Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz dopuszczalnych metod uboju i uśmiercania zwierząt

§ 5. 1. Zwierz´ta jednokopytne, prze˝uwacze, Êwinie, króliki i drób, dostarczone bezpoÊrednio do ubojni w celu uboju, unieruchamia si´, og∏usza lub uÊmierca oraz wykrwawia.

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) kwalifikacje osób uprawnionych do zawodowego

uboju;

2) dopuszczalne metody uboju i uÊmiercania zwierzàt.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) unieruchamianiu — rozumie si´ przez to metody

ograniczajàce ruchy zwierz´cia w celu dokonania

efektywnego jego og∏uszenia lub uÊmiercenia;

2) uÊmierceniu — rozumie si´ przez to ubój oraz ka˝dà innà czynnoÊç powodujàcà Êmierç zwierz´cia.

§ 3. 1. Unieruchamianie, og∏uszanie, uÊmiercanie

lub wykrwawianie zwierzàt przeprowadzajà osoby posiadajàce

1) ukoƒczone 18 lat;

2) wykszta∏cenie co najmniej zasadnicze zawodowe;

3) trzymiesi´cznà praktyk´ na stanowisku ubojowym

odbytà pod sta∏ym nadzorem osoby posiadajàcej

kwalifikacje do zawodowego uboju, wyznaczonej

przez w∏aÊciciela zak∏adu, w którym dokonuje si´

uboju zwierzàt.

2. ZaÊwiadczenie potwierdzajàce kwalifikacje,

o których mowa w ust. 1 pkt 3, jest przechowywane

w zak∏adzie.

§ 4. Zwierz´ta w czasie unieruchamiania, og∏uszania, uboju lub uÊmiercania chroni si´ przed stresem,

bólem lub cierpieniem.

2. Ze zwierz´tami, które nie sà uÊmiercane bezpoÊrednio po dostarczeniu do ubojni, post´puje si´

w sposób, który jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do

rozporzàdzenia.

§ 6. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 5 ust. 1,

unieruchamia si´ w sposób zapobiegajàcy zadawaniu

im bólu, cierpieƒ lub urazów.

2. Koƒczyn zwierzàt nie kr´puje si´, a zwierzàt przed

og∏uszeniem lub uÊmierceniem nie podwiesza si´.

3. Drób lub króliki mo˝na podwieszaç przed og∏uszeniem, przy czym podczas ich og∏uszania cia∏o zwierz´cia powinno byç rozluênione w celu zapewnienia

ca∏kowitego i natychmiastowego pozbawienia wra˝liwoÊci na ból.

4. Nie jest podwieszeniem, o którym mowa w ust. 2,

trzymanie zwierzàt w urzàdzeniach unieruchamiajàcych.

5. Zwierz´ta, które og∏usza si´ z zastosowaniem

mechanicznych lub elektrycznych urzàdzeƒ przyk∏adanych do g∏owy, unieruchamia si´ w taki sposób, aby

efekt og∏uszenia zosta∏ osiàgni´ty w jak najkrótszym

czasie.

6. Do og∏uszania koni lub byd∏a mogà byç stosowane urzàdzenia ograniczajàce ruchy g∏owy.

7. Niedopuszczalne jest stosowanie urzàdzeƒ do

elektronarkozy do unieruchamiania i przep´dzania

zwierzàt.

§ 7. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 5 ust. 1,

przed ubojem og∏usza si´ przez zastosowanie

1) pistoletu bolcowego;

———————

2) urzàdzenia udarowego;

stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1

rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca

2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà do prawa

polskiego postanowienia dyrektywy 93/119/EWG z dnia

22 grudnia 1993 r. w sprawie ochrony zwierzàt podczas

uboju lub zabijania (Dz. Urz. WE L 340, z 31.12.93 r.). Dane

dotyczàce og∏oszenia aktu prawa Unii Europejskiej, zamieszczonego w niniejszym rozporzàdzeniu, z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii

Europejskiej, dotyczà og∏oszenia tego aktu w Dzienniku

Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.

3) pa∏ki — w przypadku ma∏ych partii królików;

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-

4) elektronarkozy;

5) dwutlenku w´gla.

2. Szczegó∏owe sposoby stosowania urzàdzeƒ

i metod, o których mowa w ust. 1, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

3. Zwierz´ta og∏usza si´ wy∏àcznie w przypadku,

gdy mo˝na przystàpiç do wykrwawiania przed up∏ywem czasu okreÊlonego w § 9.

§ 8. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 5 ust. 1,

uÊmierca si´ przez

trzeby w∏asne gospodarstwa, przy czym Êwinie, owce

i kozy og∏usza si´ przed wykrwawieniem.

1) u˝ycie broni palnej;

3. Uboju Êwiƒ, owiec i kóz w gospodarstwach dokonujà wy∏àcznie osoby posiadajàce kwalifikacje,

o których mowa w § 3.

2) pora˝enie pràdem;

3) zastosowanie dwutlenku w´gla;

4) zastosowanie komory pró˝niowej;

5) obci´cie g∏owy;

§ 11. Do zwierzàt, o których mowa w § 5 ust. 1,

poddawanych ubojowi lub uÊmierceniu zwiàzanemu

ze zwalczaniem chorób zakaênych zwierzàt stosuje si´

przepisy § 7 i 8.

6) z∏amanie karku.

2. W komorze pró˝niowej uÊmierca si´ wy∏àcznie ba˝anty i przepiórki pochodzàce z hodowli fermowych.

3. Szczegó∏owe sposoby stosowania urzàdzeƒ i metod uÊmiercania zwierzàt, o których mowa w ust. 1, sà

okreÊlone w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

§ 9. 1. Wykrwawianie zwierzàt

1) rozpoczyna si´ po ich og∏uszeniu, przy czym nie

póêniej ni˝

a) 60 sekund — w przypadku byd∏a i jednokopytnych,

b) 15 sekund — w przypadku owiec i kóz,

c) 10 sekund — w przypadku Êwiƒ wykrwawianych

w pozycji le˝àcej,

d) 20 sekund — w przypadku Êwiƒ wykrwawianych w pozycji wiszàcej,

§ 12. 1. Zwierz´ta futerkowe z gatunków lis pospolity, lis polarny, norka, tchórz, jenot, nutria, szynszyla

i królik uÊmierca si´ przez zastosowanie

1) urzàdzeƒ dzia∏ajàcych mechanicznie powodujàcych penetracj´ mózgu;

2) Êrodka znieczulajàcego w dawce Êmiertelnej;

3) pora˝enia pràdem powodujàcego zatrzymanie akcji serca;

4) chloroformu;

5) dwutlenku w´gla;

6) tlenku w´gla.

2. Szczegó∏owe sposoby stosowania urzàdzeƒ

i metod, o których mowa w ust. 1, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

e) 15 sekund — w przypadku pozosta∏ych zwierzàt

ciep∏okrwistych;

§ 13. 1. Jednodniowe piskl´ta ptaków z gatunków

kura, kaczka, g´Ê, indyk, ba˝ant, przepiórka, perlica,

kaczka pi˝mowa, struÊ uÊmierca si´ w wyl´garniach

przez zastosowanie

2) koƒczy si´ przed odzyskaniem przez zwierz´ ÊwiadomoÊci;

1) urzàdzeƒ mechanicznych powodujàcych natychmiastowà Êmierç;

3) powinno byç obfite i ca∏kowite oraz wykonane

w mo˝liwie najkrótszym czasie przez naci´cie co

najmniej jednej t´tnicy szyjnej lub naczyƒ z niej

wychodzàcych.

2) dwutlenku w´gla.

2. Zarodki gatunków ptaków, wymienionych

w ust. 1, uÊmierca si´ w sposób okreÊlony w ust. 1 pkt 1.

2. Przed zakoƒczeniem wykrwawiania zwierzàt

3. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1

1) nie przeprowadza si´ ˝adnych czynnoÊci zwiàzanych z obróbkà poubojowà;

1) jest wyposa˝one w szybko obracajàce si´ ostrza

lub wypustki z polistyrenu;

2) nie stosuje si´ pobudzenia elektrycznego.

2) ma wydajnoÊç wystarczajàcà do natychmiastowego uÊmiercenia wszystkich umieszczonych w nim

ptaków.

3. W przypadku gdy jedna osoba wykonuje czynnoÊci og∏uszania, podwieszania i wykrwawiania,

wszystkie te czynnoÊci wykonuje si´ kolejno na jednym zwierz´ciu, a nast´pnie przyst´puje si´ do ich

wykonywania na nast´pnym zwierz´ciu.

4. W przypadku wystàpienia awarii urzàdzenia u˝ywanego do wykrwawiania drobiu, og∏uszonà parti´

drobiu niezw∏ocznie poddaje si´ wykrwawiania przy

u˝yciu no˝a.

§ 10. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 5 ust. 1,

poddawane ubojowi poza ubojnià, unieruchamia si´,

og∏usza i wykrwawia w sposób okreÊlony w § 6, 7 i 9.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do drobiu, królików, Êwiƒ, owiec i kóz poddawanych ubojowi na po-

4. Ptaki uÊmiercane przez zastosowanie dwutlenku

w´gla umieszcza si´, do czasu stwierdzenia ich Êmierci,

w atmosferze o najwy˝szym osiàgalnym st´˝eniu gazu,

dostarczonego przez 100 % êród∏o dwutlenku w´gla.

§ 14. 1. Zwierz´ta u˝ywane w procedurach doÊwiadczalnych uÊmierca si´ przez

1) iniekcj´ Êmiertelnej dawki Êrodka stosowanego do

narkozy lub eutanazji;

2) zastosowanie Êrodków u˝ywanych do narkozy

wziewnej;

3) u˝ycie broni palnej lub pistoletu bolcowego —

w przypadku du˝ych ssaków i gadów;

4) uderzenie w g∏ow´ powodujàce utrat´ ÊwiadomoÊci w po∏àczeniu ze skrwawieniem lub zniszczeniem mózgu — w przypadku ryb, p∏azów, ma∏ych

gadów, ptaków, królików, Êwinek morskich, szczurów, chomików i myszy;

5) maceracj´ w urzàdzeniu, o którym mowa w § 13

ust. 1 pkt 1 — w przypadku ptaków majàcych nie

wi´cej ni˝ 72 godziny ˝ycia;

6) obci´cie g∏owy — w przypadku ryb, p∏azów, gadów, ptaków, gryzoni i królików o masie cia∏a nieprzekraczajàcej 300 g, przy czym zwierz´ta zimnokrwiste og∏usza si´ uprzednio;

7) dyslokacj´ kr´gów szyjnych — w przypadku p∏azów, gadów, ptaków i ssaków o masie cia∏a nieprzekraczajàcej 150 g;

8) pora˝enie pràdem — w przypadku ryb, p∏azów,

ptaków, Êwiƒ, owiec, kóz, cielàt i królików;

9) zastosowanie Êrodków chemicznych wch∏aniajàcych si´ przez skór´ i skrzela — w przypadku zwierzàt wodnych.

2. Zwierz´ta domowe uÊmierca si´ w sposób okreÊlony w ust. 1 pkt 1.

§ 15. Przepisów § 10—14 nie stosuje si´ do zwierzàt, które niezw∏ocznie uÊmierca si´ w przypadku zagro˝enia zdrowia publicznego.

Poz. 643

§ 16. 1. Ranne lub chore zwierz´ta poddaje si´ ubojowi lub uÊmierca w miejscu, w którym si´ znajdujà.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do zwierzàt przewo˝onych do uboju sanitarnego.

3. Transport zwierzàt, o których mowa w ust. 2, odbywa si´ w warunkach nienara˝ajàcych ich na dodatkowe cierpienia.

§ 17. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.3)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak

———————

3) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

niem Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej

z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie kwalifikacji osób

uprawnionych do zawodowego uboju, dopuszczalnych

metod uÊmiercania zwierzàt stosownie do gatunku oraz

organów uprawnionych do kontroli dzia∏alnoÊci osób,

które zawodowo trudnià si´ ubojem zwierzàt lub dokonujà uboju w ramach dzia∏alnoÊci hodowlanej bàdê gospodarczej (Dz. U. Nr 47, poz. 469), które na podstawie art. 6

ustawy z dnia 6 czerwca 2002 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierzàt (Dz. U. Nr 135, poz. 1141) utraci∏o moc

z dniem 29 wrzeÊnia 2003 r.

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 2 kwietnia 2004 r. (poz. 643)

Za∏àcznik nr 1

SPOSÓB POST¢POWANIA ZE ZWIERZ¢TAMI, KTÓRYCH NIE UÂMIERCA SI¢

BEZPOÂREDNIO PO DOSTARCZENIU DO UBOJNI

1. Zwierz´ta dostarczone do ubojni

1) wy∏adowuje si´ niezw∏ocznie przy u˝yciu odpowiedniego sprz´tu i urzàdzeƒ s∏u˝àcych do wy∏adunku zwierzàt ze Êrodków transportu;

2) chroni si´ przed dzia∏aniem warunków atmosferycznych oraz zapewnia odpowiednià wentylacj´

— w przypadku gdy oczekiwanie na wy∏adunek

jest konieczne;

3) sch∏adza si´ przez zastosowanie odpowiednich

Êrodków — w przypadku ich przegrzania spowodowanego wysokà temperaturà i du˝à wilgotnoÊcià powietrza;

4) przetrzymuje si´ oddzielnie — w przypadku gdy

ich gatunek, p∏eç, wiek lub ró˝ne miejsca pochodzenia mogà powodowaç wzajemne ranienie;

5) poddaje si´ kontroli 2 razy dziennie, je˝eli sà przetrzymywane; kontrola obejmuje sprawdzenie kondycji i stanu zdrowia zwierzàt.

b) wentylacj´, przy czym w przypadku wentylacji

mechanicznej instaluje si´ dodatkowe urzàdzenia wspomagajàce w razie jej awarii,

c) sztuczne oÊwietlenie umo˝liwiajàce przeprowadzenie kontroli zwierzàt o ka˝dej porze oraz

przenoÊne oÊwietlenie wspomagajàce,

d) urzàdzenia do wiàzania zwierzàt,

e) materia∏y s∏u˝àce jako Êció∏ka dla przetrzymywanych zwierzàt;

2) polowych miejscach przetrzymywania nieposiadajàcych naturalnej os∏ony, w których zapewnia si´

zwierz´tom ochron´ przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi oraz utrzymuje si´ je w stanie nienara˝ajàcym na zagro˝enia fizyczne, chemiczne lub inne wp∏ywajàce niekorzystnie na ich

zdrowie.

5. Zwierz´tom przetrzymywanym po wy∏adunku

w ubojni zapewnia si´ sta∏y dost´p do wody dostarczanej przez urzàdzenia s∏u˝àce do pojenia zwierzàt.

2. Zwierz´ta i oseski, które dozna∏y urazów w czasie transportu lub w ubojni, poddaje si´ niezw∏ocznie

ubojowi; je˝eli jest to niemo˝liwe, oddziela si´ je i ubija przed up∏ywem 2 godzin.

6. Zwierz´ta karmi si´ w 12 godzin po wy∏adunku,

a nast´pnie podaje pokarm w iloÊci i czasie dostosowanym do ich gatunku.

3. Zwierz´ta dostarczone do ubojni niezdolne do

samodzielnego poruszania si´

7. Zwierz´ta przebywajàce w ubojni powy˝ej

12 godzin

1) nie powinny byç przeciàgane na stanowisko ubojowe;

1) przetrzymuje si´ w legowiskach, w których mo˝na

je uwiàzaç;

2) uÊmierca si´ w miejscu, w którym si´ znajdujà;

2) nieuwiàzane, karmi si´ w taki sposób, aby mog∏y

jeÊç, nie przeszkadzajàc sobie wzajemnie.

3) uÊmierca si´ na stanowisku ubojowym — w przypadku gdy mogà byç przewiezione na miejsce

przy u˝yciu wózka lub platformy, a ich transport

do miejsca uboju nie spowoduje niepotrzebnych

cierpieƒ.

4. Zwierz´ta niepoddane ubojowi niezw∏ocznie po

przybyciu do ubojni przetrzymuje si´ w

8. Niedopuszczalne jest rzucanie i przewracanie

pojemników i kontenerów ze zwierz´tami.

9. Pojemniki i kontenery wy∏adowuje si´ i za∏adowuje poziomo — czynnoÊci te wykonuje si´ przy u˝yciu urzàdzeƒ mechanicznych, je˝eli jest to mo˝liwe.

1) zagrodach i pomieszczeniach, zapewniajàcych ich

ochron´ przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, które wyposa˝a si´ w

10. Pojemniki i kontenery z perforowanym lub ruchomym dnem wy∏adowuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy zranienie zwierzàt; je˝eli to konieczne zwierz´ta wy∏adowuje si´ pojedynczo.

a) pod∏o˝e lub pod∏ogi minimalizujàce ryzyko

upadku i niepowodujàce urazów — w przypadku kontaktu z nimi,

11. Zwierz´ta wy∏adowane z pojemników, przetrzymywane w ubojni, poi si´ i karmi w sposób okreÊlony

w ust. 5 i 6.

Za∏àcznik nr 2

SZCZEGÓ¸OWE SPOSOBY STOSOWANIA URZÑDZE¡ I METOD DO OG¸USZANIA ZWIERZÑT

I. Pistolet bolcowy

1. Pistolet bolcowy ustawia si´ w pozycji zapewniajàcej uszkodzenie kory mózgowej przez trzpieƒ.

2. Niedozwolone jest w przypadku byd∏a wykonanie strza∏u w okolic´ potylicznà.

3. Strza∏ wykonuje si´, w przypadku owiec i kóz

majàcych rogi, za podstawà rogów (potylica) w kierunku nasady j´zyka, a u bezrogich — w najwy˝szy

punkt czaszki (ciemi´) w kierunku zgodnym z p∏aszczyznà przecinajàcà kàty ˝uchwy.

4. Po ka˝dym strzale kontroluje si´ prawid∏owe

dzia∏anie mechanizmu cofajàcego trzpieƒ; w przypadku stwierdzenia nieprawid∏owego dzia∏ania mechanizmu nie u˝ywa si´ go do czasu naprawienia.

5. W przypadku naprawy lub wymiany pistoletu

bolcowego zapewnia si´ sprz´t rezerwowy.

II. Urzàdzenie udarowe

1. Stosujàc urzàdzenie udarowe

2) stosuje si´ pràd o nat´˝eniu wynoszàcym co najmniej

a) 0,15 A przez 4 sekundy — w przypadku indyków,

b) 0,13 A przez 6 sekund — w przypadku kaczek

i g´si,

c) 0,12 A przez 4 sekundy — w przypadku drobiu

z gatunku kura domowa,

d) 0,06 A przez 4 sekundy — w przypadku przepiórek

— a w przypadku zastosowania wy˝szego od podanego nat´˝enia pràdu powinna nast´powaç natychmiastowa utrata przez zwierz´ta ÊwiadomoÊci

trwajàca do czasu stwierdzenia ich Êmierci;

3) zapewnia si´ napi´cie pràdu wystarczajàce do wytworzenia mocy powodujàcej skuteczne og∏uszenie ka˝dego z ptaków — w przypadku ich grupowego og∏uszania;

4) kontroluje si´ prawid∏owoÊç przep∏ywu pràdu

oraz po∏àczeƒ elektrycznych, w tym po∏àczeƒ i nawil˝enia p´t mocujàcych nogi ptaków;

1) u˝ywa si´ wy∏àcznie przyrzàdów mechanicznych

wymierzonych w czaszk´;

5) u˝ywa si´ zbiorników do kàpieli, których rozmiary

i g∏´bokoÊç jest dostosowana do gatunku ptaków;

2) u˝ywa si´ naboju o sile zalecanej przez producenta;

6) nie dopuszcza si´ do przepe∏nienia zbiorników;

3) przyk∏ada si´ przyrzàd do g∏owy zwierz´cia w taki

sposób, aby je og∏uszyç bez z∏amania koÊci czaszki.

7) elektroda na dnie zbiornika powinna byç po∏o˝ona

na ca∏ej jego d∏ugoÊci.

2. Przy ka˝dym u˝yciu kontroluje si´ prawid∏owe

ustawienie urzàdzenia.

3. Zapewnia si´ r´czne wspomaganie wykonywanych automatycznie czynnoÊci, je˝eli jest to konieczne.

III. Pa∏ka do og∏uszania

V. Dwutlenek w´gla

Og∏uszenia dokonuje si´ w sposób powodujàcy

niezw∏ocznà utrat´ przytomnoÊci zwierz´cia trwajàcà

do jego Êmierci.

IV. Elektronarkoza

1. W przypadku zwierzàt og∏uszanych pojedynczo

1) elektrody przyk∏ada si´ w sposób zapewniajàcy

przep∏yw pràdu przez mózg; miejsca przy∏o˝enia

elektrod strzy˝e si´ lub zwil˝a;

2) u˝ywa si´ urzàdzeƒ sprz´˝onych z urzàdzeniem

a) mierzàcym opór elektryczny cia∏a zwierz´cia

oraz zapobiegajàcym aplikacji pràdu o parametrach poni˝ej poziomu wymaganego do skutecznego og∏uszenia,

b) akustycznym lub wizualnym wskazujàcym czas

aplikacji pràdu,

1. Stosujàc dwutlenek w´gla, zapewnia si´

1) co najmniej 70 % koncentracj´ dwutlenku w´gla

w komorze do og∏uszania Êwiƒ;

2) komor´ oraz mechanizm przenoszàcy zwierz´ta

do niej; komora powinna byç zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegajàcy

zranieniu Êwiƒ, Êciskaniu ich klatek piersiowych

oraz umo˝liwiajàcy zwierz´tom pozostawanie

w pozycji stojàcej do czasu utraty ÊwiadomoÊci;

3) wystarczajàce oÊwietlenie komory i mechanizmu

przenoszàcego zwierz´ta do niej tak, aby Êwinie

mog∏y widzieç otoczenie i siebie wzajemnie;

4) wyposa˝enie komory w urzàdzenie dokonujàce

pomiaru koncentracji gazu oraz alarmujàce za pomocà sygna∏ów akustycznych i wizualnych spadek

jego koncentracji poni˝ej wymaganego poziomu;

2. W przypadku wodnej kàpieli og∏uszajàcej u drobiu

5) aby Êwinie przed wprowadzeniem do komory by∏y umieszczone w zagrodach i kontenerach, w których mogà si´ nawzajem widzieç, a nast´pnie

przeprowadza si´ je do komory przed up∏ywem

30 sekund od wejÊcia do urzàdzenia;

1) poziom wody w zbiorniku powinien zapewniaç zanurzenie g∏owy ptaka;

6) przeprowadzenie zwierzàt do miejsca maksymalnego st´˝enia gazu.

c) wskazujàcym napi´cie i nat´˝enie pod obcià˝eniem, umieszczonym w sposób widoczny dla

obs∏ugujàcego.

Za∏àcznik nr 3

SZCZEGÓ¸OWE SPOSOBY STOSOWANIA URZÑDZE¡ I METOD UÂMIERCANIA ZWIERZÑT

1. Broƒ palnà stosuje si´ do

1) uÊmiercania zwierzàt kopytnych w zwiàzku ze

zwalczaniem chorób zakaênych zwierzàt;

2) zwierzàt dzikich utrzymywanych przez cz∏owieka

oraz jeleni i danieli utrzymywanych w warunkach

fermowych po spe∏nieniu warunków okreÊlonych

w przepisach odr´bnych.

2. Do pora˝enia pràdem elektrycznym lub dwutlenkiem w´gla stosuje si´ odpowiednio wymagania

okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia w cz´Êci IV i V, przy czym

1) pràd powinien przep∏ywaç przez serce do czasu

zatrzymania krà˝enia i Êmierci zwierz´cia;

2) zwierz´ta przebywajà w komorze wype∏nionej

dwutlenkiem w´gla do czasu stwierdzenia ich

Êmierci.

3. Stosujàc komor´ pró˝niowà

1) zwierz´ta umieszcza si´ w hermetycznej komorze,

w której pró˝nia jest osiàgana przy u˝yciu pompy

elektrycznej;

2) utrzymuje si´ pró˝ni´ do Êmierci zwierzàt;

3) zwierz´ta dostarczone do uboju oraz trzymane

w kontenerach umieszcza si´ wraz z tymi kontenerami w komorze przystosowanej do tego celu.

4. Obci´cie g∏owy i z∏amanie karku stosuje si´ do

uÊmiercania drobiu.

Za∏àcznik nr 4

SZCZEGÓ¸OWE SPOSOBY STOSOWANIA URZÑDZE¡

I METOD UÂMIERCANIA ZWIERZÑT FUTERKOWYCH

1. Zwierz´ta futerkowe uÊmierca si´ przez zastosowanie

1) urzàdzenia bolcowego penetrujàcego, ustawionego w sposób pozwalajàcy na uszkodzenie kory

mózgowej, przy czym po og∏uszeniu zwierz´ta

niezw∏ocznie wykrwawia si´;

2) Êrodka znieczulajàcego w dawce powodujàcej natychmiastowà utrat´ ÊwiadomoÊci, a nast´pnie

Êmierç;

3) pora˝enia pràdem elektrycznym powodujàcego

zatrzymanie akcji serca, przy czym elektrody przyk∏ada si´ w sposób umo˝liwiajàcy przep∏yw pràdu

bezpoÊrednio przez mózg i serce; w przypadku lisów, je˝eli elektrody przyk∏ada si´ do nosa i odbytu, stosuje si´ pràd o nat´˝eniu wynoszàcym

0,3 A przez co najmniej 3 sekundy;

4) tlenku w´gla lub dwutlenku w´gla, przy czym

a) komora, w której zwierz´ta sà poddawane dzia∏aniu gazu, powinna byç zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegajàcy powstawaniu urazów u zwierzàt oraz zapewniajàcy mo˝liwoÊç ich obserwacji,

b) stosuje si´ st´˝enie gazu powodujàce niezw∏ocznà utrat´ ÊwiadomoÊci i Êmierç zwierz´cia; uÊmiercanie rozpoczyna si´, gdy w komorze zawartoÊç gazu, dostarczanego ze 100 %

êród∏a, wynosi co najmniej 1 % obj´toÊci dla

tlenku w´gla,

c) tlenek w´gla produkowany przez przystosowany do tego celu silnik spalinowy mo˝e byç stosowany wy∏àcznie u ∏asicowatych i szynszyli,

po sch∏odzeniu i przefiltrowaniu oraz gdy jest

wolny od dra˝niàcych substancji lub gazów;

zwierzàt nie umieszcza si´ w komorach przed

osiàgni´ciem 1 % st´˝enia gazu,

d) wdychany gaz powoduje u zwierzàt g∏´bokie

znieczulenie, a nast´pnie Êmierç,

e) zwierz´ta pozostajà w komorze do czasu

stwierdzenia ich Êmierci;

5) dwutlenku w´gla — w przypadku ∏asicowatych

i szynszyli;

6) chloroformu — w przypadku szynszyli, przy czym

a) komora powinna byç zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób uniemo˝liwiajàcy

powstawanie urazów i pozwalajàcy na obserwacj´ zwierzàt,

b) zwierz´ta umieszcza si´ w komorze, gdy wyst´puje w niej nasycony zwiàzek chloroformu

z powietrzem,

c) wdychany gaz powoduje g∏´bokie znieczulenie,

a nast´pnie Êmierç zwierz´cia,

d) zwierz´ta pozostajà w komorze do czasu

stwierdzenia ich Êmierci.

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

– w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96

– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1997 r.)

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl

'8 



 Z\G 



!

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 819/W/C/2004

ISSN 0867-3411

Cena 8,50 z∏ (w tym 7% VAT)

643

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 2 kwietnia 2004 r.

w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz dopuszczalnych metod uboju

i uÊmiercania zwierzàt2)

Na podstawie art. 34 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzàt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106,

poz. 1002) zarzàdza si´, co nast´puje