Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Table of Provisions (164)
Statutory Text (164 Articles)
Ustawa określa cele, zasady i formy ochrony przyrody żywej i nieożywionej oraz krajobrazu.
1.
Ochrona przyrody, w rozumieniu ustawy, polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu
oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody
1)
dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów;
2)
roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową;
3)
zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia;
4)
siedlisk przyrodniczych;
5)
siedlisk zagrożonych wyginięciem, rzadkich i chronionych gatunków roślin, zwierząt
i grzybów;
6)
tworów przyrody żywej i nieożywionej oraz kopalnych szczątków roślin i zwierząt;
7)
krajobrazu;
8)
zieleni w miastach i wsiach;
9)
zadrzewień.
2.
Celem ochrony przyrody jest
1)
utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów;
2)
zachowanie różnorodności biologicznej;
3)
zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego;
4)
zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin, zwierząt i grzybów, wraz z ich siedliskami,
przez ich utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony;
5)
ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień;
6)
utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych,
a także pozostałych zasobów, tworów i składników przyrody;
7)
kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie
i promocję w dziedzinie ochrony przyrody.
Cele ochrony przyrody są realizowane przez
1)
uwzględnianie wymagań ochrony przyrody w polityce ekologicznej państwa, programach
ochrony środowiska przyjmowanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego,
koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategiach rozwoju województw, planach
zagospodarowania przestrzennego województw, strategiach rozwoju gmin, studiach uwarunkowań
i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania
przestrzennego i planach zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych,
morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz w działalności gospodarczej
i inwestycyjnej;
2)
obejmowanie zasobów, tworów i składników przyrody formami ochrony przyrody;
3)
opracowywanie i realizację ustaleń planów ochrony dla obszarów podlegających ochronie
prawnej, programów ochrony gatunków, siedlisk i szlaków migracji gatunków chronionych;
4)
realizację krajowej strategii ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej
wraz z programem działań;
5)
prowadzenie działalności edukacyjnej, informacyjnej i promocyjnej w dziedzinie ochrony
przyrody;
6)
prowadzenie badań naukowych nad problemami związanymi z ochroną przyrody.
1.
Obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych
oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym.
2.
Organy administracji publicznej są obowiązane do zapewnienia warunków prawnych, organizacyjnych
i finansowych dla ochrony przyrody.
3.
Obowiązkiem organów administracji publicznej, instytucji naukowych i oświatowych,
a także publicznych środków masowego przekazu jest prowadzenie działalności edukacyjnej,
informacyjnej i promocyjnej w dziedzinie ochrony przyrody.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
gatunek - zarówno gatunek w znaczeniu biologicznym, jak i każdą niższą od gatunku
biologicznego jednostkę systematyczną, populację, a także mieszańce tego gatunku w
pierwszym lub drugim pokoleniu, z wyjątkiem form, ras i odmian udomowionych, hodowlanych
lub uprawnych;
2)
korytarz ekologiczny - obszar umożliwiający migrację roślin, zwierząt lub grzybów;
3)
obszar specjalnej ochrony ptaków - obszar wyznaczony, zgodnie z przepisami prawa Unii
Europejskiej, do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków,
w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w
dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju;
4)
ochrona częściowa - ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów dopuszczającą możliwość
redukcji liczebności populacji oraz pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich części;
5)
ochrona czynna - stosowanie, w razie potrzeby, zabiegów ochronnych w celu przywrócenia
naturalnego stanu ekosystemów i składników przyrody lub zachowania siedlisk przyrodniczych
oraz siedlisk roślin, zwierząt lub grzybów;
6)
ochrona ex situ - ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów poza miejscem ich naturalnego
występowania oraz ochronę skał, skamieniałości i minerałów w miejscach ich przechowywania;
7)
ochrona in situ - ochronę gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a także elementów przyrody
nieożywionej, w miejscach ich naturalnego występowania;
8)
ochrona krajobrazowa - zachowanie cech charakterystycznych danego krajobrazu;
9)
ochrona ścisła - całkowite i trwałe zaniechanie bezpośredniej ingerencji człowieka
w stan ekosystemów, tworów i składników przyrody oraz w przebieg procesów przyrodniczych
na obszarach objętych ochroną, a w przypadku gatunków - całoroczną ochronę należących
do nich osobników i stadiów ich rozwoju;
10)
ogród botaniczny - urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą techniczną
i budynkami funkcjonalnie z nim związanymi, będący miejscem ochrony ex situ, uprawy
roślin różnych stref klimatycznych i siedlisk, uprawy roślin określonego gatunku oraz
prowadzenia badań naukowych i edukacji;
11)
ogród zoologiczny - urządzony i zagospodarowany teren wraz z infrastrukturą techniczną
i budynkami funkcjonalnie z nim związanymi, gdzie zwierzęta gatunków dziko występujących
są hodowane i utrzymywane w celu ochrony ex situ, prowadzenia badań naukowych i edukacji
oraz w celu ich publicznej ekspozycji nie mniej niż 7 dni w roku;
12)
ostoja - miejsce o warunkach sprzyjających egzystencji roślin, zwierząt lub grzybów
zagrożonych wyginięciem lub rzadkich gatunków;
13)
ośrodek rehabilitacji zwierząt - miejsce, w którym jest prowadzone leczenie i rehabilitacja
zwierząt dziko występujących, wymagających okresowej opieki człowieka w celu przywrócenia
ich do środowiska przyrodniczego;
14)
otulina - strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie
dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi
z działalności człowieka;
15)
pozyskiwanie
a)
zbiór roślin lub grzybów gatunków chronionych lub ich części ze stanowisk naturalnych
do celów gospodarczych,
b)
chwytanie, łowienie lub zbieranie zwierząt gatunków chronionych lub ich części i produktów
pochodnych do celów gospodarczych,
c)
eksploatację lub wydobywanie skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin lub
zwierząt;
16)
różnorodność biologiczna - zróżnicowanie żywych organizmów występujących w ekosystemach,
w obrębie gatunku i między gatunkami, oraz zróżnicowanie ekosystemów;
17)
siedlisko przyrodnicze - obszar lądowy lub wodny, naturalny, półnaturalny lub antropogeniczny,
wyodrębniony w oparciu o cechy geograficzne, abiotyczne i biotyczne;
18)
siedlisko roślin, siedlisko zwierząt lub siedlisko grzybów - obszar występowania roślin,
zwierząt lub grzybów w ciągu całego życia lub dowolnym stadium ich rozwoju;
19)
specjalny obszar ochrony siedlisk - obszar wyznaczony, zgodnie z przepisami prawa
Unii Europejskiej, w celu trwałej ochrony siedlisk przyrodniczych lub populacji zagrożonych
wyginięciem gatunków roślin lub zwierząt lub w celu odtworzenia właściwego stanu ochrony
siedlisk przyrodniczych lub właściwego stanu ochrony tych gatunków;
20)
środowisko przyrodnicze - krajobraz wraz z tworami przyrody nieożywionej oraz naturalnymi
i przekształconymi siedliskami przyrodniczymi z występującymi na nich roślinami, zwierzętami
i grzybami;
21)
tereny zieleni - tereny wraz z infrastrukturą techniczną i budynkami funkcjonalnie
z nimi związanymi, pokryte roślinnością, znajdujące się w granicach wsi o zwartej
zabudowie lub miast, pełniące funkcje estetyczne, rekreacyjne, zdrowotne lub osłonowe,
a w szczególności parki, zieleńce, promenady, bulwary, ogrody botaniczne, zoologiczne,
jordanowskie i zabytkowe oraz cmentarze, a także zieleń towarzyszącą ulicom, placom,
zabytkowym fortyfikacjom, budynkom, składowiskom, lotniskom oraz obiektom kolejowym
i przemysłowym;
22)
udostępnianie - umożliwianie fotografowania lub filmowania w celach zarobkowych oraz
korzystania z zasobów, tworów i składników przyrody w celach naukowych, edukacyjnych,
turystycznych, rekreacyjnych i sportowych;
23)
walory krajobrazowe - wartości ekologiczne, estetyczne lub kulturowe obszaru oraz
związane z nim rzeźbę terenu, twory i składniki przyrody, ukształtowane przez siły
przyrody lub działalność człowieka;
24)
właściwy stan ochrony gatunku - stan, w którym dane o dynamice liczebności populacji
tego gatunku wskazują, że gatunek jest trwałym składnikiem właściwego dla niego siedliska,
naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się ani nie ulegnie zmniejszeniu w dającej
się przewidzieć przyszłości oraz odpowiednio duże siedlisko dla utrzymania się populacji
tego gatunku istnieje i prawdopodobnie nadal będzie istniało;
25)
właściwy stan ochrony siedliska przyrodniczego - stan, w którym naturalny zasięg siedliska
przyrodniczego i obszary zajęte przez to siedlisko w obrębie jego zasięgu nie zmieniają
się lub zwiększają się, struktura i funkcje, które są konieczne do długotrwałego utrzymania
się siedliska, istnieją i prawdopodobnie nadal będą istniały oraz typowe dla tego
siedliska gatunki znajdują się we właściwym stanie ochrony;
26)
wstęp do parku narodowego albo rezerwatu przyrody - wejście lub wjazd na obszar objęty
ochroną ścisłą lub czynną w celu naukowym, edukacyjnym, turystycznym lub rekreacyjnym;
27)
zadrzewienie - drzewa i krzewy w granicach pasa drogowego, pojedyncze drzewa lub krzewy
albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach
(Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm., wraz z terenem, na którym występują, i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego
terenu, spełniające cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe;
28)
zagrożenie wewnętrzne - czynnik mogący wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych,
chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów
krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikający z przyczyn naturalnych
lub z działalności człowieka w granicach obszarów lub obiektów podlegających ochronie
prawnej;
29)
zagrożenie zewnętrzne - czynnik mogący wywołać niekorzystne zmiany cech fizycznych,
chemicznych lub biologicznych zasobów, tworów i składników chronionej przyrody, walorów
krajobrazowych oraz przebiegu procesów przyrodniczych, wynikający z przyczyn naturalnych
lub z działalności człowieka, mający swoje źródło poza granicami obszarów lub obiektów
podlegających ochronie prawnej.
Minister właściwy do spraw środowiska może powierzyć, w drodze decyzji administracyjnej,
dyrektorowi regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych wykonywanie zadań poza terenami
jego działania w zakresie związanym z funkcjonowaniem i ochroną obszarów Natura 2000.
1.
Formami ochrony przyrody są
1)
parki narodowe;
2)
rezerwaty przyrody;
3)
parki krajobrazowe;
4)
obszary chronionego krajobrazu;
5)
obszary Natura 2000;
6)
pomniki przyrody;
7)
stanowiska dokumentacyjne;
8)
użytki ekologiczne;
9)
zespoły przyrodniczo-krajobrazowe;
10)
ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.
2.
W drodze porozumienia z sąsiednimi państwami mogą być wyznaczane przygraniczne obszary
cenne pod względem przyrodniczym w celu ich wspólnej ochrony.
1.
Utworzenie lub powiększenie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody jest celem
publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm..
2.
Utworzenie lub powiększenie obszaru parku narodowego lub rezerwatu przyrody obejmujące
obszary, które stanowią nieruchomości niebędące własnością Skarbu Państwa, następuje
za zgodą właściciela, a w razie braku jego zgody - w trybie wywłaszczenia określonym
w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
1.
Park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi,
naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż
1 000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe.
2.
Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów
i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego
stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych,
siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów.
3.
Park narodowy jest państwową jednostką budżetową w rozumieniu przepisów o finansach
publicznych.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska, w drodze zarządzenia, nadaje parkowi narodowemu
statut określający jego strukturę organizacyjną.
1.
Nadzór nad parkami narodowymi sprawuje minister właściwy do spraw środowiska.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, obejmuje
1)
zatwierdzanie planów finansowych oraz sporządzanie sprawozdań zbiorczych z działalności
parków narodowych;
2)
zatwierdzanie rocznych zadań rzeczowych wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych;
3)
koordynowanie działalności naukowej i edukacyjnej;
4)
kontrolę funkcjonowania parków narodowych;
5)
funkcjonowanie Służb Parków Narodowych.
1.
Utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja następuje w drodze
rozporządzenia Rady Ministrów, które określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy,
otulinę i nieruchomości Skarbu Państwa nieprzechodzące w trwały zarząd parku narodowego.
Rada Ministrów, wydając rozporządzenie, kieruje się rzeczywistym stanem wartości przyrodniczych
obszaru. Likwidacja lub zmniejszenie obszaru parku narodowego następuje wyłącznie
w razie bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych i kulturowych jego obszaru.
2.
Utworzenie parku narodowego, zmiana jego granic lub likwidacja może nastąpić po uzgodnieniu
z właściwymi miejscowo organami uchwałodawczymi jednostek samorządu terytorialnego,
na których obszarze działania planuje się powyższe zmiany, oraz po zaopiniowaniu,
w terminie 30 dni od dnia przedłożenia tych zmian, przez zainteresowane organizacje
pozarządowe. Niezłożenie opinii w przewidzianym terminie uznaje się za brak uwag.
3.
Nieruchomości Skarbu Państwa położone w granicach parku narodowego i służące realizacji
jego celów zostają oddane w trwały zarząd parku narodowego, na zasadach określonych
w rozdziale 5 działu II ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
4.
Administrowanie obszarami morskimi położonymi w granicach parku narodowego odbywa
się na podstawie działu III ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej
i administracji morskiej
(Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502, z późn. zm..
5.
Parkowi narodowemu przysługuje prawo pierwokupu nieruchomości położonej w granicach
parku narodowego na rzecz Skarbu Państwa.
6.
Projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw
oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego
i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej parku narodowego i jego otuliny
wymagają uzgodnienia z dyrektorem parku narodowego w zakresie ustaleń tych planów,
mogących mieć negatywny wpływ na ochronę przyrody parku narodowego.
1.
Na obszarach graniczących z parkiem narodowym wyznacza się otulinę parku narodowego.
2.
W otulinie może być utworzona strefa ochronna zwierząt łownych ze względu na potrzebę
ochrony zwierząt w parku narodowym.
3.
Strefa ochronna zwierząt łownych nie podlega włączeniu w granice obwodów łowieckich.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska ustanawia, w drodze rozporządzenia, strefę ochronną
zwierząt łownych, określając obszary wchodzące w jej skład oraz kryteria i sposoby
utrzymania właściwej liczebności i struktury populacji poszczególnych gatunków zwierząt
łownych, kierując się potrzebą
1)
ochrony gatunków zwierząt łownych w parkach narodowych;
2)
tworzenia strefy bezpieczeństwa dla gatunków zwierząt łownych wychodzących na żerowiska
poza obszar parku narodowego;
3)
utrzymywania właściwej liczebności i struktury populacji poszczególnych gatunków zwierząt
łownych na obszarze parku narodowego w celu zachowania równowagi przyrodniczej.
5.
Ochrona zwierząt łownych w strefie ochronnej zwierząt łownych należy do zadań dyrektora
parku narodowego.
1.
Obszar parku narodowego jest udostępniany w celach naukowych, edukacyjnych, kulturowych,
turystycznych, rekreacyjnych i sportowych w sposób, który nie wpłynie negatywnie na
przyrodę w parku narodowym.
2.
W planie ochrony parku narodowego, a do czasu jego sporządzenia - w zadaniach ochronnych
ustala się miejsca, które mogą być udostępniane, oraz maksymalną liczbę osób mogących
przebywać jednocześnie w tych miejscach.
3.
Za wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary oraz za udostępnianie parku
narodowego lub niektórych jego obszarów mogą być pobierane opłaty.
4.
Wysokość opłat, o których mowa w ust. 3, ustala dyrektor parku narodowego.
5.
Opłata za jednorazowy wstęp do parku nie może przekraczać kwoty 6 zł waloryzowanej
o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty
w ustawie budżetowej.
6.
Opłaty, o których mowa w ust. 3, uiszcza się w formie wykupu biletu wstępu jednorazowego
lub wstępu wielokrotnego w miejscach pobierania opłat lub wnosi się na rachunek bankowy
parku narodowego.
7.
Opłat za wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary nie pobiera się od
1)
dzieci w wieku do 7 lat;
2)
osób, które posiadają zezwolenie dyrektora parku narodowego na prowadzenie badań naukowych
w zakresie ochrony przyrody;
3)
uczniów szkół i studentów odbywających zajęcia dydaktyczne w parku narodowym w zakresie
uzgodnionym z dyrektorem parku narodowego;
4)
mieszkańców gmin położonych w granicach parku narodowego i gmin graniczących z parkiem
narodowym;
5)
osób udających się do wyznaczonych w parku narodowym plaż;
6)
osób udających się do miejsc kultu religijnego.
8.
Opłatę za wstęp do parku narodowego lub na niektóre jego obszary w wysokości 50% stawki
opłaty ustalonej przez dyrektora parku narodowego pobiera się od
1)
uczniów szkół i studentów;
2)
emerytów i rencistów;
3)
osób niepełnosprawnych;
4)
żołnierzy służby czynnej.
9.
Opłaty, o których mowa w ust. 3, są przychodami gospodarstw pomocniczych przy parkach
narodowych w rozumieniu art. 20 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148, z późn. zm. i są przeznaczone na tworzenie i utrzymanie infrastruktury turystycznej i edukacyjnej
parku narodowego oraz na ochronę przyrody. Opłaty pobierane za wstęp do parku narodowego,
w wysokości 15% wpływów za każdy kwartał, przeznacza się na dofinansowanie działalności
ratowniczej specjalistycznych organizacji ratowniczych - Górskiego Ochotniczego Pogotowia
Ratunkowego oraz Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, działających na
terenie danego parku narodowego.
10.
Minister właściwy do spraw środowiska, uwzględniając zróżnicowanie walorów przyrodniczych
i krajobrazowych parków narodowych, nasilenie ruchu turystycznego i jego oddziaływanie
na przyrodę parków narodowych, określi, w drodze rozporządzenia, parki narodowe lub
niektóre ich obszary, gdzie za wstęp pobiera się opłaty.
1.
Rezerwat przyrody obejmuje obszary zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym,
ekosystemy, ostoje i siedliska przyrodnicze, a także siedliska roślin, siedliska zwierząt
i siedliska grzybów oraz twory i składniki przyrody nieożywionej, wyróżniające się
szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi lub walorami krajobrazowymi.
2.
Na obszarach graniczących z rezerwatem przyrody może być wyznaczona otulina.
3.
Uznanie za rezerwat przyrody obszarów, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze
rozporządzenia wojewody, które określa jego nazwę, położenie lub przebieg granicy
i otulinę, jeżeli została wyznaczona, cele ochrony oraz rodzaj, typ i podtyp rezerwatu
przyrody, a także sprawującego nadzór nad rezerwatem. Wojewoda, w drodze rozporządzenia,
za zgodą ministra właściwego do spraw środowiska i po zasięgnięciu opinii wojewódzkiej
rady ochrony przyrody, może zmniejszyć lub zwiększyć obszar rezerwatu przyrody, zmienić
cele ochrony, a w razie bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, dla których rezerwat
został powołany - zlikwidować rezerwat przyrody.
4.
Wojewoda, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić opłaty za wstęp na obszar rezerwatu
przyrody, kierując się potrzebą ochrony przyrody.
5.
Wojewoda ustala stawki opłat, o których mowa w ust. 4, przy czym opłata za jednorazowy
wstęp do rezerwatu nie może przekraczać kwoty 6 zł waloryzowanej o prognozowany średnioroczny
wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej.
6.
Opłaty, o których mowa w ust. 4, są przeznaczane na ochronę przyrody.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, typy
i podtypy rezerwatów przyrody, kierując się potrzebą zapewnienia na obszarach cennych
przyrodniczo, zróżnicowanych pod względem wartości przyrodniczych, ochrony rezerwatowej
oraz wytypowania reprezentatywnej liczby rezerwatów przyrody ze względu na dominujący
przedmiot ochrony i główny typ ekosystemu.
1.
W parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody zabrania się
1)
budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych, z wyjątkiem obiektów
i urządzeń służących celom parku narodowego albo rezerwatu przyrody;
2)
rybactwa, z wyjątkiem obszarów ustalonych w pianie ochrony albo w zadaniach ochronnych;
3)
chwytania lub zabijania dziko występujących zwierząt, zbierania lub niszczenia jaj,
postaci młodocianych i form rozwojowych zwierząt, umyślnego płoszenia zwierząt kręgowych,
zbierania poroży, niszczenia nor, gniazd, legowisk i innych schronień zwierząt oraz
ich miejsc rozrodu;
4)
polowania, z wyjątkiem obszarów wyznaczonych w pianie ochrony lub zadaniach ochronnych
ustanowionych dla rezerwatu przyrody;
5)
pozyskiwania, niszczenia lub umyślnego uszkadzania roślin oraz grzybów;
6)
użytkowania, niszczenia, umyślnego uszkadzania, zanieczyszczania i dokonywania zmian
obiektów przyrodniczych, obszarów oraz zasobów, tworów i składników przyrody;
7)
zmiany stosunków wodnych, regulacji rzek i potoków, jeżeli zmiany te nie służą ochronie
przyrody;
8)
pozyskiwania skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych szczątków roślin
i zwierząt, minerałów i bursztynu;
9)
niszczenia gleby lub zmiany przeznaczenia i użytkowania gruntów;
10)
palenia ognisk i wyrobów tytoniowych oraz używania źródeł światła o otwartym płomieniu,
z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody
- przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;
11)
prowadzenia działalności wytwórczej, handlowej i rolniczej, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych
w planie ochrony;
12)
stosowania chemicznych i biologicznych środków ochrony roślin i nawozów;
13)
zbioru dziko występujących roślin i grzybów oraz ich części, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych
przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez organ uznający obszar
za rezerwat przyrody;
14)
amatorskiego połowu ryb, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych w planie ochrony lub zadaniach
ochronnych;
15)
ruchu pieszego, rowerowego, narciarskiego i jazdy konnej wierzchem, z wyjątkiem szlaków
i tras narciarskich wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie
przyrody - przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;
16)
wprowadzania psów na obszary objęte ochroną ścisłą i czynną, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych
w planie ochrony oraz psów pasterskich wprowadzanych na obszary objęte ochroną czynną,
na których plan ochrony albo zadania ochronne dopuszczają wypas;
17)
wspinaczki, eksploracji jaskiń lub zbiorników wodnych, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych
przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez organ uznający obszar
za rezerwat przyrody;
18)
ruchu pojazdów poza drogami publicznymi oraz poza drogami położonymi na nieruchomościach
będących w trwałym zarządzie parku narodowego, wskazanymi przez dyrektora parku narodowego,
a w rezerwacie przyrody - przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;
19)
umieszczania tablic, napisów, ogłoszeń reklamowych i innych znaków niezwiązanych z
ochroną przyrody, udostępnianiem parku albo rezerwatu przyrody, edukacją ekologiczną,
z wyjątkiem znaków drogowych i innych znaków związanych z ochroną bezpieczeństwa i
porządku powszechnego;
20)
zakłócania ciszy;
21)
używania łodzi motorowych i innego sprzętu motorowego, uprawiania sportów wodnych
i motorowych, pływania i żeglowania, z wyjątkiem akwenów lub szlaków wyznaczonych
przez dyrektora parku narodowego, a w rezerwacie przyrody - przez organ uznający obszar
za rezerwat przyrody;
22)
wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu;
23)
biwakowania, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez dyrektora parku narodowego, a w
rezerwacie przyrody - przez organ uznający obszar za rezerwat przyrody;
24)
prowadzenia badań naukowych - w parku narodowym bez zgody dyrektora parku, a w rezerwacie
przyrody - bez zgody organu uznającego obszar za rezerwat przyrody;
25)
wprowadzania gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, bez zgody ministra właściwego
do spraw środowiska;
26)
wprowadzania organizmów genetycznie zmodyfikowanych;
27)
organizacji imprez rekreacyjno-sportowych - w parku narodowym bez zgody dyrektora
parku narodowego, a w rezerwacie przyrody bez zgody organu uznającego obszar za rezerwat
przyrody.
2.
Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą
1)
wykonywania zadań wynikających z planu ochrony lub zadań ochronnych;
2)
likwidacji nagłych zagrożeń oraz wykonywania czynności nieujętych w planie ochrony
lub zadaniach ochronnych, za zgodą organu ustanawiającego plan ochrony lub zadania
ochronne;
3)
prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym;
4)
wykonywania zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa
państwa;
5)
obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania
przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności,
zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska może zezwolić na odstępstwa od zakazów, o których
mowa w ust. 1, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą ochrony przyrody, wykonywaniem
badań naukowych, celami edukacyjnymi, kulturowymi, turystycznymi, rekreacyjnymi i
sportowymi, celami kultu religijnego lub realizacją inwestycji liniowych celu publicznego
w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, pod warunkiem przeprowadzenia przez inwestora
działań kompensujących utratę wartości przyrodniczych danego obszaru.
1.
Park krajobrazowy obejmuje obszar chroniony ze względu na wartości przyrodnicze, historyczne
i kulturowe oraz walory krajobrazowe w celu zachowania, popularyzacji tych wartości
w warunkach zrównoważonego rozwoju.
2.
Na obszarach graniczących z parkiem krajobrazowym może być wyznaczona otulina.
3.
Utworzenie parku krajobrazowego lub powiększenie jego obszaru następuje w drodze rozporządzenia
wojewody, które określa jego nazwę, obszar, przebieg granicy i otulinę, jeżeli została
wyznaczona, szczególne cele ochrony oraz zakazy właściwe dla danego parku krajobrazowego
lub jego części wybrane spośród zakazów, o których mowa w art. 17 ust. 1, wynikające
z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmniejszenie obszaru parku krajobrazowego następuje
w drodze rozporządzenia wojewody, po uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin,
z powodu bezpowrotnej utraty wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych
oraz walorów krajobrazowych na obszarach projektowanych do wyłączenia spod ochrony.
4.
Projekt rozporządzenia w sprawie utworzenia, zmiany granic lub likwidacji parku krajobrazowego
wymaga uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy.
5.
Statut parku krajobrazowego lub zespołu parków krajobrazowych określający strukturę
organizacyjną parku lub zespołu parków nadaje wojewoda, w drodze zarządzenia.
6.
Grunty rolne i leśne oraz inne nieruchomości znajdujące się w granicach parku krajobrazowego
pozostawia się w gospodarczym wykorzystaniu.
7.
Projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw
oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego
i wyłącznej strefy ekonomicznej w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny
wymagają uzgodnienia z właściwym miejscowo wojewodą.
1.
W parku krajobrazowym mogą być wprowadzone następujące zakazy
1)
realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu
art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm.;
2)
umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych
schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego
połowu ryb oraz wykonywania czynności w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej,
rybackiej i łowieckiej;
3)
likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli
nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa
ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy
urządzeń wodnych;
4)
pozyskiwania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym
kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;
5)
wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac
związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym
lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
6)
dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody
lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
7)
budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek,
jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej,
gospodarce wodnej lub rybackiej;
8)
lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od krawędzi brzegów klifowych
oraz w pasie technicznym brzegu morskiego;
9)
likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów
wodno-błotnych;
10)
wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia własnych gruntów rolnych;
11)
prowadzenia chowu i hodowli zwierząt metodą bezściółkową;
12)
utrzymywania otwartych rowów ściekowych i zbiorników ściekowych;
13)
organizowania rajdów motorowych i samochodowych;
14)
używania łodzi motorowych i innego sprzętu motorowego na otwartych zbiornikach wodnych.
2.
Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą
1)
wykonywania zadań wynikających z planu ochrony;
2)
wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa;
3)
prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym;
4)
realizacji inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 80, poz. 717 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41), zwanej dalej „inwestycją celu publicznego”.
3.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących
znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu
na środowisko nie jest obowiązkowe i przeprowadzona procedura oceny oddziaływania
na środowisko wykazała brak niekorzystnego wpływu na przyrodę parku krajobrazowego.
4.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 14, nie dotyczy statków jednostek ratowniczych,
jednostek organizacyjnych właściciela wód lub urządzeń wodnych zlokalizowanych na
wodach, inspektorów żeglugi śródlądowej, Państwowej i Społecznej Straży Rybackiej,
promów w ciągu dróg publicznych, prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej oraz
wykonywania zadań z zakresu ochrony przyrody przez Służbę Parku Krajobrazowego.
1.
Dla parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych sporządza się i
realizuje plan ochrony.
2.
Plan ochrony, o którym mowa w ust. 1, ustanawia się w terminie 5 lat od dnia utworzenia
parku narodowego, uznania obszaru za rezerwat przyrody albo utworzenia parku krajobrazowego.
1.
Projekt planu ochrony sporządza dla
1)
parku narodowego - dyrektor parku narodowego;
2)
rezerwatu przyrody - organ, który uznał dany obszar za rezerwat przyrody lub po uzgodnieniu
z tym organem - zarządzający rezerwatem albo sprawujący nadzór nad rezerwatem;
3)
parku krajobrazowego - dyrektor parku krajobrazowego lub dyrektor zespołu parków krajobrazowych.
2.
Projekt planu ochrony, o którym mowa w ust. 1, wymaga
1)
zaopiniowania przez właściwe miejscowo rady gmin, z zastrzeżeniem pkt. 2;
2)
uzgodnienia z właściwymi miejscowo radami gmin ustaleń dotyczących infrastruktury
technicznej, zagospodarowania turystycznego, sposobu użytkowania gruntów, eliminacji
lub ograniczania zagrożeń zewnętrznych oraz ustaleń do studiów uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
w odniesieniu do nieruchomości niebędących własnością Skarbu Państwa.
3.
Przepisy ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku dokonywania zmiany planu ochrony.
4.
Projekt planu ochrony dla rezerwatu przyrody wymaga uzgodnienia z ministrem właściwym
do spraw środowiska.
5.
Minister właściwy do spraw środowiska ustanawia, w drodze rozporządzenia, plan ochrony
dla parku narodowego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu lub odmawia
jego ustanowienia, jeżeli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody,
uwzględniając konieczność dostosowania działań ochronnych do celów ochrony parku narodowego.
Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony przyrody.
6.
Wojewoda ustanawia, w drodze rozporządzenia, plan ochrony dla rezerwatu przyrody i
parku krajobrazowego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania projektu planu lub odmawia
jego ustanowienia, jeżeli projekt planu jest niezgodny z celami ochrony przyrody.
Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony przyrody.
7.
Plan ochrony dla rezerwatu przyrody położonego na terenie kilku województw ustanawia
wojewoda, na którego terenie znajduje się największa powierzchnia tego rezerwatu,
w porozumieniu z pozostałymi wojewodami.
8.
Plan ochrony dla parku krajobrazowego położonego na terenie kilku województw ustanawia
wojewoda właściwy ze względu na siedzibę dyrekcji parku, w porozumieniu z pozostałymi
wojewodami.
1.
Plan ochrony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody oraz parku krajobrazowego sporządza
się na okres 20 lat, z uwzględnieniem
1)
charakterystyki i oceny stanu przyrody;
2)
identyfikacji i oceny istniejących oraz potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych;
3)
charakterystyki i oceny uwarunkowań społecznych i gospodarczych;
4)
analizy skuteczności dotychczasowych sposobów ochrony;
5)
charakterystyki i oceny stanu zagospodarowania przestrzennego.
2.
Prace przy sporządzaniu planów ochrony, o których mowa w ust. 1, polegają na
1)
ocenie stanu zasobów, tworów i składników przyrody, walorów krajobrazowych, wartości
kulturowych oraz istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych,
która może być wykonana w formie szczegółowych opisów;
2)
opracowaniu koncepcji ochrony zasobów, tworów i składników przyrody oraz wartości
kulturowych, a także eliminacji lub ograniczania istniejących i potencjalnych zagrożeń
wewnętrznych i zewnętrznych;
3)
wskazaniu zadań ochronnych, z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji.
3.
Plan ochrony dla parku narodowego oraz rezerwatu przyrody zawiera
1)
cele ochrony przyrody oraz wskazanie przyrodniczych i społecznych uwarunkowań ich
realizacji;
2)
identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących i
potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków;
3)
wskazanie obszarów ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej;
4)
określenie działań ochronnych na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej,
z podaniem rodzaju, zakresu i lokalizacji tych działań;
5)
wskazanie obszarów i miejsc udostępnianych dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych,
rekreacyjnych, sportowych, amatorskiego połowu ryb i rybactwa oraz określenie sposobów
ich udostępniania;
6)
wskazanie miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza, handlowa i
rolnicza;
7)
ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego
województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych,
morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia
zagrożeń zewnętrznych.
4.
Plan ochrony dla parku krajobrazowego zawiera
1)
cele ochrony przyrody oraz przyrodnicze, społeczne i gospodarcze uwarunkowania ich
realizacji;
2)
identyfikację oraz określenie sposobów eliminacji lub ograniczania istniejących i
potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz ich skutków;
3)
wskazanie obszarów realizacji działań ochronnych;
4)
określenie zakresu prac związanych z ochroną przyrody i kształtowaniem krajobrazu;
5)
wskazanie obszarów udostępnianych dla celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych,
rekreacyjnych, amatorskiego połowu ryb i dla innych form gospodarowania oraz określenie
sposobów korzystania z tych obszarów;
6)
ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego
województw oraz planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych,
morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej dotyczące eliminacji lub ograniczenia
zagrożeń zewnętrznych.
Minister właściwy do spraw środowiska określi dla parku narodowego, rezerwatu przyrody,
parku krajobrazowego, w drodze rozporządzenia
1)
tryb sporządzania projektu planu ochrony,
2)
zakres prac na potrzeby sporządzenia projektu planu ochrony,
3)
tryb dokonywania zmian w planie ochrony,
4)
zakres i sposoby ochrony zasobów, tworów i składników przyrody
- kierując się potrzebą ochrony zasobów, tworów i składników przyrody żywej i nieożywionej
w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz parkach krajobrazowych, z uwzględnieniem
możliwości technicznych, organizacyjnych i finansowych oraz poziomu wiedzy i nauki
w zakresie ochrony przyrody.
1.
Dla parku narodowego lub rezerwatu przyrody, do czasu ustanowienia planu ochrony,
sprawujący nadzór sporządza projekt zadań ochronnych.
2.
Zadania ochronne, o których mowa w ust. 1, ustanawia, w drodze zarządzenia
1)
minister właściwy do spraw środowiska - dla parku narodowego;
2)
wojewoda, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw środowiska - dla rezerwatu
przyrody.
3.
Zadania ochronne, o których mowa w ust. 1, uwzględniają
1)
identyfikację i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych
oraz sposoby eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków;
2)
opis sposobów ochrony czynnej ekosystemów, z podaniem rodzaju, rozmiaru i lokalizacji
poszczególnych zadań;
3)
opis sposobów czynnej ochrony gatunków roślin, zwierząt lub grzybów;
4)
wskazanie obszarów objętych ochroną ścisłą, czynną oraz krajobrazową.
4.
Zadania ochronne, o których mowa w ust. 1, mogą być ustanawiane na rok lub równocześnie
na kolejne lata, nie dłużej jednak niż na 5 lat.
1.
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający
się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania
potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.
2.
Wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody,
które określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące
czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu
lub jego części wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające
z potrzeb jego ochrony. Likwidacja lub zmiana granic obszaru chronionego krajobrazu
następuje w drodze rozporządzenia wojewody, po zaopiniowaniu przez wojewódzką radę
ochrony przyrody oraz właściwe miejscowo rady gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wyróżniającego
się krajobrazu o zróżnicowanych ekosystemach i możliwości zaspokajania potrzeb związanych
z turystyką i wypoczynkiem.
3.
Projekt rozporządzenia w sprawie wyznaczenia lub powiększenia obszaru chronionego
krajobrazu wymaga uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy.
4.
Jeżeli wojewoda nie wyznaczył obszaru chronionego krajobrazu, obszar ten może być
wyznaczony przez radę gminy, w drodze uchwały, która określa jego nazwę, położenie,
obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz
zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części wybrane
spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony.
Likwidacja lub zmiana granic obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze uchwały
rady gminy.
5.
Projekty studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych
planów zagospodarowania przestrzennego, planów zagospodarowania przestrzennego województw
i planów zagospodarowania przestrzennego morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego
i wyłącznej strefy ekonomicznej, w części dotyczącej obszaru chronionego krajobrazu,
wymagają uzgodnienia z właściwym wojewodą.
1.
Na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone następujące zakazy
1)
zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień
i miejsc rozrodu oraz tarlisk, złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb
oraz wykonywania czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką
i łowiecką;
2)
realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu
art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
3)
likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli
nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa
ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy
urządzeń wodnych;
4)
wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych
szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;
5)
wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac
związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym
lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;
6)
dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody
lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka
wodna lub rybacka;
7)
likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;
8)
lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek,
jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących
prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej;
9)
lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 200 m od linii brzegów klifowych
oraz w pasie technicznym brzegu morskiego.
2.
Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą
1)
wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa;
2)
prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym;
3)
realizacji inwestycji celu publicznego.
1.
Sieć obszarów Natura 2000 obejmuje
1)
obszary specjalnej ochrony ptaków;
2)
specjalne obszary ochrony siedlisk.
2.
Obszar Natura 2000 może obejmować część lub całość obszarów i obiektów objętych formami
ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-9.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, typy siedlisk
przyrodniczych oraz gatunki roślin i zwierząt, ze wskazaniem typów siedlisk przyrodniczych
i gatunków o znaczeniu priorytetowym, wymagające ochrony w formie wyznaczenia obszarów
Natura 2000, a także kryteria i sposoby wyboru reprezentatywnej liczby i powierzchni
siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin i siedlisk zwierząt do ochrony w formie
obszarów Natura 2000, mając na uwadze zachowanie szczególnie cennych i zagrożonych
składników różnorodności biologicznej.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska opracowuje projekt listy obszarów Natura 2000,
zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej.
2.
Projekt, o którym mowa w ust. 1, wymaga zasięgnięcia opinii właściwych miejscowo rad
gmin. Niezłożenie opinii w terminie 30 dni od dnia otrzymania projektu uznaje się
za brak uwag.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska, po uzyskaniu zgody Rady Ministrów, przekazuje
Komisji Europejskiej
1)
projekt listy specjalnych obszarów ochrony siedlisk;
2)
szacunek dotyczący współfinansowania przez Wspólnotę Europejską ochrony obszarów wyznaczonych
ze względu na typy siedlisk przyrodniczych oraz gatunki roślin i zwierząt o znaczeniu
priorytetowym.
1.
Wyznaczenie obszaru Natura 2000, zmiana jego granic lub likwidacja następuje w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw rolnictwa, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi
i z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej, w drodze rozporządzenia ministra
właściwego do spraw środowiska, które określa nazwę, położenie administracyjne, obszar
i mapę obszaru, cel i przedmiot ochrony oraz sprawującego nadzór nad obszarem. Minister
właściwy do spraw środowiska, wydając rozporządzenie, kieruje się rzeczywistym stanem
siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt.
2.
Po wyznaczeniu obszarów specjalnej ochrony ptaków minister właściwy do spraw środowiska
przekazuje listę tych obszarów Komisji Europejskiej.
3.
Specjalne obszary ochrony siedlisk minister właściwy do spraw środowiska wyznacza
po uzgodnieniu z Komisją Europejską.
1.
Dla obszaru Natura 2000 minister właściwy do spraw środowiska ustanawia, w drodze
rozporządzenia, plan ochrony na okres 20 lat, uwzględniający ekologiczne właściwości
siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony obszar
ten został wyznaczony, wykorzystując, obejmujące obszar Natura 2000, plany ochrony
ustanowione dla parku narodowego, rezerwatu przyrody i parku krajobrazowego oraz plany
urządzenia lasu. Plan ochrony może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony
siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt.
2.
Projekt planu ochrony obszaru Natura 2000 sporządza sprawujący nadzór nad obszarem
w terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego obszaru, w uzgodnieniu z właściwymi miejscowo
radami gmin.
3.
Plan ochrony obszaru Natura 2000 zawiera
1)
opis i ocenę istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych oraz
określenie sposobów eliminacji lub ograniczania tych zagrożeń i ich skutków;
2)
opis warunków zachowania lub przywrócenia właściwego stanu ochrony siedlisk i gatunków,
o których mowa w ust. 1;
3)
wykaz zadań ochronnych, z określeniem sposobu ich wykonywania, rodzaju, zakresu i
lokalizacji, na okres stosowny do potrzeb;
4)
określenie zakresu monitoringu przyrodniczego;
5)
opis przebiegu granic obszaru Natura 2000.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zakres
opracowania projektu planu ochrony, o którym mowa w art. 29 ust. 1, w tym sposoby
ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony
wyznacza się obszary Natura 2000, kierując się potrzebą ochrony tych obszarów.
2.
Plan ochrony ustanowiony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego
oraz plan urządzenia lasu powinny być zgodne z planem ochrony ustanowionym dla obszaru
Natura 2000, jeżeli obszar ten obejmuje teren parku narodowego, rezerwatu przyrody,
parku krajobrazowego lub obszar objęty planem urządzenia lasów.
Sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 sporządza i przekazuje ministrowi właściwemu
do spraw środowiska, co 6 lat w odniesieniu do specjalnego obszaru ochrony siedlisk
oraz co 3 lata w odniesieniu do obszaru specjalnej ochrony ptaków, ocenę realizacji
ochrony tego obszaru, zawierającą informacje dotyczące podejmowanych działań ochronnych
oraz wpływu tych działań na stan ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin
i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, a także wyniki
monitorowania i nadzoru tych działań.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska nadzoruje funkcjonowanie obszarów Natura 2000,
prowadząc ewidencję danych niezbędnych do podejmowania działań w zakresie ich ochrony.
2.
Nadzór, o którym mowa w ust. 1, polega na
1)
wydawaniu zaleceń i wytycznych w zakresie ochrony i funkcjonowania obszarów Natura
2000;
2)
określaniu zakresu i żądaniu informacji dotyczących ochrony i funkcjonowania obszarów
Natura 2000;
3)
kontroli realizacji ustaleń planów ochrony obszarów Natura 2000.
3.
Wojewoda koordynuje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na obszarze swojego działania.
4.
Na terenie zarządzanym przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe znajdującym
się na obszarze Natura 2000 zadania w zakresie ochrony przyrody wykonuje samodzielnie
miejscowy nadleśniczy, zgodnie z ustaleniami planu ochrony obszaru Natura 2000 uwzględnionym
w planie urządzenia lasu.
1.
Zabrania się podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk
przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób
wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura
2000.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do projektowanych obszarów Natura 2000, znajdujących
się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 1, do czasu zatwierdzenia tej listy przez
Komisję Europejską albo odmowy jej zatwierdzenia.
3.
Plan lub projekt przedsięwzięcia o potencjalnym bezpośrednim lub pośrednim wpływie
na stan obszaru Natura 2000 podlega ocenie dokonywanej na podstawie tytułu I działu VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska pod względem ewentualnych skutków planu lub przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk
przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony
obszar Natura 2000, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Plan lub projekt przedsięwzięcia związany bezpośrednio z ochroną obszaru Natura 2000
lub wynikający z tej ochrony nie podlega ocenie, o której mowa w ust. 3.
5.
Koszt wykonania oceny, o której mowa w ust. 3, ponosi podmiot zamierzający zrealizować
plan lub projekt przedsięwzięcia.
6.
Na podstawie oceny, o której mowa w ust. 3, właściwy miejscowo wojewoda, a na obszarach
morskich dyrektor właściwego urzędu morskiego, zezwala na realizację planu lub projektu
przedsięwzięcia w razie stwierdzenia braku negatywnego wpływu tego planu lub przedsięwzięcia
na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony został
wyznaczony obszar Natura 2000, oraz po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo rad gmin.
Niezłożenie opinii w terminie 30 dni uznaje się za brak uwag.
1.
Jeżeli przemawiają za tym konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym
wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym, i wobec braku rozwiązań alternatywnych,
właściwy miejscowo wojewoda, a na obszarach morskich dyrektor właściwego urzędu morskiego,
może zezwolić na realizację planu lub przedsięwzięcia, które mogą mieć negatywny wpływ
na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony został
wyznaczony obszar Natura 2000, zapewniając wykonanie kompensacji przyrodniczej niezbędnej
do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000, z
zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Jeżeli na obszarze Natura 2000 występuje siedlisko lub gatunek o znaczeniu priorytetowym,
zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może zostać udzielone wyłącznie w celu
1)
ochrony zdrowia i życia ludzi;
2)
zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego;
3)
uzyskania korzystnych następstw o pierwszorzędnym znaczeniu dla środowiska przyrodniczego;
4)
wynikającym z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, po uzyskaniu opinii
Komisji Europejskiej.
1.
Wydając zezwolenie, o którym mowa w art. 34 ust. 1, wojewoda lub dyrektor urzędu morskiego
ustala zakres, miejsce, termin i sposób wykonania kompensacji przyrodniczej.
2.
Koszty kompensacji przyrodniczej ponosi podmiot realizujący plan lub przedsięwzięcie.
3.
Wojewoda lub dyrektor urzędu morskiego nadzoruje wykonanie kompensacji przyrodniczej.
4.
Wojewoda lub dyrektor urzędu morskiego informuje ministra właściwego do spraw środowiska
o zezwoleniach, o których mowa w art. 34, o ich wykorzystaniu oraz o skutkach realizacji
planu lub przedsięwzięcia i wykonanej kompensacji przyrodniczej.
1.
Na obszarach Natura 2000, z zastrzeżeniem ust. 2, nie podlega ograniczeniu działalność
związana z utrzymaniem urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu
oraz działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka i rybacka, a także amatorski
potów ryb, jeżeli nie zagrażają one zachowaniu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk
roślin lub zwierząt ani nie wpływają w sposób istotny negatywnie na gatunki roślin
i zwierząt, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000.
2.
Prowadzenie działalności, o której mowa w ust. 1, na obszarach Natura 2000 wchodzących
w skład parków narodowych i rezerwatów przyrody, jest dozwolone wyłącznie w zakresie,
w jakim nie narusza to zakazów obowiązujących na tych obszarach.
3.
Jeżeli działalność gospodarcza, rolna, leśna, łowiecka lub rybacka wymaga dostosowania
do wymogów ochrony obszaru Natura 2000, na którym nie mają zastosowania programy wsparcia
z tytułu obniżenia dochodowości, wojewoda może zawrzeć umowę z właścicielem lub posiadaczem
obszaru, z wyjątkiem zarządców nieruchomości Skarbu Państwa, która zawiera wykaz niezbędnych
działań, sposoby i terminy ich wykonania oraz warunki i terminy rozliczenia należności
za wykonane czynności, a także wartość rekompensaty za utracone dochody wynikające
z wprowadzonych ograniczeń.
Jeżeli działania na obszarze Natura 2000 zostały podjęte bez zezwolenia, o którym
mowa w art. 33 ust. 6, lub bez przeprowadzenia oceny, o której mowa w art. 33 ust.
3, wojewoda nakazuje ich natychmiastowe wstrzymanie i podjęcie w wyznaczonym terminie
niezbędnych czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu danego obszaru, jego
części lub chronionych na nim gatunków.
Minister właściwy do spraw środowiska składa do Komisji Europejskiej raporty i notyfikacje
dotyczące obszarów Natura 2000 oraz występuje o opinie w sprawie tych obszarów.
Koszty związane z wdrożeniem i funkcjonowaniem sieci obszarów Natura 2000 w zakresie
nieobjętym finansowaniem przez Wspólnotę Europejską są finansowane z budżetu państwa
z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska, oraz z funduszy
celowych.
1.
Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupiska
o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej
oraz odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów,
okazałych rozmiarów drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady,
wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie.
2.
Na terenach niezabudowanych, jeżeli nie stanowi to zagrożenia dla ludzi lub mienia,
drzewa stanowiące pomniki przyrody podlegają ochronie aż do ich samoistnego, całkowitego
rozpadu.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska może określić, w drodze rozporządzenia, kryteria
uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody, kierując się potrzebą
ochrony drzew i krzewów ze względu na ich wielkość, wiek, pokrój i znaczenie historyczne,
a odnośnie tworów przyrody nieożywionej - ze względu na ich znaczenie naukowe, estetyczne
i krajobrazowe.
1.
Stanowiskami dokumentacyjnymi są niewyodrębniające się na powierzchni lub możliwe
do wyodrębnienia, ważne pod względem naukowym i dydaktycznym, miejsca występowania
formacji geologicznych, nagromadzeń skamieniałości lub tworów mineralnych, jaskinie
lub schroniska podskalne wraz z namuliskami oraz fragmenty eksploatowanych lub nieczynnych
wyrobisk powierzchniowych i podziemnych.
2.
Stanowiskami dokumentacyjnymi mogą być także miejsca występowania kopalnych szczątków
roślin lub zwierząt.
Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających
znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej - naturalne zbiorniki wodne, śródpolne
i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej
roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze
oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich
ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.
Zespołami przyrodniczo-krajobrazowymi są fragmenty krajobrazu naturalnego i kulturowego
zasługujące na ochronę ze względu na ich walory widokowe lub estetyczne.
1.
Ustanowienie pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego lub
zespołu przyrodniczo-krajobrazowego następuje w drodze rozporządzenia wojewody albo
uchwały rady gminy, jeżeli wojewoda nie ustanowił tych form ochrony przyrody.
2.
Rozporządzenie wojewody lub uchwała rady gminy, o których mowa w ust. 1, określają
nazwę danego obiektu lub obszaru, jego położenie, sprawującego nadzór, szczególne
cele ochrony, w razie potrzeby ustalenia dotyczące jego czynnej ochrony oraz zakazy
właściwe dla tego obiektu, obszaru lub jego części, wybrane spośród zakazów wymienionych
w art. 45 ust. 1.
3.
Zniesienia formy ochrony przyrody, o której mowa w ust. 1, dokonuje organ, który ustanowił
daną formę ochrony przyrody; wojewoda - w drodze rozporządzenia, rada gminy - w drodze
uchwały.
4.
Zniesienie formy ochrony przyrody, o której mowa w ust. 1, następuje w razie utraty
wartości przyrodniczych, ze względu na które ustanowiono formę ochrony przyrody, lub
w razie konieczności realizacji inwestycji celu publicznego lub zapewnienia bezpieczeństwa
powszechnego.
1.
W stosunku do pomnika przyrody, stanowiska dokumentacyjnego, użytku ekologicznego
lub zespołu przyrodniczo-krajobrazowego mogą być wprowadzone następujące zakazy
1)
niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;
2)
wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac
związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym lub przeciwpowodziowym albo budową,
odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
3)
uszkadzania i zanieczyszczania gleby;
4)
dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody
albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
5)
likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy
oraz obszarów wodno-błotnych;
6)
wylewania gnojowicy, z wyjątkiem nawożenia użytkowanych gruntów rolnych;
7)
zmiany sposobu użytkowania ziemi;
8)
wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, w tym kopalnych
szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów i bursztynu;
9)
umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia nor, legowisk zwierzęcych
oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania
czynności związanych z racjonalną gospodarką rolną, leśną, rybacką i łowiecką;
10)
zbioru, niszczenia, uszkadzania roślin i grzybów na obszarach użytków ekologicznych,
utworzonych w celu ochrony stanowisk, siedlisk lub ostoi roślin i grzybów chronionych;
11)
umieszczania tablic reklamowych.
2.
Zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą
1)
prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody po uzgodnieniu z organem ustanawiającym
daną formę ochrony przyrody;
2)
realizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną
formę ochrony przyrody;
3)
zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa;
4)
likwidowania nagłych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczych.
1.
Ochrona gatunkowa ma na celu zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko
występujących roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk, gatunków rzadko występujących,
endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną
na podstawie umów międzynarodowych, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i
genetycznej.
2.
W celu ochrony ostoi i stanowisk roślin lub grzybów objętych ochroną gatunkową lub
ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową
mogą być ustalane strefy ochrony.
1.
Rośliny, zwierzęta i grzyby gatunków zagrożonych wyginięciem w środowisku przyrodniczym
podlegają ochronie ex situ w ogrodach zoologicznych, ogrodach botanicznych lub bankach
genów.
2.
Ochrona ex situ gatunków, o których mowa w ust. 1, powinna zmierzać do przywrócenia
osobników tych gatunków do środowiska przyrodniczego.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia
1)
gatunki dziko występujących roślin
a)
objętych ochroną ścisłą, z wyszczególnieniem gatunków wymagających ochrony czynnej,
b)
objętych ochroną częściową,
c)
objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
d)
wymagających ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk,
2)
zakazy właściwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków roślin, wybrane spośród
zakazów, o których mowa w art. 51 ust. 1, i odstępstwa od zakazów, wybrane spośród
odstępstw, o których mowa w art. 51 ust. 2,
3)
sposoby ochrony gatunków, w tym wielkość stref ochrony
- kierując się potrzebą ochrony dziko występujących roślin, ich siedlisk, ostoi lub
stanowisk oraz wymaganiami ekologicznymi, naukowymi i kulturowymi, a także biorąc
pod uwagę obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia
1)
gatunki dziko występujących
a)
zwierząt objętych ochroną ścisłą, z wyszczególnieniem gatunków wymagających ochrony
czynnej,
b)
zwierząt objętych ochroną częściową,
c)
zwierząt objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich
pozyskiwania,
d)
ptaków, które mogą być sprzedawane, transportowane i przetrzymywane w celach handlowych,
jeżeli zostały legalnie upolowane,
e)
zwierząt wymagających ustalenia stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu lub regularnego
przebywania,
2)
zakazy właściwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków zwierząt, wybrane spośród
zakazów, o których mowa w art. 52 ust. 1, i odstępstwa od zakazów, wybrane spośród
odstępstw, o których mowa w art. 52 ust. 2,
3)
sposoby ochrony gatunków, w tym wielkość stref ochrony
- kierując się potrzebą ochrony dziko występujących zwierząt, ich siedlisk, ostoi
lub stanowisk oraz wymaganiami ekologicznymi, naukowymi i kulturowymi, a także biorąc
pod uwagę obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia
1)
gatunki dziko występujących grzybów
a)
objętych ochroną ścisłą,
b)
objętych ochroną częściową,
c)
objętych ochroną częściową, które mogą być pozyskiwane, oraz sposoby ich pozyskiwania,
d)
wymagających ustalenia stref ochrony ich ostoi lub stanowisk,
2)
zakazy właściwe dla poszczególnych gatunków lub grup gatunków grzybów, wybrane spośród
zakazów, o których mowa w art. 51 ust. 1, i odstępstwa od zakazów, wybrane spośród
odstępstw, o których mowa w art. 51 ust. 2,
3)
sposoby ochrony gatunków, w tym wielkość stref ochrony
- kierując się potrzebą ochrony dziko występujących grzybów, ich siedlisk, ostoi lub
stanowisk oraz wymaganiami ekologicznymi, naukowymi i kulturowymi, a także biorąc
pod uwagę obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa Unii Europejskiej.
1.
W stosunku do dziko występujących roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową mogą
być wprowadzone następujące zakazy
1)
zrywania, niszczenia i uszkadzania;
2)
niszczenia ich siedlisk i ostoi;
3)
dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych, niszczenia ściółki
leśnej i gleby w ostojach;
4)
pozyskiwania, zbioru, przetrzymywania, posiadania, preparowania i przetwarzania całych
roślin oraz grzybów i ich części;
5)
zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny roślin i grzybów
żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów
pochodnych;
6)
wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa roślin i grzybów żywych, martwych,
przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych.
2.
W stosunku do dziko występujących roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową mogą
być wprowadzone odstępstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1, dotyczące
1)
wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej
lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów;
2)
usuwania roślin oraz grzybów niszczących materiały lub obiekty budowlane;
3)
pozyskiwania gatunków roślin, o których mowa w art. 48 pkt 1 lit. c, oraz grzybów,
o których mowa w art. 50 pkt 1 lit. c, lub ich części i produktów pochodnych przez
podmioty, które uzyskały zezwolenie wojewody na ich pozyskiwanie;
4)
przetrzymywania, zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny,
a także wywożenia poza granicę państwa żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych
roślin, o których mowa w pkt 3, oraz ich części i produktów pochodnych.
1.
W stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone
następujące zakazy.
1)
zabijania, okaleczania, chwytania, transportu, pozyskiwania, przetrzymywania, a także
posiadania żywych zwierząt;
2)
zbierania, przetrzymywania i posiadania zwierząt martwych, w tym spreparowanych, a
także ich części i produktów pochodnych;
3)
niszczenia ich jaj, postaci młodocianych i form rozwojowych;
4)
niszczenia ich siedlisk i ostoi;
5)
niszczenia ich gniazd, mrowisk, nor, legowisk, żeremi, tam, tarlisk, zimowisk i innych
schronień;
6)
wybierania, posiadania i przechowywania ich jaj;
7)
wyrabiania, posiadania i przechowywania wydmuszek;
8)
preparowania martwych zwierząt lub ich części, w tym znalezionych;
9)
zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny zwierząt żywych,
martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
10)
wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa zwierząt żywych, martwych, przetworzonych
i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;
11)
umyślnego płoszenia i niepokojenia;
12)
fotografowania, filmowania i obserwacji, mogących powodować ich płoszenie lub niepokojenie;
13)
przemieszczania z miejsc regularnego przebywania na inne miejsca;
14)
przemieszczania urodzonych i hodowanych w niewoli do stanowisk naturalnych.
2.
W stosunku do dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być wprowadzone
odstępstwa od zakazów, o których mowa w ust. 1, dotyczące
1)
usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd z budek dla ptaków i ssaków;
2)
usuwania od dnia 16 października do końca lutego gniazd ptasich z obiektów budowlanych
i terenów zieleni, jeżeli wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne;
3)
chwytania na terenach zabudowanych przez podmioty upoważnione przez wojewodę zabłąkanych
zwierząt i przemieszczania ich do miejsc regularnego przebywania;
4)
chwytania zwierząt rannych i osłabionych w celu udzielenia im pomocy weterynaryjnej
i przemieszczania do ośrodków rehabilitacji zwierząt oraz przetrzymywania w tych ośrodkach
na czas odzyskania zdolności samodzielnego życia i przywrócenia ich do środowiska
przyrodniczego;
5)
wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej
lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów;
6)
pozyskiwania gatunków zwierząt, o których mowa w art. 49 pkt 1 lit. c, lub ich części
i produktów pochodnych przez podmioty, które uzyskały zezwolenie wojewody na to pozyskiwanie;
7)
przetrzymywania, zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany, darowizny,
a także wywożenia poza granicę państwa żywych, martwych i spreparowanych zwierząt,
o których mowa w pkt 6, oraz ich części i produktów pochodnych.
Wojewoda, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić na terenie województwa, na czas
określony, ochronę gatunków roślin, zwierząt lub grzybów nieobjętych ochroną określoną
w przepisach, o których mowa w art. 48-50, a także właściwe dla nich zakazy wybrane
spośród zakazów, o których mowa w art. 51 ust. 1 oraz art. 52 ust. 1, a także odstępstwa
od zakazów, o których mowa w art. 51 ust. 2 oraz art. 52 ust. 2.
Chwytanie lub zabijanie dziko występujących zwierząt, o których mowa w art. 49 pkt
1 lit. b, nie może być wykonywane przy użyciu
1)
oślepionych lub okaleczonych zwierząt jako wabików;
2)
urządzeń odtwarzających nagrania głosów zwierząt;
3)
urządzeń elektrycznych lub elektronicznych, mogących zabijać lub ogłuszać;
4)
sztucznych źródeł światła;
5)
luster i innych urządzeń oślepiających;
6)
urządzeń wizyjnych ułatwiających strzelanie w nocy, w tym powiększających lub przetwarzających
obraz oraz oświetlających cel;
7)
materiałów wybuchowych;
8)
sieci działających niewybiórczo;
9)
pułapek działających niewybiórczo;
10)
kusz;
11)
trucizn lub przynęt zatrutych albo zawierających środki usypiające;
12)
gazów i dymów stosowanych do wypłaszania;
13)
automatycznej lub półautomatycznej broni z magazynkiem mieszczącym więcej niż 2 naboje;
14)
statków powietrznych;
15)
pojazdów silnikowych w ruchu;
16)
sideł, lepów i haków;
17)
łodzi prowadzonych z prędkością większą niż 5 kilometrów na godzinę.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, sposoby obrączkowania
ptaków, wzory obrączek oraz materiały, z jakich mogą być wykonane obrączki, kierując
się potrzebą ochrony ptaków przed niekontrolowanym i niewłaściwym obrączkowaniem.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska może zezwolić na zbiór roślin i grzybów objętych
ochroną gatunkową, chwytanie, odławianie lub zabijanie zwierząt objętych ochroną gatunkową
oraz na inne czynności podlegające zakazom lub ograniczeniom w stosunku do gatunków
1)
objętych ochroną ścisłą;
2)
objętych ochroną częściową, jeżeli zezwolenie dotyczy obszaru wykraczającego poza
granice jednego województwa lub jeżeli ma to związek z działaniami podejmowanymi przez
ministra właściwego do spraw środowiska, w tym dotyczącymi realizacji krajowej strategii
ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej, programów ochrony
gatunków zagrożonych wyginięciem lub realizacji umów międzynarodowych.
2.
Wojewoda na obszarze swojego działania może zezwolić
1)
w stosunku do gatunków objętych ochroną częściową - na pozyskiwanie lub zbiór roślin
lub grzybów, ich części i produktów pochodnych oraz pozyskiwanie, chwytanie lub zabijanie
zwierząt, a także na inne czynności podlegające zakazom lub ograniczeniom;
2)
w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą - na zbieranie, przetrzymywanie i posiadanie
martwych, w tym spreparowanych zwierząt, ich części i produktów pochodnych, a także
na fotografowanie i filmowanie mogące powodować niepokojenie lub płoszenie.
3.
Zezwolenia na pozyskiwanie roślin, zwierząt i grzybów w lasach wydaje się w porozumieniu
z właścicielem lub zarządcą lasu.
4.
Zezwolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, z zastrzeżeniem ust. 5, mogą być wydane w
przypadku braku rozwiązań alternatywnych i jeżeli nie spowoduje to zagrożenia dla
dziko występujących populacji chronionych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów oraz
1)
wynikają z potrzeby ochrony innych dziko występujących gatunków roślin, zwierząt,
grzybów oraz ochrony siedlisk przyrodniczych lub
2)
wynikają z konieczności ograniczenia poważnych szkód w gospodarce, w szczególności
rolnej, leśnej lub rybackiej, lub
3)
leżą w interesie zdrowia i bezpieczeństwa powszechnego, lub
4)
wynikają z innych koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogów
o charakterze społecznym lub gospodarczym lub wymogów związanych z korzystnymi skutkami
o podstawowym znaczeniu dla środowiska, lub
5)
są niezbędne w realizacji badań naukowych i programów edukacyjnych lub w realizacji
celów związanych z odbudową populacji, reintrodukcją gatunków roślin, zwierząt lub
grzybów, albo do celów działań reprodukcyjnych, w tym do sztucznego rozmnażania roślin,
lub
6)
umożliwiają, w ściśle kontrolowanych warunkach, selektywnie i w ograniczonym stopniu,
zbiór lub przetrzymywanie roślin i grzybów oraz chwytanie lub przetrzymywanie zwierząt
gatunków objętych ochroną ścisłą w liczbie określonej przez wydającego zezwolenie.
5.
Zezwolenia na pozyskiwanie roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową mogą być wydane,
jeżeli nie spowodują zagrożenia dla dziko występujących populacji chronionych gatunków
roślin, zwierząt lub grzybów.
6.
Zezwolenie może być wydane na wniosek, który zawiera
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
cel wykonania wnioskowanych czynności;
3)
opis czynności, na którą może być wydane zezwolenie;
4)
nazwę gatunku lub gatunków w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
5)
liczbę lub ilość osobników, których dotyczy wniosek;
6)
sposób, miejsce i czas wykonania czynności;
7)
wskazanie podmiotu, który będzie uśmiercał zwierzęta.
7.
Zezwolenia, o których mowa w ust. 1 i 2, zawierają
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
nazwę gatunku lub gatunków w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
3)
liczbę lub ilość osobników, których dotyczy zezwolenie;
4)
opis czynności, na które wydaje się zezwolenie;
5)
wskazanie dozwolonych środków i sposobów chwytania, odławiania lub zabijania zwierząt
albo sposobów zbioru roślin i grzybów lub sposobów wykonania innych czynności, na
które wydaje się zezwolenie;
6)
określenie czasu i miejsca wykonania czynności, których dotyczy zezwolenie;
7)
wskazanie podmiotu, który będzie uśmiercał zwierzęta;
8)
określenie terminu złożenia informacji o wykorzystaniu zezwolenia.
8.
Wojewoda do dnia 31 stycznia każdego roku składa ministrowi właściwemu do spraw środowiska
raport o wydanych zezwoleniach w roku poprzednim, zawierający informacje, o których
mowa w ust. 7 pkt 2-7, oraz informację o wykorzystaniu zezwoleń.
9.
Minister właściwy do spraw środowiska przygotowuje i przedstawia Komisji Europejskiej
raporty dotyczące ochrony gatunkowej, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów
prawa Unii Europejskiej.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska opracowuje programy ochrony zagrożonych wyginięciem
gatunków roślin, zwierząt i grzybów.
2.
Programy, o których mowa w ust. 1, zawierają
1)
opis sposobów prowadzenia działań ochronnych zmierzających do odbudowy populacji zagrożonych
wyginięciem gatunków;
2)
określenie czasu i miejsca wykonania działań ochronnych;
3)
wskazanie odpowiedzialnego za wykonanie działań ochronnych;
4)
informacje o kosztach i źródłach finansowania.
1.
Wojewoda, do dnia 31 marca każdego roku, przekazuje ministrowi właściwemu do spraw
środowiska informację za rok poprzedni w sprawie przypadkowego schwytania lub zabicia
zwierząt gatunków objętych ochroną ścisłą.
2.
Na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw środowiska
może podjąć badania lub działania ochronne, zapobiegające przypadkowemu chwytaniu
lub zabijaniu zwierząt.
Organy ochrony przyrody są obowiązane do inicjowania i wspierania badań naukowych
w zakresie
1)
ochrony siedlisk przyrodniczych;
2)
ochrony siedlisk roślin i siedlisk zwierząt objętych ochroną gatunkową;
3)
ochrony zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia oraz ich siedlisk położonych na
trasach wędrówek, a także miejsc ich zimowania lub gniazdowania;
4)
ustalania zmienności liczebności populacji gatunków roślin i zwierząt;
5)
opracowania i doskonalenia sposobów zapobiegania szkodom powodowanym przez zwierzęta
objęte ochroną gatunkową;
6)
opracowania i doskonalenia sposobów zapobiegania przypadkowemu chwytaniu lub zabijaniu
zwierząt objętych ochroną gatunkową.
7)
określania wpływu niekorzystnych skutków zanieczyszczania chemicznego na liczebność
populacji roślin i zwierząt objętych ochroną gatunkową.
1.
Organy ochrony przyrody podejmują działania w celu ratowania zagrożonych wyginięciem
gatunków roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną gatunkową, polegające na przenoszeniu
tych gatunków do innych miejsc, eliminowaniu przyczyn ich zagrożenia, podejmowaniu
ochrony ex situ oraz tworzeniu warunków do ich rozmnażania.
2.
Jeżeli stwierdzone lub przewidywane zmiany w środowisku zagrażają lub mogą zagrażać
roślinom, zwierzętom lub grzybom objętych ochroną gatunkową, wojewoda, a na obszarach
morskich minister właściwy do spraw środowiska, jest obowiązany, po zasięgnięciu opinii
właściwej wojewódzkiej rady ochrony przyrody oraz zarządcy lub właściciela terenu,
podjąć działania w celu zapewnienia trwałego zachowania gatunku, jego siedliska lub
ostoi, eliminowania przyczyn powstawania zagrożeń oraz poprawy stanu ochrony jego
siedliska lub ostoi.
3.
Wojewoda może ustalać i likwidować, w drodze decyzji administracyjnej
1)
strefy ochrony ostoi oraz stanowisk roślin objętych ochroną gatunkową, o których mowa
w art. 48 pkt 1 lit. d;
2)
strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną
gatunkową, o których mowa w art. 49 pkt 1 lit. e;
3)
strefy ochrony ostoi oraz stanowisk grzybów objętych ochroną gatunkową, o których
mowa w art. 50 pkt 1 lit. d.
4.
Granice stref ochrony, o których mowa w ust. 3, oznacza się tablicami z napisem, odpowiednio
„ostoja roślin”, „ostoja zwierząt” albo „ostoja grzybów” i informacją: „osobom nieupoważnionym
wstęp wzbroniony”.
5.
Wojewoda prowadzi rejestr stref ochrony, o których mowa w ust. 3.
6.
W strefach ochrony, o których mowa w ust. 3, zabrania się
1)
przebywania osób, z wyjątkiem właściciela nieruchomości objętej strefą ochrony oraz
osób sprawujących zarząd i nadzór nad obszarami objętymi strefą ochronną;
2)
wycinania drzew lub krzewów bez zezwolenia wojewody;
3)
dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli nie jest to związane z potrzebą ochrony
poszczególnych gatunków;
4)
wznoszenia obiektów, urządzeń i instalacji.
1.
Przewożenie przez granicę państwa roślin i zwierząt należących do gatunków, podlegających
ograniczeniom na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej, a także ich rozpoznawalnych
części i produktów pochodnych, wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego do
spraw środowiska, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Wywóz żywych roślin należących do gatunków, o których mowa w ust. 1, pochodzących
z uprawy jest dozwolony na podstawie świadectw fitosanitarnych.
3.
Do wniosku o wydanie zezwolenia na import żywych zwierząt lub jaj gatunków, o których
mowa w ust. 1, dołącza się opinię lub orzeczenie lekarsko-weterynaryjne powiatowego
lekarza weterynarii stwierdzające spełnienie przez importera warunków przetrzymywania
tych gatunków, odpowiadających ich potrzebom biologicznym.
4.
Do wniosku o wydanie zezwolenia na eksport gatunków, o których mowa w ust. 1, dołącza
się
1)
zezwolenie na pozyskiwanie ze środowiska gatunków wymienionych we wniosku albo
2)
wypis z dokumentacji hodowlanej lub orzeczenie lekarsko-weterynaryjne powiatowego
lekarza weterynarii potwierdzające urodzenie w hodowli okazów i ich rodziców - w przypadku
zwierząt, albo
3)
oświadczenie wnioskodawcy o pochodzeniu roślin z uprawy.
5.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, jest wydawane na wniosek, po zasięgnięciu opinii
Państwowej Rady Ochrony Przyrody, w przypadkach określonych przepisami prawa Unii
Europejskiej.
6.
Opinię, o której mowa w ust. 5, Państwowa Rada Ochrony Przyrody wyraża w ciągu 14
dni od dnia wystąpienia o opinię.
7.
Minister właściwy do spraw środowiska może odmówić wydania zezwolenia, jeżeli importer,
eksporter lub reeksporter, podany we wniosku o wydanie zezwolenia, był skazany prawomocnym
wyrokiem sądu za przestępstwo mające związek z przewożeniem przez granicę państwa
roślin lub zwierząt gatunków, o których mowa w ust. 1, w okresie 3 lat od dnia uprawomocnienia
się wyroku.
8.
Minister właściwy do spraw środowiska cofa zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, jeżeli
1)
po wydaniu zezwolenia zostaną ujawnione okoliczności, o których mowa w ust. 7, uzasadniające
odmowę wydania zezwolenia;
2)
zezwolenie zostało użyte niezgodnie z warunkami w nim zawartymi.
1.
Koszty transportu oraz utrzymywania roślin lub zwierząt, o których mowa w art. 61
ust. 1, przewożonych przez granicę państwa bez zezwolenia i zatrzymanych przez organy
celne, ponosi Skarb Państwa, a ich rozliczenia dokonuje wojewoda właściwy ze względu
na położenie podmiotu, któremu zostały przekazane zatrzymane rośliny lub zwierzęta.
2.
Zatrzymane żywe rośliny lub zwierzęta mogą być przekazywane do ogrodów botanicznych,
ogrodów zoologicznych lub ośrodków rehabilitacji zwierząt.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób postępowania z żywymi
roślinami lub zwierzętami, o których mowa w ust. 1, oraz rozliczania kosztów, o których
mowa w ust. 1, kierując się potrzebą zapewnienia właściwych warunków przetrzymania
roślin i zwierząt.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska prowadzi rejestr instytucji naukowych uprawnionych
do przewożenia w celach naukowych przez granicę państwa bez zezwolenia, o którym mowa
w art. 61 ust. 1, okazów zielnikowych lub okazów muzealnych zakonserwowanych, zasuszonych
albo w inny sposób utrwalonych lub żywego materiału roślinnego, w celu nieodpłatnej
wymiany, użyczenia lub darowizny.
2.
Instytucja naukowa ubiegająca się o wpis do rejestru powinna spełniać następujące
warunki
1)
okazy, o których mowa w ust. 1, są gromadzone w kolekcje;
2)
kolekcja jest wykorzystywana jedynie w celach naukowych i dydaktycznych;
3)
kolekcję stanowią jedynie okazy, których pozyskiwanie nastąpiło zgodnie z przepisami
ustawy;
4)
kolekcja jest przechowywana pod opieką osoby wyznaczonej przez kierownika instytucji
naukowej w warunkach uniemożliwiających jej zniszczenie;
5)
okazy w kolekcji są oznakowane w sposób umożliwiający ich identyfikację;
6)
posiadają katalog przetrzymywanych w kolekcji okazów, z wyszczególnieniem okazów,
które mogą być udostępniane w drodze nieodpłatnej wymiany, użyczenia lub darowizny;
7)
katalog, o którym mowa w pkt 6, jest udostępniany zainteresowanym instytucjom naukowym.
3.
Wpisanie do rejestru, o którym mowa w ust. 1, następuje na wniosek zainteresowanej
instytucji naukowej. Do wniosku dołącza się kopię katalogu okazów, o którym mowa w
ust. 2 pkt 6, oraz oświadczenia: o zgodności kopii katalogu okazów z oryginałem oraz
o spełnieniu warunków, o których mowa w ust. 2.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska, po wpisaniu instytucji naukowej do rejestru,
o którym mowa w ust. 1, wydaje zaświadczenie.
5.
Instytucja naukowa wpisana do rejestru, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązana do
1)
aktualizacji katalogu okazów, o których mowa w ust. 1
a)
stanowiących kolekcję,
b)
przekazanych innym, uprawnionym na podstawie umów międzynarodowych, instytucjom naukowym;
2)
składania ministrowi właściwemu do spraw środowiska, do dnia 31 stycznia każdego roku,
raportu za rok ubiegły z działalności w zakresie nieodpłatnej wymiany, użyczenia lub
darowizny okazów, o których mowa w ust. 1, oraz informacji o celu wykorzystania otrzymanych
okazów.
6.
Wykreślenie instytucji naukowej z rejestru może nastąpić, jeżeli instytucja naukowa
przestała spełniać warunki, o których mowa w ust. 2, lub nie aktualizuje katalogu.
7.
Przewożenie przez granicę państwa okazów, o których mowa w ust. 1, wymaga oznakowania
etykietą opakowania, w którym okazy są przewożone, zgodnie z przepisami prawa Unii
Europejskiej.
8.
Wojewoda właściwy ze względu na miejsce siedziby instytucji naukowej dokonuje kontroli
aktualizacji katalogu oraz spełnienia warunków, o których mowa w ust. 2.
9.
O wynikach kontroli wojewoda powiadamia ministra właściwego do spraw środowiska w
terminie 30 dni od dnia zakończenia kontroli.
1.
Posiadacz zwierząt, o których mowa w art. 61 ust. 1, zaliczonych do płazów, gadów,
ptaków lub ssaków, a także prowadzący ich hodowlę, jest obowiązany do pisemnego zgłoszenia
ich do rejestru.
2.
Obowiązek zgłoszenia do rejestru, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy
1)
ogrodów zoologicznych;
2)
podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu zwierzętami, o których
mowa w art. 61 ust. 1;
3)
czasowego przetrzymywania zwierząt w celu leczenia i rehabilitacji.
3.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce
przetrzymywania zwierząt lub prowadzenia ich hodowli.
4.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać następujące dane
1)
datę
a)
dokonania wpisu,
b)
dokonania zmiany danych wpisanych do rejestru,
c)
wykreślenia z rejestru;
2)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza lub prowadzącego hodowlę;
3)
adres miejsca przetrzymywania zwierząt lub prowadzenia hodowli;
4)
liczbę zwierząt posiadanych lub hodowanych;
5)
nazwę gatunku w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
6)
datę, miejsce urodzenia lub wyklucia zwierzęcia;
7)
datę wejścia w posiadanie zwierzęcia oraz źródło jego pochodzenia;
8)
płeć zwierzęcia, jeżeli jest możliwa do ustalenia;
9)
opis trwałego oznakowania zwierzęcia, jeżeli jest oznakowane;
10)
cel przetrzymywania lub prowadzenia hodowli zwierzęcia;
11)
numer i datę wydania
a)
zezwolenia na import zwierzęcia do kraju albo
b)
zezwolenia na schwytanie zwierzęcia w środowisku, albo
c)
dokumentu wydanego przez powiatowego lekarza weterynarii, potwierdzającego urodzenie
zwierzęcia w hodowli, albo
d)
innego dokumentu stwierdzającego legalność pochodzenia zwierzęcia.
5.
Obowiązek zgłoszenia do rejestru lub wykreślenia z rejestru powstaje z dniem nabycia
lub zbycia, wwozu do kraju lub wywozu za granicę państwa, wejścia w posiadanie zwierzęcia,
jego utraty lub śmierci. Wniosek o dokonanie wpisu lub wykreślenia z rejestru powinien
być złożony właściwemu staroście w terminie 14 dni od dnia powstania tego obowiązku.
6.
Do wniosku o dokonanie wpisu do rejestru załącza się kopię dokumentu, o którym mowa
w ust. 4 pkt 11.
7.
W razie zmiany danych, o których mowa w ust. 4 pkt 2-11, przepis ust. 5 stosuje się
odpowiednio.
8.
Wpisanie do rejestru starosta potwierdza wydaniem zaświadczenia.
9.
Podmioty, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są obowiązane do posiadania i przekazania
wraz ze sprzedawanym zwierzęciem oryginału lub kopii dokumentu, o którym mowa w ust.
4 pkt 11. Kopia ta powinna być, przez podmiot sprzedający zwierzę, zaopatrzona w numer
nadawany według numeracji ciągłej, datę wystawienia, pieczęć i podpis osoby sprzedającej,
informację o liczbie zwierząt, dla których została wystawiona, a jeżeli kopiowany
dokument dotyczy więcej niż jednego gatunku, także o ich przynależności gatunkowej.
10.
Koszty związane ze znakowaniem, zgodnym z przepisami prawa Unii Europejskiej, zwierząt,
o których mowa w ust. 1, pokrywa posiadacz zwierzęcia lub prowadzący hodowlę.
1.
Ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne oraz tereny przewidziane w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego na rozbudowę istniejących lub budowę nowych ogrodów
podlegają ochronie w celu zapewnienia ich prawidłowej działalności i rozwoju.
2.
Ochrona, o której mowa w ust. 1, polega na zakazie
1)
wznoszenia na terenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego obiektów budowlanych i
urządzeń niezwiązanych z ich działalnością;
2)
zmniejszenia obszaru ogrodu botanicznego lub zoologicznego na rzecz działalności niezwiązanej
z ich rolą i przeznaczeniem;
3)
zmiany na terenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego lub w ich sąsiedztwie stosunków
wodnych, w tym obniżenia poziomu wód gruntowych;
4)
zanieczyszczania na terenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego lub w ich sąsiedztwie
powierzchni ziemi, wód i powietrza;
5)
wznoszenia w sąsiedztwie ogrodu botanicznego lub zoologicznego obiektów budowlanych
lub urządzeń przeznaczonych do prowadzenia działalności produkcyjnej lub usługowej,
wpływających szkodliwie na warunki przyrodnicze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania
ogrodów.
3.
Sposoby korzystania z ogrodu botanicznego lub zoologicznego ustala w regulaminie zarządzający
ogrodem.
1.
W studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych
planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się potrzeby funkcjonowania i rozwoju
istniejących lub projektowanych ogrodów botanicznych lub zoologicznych.
2.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przed wydaniem decyzji w sprawie ustalenia warunków
zabudowy lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w sąsiedztwie
ogrodu botanicznego lub zoologicznego informuje o planowanej inwestycji zarządzającego
ogrodem, który w terminie 30 dni może zgłosić zastrzeżenia i wnioski.
3.
Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio przy rozpatrywaniu wniosku o wyrażenie zgody
na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego znajdującego się w sąsiedztwie ogrodu
botanicznego lub zoologicznego, jeżeli zmiana ta mogłaby mieć niekorzystny wpływ na
funkcjonowanie ogrodu.
1.
Utworzenie i prowadzenie ogrodu botanicznego lub zoologicznego wymaga uzyskania zezwolenia
ministra właściwego do spraw środowiska.
2.
Zezwolenie wydaje się po zasięgnięciu opinii wojewody właściwego ze względu na miejsce
położenia ogrodu botanicznego lub zoologicznego, a także opinii organizacji zrzeszającej
przedstawicieli ogrodów botanicznych lub zoologicznych.
3.
Wniosek o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
wskazanie podmiotu zarządzającego ogrodem botanicznym lub zoologicznym, odpowiedzialnego
za jego funkcjonowanie;
3)
projekt zagospodarowania terenu ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
4)
wskazanie położenia i obszaru ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
5)
opis zakresu działalności ogrodu botanicznego lub zoologicznego.
4.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, należy dołączyć
1)
wyrys z mapy ewidencji gruntów, na których ma być utworzony ogród botaniczny lub zoologiczny;
2)
wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub informację na temat
warunków zabudowy terenu projektowanej lokalizacji ogrodu botanicznego lub zoologicznego.
5.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
wskazanie położenia i obszaru ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
3)
opis zakresu działalności ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
4)
warunki prowadzenia działalności ogrodu botanicznego lub zoologicznego oraz termin,
w którym mają one być spełnione.
6.
Zezwolenie wydaje się na czas nieokreślony. Sprawdzenie warunków, o których mowa w
ust. 5 pkt 4, następuje po upływie wyznaczonego terminu.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska może cofnąć lub zmienić zezwolenie, o którym
mowa w art. 67 ust. 1, jeżeli podmiot, który uzyskał to zezwolenie
1)
nie spełnia warunków prowadzenia działalności ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
2)
nie przestrzega zakresu działalności ogrodu botanicznego lub zoologicznego;
3)
nie spełnia obowiązków, o których mowa w art. 69 ust. 1;
4)
nie zapewnia warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 70;
5)
nie usunie w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż 2 lata, nieprawidłowości stwierdzonych
w wyniku kontroli przeprowadzonej przez wojewodę i inne organy uprawnione na podstawie
odrębnych przepisów.
2.
Jeżeli zezwolenie, o którym mowa w art. 67 ust. 1, zostanie cofnięte, ogród botaniczny
lub zoologiczny podlega likwidacji.
3.
W razie likwidacji ogrodu zoologicznego podmiot zarządzający tym ogrodem jest obowiązany
zapewnić utrzymywanym zwierzętom warunki odpowiadające ich potrzebom biologicznym.
4.
W decyzji o cofnięciu zezwolenia podaje się termin jej wykonania oraz wskazuje organ
nadzorujący likwidację ogrodu botanicznego lub zoologicznego.
1.
Do obowiązków podmiotów, które uzyskały zezwolenie, o którym mowa w art. 67 ust. 1,
należy
1)
uczestnictwo w badaniach naukowych, które mają na celu ochronę gatunków zagrożonych
wyginięciem w stanie wolnym;
2)
edukacja w zakresie ochrony gatunkowej roślin, zwierząt i grzybów, z uwzględnieniem
ochrony różnorodności biologicznej;
3)
prowadzenie upraw roślin oraz hodowli zwierząt gatunków zagrożonych wyginięciem, w
celu ich ochrony ex situ, a następnie wprowadzenie do środowiska przyrodniczego w
ramach programów ochrony tych gatunków;
4)
przetrzymywanie roślin lub zwierząt w warunkach odpowiadających ich potrzebom biologicznym;
5)
prowadzenie dokumentacji hodowlanej.
2.
Dokumentacja hodowlana, o której mowa w ust. 1 pkt 5, powinna zawierać następujące
dane
1)
datę
a)
dokonania wpisu,
b)
dokonania zmiany danych,
c)
wykreślenia z dokumentacji hodowlanej;
2)
liczbę posiadanych zwierząt;
3)
nazwę gatunku w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
4)
datę i miejsce urodzenia lub wyklucia zwierzęcia;
5)
datę wejścia w posiadanie zwierzęcia oraz źródło jego pochodzenia;
6)
płeć zwierzęcia, jeżeli jest możliwa do ustalenia;
7)
opis trwałego oznakowania zwierzęcia, jeżeli jest oznakowane;
8)
numer i datę wydania zezwolenia na import zwierzęcia do kraju lub zezwolenia na jego
pozyskanie albo innego dokumentu stwierdzającego legalność jego pochodzenia.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, warunki hodowli
i utrzymywania poszczególnych grup gatunków zwierząt w ogrodzie zoologicznym, w tym
1)
niezbędne pomieszczenia i wyposażenie w urządzenia techniczne miejsc przebywania zwierząt
poszczególnych gatunków lub grup gatunków,
2)
minimalne warunki przestrzenne dla hodowli i utrzymywania zwierząt poszczególnych
gatunków lub grup gatunków,
3)
niezbędne warunki do prowadzenia reprodukcji zwierząt poszczególnych gatunków lub
grup gatunków
- kierując się potrzebą zapewnienia zwierzętom hodowanym i utrzymywanym w ogrodach
zoologicznych warunków odpowiadających potrzebom biologicznym poszczególnych gatunków
lub grup gatunków.
W ogrodach zoologicznych hoduje się i utrzymuje zwierzęta
1)
urodzone i wychowane poza środowiskiem przyrodniczym;
2)
które poza ogrodem nie mają szansy przeżycia;
3)
jeżeli wymaga tego ochrona populacji lub gatunku albo realizacja celów naukowych.
1.
Do ogrodów zoologicznych sprowadza się tylko te zwierzęta, którym w ogrodzie można
zapewnić warunki odpowiadające potrzebom biologicznym danego gatunku.
2.
Zwierzęta w ogrodach zoologicznych nie mogą być rozmnażane, jeżeli ich potomstwu nie
zapewni się właściwych warunków hodowli i utrzymywania.
1.
Zabrania się hodowli i utrzymywania, poza ogrodami zoologicznymi i placówkami naukowymi
prowadzącymi badania nad zwierzętami, a także cyrkami, zwierząt niebezpiecznych dla
życia i zdrowia ludzi, w tym drapieżnych i jadowitych.
2.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, gatunki lub
grupy gatunków zwierząt, o których mowa w ust. 1, wskazując kategorie zwierząt według
stopnia zagrożenia dla człowieka, kierując się potrzebą przeciwdziałania sprowadzaniu,
oferowaniu, nabywaniu i przetrzymywaniu zwierząt gatunków niebezpiecznych dla życia
i zdrowia ludzi, w celu ochrony ludzi przed tymi zwierzętami.
1.
Przeniesienie z ogrodu botanicznego lub ogrodu zoologicznego do środowiska przyrodniczego
roślin lub zwierząt gatunków zagrożonych wyginięciem następuje po uzyskaniu zezwolenia
ministra właściwego do spraw środowiska.
2.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na wniosek, który zawiera
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
nazwę gatunku w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
3)
sposób realizacji i oceny planowanego przedsięwzięcia;
4)
liczbę lub ilość osobników, których dotyczy wniosek;
5)
termin, miejsce i sposób przeniesienia roślin lub zwierząt do środowiska przyrodniczego.
3.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
imię, nazwisko, adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
nazwę gatunku w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
3)
liczbę lub ilość osobników, których dotyczy zezwolenie;
4)
termin, miejsce i sposób przeniesienia roślin lub zwierząt do środowiska przyrodniczego;
5)
termin złożenia informacji o wykorzystaniu zezwolenia.
1.
Utworzenie i prowadzenie ośrodka rehabilitacji zwierząt, zwanego dalej „ośrodkiem”,
wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska.
2.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje się na wniosek, który zawiera
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
wskazanie położenia ośrodka;
3)
opis pomieszczeń do leczenia i rehabilitacji zwierząt;
4)
wykaz gatunków lub grup gatunków zwierząt, które mogą być leczone i rehabilitowane
w ośrodku, zawierający nazwę gatunków lub wyższych jednostek systematycznych grup
gatunków w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje;
5)
wskazanie osoby odpowiedzialnej za prowadzenie ośrodka;
6)
informację o możliwości zapewnienia opieki lekarsko-weterynaryjnej;
7)
opinię właściwej miejscowo rady gminy.
3.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
2)
wskazanie położenia ośrodka;
3)
wykaz gatunków lub grup gatunków zwierząt, które mogą być leczone i rehabilitowane
w ośrodku, zawierający nazwę gatunków lub wyższych jednostek systematycznych grup
gatunków w języku łacińskim i polskim, jeżeli polska nazwa istnieje.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska odmawia wydania zezwolenia, jeżeli wnioskodawca
nie spełnia warunków leczenia i rehabilitacji zwierząt odpowiadających potrzebom biologicznym
danego gatunku.
5.
Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, może być cofnięte przez ministra właściwego do
spraw środowiska w przypadku niespełnienia warunków leczenia i rehabilitacji zwierząt
odpowiadających potrzebom biologicznym danego gatunku albo nieusunięcia, w wyznaczonym
przez ministra właściwego do spraw środowiska terminie, nieprawidłowości stwierdzonych
w wyniku kontroli przeprowadzonej przez wojewodę.
6.
Jeżeli zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, zostanie cofnięte, ośrodek podlega likwidacji.
7.
W razie likwidacji ośrodka osoba odpowiedzialna za prowadzenie ośrodka jest obowiązana
zapewnić leczonym i rehabilitowanym tam zwierzętom warunki odpowiadające ich potrzebom
biologicznym.
1.
Zwierzęta objęte leczeniem i rehabilitacją w ośrodku nie mogą być sprzedawane.
2.
Warunki przebywania zwierząt w ośrodku powinny odpowiadać potrzebom biologicznym zwierząt
w okresie ich leczenia i rehabilitacji.
3.
Wojewoda może dofinansowywać z własnych środków budżetowych leczenie i rehabilitację
zwierząt w ośrodkach.
1.
Wojewoda właściwy ze względu na miejsce położenia ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego
lub ośrodka przeprowadza kontrole ogrodów botanicznych, ogrodów zoologicznych i ośrodków
w zakresie ich działalności.
2.
Kontroli, o której mowa w ust. 1, nie rzadziej niż raz na 3 lata, dokonuje wojewoda
z własnej inicjatywy lub na wniosek ministra właściwego do spraw środowiska.
3.
Czynności kontrolne są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane
przez wojewodę.
4.
Upoważnienie, o którym mowa w ust. 3, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania
czynności, wskazanie ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub ośrodka, który
ma być kontrolowany, zakresu kontroli oraz podstawy prawnej do jej wykonywania.
5.
Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania
jest obowiązana okazać upoważnienie, o którym mowa w ust. 3.
6.
Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych mają prawo do
1)
wstępu na teren ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub ośrodka;
2)
żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;
3)
wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów,
wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów.
7.
Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół.
8.
Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany.
9.
W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany, protokół podpisuje
tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w protokole stosownej adnotacji
o odmowie podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany.
10.
Protokół, o którym mowa w ust. 7, wraz z zaleceniami pokontrolnymi, wojewoda przekazuje
podmiotowi kontrolowanemu oraz ministrowi właściwemu do spraw środowiska w terminie
14 dni od dnia zakończenia kontroli.
11.
Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo do wniesienia umotywowanych zastrzeżeń
co do ustaleń zawartych w wynikach kontroli oraz zaleceniach pokontrolnych do ministra
właściwego do spraw środowiska.
12.
Umotywowane zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 14 dni od dnia otrzymania
wyników kontroli i zaleceń pokontrolnych.
13.
Minister właściwy do spraw środowiska, w terminie 14 dni od dnia otrzymania umotywowanych
zastrzeżeń, uwzględnia je albo odmawia ich uwzględnienia.
Rada gminy jest obowiązana zakładać i utrzymywać w należytym stanie tereny zieleni
i zadrzewienia.
Zadrzewienia mogą być zakładane poza obszarami o zwartej zabudowie za zgodą właściciela
gruntu.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczno-przyrodnicze zakładania
zadrzewień, sposoby ich ochrony oraz dobór gatunków i odmian drzew i krzewów dla poszczególnych
rodzajów gleb, a także określi wskaźniki powierzchniowe tych zadrzewień, kierując
się potrzebą zapewnienia ochrony krajobrazu, różnorodności biologicznej, tworzenia
korytarzy ekologicznych oraz potrzebą zapewnienia racjonalnej gospodarki rolnej.
2.
Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
środowiska określi, w drodze rozporządzenia, warunki techniczno-przyrodnicze zakładania
zadrzewień w granicach pasa drogowego, sposoby ich ochrony oraz dobór gatunków drzew
i krzewów, kierując się potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochrony
krajobrazu i różnorodności biologicznej oraz odpowiednich warunków utrzymania dróg
i bezpieczeństwa korzystania z dróg.
Teren położony poza obrębem miast i wsi o zwartej zabudowie, pokryty drzewostanem
i nieobjęty ochroną na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
(Dz. U. Nr 162, poz. 1568), rada gminy może uznać za park gminny, jeżeli stanowi własność gminy, a jeżeli stanowi
własność innego podmiotu - za zgodą właściciela.
1.
Prace ziemne oraz inne prace związane z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń
technicznych, prowadzone w obrębie bryły korzeniowej drzew lub krzewów na terenach
zieleni lub zadrzewieniach powinny być wykonywane w sposób najmniej szkodzący drzewom
lub krzewom.
2.
Na drogach publicznych oraz ulicach i placach środki chemiczne powinny być stosowane
w sposób najmniej szkodzący terenom zieleni oraz zadrzewieniom.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje środków,
jakie mogą być używane w miejscach, o których mowa w ust. 2, a także warunki ich stosowania,
kierując się potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, ochrony krajobrazu
i różnorodności biologicznej oraz odpowiednich warunków utrzymania dróg i bezpieczeństwa
korzystania z dróg.
1.
Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem
ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta
na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem
- do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.
2.
Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru
zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków.
3.
Wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być uzależnione od przesadzenia
drzew lub krzewów w miejsce wskazane przez wydającego zezwolenie albo zastąpienia
ich innymi drzewami lub krzewami, w liczbie nie mniejszej niż liczba usuwanych drzew
lub krzewów.
4.
Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać
1)
imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę posiadacza i właściciela nieruchomości;
2)
tytuł prawny władania nieruchomością;
3)
nazwę gatunku drzewa lub krzewu;
4)
obwód pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm;
5)
przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo lub krzew;
6)
przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu;
7)
wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy.
5.
Wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów na obszarach objętych ochroną krajobrazową
w granicach parku narodowego albo rezerwatu przyrody wymaga uzyskania zgody odpowiednio
dyrektora parku narodowego albo organu uznającego obszar za rezerwat przyrody.
6.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów
1)
w lasach;
2)
owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków
oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych
ochroną krajobrazową;
3)
na plantacjach drzew i krzewów;
4)
których wiek nie przekracza 5 lat;
5)
usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;
6)
niszczących nawierzchnię i infrastrukturę drogową, ograniczających widoczność na łukach
i skrzyżowaniach, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru
zabytków;
7)
usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z watów przeciwpowodziowych i terenów
w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału;
8)
które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację
urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych
na podstawie decyzji właściwego organu;
9)
stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu.
1.
Posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów.
2.
Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub
krzewów.
3.
Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu.
4.
Organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów odracza, na okres
3 lat od dnia wydania zezwolenia, termin uiszczenia opłaty za ich usunięcie, jeżeli
zezwolenie przewiduje przesadzenie ich w inne miejsce lub zastąpienie innymi drzewami
lub krzewami.
5.
Jeżeli przesadzone albo posadzone w zamian drzewa lub krzewy zachowały żywotność po
upływie 3 lat od dnia ich przesadzenia albo posadzenia lub nie zachowały żywotności
z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, należność z tytułu ustalonej
opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ właściwy do naliczania
i pobierania opłat.
6.
Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, związane z budową dróg publicznych, pomniejsza
się o koszty poniesione na tworzenie zadrzewień w miejsce usuniętych drzew lub krzewów,
w granicach pasa drogowego.
1.
Opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz
rodzaju i gatunku drzewa.
2.
Stawki opłat za usuwanie drzew nie mogą przekraczać za jeden centymetr obwodu pnia
mierzonego na wysokości 130 cm
1)
270 zł - przy obwodzie do 25 cm;
2)
410 zł - przy obwodzie od 26 do 50 cm;
3)
640 zł - przy obwodzie od 51 do 100 cm;
4)
1 000 zł - przy obwodzie od 101 do 200 cm;
5)
1 500 zł - przy obwodzie od 201 do 300 cm;
6)
2 100 zł - przy obwodzie od 301 do 500 cm;
7)
2 700 zł - przy obwodzie od 501 do 700 cm;
8)
3 500 zł - przy obwodzie powyżej 700 cm.
3.
Jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako
odrębne drzewo.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia
1)
stawki dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew,
2)
współczynniki różnicujące stawki w zależności od obwodu pnia
- kierując się zróżnicowanymi kosztami produkcji poszczególnych rodzajów i gatunków
drzew oraz wielkościami przyrostu obwodu pni drzew.
5.
Stawkę za usunięcie jednego metra kwadratowego powierzchni pokrytej krzewami ustala
się w wysokości 200 zł.
6.
Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów z terenu uzdrowisk, obszaru ochrony uzdrowiskowej,
terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz terenów zieleni są o 100%
wyższe od opłat ustalonych na podstawie stawek, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i ust.
5.
7.
Stawki, o których mowa w ust. 2, ust. 4 pkt 1 i ust. 5, podlegają z dniem 1 stycznia
każdego roku waloryzacji o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług
konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej.
8.
Minister właściwy do spraw środowiska, w terminie do dnia 31 października każdego
roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, wysokość stawek, o których mowa w ust. 7 i art. 89 ust. 8.
Decyzje, o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3 i art. 85 ust. 4, wymagają uzgodnienia
z wojewodą.
1.
Nie pobiera się opłat za usunięcie drzew
1)
na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie;
2)
na których usunięcie osoba fizyczna uzyskała zezwolenie na cele niezwiązane z prowadzeniem
działalności gospodarczej;
3)
jeżeli usunięcie jest związane z odnową i pielęgnacją drzew rosnących na terenie nieruchomości
wpisanej do rejestru zabytków;
4)
które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych;
5)
które zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz kolejowego albo bezpieczeństwu
żeglugi;
6)
w związku z przebudową dróg publicznych i linii kolejowych;
7)
które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane;
8)
z terenów zieleni komunalnej, z parków gminnych, z ogrodów działkowych i z zadrzewień,
w związku z zabiegami pielęgnacyjnymi drzew i krzewów;
9)
które obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza
nieruchomości;
10)
topoli o obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nienależących
do gatunków rodzimych, jeżeli zostaną zastąpione w najbliższym sezonie wegetacyjnym
drzewami innych gatunków;
11)
jeżeli usunięcie wynika z potrzeb ochrony roślin, zwierząt i grzybów objętych ochroną
gatunkową lub ochrony siedlisk przyrodniczych;
12)
z grobli stawów rybnych;
13)
jeżeli usunięcie było związane z wykonywaniem i utrzymaniem urządzeń wodnych służących
kształtowaniu stosunków wodnych oraz ochronie przeciwpowodziowej w zakresie niezbędnym
do wykonania i utrzymania tych urządzeń.
2.
Przepisy ust. 1 pkt 1-9 i 11-13 stosuje się odpowiednio do usuwania krzewów.
1.
Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 84 ust. 1, przedawnia się z upływem
5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin uiszczenia opłaty.
2.
Nie można wydać decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty, jeżeli od końca roku,
w którym usunięto drzewa lub krzewy, upłynęło 5 lat.
3.
Uiszczenie opłaty następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca
wysokość opłaty stała się ostateczna.
4.
W razie nieterminowego uiszczenia opłaty pobiera się odsetki za zwłokę w wysokości
odsetek pobieranych za nieterminowe regulowanie zobowiązań podatkowych.
5.
Opłaty nieuiszczone w terminie, o którym mowa w ust. 3, podlegają wraz z odsetkami
za zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
6.
Na wniosek, złożony w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja, o której mowa w ust.
2, stała się ostateczna, opłatę można rozłożyć na raty lub przesunąć termin jej płatności,
na okres nie dłuższy niż 3 lata, jeżeli przemawia za tym sytuacja materialna wnioskodawcy.
7.
Decyzje w sprawach rozłożenia opłaty na raty lub przesunięcia terminu płatności podejmuje
organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów.
8.
Jeżeli zaległości płatności rat wyniosą równowartość trzech kolejnych rat, uiszczenie
opłaty staje się wymagane w całości.
1.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za
1)
zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem
robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych
oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności;
2)
usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia;
3)
zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew
lub krzewów.
2.
Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość
kary stała się ostateczna.
3.
Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 odracza się na okres 3 lat,
jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności
oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął
działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów.
4.
Kara jest umarzana po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po
stwierdzeniu zachowania żywotności drzewa lub krzewu albo odtworzeniu korony drzewa.
5.
W razie stwierdzenia braku żywotności drzewa lub krzewu albo nieodtworzenia korony
drzewa karę uiszcza się w pełnej wysokości, chyba że drzewa lub krzewy nie zachowały
żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości.
6.
Karę nałożoną za zniszczenie terenów zieleni umarza się w całości, jeżeli posiadacz
nieruchomości odtworzył w najbliższym sezonie wegetacyjnym zniszczony teren zieleni.
7.
Na wniosek, złożony w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary, o
której mowa w ust. 1, stała się ostateczna, karę można rozłożyć na raty na okres nie
dłuższy niż 5 lat.
8.
Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 3-7, podejmuje wójt, burmistrz albo prezydent
miasta.
1.
Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się, z zastrzeżeniem
ust. 5, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na
podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6.
2.
Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa
jest niemożliwe, z powodu wykarczowania pnia i braku kłody, dane do wyliczenia administracyjnej
kary pieniężnej ustala się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego,
powiększając ją o 50%.
3.
Jeżeli ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe,
z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala
się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%.
4.
Jeżeli ustalenie wielkości powierzchni zniszczonych lub usuniętych bez zezwolenia
krzewów nie jest możliwe, z powodu usunięcia gałęzi i korzeni, wielkość tę przyjmuje
się na podstawie informacji zebranych w toku postępowania administracyjnego.
5.
Stawki kar za zniszczenie jednego metra kwadratowego terenu zieleni wynoszą
1)
dla trawników - 46 zł;
2)
dla kwietników - 395 zł.
6.
Kary ustalone, nieuiszczone w wyznaczonym terminie, podlegają wraz z odsetkami za
zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji.
7.
Kary nie uiszcza się po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin jej wniesienia.
8.
Stawki kar, o których mowa w ust. 5, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku waloryzacji
o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, przyjęty
w ustawie budżetowej.
9.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, tryb nakładania
administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 88 ust. 1, kierując się potrzebą
przeciwdziałania niszczeniu terenów zieleni, drzew i krzewów oraz usuwaniu drzew i
krzewów bez wymaganego zezwolenia.
Czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie, w jakim wykonywane są one przez
wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących
własnością gminy, wykonuje starosta.
Organami w zakresie ochrony przyrody są
1)
minister właściwy do spraw środowiska;
2)
wojewoda;
3)
starosta;
4)
wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska wykonuje zadania organu administracji rządowej
w zakresie ochrony przyrody przy pomocy Głównego Konserwatora Przyrody, będącego sekretarzem
lub podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym tego ministra.
2.
Głównego Konserwatora Przyrody powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek
ministra właściwego do spraw środowiska.
Wojewoda wykonuje zadania organu administracji rządowej w zakresie ochrony przyrody
przy pomocy wojewódzkiego konserwatora przyrody.
Zadania wojewody w zakresie ochrony przyrody na terenie parku narodowego wykonuje
dyrektor tego parku.
Organami opiniodawczo-doradczymi w zakresie ochrony przyrody są
1)
Państwowa Rada Ochrony Przyrody, działająca przy ministrze właściwym do spraw środowiska;
2)
wojewódzka rada ochrony przyrody, działająca przy wojewodzie;
3)
rada naukowa parku narodowego, działająca przy dyrektorze parku narodowego;
4)
rada parku krajobrazowego lub rada zespołu parków krajobrazowych, działająca przy
dyrektorze parku krajobrazowego lub dyrektorze zespołu parków krajobrazowych.
1.
Członków Państwowej Rady Ochrony Przyrody w liczbie 40 na kadencję trwającą 5 lat
powołuje, w drodze zarządzenia, minister właściwy do spraw środowiska spośród działających
na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji ekologicznych.
2.
Państwowa Rada Ochrony Przyrody wybiera ze swojego grona przewodniczącego i zastępców
oraz uchwala regulamin działania.
3.
Do zadań Państwowej Rady Ochrony Przyrody należy w szczególności
1)
ocena realizacji ustawy;
2)
opiniowanie strategii, planów i programów dotyczących ochrony przyrody;
3)
ocena realizacji krajowej strategii ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności
biologicznej;
4)
opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących ochrony przyrody;
5)
przedstawianie wniosków i opinii w sprawach ochrony przyrody;
6)
popularyzowanie ochrony przyrody.
4.
Wydatki związane z działalnością Państwowej Rady Ochrony Przyrody są pokrywane z budżetu
państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw środowiska.
1.
Członków wojewódzkiej rady ochrony przyrody w liczbie od 20 do 30 na kadencję trwającą
5 lat powołuje, w drodze zarządzenia, wojewoda spośród działających na rzecz ochrony
przyrody przedstawicieli nauki, praktyki, organizacji ekologicznych i Państwowego
Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe oraz sejmiku województwa.
2.
Wojewódzka rada ochrony przyrody wybiera ze swojego grona przewodniczącego i zastępców
oraz uchwala regulamin działania.
3.
Do zadań wojewódzkiej rady ochrony przyrody należy w szczególności
1)
ocena realizacji zadań w zakresie ochrony przyrody;
2)
opiniowanie projektów aktów prawnych w zakresie ochrony przyrody wydawanych przez
wojewodę;
3)
przedstawianie wniosków i opinii w sprawach ochrony przyrody;
4)
opiniowanie planów rozwoju i strategii wojewódzkich w zakresie ochrony przyrody.
4.
Wydatki związane z działalnością wojewódzkiej rady ochrony przyrody są pokrywane z
budżetu państwa z części, której dysponentem jest wojewoda.
1.
Członków rady naukowej parku narodowego w liczbie od 10 do 20 na kadencję trwającą
5 lat powołuje, w drodze zarządzenia, minister właściwy do spraw środowiska spośród
działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji
ekologicznych oraz właściwych miejscowo samorządów wojewódzkich i samorządów gminnych.
2.
Rada naukowa parku narodowego wybiera ze swojego grona przewodniczącego i zastępcę
oraz uchwala regulamin działania.
3.
Do zadań rady naukowej parku narodowego należy w szczególności
1)
ocena stanu zasobów, tworów i składników przyrody;
2)
opiniowanie projektu planu ochrony i zadań ochronnych;
3)
ocena realizacji ustaleń planu ochrony, rocznych zadań ochronnych i skuteczności zabiegów
ochronnych;
4)
opiniowanie programów badawczych i naukowych w zakresie ochrony przyrody;
5)
przedstawianie wniosków i opinii w sprawach ochrony przyrody i funkcjonowania parku
narodowego.
4.
Wydatki związane z działalnością rady naukowej parku narodowego są pokrywane z budżetu
państwa, z części przeznaczonej na działalność parków narodowych.
1.
Członków rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych w liczbie
od 10 do 20 na kadencję trwającą 5 lat powołuje, w drodze zarządzenia, wojewoda spośród
działających na rzecz ochrony przyrody przedstawicieli nauki, praktyki i organizacji
ekologicznych oraz przedstawicieli właściwych miejscowo samorządów wojewódzkich, samorządów
gminnych i organizacji gospodarczych.
2.
Członków rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych położonych
na terenie kilku województw powołuje wojewoda tego województwa, na którego obszarze
znajduje się największa część parku lub zespołu parków, w porozumieniu z pozostałymi
wojewodami.
3.
Rada parku krajobrazowego lub rada zespołu parków krajobrazowych wybiera ze swojego
grona przewodniczącego i zastępców oraz uchwala regulamin działania.
4.
Do zadań rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków krajobrazowych należy w
szczególności
1)
ocena stanu zasobów, tworów i składników przyrody, wartości kulturowych oraz ustaleń
programów ochrony przyrody;
2)
opiniowanie projektu planu ochrony;
3)
ocena realizacji ustaleń planu ochrony i innych zadań z zakresu ochrony przyrody;
4)
opiniowanie i ocena realizacji projektów i programów działalności parku krajobrazowego
lub zespołu parków krajobrazowych w zakresie ochrony przyrody, edukacji, turystyki
i rekreacji.
5.
Wydatki związane z działalnością rady parku krajobrazowego lub rady zespołu parków
krajobrazowych są pokrywane z budżetu państwa, z części której dysponentem jest właściwy
wojewoda.
Członkom organów opiniodawczo-doradczych, o których mowa w art. 95, zamieszkałym poza
miejscowością, w której odbywa się posiedzenie, przysługują diety oraz zwrot kosztów
podróży i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących wysokości oraz
warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej
lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze
kraju, wydanych na podstawie art. 77.
1.
Parkiem narodowym zarządza dyrektor parku narodowego.
2.
Minister właściwy do spraw środowiska powołuje dyrektora parku narodowego na okres
5 lat spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu.
3.
Do konkursu mogą przystąpić wyłącznie osoby posiadające
1)
dyplom ukończenia studiów wyższych na jednym z następujących kierunków
a)
biologia,
b)
geografia,
c)
geologia,
d)
leśnictwo,
e)
ochrona środowiska,
f)
rolnictwo;
2)
co najmniej dziesięcioletni staż pracy w zawodzie zgodnym z kierunkiem studiów, o
których mowa w pkt 1, w tym trzyletni staż pracy na stanowisku kierowniczym.
4.
W celu przeprowadzenia konkursu minister właściwy do spraw środowiska powołuje komisję
konkursową w składzie
1)
dwóch pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw środowiska;
2)
dwóch przedstawicieli Państwowej Rady Ochrony Przyrody;
3)
przedstawiciel marszałka województwa właściwego ze względu na siedzibę dyrekcji parku
narodowego.
5.
W toku konkursu sprawdzeniu podlegają wiedza i predyspozycje niezbędne do wykonywania
zadań dyrektora parku narodowego oraz umiejętności kierownicze.
6.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, sposób ogłaszania,
organizację i tryb przeprowadzania konkursu oraz zadania komisji konkursowej, uwzględniając
w szczególności potrzebę sprawnego przeprowadzenia konkursu oraz wszechstronnej oceny
kwalifikacji kandydatów.
1.
Dyrektor parku narodowego reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych
w zakresie zarządzanego mienia parku narodowego.
2.
Dyrektor parku narodowego realizuje ustalenia planu ochrony oraz wydaje zarządzenia
określające sposoby korzystania z obszarów parku narodowego w celach naukowych, edukacyjnych,
turystycznych, rekreacyjnych i sportowych.
3.
Dyrektor parku narodowego ma prawo prowadzenia postępowania w sprawach o wykroczenia
oraz udziału w rozprawach przed sądami powszechnymi w charakterze oskarżyciela publicznego
i wnoszenia odwołań od postanowień i orzeczeń tych sądów w sprawach o wykroczenia
z zakresu ochrony przyrody.
4.
Do wykonywania czynności, o których mowa w ust. 3, dyrektor parku narodowego może
upoważnić funkcjonariusza Straży Parku.
5.
Do dyrektora parku narodowego należą odpowiednio zadania i kompetencje określone w
art. 5 ust. 2-4, art. 9 ust. 1 i 2, art. 10, art. 13 ust. 1 pkt 1-3, art. 13a, art.
14a ust. 1 i 2, art. 26 ust. 3 i 4 oraz art. 35 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 września
1991 r. o lasach.
6.
Dyrektor parku narodowego współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej
w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.
1.
Zadania związane z ochroną przyrody, badaniami naukowymi i działalnością edukacyjną,
a także ochroną mienia parku narodowego oraz zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w
zakresie ochrony przyrody na terenie parku narodowego wykonuje Służba Parku Narodowego.
2.
Do zadań Służby Parku Narodowego należy
1)
realizacja ustaleń planów ochrony i zadań ochronnych;
2)
informowanie i promocja w zakresie ochrony przyrody, w tym prowadzenie muzeum przyrodniczego,
ośrodków informacji i edukacji oraz publikowanie materiałów informacyjnych i promocyjnych;
3)
prowadzenie badań naukowych w celu określenia metod i sposobów ochrony przyrody, skuteczności
działań ochronnych oraz rozpoznawania różnorodności biologicznej;
4)
utrzymywanie w należytym stanie infrastruktury technicznej zarządzanej przez park
narodowy;
5)
udostępnianie parku narodowego do celów naukowych, edukacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych
i sportowych.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska może powierzyć, w drodze decyzji administracyjnej,
dyrektorowi parku narodowego wykonywanie zadań poza granicami parku narodowego w zakresie
związanym z funkcjonowaniem i ochroną obszarów Natura 2000, w szczególności w zakresie
ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz realizacji ustaleń
planu ochrony.
4.
Minister właściwy do spraw środowiska, kierując się potrzebą doboru w Służbach Parków
Narodowych osób o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, określi, w drodze rozporządzenia,
stanowiska oraz wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać pracownicy zatrudnieni
na poszczególnych stanowiskach w Służbach Parków Narodowych, z uwzględnieniem wykształcenia
i stażu pracy.
1.
Pracownikom Służby Parku Narodowego przysługuje
1)
bezpłatne umundurowanie, które noszą przy wykonywaniu czynności służbowych;
2)
bezpłatne mieszkanie, jeżeli stanowisko oraz charakter pracy są związane z koniecznością
zamieszkania w miejscu jej wykonywania.
2.
Pracownicy Służby Parku Narodowego przy wykonywaniu czynności służbowych korzystają
z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach prawa karnego dla funkcjonariuszy publicznych.
3.
Bezpłatne mieszkanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, przysługuje pracownikom zatrudnionym
na stanowiskach
1)
dyrektora parku;
2)
zastępcy dyrektora parku;
3)
głównego księgowego;
4)
głównego specjalisty do spraw ochrony przyrody;
5)
kierownika pracowni naukowo-edukacyjnej;
6)
głównego specjalisty do spraw udostępniania parku;
7)
nadleśniczego;
8)
konserwatora obrębu ochronnego;
9)
leśniczego;
10)
konserwatora obwodu ochronnego;
11)
podleśniczego;
12)
starszego strażnika;
13)
strażnika;
14)
kierownika ośrodka hodowli zwierząt;
15)
kierownika szkółki leśnej;
16)
komendanta Straży Parku;
17)
zastępcy komendanta Straży Parku;
18)
dowódcy grupy terenowej Straży Parku;
19)
starszego strażnika Straży Parku;
20)
strażnika Straży Parku.
4.
Przez bezpłatne mieszkanie należy rozumieć przydzielony pracownikowi lokal mieszkalny
w budynku wielorodzinnym lub jednorodzinnym, za którego używanie pracownik nie wnosi
opłat.
5.
Członkami rodziny pracownika, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego,
są pozostający z pracownikiem we wspólnym gospodarstwie domowym
1)
małżonek;
2)
dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny
zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez
nie 25 lat;
3)
rodzice pracownika i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli
ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania
zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające.
6.
Bezpłatne mieszkanie przydziela się pracownikowi Służby Parku Narodowego na jego wniosek,
który zawiera
1)
imię, nazwisko i adres wnioskodawcy;
2)
datę i miejsce zatrudnienia;
3)
liczbę i stopień pokrewieństwa osób, o których mowa w ust. 5.
7.
Bezpłatne mieszkanie przydziela się z zasobów mieszkaniowych parku narodowego.
8.
Bezpłatne mieszkanie przydziela się na czas zatrudnienia na stanowisku, o którym mowa
w ust. 3.
9.
Bezpłatne mieszkanie przydziela się na podstawie umowy zawieranej
1)
z dyrektorem parku narodowego - przez ministra właściwego do spraw środowiska;
2)
z pracownikiem Służby Parku Narodowego - przez dyrektora parku narodowego.
10.
W umowie, o której mowa w ust. 9, ustala się
1)
szczegółowe warunki korzystania z bezpłatnego mieszkania;
2)
termin zwolnienia bezpłatnego mieszkania, nie dłuższy niż 6 miesięcy od dnia ustania
zatrudnienia na stanowisku uprawniającym do bezpłatnego mieszkania;
3)
sposób zwalniania bezpłatnego mieszkania przez pracownika Służby Parku Narodowego
przechodzącego na emeryturę lub rentę oraz możliwość przydzielenia lokalu zamiennego.
11.
Pracownik Służby Parku Narodowego zwalnia bezpłatne mieszkanie wraz ze wszystkimi
osobami pozostającymi z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
12.
W razie braku możliwości przydziału bezpłatnego mieszkania lub zamieszkiwania, za
zgodą dyrektora parku narodowego albo ministra właściwego do spraw środowiska, przez
pracownika Służby Parku Narodowego w mieszkaniu stanowiącym własność tego pracownika,
przysługuje pracownikowi ekwiwalent za niewykorzystywanie bezpłatnego mieszkania.
13.
Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12, przyznaje się uprawnionemu pracownikowi Służby
Parku Narodowego na jego wniosek, do którego załącza oświadczenie o liczbie i stopniu
pokrewieństwa osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
14.
Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12, pracownikowi Służby Parku Narodowego oblicza
dyrektor parku narodowego, a dyrektorowi parku narodowego - minister właściwy do spraw
środowiska, przyjmując iloczyn średniej stawki czynszu w stosunkach najmu w danej
miejscowości i wielkości normatywnej powierzchni użytkowej przysługującej pracownikowi.
15.
Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 12, jest wypłacany każdego miesiąca łącznie z wynagrodzeniem.
16.
Na potrzeby obliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystywanie bezpłatnego mieszkania
ustala się następujące wielkości normatywnej powierzchni użytkowej w przeliczeniu
na liczbę osób pozostających z pracownikiem Służby Parku Narodowego we wspólnym gospodarstwie
domowym
1)
35 m
2)
40 m
3)
45 m
4)
55 m
5)
65 m
6)
70 m
17.
Wielkość normatywnej powierzchni użytkowej podwyższa się o 10 m
18.
W przypadku gdy uprawnienia do bezpłatnego mieszkania przysługują dwu lub więcej osobom
pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym, przydziela się jedno bezpłatne mieszkanie,
o którym mowa w ust. 3, albo przyznaje się jeden ekwiwalent, o którym mowa w ust.
12.
19.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, dla pracowników
Służb Parków Narodowych wzór legitymacji służbowej, wzory umundurowania oraz oznak
służbowych dla poszczególnych stanowisk, w tym odpowiedni wzór umundurowania wyjściowego
i polowego na pory roku, kolor i wzór przedmiotów uzupełniających mundury, wzór orła
umieszczanego na czapkach, a także okresy użytkowania części umundurowania, kierując
się potrzebą zapewnienia pracownikom Służb Parków Narodowych odpowiednich warunków
do wykonywania zadań wymagających przebywania w terenie w różnych porach roku oraz
potrzebą rozróżnienia cech umundurowania pracowników zatrudnionych na poszczególnych
stanowiskach.
1.
Parkiem krajobrazowym kieruje dyrektor parku krajobrazowego.
2.
Dyrektora parku krajobrazowego powołuje wojewoda, po zasięgnięciu opinii wojewódzkiej
rady ochrony przyrody.
3.
Dyrektora parku krajobrazowego położonego na terenie kilku województw powołuje wojewoda
właściwy ze względu na siedzibę parku, w porozumieniu z pozostałymi wojewodami.
4.
Do zadań dyrektora parku krajobrazowego należy
1)
ochrona przyrody, walorów krajobrazowych oraz wartości historycznych i kulturowych;
2)
organizacja działalności edukacyjnej, turystycznej oraz rekreacyjnej;
3)
wydawanie, z upoważnienia wojewody, decyzji administracyjnych w zakresie ochrony przyrody;
4)
współdziałanie w zakresie ochrony przyrody z jednostkami organizacyjnymi oraz osobami
prawnymi i fizycznymi;
5)
składanie wniosków do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dotyczących
zagospodarowania przestrzennego obszarów wchodzących w skład parku krajobrazowego.
5.
Na terenie zarządzanym przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, znajdującym
się w granicach parku krajobrazowego, zadania w zakresie ochrony przyrody wykonuje
samodzielnie miejscowy nadleśniczy, zgodnie z ustaleniami planu ochrony parku krajobrazowego,
uwzględnionym w planie urządzenia lasu.
1.
W celu kierowania parkami krajobrazowymi mogą być tworzone zespoły parków krajobrazowych,
jako jednostki budżetowe w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.
2.
Do dyrektora zespołu parków krajobrazowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące
dyrektora parku krajobrazowego.
1.
Zadania z zakresu ochrony przyrody, walorów krajobrazowych, wartości historycznych
i kulturowych oraz działalności edukacyjnej na terenie parku krajobrazowego wykonuje
Służba Parku Krajobrazowego.
2.
Do zadań Służby Parku Krajobrazowego należy
1)
inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych, stanowisk roślin, zwierząt i grzybów objętych
ochroną gatunkową oraz ich siedlisk, a także zasługujących na ochronę tworów i składników
przyrody nieożywionej;
2)
identyfikacja i ocena istniejących i potencjalnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych
parku krajobrazowego oraz wnioskowanie o podejmowanie działań mających na celu eliminowanie
lub ograniczanie tych zagrożeń i ich skutków, a także innych działań w celu poprawy
funkcjonowania i ochrony parku krajobrazowego;
3)
gromadzenie dokumentacji dotyczącej przyrody oraz wartości historycznych, kulturowych
i etnograficznych;
4)
realizacja zadań związanych z ochroną innych form ochrony przyrody w granicach parku
krajobrazowego;
5)
informowanie o przepisach o ochronie przyrody osób przebywających na obszarach podlegających
ochronie oraz w miejscach, w których znajdują się twory i składniki przyrody objęte
formami ochrony przyrody;
6)
prowadzenie edukacji przyrodniczej w szkołach i wśród miejscowego społeczeństwa, a
także promowanie wartości przyrodniczych, historycznych, kulturowych i turystycznych
parku krajobrazowego;
7)
współpraca z samorządami, zarządcami obszarów parku krajobrazowego, organizacjami
ekologicznymi i z innymi podmiotami, mającymi związek z ochroną parku krajobrazowego.
3.
Wojewoda może powierzyć, w drodze decyzji administracyjnej, dyrektorowi parku krajobrazowego
wykonywanie zadań poza granicami parku krajobrazowego w zakresie związanym z funkcjonowaniem
i ochroną obszarów Natura 2000, w zakresie ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków
roślin i zwierząt oraz realizacji ustaleń planu ochrony.
4.
Pracownik Służby Parku Krajobrazowego ma prawo do legitymowania osób naruszających
przepisy o ochronie przyrody, a w razie odmowy okazania dokumentu pozwalającego na
ustalenie tożsamości - zwracania się do Policji lub innych właściwych organów o ustalenie
tożsamości.
5.
Pracownik Służby Parku Krajobrazowego otrzymuje bezpłatne umundurowanie, które obowiązkowo
nosi przy wykonywaniu czynności służbowych.
6.
Minister właściwy do spraw środowiska, kierując się potrzebą doboru w Służbach Parków
Krajobrazowych pracowników o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, określi, w drodze
rozporządzenia, stanowiska oraz wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać pracownicy
zatrudnieni na poszczególnych stanowiskach w Służbach Parków Krajobrazowych, z uwzględnieniem
wykształcenia i stażu pracy.
7.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, dla pracowników
Służb Parków Krajobrazowych wzór legitymacji służbowej, wzory umundurowania oraz oznak
służbowych dla poszczególnych stanowisk, w tym odpowiedni wzór umundurowania wyjściowego
i polowego na pory roku, kolor i wzór przedmiotów uzupełniających mundury, wzór orła
umieszczanego na czapce, a także okresy użytkowania części umundurowania, kierując
się potrzebą zapewnienia pracownikom Służb Parków Krajobrazowych odpowiednich warunków
do wykonywania zadań, wymagających przebywania w terenie w różnych porach roku, oraz
potrzebą rozróżnienia cech umundurowania pracowników zatrudnionych na poszczególnych
stanowiskach.
1.
W parkach narodowych zadania związane z ochroną mienia oraz zwalczaniem przestępstw
i wykroczeń w zakresie ochrony przyrody wykonują funkcjonariusze Straży Parku zaliczani
do Służby Parku Narodowego.
2.
Funkcjonariuszem Straży Parku może być osoba, która
1)
posiada obywatelstwo polskie;
2)
ukończyła 21 lat;
3)
ma pełną zdolność do czynności prawnych;
4)
nie została pozbawiona praw publicznych;
5)
posiada co najmniej wykształcenie średnie;
6)
posiada nienaganną opinię właściwego miejscowo komendanta Policji;
7)
posiada odpowiedni stan zdrowia potwierdzony orzeczeniem lekarskim i orzeczeniem psychologicznym;
8)
nie była karana za przestępstwa.
3.
Koszty orzeczenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 7, ponosi osoba kandydująca na funkcjonariusza
Straży Parku.
4.
Funkcjonariusz Straży Parku podlega co 5 lat okresowym badaniom lekarskim i psychologicznym,
potwierdzonym orzeczeniem.
5.
Funkcjonariusz Straży Parku przy wykonywaniu zadań, o których mowa w ust. 1, ma prawo
do
1)
legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz świadków
przestępstwa lub wykroczenia, w celu ustalenia ich tożsamości;
2)
kontroli dowodów wniesienia opłat, o których mowa w art. 12 ust. 3;
3)
zatrzymywania i przekazywania Policji lub innym właściwym organom osób w przypadku
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia;
4)
zatrzymywania i dokonywania kontroli środków transportu w celu sprawdzenia ich ładunku
oraz przeglądania zawartości bagaży w razie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przestępstwa lub wykroczenia;
5)
przeszukiwania pomieszczeń i innych miejsc w przypadkach uzasadnionego podejrzenia
popełnienia przestępstwa lub wykroczenia;
6)
zabezpieczenia jako dowodów rzeczowych, za pokwitowaniem, przedmiotów pochodzących
z przestępstwa lub wykroczenia, a także narzędzi i środków służących do ich popełnienia;
7)
kontroli i zatrzymania, za pokwitowaniem, dokumentów w zakresie legalności posiadania
tworów lub składników przyrody i obrotu nimi, pochodzących z obszaru parku narodowego;
8)
kontroli podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na obszarze parku narodowego
w zakresie przestrzegania przepisów ustawy.
6.
Uprawnienia, o których mowa w ust. 5, przysługują dyrektorowi parku narodowego, jego
zastępcy, nadleśniczemu, konserwatorowi obrębu ochronnego, leśniczemu, konserwatorowi
obwodu ochronnego, podleśniczemu, starszemu strażnikowi i strażnikowi.
7.
Czynności, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 3-8, funkcjonariusz Straży Parku ma prawo
wykonywać w granicach parku lub poza jego granicami w razie uzasadnionego podejrzenia,
że przestępstwo lub wykroczenie zostało popełnione na szkodę parku narodowego.
8.
Przy wykonywaniu czynności, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu postępowania karnego lub przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
9.
Rada Ministrów, kierując się potrzebą ustalenia jednolitych sposobów legitymowania
i kontroli osób popełniających wykroczenia i przestępstwa przeciwko ochronie przyrody,
określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wykonywania następujących czynności
1)
dla Straży Parku
a)
legitymowania osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia oraz świadków
przestępstwa lub wykroczenia w celu ustalenia ich tożsamości,
b)
zatrzymywania osób w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa
lub wykroczenia,
c)
kontroli i zatrzymania, za pokwitowaniem, dokumentów dotyczących legalności posiadania
tworów lub składników przyrody pochodzących z obszaru parku narodowego i obrotu nimi,
d)
kontroli podmiotów prowadzących działalność gospodarczą na obszarze parku narodowego
w zakresie przestrzegania przepisów ustawy;
2)
dla Służby Parku Krajobrazowego - legitymowania osób naruszających przepisy o ochronie
przyrody, a w razie odmowy okazania dokumentu pozwalającego na ustalenie tożsamości
- zwracania się do Policji lub innych właściwych organów o ustalenie ich tożsamości.
10.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb współpracy Straży Parku
z Policją oraz zakres działań Straży Parku podlegających kontroli Policji i sposób
sprawowania tej kontroli, kierując się potrzebą podejmowania wspólnych działań Straży
Parku z Policją na obszarze parku narodowego w zakresie zwalczania przestępstw i wykroczeń.
1.
Funkcjonariusz Straży Parku może stosować wobec osób uniemożliwiających wykonywanie
przez niego zadań określonych w ustawie następujące środki przymusu bezpośredniego
1)
siłę fizyczną w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony lub
ataku;
2)
kajdanki;
3)
pałkę służbową;
4)
ręczny miotacz gazu;
5)
paralizator elektryczny.
2.
Zastosowanie przez funkcjonariusza Straży Parku środka przymusu bezpośredniego powinno
odpowiadać potrzebom wynikającym z zaistniałej sytuacji i zmierzać do podporządkowania
się osoby poleceniom wydanym przez funkcjonariusza.
3.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposoby użycia środków przymusu bezpośredniego,
o których mowa w ust. 1, oraz przydziału, przechowywania i ewidencji środków, o których
mowa w ust. 1 pkt 2-5, kierując się potrzebą określenia warunków użycia środków przymusu
bezpośredniego przez funkcjonariuszy Straży Parku podczas realizacji zadań związanych
z ochroną przyrody i mienia parku narodowego.
1.
Funkcjonariusz Straży Parku może być wyposażony w broń bojową oraz broń myśliwską,
a pracownik Służby Parku w broń myśliwską.
2.
Funkcjonariusz Straży Parku może być dopuszczony do pracy z bronią, jeżeli
1)
odbył szkolenie podstawowe dla funkcjonariuszy Straży Parku i zdał egzamin przed komisją
egzaminacyjną;
2)
zdał egzamin ze znajomości przepisów dotyczących posiadania, używania i umiejętności
posługiwania się bronią przed komisją, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
(Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525);
3)
posiada orzeczenie lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań do
pracy z bronią.
3.
Broń bojową i broń myśliwską dyrektor parku narodowego nabywa na podstawie decyzji
administracyjnej wydanej przez właściwego miejscowo komendanta wojewódzkiego Policji,
na wniosek dyrektora parku narodowego, zgodnie z ustawą z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
4.
Dyrektor parku narodowego może przydzielić broń bojową lub broń myśliwską wraz z amunicją
funkcjonariuszowi Straży Parku.
5.
Decyzję o wyposażeniu funkcjonariusza Straży Parku w broń bojową lub broń myśliwską
na czas pełnienia służby podejmuje każdorazowo Komendant Straży Parku.
6.
Broń, o której mowa w ust. 4, przydziela się wraz ze świadectwem broni.
7.
Broń bojową, o której mowa w ust. 4, funkcjonariusz Straży Parku ma prawo użyć w następujących
przypadkach
1)
w celu odparcia bezpośredniego zamachu na życie własne lub innej osoby;
2)
przeciwko osobie, która, wezwana do natychmiastowego porzucenia broni lub innego niebezpiecznego
narzędzia, nie zastosuje się do tego wezwania, a jej zachowanie wskazuje na bezpośredni
zamiar ich użycia przeciwko funkcjonariuszowi Straży Parku lub innej osobie;
3)
przeciwko osobie, która usiłuje przemocą odebrać broń palną funkcjonariuszowi Straży
Parku.
8.
Broń myśliwską, o której mowa w ust. 4, funkcjonariusz Straży Parku ma prawo użyć
w następujących przypadkach
1)
w celu eliminacji lub odstraszania w granicach parku narodowego zwierząt stwarzających
rzeczywiste i bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi;
2)
w razie konieczności odstrzału, za zgodą dyrektora parku narodowego, zwierzęcia, które
nie ma szans na przeżycie.
9.
Użycie broni bojowej powinno następować w sposób wyrządzający najmniejszą szkodę osobie,
przeciwko której użyto broni, i nie może zmierzać do pozbawienia jej życia, a także
narażać na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia innych osób.
10.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, zakres szkolenia
podstawowego oraz tryb powoływania komisji egzaminacyjnej, o których mowa w ust. 2
pkt 1, kierując się potrzebą posiadania przez funkcjonariuszy Straży Parku wiedzy
niezbędnej do wykonywania zadań.
11.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposoby i tryb postępowania przy
użyciu broni bojowej przez funkcjonariusza Straży Parku, kierując się potrzebą wykonywania
zadań w zakresie ochrony przyrody i mienia parku narodowego przez Straż Parku.
12.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, sposób ewidencjonowania i przechowywania
broni bojowej oraz broni myśliwskiej wraz z amunicją, kierując się potrzebą zabezpieczenia
broni bojowej oraz broni myśliwskiej wraz z amunicją, będącej w dyspozycji Straży
Parku.
13.
Przepisy dotyczące dopuszczania, przydzielania i wyposażania w broń myśliwską stosuje
się odpowiednio do pracowników Służby Parku, o których mowa w ust. 1.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska sporządza projekt krajowej strategii ochrony
i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej wraz z projektem programu
działań.
2.
Krajową strategię ochrony i zrównoważonego użytkowania różnorodności biologicznej,
wraz z programem działań, zatwierdza, w drodze uchwały, Rada Ministrów.
1.
W ramach państwowego monitoringu środowiska prowadzi się monitoring przyrodniczy różnorodności
biologicznej i krajobrazowej.
2.
Monitoring przyrodniczy polega na obserwacji i ocenie stanu oraz zachodzących zmian
w składnikach różnorodności biologicznej i krajobrazowej na wybranych obszarach, a
także na ocenie skuteczności stosowanych metod ochrony przyrody, w tym na obserwacji
siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony został
wyznaczony obszar Natura 2000.
1.
Minister właściwy do spraw środowiska prowadzi centralny rejestr form ochrony przyrody,
o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-9.
2.
Rejestry, o których mowa w ust. 1 i w art. 114 ust. 2, zawierają
1)
datę utworzenia lub ustanowienia formy ochrony przyrody;
2)
nazwę, jeżeli istnieje, i określenie formy ochrony przyrody, rodzaju, typu i podtypu
rezerwatu przyrody oraz rodzaju użytku ekologicznego;
3)
określenie położenia geograficznego i administracyjnego formy ochrony przyrody (obręb
ewidencyjny, gmina, powiat, województwo);
4)
wskazanie powierzchni, jeżeli można ją określić, z wyszczególnieniem formy własności
i rodzajów gruntów;
5)
powołanie oznaczenia mapy obrazującej przebieg granicy formy ochrony przyrody i jej
otuliny;
6)
opis formy ochrony przyrody;
7)
oznaczenie dziennika urzędowego, w którym został ogłoszony akt o utworzeniu lub uznaniu
formy ochrony przyrody;
8)
informację, czy dany obszar lub obiekt albo ich część podlega ochronie zgodnie z prawem
międzynarodowym;
9)
informację o planie ochrony oraz oznaczenie dziennika urzędowego, w którym został
ogłoszony akt o ustanowieniu tego planu.
3.
Wyszczególnienie form własności i rodzaju gruntów, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie
dotyczy parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych.
4.
Organ, który utworzył lub ustanowił formę ochrony przyrody, o której mowa w art. 6
ust. 1 pkt 2-4 i 6-9, przesyła ministrowi właściwemu do spraw środowiska, w terminie
30 dni od dnia jej utworzenia lub ustanowienia, kopię aktu o utworzeniu lub ustanowieniu
danej formy ochrony przyrody oraz informacje, o których mowa w ust. 2.
1.
Wojewoda gromadzi dokumentację dotyczącą zasobów, tworów i składników przyrody, a
w szczególności cennych ze względów naukowych tworów przyrody, stanowisk chronionych
gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a także ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych.
2.
Wojewoda prowadzi rejestr form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt
2-4 i 6-9, położonych w całości lub w części na obszarze jego działania.
3.
Organ, który ustanowił formę ochrony przyrody, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4
i 6-9, przesyła wojewodzie, w terminie 30 dni od dnia jej ustanowienia, kopię aktu
o utworzeniu lub ustanowieniu danej formy ochrony przyrody oraz informacje, o których
mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1-8.
1.
Na obrzeżach lub w pobliżu form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt
1-3 oraz 7 i 8, umieszcza się tablice informujące o nazwie form ochrony przyrody oraz
o zakazach obowiązujących na obszarach lub w stosunku do tych form, a na obrzeżach
form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4-6 i pkt 9, umieszcza się
tablice informujące o nazwie formy ochrony przyrody.
2.
Na obrzeżach parku narodowego tablice, o których mowa w ust. 1, umieszcza dyrektor
parku narodowego, a na obrzeżach lub w pobliżu form ochrony przyrody, o których mowa
w art. 6 ust. 1 pkt 2-9 - organ sprawujący nadzór nad daną formą ochrony przyrody.
3.
Minister właściwy do spraw środowiska określi, w drodze rozporządzenia, wzory tablic,
o których mowa w ust. 1, kierując się potrzebą ujednolicenia tablic, określając ich
kształt i rozmiary, materiał, z jakiego zostaną wykonane, tło tablic, wielkość i kolor
liter w napisach.
W przypadku przebiegu drogi publicznej przez park narodowy lub rezerwat przyrody wyznaczenie
miejsc parkingowych następuje po uzyskaniu zgody - odpowiednio - dyrektora parku narodowego
lub organu uznającego obszar za rezerwat przyrody.
1.
Gospodarowanie zasobami dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów oraz zasobami
genetycznymi roślin, zwierząt i grzybów użytkowanymi przez człowieka powinno zapewniać
ich trwałość, optymalną liczebność i ochronę różnorodności genetycznej, w szczególności
przez
1)
ochronę, utrzymanie lub racjonalne zagospodarowanie naturalnych i półnaturalnych ekosystemów,
w tym lasów, torfowisk, bagien, muraw, solnisk, klifów nadmorskich i wydm, linii brzegów
wód, dolin rzecznych, źródeł i źródlisk, a także rzek, jezior i obszarów morskich
oraz siedlisk i ostoi roślin, zwierząt lub grzybów;
2)
stworzenie warunków do rozmnażania i rozprzestrzeniania zagrożonych wyginięciem roślin,
zwierząt i grzybów oraz ochronę i odtwarzanie ich siedlisk i ostoi, a także ochronę
tras migracyjnych zwierząt.
2.
Na gruntach użytkowanych gospodarczo w parkach narodowych lub rezerwatach przyrody
stosuje się ochronę krajobrazową.
1.
Prowadzenie robót polegających na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych,
a także robót melioracyjnych, odwodnień budowlanych, oraz innych robót ziemnych zmieniających
stosunki wodne - na terenach o szczególnych wartościach przyrodniczych, zwłaszcza
na terenach, na których znajdują się skupienia roślinności o szczególnej wartości
z punktu widzenia przyrodniczego, terenach o walorach krajobrazowych i ekologicznych,
terenach masowych lęgów ptactwa, występowania skupień gatunków chronionych oraz tarlisk,
zimowisk, przepławek i miejsc masowej migracji ryb i innych organizmów wodnych, następuje
na podstawie decyzji wojewody, który ustala warunki prowadzenia robót.
2.
Wydanie decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje przed uzyskaniem pozwolenia na
budowę na podstawie rozdziału 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
(Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 41).
Zabrania się wznoszenia w pobliżu morza, jezior i innych zbiorników wodnych, rzek
i kanałów obiektów budowlanych uniemożliwiających lub utrudniających ludziom i dziko
występującym zwierzętom dostęp do wody, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej,
gospodarce wodnej lub rybackiej oraz związanych z bezpieczeństwem powszechnym i obronnością
kraju.
1.
Zabrania się wprowadzania do środowiska przyrodniczego oraz przemieszczania w tym
środowisku roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych, a także ich form rozwojowych.
2.
Sprowadzanie do kraju roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych, które w przypadku
uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym, wymaga zezwolenia
ministra właściwego do spraw środowiska.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do gatunków ryb, na których wprowadzanie jest
wymagane zezwolenie ministra właściwego do spraw rolnictwa, wydawane na podstawie
art. 3 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym
(Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750, z późn. zm. albo art. 26 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o rybołówstwie morskim
(Dz. U. Nr 129, poz. 1441 oraz z 2002 r. Nr 181, poz. 1514).
4.
Zakazów, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się do wprowadzania i przemieszczania
roślin
1)
przy zakładaniu i utrzymywaniu terenów zieleni oraz zakładaniu i utrzymywaniu zadrzewień
poza lasami i obszarami objętymi formami ochrony przyrody;
2)
wykorzystywanych w ramach racjonalnej gospodarki leśnej i rolnej.
1.
Gospodarowanie zasobami przyrody nieożywionej powinno być prowadzone w sposób zapewniający
ochronę innych zasobów, tworów i składników przyrody, oszczędne użytkowanie przestrzeni
oraz zachowanie szczególnie cennych tworów i składników przyrody nieożywionej, w tym
profili geologicznych i glebowych, jaskiń, turni, skałek, głazów narzutowych, naturalnych
zbiorników i cieków wodnych, źródeł i wodospadów, elementów dna morza, wydm i glebowych
powierzchni wzorcowych, a także miejsc występowania kopalnych szczątków roślin i zwierząt.
2.
Wywóz za granicę meteorytów i kopalnych szczątków roślin i zwierząt wymaga zezwolenia
ministra właściwego do spraw środowiska.
1.
Kto dokona odkrycia kopalnych szczątków roślin lub zwierząt, jest obowiązany powiadomić
o tym niezwłocznie wojewodę, a jeżeli nie jest to możliwe - właściwego wójta, burmistrza
albo prezydenta miasta.
2.
Wójt, burmistrz albo prezydent miasta jest obowiązany przekazać niezwłocznie wojewodzie
zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1.
3.
Jeżeli wojewoda ustali, że odkryte kopalne szczątki roślin lub zwierząt są cenne dla
nauki, przekazuje je do muzeum lub placówki naukowej.
1.
Wojewoda dokonuje kontroli przestrzegania przepisów o ochronie przyrody w trakcie
gospodarczego wykorzystania zasobów i składników przyrody przez jednostki organizacyjne
oraz osoby prawne i fizyczne.
2.
Czynności kontrolne są wykonywane przez osoby posiadające imienne upoważnienie wydane
przez wojewodę.
3.
Upoważnienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera wskazanie osoby upoważnionej do wykonywania
czynności, miejsca i zakresu kontroli oraz podstawy prawnej do jej wykonywania.
4.
Przed przystąpieniem do czynności kontrolnych osoba upoważniona do ich wykonywania
jest obowiązana okazać upoważnienie, o którym mowa w ust. 2.
5.
Osoby upoważnione do wykonywania czynności kontrolnych mają prawo do
1)
wstępu na teren należący do podmiotu kontrolowanego;
2)
żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli;
3)
wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów,
wyciągów lub kopii oraz zabezpieczania tych dokumentów.
6.
Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół.
7.
Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany.
8.
W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany, protokół podpisuje
tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w protokole stosownej adnotacji
o odmowie podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany.
9.
Wstęp oraz wykonywanie czynności kontrolnych następują w obecności właściciela lub
posiadacza nieruchomości.
Zabrania się wypalania łąk, pastwisk, nieużytków, rowów, pasów przydrożnych, szlaków
kolejowych oraz trzcinowisk i szuwarów.
Rośliny, zwierzęta lub grzyby, a także ich siedliska, nieobjęte formami ochrony przyrody
mogą być niszczone lub zabijane jedynie w związku z
1)
realizacją zadań uzasadnionych potrzebami ochrony przyrody;
2)
prowadzeniem badań naukowych lub edukacją;
3)
racjonalną gospodarką;
4)
amatorskim połowem ryb;
5)
zbiorem na własne potrzeby;
6)
prowadzeniem akcji ratowniczej;
7)
bezpieczeństwem powszechnym;
8)
bezpieczeństwem sanitarnym i weterynaryjnym;
9)
ochroną życia i zdrowia ludzi;
10)
zapobieganiem skutkom klęski żywiołowej lub ich usuwaniem.
1.
Skarb Państwa odpowiada za szkody wyrządzone przez
1)
żubry - w uprawach, płodach rolnych lub w gospodarstwie leśnym;
2)
wilki - w pogłowiu zwierząt gospodarskich;
3)
rysie - w pogłowiu zwierząt gospodarskich;
4)
niedźwiedzie - w pasiekach, w pogłowiu zwierząt gospodarskich oraz w uprawach rolnych;
5)
bobry - w gospodarstwie rolnym, leśnym lub rybackim.
2.
Odpowiedzialność, o której mowa w ust. 1, nie obejmuje utraconych korzyści.
3.
Oględzin i szacowania szkód, o których mowa w ust. 1, a także ustalania wysokości
odszkodowania i jego wypłaty, dokonuje wojewoda, a na obszarze parku narodowego dyrektor
tego parku.
4.
Właściciele lub użytkownicy gospodarstw rolnych i leśnych mogą współdziałać z wojewodą,
a na obszarze parku narodowego - z dyrektorem tego parku, w zakresie sposobów zabezpieczania
upraw i płodów rolnych, lasów oraz zwierząt gospodarskich przed szkodami powodowanymi
przez zwierzęta, o których mowa w ust. 1.
5.
Współdziałanie, o którym mowa w ust. 4, może obejmować budowę urządzeń lub wykonanie
zabiegów zapobiegających szkodom, finansowane z budżetu właściwego miejscowo dyrektora
parku narodowego lub wojewody, w ramach zawartych umów cywilnoprawnych.
6.
Odszkodowanie nie przysługuje
1)
osobom, którym przydzielono grunty stanowiące własność Skarbu Państwa;
2)
jeżeli poszkodowany
a)
nie dokonał sprzętu upraw lub płodów rolnych w ciągu 14 dni od zakończenia zbiorów
tego gatunku roślin w danym regionie,
b)
nie wyraził zgody na budowę przez wojewodę lub dyrektora parku narodowego urządzeń
lub wykonanie zabiegów zapobiegających szkodom;
3)
za szkody
a)
powstałe w mieniu Skarbu Państwa, z wyłączeniem mienia oddanego do gospodarczego korzystania
na podstawie Kodeksu cywilnego,
b)
nieprzekraczające w ciągu roku wartości 100 kg żyta w przeliczeniu na jeden hektar
uprawy,
c)
w uprawach rolnych założonych z naruszeniem powszechnie stosowanych wymogów agrotechnicznych,
d)
wyrządzone przez wilki, niedźwiedzie lub rysie w pogłowiu zwierząt gospodarskich pozostawionych,
w okresie od zachodu do wschodu słońca, bez bezpośredniej opieki.
7.
Szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne, występujące w parkach narodowych, strefach
ochronnych zwierząt łownych oraz w rezerwatach przyrody szacuje się oraz dokonuje
wypłaty odszkodowań według zasad określonych w rozdziale 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
(Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 i Nr 113, poz. 984).
8.
Szacowanie szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne w strefie ochronnej zwierząt łownych
należy do zadań Służby Parku Narodowego, a w rezerwatach przyrody - do sprawującego
nadzór nad rezerwatem.
9.
Odszkodowania za szkody spowodowane przez zwierzęta łowne w strefie ochronnej zwierząt
łownych są pokrywane ze środków parku narodowego, a za szkody spowodowane w rezerwatach
przyrody - ze środków budżetu państwa, z części, której dysponentem jest wojewoda.
10.
W sprawach spornych dotyczących wysokości odszkodowań za szkody wyrządzone przez zwierzęta,
o których mowa w ust. 1, orzekają sądy powszechne.
11.
Minister właściwy do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób postępowania przy szacowaniu szkód
oraz sposób wypłaty odszkodowań za szkody, o których mowa w ust. 1, a także wzory
dokumentów dotyczących szacowania szkód i wyliczania odszkodowań oraz terminy zgłoszenia
i szacowania szkody, kierując się potrzebą dokonywania oceny rzeczywistej szkody oraz
przyjęcia wysokości wyceny szkody według cen rynkowych.
12.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, inne niż wymienione w ust.
1 gatunki zwierząt chronionych wyrządzających szkody, za które odpowiada Skarb Państwa,
kierując się potrzebą utrzymania ochrony gatunkowej zwierząt zagrożonych wyginięciem
i wyrządzających szkody w gospodarce człowieka.
Kto umyślnie
1)
narusza zakazy obowiązujące w
a)
parkach narodowych,
b)
rezerwatach przyrody,
c)
parkach krajobrazowych,
d)
obszarach chronionego krajobrazu,
e)
obszarach Natura 2000,
2)
narusza zakazy obowiązujące w stosunku do
a)
pomników przyrody,
b)
stanowisk dokumentacyjnych,
c)
użytków ekologicznych,
d)
zespołów przyrodniczo-krajobrazowych,
e)
roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową,
3)
nie zgłasza do rejestru, o którym mowa w art. 64 ust. 1, posiadanych lub hodowanych
zwierząt
- podlega karze aresztu albo grzywny.
Kto
1)
bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom albo bez świadectwa fitosanitarnego przewozi
przez granicę państwa rośliny lub zwierzęta, o których mowa w art. 61 ust. 1, a także
ich rozpoznawalne części i produkty pochodne,
2)
narusza przepisy prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony gatunków dziko żyjących
zwierząt i roślin w zakresie regulacji obrotu nimi poprzez
a)
nieprzedkładanie zgłoszenia importowego,
b)
używanie okazów określonych gatunków w innym celu niż wskazany w zezwoleniu importowym,
c)
korzystanie w sposób nieuprawniony ze zwolnień od nakazów przy dokonywaniu obrotu
sztucznie rozmnożonymi roślinami,
d)
oferowanie zbycia lub nabycia, nabywanie lub pozyskiwanie, używanie lub wystawianie
publicznie w celach zarobkowych, zbywanie, przetrzymywanie lub przewożenie w celu
zbycia okazów określonych gatunków roślin lub zwierząt,
e)
używanie zezwolenia albo świadectwa dla okazu innego niż ten, dla którego było ono
wydane,
f)
składanie wniosku o wydanie zezwolenia importowego, eksportowego, reeksportowego,
lub świadectwa bez poinformowania o wcześniejszym odrzuceniu wniosku
- podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
W razie ukarania za wykroczenie określone w art. 127 lub skazania za przestępstwo
określone w art. 128, sąd może orzec
1)
przepadek przedmiotów służących do popełnienia wykroczenia lub przestępstwa oraz przedmiotów,
roślin, zwierząt lub grzybów pochodzących z wykroczenia lub przestępstwa, chociażby
nie stanowiły własności sprawcy;
2)
obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a jeśli obowiązek taki nie byłby wykonalny
- nawiązkę do wysokości 10 000 złotych na rzecz organizacji społecznej działającej
w zakresie ochrony przyrody lub właściwego, ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia
lub przestępstwa, wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
1.
Sąd doręcza odpis wydanego prawomocnego orzeczenia o przepadku roślin, zwierząt lub
grzybów, ich rozpoznawalnych części oraz produktów pochodnych wojewodzie właściwemu
ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia lub przestępstwa.
2.
Rośliny, zwierzęta lub grzyby, ich rozpoznawalne części oraz produkty pochodne, o
których mowa w ust. 1, podlegają przekazaniu podmiotom uprawnionym do ich utrzymywania,
wyznaczanym przez
1)
wojewodę - w stosunku do gatunków rodzimych;
2)
ministra właściwego do spraw środowiska - w stosunku do gatunków obcych lub objętych
ochroną na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej.
3.
Organy, o których mowa w ust. 2, mogą zarządzić, na koszt skazanego, odesłanie roślin
lub zwierząt oraz produktów pochodnych, wobec których orzeczono przepadek, do państwa
z którego dokonano ich eksportu.
Kto
1)
prowadząc działalność gospodarczą w zakresie handlu zwierzętami, o których mowa w
art. 61 ust. 1, nie posiada lub nie przekazuje odpowiedniej dokumentacji stwierdzającej
legalność pochodzenia zwierzęcia,
2)
bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom utworzy lub prowadzi ogród botaniczny, ogród
zoologiczny lub ośrodek,
3)
przeprowadzając likwidację ogrodu zoologicznego lub ośrodka nie zapewni przebywającym
tam zwierzętom warunków odpowiadających ich potrzebom biologicznym,
4)
poza ogrodami zoologicznymi, placówkami naukowymi prowadzącymi badania nad zwierzętami
lub cyrkami utrzymuje lub prowadzi hodowlę zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia
ludzi, w tym drapieżnych i jadowitych,
5)
bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom przenosi z ogrodu botanicznego lub ogrodu zoologicznego
do środowiska przyrodniczego rośliny lub zwierzęta gatunków zagrożonych wyginięciem,
6)
wykonuje prace ziemne oraz inne prace związane z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego
lub urządzeń technicznych w obrębie bryły korzeniowej drzew lub krzewów na terenach
zieleni lub zadrzewieniach w sposób znacząco szkodzący drzewom lub krzewom,
7)
stosuje środki chemiczne na drogach publicznych oraz ulicach i placach w sposób znacząco
szkodzący terenom zieleni lub zadrzewieniom,
8)
bez decyzji wojewody lub wbrew ustalonym w niej warunkom prowadzi na terenach o szczególnych
wartościach przyrodniczych roboty polegające na regulacji wód oraz budowie wałów przeciwpowodziowych,
a także roboty melioracyjne, odwodnienia budowlane oraz inne roboty ziemne zmieniające
stosunki wodne,
9)
wprowadza do środowiska przyrodniczego lub przemieszcza w tym środowisku rośliny,
zwierzęta lub grzyby gatunków obcych, a także ich formy rozwojowe,
10)
bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom sprowadza do kraju rośliny, zwierzęta lub grzyby
gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić
gatunkom rodzimym,
11)
nie powiadamia wojewody lub wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o odkryciu kopalnych
szczątków roślin lub zwierząt,
12)
wypala łąki, pastwiska, nieużytki, rowy, pasy przydrożne, szlaki kolejowe, trzcinowiska
lub szuwary,
13)
wbrew przepisom art. 125 zabija zwierzęta, niszczy rośliny lub grzyby lub niszczy
siedliska roślin, zwierząt lub grzybów
- podlega karze aresztu albo grzywny.
Orzekanie w sprawach, o których mowa w art. 127 i 131, następuje na podstawie przepisów
Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
W ustawie z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym
(Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 750, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 8 w ust. 1
a)
pkt 6 otrzymuje brzmienie
„
6)
przez wytwarzanie w wodzie pola elektrycznego charakterystycznego dla prądu zmiennego,
”
,
b)
w pkt 13 lit. a otrzymuje brzmienie
„
a)
ryb łososiowatych i węgorzy,
”
;
2)
w art. 10 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Zabrania się
1)
przechowywania, przewożenia, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu ikry i ryb złowionych
lub pozyskanych z naruszeniem przepisów art. 8 i 9;
2)
wprowadzania do obrotu ryb pochodzących z amatorskiego połowu ryb.
”
;
3)
w art. 12 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Publiczne śródlądowe wody powierzchniowe płynące dzieli się na obwody rybackie, z
wyjątkiem wód znajdujących się w granicach parków narodowych i w granicach rezerwatów
przyrody, w których zabronione jest rybactwo.
”
;
4)
w art. 20 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Rybackie narzędzia i urządzenia połowowe może posiadać wyłącznie uprawniony do rybactwa
oraz dyrektor parku narodowego i uprawnione przez niego osoby, w celu wykonywania
ochrony ryb na wodach parku narodowego, z wyjątkiem osób prowadzących działalność
gospodarczą w zakresie produkcji i obrotu tymi narzędziami i urządzeniami.
”
;
5)
w art. 23a w ust. 6 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
Straży Parku Narodowego - w zakresie przestrzegania przepisów o ochronie przyrody,
”
.
W ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych
(Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 i Nr 200, poz. 1683 oraz z 2003 r. Nr 96, poz. 874, Nr 110, poz. 1039, Nr 188, poz. 1840, Nr 200, poz. 1953 i Nr 203, poz. 1966) w art. 7
1)
w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie
„
8)
grunty położone na obszarach objętych ochroną ścisłą, czynną lub krajobrazową, a także
budynki i budowle trwale związane z gruntem, służące bezpośrednio osiąganiu celów
z zakresu ochrony przyrody - w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody,
”
;
2)
dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu
„
4.
Z tytułu zwolnień z podatków i opłat, o których mowa w ust. 1 pkt 8, jednostkom samorządu
terytorialnego przysługuje z budżetu państwa zwrot utraconych dochodów.
5.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
zasady i tryb zwrotu utraconych dochodów, o których mowa w ust. 4, kierując się potrzebą
zabezpieczenia budżetów gmin przed utratą dochodów z tytułu ulg w opłatach i podatkach
w parkach narodowych, parkach krajobrazowych oraz rezerwatach przyrody.
”
.
W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach
(Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
dodaje się art. 5a w brzmieniu
„
Art. 5a.
Minister właściwy do spraw środowiska może powierzyć, w drodze decyzji administracyjnej,
dyrektorowi regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych wykonywanie zadań poza terenami
jego działania w zakresie związanym z funkcjonowaniem i ochroną obszarów Natura 2000.
”
;
2)
w art. 45 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
zwalczaniem przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa leśnego i ochrony przyrody
oraz wykonywaniem innych zadań w zakresie ochrony mienia,
”
;
3)
w art. 54 pkt 5 otrzymuje brzmienie
„
5)
opracowanie planów ochrony dla rezerwatów przyrody znajdujących się w zarządzie Lasów
Państwowych, ich realizację, ochronę gatunkową roślin i zwierząt oraz sprawowanie
nadzoru nad obszarami wchodzącymi w skład sieci Natura 2000,
”
.
W ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa
(Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 603, z późn. zm. w art. 35
1)
ust. 6 otrzymuje brzmienie
„
6.
Nie pobiera się opłat z tytułu zarządu nieruchomościami znajdującymi się pod drogami
publicznymi i między wałami przeciwpowodziowymi a korytem rzeki.
”
;
2)
dodaje się ust. 6a w brzmieniu
„
6a.
Nie pobiera się opłat z tytułu zarządu nieruchomościami objętymi formami ochrony przyrody,
o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie
przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880).
”
.
W ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
(Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 i Nr 113, poz. 984) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 26 pkt 1 otrzymuje brzmienie
„
1)
parki narodowe i rezerwaty przyrody, z wyjątkiem obszarów wyznaczonych w planie ochrony
lub zadaniach ochronnych ustanowionych dla rezerwatu przyrody,
”
;
2)
w art. 50
a)
uchyla się ust. 1a;
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Za szkody, o których mowa w ust. 1, wyrządzane na obszarach
1)
obwodów łowieckich leśnych odszkodowania wypłaca Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy
Państwowe ze środków budżetu państwa;
2)
obwodów łowieckich polnych i obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odszkodowania
wypłaca wojewoda ze środków budżetu państwa, z części, której dysponentem jest wojewoda.
”
.
W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
(Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 oraz z 2004 r. Nr 69, poz. 625) wprowadza się następujące zmiany
1)
uchyla się rozdział 5;
2)
w art. 33
a)
w ust. 1 pkt 6 otrzymuje brzmienie
„
6)
wykonywaniem zadań związanych z ochroną przyrody.
”
,
b)
po ust. 1a dodaje się ust. 1b w brzmieniu
„
1b.
Jeżeli minister właściwy do spraw środowiska lub wojewoda wydał zezwolenie na zabicie
zwierząt objętych ochroną gatunkową, mogą one być uśmiercone przy użyciu broni myśliwskiej
przez osoby uprawnione do posiadania tej broni.
”
;
3)
uchyla się art. 36;
4)
w art. 37 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Kto narusza nakazy albo zakazy określone w art. 9, art. 12 ust. 1-6, art. 13 ust.
1, art. 14, art. 15 ust. 1-5, art. 16, art. 17 ust. 1-7, art. 18, art. 22 ust. 1,
art. 22a, art. 24 ust. 1-3, art. 25, art. 27, art. 28 ust. 1, 5 i 8-9, art. 29 ust.
1 i art. 30,
podlega karze aresztu lub grzywny.
”
.
W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm. w art. 83 ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Nie pobiera się opłat rocznych za nieruchomości oddane w trwały zarząd pod drogi publiczne,
parki, zieleńce, ogrody botaniczne, ogrody zoologiczne, parki narodowe oraz rezerwaty
przyrody.
”
.
W ustawie z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej
(Dz. U. Nr 86, poz. 960, z późn. zm. w załączniku Szczegółowy wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki oraz zwolnienia
1)
w części II Czynności urzędowe po ust. 14 dodaje się ust. 14a w brzmieniu
„
14a.
Od dokonania wpisu do rejestru zwierząt - 20 zł.
”
;
2)
w części IV Zezwolenia
a)
w ust. 41 w kolumnie 4 dodaje się pkt 1 w brzmieniu
„
1)
zezwolenia na przewożenie przez granicę Rzeczypospolitej Polskiej roślin lub zwierząt,
wydawane ogrodom botanicznym lub zoologicznym.
”
,
b)
po ust. 41 dodaje się ust. 41a i 41b w brzmieniu
„
41a.
Od zezwoleń na utworzenie ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub ośrodka rehabilitacji
zwierząt - 70 zł.
41b.
Od zezwoleń wydanych na usunięcie drzew lub krzewów osobom fizycznym na cele niezwiązane
z prowadzeniem działalności gospodarczej - 20 zł.
”
,
c)
w ust. 44 w kolumnie 4 po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu
„
6a)
zezwolenia na działania związane z ochroną przyrody, wydawane organizacjom ekologicznym
i jednostkom naukowym działającym na rzecz ochrony przyrody,
”
.
W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. Nr 62, poz. 627, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 19 w ust. 2 pkt 24 otrzymuje brzmienie
„
24)
z zakresu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz.
880)
a)
zezwolenia na prowadzenie ogrodu botanicznego, ogrodu zoologicznego lub ośrodka rehabilitacji
zwierząt,
b)
wnioski o wydanie zezwolenia oraz zezwolenia na pozyskiwanie roślin i zwierząt gatunków
objętych ochroną częściową,
c)
wnioski o wydanie zezwolenia oraz zezwolenia na zbiór roślin i grzybów chronionych,
chwytanie, odławianie lub zabijanie zwierząt chronionych oraz wnioski o wydanie zezwolenia
i zezwolenia na inne czynności podlegające zakazom lub ograniczeniom w stosunku do
gatunków objętych ochroną,
d)
zezwolenia na przewożenie przez granicę państwa roślin i zwierząt należących do gatunków
podlegających ograniczeniom na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej, a także
ich rozpoznawalnych części i produktów pochodnych,
e)
wnioski o wydanie zezwolenia oraz zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów,
f)
decyzje o wymiarze administracyjnych kar pieniężnych za
-
zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem
robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych
oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności,
-
usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia,
-
zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew
lub krzewów,
”
;
2)
w art. 413 w ust. 5 pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
przewodniczący wojewódzkiej rady ochrony przyrody,
”
.
W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
(Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 39 w pkt 2 lit. a otrzymuje brzmienie
„
a)
jeżeli byłoby to sprzeczne z warunkami wynikającymi z utworzenia form ochrony przyrody,
stref ochronnych zwierząt łownych lub ostoi na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia
2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880),
”
;
2)
po art. 85 dodaje się art. 85a w brzmieniu
„
Art. 85a.
Decyzje, o których mowa w art. 83 ust. 2 pkt 3 i art. 85 ust. 4, wymagają uzgodnienia
z wojewodą.
”
;
3)
w art. 132 w ust. 2 w pkt 6 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 7 w
brzmieniu
„
7)
informację o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, występujących w zasięgu oddziaływania
zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
”
.
Obrączki użyte do obrączkowania ptaków przed dniem wejścia w życie ustawy nie podlegają
wymianie na obrączki sporządzone zgodnie ze wzorem określonym w przepisach, o których
mowa w art. 55.
Dyrektor parku narodowego powołany przed dniem wejścia w życie ustawy pozostaje na
stanowisku do czasu powołania dyrektora parku na podstawie art. 101 ust. 2, nie dłużej
jednak niż jeden rok od dnia wejścia w życie ustawy.
1.
Wojewódzcy konserwatorzy przyrody powołani przed dniem wejścia w życie ustawy pozostają
na dotychczas zajmowanych stanowiskach.
2.
Z dniem wejścia w życie ustawy dotychczasowe stosunki pracy z wojewódzkimi konserwatorami
przyrody nawiązane na podstawie powołania przekształcają się w stosunki pracy na podstawie
umowy o pracę na czas nieokreślony, na warunkach pracy i płacy określonych w powołaniu.
Przepis art. 108 ust. 2 pkt 5 nie ma zastosowania do funkcjonariuszy Straży Parku
zatrudnionych w parku narodowym przed dniem wejścia w życie ustawy, przez okres nie
krótszy niż 10 lat.
Umundurowanie oraz przedmioty uzupełniające mundury pracowników Służb Parków Narodowych
i Służb Parków Krajobrazowych mogą być używane według dotychczas obowiązujących wzorów
do czasu wyczerpania zapasów.
1.
Ogrody botaniczne i ośrodki istniejące przed dniem wejścia w życie ustawy mogą prowadzić
dotychczasową działalność bez zezwolenia, o którym mowa w art. 67 ust. 1 lub art.
75 ust. 1, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2005 r.
2.
Ogrody botaniczne oraz ośrodki, które w terminie, o którym mowa w ust. 1, nie uzyskają
zezwolenia na prowadzenie działalności, podlegają likwidacji.
Zwierzęta, o których mowa w art. 61 ust. 1, na które nie ma dokumentu stwierdzającego
legalność pochodzenia lub zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska, podlegają
rejestracji, zgodnie z art. 64 ust. 1, w okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy.
Posiadacze spreparowanych zwierząt lub ich części są obowiązani do uzyskania zezwolenia,
o którym mowa w art. 56 ust. 1 lub 2, w okresie jednego roku od dnia wejścia w życie
ustawy.
Straż Parku, Służba Parku Narodowego i Służba Parku Krajobrazowego działające przed
dniem wejścia w życie ustawy stają się odpowiednio Strażą Parku, Służbą Parku Narodowego
i Służbą Parku Krajobrazowego w rozumieniu niniejszej ustawy.
1.
Zadania Państwowej Rady Ochrony Przyrody, wojewódzkich rad ochrony przyrody, rad naukowych
parków narodowych, rad parków krajobrazowych lub rad zespołów parków krajobrazowych,
do czasu powołania członków tych organów, wykonują odpowiednio Państwowa Rada Ochrony
Przyrody, wojewódzkie komisje ochrony przyrody, rady parków narodowych i rady parków.
2.
Powołanie członków Państwowej Rady Ochrony Przyrody, wojewódzkich rad ochrony przyrody,
rad naukowych parków narodowych, rad parków krajobrazowych lub rad zespołów parków
krajobrazowych nastąpi w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub
wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody
w rozumieniu niniejszej ustawy.
1.
Plany ochrony dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych ustanowione
w okresie od dnia 2 lutego 2001 r. do dnia wejścia w życie ustawy stają się planami
ochrony w rozumieniu niniejszej ustawy.
2.
Dla parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych utworzonych przed
dniem wejścia w życie ustawy, nieposiadających planu ochrony, sporządza się plan ochrony
w terminie do 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Dla parków krajobrazowych, które miały zatwierdzone rozporządzeniem plany ochrony
do dnia 2 lutego 2001 r., sporządza się, z ich wykorzystaniem, plany ochrony w rozumieniu
niniejszej ustawy, w terminie do 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Parki gminne utworzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się parkami gminnymi
w rozumieniu niniejszej ustawy.
Strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt gatunków chronionych,
ustalone przed dniem wejścia w życie ustawy, stają się strefami ochrony ostoi, miejscami
rozrodu i regularnego przebywania zwierząt gatunków chronionych w rozumieniu niniejszej
ustawy.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa
w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na
podstawie niniejszej ustawy.
Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją
ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy Krajowy Zarząd Parków Narodowych przechodzi w stan
likwidacji. Aktywa i pasywa Krajowego Zarządu Parków Narodowych przejmuje minister
właściwy do spraw środowiska.
2.
Likwidację Krajowego Zarządu Parków Narodowych prowadzi się pod jego dotychczasową
nazwą z dodatkiem „w likwidacji”.
3.
Pracownicy Krajowego Zarządu Parków Narodowych z dniem wejścia w życie ustawy stają
się pracownikami urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw środowiska, z zastrzeżeniem
art. 160.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw środowiska, w drodze rozporządzenia, dokona przeniesienia planowanych dochodów
i wydatków budżetowych w ramach części 41 - środowisko między działami i rozdziałami
budżetu państwa w zakresie dotyczącym zadań przejętych przez Ministerstwo Środowiska
z Krajowego Zarządu Parków Narodowych oraz określi limity zatrudnienia i kwoty wynagrodzeń
w podziale na działy i rozdziały budżetu państwa, z zachowaniem przeznaczenia środków
publicznych wynikającego z ustawy budżetowej.
5.
Do przeniesień, o których mowa w ust. 4, nie stosuje się ograniczeń wynikających z
art. 96 ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych.
1.
Stosunki pracy z pracownikami, o których mowa w art. 159 ust. 3, wygasają po upływie
3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy
1)
jeżeli przed upływem 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nie zostaną im zaproponowane
nowe warunki pracy i płacy na dalszy okres zatrudnienia albo
2)
w razie odmowy przyjęcia nowych warunków pracy i płacy, o których mowa w pkt 1, w
terminie nie późniejszym niż 2 tygodnie przed upływem 3 miesięcy od dnia wejścia w
życie ustawy.
2.
Pracodawca jest obowiązany powiadomić, w formie pisemnej, pracownika o terminie wygaśnięcia
stosunku pracy i o skutkach nieprzyjęcia nowych warunków pracy i płacy.
3.
Wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę może nastąpić za wypowiedzeniem.
4.
Pracownicy, o których mowa w art. 159 ust. 3, zachowują uprawnienia pracownicze wynikające
z aktów, na podstawie których powstał ich stosunek pracy przed dniem wejścia w życie
ustawy, do dnia
1)
wymienionego w ust. 1 pkt 2 - jeżeli przyjęli proponowane warunki pracy i płacy na
dalszy okres zatrudnienia, albo
2)
wygaśnięcia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 1, albo
3)
wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 3.
5.
W przypadku wygaśnięcia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 1, lub wypowiedzenia,
o którym mowa w ust. 3, pracownikom przysługuje odprawa, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
(Dz. U. Nr 90, poz. 844, Nr 213, poz. 2081 i Nr 223, poz. 2217).
Traci moc ustawa z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody
(Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1189 i Nr 145, poz. 1623, z 2002 r. Nr 130, poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568 i Nr 203, poz. 1966).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem art. 39 i 134 pkt 2, które
wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.