Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) obowiàzki wykonawcy prac polegajàcych na bezpiecznym u˝ytkowaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest;

2) sposoby i warunki bezpiecznego u˝ytkowania oraz

usuwania wyrobów zawierajàcych azbest;

3) warunki przygotowania do transportu i transportu

wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest do

miejsca ich sk∏adowania;

4) wymagania, jakim powinno odpowiadaç oznakowanie wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) zak∏adzie lub warsztacie zamkni´tym — oznacza to

wszystkie miejsca, w których Êwiadczone sà us∏ugi w zakresie usuwania cz´Êci zamiennych zawierajàcych azbest lub inne us∏ugi w zakresie wyrobów zawierajàcych azbest;

2) obiekcie — oznacza to

a) obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3

pkt 1,

b) budynek mieszkalny jednorodzinny, o którym

mowa w art. 3 pkt 2a,

c) tymczasowy obiekt budowlany, o którym mowa

w art. 3 pkt 5

ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane

(Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 oraz z 2004 r.

Nr 6, poz. 41);

3) odpadach zawierajàcych azbest — oznacza to odpady zaliczane do odpadów niebezpiecznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.

o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628, z póên. zm.2));

4) miejscu zawierajàcym azbest — oznacza to tak˝e

miejsce, gdzie znajdujà si´ wyroby zawierajàce

azbest;

5) planie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia — oznacza to plan sporzàdzany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 21a ust. 1—4 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane;

———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego

zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 113, poz. 984 i Nr 199,

poz. 1671 oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 78.

6) emisji azbestu — oznacza to bezpoÊrednie lub poÊrednie wprowadzenie py∏u i w∏ókien azbestowych

do Êrodowiska, powstajàce w wyniku u˝ytkowania

obiektów, urzàdzeƒ budowlanych, instalacji przemys∏owych oraz wykonywania prac zwiàzanych

z usuwaniem wyrobów zawierajàcych azbest;

7) nara˝eniu na dzia∏anie azbestu — oznacza to nara˝enie w czasie wykonywania pracy na zawieszone

w powietrzu respirabilne w∏ókna azbestu lub py∏

azbestowy, bez wzgl´du na ich pochodzenie;

8) odpadach pozostajàcych w kontakcie z azbestem

— oznacza to odpady tych wyrobów, które w okresie u˝ytkowania przylega∏y do wyrobów zawierajàcych azbest i nara˝one by∏y na d∏ugotrwa∏e przenikanie w∏ókien i py∏u azbestu, w szczególnoÊci

we∏ny mineralnej.

§ 3. 1. Bezpieczne u˝ytkowanie wyrobów zawierajàcych azbest o g´stoÊci obj´toÊciowej równej lub

wi´kszej ni˝ 1000 kg/m3 jest mo˝liwe po stwierdzeniu

braku widocznych uszkodzeƒ mogàcych stwarzaç warunki dla emisji azbestu do Êrodowiska.

2. U˝ytkujàc wyroby, o których mowa w ust. 1, nale˝y przestrzegaç wymagaƒ w zakresie ochrony Êrodowiska.

3. Wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierajàcych azbest w sposób umo˝liwiajàcy emisj´ azbestu do Êrodowiska jest niedopuszczalne.

§ 4. 1. W∏aÊciciel, u˝ytkownik wieczysty lub zarzàdca nieruchomoÊci, a tak˝e obiektu, urzàdzenia budowlanego, instalacji przemys∏owej lub innego miejsca

zawierajàcego azbest, przeprowadza kontrole stanu

tych wyrobów w terminach wynikajàcych z oceny stanu tych wyrobów.

2. Z przeprowadzonej kontroli okresowej sporzàdza si´ w dwóch egzemplarzach ocen´ stanu i mo˝liwoÊci bezpiecznego u˝ytkowania wyrobów zawierajàcych azbest, zwanà dalej „ocenà”. Wzór oceny okreÊla

za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, przechowujà jeden egzemplarz oceny ∏àcznie z dokumentacjà

miejsca zawierajàcego azbest, obiektu, urzàdzenia budowlanego lub instalacji przemys∏owej, drugi egzemplarz oceny przekazujà w∏aÊciwemu organowi nadzoru budowlanego, w terminie 30 dni od daty sporzàdzenia oceny.

§ 5. W celu bezpiecznego u˝ytkowania wyrobów

zawierajàcych azbest nale˝y

1) wyroby niezakwalifikowane do wymiany w ocenie,

o której mowa w § 4 ust. 2, zabezpieczyç przez

a) zabudow´ (zamkni´cie) przestrzeni, w której

znajdujà si´ wyroby zawierajàce azbest, szczelnà przegrodà bez naruszenia samego wyrobu

lub

b) pokrywanie wyrobów lub powierzchni zawierajàcych azbest szczelnà pow∏okà z g∏´boko penetrujàcych Êrodków wià˝àcych azbest, posiadajàcych odpowiednià aprobat´ technicznà;

2) wyeliminowaç jakàkolwiek obróbk´ mechanicznà

przy pracach zabezpieczajàcych.

§ 6. 1. Wykonawca prac polegajàcych na zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest,

obowiàzany jest do

1) uzyskania odpowiednio zezwolenia, pozwolenia,

decyzji zatwierdzenia programu gospodarowania

odpadami niebezpiecznymi albo z∏o˝enia organowi informacji o sposobie gospodarowania odpadami niebezpiecznymi;

2) przeszkolenia przez uprawnionà instytucj´ zatrudnianych pracowników, osób kierujàcych lub nadzorujàcych prace polegajàce na zabezpieczaniu

i usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu tych wyrobów oraz przestrzegania procedur dotyczàcych bezpiecznego

post´powania;

3) opracowania przed rozpocz´ciem prac szczegó∏owego planu prac usuwania wyrobów zawierajàcych azbest, obejmujàcego w szczególnoÊci

a) identyfikacj´ azbestu w przewidzianych do usuni´cia materia∏ach, na podstawie udokumentowanej informacji od w∏aÊciciela lub zarzàdcy

obiektu albo te˝ na podstawie badaƒ przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium,

b) informacje o metodach wykonywania planowanych prac,

c) zakres niezb´dnych zabezpieczeƒ pracowników

oraz Êrodowiska przed nara˝eniem na szkodliwoÊç emisji azbestu, w tym problematyk´ okreÊlonà przepisami dotyczàcymi planu bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia,

d) ustalenie niezb´dnego dla rodzaju wykonywanych prac monitoringu powietrza;

4) posiadania niezb´dnego wyposa˝enia technicznego i socjalnego zapewniajàcego prowadzenie

okreÊlonych planem prac oraz zabezpieczeƒ pracowników i Êrodowiska przed nara˝eniem na dzia∏anie azbestu.

2. Wykonawca prac, przed przystàpieniem do prac

polegajàcych na zabezpieczeniu lub usuni´ciu wyrobów zawierajàcych azbest z obiektu, urzàdzenia budowlanego lub instalacji przemys∏owej, a tak˝e z terenu prac, obowiàzany jest do zg∏oszenia tego faktu w∏aÊciwemu organowi nadzoru budowlanego oraz w∏aÊciwemu okr´gowemu inspektorowi pracy.

3. Zg∏oszenie, o którym mowa w ust. 2, powinno

zawieraç w szczególnoÊci

1) rodzaj lub nazw´ wyrobów zawierajàcych azbest

wed∏ug grup wyrobów okreÊlonych w odr´bnych

przepisach,

2) termin rozpocz´cia i planowanego zakoƒczenia

prac,

3) adres obiektu, urzàdzenia budowlanego lub instalacji przemys∏owej,

4) kopi´ aktualnej oceny stanu wyrobów zawierajàcych azbest,

Poz. 649

5) okreÊlenie liczby pracowników, którzy przebywaç

b´dà w kontakcie z azbestem,

6) obowiàzanie wykonawcy prac do przed∏o˝enia nowego zg∏oszenia w przypadku zmiany warunków

prowadzenia robót.

4. W∏aÊciciel, u˝ytkownik wieczysty lub zarzàdca

nieruchomoÊci obowiàzany jest zg∏osiç prace polegajàce na zabezpieczaniu lub usuwaniu wyrobów zawierajàcych azbest do w∏aÊciwego organu administracji

architektoniczno-budowlanej.

§ 7. 1. Wyroby zawierajàce azbest zakwalifikowane

zgodnie z ocenà do wymiany na skutek nadmiernego

zu˝ycia lub uszkodzenia powinny byç usuni´te przez

w∏aÊciciela, u˝ytkownika wieczystego lub zarzàdc´

nieruchomoÊci, urzàdzenia budowlanego, instalacji

przemys∏owej lub innego miejsca zawierajàcego

azbest.

2. Usuwane wyroby zawierajàce azbest powinny byç

zastàpione wyrobami niezawierajàcymi tego surowca.

3. Usuwanie wyrobów zawierajàcych azbest o g´stoÊci obj´toÊciowej mniejszej ni˝ 1000 kg/m3 lub zawierajàcych krokidolit powinno odbywaç si´ pod sta∏ym nadzorem technicznym prawid∏owoÊci wykonywania prac ze strony wykonawcy robót oraz przy zachowaniu okreÊlonych w planie prac warunków

ochrony pracowników i Êrodowiska.

4. Prawid∏owoÊç prowadzenia prac polegajàcych

na usuwaniu wyrobów, o których mowa w ust. 3, potwierdza si´ wynikiem badania jakoÊci powietrza przeprowadzonego przez akredytowane laboratorium.

§ 8. 1. W celu zapewnienia warunków bezpiecznego

usuwania wyrobów zawierajàcych azbest z miejsca ich

wyst´powania, wykonawca prac obowiàzany jest do

1) izolowania od otoczenia obszaru prac przez stosowanie os∏on zabezpieczajàcych przenikanie azbestu do Êrodowiska;

2) ogrodzenia terenu prac z zachowaniem bezpiecznej odleg∏oÊci od traktów komunikacyjnych dla

osób pieszych, nie mniejszej ni˝ 1 m, przy zastosowaniu os∏on zabezpieczajàcych przed przenikaniem azbestu do Êrodowiska;

3) umieszczenia w strefie prac w widocznym miejscu

tablic informacyjnych o nast´pujàcej treÊci: „Uwaga! Zagro˝enie azbestem”; w przypadku prowadzenia prac z wyrobami zawierajàcymi krokidolit treÊç

tablic informacyjnych powinna byç nast´pujàca

„Uwaga! Zagro˝enie azbestem — krokidolitem”;

4) zastosowania odpowiednich Êrodków technicznych ograniczajàcych do minimum emisj´ azbestu

do Êrodowiska;

5) zastosowania w obiekcie, gdzie prowadzone sà

prace, odpowiednich zabezpieczeƒ przed pyleniem i nara˝eniem na azbest, w tym uszczelnienia

otworów okiennych i drzwiowych, a tak˝e innych

zabezpieczeƒ przewidzianych w planie bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia;

6) codziennego usuwania pozosta∏oÊci py∏u azbestowego ze strefy prac przy zastosowaniu podciÊnieniowego sprz´tu odkurzajàcego lub metodà czyszczenia na mokro;

7) izolowania pomieszczeƒ, w których zosta∏y przekroczone dopuszczalne wartoÊci st´˝eƒ py∏u azbestowego dla obszaru prac, w szczególnoÊci izolowania pomieszczeƒ w przypadku prowadzenia

prac z wyrobami zawierajàcymi krokidolit;

8) stosowania zespo∏u szczelnych pomieszczeƒ,

w których nast´puje oczyszczenie pracowników

z azbestu (komora dekontaminacyjna), przy usuwaniu py∏u azbestowego przekraczajàcego dopuszczalne wartoÊci st´˝eƒ;

9) zapoznania pracowników bezpoÊrednio zatrudnionych przy pracach z wyrobami zawierajàcymi azbest

lub ich przedstawicieli z planem prac, a w szczególnoÊci z wymogami dotyczàcymi bezpieczeƒstwa i higieny pracy w czasie wykonywania prac.

2. Prace zwiàzane z usuwaniem wyrobów zawierajàcych azbest prowadzi si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy emisj´ azbestu do Êrodowiska oraz powodujàcy

zminimalizowanie pylenia poprzez

1) nawil˝anie wodà wyrobów zawierajàcych azbest

przed ich usuwaniem lub demonta˝em i utrzymywanie w stanie wilgotnym przez ca∏y czas pracy;

2) demonta˝ ca∏ych wyrobów (p∏yt, rur, kszta∏tek) bez

jakiegokolwiek uszkadzania, tam gdzie jest to technicznie mo˝liwe;

3) odspajanie materia∏ów trwale zwiàzanych z pod∏o˝em przy stosowaniu wy∏àcznie narz´dzi r´cznych

lub wolnoobrotowych, wyposa˝onych w miejscowe instalacje odciàgajàce powietrze;

4) prowadzenie kontrolnego monitoringu powietrza

w przypadku stwierdzenia wyst´powania przekroczeƒ najwy˝szych dopuszczalnych st´˝eƒ py∏u

azbestu w Êrodowisku pracy, w miejscach prowadzonych prac, w tym równie˝ z wyrobami zawierajàcymi krokidolit;

5) codzienne zabezpieczanie zdemontowanych wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest oraz ich magazynowanie na wyznaczonym i zabezpieczonym

miejscu.

3. Po wykonaniu prac, o których mowa w ust. 2,

wykonawca prac ma obowiàzek z∏o˝enia w∏aÊcicielowi, u˝ytkownikowi wieczystemu lub zarzàdcy nieruchomoÊci, urzàdzenia budowlanego, instalacji przemys∏owej lub innego miejsca zawierajàcego azbest pisemnego oÊwiadczenia o prawid∏owoÊci wykonania

prac oraz o oczyszczeniu terenu z py∏u azbestowego,

z zachowaniem w∏aÊciwych przepisów technicznych

i sanitarnych.

4. OÊwiadczenie, o którym mowa w ust. 3, przechowuje si´ przez okres co najmniej 5 lat.

§ 9. Pomieszczenia w zak∏adzie lub warsztacie zamkni´tym, w którym prowadzona jest dzia∏alnoÊç

w kontakcie z wyrobami zawierajàcymi azbest, powinny zostaç odpowiednio oznakowane, zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia, a tak˝e powinna zostaç

umieszczona w widocznym miejscu instrukcja bezpiecznego post´powania i ochrony przed nara˝eniem

na py∏ azbestowy.

§ 10. 1. Do transportu wyrobów i odpadów zawierajàcych azbest stosuje si´ odpowiednio przepisy

o przewozie towarów niebezpiecznych.

Poz. 649

2. Wyroby i odpady zawierajàce azbest powinny

zostaç odpowiednio oznakowane, zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia.

3. Transport wyrobów i odpadów zawierajàcych

azbest, dla których przepisy o transporcie towarów

niebezpiecznych nie ustalajà szczególnych warunków

przewozowych, nale˝y wykonaç w sposób uniemo˝liwiajàcy emisj´ azbestu do Êrodowiska, w szczególnoÊci przez

1) szczelne opakowanie w foli´ polietylenowà o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 mm wyrobów i odpadów o g´stoÊci obj´toÊciowej równej lub wi´kszej

ni˝ 1000 kg/m3;

2) zestalenie przy u˝yciu cementu, a nast´pnie po

utwardzeniu szczelne opakowanie w foli´ polietylenowà o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 mm odpadów zawierajàcych azbest o g´stoÊci obj´toÊciowej mniejszej ni˝ 1000 kg/m3;

3) szczelne opakowanie odpadów pozostajàcych

w kontakcie z azbestem i zakwalifikowanych jako

odpady o g´stoÊci obj´toÊciowej mniejszej ni˝

1000 kg/m3 w worki z folii polietylenowej o gruboÊci nie mniejszej ni˝ 0,2 mm, a nast´pnie umieszczenie w opakowaniu zbiorczym z folii polietylenowej i szczelne zamkni´cie;

4) utrzymywanie w stanie wilgotnym odpadów zawierajàcych azbest w trakcie ich przygotowywania

do transportu;

5) oznakowanie opakowaƒ zgodnie z za∏àcznikiem

nr 2 do rozporzàdzenia;

6) magazynowanie przygotowanych do transportu

opakowaƒ w osobnych miejscach zabezpieczonych przed dost´pem osób niepowo∏anych.

4. Przed za∏adowaniem przygotowanych odpadów

zawierajàcych azbest Êrodek transportu powinien byç

oczyszczony z elementów umo˝liwiajàcych uszkodzenie opakowaƒ w trakcie transportu.

5. ¸adunek odpadów zawierajàcych azbest powinien byç tak umocowany, aby w trakcie transportu nie

by∏ nara˝ony na wstrzàsy, przewracanie lub wypadni´cie z pojazdu.

6. Usuwane odpady zawierajàce azbest powinny

byç sk∏adowane na sk∏adowiskach odpadów niebezpiecznych lub na wydzielonych cz´Êciach sk∏adowisk

odpadów innych ni˝ niebezpieczne i oboj´tne.

§ 11. Pierwszej kontroli, o której mowa w § 4

ust. 1, nale˝y dokonaç w terminie do 6 miesi´cy od

dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia.

§ 12. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego u˝ytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierajàcych azbest (Dz. U. Nr 138, poz. 895).

§ 13. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Spo∏ecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. (poz. 649)

Za∏àcznik nr 1

WZÓR

Za∏àcznik nr 2

WZÓR

OZNAKOWANIA WYROBÓW, ODPADÓW I OPAKOWA¡ ZAWIERAJÑCYCH AZBEST

LUB WYROBY ZAWIERAJÑCE AZBEST, A TAK˚E MIEJSC ICH WYST¢POWANIA

Wszystkie wyroby zawierajàce azbest lub ich opakowania powinny byç oznakowane w nast´pujàcy sposób

a) oznakowanie zgodne z podanym wzorem powinno posiadaç wymiary: co najmniej 5 cm wysokoÊci (H)

i 2,5 cm szerokoÊci,

b) oznakowanie powinno sk∏adaç si´ z dwóch cz´Êci

górnej (h1 = 40 % H) zawierajàcej liter´ „a” w bia∏ym kolorze na czarnym tle,

dolnej (h2 = 60 % H) zawierajàcej wyraêny i czytelny napis w bia∏ym lub czarnym kolorze na czerwonym

tle,

c) jeÊli wyrób zawiera krokidolit, zwrot „zawiera azbest” powinien byç zastàpiony zwrotem „zawiera krokidolit/azbest niebieski”.

649

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 2 kwietnia 2004 r.

w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego u˝ytkowania i usuwania

wyrobów zawierajàcych azbest

Na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierajàcych azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20) zarzàdza si´,

co nast´puje