Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Table of Provisions (164)
Statutory Text (164 Articles)
Ustawa określa
1)
zadania w zakresie pomocy społecznej;
2)
rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania;
3)
organizację pomocy społecznej;
4)
zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej.
1.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie
osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one
w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
2.
Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując
w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi,
Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi
i prawnymi.
1.
Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia
niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
2.
Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust.
1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin
oraz ich integracji ze środowiskiem.
3.
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających
udzielenie pomocy.
4.
Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli
odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w
rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej,
przysługuje
1)
osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej posiadającym zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany lub
status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy uzyskali zezwolenie
na pobyt.
Użyte w ustawie określenia oznaczają
1)
całkowita niezdolność do pracy - całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub
II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności
w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych;
2)
dochód dziecka - dochód, do którego zalicza się kwotę otrzymywanej renty wraz z dodatkiem
dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty
oraz kwotę odpowiadającą dochodom uzyskiwanym z majątku dziecka;
3)
dochód na osobę w rodzinie - dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie;
4)
dochód rodziny - sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie;
5)
jednostka organizacyjna pomocy społecznej - regionalny ośrodek polityki społecznej,
powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, dom pomocy społecznej,
placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, placówkę opiekuńczo-wychowawczą,
ośrodek adopcyjno-opiekuńczy, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej;
6)
kontrakt socjalny - pisemną umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą
uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych działań zmierzających
do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny;
7)
niezdolność do pracy z tytułu wieku - ukończone 60 lat przez kobietę i 65 lat przez
mężczyznę;
8)
osoba bezdomna - osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów
o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt
stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także
osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu,
w którym nie ma możliwości zamieszkania;
9)
osoba samotna - osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku małżeńskim
i nieposiadającą wstępnych ani zstępnych;
10)
osoba samotnie gospodarująca - osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe;
11)
osoba zatrudniona - osobę pozostającą w zatrudnieniu w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu
i przeciwdziałaniu bezrobociu lub prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu
przepisów dotyczących działalności gospodarczej;
12)
praca socjalna - działalność zawodową mającą na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu
lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich
ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi;
13)
renta - rentę z polskiego lub zagranicznego systemu ubezpieczeń społecznych, rentę
strukturalną lub rentę socjalną;
14)
rodzina - osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku,
wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;
15)
średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej
- kwotę rocznych wydatków na działalność domu lub placówki opiekuńczo-wychowawczej
wynikającą z utrzymania mieszkańców lub dzieci, z roku poprzedniego, bez wydatków
inwestycyjnych, powiększoną o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług
konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej na dany rok kalendarzowy, podzieloną
przez liczbę miejsc w domu lub placówce i przez dwanaście;
16)
świadczenie nienależnie pobrane - świadczenie pieniężne uzyskane na podstawie przedstawionych
nieprawdziwych informacji lub niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub
osobistej.
Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu
1)
ubóstwa;
2)
sieroctwa;
3)
bezdomności;
4)
bezrobocia;
5)
niepełnosprawności;
6)
długotrwałej lub ciężkiej choroby;
7)
przemocy w rodzinie;
8)
potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności;
9)
bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego,
zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych;
10)
braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze;
11)
trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy;
12)
trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;
13)
alkoholizmu lub narkomanii;
14)
zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;
15)
klęski żywiołowej lub ekologicznej.
1.
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 78
i 91, przysługuje
1)
osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 461 zł, zwanej
dalej „kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej”,
2)
osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 316 zł, zwanej dalej
„kryterium dochodowym na osobę w rodzinie”,
3)
rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w
rodzinie, zwanej dalej „kryterium dochodowym rodziny”
- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art.
7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
2.
Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty, o których mowa w ust. 1 pkt 1
i 2, uprawniające do zasiłków okresowego i celowego.
3.
Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie
wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony,
bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną
o
1)
miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
2)
składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
3)
kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
4.
Do dochodu ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia
socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze.
5.
W stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą
1)
opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach
o podatku dochodowym od osób fizycznych - za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności
pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym i składkami
na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w
Narodowym Funduszu Zdrowia, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi
od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania
przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym że
a)
różnicę przychodów i kosztów ich uzyskania ustala się za miesiąc poprzedzający miesiąc
złożenia wniosku w oparciu o wielkości wykazane w deklaracjach podatkowych za okresy
od początku roku do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku oraz od
początku roku do końca miesiąca poprzedzającego ten miesiąc; wysokość miesięcznego
obciążenia podatkiem, składkami na ubezpieczenie zdrowotne oraz składkami na ubezpieczenia
społeczne przyjmuje się z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia wniosku,
b)
jeżeli podatnik wpłaca zaliczki na podatek dochodowy w formie uproszczonej, a także
jeżeli nie złożył deklaracji, jego dochód ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności
gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik
prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, dochód ustala się w oparciu
o oświadczenie tej osoby;
2)
opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - za dochód przyjmuje się
zadeklarowaną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a jeżeli z tytułu
prowadzenia tej działalności nie istnieje obowiązek ubezpieczenia społecznego, przyjmuje
się kwotę najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
6.
W sytuacji gdy podatnik łączy przychody z działalności gospodarczej z innymi przychodami
lub rozlicza się wspólnie z małżonkiem, przez podatek należny, o którym mowa w ust.
5 pkt 1, rozumie się podatek wyliczony w takiej proporcji, w jakiej pozostaje dochód
podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej wynikający z deklaracji podatkowych
do sumy wszystkich wykazanych w nich dochodów.
7.
Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku prowadzenia
działalności opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym
od osób fizycznych ustala się na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika
właściwego urzędu skarbowego za okresy, o których mowa w ust. 5 pkt 1, zawierającego
informację o wysokości
1)
przychodu;
2)
kosztów uzyskania przychodu;
3)
różnicy pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania;
4)
dochodów z innych niż działalność gospodarcza źródeł - w przypadkach, o których mowa
w ust. 6;
5)
odliczonych od dochodu składek na ubezpieczenia społeczne;
6)
należnych zaliczek na podatek dochodowy lub należnego podatku;
7)
odliczonych od podatku składek na ubezpieczenie zdrowotne związanych z prowadzeniem
pozarolniczej działalności gospodarczej.
8.
Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku prowadzenia
działalności na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ustala się na podstawie zaświadczenia
wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zawierającego informację o
formie opodatkowania oraz na podstawie dowodu opłacenia składek w Zakładzie Ubezpieczeń
Społecznych.
9.
Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości
194 zł.
10.
Dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z ha przeliczeniowych oraz z innych
źródeł sumuje się.
11.
W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku
lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego
pięciokrotnie kwoty
1)
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,
2)
kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie
- kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając
od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
12.
W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku
lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu należnego za dany
okres, kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na kolejne miesiące przez
okres odpowiadający okresowi, za który uzyskano dochód.
13.
W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego dochodu ustala się
według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej
w sprawie świadczenia z pomocy społecznej.
1.
Kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyniku badań
progu interwencji socjalnej. Badania progu interwencji socjalnej dokonuje Instytut
Pracy i Spraw Socjalnych.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
sposób ustalania progu interwencji socjalnej, zakres potrzeb niezbędnych do egzystencji,
minimalny zakres wydatków, okres oraz źródło danych, z jakiego przyjmuje się wysokość
cen towarów i usług, uwzględniając poziom wydatków gospodarstw domowych z I kwintyla
rozkładu dochodów, których wydatki należy uwzględnić w badaniu progu interwencji socjalnej.
3.
W roku, w którym przeprowadza się weryfikację, Rada Ministrów do dnia 15 maja przedstawia
Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych
1)
propozycję kwot kryteriów dochodowych;
2)
informację o realizacji świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej za okres od poprzedniej
weryfikacji, obejmującą liczbę świadczeniobiorców, liczbę świadczeń i ogólną kwotę
wydatków na świadczenia.
4.
Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych uzgadnia kryteria dochodowe w
terminie do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.
5.
Kwota stanowiąca podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie
kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej oraz pomocy pieniężnej
na usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie w formie
rzeczowej, kwoty minimalnego i maksymalnego świadczenia pieniężnego na utrzymanie
i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla uchodźców, a także maksymalna
kwota zasiłku stałego ulegają zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych
o 50% sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej
i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.
6.
Kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ulega zmianie w terminach weryfikacji kryteriów
dochodowych o 25% sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej
i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza, w drodze obwieszczenia,
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, zweryfikowane kryteria
dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5 i 6, do dnia 15 lipca w roku, w którym
przeprowadza się weryfikację.
8.
W przypadku gdy Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych nie uzgodni w
przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala, nie niższe niż
w przedstawionej propozycji, kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust.
5 i 6, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku.
9.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego przedkłada corocznie do dnia
15 kwietnia Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych informację o wysokości
minimum egzystencji ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Jeśli w danym
roku kalendarzowym kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i kwota
kryterium dochodowego na osobę w rodzinie będzie równa lub niższa niż minimum egzystencji,
Trójstronna Komisja do Spraw Społeczno-Gospodarczych może wystąpić do Rady Ministrów
z wnioskiem o zweryfikowanie kwot kryteriów dochodowych. W takim przypadku ust. 1-8
stosuje się odpowiednio.
1.
Przy ustalaniu prawa do zasiłków stałego i okresowego w składzie rodziny nie uwzględnia
się dzieci wychowywanych w rodzinie zastępczej oraz pełnoletnich wychowanków rodziny
zastępczej, a do dochodu rodziny nie wlicza się ich dochodów i pomocy pieniężnej,
o której mowa w art. 78 ust. 1, 5 i 7 oraz art. 88 ust. 1.
2.
Przy ustalaniu prawa do pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz pomocy pieniężnej
na kontynuowanie nauki do dochodu rodziny lub pełnoletniego wychowanka rodziny zastępczej
nie wlicza się pomocy pieniężnej, o której mowa w art. 78 ust. 1, 5 i 7.
3.
Przy ustalaniu odpłatności rodziców za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej lub placówce
opiekuńczo-wychowawczej w składzie rodziny uwzględnia się to dziecko, a także dzieci
przebywające w domu pomocy społecznej, rodzinie zastępczej i placówce opiekuńczo-wychowawczej,
jeżeli rodzice ponoszą odpłatność za ich pobyt.
4.
Przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy społecznej, w składzie
rodziny uwzględnia się innych członków rodziny przebywających w instytucjonalnych
placówkach opieki, jeżeli rodzina ponosi odpłatność za ich pobyt.
1.
W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń,
ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia
własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania
albo przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.
2.
Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej
sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień,
nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa
podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną,
mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu
świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
3.
W przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczeń z
pomocy społecznej należy uwzględnić sytuację osób będących na utrzymaniu osoby ubiegającej
się o świadczenie lub korzystającej ze świadczeń.
W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną
wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta
lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne
zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych,
wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania
świadczenia.
1.
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z
pomocy społecznej.
2.
Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Pomoc społeczna polega w szczególności na
1)
przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń;
2)
pracy socjalnej;
3)
prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej;
4)
analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej;
5)
realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych;
6)
rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.
1.
Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu
terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą.
2.
Gmina i powiat, obowiązane zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy
społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej, mimo istniejącego obowiązku
osób fizycznych lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych.
3.
Pomocy nie mogą również odmówić podmioty, którym jednostki samorządu terytorialnego
zleciły realizację zadań, na zasadach określonych w art. 25.
1.
Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy
1)
opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze
szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania
problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup
szczególnego ryzyka;
2)
sporządzanie bilansu potrzeb gminy w zakresie pomocy społecznej;
3)
udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym;
4)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych;
5)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych;
6)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków powstałych w wyniku
zdarzenia losowego;
7)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne
osobom bezdomnym oraz innym osobom niemającym dochodu i możliwości uzyskania świadczeń
na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;
8)
przyznawanie zasiłków celowych w formie biletu kredytowanego;
9)
opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę, która zrezygnuje
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki
nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi
matką, ojcem lub rodzeństwem;
10)
praca socjalna;
11)
organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu
zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami
psychicznymi;
12)
prowadzenie i zapewnienie miejsc w placówkach opiekuńczo-wychowawczych wsparcia dziennego
lub mieszkaniach chronionych;
13)
tworzenie gminnego systemu profilaktyki i opieki nad dzieckiem i rodziną;
14)
dożywianie dzieci;
15)
sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym;
16)
kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca
gminy w tym domu;
17)
sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu wojewodzie, również
w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;
18)
utworzenie i utrzymywanie ośrodka pomocy społecznej, w tym zapewnienie środków na
wynagrodzenia pracowników.
2.
Do zadań własnych gminy należy
1)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków specjalnych celowych;
2)
przyznawanie i wypłacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie w formie zasiłków,
pożyczek oraz pomocy w naturze;
3)
prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o
zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki;
4)
podejmowanie innych zadań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznanych potrzeb
gminy, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych.
1.
Do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy
1)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych;
2)
opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym
ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;
3)
organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania
dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
4)
przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską
żywiołową lub ekologiczną;
5)
prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami
psychicznymi;
6)
realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na
celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego
wsparcia.
2.
Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia budżet państwa.
Do zadań własnych powiatu należy
1)
opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych,
ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, wspierania osób niepełnosprawnych
i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka -
po konsultacji z właściwymi terytorialnie gminami;
2)
prowadzenie specjalistycznego poradnictwa;
3)
organizowanie opieki w rodzinach zastępczych, udzielanie pomocy pieniężnej na częściowe
pokrycie kosztów utrzymania umieszczonych w nich dzieci oraz wypłacanie wynagrodzenia
z tytułu pozostawania w gotowości przyjęcia dziecka albo świadczonej opieki i wychowania
niespokrewnionym z dzieckiem zawodowym rodzinom zastępczym;
4)
zapewnienie opieki i wychowania dzieciom całkowicie lub częściowo pozbawionym opieki
rodziców, w szczególności przez organizowanie i prowadzenie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych,
placówek opiekuńczo-wychowawczych, dla dzieci i młodzieży, w tym placówek wsparcia
dziennego o zasięgu ponadgminnym, a także tworzenie i wdrażanie programów pomocy dziecku
i rodzinie;
5)
pokrywanie kosztów utrzymania dzieci z terenu powiatu, umieszczonych w placówkach
opiekuńczo-wychowawczych i w rodzinach zastępczych, również na terenie innego powiatu;
6)
przyznawanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki osobom
opuszczającym placówki opiekuńczo-wychowawcze typu rodzinnego i socjalizacyjnego,
domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domy
dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, rodziny zastępcze oraz schroniska
dla nieletnich, zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze lub młodzieżowe
ośrodki wychowawcze;
7)
pomoc w integracji ze środowiskiem osób mających trudności w przystosowaniu się do
życia, młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze typu rodzinnego i socjalizacyjnego,
domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domy
dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, rodziny zastępcze oraz schroniska
dla nieletnich, zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze lub młodzieżowe
ośrodki wychowawcze, mających braki w przystosowaniu się;
8)
pomoc osobom mającym trudności w integracji ze środowiskiem, które otrzymały status
uchodźcy;
9)
pomoc osobom mającym trudności w przystosowaniu się do życia po zwolnieniu z zakładu
karnego;
10)
prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu ponadgminnym
oraz umieszczanie w nich skierowanych osób;
11)
prowadzenie mieszkań chronionych dla osób z terenu więcej niż jednej gminy oraz powiatowych
ośrodków wsparcia, w tym domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, z
wyłączeniem środowiskowych domów samopomocy i innych ośrodków wsparcia dla osób z
zaburzeniami psychicznymi;
12)
prowadzenie ośrodków interwencji kryzysowej;
13)
udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach;
14)
szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej z terenu powiatu;
15)
doradztwo metodyczne dla kierowników i pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej z terenu powiatu;
16)
podejmowanie innych działań wynikających z rozeznanych potrzeb, w tym tworzenie i
realizacja programów osłonowych;
17)
sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu wojewodzie, również
w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;
18)
sporządzanie bilansu potrzeb powiatu w zakresie pomocy społecznej;
19)
utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie, w tym zapewnienie środków
na wynagrodzenia pracowników.
1.
Do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiat należy
1)
pomoc uchodźcom w zakresie indywidualnego programu integracji oraz opłacanie za te
osoby składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia;
2)
prowadzenie i rozwój infrastruktury ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
3)
realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na
celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego
wsparcia.
2.
Środki na realizację zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia budżet państwa.
Do zadań samorządu województwa należy
1)
opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewódzkiej w zakresie polityki
społecznej będącej integralną częścią strategii rozwoju województwa obejmującej w
szczególności programy: przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, wyrównywania szans
osób niepełnosprawnych, pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów
alkoholowych, współpracy z organizacjami pozarządowymi - po konsultacji z powiatami;
2)
organizowanie kształcenia, w tym prowadzenie publicznych szkół służb społecznych oraz
szkolenia zawodowego kadr pomocy społecznej;
3)
rozpoznawanie przyczyn ubóstwa oraz opracowywanie regionalnych programów pomocy społecznej
wspierających samorządy lokalne w działaniach na rzecz ograniczania tego zjawiska;
4)
inspirowanie i promowanie nowych rozwiązań w zakresie pomocy społecznej;
5)
organizowanie i prowadzenie regionalnych jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
6)
prowadzenie banku danych o wolnych miejscach w placówkach opiekuńczo-wychowawczych
na terenie województwa;
7)
sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu wojewodzie, również
w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu informatycznego;
8)
sporządzanie bilansu potrzeb w zakresie pomocy społecznej i przekazywanie go wojewodzie
do dnia 1 marca każdego roku;
9)
utworzenie i utrzymanie regionalnego ośrodka polityki społecznej, w tym zapewnienie
środków na wynagrodzenia pracowników.
Do zadań wojewody należy
1)
ustalanie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych
przez jednostki samorządu terytorialnego;
2)
stwierdzenie zgodności programów naprawczych w zakresie osiągania standardów w jednostkach
organizacyjnych pomocy społecznej oraz ocena stopnia ich realizacji;
3)
wydawanie i cofanie zezwoleń lub zezwoleń warunkowych na prowadzenie domów pomocy
społecznej oraz wydawanie i cofanie zezwoleń na prowadzenie placówek zapewniających
całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym
wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisów o działalności gospodarczej;
4)
prowadzenie rejestru domów pomocy społecznej, placówek zapewniających całodobową opiekę
osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w tym prowadzonych
na podstawie przepisów o działalności gospodarczej, placówek opiekuńczo-wychowawczych
i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych;
5)
koordynowanie działań w zakresie integracji osób posiadających status uchodźcy, w
szczególności w zakresie wskazania miejsca zamieszkania uchodźcy;
6)
wyznaczanie, w uzgodnieniu ze starostami powiatów prowadzących ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
ośrodka prowadzącego bank danych o dzieciach oczekujących na przysposobienie i kandydatach
zakwalifikowanych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej oraz o rodzinach zgłaszających
gotowość przysposobienia dziecka;
7)
realizacja lub zlecanie jednostkom samorządu terytorialnego lub podmiotom niepublicznym
zadań wynikających z programów rządowych;
8)
nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa, w tym nad
jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad jakością
usług, dla których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił
standardy, w tym standardy opieki i wychowania, a także nad zgodnością zatrudnienia
pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej z wymaganymi kwalifikacjami;
9)
kontrola jakości usług, o których mowa w pkt 8, wykonywanych przez podmioty niepubliczne
na podstawie umowy z organami administracji rządowej i samorządowej;
10)
kontrola placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle
chorym lub osobom w podeszłym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisów o działalności
gospodarczej, w zakresie standardów usług socjalno-bytowych i przestrzegania praw
tych osób;
11)
ocena stanu i efektywności pomocy społecznej, z uwzględnieniem bilansu potrzeb sporządzonego
przez samorząd województwa;
12)
sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej ministrowi właściwemu do spraw
zabezpieczenia społecznego, również w wersji elektronicznej, z zastosowaniem systemu
informatycznego;
13)
realizacja zadań określanych przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
w zakresie utrzymania i rozwoju systemu informatycznego w jednostkach organizacyjnych
pomocy społecznej w województwie oraz współfinansowanie i sprawowanie nadzoru nad
jego funkcjonowaniem.
1.
Do zadań ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego należy
1)
tworzenie koncepcji i określanie kierunków rozwoju w obszarze pomocy społecznej;
2)
zlecanie i finansowanie badań, ekspertyz i analiz w obszarze pomocy społecznej;
3)
monitorowanie standardów, o których mowa w art. 22 pkt 8;
4)
analiza skuteczności pomocy społecznej;
5)
inspirowanie i promowanie nowych form i metod działania, a także szkolenie kadr;
6)
nadzór merytoryczny nad szkoleniem w zakresie organizacji pomocy społecznej i specjalizacji
w zawodzie pracownik socjalny;
7)
opracowywanie i finansowanie programów osłonowych;
8)
zatwierdzanie w drodze decyzji administracyjnej programów szkolenia rodzin zastępczych;
9)
określanie zadań administracji publicznej w zakresie utrzymania i rozwoju systemu
informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej w województwach, przekazywanie
środków na współfinansowanie oraz sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem tego systemu;
10)
współdziałanie z organizacjami pozarządowymi.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia
1)
standardy dla poszczególnych rodzajów usług, kwalifikacje osób wykonujących te usługi
oraz termin dostosowania do wymaganych standardów, uwzględniając zakres usług, miejsce
i sposób ich realizacji oraz konieczność zapewnienia respektowania praw osób korzystających
z usług;
2)
standardy działalności zawodowej w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej,
uwzględniając aspekty etyczne tej działalności i konieczność zapewnienia wysokiej
jakości działań.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
standardy wymagań homologacyjnych i tryb homologacji systemów informatycznych, o których
mowa w art. 17 ust. 1 pkt 17, art. 19 pkt 17, art. 21 pkt 7, art. 22 pkt 12, stosowanych
w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, przez wskazanie rodzajów oprogramowania
objętych procedurami homologacji, ogólnego zakresu wymagań homologacyjnych, sposobu
ogłaszania wymagań, warunków zgłaszania oprogramowania do homologacji, przebiegu procedury
homologacji, mając na uwadze jednorodność zakresu i rodzaju danych, która umożliwia
ich scalanie w zbiór centralny.
4.
W przypadku gdy realizacja zadań określonych w ustawie jest związana z przekazywaniem
informacji w wersji elektronicznej z zastosowaniem systemu elektronicznego, minister
właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw informatyzacji
1)
ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski”, pełną specyfikację standardów stosowanych w oprogramowaniu umożliwiającym
łączenie, współpracę i wymianę informacji pomiędzy systemami informatycznymi;
2)
nieodpłatnie udostępni oprogramowanie lub dostęp do serwera internetowego, pozwalające
na sprawdzenie poprawności implementacji opublikowanych standardów przez oprogramowanie
stworzonego w celu przekazywania informacji przez podmioty obowiązane na podstawie
ustawy do jej przekazywania;
3)
nieodpłatnie udostępni podmiotom obowiązanym do przekazywania informacji na podstawie
niniejszej ustawy oprogramowanie spełniające standardy, o których mowa w pkt 1, w
wersjach działających na wszystkich powszechnie używanych w kraju systemach operacyjnych.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, realizując zadania określone
w ustawie związane z przekazywaniem informacji w wersji elektronicznej z zastosowaniem
systemu elektronicznego, uwzględnia zasadę równego traktowania wszystkich powszechnie
użytkowanych w kraju systemów operacyjnych oraz uwzględnia potrzebę umożliwienia wszystkim
podmiotom obowiązanym do przechowywania informacji w wersji elektronicznej, stosowania
oprogramowania dostosowanego do używanych systemów informatycznych bez konieczności
ponoszenia dodatkowych kosztów licencyjnych.
1.
Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę
poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia.
2.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu,
o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego
programu pomocy społecznej.
1.
Organy administracji rządowej i samorządowej, zwane dalej „organami”, mogą zlecać
realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, udzielając dotacji na finansowanie
lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania
1)
organizacjom pozarządowym prowadzącym działalność w zakresie pomocy społecznej,
2)
osobom prawnym i jednostkom organizacyjnym działającym na podstawie przepisów o stosunku
Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stosunku Państwa do
innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancji wolności sumienia i wyznania,
jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności w zakresie pomocy społecznej
- zwanym dalej „podmiotami uprawnionymi”.
2.
Zlecenie realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej nie może obejmować ustalania
uprawnień do świadczeń, opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz
wypłaty świadczeń pieniężnych.
3.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do
1)
partii politycznych;
2)
związków zawodowych i organizacji pracodawców;
3)
samorządów zawodowych;
4)
fundacji utworzonych przez partie polityczne.
4.
Zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej odbywa się po uprzednim przeprowadzeniu
konkursu ofert.
Konkurs ofert realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej odbywa się przy uwzględnieniu
zasady pomocniczości, efektywności, uczciwej konkurencji i jawności.
1.
Podmioty uprawnione mogą z własnej inicjatywy wystąpić z ofertą realizacji zadania
z zakresu pomocy społecznej, zwaną dalej „ofertą”.
2.
Oferta, o której mowa w ust. 1, może dotyczyć także zadania realizowanego dotychczas
przez inny podmiot.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 2, organ w terminie nieprzekraczającym 2 miesięcy
1)
rozpatruje celowość zlecenia określonego zadania podmiotom uprawnionym, biorąc pod
uwagę stopień, w jakim oferta odpowiada priorytetom zadań z zakresu pomocy społecznej,
daje gwarancję realizacji zadania zgodnie z obowiązującymi standardami, środki dostępne
na realizację określonego zadania i korzyści wynikające z realizacji zadania przez
te podmioty;
2)
podejmuje decyzję, a w przypadku stwierdzenia celowości realizacji określonego zadania
z zakresu pomocy społecznej przez podmioty uprawnione informuje składającego ofertę
o przybliżonym terminie wszczęcia konkursu ofert.
1.
Organ planujący zlecenie realizacji zadania podmiotom uprawnionym ogłasza otwarty
konkurs ofert z terminem składania ofert nie krótszym niż 30 dni.
2.
Ogłoszenie o otwartym konkursie ofert powinno zawierać informacje o
1)
rodzaju zadania;
2)
wysokości dotacji na realizację zadania;
3)
warunkach przyznawania dotacji;
4)
terminie i warunkach realizacji zadania;
5)
terminie składania ofert;
6)
terminie, trybie i kryteriach stosowanych przy wyborze oferty.
3.
Ogłoszenie o otwartym konkursie ofert zamieszcza się, w zależności od rodzaju zadania,
w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim lub lokalnym oraz w Biuletynie Informacji Publicznej,
jak również na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu zlecającego realizację zadania
w miejscu przeznaczonym na ogłoszenia. Ogłoszenie może być ponadto rozpowszechniane
w inny sposób zapewniający dostęp do informacji potencjalnym oferentom, w tym, w miarę
możliwości, z użyciem powszechnie dostępnych sieci teleinformatycznych.
4.
W ogłoszeniu o otwartym konkursie ofert organ planujący zlecić realizację zadania
zamieszcza informacje o zrealizowanych w bieżącym roku i w roku poprzednim zadaniach
tego samego rodzaju oraz o koszcie ich realizacji, przy udziale podmiotów uprawnionych,
ze szczególnym uwzględnieniem dotacji przekazanych tym podmiotom.
1.
Oferta podmiotu uprawnionego powinna zawierać
1)
szczegółowy zakres rzeczowy proponowanego do realizacji zadania zawierający opis planowanego
działania;
2)
informacje o terminie i miejscu realizacji zadania;
3)
kalkulację przewidywanych kosztów realizacji zadania;
4)
informacje o posiadanych zasobach rzeczowych i kadrowych zapewniających realizację
zadania;
5)
informacje o wysokości środków finansowych własnych albo pozyskanych z innych źródeł
na realizację danego zadania;
6)
informację o wcześniejszej działalności podmiotu składającego ofertę w zakresie, którego
dotyczy zadanie;
7)
inne informacje wymagane zgodnie z ogłoszeniem o otwartym konkursie ofert.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór oferty podmiotu uprawnionego, uwzględniając konieczność podania pełnych informacji
dotyczących składanej oferty.
Warunkiem rozpatrzenia oferty jest
1)
zamieszczenie w ofercie informacji, o których mowa w art. 29 ust. 1;
2)
dołączenie aktualnego odpisu potwierdzającego wpis do właściwej ewidencji lub rejestru
dotyczących statusu prawnego uprawnionego podmiotu i prowadzonej przez niego działalności;
3)
przedstawienie sprawozdania finansowego i merytorycznego z działalności podmiotu za
ubiegły rok lub - w przypadku dotychczasowej krótszej działalności - za okres tej
działalności.
1.
Przy rozpatrywaniu ofert organ ogłaszający konkurs
1)
dokonuje oceny zgłoszonych możliwości realizacji zadania przez podmioty uprawnione;
2)
uwzględnia zadeklarowaną przez podmiot uprawniony jakość działania i kwalifikacje
osób, przy udziale których podmiot uprawniony ma realizować zadanie;
3)
dokonuje oceny przedstawionej we wniosku kalkulacji kosztów realizacji zadania, w
tym w relacji do zakresu rzeczowego zadania;
4)
uwzględnia zadeklarowany udział środków finansowych własnych albo pozyskanych z innych
źródeł na realizację zadania;
5)
uwzględnia analizę i ocenę realizacji zadań zleconych podmiotowi uprawnionemu w okresie
poprzednim, biorąc pod uwagę rzetelność i terminowość oraz sposób rozliczenia otrzymanych
na ten cel środków;
6)
uwzględnia wysokość dotacji, która jest przeznaczona na realizację zadania.
2.
Organ ogłaszając otwarty konkurs ofert jest obowiązany w uzasadnieniu wyboru oferty
ustosunkować się do spełniania przez podmiot uprawniony wymogów określonych w ustawie
oraz w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 28.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w przypadku, gdy w wyniku ogłoszenia otwartego
konkursu ofert została zgłoszona jedna oferta.
1.
Organ ogłaszający otwarty konkurs ofert może powołać zespół opiniujący oferty w celu
przedłożenia propozycji co do wyboru oferty.
2.
Oferty sporządzone wadliwie albo niekompletne co do wymaganego zestawu dokumentów
lub informacji pozostają bez rozpatrzenia.
3.
Wyniki otwartego konkursu ofert oraz warunki zlecenia realizacji zadania podaje się
do wiadomości publicznej.
4.
Wyłoniony w drodze otwartego konkursu ofert podmiot zawiera umowę o realizację zadania.
1.
Podmiot przyjmujący zlecenie realizacji zadania zobowiązuje się do wykonania zadania
w zakresie i na zasadach określonych w umowie o realizację zadania, a organ zlecający
realizację zadania do przekazania określonych środków finansowych w formie dotacji.
2.
Umowa o realizację zadania jest sporządzana w formie pisemnej i określa
1)
szczegółowy opis zadania i termin jego realizacji;
2)
dotację celową należną podmiotowi realizującemu zadanie i tryb płatności;
3)
tryb kontroli realizacji zadania;
4)
sposób rozliczenia udzielonej dotacji celowej i zasady zwrotu niewykorzystanej części
dotacji.
3.
Umowa niespełniająca wymogów określonych w ust. 2 jest nieważna.
4.
Umowę o realizację zadania z zakresu pomocy społecznej zawiera się na czas określony,
uzależniony od rodzaju zleconego zadania, nie dłuższy jednak niż 5 lat.
5.
Zadanie z zakresu pomocy społecznej nie może być realizowane przez podmiot niebędący
stroną umowy, chyba że umowa przewiduje taką możliwość.
6.
Podmiot przyjmujący zlecenie jest obowiązany do wyodrębnienia w ewidencji księgowej
środków otrzymanych na realizację umowy.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
ramowy wzór umowy o realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, uwzględniając
konieczność zapewnienia pełnych informacji dotyczących wykonania zlecenia.
Organ zlecający realizację zadania z zakresu pomocy społecznej dokonuje okresowej
kontroli i oceny realizacji zadania, w szczególności badając
1)
stan realizacji zadania;
2)
efektywność, rzetelność i jakość realizacji zadania;
3)
prawidłowość wykorzystania dotacji na realizację zadania;
4)
prawidłowość prowadzonej dokumentacji dotyczącej realizacji zadania.
1.
Podmiot przyjmujący zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej jest obowiązany
do złożenia sprawozdania z jego realizacji.
2.
Okresem sprawozdawczym jest rok budżetowy.
3.
W przypadku zawarcia umowy na okres krótszy niż rok, okresem sprawozdawczym jest okres,
na który umowa została zawarta.
4.
Sprawozdanie z realizacji zadania powinno zostać sporządzone w terminie 30 dni po
upływie okresu, na który umowa została zawarta.
5.
W przypadku gdy umowa została zawarta na czas dłuższy niż okres sprawozdawczy lub
jest wykonywana przez okres dłuższy niż okres sprawozdawczy, podmiot wykonujący zadanie
przedstawia podmiotowi zlecającemu realizację zadania sprawozdanie z realizacji zadania
w terminie 30 dni po upływie każdego roku budżetowego oraz w terminie 30 dni po upływie
okresu, na który umowa została zawarta.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając konieczność zapewnienia pełnych
informacji dotyczących wykonania zlecenia.
Świadczeniami z pomocy społecznej są
1)
świadczenia pieniężne
a)
zasiłek stały,
b)
zasiłek okresowy,
c)
zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,
d)
zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,
e)
pomoc dla rodzin zastępczych,
f)
pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,
g)
świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka
polskiego dla uchodźców;
2)
świadczenia niepieniężne
a)
praca socjalna,
b)
bilet kredytowany,
c)
składki na ubezpieczenie zdrowotne,
d)
składki na ubezpieczenia społeczne,
e)
pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,
f)
sprawienie pogrzebu,
g)
poradnictwo specjalistyczne,
h)
interwencja kryzysowa,
i)
schronienie,
j)
posiłek,
k)
niezbędne ubranie,
l)
usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach
pomocy,
m)
specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia,
n)
mieszkanie chronione,
o)
pobyt i usługi w domu pomocy społecznej,
p)
opieka i wychowanie w rodzinie zastępczej i w placówce opiekuńczo-wychowawczej,
q)
pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym,
pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie - w formie rzeczowej dla
osób usamodzielnianych,
r)
szkolenia, poradnictwo rodzinne i terapia rodzinna prowadzone przez ośrodki adopcyjno-opiekuńcze.
1.
Zasiłek stały przysługuje
1)
pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu
wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej;
2)
pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu
wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie
są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
2.
Zasiłek stały ustala się w wysokości
1)
w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby
samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być
wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2)
w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie
a dochodem na osobę w rodzinie.
3.
Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie.
4.
W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej zasiłek stały nie
przysługuje.
5.
Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się o przyjęcie do niego
uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy
społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu była uprawniona do
zasiłku stałego.
1.
Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność,
bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów
zabezpieczenia społecznego
1)
osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej;
2)
rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
2.
Zasiłek okresowy ustala się
1)
w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium
dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku
nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;
2)
w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem
tej rodziny.
3.
Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy
między
1)
kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2)
kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.
4.
Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
5.
Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej
na podstawie okoliczności sprawy.
6.
Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku okresowego,
o których mowa w ust. 2 i 3.
1.
W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.
2.
Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów
zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku
domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
3.
Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń
na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia może
być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia
zdrowotne.
4.
Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.
1.
Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty
w wyniku zdarzenia losowego.
2.
Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty
w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
3.
Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu
i może nie podlegać zwrotowi.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających
kryterium dochodowe może być przyznany
1)
specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
2)
zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub
całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
1.
Za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej,
osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie
niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca
składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobę
w rodzinie, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza
150% kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i osoba opiekująca się nie podlega
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów lub nie otrzymuje
emerytury albo renty. Dotyczy to również osób, które w związku z koniecznością sprawowania
opieki pozostają na bezpłatnym urlopie.
2.
Przez ojca i matkę, o których mowa w ust. 1, należy rozumieć również ojca i matkę
współmałżonka.
3.
Konieczność sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad osobami, o których mowa
w ust. 1, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w zaświadczeniu wydanym nie wcześniej
niż na 14 dni przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia.
4.
Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości określonej przepisami o
systemie ubezpieczeń społecznych jest opłacana przez okres sprawowania opieki.
5.
Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysługuje osobie, która w dniu
złożenia wniosku o przyznanie świadczenia
1)
ukończyła 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego)
wynoszącego co najmniej 10 lat;
2)
posiada okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy) wynoszący 20 lat w przypadku
kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.
6.
Przy ustalaniu okresu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 5, okresy nieskładkowe ustala
się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.
1.
Osobie albo rodzinie gmina może przyznać pomoc w formie pieniężnej lub rzeczowej,
w celu ekonomicznego usamodzielnienia.
2.
Pomoc w formie pieniężnej w celu ekonomicznego usamodzielnienia może być przyznana
w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki.
3.
Warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz jej zabezpieczenie określa się w umowie
z gminą.
4.
Pożyczka może być umorzona w całości lub w części, jeżeli przyczyni się to do szybszego
osiągnięcia celów pomocy społecznej.
5.
Pomoc w formie rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia następuje przez udostępnienie
maszyn i narzędzi pracy stwarzających możliwość zorganizowania własnego warsztatu
pracy oraz urządzeń ułatwiających pracę niepełnosprawnym.
6.
Przedmioty, o których mowa w ust. 5, są udostępniane na podstawie umowy użyczenia.
7.
Podstawą odmowy przyznania albo ograniczenia rozmiarów pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie
może być uchylanie się przez osobę lub rodzinę ubiegającą się o pomoc od podjęcia
odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
albo poddania się przeszkoleniu zawodowemu.
8.
Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli osoba lub rodzina
ubiegająca się otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.
9.
W sprawach, o których mowa w ust. 1-8, gmina współdziała z powiatowym urzędem pracy.
10.
Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb przyznawania
i zwrotu zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.
Sprawienie pogrzebu odbywa się w sposób ustalony przez gminę, zgodnie z wyznaniem
zmarłego.
1.
Praca socjalna świadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich
środowisku społecznym. Praca socjalna prowadzona jest
1)
z osobami i rodzinami w celu rozwinięcia lub wzmocnienia ich aktywności i samodzielności
życiowej;
2)
ze społecznością lokalną w celu zapewnienia współpracy i koordynacji działań instytucji
i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb członków społeczności.
2.
Praca socjalna może być prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny.
3.
W pracy socjalnej wykorzystuje się właściwe tej działalności metody i techniki, stosowane
z poszanowaniem godności osoby i jej prawa do samostanowienia.
4.
Praca socjalna świadczona jest osobom i rodzinom bez względu na posiadany dochód.
1.
Poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, jest
świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia
w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, bez względu na posiadany dochód.
2.
Poradnictwo prawne realizuje się przez udzielanie informacji o obowiązujących przepisach
z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego, ochrony praw
lokatorów.
3.
Poradnictwo psychologiczne realizuje się przez procesy diagnozowania, profilaktyki
i terapii.
4.
Poradnictwo rodzinne obejmuje szeroko rozumiane problemy funkcjonowania rodziny, w
tym problemy wychowawcze w rodzinach naturalnych i zastępczych oraz problemy opieki
nad osobą niepełnosprawną, a także terapię rodzinną.
1.
Interwencja kryzysowa stanowi zespół działań podejmowanych na rzecz osób i rodzin,
w tym dotkniętych przemocą, w celu zapobiegania lub pogłębiania się występujących
dysfunkcji.
2.
Interwencją kryzysową obejmuje się osoby i rodziny bez względu na posiadany dochód.
3.
W ramach interwencji kryzysowej udziela się w szczególności poradnictwa specjalistycznego
oraz schronienia dostępnego przez całą dobę.
4.
Matki z małoletnimi dziećmi oraz kobiety w ciąży dotknięte przemocą lub znajdujące
się w innej sytuacji kryzysowej mogą w ramach interwencji kryzysowej znaleźć schronienie
i wsparcie w domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży. Do tych domów
mogą być również przyjmowani ojcowie z małoletnimi dziećmi albo inne osoby sprawujące
opiekę prawną nad dziećmi.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
standard obowiązujących podstawowych usług świadczonych przez domy dla matek z małoletnimi
dziećmi i kobiet w ciąży oraz tryb kierowania i przyjmowania do takich domów, uwzględniając
możliwości odizolowania ubiegających się o pomoc osób od sprawcy przemocy i przezwyciężenia
sytuacji kryzysowej.
1.
Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest
tego pozbawiona.
2.
Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego
w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych.
3.
Przyznanie niezbędnego ubrania następuje przez dostarczenie osobie potrzebującej bielizny,
odzieży i obuwia odpowiednich do jej indywidualnych właściwości oraz pory roku.
4.
Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje
osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.
5.
Pomoc, o której mowa w ust. 4, przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole
może być realizowana w formie zakupu posiłków.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. koszty obsługi, o których
mowa w art. 33 ust. 2, stanowią 2% wydatków na świadczenia rodzinne.
Świadczenia rodzinne przysługujące za maj 2004 r. wypłaca się nie później niż do dnia
15 czerwca 2004 r.
1.
Osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności,
polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu jej problemów życiowych,
w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.
2.
Indywidualny program wychodzenia z bezdomności jest opracowywany przez pracownika
socjalnego ośrodka pomocy społecznej wraz z osobą bezdomną i podlega zatwierdzeniu
przez kierownika ośrodka.
3.
Jeżeli osoba bezdomna przebywa w schronisku lub domu dla bezdomnych, indywidualny
program wychodzenia z bezdomności może być opracowany przez pracownika socjalnego
zatrudnionego w tej placówce, z zastrzeżeniem ust. 5.
4.
Realizatorem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności w przypadku, o którym
mowa w ust. 3, jest schronisko lub dom dla bezdomnych.
5.
Jeżeli indywidualny program wychodzenia z bezdomności wykracza poza będące w dyspozycji
placówki środki pomocy lub zachodzi konieczność objęcia osoby bezdomnej ubezpieczeniem
zdrowotnym, podlega on zatwierdzeniu przez kierownika ośrodka pomocy społecznej. W
takim przypadku w programie wskazuje się podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych
postanowień programu.
6.
Indywidualny program wychodzenia z bezdomności powinien uwzględniać sytuację osoby
bezdomnej oraz zapewniać szczególne wspieranie osobie aktywnie uczestniczącej w wychodzeniu
z bezdomności.
7.
Indywidualny program wychodzenia z bezdomności, stosownie do potrzeb osoby bezdomnej,
może uwzględniać wszelkie środki pomocy, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej
realizujący program.
8.
Za osobę bezdomną objętą indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności ośrodek
pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne na zasadach określonych
w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia.
1.
Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych
osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych
usług opiekuńczych.
2.
Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również
osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący
małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić.
3.
Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę
higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie
kontaktów z otoczeniem.
4.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb
wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze
specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.
5.
Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres
i miejsce świadczenia.
6.
Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności
za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych
usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki
częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje specjalistycznych usług
opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te usługi oraz warunki i tryb ustalania
i pobierania opłat za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami
psychicznymi, jak również warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat,
ze względu na szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację
materialną tych osób.
1.
Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej
opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi
opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w ośrodku wsparcia.
2.
Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu.
3.
W ośrodku wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe okresowego pobytu.
4.
Ośrodkiem wsparcia jest środowiskowy dom samopomocy, dzienny dom pomocy, dom dla matek
z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko i dom dla bezdomnych oraz klub
samopomocy.
1.
W przypadku braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania
osoba wymagająca z powodu wieku pomocy innych osób może korzystać z usług opiekuńczych
i bytowych w formie rodzinnego domu pomocy.
2.
Rodzinny dom pomocy stanowi formę usług opiekuńczych i bytowych świadczonych całodobowo
przez osobę w jej miejscu zamieszkania dla nie mniej niż trzech i nie więcej niż ośmiu
osób wymagających z powodu wieku wsparcia w tej formie.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
standardy, rodzaj i zakres usług bytowych i opiekuńczych świadczonych przez rodzinny
dom pomocy, warunki kierowania, odpłatności i nadzoru nad rodzinnymi domami pomocy,
kierując się potrzebą zapewnienia właściwej opieki osobom umieszczonym w rodzinnym
domu pomocy.
1.
Osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę
potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie
świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami
psychicznymi, osobie opuszczającej rodzinę zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą,
młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, uchodźcy, może być przyznany
pobyt w mieszkaniu chronionym.
2.
Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające,
pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt
w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki
samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną.
3.
Mieszkanie chronione może być prowadzone przez każdą jednostkę organizacyjną pomocy
społecznej.
1.
Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności,
niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić
niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w
domu pomocy społecznej.
2.
Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego
typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że
okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela
ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej.
3.
Osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest przez starostę do zakładu
opiekuńczo-leczniczego lub placówki pielęgnacyjno-opiekuńczej.
4.
W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy
nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają
swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do
zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego
lub opiekuna - prokuratora.
1.
Dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne
na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie i formach wynikających z indywidualnych
potrzeb osób w nim przebywających, zwanych dalej „mieszkańcami domu”.
2.
Organizacja domu pomocy społecznej, zakres i poziom usług świadczonych przez dom uwzględnia
w szczególności wolność, intymność, godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców
domu oraz stopień ich fizycznej i psychicznej sprawności.
3.
Dom pomocy społecznej może również świadczyć usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi
opiekuńcze dla osób w nim niezamieszkujących.
Domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się
na domy dla
1)
osób w podeszłym wieku;
2)
osób przewlekle somatycznie chorych;
3)
osób przewlekle psychicznie chorych;
4)
dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie;
5)
dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie;
6)
osób niepełnosprawnych fizycznie.
1.
Domy pomocy społecznej mogą prowadzić, po uzyskaniu zezwolenia wojewody
1)
jednostki samorządu terytorialnego;
2)
Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje społeczne, fundacje
i stowarzyszenia;
3)
inne osoby prawne;
4)
osoby fizyczne.
2.
Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej wydaje wojewoda właściwy ze względu
na położenie domu.
3.
Wojewoda wydaje zezwolenie, jeżeli podmiot o nie występujący
1)
spełnia warunki określone w niniejszej ustawie;
2)
spełnia standardy, o których mowa w art. 55 ust. 1 i 2;
3)
przedstawi
a)
dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, na której jest usytuowany
dom,
b)
dokumenty potwierdzające spełnianie wymagań określonych odrębnymi przepisami,
c)
regulamin organizacyjny domu pomocy społecznej lub jego projekt,
d)
w przypadku podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3 - dokumenty potwierdzające
status prawny tego podmiotu.
4.
Zezwolenie wydaje się po przeprowadzeniu wizytacji obiektu, w którym usytuowany jest
dom pomocy społecznej.
5.
Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej wydaje się na czas nieokreślony.
6.
Wojewoda prowadzi rejestr domów pomocy społecznej. Wojewoda corocznie, do dnia 30
czerwca, ogłasza rejestr domów pomocy społecznej w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
7.
Bez zgody wojewody właściwe organy samorządu województwa, powiatu i miasta na prawach
powiatu nie mogą zmienić przeznaczenia oraz typu domu pomocy społecznej i ośrodka
wsparcia.
8.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób funkcjonowania określonych typów domów pomocy społecznej i obowiązujący standard
podstawowych usług świadczonych przez domy pomocy społecznej,
2)
rodzaje dokumentów wymaganych do uzyskania zezwolenia,
3)
wzór wniosku o wydanie zezwolenia,
4)
tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu pomocy społecznej
- uwzględniając indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne mieszkańców domów
oraz osób kierowanych do domów pomocy społecznej.
1.
Wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki mieszkańcom oraz zaspokajaniem
ich niezbędnych potrzeb bytowych i społecznych w całości pokrywa dom pomocy społecznej.
2.
Dom pomocy społecznej umożliwia i organizuje mieszkańcom pomoc w korzystaniu ze świadczeń
zdrowotnych przysługujących im na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Dom pomocy społecznej pokrywa opłaty ryczałtowe i częściową odpłatność do wysokości
limitu ceny, przewidziane w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu
Zdrowia.
4.
Dom pomocy społecznej może pokryć wydatki ponoszone na niezbędne usługi pielęgnacyjne
w zakresie wykraczającym poza uprawnienia wynikające z przepisów o powszechnym ubezpieczeniu
w Narodowym Funduszu Zdrowia.
1.
Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt
w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania
do domu pomocy społecznej.
2.
Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom
pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku
regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa, z zastrzeżeniem
ust. 5.
3.
W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu braku wolnych miejsc,
powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz o przewidywanym terminie
oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się do domów pomocy społecznej prowadzonych na zlecenie
organów jednostek samorządu terytorialnego.
5.
W przypadku regionalnego domu pomocy społecznej finansowanego z dochodów własnych
samorządu województwa decyzję o skierowaniu wydaje organ gminy, a decyzję o umieszczeniu
i opłacie za pobyt wydaje marszałek województwa na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1
i ust. 2 pkt 1, przy czym art. 64 stosuje się odpowiednio.
Osoba otrzymująca, do dnia wejścia w życie ustawy, gwarantowany zasiłek okresowy na
podstawie przepisów o pomocy społecznej nabywa prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego,
o którym mowa w art. 11. Do trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 11 ust. 1, wlicza
się okresy, za które został wypłacony gwarantowany zasiłek okresowy.
1.
Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu
utrzymania.
2.
Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca
1)
w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta)
i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego
roku;
2)
w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim
dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku;
3)
w regionalnym domu pomocy społecznej - ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim
dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku.
1.
Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności
1)
mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów
dziecka,
2)
małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3)
gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej
- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat,
jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
2.
Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą
1)
mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich
przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2)
małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust.
2
a)
w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 250% kryterium
dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu
opłaty nie może być niższa niż 250% tego kryterium,
b)
w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 250%
kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu
opłaty nie może być niższa niż 250% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3)
gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy
między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez
osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
3.
W przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, z obowiązku
opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której
osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia
zwrotu poniesionych na ten cel wydatków.
4.
Dochód mieszkańca domu podejmującego pracę ze wskazań terapeutyczno-rehabilitacyjnych
lub uczestniczącego w warsztatach terapii zajęciowej, stanowiący podstawę naliczania
opłaty, zmniejsza się o 50% kwoty otrzymywanej z tytułu wynagrodzenia za tę pracę
lub o kwotę odpowiadającą wysokości kieszonkowego wypłacanego z tytułu uczestnictwa
w tych warsztatach.
1.
Mieszkaniec domu wnosi opłatę do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgodą
opłata może być potrącana
1)
z emerytury lub renty mieszkańca domu - przez właściwy organ emerytalno-rentowy, zgodnie
z odrębnymi przepisami;
2)
z zasiłku stałego mieszkańca domu - przez ośrodek pomocy społecznej dokonujący wypłaty
świadczenia; opłatę za pobyt ośrodek pomocy społecznej przekazuje na rachunek bankowy
domu pomocy społecznej.
2.
Osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2, wnoszą opłatę ustaloną zgodnie z art.
61 ust. 2 pkt 2 do kasy lub na rachunek bankowy gminy, z której mieszkaniec domu został
skierowany; opłatę tę gmina wraz z opłatą, o której mowa w art. 61 ust. 2 pkt 3, przekazuje
na rachunek bankowy właściwego domu pomocy społecznej.
1.
Mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu
pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat
za okres nieobecności mieszkańca domu nieprzekraczającej 21 dni w roku kalendarzowym.
2.
Za małoletniego mieszkańca domu nie wnosi się opłaty z jego dochodu i dochodu osób
obowiązanych do wnoszenia opłaty w okresie jego nieobecności nieprzekraczającej 70
dni w roku kalendarzowym, jeżeli w tym czasie przebywa w domu rodzinnym.
Osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek,
częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli
1)
wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia
lub innej placówce;
2)
występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność,
śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub
innych zdarzeń losowych;
3)
małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia;
4)
osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko.
1.
Do domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty niepubliczne, o których mowa
w art. 57 ust. 1 pkt 2-4, jeżeli nie są one prowadzone na zlecenie organu jednostki
samorządu terytorialnego, nie stosuje się art. 59-64.
2.
W przypadku braku miejsc w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym lub powiatowym
gmina może kierować osoby tego wymagające do domu pomocy społecznej, który nie jest
prowadzony na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub starosty. W takim
przypadku stosuje się odpowiednio art. 61-64, z tym że wysokość opłaty za pobyt w
takim domu określa umowa zawarta przez gminę z podmiotem prowadzącym dom.
Rada gminy może określić, w drodze uchwały, dla osób, o których mowa w art. 61 ust.
1 pkt 1 i 2, korzystniejsze warunki ustalania opłat za pobyt w domu pomocy społecznej
o zasięgu gminnym, częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, zwrotu należności
za okres nieobecności osoby w domu.
1.
Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę
osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona
po uzyskaniu zezwolenia wojewody.
2.
Wojewoda wydaje zezwolenie, jeżeli podmiot o nie występujący
1)
spełnia warunki określone w niniejszej ustawie;
2)
spełnia standardy, o których mowa w art. 68;
3)
przedstawi
a)
wniosek o zezwolenie,
b)
dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, na której jest usytuowany
dom,
c)
dokumenty potwierdzające spełnianie wymagań określonych odrębnymi przepisami,
d)
koncepcję prowadzenia placówki,
e)
informację o sposobie finansowania placówki i niezaleganiu z płatnościami wobec urzędu
skarbowego i składkami do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
f)
informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności osoby, która będzie kierowała
placówką, i zaświadczenie, że ze względu na stan zdrowia jest ona zdolna do prowadzenia
placówki.
3.
Wojewoda prowadzi rejestr placówek, o których mowa w ust. 1. Rejestr jest jawny.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
tryb postępowania w sprawach dotyczących wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie
działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową
opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku i wzór
wniosku o zezwolenie, uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej opieki osobom
przebywającym w takich placówkach.
1.
Opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle
chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na świadczeniu przez całą dobę usług
1)
opiekuńczych zapewniających
a)
udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,
b)
pielęgnację, w tym pielęgnację w czasie choroby,
c)
opiekę higieniczną,
d)
niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych,
e)
kontakty z otoczeniem;
2)
bytowych zapewniających
a)
miejsce pobytu,
b)
wyżywienie,
c)
utrzymanie czystości.
2.
Sposób świadczenia usług powinien uwzględniać stan zdrowia, sprawność fizyczną i intelektualną
oraz indywidualne potrzeby i możliwości osoby przebywającej w placówce, a także prawa
człowieka, w tym w szczególności prawo do godności, wolności, intymności i poczucia
bezpieczeństwa.
3.
Usługi opiekuńcze powinny zapewniać
1)
pomoc w czynnościach życia codziennego, w miarę potrzeby pomoc w ubieraniu się, jedzeniu,
myciu i kąpaniu;
2)
organizację czasu wolnego;
3)
pomoc w zakupie odzieży i obuwia;
4)
pielęgnację w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.
4.
Miejsce pobytu powinno spełniać następujące warunki
1)
budynek i jego otoczenie - bez barier architektonicznych;
2)
w budynkach wielokondygnacyjnych bez wind - pokoje mieszkalne usytuowane na parterze;
3)
pokoje mieszkalne - nie więcej niż trzyosobowe, z tym że
a)
pokój jednoosobowy - nie mniejszy niż 9 m
b)
pokój dwu- i trzyosobowy - o powierzchni nie mniejszej niż po 6 m
c)
pokoje mieszkalne - wyposażone w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła i szafkę
nocną dla każdej osoby.
5.
Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna posiadać
1)
pokój dziennego pobytu służący jako jadalnia;
2)
pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;
3)
jedną łazienkę dla nie więcej niż pięciu osób i jedną toaletę dla nie więcej niż czterech
osób, wyposażone w uchwyty ułatwiające osobom mniej sprawnym korzystanie z tych pomieszczeń.
6.
Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna zapewnić
1)
co najmniej 3 posiłki dziennie, w tym posiłki dietetyczne, zgodnie ze wskazaniem lekarza;
2)
przerwę między posiłkami nie krótszą niż 4 godziny, przy czym ostatni posiłek nie
powinien być podawany wcześniej niż o godzinie 18;
3)
dostęp do drobnych posiłków i napojów między posiłkami;
4)
możliwość spożywania posiłków w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby karmienie;
5)
środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne przedmioty niezbędne
do higieny osobistej;
6)
sprzątanie pomieszczeń, w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz dziennie.
1.
W przypadku prowadzenia przez podmioty, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2, w ramach
działalności statutowej, placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym,
przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, stosuje się art. 67 ust. 1-3 i art.
68.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
tryb postępowania w sprawach dotyczących wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie
placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym
lub osobom w podeszłym wieku i wzór wniosku o zezwolenie, uwzględniając konieczność
zapewnienia właściwej opieki osobom przebywającym w takich placówkach.
1.
Rodzinie mającej trudności w wypełnianiu swoich zadań oraz dziecku z tej rodziny udziela
się pomocy, w szczególności w formie
1)
poradnictwa rodzinnego;
2)
terapii rodzinnej rozumianej jako działania psychologiczne, pedagogiczne i socjologiczne,
mające na celu przywrócenie rodzinie zdolności do wypełniania jej zadań;
3)
pracy socjalnej;
4)
zapewnienia dzieciom opieki i wychowania poza rodziną.
2.
Rodzina otrzymuje pomoc w szczególności przez działania
1)
specjalisty przygotowanego do pracy z rodziną lub w środowisku lokalnym;
2)
placówek opiekuńczo-wychowawczych wsparcia dziennego;
3)
innych podmiotów, których działanie daje potrzebne wsparcie dziecku i rodzinie.
3.
Udzielając pomocy należy mieć na względzie podmiotowość dziecka i rodziny oraz prawo
dziecka do
1)
wychowania w rodzinie, a w przypadku wychowywania dziecka poza rodziną do zapewnienia
mu w miarę możliwości zgodnie z jego potrzebami opieki i wychowania w rodzinnych formach
opieki zastępczej;
2)
zapewnienia stabilnego środowiska wychowawczego;
3)
utrzymywania osobistych kontaktów z rodziną;
4)
powrotu do rodziny naturalnej;
5)
traktowania w sposób sprzyjający poczuciu godności i wartości osobowej;
6)
ochrony przed arbitralną lub bezprawną ingerencją w życie prywatne dziecka;
7)
praktyk religijnych zgodnych z wolą rodziców i potrzebami dziecka;
8)
kształcenia, rozwoju uzdolnień, zainteresowań i indywidualności oraz zabawy i wypoczynku;
9)
pomocy w przygotowaniu do samodzielnego życia w przypadku wychowywania poza rodziną
naturalną;
10)
dostępu do informacji;
11)
wyrażania opinii w sprawach, które go dotyczą;
12)
ochrony przed poniżającym traktowaniem i karaniem.
1.
W celu wsparcia funkcji opiekuńczych rodziny dziecko może zostać objęte opieką i wychowaniem
w następujących placówkach opiekuńczo-wychowawczych wsparcia dziennego
1)
opiekuńczej, prowadzonej w formie kół zainteresowań, świetlic, klubów, ognisk wychowawczych,
które pomagają dzieciom w pokonywaniu trudności szkolnych i organizowaniu czasu wolnego;
2)
specjalistycznej, w której jest realizowany program psychokorekcyjny lub psychoprofilaktyczny,
w tym terapia pedagogiczna, psychologiczna, rehabilitacja, resocjalizacja.
2.
Pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej wsparcia dziennego jest dobrowolny i nieodpłatny.
3.
W działaniach wychowawczych organizowanych w placówce opiekuńczo-wychowawczej wsparcia
dziennego powinni czynnie uczestniczyć rodzice lub opiekunowie dziecka.
4.
Placówka opiekuńczo-wychowawcza wsparcia dziennego współdziała z osobami i podmiotami
działającymi w środowisku lokalnym.
1.
Dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej zapewnia się opiekę
i wychowanie w rodzinie zastępczej.
2.
Rodzina zastępcza może być ustanowiona również dla dziecka niedostosowanego społecznie.
3.
Rodzina zastępcza w wypełnianiu swoich funkcji kieruje się dobrem przyjętego dziecka
i poszanowaniem jego praw.
4.
Rodzina zastępcza sprawuje opiekę nad powierzonym dzieckiem osobiście, z wyjątkiem
przypadków gdy osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej okresowo nie może z powodów
zdrowotnych lub losowych sprawować opieki osobiście albo gdy dziecko okresowo przebywa
w szczególności w sanatorium, szpitalu, domu pomocy społecznej, specjalnym ośrodku
szkolno-wychowawczym, młodzieżowym ośrodku wychowawczym lub w innej placówce zapewniającej
opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.
5.
Rodzina zastępcza zapewnia dziecku warunki rozwoju i wychowania odpowiednie do jego
stanu zdrowia i poziomu rozwoju, w tym
1)
odpowiednie warunki bytowe;
2)
możliwości rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego;
3)
możliwości zaspokojenia indywidualnych potrzeb dziecka;
4)
możliwość właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań;
5)
odpowiednie warunki do wypoczynku i organizacji czasu wolnego.
6.
Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu.
Przy umieszczaniu kolejnego dziecka w istniejącej już rodzinie zastępczej sąd zasięga
opinii powiatowego centrum pomocy rodzinie właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
rodziny zastępczej.
7.
W przypadku pilnej konieczności zapewnienia dziecku opieki zastępczej umieszczenie
dziecka w rodzinie zastępczej jest możliwe na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka,
na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej między rodziną zastępczą a starostą właściwym
ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny. O zawartej umowie starosta zawiadamia
niezwłocznie sąd.
8.
Z dniem uprawomocnienia się orzeczenia sądu regulującego sytuację dziecka umowa, o
której mowa w ust. 7, wygasa.
9.
Obowiązek opieki nad dzieckiem i jego wychowania rodzina zastępcza podejmuje z dniem
umieszczenia dziecka w tej rodzinie w wykonaniu orzeczenia sądu albo umowy, o której
mowa w ust. 7.
10.
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej z mocy prawa ustaje z dniem osiągnięcia przez
dziecko pełnoletności, z zastrzeżeniem art. 78 ust. 5.
1.
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżonkom lub osobie niepozostającej
w związku małżeńskim, jeżeli osoby te spełniają następujące warunki
1)
dają rękojmię należytego wykonywania zadań rodziny zastępczej;
2)
mają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
korzystają z pełni praw cywilnych i obywatelskich;
4)
nie są lub nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, nie są ograniczone we władzy
rodzicielskiej ani też władza rodzicielska nie została im zawieszona;
5)
wywiązują się z obowiązku łożenia na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby,
gdy ciąży na nich taki obowiązek z mocy prawa lub orzeczenia sądu;
6)
nie są chore na chorobę uniemożliwiającą właściwą opiekę nad dzieckiem, co zostało
stwierdzone zaświadczeniem lekarskim;
7)
mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania;
8)
uzyskały pozytywną opinię ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce
zamieszkania.
2.
Pełnienia funkcji niespokrewnionej z dzieckiem oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem
rodziny zastępczej nie można łączyć z prowadzeniem placówki rodzinnej.
3.
Przy doborze rodziny zastępczej dla dziecka uwzględnia się
1)
osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem, jeżeli dają gwarancję poprawy sytuacji
dziecka;
2)
przygotowanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej;
3)
odpowiednią różnicę wieku między kandydatami do pełnienia funkcji rodziny zastępczej
a dzieckiem;
4)
poziom rozwoju i sprawności dziecka, wymagania w zakresie pomocy profilaktyczno-wychowawczej
lub resocjalizacyjnej oraz możliwości zaspokajania potrzeb dziecka;
5)
zasadę nierozłączania rodzeństwa;
6)
w miarę możliwości opinię wyrażoną przez dziecko.
4.
W przypadku gdy rodzina zastępcza nie wypełnia swoich funkcji, starosta zawiadamia
sąd o konieczności jej rozwiązania.
1.
Rodziny zastępcze dzielą się na
1)
spokrewnione z dzieckiem;
2)
niespokrewnione z dzieckiem;
3)
zawodowe niespokrewnione z dzieckiem
a)
wielodzietne,
b)
specjalistyczne,
c)
o charakterze pogotowia rodzinnego.
2.
W zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem wielodzietnej rodzinie zastępczej umieszcza
się w tym samym czasie nie mniej niż troje i nie więcej niż sześcioro dzieci. W przypadku
konieczności umieszczenia w rodzinie licznego rodzeństwa liczba dzieci w wielodzietnej
rodzinie zastępczej może się zwiększyć.
3.
W zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem specjalistycznej rodzinie zastępczej umieszcza
się dzieci niedostosowane społecznie albo dzieci z różnymi dysfunkcjami, problemami
zdrowotnymi wymagającymi szczególnej opieki i pielęgnacji. W rodzinie tej może wychowywać
się w tym samym czasie nie więcej niż troje dzieci.
4.
W zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia
rodzinnego umieszcza się nie więcej niż 3 dzieci na pobyt okresowy do czasu unormowania
sytuacji życiowej dziecka, nie dłużej niż na 12 miesięcy. W szczególnie uzasadnionych
przypadkach pobyt dziecka może być przedłużony, jednak nie więcej niż o kolejne 3
miesiące.
5.
Rodzina zastępcza, o której mowa w ust. 4, nie może odmówić przyjęcia dziecka w wieku
do 10 lat, jeżeli zostało doprowadzone przez policję.
6.
Przyjęcie dziecka doprowadzonego przez policję może nastąpić bez zgody opiekunów prawnych
w sytuacji zagrożenia dobra dziecka, a w szczególności
1)
zagrożenia zdrowia lub życia dziecka;
2)
porzucenia dziecka;
3)
gdy nie jest możliwe ustalenie tożsamości rodziców lub miejsca ich pobytu.
7.
O przyjęciu dziecka doprowadzonego przez policję zawodowa niespokrewniona z dzieckiem
rodzina zastępcza o charakterze pogotowia rodzinnego powiadamia niezwłocznie, nie
później niż w ciągu 24 godzin, sąd opiekuńczy oraz powiatowe centrum pomocy rodzinie,
które podejmuje jak najszybciej działania mające na celu wyjaśnienie sytuacji dziecka.
8.
Dziecko doprowadzone przez policję przebywa w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem
rodzinie zastępczej o charakterze pogotowia rodzinnego do czasu wydania orzeczenia
przez sąd opiekuńczy.
9.
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej, o której mowa w ust. 1 pkt 2 albo 3, nie wyklucza
pełnienia funkcji rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem.
1.
Pełnienie funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastępczej wymaga
1)
uzyskania pozytywnej opinii ośrodka pomocy społecznej właściwego ze względu na miejsce
zamieszkania kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej, wydanej na podstawie
rodzinnego wywiadu środowiskowego;
2)
odbycia szkolenia oraz uzyskania zaświadczenia kwalifikacyjnego.
2.
Z rodziną, która będzie pełniła funkcję zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny
zastępczej, starosta zawiera umowę, do której mają zastosowanie odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm. dotyczące umowy zlecenia.
3.
Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem wielodzietna lub specjalistyczna rodzina zastępcza
otrzymuje wynagrodzenie z tytułu świadczonej opieki i wychowania.
4.
Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza o charakterze pogotowia rodzinnego
otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pozostawania w gotowości przyjęcia dziecka lub z
tytułu świadczonej opieki i wychowania.
5.
Jeżeli umowę, o której mowa w ust. 2, zawierają małżonkowie, wynagrodzenie przysługuje
tylko jednemu z nich.
6.
Funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastępczej nie mogą pełnić
osoby całkowicie niezdolne do pracy.
1.
Rozwiązanie umowy o pełnienie funkcji zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny
zastępczej następuje zgodnie z warunkami ustalonymi w tej umowie, a w przypadku braku
tych ustaleń rozwiązanie następuje po upływie 3 miesięcy od dnia wypowiedzenia dokonanego
na piśmie przez jedną ze stron.
2.
W przypadku niewywiązywania się zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zastępczej
z przyjętych zadań lub ustania warunków, o których mowa w art. 73, starosta zawiadamia
o tym sąd i może rozwiązać z tą rodziną umowę o pełnienie funkcji rodziny zastępczej
bez zachowania terminu wypowiedzenia.
3.
W przypadku rozwiązania umowy zlecenia z zawodową niespokrewnioną z dzieckiem rodziną
zastępczą starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem
w rodzinie zastępczej ma obowiązek zapewnienia dziecku dalszej opieki i wychowania.
1.
Rodziny zastępcze uczestniczą w szkoleniu organizowanym przez powiatowe centrum pomocy
rodzinie lub, na jego zlecenie, przez ośrodek adopcyjno-opiekuńczy lub inny podmiot.
2.
Szkolenie spokrewnionych rodzin zastępczych prowadzi się według indywidualnego planu
szkolenia, w zależności od potrzeb rodziny.
3.
Szkolenie niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych oraz zawodowych niespokrewnionych
z dzieckiem rodzin zastępczych prowadzi się według programów szkolenia zatwierdzonych
przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Zakres programu szkolenia
dla niespokrewnionych z dzieckiem zawodowych rodzin zastępczych uwzględnia specyfikę
zadań opieki i wychowania stojących przed tymi rodzinami.
4.
Program szkolenia rodzin zastępczych zatwierdza minister właściwy do spraw zabezpieczenia
społecznego na wniosek powiatowego centrum pomocy rodzinie, ośrodka adopcyjno-opiekuńczego
lub innego podmiotu prowadzącego szkolenie.
5.
Zatwierdzenie lub odmowa zatwierdzenia programu szkolenia rodzin zastępczych następuje
w drodze decyzji administracyjnej.
1.
Rodzinie zastępczej udziela się pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania
każdego umieszczonego w niej dziecka.
2.
Podstawą ustalenia wysokości pomocy pieniężnej jest kwota 1 621 zł, zwana dalej „podstawą”.
3.
Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej
rodzinie pomocy pieniężnej w wysokości 40% podstawy, pomniejszonej o kwotę odpowiadającą
50% dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż 10% podstawy.
4.
Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej
rodzinie pomocy pieniężnej, uwzględniając
1)
wiek dziecka,
2)
stan zdrowia dziecka,
3)
niedostosowanie społeczne dziecka, jeżeli wykazuje ono przejawy demoralizacji w rozumieniu
przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich
- w wysokości wyższej niż określona w ust. 3, lecz nieprzekraczającej 80% podstawy,
pomniejszonej o kwotę odpowiadającą 50% dochodu tego dziecka, nie mniej jednak niż
20% podstawy.
5.
Rodzinie, która sprawowała funkcję rodziny zastępczej, przysługuje pomoc pieniężna
w wysokości określonej w ust. 3 i 4 również po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności,
do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęło naukę przed osiągnięciem pełnoletności,
jeżeli nadal przebywa w tej rodzinie.
6.
W okresie wypłacania pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania pełnoletniego
wychowanka rodziny zastępczej nie przysługuje pomoc, o której mowa w art. 88 ust.
1.
7.
Niespokrewnioną z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone
w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10% podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki
nad dzieckiem i jego wychowania.
8.
Rodzina zastępcza może zrezygnować z przysługującej pomocy pieniężnej.
9.
W przypadku wykorzystywania pomocy pieniężnej, o której mowa w ust. 3-5 i 7, niezgodnie
z przeznaczeniem lub jej marnotrawienia, pomoc ta może być przyznana w części lub
w całości w formie niepieniężnej.
10.
Rodzina zastępcza obowiązana jest do współdziałania z powiatowym centrum pomocy rodzinie.
11.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia
1)
sposób i zakres współdziałania powiatowego centrum pomocy rodzinie z rodzinami zastępczymi,
2)
tryb przygotowywania kandydatów do pełnienia funkcji i szkolenia rodzin zastępczych
ze szczególnym uwzględnieniem niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych oraz
zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych,
3)
zakres programowy szkolenia kandydatów do pełnienia funkcji rodzin zastępczych, prowadzenia
placówek rodzinnych oraz rodzin zastępczych, w tym zakres programowy dla zawodowych
niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych oraz tryb zatwierdzenia programów
szkolenia rodzin zastępczych,
4)
zakres współdziałania powiatowego centrum pomocy rodzinie z sądem,
5)
wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania pomocy pieniężnej, o której mowa w
ust. 3 i 4,
6)
szczegółowe warunki finansowania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, w tym
także przebywającego poza rodziną zastępczą,
7)
szczegółowe warunki wynagradzania zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin
zastępczych,
8)
warunki i szczegółową wysokość odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach
zastępczych
- uwzględniając dobro dziecka pozbawionego całkowicie lub częściowo opieki rodziców.
1.
Za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oraz osoby pełnoletniej, o której mowa w art.
78 ust. 5, opłatę, do wysokości miesięcznej pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie
kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, wnoszą rodzice.
2.
Decyzję administracyjną o wysokości tej opłaty wydaje starosta właściwy ze względu
na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.
3.
Starosta, ustalając wysokość opłaty rodziców dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej,
uwzględnia ich sytuację rodzinną, zdrowotną, dochodową i majątkową.
4.
Przepis ust. 1 stosuje się również do rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej
lub rodziców, którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona.
5.
Starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w
ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny.
6.
Rada powiatu określa, w drodze uchwały, warunki częściowego lub całkowitego zwalniania
rodziców z opłat, o których mowa w ust. 1.
1.
Dziecko pozbawione częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej może być umieszczane
w placówce opiekuńczo-wychowawczej następującego typu
1)
interwencyjnego;
2)
rodzinnego;
3)
socjalizacyjnego.
2.
Placówka opiekuńczo-wychowawcza może łączyć działania interwencyjne, socjalizacyjne
i inne działania na rzecz pomocy dziecku i rodzinie, przyjmując formę placówki wielofunkcyjnej.
3.
Placówka opiekuńczo-wychowawcza zapewnia dziecku całodobową ciągłą lub okresową opiekę
i wychowanie oraz zaspokaja jego niezbędne potrzeby bytowe, rozwojowe, w tym emocjonalne,
społeczne, religijne, a także zapewnia korzystanie z przysługujących na podstawie
odrębnych przepisów świadczeń zdrowotnych i kształcenia.
4.
Całodobowy pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej może być realizowany w
grupach usamodzielniających stanowiących formę organizacyjną placówki przeznaczoną
dla starszych dzieci.
5.
Zaspokojenie potrzeb dziecka, o których mowa w ust. 3, placówka opiekuńczo-wychowawcza
realizuje co najmniej na poziomie obowiązującego standardu opieki i wychowania.
6.
Skierowanie dziecka pozbawionego częściowo lub całkowicie opieki rodzicielskiej do
placówki opiekuńczo-wychowawczej na pobyt całodobowy może nastąpić po wyczerpaniu
możliwości udzielenia pomocy w rodzinie naturalnej lub umieszczenia w rodzinie zastępczej.
7.
Całodobowy pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej powinien mieć charakter
przejściowy - do czasu powrotu dziecka do rodziny naturalnej lub umieszczenia w rodzinie
zastępczej.
8.
Dziecko, o którym mowa w ust. 1, może przebywać w placówce opiekuńczo-wychowawczej,
zapewniającej całodobową opiekę, do uzyskania pełnoletności, a po uzyskaniu pełnoletności,
na dotychczasowych zasadach, do czasu ukończenia szkoły, w której rozpoczęto naukę
przed osiągnięciem pełnoletności.
9.
Nadzór nad realizowaniem przez pracowników standardu, o którym mowa w ust. 5, sprawuje
dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej.
10.
Placówki opiekuńczo-wychowawcze w ramach dochodzenia do standardów mogą przekształcać
się w placówki wielofunkcyjne łączące różne typy placówek.
1.
Za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej, o której mowa w art. 80 ust. 8, w placówce
opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości średniego miesięcznego kosztu
utrzymania, rodzice dziecka, osoba pełnoletnia lub jej rodzice, a także opiekunowie
prawni lub kuratorzy, w przypadku gdy dysponują dochodami dziecka, z tym że opłata
ponoszona przez opiekunów prawnych, kuratorów lub osobę pełnoletnią nie może być wyższa
niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka lub osoby pełnoletniej.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również do rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej
lub których władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona.
3.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, ustala, w drodze decyzji administracyjnej, starosta
właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placówki.
4.
Starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w
ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny
lub osoby.
5.
Starosta, ustalając wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1, uwzględnia sytuację rodzinną,
zdrowotną, dochodową i majątkową rodziny lub osoby.
6.
Rada powiatu określa, w drodze uchwały, warunki częściowego lub całkowitego zwalniania
z opłaty, o której mowa w ust. 1.
7.
Przepisy ust. 1-6 stosuje się do odpłatności za pobyt dziecka w regionalnej placówce
opiekuńczo-wychowawczej.
8.
W przypadku regionalnej placówki opiekuńczo-wychowawczej finansowanej z dochodów własnych
samorządu województwa decyzję o odpłatności wydaje marszałek województwa na podstawie
ust. 1, 2, 4 i 5. Przepisów art. 86 ust. 2, 4 i 5 nie stosuje się.
9.
W realizacji opieki i wychowania w placówce opiekuńczo-wychowawczej można korzystać
z wolontariatu.
10.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia
1)
organizację placówek opiekuńczo-wychowawczych, w tym organizację placówek wielofunkcyjnych,
działania na rzecz realizacji praw dziecka, procedury kwalifikowania, kierowania dziecka
do placówki i jego powrotu do rodziny, a także warunki korzystania z wolontariatu
w tych placówkach i wymagania wobec wolontariuszy,
2)
liczbę dzieci pozostających pod opieką jednego wychowawcy lub innego specjalisty w
czasie ich pobytu w placówce oraz poza placówką w zależności od organizacji pracy
i potrzeb dzieci,
3)
obowiązującą dokumentację dotyczącą dziecka oraz sposób jej prowadzenia,
4)
standardy usług świadczonych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych,
5)
standard opieki i wychowania obowiązujący w placówkach opiekuńczo-wychowawczych,
6)
kwalifikacje zatrudnianych pracowników i kwalifikacje dyrektora, kierownika, pracowników
pedagogicznych oraz innych pracowników o specjalistycznych kwalifikacjach zawodowych
zapewniających zaspokojenie potrzeb dziecka w placówce
- uwzględniając zadania placówek oraz konieczność zapewnienia kontaktów dziecka z
rodziną naturalną.
1.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy w realizacji swoich zadań kieruje się dobrem dziecka
i poszanowaniem jego praw.
2.
Działalność ośrodka adopcyjno-opiekuńczego opiera się na zasadzie współpracy ze środowiskiem
lokalnym, w szczególności z jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, sądami
i ich organami pomocniczymi, instytucjami oświatowymi, zakładami opieki zdrowotnej,
a także kościołami i związkami wyznaniowymi oraz z organizacjami społecznymi.
3.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy prowadzi poradnictwo dla dzieci i rodziców oraz terapię
rodzinną dla rodziców dzieci umieszczonych w placówkach opiekuńczo-wychowawczych.
4.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy współpracuje z placówką rodzinną w zakresie okresowej
oceny sytuacji dzieci przebywających w tej placówce.
5.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy prowadzi działalność diagnostyczno-konsultacyjną, której
celem jest pozyskiwanie, szkolenie i kwalifikowanie osób zgłaszających gotowość przysposobienia
dziecka, pełnienia funkcji rodzin zastępczych i prowadzenia placówek rodzinnych, a
także szkolenie i wspieranie psychologiczno-pedagogiczne osób prowadzących rodziny
zastępcze i placówki rodzinne oraz rodziców naturalnych dzieci objętych tymi formami
opieki.
6.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wspiera rodziny naturalne w wypełnianiu ich funkcji opiekuńczo-wychowawczych
poprzez prowadzenie poradnictwa rodzinnego i terapii rodzinnej.
1.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy prowadzi szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji
rodziny zastępczej oraz kandydatów do prowadzenia placówek rodzinnych na podstawie
programów szkolenia rodzin zastępczych, o których mowa w art. 77 ust. 3 i 4.
2.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wydaje kandydatowi do pełnienia funkcji rodziny zastępczej
zaświadczenie kwalifikacyjne zawierające potwierdzenie ukończenia szkolenia dla rodzin
zastępczych oraz opinię o spełnieniu przez tę rodzinę warunków, o których mowa w art.
73 ust. 1 i 3 pkt 2-6, a kandydatowi do prowadzenia placówki rodzinnej wydaje opinię
o posiadaniu odpowiedniego przygotowania.
3.
W powiecie, w którym nie ma ośrodka adopcyjno-opiekuńczego, zadania wymienione w ust.
1 wykonuje powiatowe centrum pomocy rodzinie lub inny podmiot na jego zlecenie.
4.
W powiecie, w którym nie ma ośrodka adopcyjno-opiekuńczego, zaświadczenie kwalifikacyjne,
o którym mowa w ust. 2, wydaje powiatowe centrum pomocy rodzinie.
5.
Przygotowanie kandydatów na osoby przysposabiające oraz prowadzenie procedur przysposobienia
należy do wyłącznych kompetencji ośrodka adopcyjno-opiekuńczego.
6.
Procedury przysposobienia związane ze zmianą miejsca zamieszkania dziecka na miejsce
zamieszkania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej może przeprowadzać wyłącznie
ośrodek upoważniony do współpracy z licencjonowanymi przez rządy innych państw organizacjami
lub ośrodkami adopcyjnymi.
7.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy może objąć zakresem swego działania więcej niż jeden
powiat.
8.
Ośrodek adopcyjno-opiekuńczy wyznaczony przez wojewodę w trybie określonym w art.
22 pkt 6 prowadzi bank danych o rodzinach zakwalifikowanych do pełnienia funkcji rodziny
zastępczej, rodzinach zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka oraz dzieciach
oczekujących na przysposobienie, w granicach województwa.
9.
Nadzór nad jakością działań pracowników ośrodka adopcyjno-opiekuńczego sprawuje dyrektor
ośrodka.
10.
Publiczne ośrodki adopcyjno-opiekuńcze wykonują swoje zadania nieodpłatnie.
11.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
podmioty uprawnione do zakładania i prowadzenia niepublicznych ośrodków adopcyjno-opiekuńczych
oraz staż pracy i kwalifikacje wymagane od osób zatrudnionych w publicznych i niepublicznych
ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych, a także warunki lokalowe, jakimi powinny dysponować
te ośrodki, kierując się potrzebą zapewnienia profesjonalnego prowadzenia działalności
przez te ośrodki.
12.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
ośrodek adopcyjno-opiekuńczy prowadzący centralny bank danych o dzieciach oczekujących
na przysposobienie, którym nie można zapewnić opieki w rodzinie przysposabiającej
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także ośrodek adopcyjno-opiekuńczy lub
ośrodki adopcyjno-opiekuńcze upoważnione do współpracy z licencjonowanymi przez rządy
innych państw organizacjami lub ośrodkami adopcyjnymi w zakresie przysposobienia związanego
ze zmianą dotychczasowego miejsca zamieszkania dziecka na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na miejsce zamieszkania w innym państwie, biorąc pod uwagę możliwości tych
jednostek prowadzenia działalności związanej z umieszczeniem dziecka w rodzinie adopcyjnej
poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
13.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
organizację działania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, ich zadania i kompetencje,
dziedziny pracy z rodziną naturalną, zastępczą albo przysposabiającą, tryb kwalifikowania
dzieci do rodzin przysposabiających, a także wzór zaświadczenia kwalifikacyjnego,
uwzględniając dobro i prawa dziecka umieszczanego poza rodziną naturalną.
1.
Placówki opiekuńczo-wychowawcze, ośrodki adopcyjno-opiekuńcze oraz jednostki specjalistycznego
poradnictwa, w tym rodzinnego, w zależności od podmiotu prowadzącego, dzielą się na
1)
publiczne - prowadzone przez gminę, powiat lub samorząd województwa;
2)
niepubliczne - prowadzone przez podmioty uprawnione.
2.
Wojewoda prowadzi rejestr placówek opiekuńczo-wychowawczych oraz rejestr ośrodków
adopcyjno-opiekuńczych. Rejestry są jawne.
1.
Placówki opiekuńczo-wychowawcze, ośrodki adopcyjno-opiekuńcze prowadzone przez powiat
oraz regionalne placówki opiekuńczo-wychowawcze są jednostkami budżetowymi.
2.
Obsługę finansowo-księgową publicznych placówek rodzinnych prowadzi starosta. Placówki
rodzinne otrzymują środki finansowe na bieżące funkcjonowanie, w tym zryczałtowaną
kwotę na utrzymanie dziecka.
3.
Rada powiatu w drodze uchwały może zwiększyć zryczałtowaną kwotę na utrzymanie dziecka
w placówce rodzinnej oraz stawki na bieżące funkcjonowanie placówki rodzinnej.
4.
Powiat lub samorząd województwa prowadzący placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub ośrodek
adopcyjno-opiekuńczy nie może ich zlikwidować bez zgody wojewody.
5.
Wojewoda wydaje zgodę na likwidację placówki opiekuńczo-wychowawczej, jeżeli powiat
zapewni właściwą opiekę dzieciom z tej placówki w rodzinie zastępczej lub w innej
placówce opiekuńczo-wychowawczej.
6.
Wojewoda wydaje zgodę na likwidację ośrodka adopcyjno-opiekuńczego, jeżeli zadania
należące do wyłącznych kompetencji ośrodka przejmie inny ośrodek adopcyjno-opiekuńczy.
7.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
zryczałtowaną kwotę na utrzymanie dziecka oraz stawki na bieżące funkcjonowanie placówki
rodzinnej, uwzględniając potrzebę prawidłowego funkcjonowania tej placówki.
1.
W przypadku gdy powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nieposiadający
miejsca w placówce opiekuńczo-wychowawczej albo rodziny zastępczej wystąpi do powiatu
prowadzącego tego typu placówkę lub posiadającego rodzinę zastępczą o przyjęcie dziecka
pozbawionego całkowicie lub częściowo opieki albo niedostosowanego społecznie, powiat
prowadzący taką placówkę lub posiadający rodzinę zastępczą ma obowiązek przyjąć to
dziecko, jeżeli dysponuje wolnym miejscem.
2.
W przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej na terenie innego
powiatu, powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed skierowaniem
do placówki opiekuńczo-wychowawczej ponosi wydatki na jego utrzymanie w wysokości
średniego miesięcznego kosztu utrzymania dziecka w tej placówce.
3.
W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na terenie innego powiatu,
powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie
zastępczej ponosi wydatki na jego utrzymanie w łącznej kwocie świadczeń przysługujących
danej rodzinie zastępczej.
4.
Powiat prowadzący placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub rodzinę zastępczą przyjmującą
dziecko zawiera z powiatem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przyjętego
dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do placówki opiekuńczo-wychowawczej
porozumienie w sprawie umieszczenia dziecka i wysokości wydatków, o których mowa w
ust. 2 lub 3.
5.
W przypadku wystąpienia powiatu do samorządu województwa prowadzącego placówkę regionalną
o przyjęcie dziecka pozbawionego całkowicie lub częściowo opieki stosuje się odpowiednio
zasady określone w ust. 2 i 4.
6.
Samorząd województwa nie może odmówić przyjęcia dziecka z powiatu leżącego w granicach
innego województwa, jeżeli dysponuje wolnym miejscem.
7.
Średni miesięczny koszt utrzymania dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej ustala
starosta, a w przypadku placówek regionalnych - marszałek województwa, i ogłaszają
w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca danego roku.
1.
Nad placówkami opiekuńczo-wychowawczymi sprawowany jest nadzór w zakresie realizacji
1)
standardu opieki;
2)
standardu wychowania.
2.
Nadzór nad realizacją standardu wychowania w placówkach opiekuńczo-wychowawczych ma
za zadanie inspirowanie i badanie stopnia osiągnięcia celów wychowawczych, w szczególności
dotyczących
1)
wychowania do godnego, samodzielnego, odpowiedzialnego życia;
2)
umiejętności pokonywania trudności życiowych zgodnie z zasadami etyki;
3)
umiejętności nawiązywania i podtrzymywania bliskich, osobistych, społecznie akceptowanych
kontaktów z rodziną i rówieśnikami, tak aby łagodzić skutki doświadczania cierpienia
i separacji oraz zdobywać umiejętności współżycia i współpracy z innymi.
3.
Nadzór nad realizacją standardu opieki w placówkach opiekuńczo-wychowawczych ma za
zadanie badanie warunków zaspokojenia potrzeb dzieci ze szczególnym uwzględnieniem
potrzeb bytowych, zdrowotnych, edukacyjnych, kulturalno-rekreacyjnych.
4.
Nadzór nad realizacją standardu opieki i wychowania polega na
1)
ocenie działalności wychowawczej i opiekuńczej placówki oraz ocenie efektywności tej
działalności;
2)
pomocy i współpracy w podnoszeniu kwalifikacji i umiejętności osób zatrudnionych w
placówce;
3)
proponowaniu innowacyjnych rozwiązań pedagogicznych oraz inspirowaniu osób zatrudnionych
w placówce do podejmowania nowatorskich rozwiązań pedagogicznych i organizacyjnych.
5.
Nadzór nad kształceniem w szkołach działających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych
sprawuje właściwy kurator oświaty na zasadach określonych w przepisach o systemie
oświaty.
6.
Nadzór nad działalnością ośrodków adopcyjno-opiekuńczych ma na celu badanie i ocenę
wykonania przez te jednostki ich zadań.
7.
W zakresie, o którym mowa w ust. 1 i 6, nadzorowi podlega w szczególności
1)
przestrzeganie praw dziecka;
2)
stopień zaspokojenia potrzeb dziecka;
3)
przestrzeganie przepisów określających zasady działania placówki.
8.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady nadzoru nad przestrzeganiem standardu opieki i wychowania w placówkach
opiekuńczo-wychowawczych oraz nadzoru nad działalnością ośrodków adopcyjno-opiekuńczych,
uwzględniając prawidłowe funkcjonowanie tych jednostek oraz dobro i prawa dziecka.
1.
Osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej, oraz osoba pełnoletnia
opuszczająca placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego i socjalizacyjnego, dom
pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla
matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich, zakład
poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy i młodzieżowy ośrodek wychowawczy,
zwana dalej „osobą usamodzielnianą”, zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe
usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą
1)
pieniężną na usamodzielnienie;
2)
pieniężną na kontynuowanie nauki;
3)
w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym;
4)
w uzyskaniu zatrudnienia;
5)
na zagospodarowanie - w formie rzeczowej.
2.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie usamodzielnianej w przypadku, gdy
umieszczenie w rodzinie zastępczej lub skierowanie na pobyt całodobowy do placówki
opiekuńczo-wychowawczej, domu pomocy społecznej albo specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego
nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu.
3.
Pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje
osobie, która przebywała w rodzinie zastępczej, placówce opiekuńczo-wychowawczej,
domu pomocy społecznej, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym
ośrodku szkolno-wychowawczym albo młodzieżowym ośrodku wychowawczym co najmniej rok.
4.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie usamodzielnianej opuszczającej dom
pomocy społecznej albo specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy w przypadku, gdy osoba
ta jest zdolna do samodzielnej egzystencji.
5.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie opuszczającej dom dla matek z małoletnimi
dziećmi i kobiet w ciąży, jeżeli bezpośrednio przed przyjęciem do takiego domu przebywała
co najmniej rok w rodzinie zastępczej, w placówce opiekuńczo-wychowawczej zapewniającej
całodobową opiekę, w domu pomocy społecznej, w schronisku dla nieletnich, w zakładzie
poprawczym, w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym albo w młodzieżowym ośrodku
wychowawczym.
6.
Warunkiem uzyskania pomocy, o której mowa w ust. 1, jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej
do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem
usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.
7.
W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osobę usamodzielnianą wspiera
opiekun usamodzielnienia, którym może być, po wyrażeniu zgody, jedno z rodziców zastępczych,
dyrektor placówki rodzinnej, pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie,
wychowawca, psycholog lub pracownik socjalny placówki opiekuńczo-wychowawczej, domu
pomocy społecznej, schroniska dla nieletnich, zakładu poprawczego, specjalnego ośrodka
szkolno-wychowawczego, młodzieżowego ośrodka wychowawczego albo inna osoba wskazana
przez osobę usamodzielnianą.
1.
Wysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy pieniężnej na usamodzielnienie
oraz wartość pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej ustala się od kwoty podstawy.
2.
Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki w wysokości 30% podstawy miesięcznie przysługuje
osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w gimnazjum, szkole ponadpodstawowej,
szkole ponadgimnazjalnej lub w szkole wyższej.
3.
Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznaje się na czas nauki, do czasu jej ukończenia,
nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą 25 lat.
4.
Pomoc, o której mowa w ust. 2, przysługuje również osobie pełnoletniej nieopuszczającej
placówki opiekuńczo-wychowawczej, przebywającej w tej placówce na zasadach określonych
przez starostę, kontynuującej naukę po ukończeniu szkoły, w której rozpoczęła naukę
przed osiągnięciem pełnoletności.
5.
Pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje
osobie usamodzielnianej
1)
samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego
na osobę samotnie gospodarującą;
2)
w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 200% kwoty kryterium dochodowego
na osobę w rodzinie.
6.
W przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje naukę, pomoc pieniężną na usamodzielnienie
wypłaca się po ukończeniu nauki.
7.
Przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie
nauki można odmówić w przypadku, gdy
1)
istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomoc pieniężna zostanie wykorzystana niezgodnie
z celem, na jaki została przyznana;
2)
osoba usamodzielniana przed osiągnięciem pełnoletności opuściła samowolnie rodzinę
zastępczą, placówkę opiekuńczo-wychowawczą typu rodzinnego i socjalizacyjnego, dom
pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla
matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży lub schronisko dla nieletnich, zakład
poprawczy, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy lub młodzieżowy ośrodek wychowawczy;
3)
osoba usamodzielniana porzuci naukę umożliwiającą jej przygotowanie zawodowe i nie
podejmie zatrudnienia;
4)
osoba usamodzielniana porzuci pracę i uchyla się od podjęcia proponowanego jej zatrudnienia;
5)
osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa
z winy umyślnej.
8.
Pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki zaprzestaje się udzielać w przypadku, gdy
osoba usamodzielniana
1)
kontynuuje naukę w szkole ponadgimnazjalnej, szkole ponadpodstawowej lub szkole wyższej,
która zapewnia nieodpłatną naukę i nieodpłatne pełne utrzymanie lub
2)
bez uzasadnionych powodów zmieniła trzykrotnie na tym samym poziomie kształcenia szkołę
lub szkołę wyższą, o których mowa w pkt 1.
9.
Pomoc pieniężną na usamodzielnienie i pomoc pieniężną na kontynuowanie nauki można
zawiesić w przypadku, gdy
1)
wystąpiły szczególne okoliczności związane z tokiem nauki, stanem zdrowia lub zdarzeniem
losowym dotyczącym osoby usamodzielnianej;
2)
nastąpiła przerwa w kontynuowaniu nauki przez osobę usamodzielnianą w okresie między
ukończeniem przez nią szkoły niższego stopnia a rozpoczęciem nauki w szkole wyższego
stopnia;
3)
stwierdzi się marnotrawienie przyznanej pomocy;
4)
osoba usamodzielniana nie realizuje programu usamodzielnienia.
1.
Pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki udziela
starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem
w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do placówki, o której mowa w art. 88 ust. 1.
2.
Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym,
w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie w formie rzeczowej udziela starosta
właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej.
3.
Osoba usamodzielniana zamieszkująca w mieszkaniu chronionym jest obowiązana do ponoszenia
częściowych kosztów utrzymania tego mieszkania proporcjonalnie do swoich dochodów.
W uzasadnionych przypadkach starosta może ją zwolnić z ponoszenia opłat.
4.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
określi, w drodze rozporządzenia
1)
warunki i tryb przyznawania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej
na kontynuowanie nauki, wysokość tej pomocy oraz wartość i składniki pomocy na zagospodarowanie;
2)
sposób przygotowania i realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia oraz zadania
opiekuna usamodzielnienia, biorąc pod uwagę konieczność indywidualnej pracy z osobą
usamodzielnianą;
3)
tryb zawieszania pomocy na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki.
1.
Uchodźcy udziela się pomocy mającej na celu wspieranie procesu jego integracji.
2.
Pomocy, o której mowa w ust. 1, udziela starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
uchodźcy.
3.
Pomocy, o której mowa w ust. 1, udziela się na wniosek uchodźcy złożony w terminie
14 dni od dnia uzyskania przez niego statusu uchodźcy.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, obejmuje małoletnie dzieci uchodźcy oraz jego małżonka,
jeżeli posiadają status uchodźcy.
5.
Wniosek powinien zawierać
1)
pisemną deklarację o zamiarze zamieszkania na terenie określonego województwa;
2)
pisemne oświadczenie, że z podobnym wnioskiem uchodźca nie zwrócił się na terenie
innego województwa;
3)
pisemne oświadczenie o gotowości przystąpienia do uzgodnionego programu integracji.
6.
Do wniosku należy dołączyć kopie
1)
decyzji Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców lub decyzji Rady do Spraw
Uchodźców o nadaniu statusu uchodźcy;
2)
dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej, wydanego przez Prezesa Urzędu
do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców;
3)
karty pobytu wydanej w związku z nadaniem statusu uchodźcy na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej;
4)
innych dokumentów, którymi dysponuje uchodźca, mogących pomóc w opracowaniu programu
integracji.
7.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje począwszy od miesiąca kalendarzowego, w
którym uchodźca wystąpił z wnioskiem o jej udzielenie.
8.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje uchodźcy będącemu małżonkiem obywatela
Rzeczypospolitej Polskiej.
1.
Pomocy, o której mowa w art. 91 ust. 1, udziela się w okresie nie dłuższym niż 12
miesięcy i obejmuje ona
1)
świadczenia pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka
polskiego, w wysokości od 420 zł do 1 149 zł miesięcznie na osobę;
2)
opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym
ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia;
3)
specjalistyczne poradnictwo.
2.
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, ramowe programy
kursów nauki języka polskiego dla uchodźców, uwzględniając różnice kulturowe między
różnymi grupami uchodźców.
1.
Pomoc, o której mowa w art. 91 ust. 1, jest realizowana w ramach indywidualnego programu
integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum pomocy rodzinie a uchodźcą, określającego
wysokość, zakres i formy pomocy, w zależności od indywidualnej sytuacji życiowej uchodźcy
i jego rodziny, oraz zobowiązania
1)
powiatowego centrum pomocy rodzinie do
a)
udzielania uchodźcy informacji dotyczącej pomocy określonej w programie oraz warunkach
jej wstrzymania lub odmowy udzielenia,
b)
współdziałania z uchodźcą oraz wspierania go w kontaktach ze środowiskiem lokalnym,
w tym w nawiązaniu kontaktu z właściwym dla miejsca zamieszkania uchodźcy ośrodkiem
pomocy społecznej,
c)
pomocy w uzyskaniu możliwości zamieszkania, w tym w miarę możliwości w mieszkaniu
chronionym,
d)
prowadzenia z uchodźcą pracy socjalnej,
e)
innych uzgodnionych z uchodźcą działań wynikających z indywidualnej sytuacji życiowej
uchodźcy,
f)
wskazania pracownika, zwanego dalej „realizatorem programu”, uzgadniającego z uchodźcą
program oraz wspierającego uchodźcę w okresie realizacji tego programu;
2)
uchodźcy do
a)
zameldowania się w miejscu zamieszkania,
b)
zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy w terminie ustalonym w programie oraz
aktywnego poszukiwania pracy,
c)
obowiązkowego uczestnictwa w kursach języka polskiego, w przypadku gdy zachodzi taka
potrzeba,
d)
współdziałania oraz kontaktowania się z realizatorem programu w ustalonych terminach,
nie rzadziej jednak niż 2 razy w miesiącu,
e)
innych uzgodnionych z realizatorem programu działań wynikających z jego indywidualnej
sytuacji życiowej,
f)
przestrzegania zobowiązań przyjętych w programie.
2.
Powiatowe centrum pomocy rodzinie przekazuje wojewodzie uzgodniony z uchodźcą program
wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji.
3.
Wojewoda po akceptacji przedstawionego programu przekazuje środki na jego realizację.
1.
Powiatowe centrum pomocy rodzinie współdziała w sprawie pomocy uchodźcy w uzyskaniu
możliwości zamieszkania z właściwym wojewodą i gminą, uwzględniając w miarę możliwości
wybór miejsca zamieszkania dokonany przez uchodźcę.
2.
Uchodźca zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewodę działającego w tej sprawie
w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy rodzinie oraz gminą.
3.
Rezygnacja przez uchodźcę ze wskazanego miejsca zamieszkania w granicach danego województwa
w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego programu integracji oznacza rezygnację
uchodźcy z realizacji programu.
4.
Zmianę miejsca zamieszkania przez uchodźcę w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego
programu integracji dopuszcza się w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
1.
W przypadku niezrealizowania przez uchodźcę zobowiązań uzgodnionych w indywidualnym
programie integracji, w szczególności braku aktywnego działania ze strony uchodźcy
na rzecz jego integracji, realizacja pomocy może zostać ograniczona lub wstrzymana.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowe zasady i tryb udzielania pomocy uchodźcom, wysokość świadczeń pieniężnych,
formy i zakres pomocy, metody i sposoby monitorowania postępów uchodźców w ich integracji,
dopuszczalne sytuacje pozwalające na zmianę miejsca zamieszkania w okresie trwania
indywidualnego programu integracji, tryb postępowania w tych sprawach oraz warunki
wstrzymania pomocy lub jej odmowy, uwzględniając konieczność dostosowania form i zakresu
pomocy do sytuacji oraz potrzeb uchodźcy i jego rodziny.
1.
Obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej spoczywa
na
1)
osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej;
2)
spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej - z masy spadkowej;
3)
małżonku, zstępnych przed wstępnymi osoby korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej
- jedynie w przypadku gdy nie dokonano zwrotu wydatków zgodnie z pkt 1 i 2, w wysokości
przewidzianej w decyzji dla osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy
społecznej.
2.
Wydatki na usługi, pomoc rzeczową, zasiłki na ekonomiczne usamodzielnienie, zasiłki
okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem zwrotu podlegają zwrotowi w części
lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków
przekracza kwotę kryterium dochodowego.
3.
W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez gminę poniesione wydatki podlegają zwrotowi
z masy spadkowej, jeżeli po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy.
4.
Rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady zwrotu wydatków za świadczenia z pomocy
społecznej, o których mowa w ust. 2, będących w zakresie zadań własnych.
1.
Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia, mieszkaniach chronionych i ośrodkach interwencji
kryzysowej ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając
przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej
lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego.
2.
Opłatę za pobyt w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ustala podmiot
prowadzący, uwzględniając warunki pobytu, w szczególności zakres przyznanych usług
oraz obowiązki osoby przebywającej w domu.
3.
Różnicę między ustaloną opłatą, ponoszoną przez osobę za pobyt w domu, a średnim miesięcznym
kosztem utrzymania w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży ponosi
gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania osoby przebywającej w domu.
4.
Do określenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu dla matek z małoletnimi
dziećmi i kobiet w ciąży stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące średniego miesięcznego
kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej lub w placówce opiekuńczo-wychowawczej.
5.
Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala organizację oraz szczegółowe zasady
ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia, mieszkaniach chronionych i ośrodkach
interwencji kryzysowej.
Świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub rodziny korzystającej
ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu rodziny. Art. 104 ust. 4
stosuje się odpowiednio.
1.
Osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który wypłacono zasiłek
stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz inne organy rentowe,
które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to świadczenie pomniejszone o kwotę
odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten okres zasiłków i przekazują te kwoty na
rachunek bankowy właściwego ośrodka pomocy społecznej.
2.
W przypadku zasiłku okresowego przyznanego rodzinie świadczenie pomniejsza się o część
kwoty przypadającą na tę osobę, której przyznano emeryturę lub rentę.
3.
Kwota pomniejszenia, o której mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż przyznana za
ten okres kwota emerytury lub renty.
1.
W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej należy kierować się przede
wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy społecznej i ochroną ich dóbr osobistych.
W szczególności nie należy podawać do wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających
z pomocy społecznej oraz rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia.
2.
W zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy społecznej można
przetwarzać dane osób ubiegających się i korzystających z tych świadczeń dotyczące
pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nałogów, skazań, orzeczeń o ukaraniu, a także
innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym.
1.
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej
się o świadczenie.
2.
W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania
tej osoby na pobyt stały.
3.
W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o
świadczenie oraz w sprawach niecierpiących zwłoki, właściwą miejscowo jest gmina miejsca
pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 3, można przyznać świadczenia wymienione w art.
37-42 i 47-50.
5.
Do przyznawania świadczeń w miejscu pobytu nie stosuje się kwot kryteriów dochodowych
podwyższonych zgodnie z art. 8 ust. 2.
6.
Dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.
7.
Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania
na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia
w miejscu pobytu.
1.
Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej
przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej
przedstawiciela ustawowego.
2.
Pomoc społeczna może być udzielana z urzędu.
1.
Kierownik ośrodka pomocy społecznej i kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie
może, w drodze umowy, ustalić z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej
przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. W tym przypadku
nie stosuje się art. 96 ust. 1 pkt 3.
2.
Kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi
przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego
mieszkańca w domu pomocy społecznej.
1.
Należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych
przepisami niniejszej ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają
ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
2.
W przypadku posiadania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kwoty
nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych podlegają potrąceniu z bieżących wypłat.
3.
Wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala
się w drodze decyzji administracyjnej.
4.
W przypadkach szczególnych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone
świadczenie w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie
lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ na wniosek pracownika
socjalnego lub osoby zainteresowanej może odstąpić od żądania takiego zwrotu.
Sądy, organy i jednostki organizacyjne są obowiązane niezwłocznie, nie później jednak
niż w terminie 7 dni, udostępnić lub udzielić na wniosek pracownika socjalnego odpowiednich
informacji, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczeń
z pomocy społecznej.
1.
Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej.
2.
Udzielanie świadczeń w postaci pracy socjalnej i poradnictwa, a także przyznanie biletu
kredytowanego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej.
3.
Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca
kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą
dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca,
świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc
pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni
objętych świadczeniem.
4.
Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem
decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego
wywiadu środowiskowego.
5.
Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody
w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony,
pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli
wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej
na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
6.
Odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej może złożyć inna osoba
za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie.
1.
Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej,
rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin, w tym, o których mowa w art. 103,
wydania opinii w celu ustanowienia rodziny zastępczej w związku z prowadzonym postępowaniem
w sprawie ustanowienia rodziny zastępczej, przyznania pomocy pieniężnej na częściowe
pokrycie kosztów utrzymania dziecka, dokonywania oceny sytuacji opiekuńczo-wychowawczej
dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie
i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki oraz skierowania dziecka do placówki opiekuńczo-wychowawczej.
2.
W przypadku stwierdzenia przemocy w rodzinie pracownik socjalny wypełnia formularz
„Pomoc Społeczna - Niebieska Karta” stanowiący załącznik do rodzinnego wywiadu środowiskowego.
3.
Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny, również na potrzeby
jednostki organizacyjnej pomocy społecznej z terenu innej gminy.
4.
W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny,
a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację
wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza
się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych.
5.
Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się
od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie
majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania
świadczenia.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
sposób przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego, uwzględniając miejsce i
terminy jego przeprowadzania, wzór kwestionariusza wywiadu, uwzględniając w szczególności
sytuacje, w których wypełnia się poszczególne części kwestionariusza wywiadu, oraz
dokumenty niezbędne do ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej,
wzór oświadczenia o stanie majątkowym, wzór druku „Pomoc Społeczna - Niebieska Karta”
oraz wzór legitymacji pracownika socjalnego.
1.
W celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny
znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej ośrodek pomocy społecznej zawiera kontrakt
socjalny z tą osobą lub rodziną.
2.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
wzór kontraktu socjalnego, w którym zostaną uwzględnione indywidualne cechy osoby
podpisującej kontrakt socjalny.
Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie
poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej,
dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń.
1.
Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki organizacyjne - ośrodki pomocy
społecznej.
2.
Gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami
przekazanymi przez wojewodę.
3.
Ośrodek pomocy społecznej, wykonując zadania własne gminy w zakresie pomocy społecznej,
kieruje się ustaleniami wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
4.
Ośrodek pomocy społecznej koordynuje realizację strategii, o której mowa w art. 17
ust. 1 pkt 1.
5.
Kierownik ośrodka pomocy społecznej może wytaczać na rzecz obywateli powództwa o roszczenia
alimentacyjne. W postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o udziale
prokuratora w postępowaniu cywilnym.
6.
Ośrodek pomocy społecznej może kierować wnioski o ustalenie niezdolności do pracy,
niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do organów określonych odrębnymi przepisami.
7.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej
upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu
pomocy społecznej należących do właściwości gminy.
8.
Upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej osobie na wniosek
kierownika ośrodka pomocy społecznej.
9.
Kierownik ośrodka pomocy społecznej składa radzie gminy coroczne sprawozdanie z działalności
ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej.
10.
Rada gminy, biorąc pod uwagę potrzeby, o których mowa w ust. 9, opracowuje i kieruje
do wdrożenia lokalne programy pomocy społecznej.
11.
Ośrodek pomocy społecznej zatrudnia pracowników socjalnych proporcjonalnie do liczby
ludności gminy w stosunku jeden pracownik socjalny na 2 tys. mieszkańców, nie mniej
jednak niż trzech pracowników.
W celu realizacji zadań pomocy społecznej gmina może tworzyć również inne jednostki
organizacyjne.
1.
Zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki organizacyjne - powiatowe
centra pomocy rodzinie.
2.
Zadania powiatowych centrów pomocy rodzinie w miastach na prawach powiatu realizują
miejskie ośrodki pomocy społecznej, które mogą być nazwane „miejskimi ośrodkami pomocy
rodzinie”.
3.
Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może wytaczać na rzecz obywateli powództwa
o roszczenia alimentacyjne. W postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy
o udziale prokuratora w postępowaniu cywilnym.
4.
Powiatowe centrum pomocy rodzinie może kierować wnioski o ustalenie niezdolności do
pracy, niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do organów określonych odrębnymi
przepisami.
5.
W indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości powiatu
decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego upoważnienia kierownik powiatowego
centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy centrum upoważnieni na wniosek kierownika.
6.
Starosta może upoważnić kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika
ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach powiatu do zawierania i rozwiązywania
umów cywilnoprawnych z rodzinami zastępczymi w sprawie powierzenia dziecka.
7.
Zarząd powiatu zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej,
o których mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami określonymi w art. 122 ust. 1, po zasięgnięciu
opinii kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy
społecznej w mieście na prawach powiatu.
8.
Starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje nadzór nad działalnością
rodzinnej opieki zastępczej, ośrodków adopcyjno-opiekuńczych, jednostek specjalistycznego
poradnictwa, w tym rodzinnego, oraz ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej i placówek
opiekuńczo-wychowawczych.
9.
Powiatowe centrum pomocy rodzinie koordynuje realizację strategii, o której mowa w
art. 19 pkt 1.
10.
Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie współpracuje z sądem w sprawach dotyczących
opieki i wychowania dzieci pozbawionych całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej.
11.
Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie przedkłada sądowi, co najmniej raz w
roku, wykaz rodzin zastępczych, o których mowa w art. 74 ust. 1 pkt 2 i 3.
12.
Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie składa radzie powiatu coroczne sprawozdanie
z działalności centrum oraz przedstawia wykaz potrzeb w zakresie pomocy społecznej.
13.
Rada powiatu na podstawie wykazu potrzeb, o którym mowa w ust. 12, opracowuje i wdraża
lokalne programy pomocy społecznej.
1.
Zadania pomocy społecznej w województwach samorządowych wykonują jednostki organizacyjne
- regionalne ośrodki polityki społecznej.
2.
Regionalny ośrodek polityki społecznej koordynuje realizację strategii, o której mowa
w art. 21 pkt 1.
3.
Marszałek województwa przy pomocy regionalnego ośrodka polityki społecznej sprawuje
nadzór nad podległymi jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej, w szczególności
w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.
1.
Jednostki organizacyjne pomocy społecznej będące jednostkami budżetowymi mogą tworzyć
środki specjalne.
2.
Środki specjalne mogą być tworzone z dochodów otrzymywanych z tytułu świadczonych
odpłatnie usług dla osób nieprzebywających na stałe w jednostkach pomocy społecznej
lub z innej działalności, a także ze spadków, zapisów i darowizn.
3.
Środki specjalne przeznacza się na poprawę standardu usług w jednostkach organizacyjnych
pomocy społecznej, które utworzyły te środki. Środki specjalne nie mogą być przeznaczane
na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń.
Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa
na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, przy czym wysokość dotacji
nie może przekroczyć 50% kosztów realizacji zadania.
1.
Pracownikiem socjalnym może być osoba, która posiada dyplom uzyskania tytułu zawodowego
w zawodzie pracownik socjalny, dyplom wyższej szkoły zawodowej o specjalności praca
socjalna lub ukończone studia wyższe o specjalności praca socjalna na jednym z kierunków
pedagogika, politologia, psychologia, socjologia lub nauki o rodzinie.
2.
Ustala się następujące stopnie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego
1)
I stopień specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, mający na celu uzupełnienie
wiedzy i doskonalenie umiejętności zawodowych pracowników socjalnych;
2)
II stopień specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, mający na celu pogłębienie
wiedzy i doskonalenie umiejętności pracy z wybranymi grupami osób korzystających z
pomocy społecznej.
3.
Szkolenie w zakresie specjalizacji w zawodzie pracownika socjalnego mogą realizować
jednostki prowadzące kształcenie i doskonalenie zawodowe po uzyskaniu zgody ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
1.
Przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego działa Centralna Komisja
Egzaminacyjna do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych, zwana
dalej „Komisją”, której członków powołuje minister.
2.
W związku z wykonywaniem czynności wynikających z ust. 3 członkom Komisji przysługują
diety oraz inne należności za czas podróży, na zasadach określonych w przepisach dotyczących
podróży służbowych pracowników na obszarze kraju.
3.
Do zadań Komisji należy w szczególności
1)
przeprowadzanie postępowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz
egzaminu dla pracowników socjalnych ubiegających się o II stopień specjalizacji zawodowej
w marcu i październiku każdego roku;
2)
nadawanie II stopnia specjalizacji zawodowej;
3)
prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;
4)
powoływanie przewodniczącego i członków regionalnych komisji egzaminacyjnych do spraw
stopni specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego;
5)
kontrolowanie pracy regionalnych komisji egzaminacyjnych i podmiotów prowadzących
szkolenia;
6)
opiniowanie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego kandydatów
na konsultantów prac dyplomowych na II stopień specjalizacji, o których mowa w art.
118 ust. 3;
7)
przedstawianie ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego informacji
dotyczących zasięgu, przebiegu i poziomu szkoleń w zakresie specjalizacji;
8)
opiniowanie spraw spornych dotyczących pracy komisji regionalnych.
1.
Przy urzędach marszałków w samorządach województw działają regionalne komisje egzaminacyjne
do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych.
2.
Do zadań regionalnych komisji egzaminacyjnych należy
1)
przeprowadzanie postępowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji zawodowej oraz
egzaminu dla pracowników socjalnych, ubiegających się o I stopień specjalizacji zawodowej;
2)
nadawanie I stopnia specjalizacji zawodowej;
3)
prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;
4)
opracowywanie informacji, opinii i wniosków dotyczących I stopnia specjalizacji zawodowej
dla Komisji oraz dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
3.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
organizację pracy Komisji i regionalnych komisji egzaminacyjnych, minimum programowe
i kierunki obowiązujące dla specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny, tryb postępowania
w sprawie nadawania stopni specjalizacji i wydawania dyplomów, warunki uzyskiwania
przez pracowników socjalnych stopni specjalizacji zawodowej, sposób przygotowywania
prac dyplomowych przez kandydatów ubiegających się o uzyskanie II stopnia specjalizacji
oraz kryteriów, jakim powinni odpowiadać kandydaci na konsultantów tych prac wskazani
przez podmioty ubiegające się o zgodę ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego na prowadzenie szkoleń w zakresie specjalizacji oraz tryb kontrolowania,
o którym mowa w art. 117 ust. 3 pkt 5, a także określi warunki, jakie powinny spełniać
podmioty prowadzące szkolenia w zakresie specjalizacji, uwzględniając potrzebę zapewnienia
odpowiedniego poziomu nauczania.
1.
Do zadań pracownika socjalnego należy w szczególności
1)
praca socjalna;
2)
dokonywanie analizy i oceny zjawisk, które powodują zapotrzebowanie na świadczenia
z pomocy społecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych świadczeń;
3)
udzielanie informacji, wskazówek i pomocy w zakresie rozwiązywania spraw życiowych
osobom, które dzięki tej pomocy będą zdolne samodzielnie rozwiązywać problemy będące
przyczyną trudnej sytuacji życiowej; skuteczne posługiwanie się przepisami prawa w
realizacji tych zadań;
4)
pomoc w uzyskaniu dla osób będących w trudnej sytuacji życiowej poradnictwa dotyczącego
możliwości rozwiązywania problemów i udzielania pomocy przez właściwe instytucje państwowe,
samorządowe i organizacje pozarządowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy;
5)
udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej;
6)
pobudzanie społecznej aktywności i inspirowanie działań samopomocowych w zaspokajaniu
niezbędnych potrzeb życiowych osób, rodzin, grup i środowisk społecznych;
7)
współpraca i współdziałanie z innymi specjalistami w celu przeciwdziałania i ograniczania
patologii i skutków negatywnych zjawisk społecznych, łagodzenie skutków ubóstwa;
8)
inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom mającym trudną sytuację życiową oraz
inspirowanie powołania instytucji świadczących usługi służące poprawie sytuacji takich
osób i rodzin;
9)
współuczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrożeniu oraz rozwijaniu regionalnych
i lokalnych programów pomocy społecznej ukierunkowanych na podniesienie jakości życia.
2.
Przy wykonywaniu zadań pracownik socjalny jest obowiązany
1)
kierować się zasadami etyki zawodowej;
2)
kierować się zasadą dobra osób i rodzin, którym służy, poszanowania ich godności i
prawa tych osób do samostanowienia;
3)
przeciwdziałać praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym osobę, rodzinę lub grupę;
4)
udzielać osobom zgłaszającym się pełnej informacji o przysługujących im świadczeniach
i dostępnych formach pomocy;
5)
zachować w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynności zawodowych, także po ustaniu
zatrudnienia, chyba że działa to przeciwko dobru osoby lub rodziny;
6)
podnosić swoje kwalifikacje zawodowe poprzez udział w szkoleniach i samokształcenie.
1.
Pracowników socjalnych mogą również zatrudniać inne instytucje, a w szczególności
jednostki organizacyjne właściwe w sprawach zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu,
szpitale, placówki opiekuńczo-wychowawcze, zakłady karne, do wykonywania zadań tych
jednostek w zakresie pomocy społecznej.
2.
Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani w podmiotach uprawnionych, o których
mowa w art. 25 ust. 1.
1.
Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszeństwa przy wykonywaniu swoich zadań w
urzędach, instytucjach i innych placówkach. Organy są obowiązane do udzielania pracownikowi
socjalnemu pomocy w zakresie wykonywania tych czynności.
2.
Pracownikowi socjalnemu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy
publicznych.
3.
Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w ośrodku pomocy społecznej lub w powiatowym
centrum pomocy rodzinie, do którego obowiązków należy praca socjalna oraz przeprowadzanie
rodzinnych wywiadów środowiskowych, jeżeli przepracował nieprzerwanie i faktycznie
co najmniej 5 lat, przysługuje raz na dwa lata dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze
10 dni roboczych.
4.
Dzień 21 listopada ustanawia się Dniem Pracownika Socjalnego.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może przyznać pracownikom socjalnym,
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej oraz podmiotom, o których mowa w art.
25, nagrody specjalne za wybitne, nowatorskie rozwiązania w zakresie pomocy społecznej.
6.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
warunki przyznawania nagród specjalnych, rodzaje nagród, podmioty uprawnione do zgłaszania
wniosków oraz sposób i tryb postępowania w sprawie tych nagród, uwzględniając rodzaje
działań, za jakie nagrody te przysługują, oraz ich społeczną użyteczność.
1.
Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać
co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji
pomocy społecznej.
2.
Wymogi, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą osób kierujących placówkami rodzinnymi.
3.
Szkolenie specjalizacyjne z zakresu organizacji pomocy społecznej mogą realizować
jednostki szkolące po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego.
4.
Ukończenie studiów podyplomowych dla osób posiadających wykształcenie wyższe, w których
programie uwzględniono minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy
społecznej, jest równoznaczne z uzyskaniem przez absolwentów tych studiów specjalizacji.
5.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy społecznej, podmioty
uprawnione do prowadzenia specjalizacji i wymagania ich dotyczące, tryb nadawania
tym podmiotom uprawnień do prowadzenia specjalizacji, a także tryb uzyskiwania specjalizacji,
kierując się koniecznością zapewnienia sprawności i efektywności działania jednostek
organizacyjnych pomocy społecznej.
Prawa i obowiązki pracowników zatrudnionych w samorządowych jednostkach organizacyjnych
pomocy społecznej regulują przepisy o pracownikach samorządowych.
1.
Przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego działa Rada Pomocy Społecznej
jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach pomocy społecznej.
2.
Do zakresu działania Rady Pomocy Społecznej należy
1)
opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów prawa w zakresie
pomocy społecznej;
2)
przygotowywanie ekspertyz dotyczących wybranych obszarów pomocy społecznej;
3)
przedstawianie ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego okresowych
informacji o swojej działalności;
4)
przyjmowanie i opiniowanie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
wniosków o nagrody specjalne za wybitne osiągnięcia w zakresie pomocy społecznej.
1.
Rada Pomocy Społecznej składa się z nie więcej niż 20 osób reprezentujących jednostki
organizacyjne pomocy społecznej, jednostki samorządu terytorialnego, wojewodów, organizacje
społeczne i zawodowe, kościoły i inne związki wyznaniowe oraz środowiska naukowe.
2.
Przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego do udziału w pracach Rady Pomocy
Społecznej rekomenduje Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego.
3.
Członków Rady Pomocy Społecznej, spośród przedstawicieli określonych w ust. 1, powołuje
minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego na okres 3 lat.
4.
Członkowie Rady Pomocy Społecznej pełnią swoje funkcje społecznie.
5.
Członkowie Rady Pomocy Społecznej korzystają ze zwolnień w pracy w celu uczestniczenia
w posiedzeniach Rady i przysługuje im zwrot kosztów delegacji ze środków budżetu ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
6.
Koszty związane z obsługą Rady Pomocy Społecznej są pokrywane ze środków budżetu ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.
7.
Rada Pomocy Społecznej może, za zgodą ministra właściwego do spraw zabezpieczenia
społecznego, zapraszać do współpracy ekspertów i inne osoby niebędące jej członkami.
Do udziału osób zaproszonych w posiedzeniach Rady stosuje się odpowiednio ust. 5.
8.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia,
tryb zgłaszania kandydatów na członków Rady Pomocy Społecznej, organizację oraz tryb
działania Rady Pomocy Społecznej, uwzględniając zasadę kolegialności oraz pomocniczości
prac Rady.
Wojewoda w związku z przeprowadzanym postępowaniem nadzorczym i kontrolnym ma prawo
do
1)
żądania informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania nadzoru i kontroli;
2)
swobodnego wstępu w ciągu doby do obiektów i pomieszczeń jednostki kontrolowanej;
3)
przeprowadzania oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej jednostki oraz
przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym standardem;
4)
żądania od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji w formie ustnej
i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;
5)
wzywania i przesłuchiwania świadków;
6)
zwrócenia się o wydanie opinii biegłych i specjalistów z zakresu pomocy społecznej.
1.
Czynności, o których mowa w art. 126, w imieniu i z upoważnienia wojewody przeprowadza
zespół pracowników właściwego do spraw pomocy społecznej wydziału urzędu wojewódzkiego
w składzie co najmniej dwóch osób, zwany dalej „zespołem inspektorów”.
2.
Zespół inspektorów, przeprowadzając czynności, o których mowa w art. 126, jest obowiązany
do okazania legitymacji służbowych oraz imiennego upoważnienia do przeprowadzenia
nadzoru albo kontroli wskazującego jednostkę organizacyjną pomocy społecznej albo
kontrolowaną jednostkę.
1.
Wojewoda w wyniku przeprowadzonych przez zespół inspektorów czynności, o których mowa
w art. 126, może wydać jednostce organizacyjnej pomocy społecznej albo kontrolowanej
jednostce zalecenia pokontrolne.
2.
Jednostka organizacyjna pomocy społecznej albo kontrolowana jednostka może, w terminie
7 dni od dnia otrzymania zaleceń pokontrolnych, zgłosić do nich zastrzeżenia.
3.
Wojewoda ustosunkowuje się do zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia ich doręczenia.
4.
W przypadku nieuwzględnienia przez wojewodę zastrzeżeń jednostka organizacyjna pomocy
społecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni obowiązana jest do powiadomienia
wojewody o realizacji zaleceń, uwag i wniosków.
5.
W przypadku uwzględnienia przez wojewodę zastrzeżeń, o których mowa w ust. 2, jednostka
organizacyjna pomocy społecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni jest
obowiązana do powiadomienia wojewody o realizacji zaleceń, uwag i wniosków, o których
mowa w ust. 1, mając na uwadze zmiany wynikające z uwzględnionych przez wojewodę zastrzeżeń.
6.
W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności jednostki organizacyjnej
pomocy społecznej albo kontrolowanej jednostki wojewoda, niezależnie od przysługujących
mu innych środków, zawiadamia o stwierdzonych uchybieniach organ założycielski tych
jednostek lub organ zlecający kontrolowanej jednostce realizację zadania z zakresu
pomocy społecznej.
7.
Organ, o którym mowa w ust. 6, do którego skierowano zawiadomienie o stwierdzonych
istotnych uchybieniach, jest obowiązany, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia
o stwierdzonych uchybieniach, powiadomić wojewodę o podjętych czynnościach.
1.
W przypadku niepodjęcia lub niewykonania czynności wynikających z zaleceń pokontrolnych,
o których mowa w art. 128, mających na celu ograniczenie lub likwidację stwierdzonych
istotnych uchybień lub nieprawidłowości w zakresie działań i usług objętych standardami,
świadczonych przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej albo kontrolowane jednostki,
wojewoda może orzec o czasowym lub stałym cofnięciu zezwolenia na prowadzenie placówki.
2.
Jeżeli w wyniku przeprowadzonych czynności, o których mowa w art. 126, ujawnione zostały
rażące zaniedbania lub zaniechania realizacji obowiązków ustawowych, wojewoda może
wezwać jednostkę samorządu terytorialnego do wyznaczenia wykonawcy zastępczego, w
terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia otrzymania wezwania.
3.
W przypadku niewyznaczenia przez jednostkę samorządu terytorialnego wykonawcy zastępczego
w terminie, o którym mowa w ust. 2, wojewoda może wystąpić do sądu administracyjnego
ze skargą na bezczynność organu jednostki samorządu terytorialnego.
1.
Kto nie realizuje zaleceń pokontrolnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od
1 000 do 6 000 zł.
2.
Kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom w podeszłym
wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym - podlega karze pieniężnej w wysokości
10 000 zł.
1.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 130, wymierza, w drodze decyzji administracyjnej,
wojewoda.
2.
Wysokość kary, o której mowa w art. 130 ust. 1, ustala wojewoda, biorąc pod uwagę
rozmiar prowadzonej działalności, stopień, liczbę i społeczną szkodliwość stwierdzonych
uchybień.
3.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do
spraw zabezpieczenia społecznego.
4.
Od nieuiszczonych w terminie kar pobiera się odsetki ustawowe.
5.
Egzekucja kar wraz z odsetkami za zwłokę następuje w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
1.
Przychody z tytułu kar pieniężnych wymierzanych na podstawie art. 131 ust. 1 stanowią
dochód urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego
i są gromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym w formie środków specjalnych.
2.
Przychody, o których mowa w ust. 1, są przeznaczane na wspieranie programów rządowych
mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój
specjalistycznego wsparcia.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego.
Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia
1)
organizację i tryb przeprowadzania nadzoru i kontroli, kwalifikacje inspektorów upoważnionych
do wykonywania czynności nadzorczych i kontrolnych, a także wzór legitymacji uprawniającej
do wykonywania czynności nadzorczych i kontrolnych,
2)
kwalifikacje pozostałych pracowników wykonujących z upoważnienia wojewody zadania
z zakresu pomocy społecznej
- uwzględniając konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu ich wykonywania.
W ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 33g ust. 6a otrzymuje brzmienie
„
6a.
Przepisów art. 33n ust. 5b i 5c nie stosuje się do dzieci umieszczonych w rodzinach
zastępczych przed dniem 1 stycznia 2004 r. Decyzje o odpłatności rodziców za pobyt
tych dzieci w rodzinach zastępczych wydaje starosta powiatu właściwego ze względu
na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej.
”
;
2)
w art. 33k ust. 6 otrzymuje brzmienie
„
6.
Opłatę, o której mowa w ust. 4, ustala w drodze decyzji administracyjnej starosta
powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed jego skierowaniem
do placówki, z tym że w 2004 r. opłatę ustala starosta powiatu prowadzącego placówkę
opiekuńczo-wychowawczą.
”
.
W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm. w art. 2 w ust. 1 w pkt 2 lit. j otrzymuje brzmienie
„
j)
nie pobiera, na podstawie przepisów o pomocy społecznej, zasiłku stałego,
”
.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm. w art. 299 wprowadza się następujące zmiany
1)
w § 3 w pkt 9 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 10 w brzmieniu
„
10)
ośrodkom pomocy społecznej i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych
postępowań o świadczenia z pomocy społecznej.
”
;
2)
w § 4 w pkt 3 kropkę na końcu zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu
„
4)
ośrodkom pomocy społecznej i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych
postępowań o świadczenia z pomocy społecznej.
”
.
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 4 w pkt 2 lit. k otrzymuje brzmienie
„
k)
ośrodek pomocy społecznej - w stosunku do osób rezygnujących z zatrudnienia w związku
z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko
chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem,
”
;
2)
w art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Zasady podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym osób rezygnujących z zatrudnienia
w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale
lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem
lub rodzeństwem, za które ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę, regulują przepisy
o pomocy społecznej.
”
;
3)
w art. 16
a)
ust. 6 otrzymuje brzmienie
„
6.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób rezygnujących z zatrudnienia w
związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale
lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem
lub rodzeństwem finansują w całości ośrodki pomocy społecznej.
”
,
b)
ust. 12 otrzymuje brzmienie
„
12.
Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób, o których mowa w art. 6 ust. 1
pkt 20, finansuje w całości budżet państwa.
”
;
4)
w art. 18 ust. 5 i 5a otrzymują brzmienie
„
5.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób rezygnujących
z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki
nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi
matką, ojcem lub rodzeństwem stanowi kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie
ustalona według odrębnych przepisów, z zastrzeżeniem ust. 9.
5a.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób pobierających
świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych oraz osób
przebywających na urlopie wychowawczym stanowi kwota świadczenia pielęgnacyjnego,
z zastrzeżeniem ust. 9.
”
.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 75 ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
Osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym
lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba
że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.
”
;
2)
w art. 87 w ust. 4 zdanie drugie otrzymuje brzmienie
„
Zasady tej nie stosuje się również, jeżeli podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe stanowiła kwota zasiłku stałego z pomocy społecznej, kwota kryterium
dochodowego na osobę w rodzinie ustalona według przepisów o pomocy społecznej, kwota
świadczenia pielęgnacyjnego określonego w przepisach o świadczeniach rodzinnych oraz
do: pracowników, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę
(Dz. U. Nr 200, poz. 1679), żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej, ubezpieczonych odbywających zastępcze
formy służby wojskowej, a także pozostających w służbie kandydackiej funkcjonariuszy
Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej.
”
;
3)
w art. 139 w ust. 1 pkt 8 otrzymuje brzmienie
„
8)
zasiłki wypłacone z tytułu pomocy społecznej, jeżeli przy wypłacie zastrzeżono ich
potrącanie, oraz zasiłek stały lub zasiłek okresowy wypłacone na podstawie przepisów
o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę;
”
.
W ustawie z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem
administracji publicznej
(Dz. U. Nr 12, poz. 136, z późn. zm. uchyla się art. 64.
W ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu
Zdrowia
(Dz. U. Nr 45, poz. 391, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 5 pkt 16 otrzymuje brzmienie
„
16)
„osobie bezdomnej wychodzącej z bezdomności” - rozumie się przez to osobę objętą indywidualnym
programem wychodzenia z bezdomności zgodnie z przepisami o pomocy społecznej;
”
;
2)
w art. 9
a)
w ust. 1
-
pkt 25 otrzymuje brzmienie
„
25)
osoby pobierające zasiłek stały z pomocy społecznej niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia
zdrowotnego z innego tytułu;
”
,
-
po pkt 26a dodaje się pkt 26b w brzmieniu
„
26b)
uchodźcy objęci indywidualnym programem integracji na podstawie przepisów o pomocy
społecznej, niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu;
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Status członka rodziny osoby ubezpieczonej zwalnia z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego
osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 16-19, 23-26b i 29.
”
;
3)
w art. 16
a)
pkt 3 otrzymuje brzmienie
„
3)
dzieci, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 18, powstaje z dniem uznania przez ośrodek
pomocy społecznej zasadności objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a wygasa z dniem uznania,
że ustała zasadność objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, nie później niż z dniem, w
którym dziecko rozpoczyna realizację obowiązku szkolnego; ośrodek pomocy społecznej
może odmówić uznania zasadności objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym lub uznać, że ustała
konieczność i zasadność objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym dziecka spełniającego przesłanki
określone w art. 9 ust. 1 pkt 18, jeżeli na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego
stwierdzi, że warunki materialne opiekunów prawnych lub faktycznych dziecka umożliwiają
jego ubezpieczenie zdrowotne na zasadach określonych w art. 11;
”
,
b)
pkt 9 otrzymuje brzmienie
„
9)
osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 25, obejmuje okres od dnia przyznania zasiłku
do dnia utraty prawa do zasiłku;
”
,
c)
po pkt 10a dodaje się pkt 10b w brzmieniu
„
10b)
osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26b, powstaje od dnia rozpoczęcia realizacji
indywidualnego programu integracji, a wygasa z dniem zakończenia lub wstrzymania realizacji
tego programu;
”
;
4)
w art. 17 po ust. 12 dodaje się ust. 12a w brzmieniu
„
12a.
Osoby, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26b, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego
powiatowe centrum pomocy rodzinie realizujące indywidualny program integracji.
”
;
5)
w art. 23 w ust. 9
a)
pkt 7 otrzymuje brzmienie
„
7)
osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 25, jest kwota odpowiadająca wysokości zasiłku
stałego z pomocy społecznej;
”
,
b)
pkt 8 i 9 otrzymują brzmienie
„
8)
osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26-26b, jest maksymalna kwota zasiłku stałego
z pomocy społecznej;
9)
osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 27 i 28, jest kwota odpowiadająca wysokości
świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach
rodzinnych;
”
;
6)
w art. 28 w ust. 1 po pkt 9 dodaje się pkt 9a w brzmieniu
„
9a)
osób, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 26b, opłaca powiatowe centrum pomocy rodzinie
realizujące indywidualny program integracji;
”
.
W ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie
(Dz. U. Nr 96, poz. 873) w art. 3 po ust. 5 dodaje się ust. 6 w brzmieniu
„
6.
Do zlecania realizacji zadań, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, stosuje się przepisy
o pomocy społecznej.
”
.
W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 35, poz. 305) wprowadza się następujące zmiany
1)
w art. 3
a)
w pkt 1 lit. a i b otrzymują brzmienie
„
a)
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o
podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu,
należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone
do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b)
deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki
na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne,
”
,
b)
w pkt 7 po wyrazach „placówkę opiekuńczo-wychowawczą” dodaje się wyrazy „, młodzieżowy ośrodek wychowawczy”;
2)
w art. 5
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
W przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą
daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą
kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie,
na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim
okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym
zasiłek rodzinny nie przysługuje.
”
,
b)
ust. 5 otrzymuje brzmienie
„
5.
W przypadku gdy z dochodu rodziny ponoszona jest opłata za pobyt w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie członka rodziny, od dochodu rodziny odejmuje się tę opłatę.
Ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie uwzględnia się członka rodziny
przebywającego w tej instytucji.
”
,
c)
uchyla się ust. 6;
3)
w art. 10 w ust. 5 uchyla się pkt 1;
4)
w art. 12 ust. 4 otrzymuje brzmienie
„
4.
W przypadku samotnego wychowywania dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności
lub znacznym stopniu niepełnosprawności dodatek przysługuje w wysokości 250,00 zł
na dziecko.
”
;
5)
w art. 16 ust. 4 i 5 otrzymują brzmienie
„
4.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w wysokości 144,00 zł miesięcznie.
5.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w rodzinie zastępczej lub
w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez
tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa
albo z Narodowego Funduszu Zdrowia.
”
;
6)
w art. 17 ust. 1 otrzymuje brzmienie
„
1.
Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej
w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi
faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje
z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem
legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których
mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
(Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm., albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
”
;
7)
w art. 20
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie
„
3.
Organ właściwy może upoważnić, w formie pisemnej, swojego zastępcę, pracownika urzędu
albo kierownika ośrodka pomocy społecznej do prowadzenia postępowania w sprawach,
o których mowa w ust. 2, a także do wydawania w tych sprawach decyzji.
”
,
b)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu
„
4.
W przypadku upoważnienia kierownika ośrodka pomocy społecznej, w ośrodku tym tworzy
się komórkę organizacyjną do realizacji świadczeń rodzinnych. Realizacja świadczeń
rodzinnych nie może powodować nieprawidłowości w wykonywaniu zadań pomocy społecznej,
a także nie może naruszać norm zatrudnienia pracowników socjalnych określonych w przepisach
o pomocy społecznej.
”
;
8)
w art. 24 dodaje się ust. 5 w brzmieniu
„
5.
Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują za wrzesień, jeżeli
dziecko legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności
po zakończeniu szkoły zostało przyjęte w tym samym roku kalendarzowym do szkoły wyższej.
”
;
9)
w art. 33 ust. 2 otrzymuje brzmienie
„
2.
Świadczenia rodzinne i koszty ich obsługi, składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
z ubezpieczenia społecznego oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne są finansowane
w formie dotacji celowej z budżetu państwa.
”
;
10)
po art. 48 dodaje się art. 48a w brzmieniu
„
Art. 48a.
W okresie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. koszty obsługi, o których
mowa w art. 33 ust. 2, stanowią 2% wydatków na świadczenia rodzinne.
”
;
11)
po art. 48a dodaje się art. 48b w brzmieniu
„
Art. 48b.
Świadczenia rodzinne przysługujące za maj 2004 r. wypłaca się nie później niż do dnia
15 czerwca 2004 r.
”
;
12)
w art. 51 zdanie wstępne otrzymuje brzmienie
„
Upoważnia się ministra właściwego do spraw finansów publicznych do dokonania, na wniosek
ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, przeniesienia między częściami,
działami, rozdziałami i paragrafami zawartych w ustawie budżetowej na rok 2004 planowanych
wydatków przeznaczonych na finansowanie wraz z kosztami obsługi
”
;
13)
w art. 57 skreśla się wyrazy „w stopniu umiarkowanym”;
14)
w art. 59
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu
„
1a.
Osoba samotnie wychowująca dziecko otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy zasiłek
wychowawczy, uprawniona do 36-miesięcznego okresu pobierania tego zasiłku, nabywa
prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu
wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, przez okres 36 miesięcy, jeżeli spełnia
warunki określone w dotychczasowych przepisach. Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
”
,
b)
po ust. 3 dodaje się ust. 4 w brzmieniu
„
4.
Osoba otrzymująca, przed dniem wejścia w życie ustawy, zasiłek wychowawczy przyznany
na podstawie orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka, nabywa prawo do dodatku
do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, do dnia 31 grudnia 2004 r., jeżeli
spełnia warunki określone w ustawie.
”
;
15)
po art. 59 dodaje się art. 59a w brzmieniu
„
Art. 59a.
Osoba otrzymująca, do dnia wejścia w życie ustawy, gwarantowany zasiłek okresowy na
podstawie przepisów o pomocy społecznej nabywa prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego,
o którym mowa w art. 11. Do trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 11 ust. 1, wlicza
się okresy, za które został wypłacony gwarantowany zasiłek okresowy.
”
.
Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o
1)
zasiłku stałym wyrównawczym - rozumie się przez to zasiłek stały;
2)
ustawie o pomocy społecznej - rozumie się przez to niniejszą ustawę;
3)
wywiadzie środowiskowym (rodzinnym) - rozumie się przez to rodzinny wywiad środowiskowy.
Pierwszą weryfikację kryteriów dochodowych przeprowadza się w 2006 r.
1.
Do umów w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej stosuje
się dotychczasowe przepisy dotyczące zlecania zadań.
2.
Umowy w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej zawarte przed
dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc do czasu ich wygaśnięcia lub rozwiązania,
nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2008 r.
1.
W 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi
1)
w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20% różnicy między kryterium dochodowym
osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2)
w przypadku rodziny - 15% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.
2.
W 2005 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi
1)
w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 30% różnicy między kryterium dochodowym
osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
2)
w przypadku rodziny - 20% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny.
3.
W 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi
1)
w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 35% różnicy między kryterium dochodowym
osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby,
2)
w przypadku rodziny - 25% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem rodziny
- przy czym art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4.
W 2004 r. gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na
zasiłki okresowe w części określonej w ust. 1.
5.
W 2005 r. gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie wydatków na
zasiłki okresowe w części określonej w ust. 2.
6.
W 2006 r. gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na zasiłki okresowe
w części określonej w ust. 3.
W latach 2004-2006 gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na realizację
zadań zleconych z zakresu administracji rządowej i zadań własnych dotowanych z budżetu
państwa.
1.
Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, z późn. zm., z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust.
8 niniejszej ustawy.
2.
Macierzyńskie zasiłki okresowe przyznane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
wypłaca się według przepisów dotychczasowych.
3.
Zachowują moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu
w domu pomocy społecznej wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się
przepisy niniejszej ustawy.
1.
Z dniem 1 stycznia 2005 r. domy pomocy społecznej dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży stają się ośrodkami wsparcia - domami dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży, o których mowa w art. 47 ust. 4.
2.
Osoby umieszczone w domu pomocy społecznej dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet
w ciąży przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby skierowane do takiego domu przed
dniem 1 stycznia 2004 r., po dniu 1 stycznia 2005 r. ponoszą odpłatność na dotychczasowych
zasadach. Decyzje o odpłatności wydaje starosta powiatu prowadzącego dom.
3.
Powiat, który prowadzi lub zleca prowadzenie domów dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży, przeznacza na utrzymanie osób, o których mowa w ust. 2, część środków
pochodzących z dotacji celowej z budżetu państwa ustalonej dla domów pomocy społecznej
na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
(Dz. U. Nr 203, poz. 1966).
1.
Domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego standardu, są obowiązane
do opracowania i realizacji programu naprawczego do końca 2006 r.
2.
Podmiotowi prowadzącemu dom pomocy społecznej, który jeszcze nie osiągnął obowiązującego
standardu, wojewoda wydaje zezwolenie warunkowe na czas realizacji programu naprawczego.
3.
Zezwolenia i zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy społecznej wydane przed
dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2006 r.
Podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy placówki zapewniające
całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym
wieku, które w dniu wejścia w życie ustawy nie spełniają wymagań, o których mowa w
art. 67 i 68, są obowiązane dostosować do tych wymagań placówki w terminie jednego
roku od dnia wejścia w życie ustawy.
1.
Przepisów art. 86 ust. 3 i 4 nie stosuje się do dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych
przed dniem 1 stycznia 2004 r. Decyzje o odpłatności rodziców za pobyt tych dzieci
w rodzinach zastępczych wydaje starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
rodziny zastępczej.
2.
Umowy o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawarte na podstawie art. 33f ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zachowują ważność nie dłużej niż przez 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
3.
Niespokrewnione z dzieckiem rodziny zastępcze pełniące zadania pogotowia rodzinnego,
z dniem wejścia w życie ustawy stają się zawodowymi niespokrewnionymi z dzieckiem
rodzinami zastępczymi o charakterze pogotowia rodzinnego.
4.
Zawodowe niespokrewnione z dzieckiem rodziny zastępcze otrzymują pomoc, o której mowa
w art. 78 ust. 7, na dzieci przyjęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
5.
Przepisu art. 73 ust. 2 nie stosuje się do osób, które przed dniem wejścia w życie
ustawy łączyły funkcję rodziny zastępczej z prowadzeniem placówki rodzinnej.
6.
W 2004 r. opłaty za pobyt dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych ustala starosta
powiatu prowadzącego placówkę opiekuńczo-wychowawczą.
7.
Placówki opiekuńczo-wychowawcze, które nie osiągają wymaganego standardu, są obowiązane
do opracowania i realizacji programu naprawczego do końca 2006 r.
8.
Do pomocy przyznanej na podstawie art. 33p ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stosuje się przepisy dotychczasowe.
9.
Osoby, które z przyczyn od siebie niezależnych nie otrzymywały pomocy, o której mowa
w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 5, mogą wystąpić do starosty właściwego ze względu na
miejsce zamieszkania osoby usamodzielnianej przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej
lub skierowaniem do placówki z wnioskiem o przyznanie pomocy w terminie 3 lat od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy.
1.
Do osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na podstawie skierowania wydanego przed
dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje się dotychczasowe przepisy o właściwości miejscowej
gminy.
2.
Kwota dotacji celowej z budżetu państwa na domy pomocy społecznej wyliczona zgodnie
z art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego może być w uzasadnionych przypadkach zmniejszona lub zwiększona, nie więcej jednak
niż o 10%, w zależności od znajdujących się w powiecie typów domów oraz uzyskanych
dochodów z tytułu odpłatności za pobyt w domu.
1.
Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy były zatrudnione na stanowisku
pracownika socjalnego na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują uprawnienia
do wykonywania zawodu.
2.
Osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi
powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca 2005 r.; osobom tym zalicza
się staż pracy w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych.
Rada Pomocy Społecznej powołana w 2003 r. działa przez okres kadencji, który wynosi
3 lata.
Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w domu pomocy społecznej,
skierowanym do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zachowują moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy.
Traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z 1999 r. Nr 20, poz. 170, Nr 79, poz. 885 i Nr 90, poz. 1001, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 19, poz. 238, z 2001 r. Nr 72, poz. 748, Nr 88, poz. 961, Nr 89, poz. 973, Nr 111, poz. 1194, Nr 122, poz. 1349 i Nr 154, poz. 1792, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 44, poz. 389, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1304, Nr 203, poz. 1966 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593).
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem
1)
art. 135, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2004 r.;
2)
art. 5 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską
członkostwa w Unii Europejskiej;
3)
art. 86 ust. 2 i art. 140, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.