Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać zbiorniki pomiarowe

§ 6. 1. W przypadku sprzeda˝y napojów alkoholowych b´dàcych mieszaninà piwa i napojów bezalkoholowych, o których mowa w poz. 23 za∏àcznika nr 1

do ustawy, podatnicy mogà obni˝yç kwot´ nale˝nej

akcyzy od sprzeda˝y tych wyrobów o kwot´ akcyzy zawartej w cenie zakupu piwa lub zap∏aconej od importu piwa zu˝ytego do ich wytworzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio w przypadku zu˝ycia piwa w∏asnej produkcji, od którego zap∏acono nale˝nà akcyz´.

§ 7. W przypadku przekroczenia norm dopuszczalnych ubytków lub dopuszczalnych norm zu˝ycia wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, o których mowa

w art. 5 ust. 3 ustawy, nale˝nà akcyz´ pomniejsza si´

o akcyz´ zawartà w cenach wyrobów akcyzowych, zu˝ytych do ich wytworzenia, lub akcyz´ zap∏aconà od

importu tych wyrobów.

§ 8. W przypadku sprzeda˝y wyrobów akcyzowych, wymienionych w poz. 1—20 za∏àcznika nr 1 do

ustawy, importowanych z przeznaczeniem do ich chemicznego przerobu w procesie pirolizy, podatnicy mo-

Poz. 799 i 800

gà zmniejszyç kwot´ nale˝nej akcyzy o kwot´ akcyzy

zap∏aconej od importu tych wyrobów.

§ 9. W przypadkach okreÊlonych w rozporzàdzeniu, podatnik mo˝e obni˝yç nale˝nà akcyz´ o zap∏aconà akcyz´, pod warunkiem ˝e

1) nabyte wyroby podlega∏y obowiàzkowi podatkowemu i nie by∏y zwolnione od akcyzy;

2) podatnik posiada dowód, ˝e zap∏aci∏ kwot´ akcyzy

wynikajàcà z faktur i z faktur korygujàcych,

a w przypadku dokumentów celnych — kwot´ akcyzy wynikajàcà z tych dokumentów;

3) podatnik nie otrzyma∏ zwrotu akcyzy na podstawie

odr´bnych przepisów w sprawie zwrotu akcyzy od

wyrobów akcyzowych zharmonizowanych lub

w sprawie zwolnieƒ od akcyzy wyrobów akcyzowych.

§ 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 maja 2004 r.

Minister Finansów: w z. E. Suchocka-Roguska

800

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 15 kwietnia 2004 r.

w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç zbiorniki pomiarowe

Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja

2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636,

z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepis ogólny

§ 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) zbiornik — przyrzàd pomiarowy do pomiaru obj´toÊci cieczy do niego przyjmowanej lub z niego

wydawanej, o kszta∏cie cylindra le˝àcego, cylindra

stojàcego lub pochy∏ego albo prostopad∏oÊcianu,

graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa stojàcego,

———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego

zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286

i Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 170, poz. 1652 oraz z 2004 r.

Nr 49, poz. 465.

sto˝ka stojàcego, kuli lub sferoidy, wyposa˝ony

w urzàdzenie do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia

i opcjonalnie w przelicznik oraz urzàdzenia do automatycznego pomiaru temperatury i g´stoÊci cieczy, stanowiàcy wraz z zainstalowanymi w nim

urzàdzeniami jednolity uk∏ad pomiarowy;

2) przelicznik — urzàdzenie przeznaczone do automatycznego przeliczania obj´toÊci cieczy znajdujàcej

si´ w zbiorniku w warunkach pomiaru na obj´toÊç

cieczy w warunkach odniesienia;

3) dopuszczalny poziom cieczy w zbiorniku — najni˝szy albo najwy˝szy poziom cieczy, którego przekroczenie powoduje zagro˝enie dla stanu technicznego lub prawid∏owej pracy zbiornika;

4) b∏´dy graniczne dopuszczalne — wartoÊci skrajne

b∏´dów zbiornika oraz przyrzàdów wchodzàcych

w sk∏ad jego wyposa˝enia;

5) pojemnoÊç nominalna zbiornika — projektowanà

obj´toÊç cieczy zamieszczonà na zbiorniku, która

mo˝e byç zawarta w zbiorniku w normalnych warunkach u˝ytkowania;

6) zalew cz´Êciowy zbiornika — obj´toÊç wody ca∏kowicie pokrywajàcà dno zbiornika, odmierzonà

podczas kalibracji dna zbiornika metodà obj´toÊciowà;

b) pozostawanie cieczy w zbiornikach podczas

opró˝niania;

7) p∏ytka odniesienia — p∏ytk´ umieszczonà jak najbli˝ej dna zbiornika, której górna p∏aszczyzna jest

prostopad∏a do osi pomiarowej, a oÊ pomiarowa

przecina t´ p∏aszczyzn´;

2) gwarantowaç

8) wysokoÊç odniesienia — odleg∏oÊç od punktu wyznaczonego przez przeci´cie osi pomiarowej z powierzchnià dna zbiornika, a w przypadku wyposa˝enia zbiornika w p∏ytk´ odniesienia — z górnà powierzchnià tej p∏ytki (dolny punkt odniesienia) do

punktu wyznaczonego przez przeci´cie osi pomiarowej z p∏aszczyznà odniesienia (górny punkt odniesienia) mierzonà wzd∏u˝ osi pomiarowej;

3) zapewniaç regularnoÊç kszta∏tów.

9) miernik — urzàdzenie do automatycznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia zbiornika;

10) wysokoÊç odniesienia miernika — odleg∏oÊç od

dolnego punktu odniesienia do punktu, od którego miernik wyznacza wysokoÊç nape∏nienia zbiornika, mierzonà wzd∏u˝ osi pomiarowej; mo˝e byç

ona równa wysokoÊci odniesienia;

11) oÊ pomiarowa — pionowà lini´ prostà przechodzàcà przez Êrodek króçca pomiarowego;

12) zbiornik bezciÊnieniowy — zbiornik, w którym podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia ciÊnienie nad

powierzchnià swobodnà cieczy równe jest ciÊnieniu atmosferycznemu lub jest ró˝ne od ciÊnienia

atmosferycznego w granicach od 0,0025 bara

(0,25 kPa) podciÊnienia do 0,035 bara (3,5 kPa)

nadciÊnienia;

13) zbiornik niskociÊnieniowy — zbiornik, w którym

podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia nadciÊnienie nad powierzchnià swobodnà cieczy utrzymuje si´ powy˝ej ciÊnienia atmosferycznego i nie

przekracza 0,5 bara (50 kPa);

14) zbiornik ciÊnieniowy — zbiornik, w którym podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia nadciÊnienie

nad powierzchnià swobodnà cieczy (z wyjàtkiem

gazu ciek∏ego propan-butan) przekracza 0,5 bara

(50 kPa);

15) ciÊnienie dopuszczalne — granicznà wartoÊç nadciÊnienia nad powierzchnià swobodnà cieczy, mierzonà w najwy˝szym punkcie przestrzeni ciÊnieniowej zbiornika niskociÊnieniowego lub ciÊnieniowego;

16) sch∏adzalnik do mleka — cylindryczny zbiornik naziemny, bezciÊnieniowy przeznaczony do pomiaru

obj´toÊci mleka.

Rozdzia∏ 2

Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji,

materia∏u i wykonania zbiorników

§ 2. 1. Konstrukcja zbiornika powinna

1) uniemo˝liwiaç

a) zatrzymywanie p´cherzy powietrza lub par cieczy podczas nape∏niania,

Poz. 800

a) szczelnoÊç,

b) brak wkl´Êni´ç ich p∏aszczy;

2. Wewnàtrz zbiornika mogà znajdowaç si´ dodatkowe urzàdzenia mieszalnikowe, grzejne lub zwiàzane

z technologià przechowywania cieczy.

§ 3. 1. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra stojàcego mogà byç wyposa˝one w dach sta∏y lub dach p∏ywajàcy,

albo dach sta∏y i wewn´trzny dach p∏ywajàcy.

2. Dach p∏ywajàcy lub wewn´trzny dach p∏ywajàcy

mogà byç stosowane wy∏àcznie w zbiornikach bezciÊnieniowych.

§ 4. 1. Zbiorniki w kszta∏cie

1) cylindra lub prostopad∏oÊcianu mogà byç montowane w pozycji le˝àcej, przy której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika jest równoleg∏a do powierzchni

swobodnej cieczy zawartej w zbiorniku z odchyleniem od poziomu nie wi´kszym ni˝ 1 %;

2) cylindra, sto˝ka, ostros∏upa, graniastos∏upa lub

prostopad∏oÊcianu mogà byç zamontowane w pozycji stojàcej, przy której g∏ówna oÊ symetrii zbiornika jest prostopad∏a do powierzchni swobodnej

cieczy zawartej w zbiorniku z odchyleniem od pionu nie wi´kszym ni˝ 3 %.

2. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra lub prostopad∏oÊcianu stojàcego, graniastos∏upa, sto˝ka, ostros∏upa,

kuli i sferoidy powinny byç jednokomorowe.

3. Zbiorniki w kszta∏cie cylindra lub prostopad∏oÊcianu le˝àcego mogà byç jedno- lub wielokomorowe.

4. PojemnoÊç ka˝dej z komór zbiorników wielokomorowych mo˝e si´ zmieniç nie wi´cej ni˝ o ± 0,1 %

wartoÊci obj´toÊci mierzonej po ca∏kowitym nape∏nieniu lub opró˝nieniu komór sàsiednich.

§ 5. 1. Zbiornik powinien byç wyposa˝ony w jedno

z nast´pujàcych urzàdzeƒ do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia

1) przymiar wst´gowy mieszany z obcià˝nikiem,

zwany dalej „przymiarem wst´gowym”;

2) przymiar sztywny;

3) przymiar pó∏sztywny;

4) p∏ynowskaz wziernikowy z jednà kresà naniesionà

na szklanej p∏ytce p∏ynowskazu lub metalowej podzielni przytwierdzonej do obudowy p∏ynowskazu

wraz z wartoÊcià liczbowà pojemnoÊci nominalnej

zbiornika;

5) p∏ynowskaz wziernikowy wyposa˝ony w przymiar

pó∏sztywny, zwany dalej „podzielnià p∏ynowskazu

wziernikowego”;

6) p∏ynowskaz rurkowy wyposa˝ony w przymiar

sztywny, zwany dalej „podzielnià p∏ynowskazu

rurkowego”;

7) miernik.

2. Zbiornik mo˝e byç wyposa˝ony w wi´cej ni˝ jeden p∏ynowskaz.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, p∏ynowskazy powinny byç umieszczone

1) wzd∏u˝ wysokoÊci zbiorników;

Poz. 800

1) przecinaç najwy˝szà tworzàcà zbiornika;

2) byç umieszczone w po∏owie d∏ugoÊci ka˝dej z komór zbiornika z tolerancjà ± 20 mm, przy czym

przez d∏ugoÊç komory nale˝y rozumieç odleg∏oÊç

pomi´dzy punktami przeci´cia poziomej osi symetrii komory zbiornika z wewn´trznymi powierzchniami jej dennic albo wyposa˝one w urzàdzenie

do kontroli poziomu ustawienia zbiorników.

§ 8. 1. W zbiorniku wyposa˝onym w króciec pomiarowy mo˝e byç zamontowana p∏ytka odniesienia.

2) tak, aby nape∏nienie zbiornika do poziomu odpowiadajàcego górnym granicom wskazaƒ p∏ynowskazów znajdujàcych si´ ni˝ej by∏o równie˝ widoczne na poziomach dolnych granic zakresów

wskazaƒ p∏ynowskazów znajdujàcych si´ bezpoÊrednio nad nimi.

2. W przypadku gdy zbiornik jest wyposa˝ony

w króciec pomiarowy pierwotny i wtórny, p∏ytka odniesienia powinna byç zamontowana tak, aby dolne

punkty odniesienia króçców le˝a∏y na tym samym poziomie.

§ 6. 1. Zbiorniki wyposa˝one w przymiar wst´gowy, przymiar sztywny lub miernik powinny byç wyposa˝one w króçce pomiarowe

§ 9. 1. Króçce pomiarowe mogà byç przed∏u˝one

poni˝ej dopuszczalnego poziomu nape∏nienia zbiornika

rurami pomiarowymi o Êrednicach wewn´trznych równych Êrednicom wewn´trznym króçców pomiarowych.

1) pierwotne — które mogà s∏u˝yç podczas u˝ytkowania zbiorników do okreÊlania wysokoÊci ich nape∏nienia za pomocà przymiarów lub mierników

w nich zainstalowanych;

2) wtórne — s∏u˝àce do okreÊlania wysokoÊci nape∏nienia za pomocà mierników w nich zainstalowanych.

2. Króçce pomiarowe powinny byç

1) umieszczone powy˝ej najwy˝szego dopuszczalnego poziomu cieczy w zbiorniku;

2) po∏àczone ze zbiornikiem trwale;

3) wykonane z rury metalowej, o Êrednicy wewn´trznej umo˝liwiajàcej

a) wprowadzenie przyrzàdu pomiarowego przeznaczonego do r´cznego pomiaru wysokoÊci

nape∏nienia zbiornika i oparcie jej o kraw´dê

zderzaka zamocowanego na tym przyrzàdzie,

b) zamontowanie miernika.

3. Górne powierzchnie króçców pomiarowych powinny

1) byç prostopad∏e do osi pomiarowych zbiorników;

2) mieç chropowatoÊç (Ra) nie wi´kszà ni˝ 0,63 µm.

4. Je˝eli króçce pomiarowe wykonane sà z kilku

po∏àczonych ze sobà elementów, to ich po∏o˝enie nie

powinno si´ zmieniaç.

2. W Êciance rury pomiarowej powinny byç wykonane na ca∏ej d∏ugoÊci przynajmniej dwa rz´dy otworów o Êrednicach do nie mniejszych ni˝ 0,1 Êrednicy

wewn´trznej rury dr i podzia∏ce nie wi´kszej ni˝ dr.

3. Dopuszcza si´ wykonanie otworów w inny sposób ni˝ okreÊlony w ust. 2, przy czym powierzchnia

ca∏kowita otworów nie powinna byç mniejsza ni˝

otworów wykonanych w sposób, o których mowa

w ust. 2, a podzia∏ka otworów nie mo˝e byç wi´ksza

ni˝ dr.

4. Koƒce rur pomiarowych powinny znajdowaç si´

wewnàtrz zbiorników w odleg∏oÊciach nie mniejszych

ni˝ 50 mm od ich den, p∏ytek odniesienia lub najni˝szych tworzàcych zbiorników w kszta∏cie cylindra le˝àcego.

§ 10. Króçce pomiarowe powinny byç zamontowane na zbiornikach w taki sposób, aby w warunkach odniesienia zmiany wartoÊci wysokoÊci odniesienia —

spowodowane zmianami: wysokoÊci nape∏nienia

zbiorników, ciÊnienia w zbiornikach i obcià˝enia dachów — nie by∏y wi´ksze ni˝ 0,02 %.

§ 11. 1. W zbiornikach w kszta∏cie cylindrów stojàcych z dachami p∏ywajàcymi z prowadnicà króciec pomiarowy pierwotny powinien byç umieszczony na koronie zbiornika w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 1 m od

prowadnicy.

2. W pontonie dachu p∏ywajàcego powinny byç

umieszczone

§ 7. 1. Króçce pomiarowe wtórne powinny byç

umieszczone w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 1 m od

króçców pomiarowych pierwotnych i p∏ynowskazów

wziernikowych oraz p∏ynowskazów rurkowych.

1) króciec pomiarowy, którego oÊ symetrii powinna

znajdowaç si´ w przed∏u˝eniu osi symetrii króçca

pierwotnego, umo˝liwiajàcy wprowadzenie przymiaru do wn´trza zbiornika;

2. W zbiornikach w kszta∏cie cylindra le˝àcego

króçce pomiarowe powinny

2) trzy równo rozmieszczone na obwodzie pontonu

i wzgl´dem siebie króçce s∏u˝àce do pomiaru g∏´-

bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego zbiornika

przy pomocy przymiaru wst´gowego lub przymiaru sztywnego, albo czujników zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, przy czym jeden z króçców powinien byç umieszczony symetrycznie w stosunku do prowadnicy dachu p∏ywajàcego.

3. Je˝eli w króçcach pomiarowych zosta∏y zainstalowane czujniki zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu

p∏ywajàcego, to w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 1 m od

tych króçców powinny byç umieszczone dodatkowo

trzy króçce do sprawdzania b∏´dów wskazaƒ czujników.

4. Czujniki zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego powinny byç wywzorcowane po ich zainstalowaniu na zbiornikach.

§ 12. Je˝eli w sch∏adzalnikach do mleka do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia stosuje si´

1) przymiar sztywny lub przymiar pó∏sztywny, to

sch∏adzalnik do mleka powinien byç wyposa˝ony

w króçce pomiarowe;

2) przymiar pó∏sztywny, o którym mowa w § 19

ust. 6, to sch∏adzalnik do mleka powinien byç wyposa˝ony w trzpienie pomiarowe

a) o Êrednicy pomiarowej (d) nie mniejszej ni˝

6 mm,

b) d∏ugoÊci pomiarowej (l) nie wi´kszej ni˝ pi´ç

gruboÊci przymiaru (g),

c) umieszczone w p∏aszczyznach przechodzàcych

przez osie symetrii trzpieni i równoleg∏ych do

powierzchni swobodnej mleka zawartego

w sch∏adzalniku,

d) trwale z nim po∏àczone, bez mo˝liwoÊci zmiany

ich po∏o˝enia,

e) wykonane z metalu,

f) z cz´Êciami pomiarowymi, których powierzchnie

powinny mieç

— twardoÊç nie mniejszà ni˝ 45 HRC,

— chropowatoÊç (Ra) nie wi´kszà ni˝ 0,63 µm.

§ 13. 1. Zbiornik powinien byç ustawiony w sposób zapewniajàcy niezmiennoÊç jego po∏o˝enia albo

wyposa˝ony w poziomnic´ lub pion.

2. Poziomnica lub pion powinny byç

§ 14. 1. Zawory odcinajàce dop∏yw cieczy do zbiornika powinny byç zainstalowane bezpoÊrednio przy

zbiornikach.

2. Konstrukcja przewodów dop∏ywowych umieszczonych we wn´trzu zbiorników powinna gwarantowaç utrzymywanie si´ poziomu cieczy w tych przewodach na poziomie wysokoÊci nape∏nienia tych zbiorników — dotyczy nape∏niania zbiorników od góry.

3. Opró˝nianie zbiorników powinno odbywaç si´

1) od do∏u — przez przewody odp∏ywowe umieszczone w pobli˝u podstaw zbiorników, a zawory odcinajàce wyp∏yw cieczy powinny byç zainstalowane

bezpoÊrednio przy zbiornikach;

2) od góry — przez przewody odp∏ywowe umieszczone we wn´trzu zbiorników w sposób zapewniajàcy

ca∏kowite wype∏nienie przewodów w trakcie nape∏niania i opró˝niania zbiorników.

§ 15. 1. PojemnoÊç zbiornika niskociÊnieniowego

i ciÊnieniowego (po próbach wodnych i ciÊnieniowych), odpowiadajàca najwy˝szemu dopuszczalnemu

poziomowi nape∏nienia zbiornika, w którego wn´trzu

panuje ciÊnienie atmosferyczne, nie mo˝e zmieniç si´

po obcià˝eniu zbiornika przez 24 godziny ciÊnieniem

dopuszczalnym.

2. Zbiorniki niskociÊnieniowe i ciÊnieniowe powinny byç wyposa˝one w wywzorcowane manometry

o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1.

§ 16. 1. Zbiorniki bezciÊnieniowe powinny byç po∏àczone z atmosferà lub z systemem odsysania par albo wyposa˝one w urzàdzenia oddechowe zabezpieczajàce zbiorniki przed przekroczeniem dopuszczalnego podciÊnienia i nadciÊnienia.

2. Zbiorniki bezciÊnieniowe wyposa˝one w urzàdzenia oddechowe lub po∏àczone z systemem odsysania par mogà byç wyposa˝one w manowakuometry

o klasie dok∏adnoÊci co najmniej 1.

§ 17. 1. Na zbiorniku jednokomorowym oraz ka˝dej

z komór zbiorników wielokomorowych powinny byç

zamieszczone w sposób trwa∏y i czytelny, w szczególnoÊci

1) nazwa lub znak producenta;

2) numer fabryczny;

3) pojemnoÊç nominalna zbiornika, w l, dm3 lub

w m3;

1) po∏àczone ze zbiornikiem w sposób trwa∏y;

4) rok produkcji zbiornika;

2) umieszczone w pobli˝u urzàdzeƒ do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia;

5) nadany znak zatwierdzenia typu;

3) zamocowane w sposób uniemo˝liwiajàcy zmian´

ich po∏o˝enia bez uszkodzenia na∏o˝onych cech

zabezpieczajàcych.

3. Sch∏adzalniki do mleka mogà byç dodatkowo

wyposa˝one w urzàdzenia do regulacji ich ustawienia.

Poz. 800

6) zastosowana metoda kalibracji.

2. Dodatkowo na ka˝dej z komór zbiornika wielokomorowego powinno byç zamieszczone oznaczenie

1) w postaci du˝ej litery alfabetu polskiego;

2) pojemnoÊci nominalnej komory w l, dm3 lub w m3.

3. Na zbiornikach bezciÊnieniowych przeznaczonych do przechowywania materia∏ów ciek∏ych zapalnych, b´dàcych substancjami, których pr´˝noÊç par

w temperaturze 50 °C nie jest wi´ksza ni˝ 3 bary

(300 kPa), temperatura zap∏onu nie jest wy˝sza ni˝

61 °C, a w temperaturze 20 °C i pod ciÊnieniem normalnym 1,013 bara (101,3 kPa) nie sà ca∏kowicie

w stanie gazowym, powinno byç dodatkowo zamieszczone oznaczenie najwy˝szego dopuszczalnego poziomu cieczy w zbiorniku, w mm.

4. Na zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych powinny byç dodatkowo zamieszczone

1) ciÊnienie dopuszczalne, w barach lub kPa;

2) najwy˝szy dopuszczalny poziom cieczy w zbiorniku, w mm.

5. Na zbiorniku wyposa˝onym w

1) w króçce pomiarowe, oznaczenia, o których mowa

w ust. 1 i 2, powinny byç zamieszczone równie˝ na

króçcach;

2) p∏ynowskazy, oznaczenia powinny byç zamieszczone w miejscach widocznych na p∏aszczu zbiornika i umieszczone obok p∏ynowskazów.

6. Na komorze zbiornika mogà byç zamieszczone

dodatkowo

1) nazwa lub znak dokonujàcego przebudowy lub naprawy;

2) rok, w którym dokonano przebudowy lub naprawy;

3) informacja, kiedy w zbiorniku mo˝na dokonywaç

pomiaru obj´toÊci cieczy.

§ 18. 1. Zbiorniki powinny byç wykonane z materia∏u

Poz. 800

dla tych przymiarów w rozporzàdzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 maja

2003 r. w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym

powinny odpowiadaç materialne miary d∏ugoÊci

(Dz. U. Nr 97, poz. 880).

2. D∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej przymiarów wst´gowych, sztywnych i pó∏sztywnych powinna byç równa 1 mm.

3. Przymiary wst´gowe powinny byç wyposa˝one

w zderzaki zaciskowe.

4. Przymiary pó∏sztywne stosowane do pomiaru

wysokoÊci nape∏nienia sch∏adzalników do mleka

i przymiary sztywne powinny byç wyposa˝one w zderzaki zaciskowe lub w zderzaki sta∏e.

5. Przymiary sztywne wyposa˝one w zderzaki sta∏e

powinny byç w sposób trwa∏y oznaczone numerami

fabrycznymi zbiorników.

6. Przymiary pó∏sztywne mogà w górnej cz´Êci poza zakresem pomiarowym posiadaç pod∏u˝ny otwór

umieszczony w osi symetrii przymiaru, przeznaczony

do ich wieszania na trzpieniu pomiarowym sch∏adzalnika do mleka, przy czym stycznie do najwy˝szego punktu kraw´dzi tego otworu powinna byç wykonana kresa

o gruboÊci nie wi´kszej ni˝ gruboÊç kres dzia∏ki elementarnej przymiaru i d∏ugoÊci równej szerokoÊci przymiaru, prostopad∏a do osi symetrii tego przymiaru.

§ 20. 1. Dolne powierzchnie zderzaków powinny

1) byç prostoliniowe i prostopad∏e do przymiarów;

2) mieç chropowatoÊç (Ra) nie wi´kszà ni˝ 0,63 µm.

1) innego ni˝ drewno, w szczególnoÊci ze stali w´glowej, stali kwasoodpornej lub nierdzewnej, stopów

miedzi, stopów aluminium, betonu lub tworzyw

sztucznych;

2. Zderzaki sta∏e powinny byç zamocowane na

przymiarach tak, aby przymiar po oparciu si´ zderzakiem o kraw´dê króçca pomiarowego nie dotyka∏ dna

zbiornika, p∏ytki odniesienia lub najni˝szej tworzàcej

zbiornika w kszta∏cie cylindra le˝àcego, lecz by∏ od niego (od niej) odleg∏y o oko∏o 20 mm.

2) odpornego na warunki otoczenia oraz na dzia∏anie

cieczy, do pomiaru których zosta∏y przeznaczone.

§ 21. P∏ynowskazy wziernikowe i p∏ynowskazy rurkowe powinny

2. Zbiorniki przeznaczone do pomiaru

1) byç umieszczone pionowo;

1) obj´toÊci spirytusu powinny byç wykonane ze stali w´glowej, stali kwasoodpornej lub stali nierdzewnej;

2) umo˝liwiaç odczytanie wskazania wysokoÊci zalewu cz´Êciowego zbiornika.

2) produktów ˝ywnoÊciowych powinny byç wykonane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 wrzeÊnia

2001 r. o materia∏ach i wyrobach przeznaczonych

do kontaktu z ˝ywnoÊcià (Dz. U. Nr 128, poz. 1408

oraz z 2003 r. Nr 171, poz. 1662).

§ 22. 1. P∏ynowskazy wziernikowe powinny byç

wyposa˝one w szklane przezroczyste szyby osadzone

w oprawach p∏ynowskazu wziernikowego umieszczonych w otworach Êcian zbiorników.

Rozdzia∏ 3

Wymagania szczegó∏owe dotyczàce urzàdzeƒ

do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia zbiorników

§ 19. 1. Przymiary wst´gowe, sztywne i pó∏sztywne powinny odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym

2. SzerokoÊç p∏ynowskazów wziernikowych powinna wynosiç co najmniej 40 mm.

3. Podzielnie p∏ynowskazów wziernikowych powinny

1) odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym dla przymiarów pó∏sztywnych klasy dok∏adnoÊci I w rozporzàdzeniu, o którym mowa w § 19 ust. 1;

2) byç trwale przytwierdzone do opraw p∏ynowskazów wziernikowych Êci´tych w kierunku szyb,

uniemo˝liwiajàc zmian´ po∏o˝enia podzielni

wzgl´dem zbiorników.

4. Podzielnie p∏ynowskazów wziernikowych z jednà kresà okreÊlajàcà pojemnoÊç nominalnà zbiornika

powinny posiadaç mo˝liwoÊç pionowego przesuni´cia w celu adiustacji pojemnoÊci zbiornika do pojemnoÊci nominalnej, przy czym sposób mocowania tych

podzielni do opraw p∏ynowskazów wziernikowych powinien uniemo˝liwiaç zmian´ ich po∏o˝enia wzgl´dem

zbiorników bez koniecznoÊci uszkodzenia lub zniszczenia na∏o˝onych cech zabezpieczajàcych.

§ 23. 1. P∏ynowskazy rurkowe powinny byç wyposa˝one w szklane rurki p∏ynowskazowe

1) przezroczyste i cylindryczne;

2) osadzone w dolnych i górnych oprawach po∏àczonych na sta∏e ze zbiornikami;

3) o Êrednicy wewn´trznej zawartej w granicach

od 12 mm do 20 mm;

4) d∏ugoÊci nie wi´kszej ni˝ 1,5 m;

5) stykajàce si´ z uszczelkami osadzonymi w tulejach.

2. Oprawy p∏ynowskazów rurkowych powinny byç

wyposa˝one w zawory odcinajàce dop∏yw cieczy ze

zbiorników do rurek p∏ynowskazowych.

3. Dolne oprawy p∏ynowskazów rurkowych powinny byç wyposa˝one w zawory trójdro˝ne albo dodatkowe zawory umo˝liwiajàce opró˝nienie rurek p∏ynowskazowych.

4. Przewody ∏àczàce oprawy rurek p∏ynowskazowych ze zbiornikami oraz zawory powinny mieç Êrednice wewn´trzne co najmniej równe Êrednicom wewn´trznym szklanych rurek p∏ynowskazowych.

5. Przewody, o których mowa w ust. 4, powinny

byç tak ukszta∏towane, aby nie zatrzymywa∏y p´cherzy

powietrza i umo˝liwia∏y ich oczyszczenie.

6. Konstrukcja p∏ynowskazów rurkowych powinna

gwarantowaç mo˝liwoÊç wymiany szklanych rurek

p∏ynowskazowych.

7. Podzielnie p∏ynowskazów rurkowych powinny

1) odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym dla przymiarów sztywnych klasy dok∏adnoÊci I w rozporzàdzeniu, o którym mowa w § 19 ust. 1;

2) byç trwale przytwierdzone do uchwytów ∏àczàcych

podzielnie ze zbiornikami, w sposób uniemo˝liwiajàcy zmian´ po∏o˝enia tych podzielni wzgl´dem zbiorników;

3) byç usytuowane wzgl´dem szklanych rurek p∏ynowskazowych w sposób okreÊlony w za∏àczniku

nr 1 do rozporzàdzenia.

Poz. 800

§ 24. Mierniki powinny byç

1) wykonane w klasie dok∏adnoÊci

a) II — przeznaczone do wszystkich rodzajów

zbiorników,

b) III — przeznaczone do zbiorników z cieczà

o temperaturze mniejszej ni˝ –10 °C lub z cieczà

o temperaturze wi´kszej ni˝ + 50 °C, lub z cieczà

b´dàcà pod nadciÊnieniem wi´kszym ni˝ 1 bar;

2) instalowane w

a) króçcach pomiarowych zbiorników w sposób

zapewniajàcy niezmiennoÊç ich po∏o˝enia

wzgl´dem tych króçców,

b) króçcach pierwotnych zbiorników o kszta∏cie cylindra le˝àcego,

c) prowadnicach dachów p∏ywajàcych, które przejmujà rol´ króçców pomiarowych wtórnych —

dotyczy zbiorników z dachami p∏ywajàcymi;

3) dobierane do zbiorników tak, aby maksymalne odchylenie wartoÊci wysokoÊci odniesienia mierników powsta∏e na skutek cieplnej rozszerzalnoÊci

obj´toÊciowej zbiorników i króçców pomiarowych

w wyniku zmiany temperatury p∏aszczy zbiorników o 10 °C by∏o zawarte w zakresie b∏´dów granicznych dopuszczalnych dla zainstalowanych

mierników, o których mowa w § 33 ust. 1 pkt 1;

4) wywzorcowane przed zainstalowaniem ich na

zbiorniku.

§ 25.1. Element detekcji poziomu cieczy, b´dàcy

elementem miernika przekazujàcym informacj´ o wysokoÊci nape∏nienia bezpoÊrednio lub przez nadajnik

do urzàdzenia wskazujàcego miernika, powinien byç

zainstalowany w zbiorniku tak, aby

1) nie wyst´powa∏y wzajemne zak∏ócenia podczas

r´cznego pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, poboru

próbek cieczy lub innych operacji wykonywanych

w czasie pomiaru wysokoÊci nape∏nienia przez zainstalowany miernik;

2) wp∏yw zawirowaƒ, pràdów, turbulencji, piany, asymetrycznego podgrzewania i wiatru na detekcj´

poziomu cieczy by∏ mo˝liwy do pomini´cia, przy

czym, je˝eli to konieczne, element detekcji poziomu cieczy nale˝y wyposa˝yç w odpowiednià os∏on´.

2. Mierniki wyposa˝one w p∏ywakowe ruchome

elementy detekcji poziomu cieczy, które post´pujà za

pionowym ruchem powierzchni swobodnej cieczy,

mogà byç zamontowane w króçcach pomiarowych

przed∏u˝onych rurami pomiarowymi tak, aby prowadnice ruchomego elementu detekcji nie dotyka∏y do

Êcianek rur.

§ 26. 1. Mierniki powinny byç wyposa˝one w co

najmniej jedno urzàdzenie wskazujàce, które mo˝e

byç wspólne dla kilku elementów detekcji poziomu

cieczy.

2. Mierniki mogà byç wyposa˝one w wi´cej ni˝

jedno urzàdzenie wskazujàce, przy czym wartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy wskazaƒ tych urzàdzeƒ nie powinna

przekraczaç 1 mm.

3. Na urzàdzeniu wskazujàcym miernika powinno

byç zamieszczone oznaczenie legalnej jednostki miary

d∏ugoÊci.

4. WartoÊç dzia∏ki elementarnej urzàdzenia wskazujàcego nie powinna byç wi´ksza ni˝ 1 mm.

5. D∏ugoÊç dzia∏ki elementarnej urzàdzenia wskazujàcego analogowego nie powinna byç mniejsza ni˝

1 mm.

6. Urzàdzenie wskazujàce powinno

1) umo˝liwiaç identyfikacj´ wskazaƒ ka˝dego z zainstalowanych elementów detekcji poziomu cieczy

oraz identyfikacj´ zbiorników lub komór zbiornika,

w których elementy detekcji poziomu cieczy zosta∏y zainstalowane;

2) wyraênie identyfikowaç i oznaczaç wskazania

miernika w ca∏ym obszarze wysokoÊci nape∏nienia

zbiornika, które nie zosta∏y obj´te kalibracjà zbiornika;

3) jednoznacznie informowaç, ˝e wskazania mierników nie przedstawiajà rzeczywistego pomiaru, je˝eli ruchome elementy detekcji poziomu cieczy

w zbiornikach mogà byç statycznie ustawiane poni˝ej lub powy˝ej rzeczywistego poziomu cieczy.

Rozdzia∏ 4

Wymagania szczegó∏owe dotyczàce przyrzàdów

do automatycznego pomiaru temperatury

i g´stoÊci cieczy

§ 27. 1. Do automatycznego pomiaru

1) temperatury cieczy zawartej w zbiornikach powinno si´ stosowaç termometr z jednym czujnikiem

temperatury;

2) Êredniej temperatury cieczy w zbiornikach powinno si´ stosowaç termometr z wieloma czujnikami

temperatury, rozmieszczonymi równomiernie

w zakresie dopuszczalnego poziomu cieczy

w zbiorniku.

2. Termometry powinny byç usytuowane w zbiornikach tak, aby osie zawieszenia termometrów by∏y

pionowe i

1) przecina∏y najwy˝sze tworzàce zbiorników, przy

czym odleg∏oÊci osi od najbli˝szych dennic zbiorników nie powinny byç mniejsze od po∏owy Êrednic zbiorników — dotyczy zbiorników w kszta∏cie

cylindra le˝àcego;

2) odleg∏e od Êcianek zbiorników o odleg∏oÊç nie

mniejszà ni˝ 900 mm — dotyczy zbiorników

Poz. 800

w kszta∏cie cylindra stojàcego, prostopad∏oÊcianu

i graniastos∏upa stojàcego;

3) znajdowa∏y si´ w pobli˝u pionowych osi symetrii

zbiorników — dotyczy zbiorników w kszta∏cie

ostros∏upa stojàcego, sto˝ka stojàcego, kuli lub

sferoidy.

3. WartoÊç dzia∏ki elementarnej termometru powinna byç nie wi´ksza ni˝ 0,1 °C.

§ 28. Przyrzàdy do automatycznego pomiaru g´stoÊci cieczy powinny byç instalowane w zbiornikach

tak, aby

1) nie wyst´powa∏y wzajemne zak∏ócenia podczas

czynnoÊci wykonywanych w czasie pomiaru g´stoÊci;

2) wp∏yw turbulencji cieczy, piany, asymetrycznego

podgrzewania cieczy i wiatru na pomiar g´stoÊci

cieczy by∏ mo˝liwy do pomini´cia.

Rozdzia∏ 5

Wymagania szczegó∏owe dotyczàce przeliczników

§ 29. 1. Przelicznik powinien byç wyposa˝ony

w urzàdzenia wskazujàce umo˝liwiajàce w szczególnoÊci odczyt

1) obj´toÊci cieczy zawartej w zbiorniku w warunkach

pomiaru;

2) obj´toÊci w warunkach odniesienia;

3) wartoÊci mierzonych wielkoÊci przez wspó∏pracujàce przyrzàdy pomiarowe;

4) wszystkich niezb´dnych do dokonania przeliczeƒ

wartoÊci wielkoÊci, które nie sà mierzone.

2. Je˝eli wp∏yw zmiany wielkoÊci fizycznej na wynik pomiaru obj´toÊci cieczy w zbiorniku jest mniejszy

ni˝ 0,1 b∏´du granicznego dopuszczalnego przy zatwierdzeniu typu i legalizacji zbiornika, to wielkoÊç ta

mo˝e nie podlegaç pomiarowi.

3. W celu uniemo˝liwienia niekontrolowanego dokonywania zmian wartoÊci parametrów, które mogà

wp∏ywaç na wynik przeliczania obj´toÊci cieczy

w zbiorniku w warunkach pomiaru i w warunkach odniesienia, powinny byç stosowane zabezpieczenia dost´pu do oprogramowania przelicznika, w szczególnoÊci w postaci cech zabezpieczajàcych i hase∏.

§ 30. Oprogramowanie przeliczników powinno

uwzgl´dniaç algorytmy pozwalajàce na dokonanie

przeliczeƒ, zgodnie z wzorami, które okreÊla za∏àcznik

nr 2 do rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 6

Charakterystyki metrologiczne zbiorników

§ 31. 1. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia

dla zbiorników przy zatwierdzeniu typu i legalizacji

1) temperatura 20 °C;

2) ciÊnienie równe ciÊnieniu atmosferycznemu.

2. B∏´dy graniczne dopuszczalne zbiorników wynoszà

1) dla zbiorników w kszta∏cie cylindra stojàcego, kalibrowanych metodami geometrycznymi

a) ± 0,2 % obj´toÊci mierzonej — przy zatwierdzeniu typu i legalizacji,

Poz. 800

a) 0,02 % d∏ugoÊci mierzonej albo 2 mm — dla

mierników klasy dok∏adnoÊci II,

b) 0,03 % d∏ugoÊci mierzonej albo 3 mm — dla

mierników klasy dok∏adnoÊci III;

2) po zainstalowaniu ich w zbiornikach

a) 0,04 % d∏ugoÊci mierzonej albo 3 mm — dla

mierników klasy dok∏adnoÊci II,

b) 0,06 % d∏ugoÊci mierzonej albo 4 mm — dla

mierników klasy dok∏adnoÊci III.

b) ± 0,4 % obj´toÊci mierzonej — w u˝ytkowaniu;

2) dla zbiorników w kszta∏cie cylindra le˝àcego, cylindra stojàcego lub pochy∏ego albo prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, ostros∏upa stojàcego, sto˝ka stojàcego, kuli lub sferoidy, kalibrowanych metodà obj´toÊciowà

a) ± 0,3 % obj´toÊci mierzonej — przy zatwierdzeniu typu i legalizacji,

b) ± 0,6% obj´toÊci mierzonej — w u˝ytkowaniu;

3) dla zbiorników w kszta∏cie kuli lub sferoidy, kalibrowanych metodami geometrycznymi

2. Przed zainstalowaniem mierników w zbiornikach

1) histereza pomiarowa mierników nie powinna przekraczaç

a) 2 mm — dla mierników klasy dok∏adnoÊci II,

b) 3 mm — dla mierników klasy dok∏adnoÊci III;

2) próg rozruchu mierników powinien byç taki, aby

wskazanie mierników zmienia∏o si´ co najmniej

o 1 mm przy zmianie poziomu cieczy o

a) 2 mm — dla mierników klasy dok∏adnoÊci II,

a) ± 0,5 % obj´toÊci mierzonej — przy zatwierdzeniu typu i legalizacji,

b) 3 mm — dla mierników klasy dok∏adnoÊci III.

b) ± 1 % obj´toÊci mierzonej — w u˝ytkowaniu.

§ 34. B∏´dy graniczne dopuszczalne wynoszà

§ 32. 1. Dawka minimalna, b´dàca najmniejszà obj´toÊcià cieczy, która mo˝e byç wydana ze zbiornika

lub przyj´ta do zbiornika, powinna byç nie mniejsza

ni˝ obj´toÊç cieczy mo˝liwa do zmierzenia z b∏´dem

wzgl´dnym nie wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny zbiornika przy zatwierdzeniu typu i legalizacji.

1) ± 2 mm — dla czujników zmian g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego;

2. Dawki wydawane ze zbiornika i przyjmowane do

zbiornika powinny znajdowaç si´ powy˝ej dolnej granicy dok∏adnej obj´toÊci, okreÊlonej jako minimalna

obj´toÊç cieczy w zbiorniku, którà mo˝na wyznaczyç

z b∏´dem nie wi´kszym ni˝ b∏àd graniczny dopuszczalny przy zatwierdzeniu typu i legalizacji.

§ 33. 1. WartoÊci bezwzgl´dne b∏´dów granicznych

dopuszczalnych wskazaƒ mierników oraz ró˝nicy

wskazaƒ, przy jednym kierunku przemieszczania si´

poziomu cieczy, w ca∏ym zakresie pomiarowym sà

równe wi´kszej z podanych wartoÊci

1) przed zainstalowaniem ich w zbiornikach, pomi´dzy dwoma dowolnymi punktami pomiarowymi

2) ± 0,5 °C — dla termometrów do automatycznego

pomiaru temperatury cieczy i Êredniej temperatury cieczy;

3) ± 0,2 % g´stoÊci pobranej próbki cieczy — dla przyrzàdów do automatycznego pomiaru g´stoÊci cieczy;

4) ± 0,05 % — dla przeliczników.

Rozdzia∏ 7

Przepis koƒcowy

§ 35. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

og∏oszenia.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Spo∏ecznej z dnia 15 kwietnia 2004 r. (poz. 800)

Za∏àcznik nr 1

SPOSÓB USYTUOWANIA PODZIELNI P¸YNOWSKAZÓW RURKOWYCH WZGL¢DEM SZKLANYCH RUREK

P¸YNOWSKAZOWYCH

Za∏àcznik nr 2

WZORY DO OBLICZANIA OBJ¢TOÂCI CIECZY ODPOWIADAJÑCE WYSOKOÂCI NAPE¸NIENIA ZBIORNIKÓW

1. Obj´toÊci cieczy (Vh) odpowiadajàce wysokoÊciom

nape∏nienia (hz), zawarte w zbiornikach o temperaturze p∏aszcza 20 °C, których wysokoÊç nie przekracza 3 m, oblicza si´ wed∏ug wzorów

1) dla zbiorników bezciÊnieniowych w kszta∏cie cylindra stojàcego z dachem sta∏ym, prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, cylindra le˝àcego, kuli, sferoidy, ostros∏upa lub sto˝ka stojàcego

gdzie

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hz, zawartej

w zbiorniku w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vd — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hd, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Vg — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàcej wysokoÊci nape∏nienia hg, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

hd — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, wyra˝ona w mm,

2) dla zbiorników w kszta∏cie cylindra stojàcego

z dachem sta∏ym, prostopad∏oÊcianu, graniastos∏upa stojàcego, cylindra le˝àcego, kuli, sferoidy, ostros∏upa lub sto˝ka stojàcego

hg — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej wi´kszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

Vi —

wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia hi, zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3,

Ki —

wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym

mi´dzy hi a hz, zawarta w tablicy obj´toÊci

zbiornika, w dm3/mm,

hi —

wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia (najbli˝szej mniejszej od hz), zawarta w tablicy obj´toÊci zbiornika, w mm,

nych mi´dzy sobà lub dowolnej metody geometrycznej z metodà obj´toÊciowà bez

uwzgl´dniania wa˝enia dachu p∏ywajàcego

i z uwzgl´dnieniem kompensacji jego zanurzenia

hz — wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia zbiornika zmierzonej przy pomocy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia, w mm.

e) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra

stojàcego z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody geometrycznej z metodà obj´toÊciowà z uwzgl´dnieniem

wa˝enia

dachu

p∏ywajàcego

i z uwzgl´dnieniem kompensacji jego zanurzenia

2. Obj´toÊci cieczy (Vh) odpowiadajàce wysokoÊciom

nape∏nienia (hz), zawarte w zbiornikach bezciÊnieniowych w kszta∏cie cylindra stojàcego z dachem

sta∏ym i wewn´trznym dachem p∏ywajàcym lub

w zbiornikach w kszta∏cie cylindra stojàcego z dachem p∏ywajàcym, o temperaturze p∏aszcza 20 °C,

w zale˝noÊci od metody kalibracji zbiorników oblicza si´ wed∏ug wzorów

1) dla hz < hd (bez wzgl´du na metod´ kalibracji

zbiorników)

2) dla hz ≥ hg

a) w przypadku sta∏ej masy dachu p∏ywajàcego

zbiorników w kszta∏cie cylindra stojàcego

z dachem sta∏ym i wewn´trznym dachem

p∏ywajàcym lub zbiorników w kszta∏cie cylindra stojàcego z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody

geometrycznej z metodà obj´toÊciowà

z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu

b) w przypadku zmieniajàcej si´ masy dachu

p∏ywajàcego zbiorników w kszta∏cie cylindra

stojàcego z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycznych mi´dzy sobà lub dowolnej metody geometrycznej

z

metodà

obj´toÊciowà

z uwzgl´dnieniem wa˝enia dachu

c) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra

stojàcego z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodami, o których mowa w lit. d, bez

uwzgl´dniania wa˝enia dachu p∏ywajàcego

i bez uwzgl´dnienia kompensacji jego zanurzenia

d) w przypadku zbiorników w kszta∏cie cylindra

stojàcego z dachem p∏ywajàcym kalibrowanych metodà kombinacji metod geometrycz-

Poz. 800

gdzie

Vconst — wartoÊç liczbowa sta∏ej obj´toÊci cieczy pod

dnem pontonu i membranà dachu p∏ywajàcego, zawarta w Êwiadectwie legalizacji

zbiornika, w dm3,

Ki

— dla przypadków opisanych w pkt 1 oraz

pkt 2 lit. a–e — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu obj´toÊci cieczy w przedziale

interpolacyjnym mi´dzy hi a hz, zawarta

w tablicy obj´toÊci zbiornika, w dm3/mm,

Ki

— dla przypadku opisanego w pkt 2 lit. c —

wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu

obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy (hr – hp) a hi, w dm3/mm,

Ki

— dla przypadku opisanego w pkt 2 lit. d —

wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu

obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hi a (hz + xÊr + ∆xÊr — hpÊr),

w dm3/mm,

Ksi

— dla przypadku opisanego w pkt 2 lit. c —

wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu

obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hz a (hr – hp) dla szczeliny zawartej pomi´dzy dachem p∏ywajàcym

i Êcianà zbiornika, w dm3/mm,

Ksi

— dla przypadku opisanego w pkt 2 lit. d —

wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika przyrostu

obj´toÊci cieczy w przedziale interpolacyjnym mi´dzy hz a (hz + xÊr + ∆xÊr — hpÊr) dla

szczeliny zawartej pomi´dzy dachem p∏ywajàcym i Êcianà zbiornika, w dm3/mm,

hi

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

(najbli˝szej mniejszej od hz), w mm,

hz

— wartoÊç liczbowa wysokoÊci nape∏nienia

zbiornika zmierzonej przy pomocy urzàdzenia do pomiaru wysokoÊci nape∏nienia,

w mm,

hd

— wartoÊç liczbowa dolnej granicy zakresu,

w którym nie nale˝y wykonywaç pomiarów

wysokoÊci nape∏nienia zbiornika z dachem

p∏ywajàcym, w mm,

hg

— wartoÊç liczbowa górnej granicy zakresu,

w którym nie nale˝y wykonywaç pomiarów

wysokoÊci nape∏nienia zbiornika z dachem

p∏ywajàcym, w mm,

hp

— wysokoÊç króçca pomiarowego znajdujàcego si´ na pontonie dachu p∏ywajàcego,

mierzona od p∏aszczyzny wyznaczonej przez

jego górnà kraw´dê do p∏aszczyzny wyznaczonej przez najni˝szà kraw´dê dla dna dachu p∏ywajàcego, w mm,

hpÊr

— wartoÊç liczbowa Êredniej z okreÊlonych

w Êwiadectwie legalizacji zbiornika wysokoÊci hp1, hp2, hp3 trzech króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji

zbiornika, w mm,

hr

bÊr

— wartoÊç liczbowa wskazania przymiaru dla

górnej kraw´dzi króçca pomiarowego pontonu dachu p∏ywajàcego, odczytana podczas pomiaru wysokoÊci nape∏nienia wykonywanego z pozycji króçca pomiarowego

umieszczonego na koronie zbiornika,

w mm,

— wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci b1,

b2, b3, mierzonych od poziomu wody do

górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia

dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika, w mm,

bÊr’

— wartoÊç liczbowa Êredniej z odleg∏oÊci mierzonych od poziomu cieczy do górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do

pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona podczas u˝ytkowania

zbiornika, w mm,

xÊr

— wartoÊç liczbowa Êredniej odleg∏oÊci x1, x2,

x3, mierzonych od poziomu cieczy zawartej

w zbiorniku do górnych kraw´dzi trzech

króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia dachu p∏ywajàcego, obliczona przy kalibracji zbiornika przy pierwszym nape∏nieniu cieczà w momencie osiàgni´cia p∏ywalnoÊci dachu p∏ywajàcego,

w mm,

∆xÊr

Sd

m

— wartoÊç liczbowa ró˝nicy pomi´dzy wartoÊcià xÊr i Êrednià z odleg∏oÊci mierzonych od

poziomu cieczy zawartej w zbiorniku do

górnych kraw´dzi trzech króçców przeznaczonych do pomiaru g∏´bokoÊci zanurzenia

dachu p∏ywajàcego, obliczona podczas

u˝ytkowania zbiornika, w mm,

— wartoÊç liczbowa pola przekroju poziomego

dachu p∏ywajàcego, w dm2,

— wartoÊç liczbowa masy wewn´trznego dachu p∏ywajàcego, w kg,

Poz. 800

ρc

— wartoÊç liczbowa g´stoÊci cieczy zawartej

w zbiorniku zmierzonej podczas u˝ytkowania zbiornika, w kg/dm3,

ρw

— wartoÊç liczbowa g´stoÊci wody zmierzonej

podczas kalibracji zbiornika, w kg/dm3.

3. Obj´toÊci cieczy (Vz) odpowiadajàce wysokoÊciom

nape∏nienia (hz), zawarte w zbiornikach niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych o temperaturze p∏aszcza

20 °C, oblicza si´ wed∏ug wzoru

gdzie

Vz

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnieniowym w temperaturze 20 °C, w dm3,

Vh

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnieniowym w temperaturze 20 °C, obliczona wed∏ug wzorów, o których mowa w ust. 1 lub 2,

w dm3,

p

— wartoÊç liczbowa ciÊnienia roboczego

w zbiorniku podczas jego u˝ytkowania, w barach,

pmax — wartoÊç liczbowa ciÊnienia dopuszczalnego,

w barach,

ξ

— wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika ÊciÊliwoÊci

wody w czasie kalibracji zbiornika, w 1/bar.

k

— wartoÊç liczbowa wzgl´dnej zmiany pojemnoÊci zbiornika pod ciÊnieniem dopuszczalnym obliczona przy kalibracji zbiornika, wed∏ug wzoru

gdzie

V0

— wartoÊç liczbowa obj´toÊci wody zawartej

w kalibrowanym zbiorniku pod ciÊnieniem atmosferycznym, odpowiadajàca wysokoÊci nape∏nienia zbiornika hz równej najwy˝szemu

dopuszczalnemu poziomowi cieczy w zbiorniku, obliczona wed∏ug wzorów, o których mowa w ust. 1 lub 2, w dm3,

Vho — wartoÊç liczbowa obj´toÊci, jakà zaj´∏a obj´toÊç wody V0 w kalibrowanym zbiorniku pod

ciÊnieniem dopuszczalnym, obliczona wed∏ug

wzorów, o których mowa w ust. 1 lub 2, w dm3.

4. Obj´toÊci cieczy (Vt) zawarte w zbiornikach o temperaturze p∏aszcza (tp) odpowiadajàcej temperaturze w warunkach pomiaru oblicza si´ wed∏ug wzorów

1) dla zbiorników bezciÊnieniowych

2) dla zbiorników niskociÊnieniowych i ciÊnieniowych

b) odleg∏ym od powierzchni swobodnej cieczy nie mniej ni˝ 1 m,

c) le˝àcym w po∏owie wysokoÊci mi´dzy punktami, o których mowa

w lit. a—b;

gdzie

2) jako Êrednià temperatur´ cieczy

w zbiornikach mo˝na przyjmowaç wartoÊç temperatury cieczy mierzonej

w jednym punkcie le˝àcym w po∏owie

wysokoÊci nape∏nienia zbiorników,

w nast´pujàcych przypadkach

Vt — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku o temperaturze p∏aszcza tp, odpowiadajàcej temperaturze w warunkach pomiaru, w dm3,

Vh — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku o temperaturze p∏aszcza równej

20 °C, obliczona wed∏ug wzorów, o których

mowa w ust. 1 lub 2, lub 3, w dm3,

Vz — wartoÊç liczbowa obj´toÊci cieczy zawartej

w zbiorniku niskociÊnieniowym lub ciÊnieniowym

o temperaturze p∏aszcza równej 20 °C, obliczona

wed∏ug wzoru, o którym mowa w ust. 3, w dm3,

β — wartoÊç liczbowa wspó∏czynnika cieplnej rozszerzalnoÊci obj´toÊciowej materia∏u p∏aszcza

zbiornika w temperaturze 1/°C, który wynosi dla

a) stali w´glowej, β = 33 · 10–6,

b) stali kwasoodpornej lub nierdzewnej,

β = 51 · 10–6,

c) betonu, β = 35 · 10–6,

d) tworzyw sztucznych, β = 25 · 10–6,

e) stopów aluminium, β = 66 · 10–6 ,

f) stopów miedzi, β = 57 · 10–6;

tp — wartoÊç liczbowa temperatury p∏aszcza zbiornika w warunkach pomiaru, wyra˝ona w °C, przy

czym dla zbiorników podziemnych, zbiorników

naziemnych izolowanych cieplnie oraz zbiorników naziemnych posadowionych w pomieszczeniach o sta∏ej temperaturze przyjmuje si´, ˝e

temperatura p∏aszczy zbiorników jest równa

temperaturze cieczy tc zawartej w tych zbiornikach, a dla zbiorników naziemnych nieizolowanych cieplnie, posadowionych na otwartej przestrzeni lub zbiorników naziemnych nieizolowanych cieplnie, posadowionych w pomieszczeniach o zmiennej temperaturze, temperatur´ tp

p∏aszczy zbiorników oblicza si´ wed∏ug wzoru

gdzie

tp — wartoÊç liczbowa temperatury p∏aszcza

zbiornika w warunkach pomiaru, w °C,

tA — wartoÊç liczbowa temperatury otoczenia,

w °C,

tc — wartoÊç liczbowa temperatury cieczy zawartej w zbiorniku w warunkach pomiaru,

przy czym

1) przyjmuje si´ Êrednià temperatur´ cieczy, z zastrze˝eniem pkt 2 okreÊlonà jako Êrednià z minimum trzech pomiarów dokonanych w punktach

a) odleg∏ym od den zbiorników lub ich

najni˝szych tworzàcych nie mniej

ni˝ 1 m,

a) w zbiornikach o pojemnoÊciach nominalnych mniejszych ni˝ 1 000 m3

lub w których najwy˝szy dopuszczalny poziom nape∏nienia nie przekracza 3 m;

b) w zbiornikach, w których najwy˝szy

dopuszczalny poziom nape∏nienia

przekracza 3 m, a poziom cieczy

w tych zbiornikach jest mniejszy ni˝

3 m;

c) w

zbiornikach

wyposa˝onych

w mieszad∏a lub inny system recyrkulacji cieczy lub w których ró˝nice

temperatur cieczy w nich zawartej

pomi´dzy punktami bliskimi dna

i punktami bliskimi powierzchni

swobodnych cieczy nie sà wi´ksze

ni˝ 1 °C.

3) pomiar temperatury cieczy powinien

byç dokonywany wewnàtrz zbiorników w miejscach najdalej, jak tylko to

mo˝liwe, odleg∏ych od urzàdzeƒ zamontowanych wewnàtrz zbiorników,

które mog∏yby mieç wp∏yw na wskazania pomiaru temperatury w wyniku

bezpoÊredniego nagrzewania czy turbulencji cieczy w miejscu tego pomiaru, a w przypadku zbiorników naziemnych posadowionych na otwartej

przestrzeni w miejscach najmniej nara˝onych na dzia∏anie promieni s∏onecznych.

5. Obj´toÊç (V15) ropy naftowej oraz produktów naftowych, dla których wartoÊç g´stoÊci w temperaturze

15 °C zawiera si´ w zakresie od 650 kg/m3 do 1074

kg/m3, zwanych dalej „produktami”, w zbiorniku

w temperaturze odniesienia równej 15 °C, okreÊla

si´ wed∏ug wzoru

gdzie

VCF — wspó∏czynnik korekcji obj´toÊci okreÊlany na

podstawie Êredniej temperatury i g´stoÊci

produktu, w oparciu o tablice przeliczeniowe

dla przetworów naftowych okreÊlone w normie PN-ISO 91-1 1999;

Vt

— obj´toÊç produktu zawartego w zbiorniku obliczona w sposób, o którym mowa w ust. 4

pkt 1 lub 2, w dm3.