zawarty w przedziale, o którym mowa w § 24

ust. 3.

2) byç podtrzymywana do chwili skasowania wyniku

pomiaru.

§ 27. 1. Uk∏ad sygnalizacji zbyt ma∏ego wysterowania powinien dzia∏aç

1) gdy wskazanie miernika jest mniejsze ni˝ odpowiednia dolna granica okreÊlona przez producenta, zanim b∏àd liniowoÊci w tych warunkach przekroczy wartoÊç dopuszczalnà;

2) co najmniej przez czas trwania warunków zbyt ma∏ego wysterowania, jednak nie krócej ni˝ 1 s.

2. Dzia∏anie uk∏adu sygnalizacji zbyt ma∏ego wysterowania nie jest wymagane, je˝eli dla zakresów poziomu obejmujàcych najmniejsze mierzone wartoÊci

poziomu sygna∏u b∏àd liniowoÊci jest powodowany

przez szumy w∏asne miernika.

§ 28. 1. Je˝eli miernik mo˝e wskazywaç wartoÊci

szczytowego poziomu dêwi´ku C, to zakres wskazaƒ

tej wielkoÊci, przynajmniej na zakresie odniesienia,

nie powinien byç mniejszy ni˝ 40 dB.

2. WartoÊci ró˝nicy mi´dzy wskazaniem szczytowego poziomu dêwi´ku C (LCpeak) dla sygna∏u nieustalonego a wskazaniem poziomu dêwi´ku C (LC) dla sygna∏u ustalonego o tej samej amplitudzie, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, oraz b∏´dy dopuszczalne tej ró˝nicy, w przypadku, gdy do wejÊcia

cz´Êci elektrycznej miernika wskazujàcego szczytowy

poziom dêwi´ku C doprowadza si´ sygna∏y nieustalone w postaci pojedynczych okresów, a tak˝e kolejno

pojedynczych dodatnich i ujemnych pó∏okresów przebiegu sinusoidalnego wydzielonych z sygna∏u ustalonego, zaczynajàcych si´ i koƒczàcych w momencie

przejÊcia tego przebiegu przez wartoÊç zerowà, okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia.

§ 29. Poziom nat´˝enia pola elektromagnetycznego o cz´stotliwoÊci radiowej emitowanego z któregokolwiek miejsca na obudowie miernika, okreÊlony

wzgl´dem wartoÊci 1 µ/m, mierzony w odleg∏oÊci

10 m za pomocà odbiornika pomiarowego spe∏niajàcego wymagania okreÊlone w normie PN-CISPR

16-1:1997 rozdzia∏ 2, nie powinien przekraczaç 30 dB

dla cz´stotliwoÊci z zakresu od 30 MHz do 230 MHz

oraz 37 dB dla cz´stotliwoÊci z zakresu od 230 MHz do

1 GHz.

§ 30. Je˝eli do wejÊcia elektrycznego jednego z kana∏ów miernika wielokana∏owego doprowadza si´ sygna∏ elektryczny, któremu odpowiada wskazanie miernika w tym kanale równe górnej granicy zakresu liniowoÊci, to w ka˝dym z pozosta∏ych kana∏ów, po od∏àczeniu od nich mikrofonów i zamkni´ciu wejÊç elektrycznych w sposób okreÊlony przez producenta,

zmierzony poziom sygna∏u powinien byç mniejszy od

tego wskazania o co najmniej 70 dB.

§ 31. 1. W zakresie ciÊnienia statycznego od 85 kPa

do 108 kPa odchylenie wskazania miernika od wartoÊci wskazywanej przy ciÊnieniu statycznym odniesienia, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru,

nie powinno przekraczaç

1) ±0,7 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 1;

2) ±1,0 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 2.

2. W zakresie ciÊnienia statycznego od 65 kPa do

mniej ni˝ 85 kPa odchylenie wskazania miernika od

wartoÊci wskazywanej przy ciÊnieniu statycznym odniesienia, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinno przekraczaç

1) ±1,2 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 1;

2) ±1,9 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 2.

§ 34. 1. W zakresie temperatury powietrza od

–10 °C do +50 °C odchylenie wskazania miernika klasy dok∏adnoÊci 1 od wartoÊci wskazywanej przy temperaturze odniesienia, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie powinno przekraczaç ±0,8 dB.

Poz. 915

2. W zakresie temperatury powietrza od 0 °C do

+40 °C odchylenie wskazania miernika klasy dok∏adnoÊci 2 od wartoÊci wskazywanej przy temperaturze

odniesienia, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç

pomiaru, nie powinno przekraczaç ±1,3 dB.

3. Je˝eli w sk∏ad miernika wchodzà urzàdzenia

przeznaczone do pracy w otoczeniu o kontrolowanych

warunkach Êrodowiskowych, zakres temperatury powietrza, o którym mowa w ust. 1 i 2, mo˝e byç ograniczony do przedzia∏u od +5 °C do +35 °C.

4. W zakresach temperatury powietrza, o których

mowa w ust. 1—3, przy wilgotnoÊci wzgl´dnej z zakresu od 30 % do 70 %, b∏àd liniowoÊci na zakresie odniesienia przy cz´stotliwoÊci 1 kHz w zakresie liniowoÊci ustalonym przez producenta powinien mieÊciç si´

w granicach okreÊlonych w § 21 ust. 1 pkt 2 i 3.

§ 35. 1. W zakresie wilgotnoÊci wzgl´dnej od 25 %

do 90 % odchylenie wskazania miernika od wartoÊci

wskazywanej przy wilgotnoÊci wzgl´dnej odniesienia,

powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç pomiaru, nie

powinno przekraczaç

1) ±0,8 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 1;

2) ±1,3 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 2.

2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, powinno

byç spe∏nione przy dowolnej wartoÊci temperatury powietrza z zakresów, o których mowa w § 34

ust. 1—3, odpowiednio do klasy miernika, jednak z wy∏àczeniem tych kombinacji temperatury powietrza

i wilgotnoÊci wzgl´dnej, z których wynika temperatura

punktu rosy wi´ksza ni˝ +39 °C lub mniejsza ni˝ –15 °C.

§ 36. 1. Oddzia∏ujàce na miernik elektrostatyczne

wy∏adowania stykowe przy ró˝nicy potencja∏ów z zakresu do ±4 kV wzgl´dem potencja∏u ziemi oraz elektrostatyczne wy∏adowania powietrzne przy ró˝nicy potencja∏ów z zakresu do ±8 kV wzgl´dem potencja∏u ziemi nie powinny powodowaç trwa∏ego pogorszenia

charakterystyki metrologicznej lub utraty funkcji miernika.

2. Pogorszenie charakterystyki metrologicznej lub

utrata funkcji miernika wskutek oddzia∏ywania wy∏adowaƒ, o których mowa w ust. 1, mo˝e mieç jedynie

charakter czasowy, jednak nie powinno ono powodowaç zmian

1) stanu pracy miernika;

2) konfiguracji miernika;

3) informacji zarejestrowanych w pami´ci miernika.

§ 37. 1. Ze wzgl´du na wymagania dotyczàce emisji pól elektromagnetycznych o cz´stotliwoÊciach radiowych oraz wra˝liwoÊci na oddzia∏ywanie takich

pól, rozró˝nia si´ nast´pujàce rodzaje mierników

1) mierniki grupy X, b´dàce przyrzàdami samodzielnymi o zasilaniu bateryjnym, które nie wymagajà

zewn´trznych po∏àczeƒ z innymi przyrzàdami

w celu pomiaru poziomu dêwi´ku;

2) mierniki grupy Y, b´dàce przyrzàdami samodzielnymi o zasilaniu sieciowym, które nie wymagajà

zewn´trznych po∏àczeƒ z innymi przyrzàdami

w celu pomiaru poziomu dêwi´ku;

3) mierniki grupy Z, b´dàce przyrzàdami sk∏adajàcymi si´ z dwóch lub wi´kszej liczby urzàdzeƒ wymagajàcych po∏àczenia w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania miernika, przy czym poszczególne urzàdzenia sk∏adowe traktowane oddzielnie mogà byç o zasilaniu bateryjnym lub sieciowym.

2. Oddzia∏ujàce na miernik

1) jednorodne pole magnetyczne o cz´stotliwoÊci

sieci zasilajàcej i wartoÊci skutecznej nat´˝enia

80 A/m,

2) pole elektromagnetyczne o cz´stotliwoÊciach z zakresu od 26 MHz do 1 GHz i wartoÊci skutecznej

nat´˝enia 10 V/m modulowane amplitudowo sygna∏em sinusoidalnym o cz´stotliwoÊci 1 kHz przy

g∏´bokoÊci modulacji 80 %

— nie powinny powodowaç w mierniku zmian, o których mowa w § 36 ust. 2.

3. Je˝eli do mikrofonu miernika doprowadza si´ sinusoidalny sygna∏ akustyczny o cz´stotliwoÊci 925 Hz

wywo∏ujàcy wskazanie poziomu dêwi´ku A lub równowa˝nego poziomu dêwi´ku A równe 74 dB ±1 dB, to

odchylenie od tej wartoÊci spowodowane w∏àczeniem

pola magnetycznego, o którym mowa w ust. 1 pkt 1,

lub pola elektromagnetycznego, o którym mowa

w ust. 1 pkt 2, powi´kszone o rozszerzonà niepewnoÊç

pomiaru, nie powinno przekraczaç

Poz. 915

wytwarzanego przez êród∏o o impedancji wyjÊciowej 150 Ω;

2) szybkie elektryczne stany przejÊciowe w systemie

publicznej sieci zasilajàcej, majàce postaç napi´cia

o wartoÊci szczytowej 2 kV i cz´stotliwoÊci powtarzania 5 kHz;

3) zapady napi´cia zasilania, przerwy napi´cia zasilania i udary napi´ciowe, zgodnie z tablicà nr 4 normy PN-EN 61000-6-2:2003.

5. Mierniki nale˝àce do grupy Z, majàce przy∏àcza

sygna∏owe lub przy∏àcza sterowania, powinny byç odporne na

1) zak∏ócenia niesymetryczne o cz´stotliwoÊciach radiowych z zakresu od 0,15 MHz do 80 MHz majàce

postaç napi´cia o wartoÊci skutecznej okreÊlonej

bez modulacji jako równej 10 V, zmodulowanego

amplitudowo sygna∏em sinusoidalnym o cz´stotliwoÊci 1 kHz przy g∏´bokoÊci modulacji 80 %;

2) szybkie elektryczne stany przejÊciowe w systemie

publicznej sieci zasilajàcej majàce postaç napi´cia

o wartoÊci szczytowej 2 kV i cz´stotliwoÊci powtarzania 5 kHz, zgodnie z tablicà nr 2 normy

PN-EN 61000-6-2:2003.

6. Wymaganie, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, powinno byç spe∏nione, gdy d∏ugoÊç ka˝dego kabla ∏àczàcego poszczególne cz´Êci miernika przekracza 3 m.

§ 38. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia

dla mierników

1) temperatur´ powietrza: 23 °C;

1) ±1,3 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 1;

2) ciÊnienie statyczne: 101,325 kPa;

2) ±2,3 dB — dla mierników klasy dok∏adnoÊci 2.

3) wilgotnoÊç wzgl´dnà: 50 %.

4. Mierniki nale˝àce do grupy Y lub grupy Z, majàce przy∏àcze wejÊciowe lub przy∏àcze wyjÊciowe zasilania pràdem przemiennym, powinny byç odporne na

1) zak∏ócenia niesymetryczne o cz´stotliwoÊciach radiowych z zakresu od 0,15 MHz do 80 MHz, majàce postaç napi´cia o wartoÊci skutecznej okreÊlonej bez modulacji jako równej 10 V, zmodulowanego amplitudowo sygna∏em sinusoidalnym o cz´stotliwoÊci 1 kHz przy g∏´bokoÊci modulacji 80 %,

Rozdzia∏ 4

Przepis koƒcowy

§ 39. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

og∏oszenia.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Spo∏ecznej z dnia 20 kwietnia 2004 r. (poz. 915)

Za∏àcznik nr 1

Za∏àcznik nr 2

Za∏àcznik nr 3

Za∏àcznik nr 4

Za∏àcznik nr 5

Za∏àcznik nr 6

915

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 20 kwietnia 2004 r.

w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç mierniki poziomu dêwi´ku

Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja

2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636,

z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne