Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji i magazynowaniu gazów, napełnianiu zbiorników gazami oraz używaniu i magazynowaniu karbidu
Table of Provisions (33)
Statutory Text (33 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy
1) produkcji gazów;
2) nape∏nianiu gazami zbiorników magazynowych
i przenoÊnych;
3) magazynowaniu i u˝ytkowaniu gazów oraz karbidu.
5) magazyn zbiorników przenoÊnych — miejsce przeznaczone wy∏àcznie do przechowywania zbiorników przenoÊnych, z wyjàtkiem miejsca ustawienia
zbiorników przenoÊnych stanowiàcych wyposa˝enie stanowisk pracy;
6) naczynie kriogeniczne — naczynie izolowane cieplnie o pojemnoÊci nie wi´kszej ni˝ 1000 litrów,
przeznaczone do przechowywania i transportowania gazów skroplonych, sch∏odzonych;
1) jednostek podleg∏ych i nadzorowanych przez Szefa
Agencji Bezpieczeƒstwa Wewn´trznego;
7) pojemnik specjalny na karbid — wodo- i gazoszczelny pojemnik na karbid, który uniemo˝liwia
przedostanie si´ do jego wn´trza wilgoci w ka˝dych warunkach eksploatacji;
2) zak∏adów górnictwa podziemnego, odkrywkowego i otworowego w zakresie uregulowanym odr´bnymi przepisami;
8) wiàzka butli — zestaw transportowy butli po∏àczonych ze sobà wspólnym kolektorem i razem trwale umocowanych;
§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do
3) jednostek p∏ywajàcych ˝eglugi morskiej i Êródlàdowej;
4) jednostek naukowo-badawczych i laboratoriów,
w których prowadzone sà doÊwiadczenia lub badania naukowe nad konstrukcjà instalacji do produkcji gazów;
5) gazów p∏ynnych (skroplonych gazów w´glowodorowych).
§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) acetylenownia — wydzielone pomieszczenie,
w którym umieszczone zosta∏y urzàdzenia do produkcji acetylenu wchodzàce w sk∏ad wytwornicy
acetylenu sta∏ej, a w szczególnoÊci urzàdzenia do
oczyszczania, osuszania, spr´˝ania, magazynowania;
———————
1) Zmiany
tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y
og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113,
poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19,
poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120,
poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52,
poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123,
poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r.
Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660,
Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679 oraz z 2003 r. Nr 166,
poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081.
9) zak∏ad nape∏niajàcy — zak∏ad posiadajàcy uprawnienie do nape∏niania gazami zbiorników przenoÊnych oraz do konserwacji i napraw tych zbiorników;
10) zbiornik magazynowy — stacjonarny zbiornik s∏u˝àcy do przechowywania gazów;
11) zbiornik na wapno pokarbidowe — zbiornik lub
osadnik, w którym przechowuje si´ py∏ lub mu∏
wapienny po zu˝ytym karbidzie, pochodzàcy z wytwornic;
12) zbiornik przenoÊny — butl´, wiàzk´ butli, beczk´
ciÊnieniowà, naczynie kriogeniczne.
§ 4. Instalacje wykorzystywane do produkcji gazów i nape∏niania zbiorników przenoÊnych gazami powinny byç usytuowane w sposób zapewniajàcy swobodny dost´p do tych instalacji w ka˝dych warunkach
eksploatacji, konserwacji, napraw i prowadzenia akcji
ratowniczej.
§ 5. 1. Instalacje do produkcji gazów i nape∏niania
zbiorników przenoÊnych gazami, zbiorniki magazynowe, magazyny zbiorników przenoÊnych, magazyny
karbidu, zbiorniki na wapno pokarbidowe powinny
byç zabezpieczone przed dost´pem osób nieupowa˝nionych za pomocà ogrodzenia lub oznakowane wi-
docznà tablicà ostrzegawczà umieszczonà w odleg∏oÊci co najmniej 5 m od
1) nie zosta∏y dopuszczone do eksploatacji przez w∏aÊciwà jednostk´ dozoru technicznego;
1) wejÊcia do budynku lub wydzielonego pomieszczenia, w którym znajduje si´ instalacja do produkcji gazów i nape∏niania zbiorników przenoÊnych;
2) nie majà sprawnego wyposa˝enia;
2) zbiorników magazynowych;
5) nie sà oznakowane czytelnie i prawid∏owo zgodnie
z obowiàzujàcymi przepisami;
3) magazynu zbiorników przenoÊnych;
4) magazynu karbidu;
5) zbiorników na wapno pokarbidowe;
6) terenu usytuowania instalacji do produkcji gazów
lub nape∏niania zbiorników przenoÊnych.
2. Tablica, o której mowa w ust. 1, powinna zawieraç
1) nazw´ urzàdzenia lub instalacji oraz okreÊlenie rodzaju produkowanych i magazynowanych gazów
lub karbidu;
2) zakaz palenia i wst´pu osobom nieupowa˝nionym.
§ 6. 1. Przy produkcji gazów, nape∏nianiu zbiorników i pracach zwiàzanych z przechowywaniem gazów
oraz karbidu powinny byç zatrudnione osoby, które
1) ukoƒczy∏y 18 lat i zosta∏y wyposa˝one w Êrodki
ochrony indywidualnej odpowiednie do w∏aÊciwoÊci fizycznych i chemicznych gazów;
2) zosta∏y przeszkolone w zakresie
a) znajomoÊci zagro˝eƒ, jakie mogà wystàpiç podczas produkcji, nape∏niania zbiorników i magazynowania gazów,
3) majà uszkodzone Êcianki;
4) by∏y poddane dzia∏aniu p∏omienia;
6) nie sà trwale oznakowane w sposób jednoznacznie
identyfikujàcy ich w∏aÊciciela.
2. Niedopuszczalne jest nape∏nienie zbiornika
przenoÊnego bez zgody jego w∏aÊciciela wyra˝onej
w formie pisemnej.
3. Ka˝dy zbiornik przenoÊny nape∏niony gazem powinien byç opatrzony znakiem identyfikujàcym zak∏ad
nape∏niajàcy.
§ 9. 1. Instalacje przeznaczone do nape∏niania gazami skroplonymi sch∏odzonymi cystern lub zbiorników umieszczonych na pojazdach powinny byç wyposa˝one w urzàdzenia odcinajàce dop∏yw gazu w przypadku niekontrolowanego jego wyp∏ywu.
2. Urzàdzenia odcinajàce, o których mowa w ust. 1,
powinny posiadaç mo˝liwoÊç ich uruchomienia w sposób automatyczny lub r´cznie z bezpiecznej odleg∏oÊci.
§ 10. 1. Prace konserwacyjne i naprawcze instalacji do produkcji gazów i nape∏niania zbiorników gazami powinny byç prowadzone zgodnie ze stanowiskowà instrukcjà bezpieczeƒstwa i higieny pracy opracowanà przez przedsi´biorc´.
b) budowy, dzia∏ania i obs∏ugi zbiorników magazynowych i przenoÊnych do gazów,
2. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna
okreÊlaç
c) zasad post´powania na wypadek po˝aru lub
niekontrolowanego wyp∏ywu gazów.
1) identyfikacj´ potencjalnych zagro˝eƒ i analiz´ ryzyka zawodowego;
2. Osoby nape∏niajàce gazami zbiorniki przenoÊne
i magazynowe powinny posiadaç zaÊwiadczenia kwalifikacyjne wymagane przepisami o dozorze technicznym dotyczàcymi sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obs∏udze i konserwacji urzàdzeƒ technicznych.
§ 7. 1. Do produkcji gazów i nape∏niania zbiorników przenoÊnych mogà byç stosowane wy∏àcznie
urzàdzenia, dla których zosta∏a wydana decyzja zezwalajàca na ich eksploatacj´ przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
2. Rodzaje urzàdzeƒ podlegajàcych dozorowi technicznemu oraz tryb wydawania decyzji zezwalajàcych
na eksploatacj´ tych urzàdzeƒ okreÊlajà przepisy o dozorze technicznym.
§ 8. 1. Niedopuszczalne jest nape∏nianie zbiorników
przenoÊnych, których stan techniczny nie odpowiada
wymaganiom bezpiecznej eksploatacji, a w szczególnoÊci
2) Êrodki bezpieczeƒstwa, w tym Êrodki ochrony indywidualnej i zbiorowej;
3) sposób wykonania prac;
4) dokumentacj´, którà nale˝y sporzàdziç przed rozpocz´ciem prac, w trakcie ich wykonywania oraz
po zakoƒczeniu.
3. Prace, o których mowa w ust. 1, powinny byç
wykonywane wy∏àcznie na pisemne pozwolenie
przedsi´biorcy, które powinno okreÊlaç
1) miejsce, rodzaj i czas wykonania prac;
2) potencjalne zagro˝enia;
3) konieczne do zastosowania Êrodki bezpieczeƒstwa,
w tym metody monitorowania zagro˝eƒ;
4) wymagane Êrodki ochrony indywidualnej i zbiorowej;
5) opis sposobu wykonania prac, w tym wykonania
czynnoÊci przygotowawczych i po zakoƒczeniu
prac;
6) odpowiedzialnoÊç za wykonanie prac.
3) uderzane metalowymi przedmiotami;
4. Dopuszcza si´ prowadzenie prac, o których mowa w ust. 1, gdy st´˝enie tlenu w powietrzu nie jest
mniejsze ni˝ 18 % i nie przekracza 22,5 % obj´toÊci.
4) u˝ywane do innych celów ni˝ te, do których zosta∏y zaprojektowane;
5. Pracownicy zatrudnieni przy pracach konserwacyjnych i naprawczych instalacji do produkcji gazów
utleniajàcych i nape∏niania zbiorników tymi gazami
powinni byç wyposa˝eni w niezat∏uszczonà odzie˝ roboczà i Êrodki ochrony indywidualnej.
§ 11. 1. Zbiorniki przenoÊne nape∏nione gazami
oraz opró˝nione z gazów powinny byç magazynowane oddzielnie w oznakowanych pomieszczeniach lub
miejscach sk∏adowych.
2. Zbiorniki, o których mowa w ust. 1, mogà byç
magazynowane
1) na otwartej przestrzeni;
2) pod zadaszeniem;
5) poddane usuwaniu korozji z zewn´trznych powierzchni, je˝eli sà nape∏nione gazem;
6) poddawane bezpoÊredniemu dzia∏aniu ognia.
2. Niedopuszczalne jest przetaczanie gazów ze
zbiorników przenoÊnych do innych zbiorników przenoÊnych poza zak∏adem nape∏niajàcym.
§ 14. Pomieszczenie magazynowe przeznaczone
do przechowywania zbiorników przenoÊnych powinno byç wyposa˝one w sprz´t gaÊniczy i ratunkowy,
zgodnie z odr´bnymi przepisami.
§ 15. 1. W ogrzewanych pomieszczeniach do magazynowania zbiorników przenoÊnych grzejniki powinny byç zasilane wodà lub parà wodnà pochodzàcà
z zewn´trznych êróde∏.
3) w wydzielonym pomieszczeniu.
3. Do magazynowania butli na otwartej przestrzeni powinny byç przeznaczone palety — pojemniki
o a˝urowej konstrukcji.
§ 12. 1. Niedopuszczalne jest magazynowanie
zbiorników przenoÊnych
2. Odleg∏oÊç zbiorników przenoÊnych od czynnych
grzejników powinna wynosiç co najmniej 1,0 m.
3. W przypadku zastosowania os∏on termicznych
odleg∏oÊç, o której mowa w ust. 2, mo˝e byç zmniejszona do nie mniej ni˝ 0,1 m.
§ 16. Niedopuszczalne jest otwieranie niepo∏àczonych z instalacjà odbiorczà zaworów s∏u˝àcych do
opró˝niania zbiorników przenoÊnych zawierajàcych
gazy palne lub toksyczne.
1) w piwnicach;
2) na klatkach schodowych;
3) na korytarzach;
4) w wàskich dziedziƒcach;
5) w przejÊciach dla pieszych i przejazdach, a tak˝e
w ich pobli˝u;
6) w gara˝ach pojazdów;
7) w pomieszczeniach przeznaczonych na sta∏y pobyt
ludzi;
8) na podestach roboczych urzàdzeƒ i innych instalacji.
2. Niedopuszczalne jest w pomieszczeniu magazynowania zbiorników przenoÊnych ich nape∏nianie, naprawianie i konserwowanie.
§ 13. 1. Niedopuszczalne jest, aby zbiorniki przenoÊne by∏y
1) rzucane;
2) toczone po pod∏odze w pozycji le˝àcej, z wyjàtkiem
beczek ciÊnieniowych z obr´czami do toczenia;
§ 17. Zbiorniki przenoÊne przeznaczone w szczególnoÊci do przechowywania tlenu i mieszanin tlenu
z innymi gazami powinny byç w sposób szczególny
chronione przed kontaktem z t∏uszczami i smarami lub
z substancjami palnymi.
§ 18. 1. Zbiorniki przenoÊne mogà byç pozostawione w miejscu pracy po uprzednim zamkni´ciu zaworów g∏ównych i zabezpieczeniu ich przed osobami nieupowa˝nionymi.
2. Zbiorniki przenoÊne, z wyjàtkiem zbiorników
przenoÊnych do acetylenu rozpuszczonego, przekazywane do nape∏nienia, powinny mieç nadciÊnienie gazu co najmniej 0,5 bara.
3. Zbiorniki przenoÊne do acetylenu rozpuszczonego, przekazywane do nape∏nienia, powinny mieç nadciÊnienie nie mniejsze ni˝ okreÊlone w tabeli
Temperatura
Do –5 °C
Powy˝ej –5 °C
do +5 °C
Powy˝ej +5 °C
do +15 °C
Powy˝ej +15 °C
do +25 °C
Powy˝ej +25 °C
do +35 °C
NadciÊnienie pozosta∏ego w zbiorniku
gazu w barach
0,5
0,75
1,0
1,25
1,5
§ 19. 1. Podczas prac za∏adunkowych, roz∏adunkowych i przy transporcie wewnàtrzzak∏adowym nale˝y
stosowaç urzàdzenia transportowe przystosowane do
rodzaju i wymiarów zbiorników przenoÊnych.
Poz. 59
5. Zbiorniki, o których mowa w ust. 4, nale˝y zg∏osiç do badaƒ technicznych do organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
Rozdzia∏ 2
2. Niedopuszczalne jest podczas prac, o których
mowa w ust. 1
Gazy palne i toksyczne
1) stosowanie urzàdzeƒ dêwignicowych z uchwytem
elektromagnetycznym lub chwytakowym;
§ 25. 1. Wytwornic´ acetylenu sta∏à eksploatuje si´
w acetylenowni.
2) podnoszenie zbiorników przenoÊnych za zawory.
§ 20. 1. Transport pojedynczych zbiorników przenoÊnych na terenie zak∏adu powinien odbywaç si´
przy u˝yciu wózków przeznaczonych specjalnie do tego celu.
2. R´czne przenoszenie zbiorników przenoÊnych
na pi´tra lub rusztowania powinno odbywaç si´ za pomocà specjalnych noszy.
3. Mechaniczne transportowanie i przesuwanie
zbiorników przenoÊnych jest dopuszczalne po uprzednim stabilnym ich umocowaniu na transporterze.
§ 21. 1. Naprawy, modernizacje oraz badania stopnia zu˝ycia zbiorników przenoÊnych mogà byç przeprowadzane wy∏àcznie w zak∏adach uprawnionych do
tego rodzaju czynnoÊci przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego.
2. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 1, mogà byç
wykonywane tylko na pisemne zlecenie w∏aÊciciela
zbiornika.
3. Wszelkie zak∏ócenia w u˝ytkowaniu zbiorników
przenoÊnych powinny byç niezw∏ocznie zg∏aszane
przez w∏aÊciciela lub u˝ytkownika zbiornika do zak∏adu
nape∏niajàcego.
§ 22. Zbiorniki przenoÊne o pojemnoÊci powy˝ej
1 litra zawierajàce acetylen powinny byç magazynowane i u˝ytkowane wy∏àcznie w pozycji stojàcej.
§ 23. Zawory zamykajàce zbiorników przenoÊnych
powinny byç skutecznie zabezpieczone ko∏pakiem,
ko∏nierzem lub konstrukcjà os∏aniajàcà przed uszkodzeniem, które mog∏oby spowodowaç wydostanie si´
gazu ze zbiornika.
§ 24. 1. W razie po˝aru zbiorniki przenoÊne powinny byç niezw∏ocznie usuni´te ze strefy zagro˝enia oddzia∏ywaniem podwy˝szonej temperatury.
2. Zbiorniki przenoÊne nara˝one na dzia∏anie p∏omienia nale˝y sch∏adzaç wodà z bezpiecznej odleg∏oÊci.
3. Wiàzki butli lub butle z acetylenem, które by∏y
poddane bezpoÊredniemu dzia∏aniu p∏omienia, po
sch∏odzeniu i sprawdzeniu, ˝e nie nast´puje dalszy
wzrost temperatury, nale˝y umieÊciç w basenie z wodà na okres co najmniej 24 godzin.
4. Zbiorniki przenoÊne, które zosta∏y poddane dzia∏aniu p∏omienia lub miejscowemu nagrzewaniu si´
powierzchni, nale˝y oznaczyç i przekazaç niezw∏ocznie
do zak∏adu nape∏niajàcego.
2. Acetylenownia powinna posiadaç
1) naturalnà lub mechanicznà wentylacj´;
2) odpowiednie oÊwietlenie;
3) pod∏og´ wykonanà w sposób uniemo˝liwiajàcy
gromadzenie si´ ∏adunków elektrostatycznych;
4) uziemienie wszystkich metalowych elementów
konstrukcyjnych;
5) instalacj´ odgromowà.
§ 26. 1. Acetylenownia powinna byç wyposa˝ona,
z zastrze˝eniem ust. 2, w nie mniej ni˝ jedno wyjÊcie
ewakuacyjne prowadzàce bezpoÊrednio na otwartà
przestrzeƒ. Drzwi wyjÊç ewakuacyjnych powinny si´
otwieraç na zewnàtrz.
2. Je˝eli acetylenownia wyposa˝ona jest w wielopoziomowe podesty robocze, nale˝y przewidzieç dodatkowe wyjÊcia ewakuacyjne z najwy˝szego podestu
prowadzàce bezpoÊrednio na otwartà przestrzeƒ.
3. Wymagania dotyczàce wyjÊç ewakuacyjnych
okreÊlajà odr´bne przepisy.
§ 27. 1. Nad acetylenownià nie mogà znajdowaç
si´ jakiekolwiek pomieszczenia.
2. Je˝eli inne pomieszczenie sàsiaduje z acetylenownià lub znajduje si´ pod nià, wówczas Êciany
i stropy tego pomieszczenia powinny byç wykonane
w sposób gwarantujàcy nieprzenikanie acetylenu lub
mieszaniny powietrzno-acetylenowej.
3. Âciany i stropy pomieszczenia graniczàcego
z acetylenownià powinny mieç odpornoÊç ogniowà co
najmniej 60 minut, a drzwi w takich Êcianach powinny
mieç odpornoÊç ogniowà co najmniej 30 minut i byç
wyposa˝one w mechanizm samozamykajàcy. Âciany
i znajdujàce si´ w nich drzwi i okna muszà byç wykonane z materia∏ów trudno zapalnych.
4. Wymagania ust. 3 nie dotyczà Êcian i stropów
sàsiadujàcych z pomieszczeniem magazynu karbidu.
W tym przypadku Êciany i stropy powinny byç wykonane z materia∏ów trudno zapalnych.
5. Dolna kraw´dê otworu w Êcianie pomi´dzy acetylenownià a magazynem karbidu, s∏u˝àcego do dostarczania karbidu do wytwornicy, powinna znajdowaç si´ na wysokoÊci nie mniejszej ni˝ 1,50 m od poziomu posadzki pomieszczenia wytwornicy.
6. Acetylenownia powinna byç przekryta lekkim
dachem. Niedopuszczalne jest umieszczanie w prze-
strzeni ponad wytwornicà jakichkolwiek dodatkowych
przykryç, sufitów podwieszanych, belek lub urzàdzeƒ,
z wyjàtkiem elementów stanowiàcych wyposa˝enie
wytwornicy. Konstrukcja dachu oraz jego pokrycie
i ewentualna izolacja termiczna powinny byç wykonane z materia∏ów trudno zapalnych.
7. Pod∏oga acetylenowni powinna nie przepuszczaç wody i posiadaç odpowiednie nachylenie w kierunku kana∏ów odp∏ywowych.
8. Acetylenownia powinna byç ogrzewana jedynie
z zewnàtrz oraz wyposa˝ona w instalacj´ wodociàgowà i kanalizacyjnà. Wykonanie instalacji wodociàgowej i kanalizacyjnej powinno zapobiegaç zalaniu sk∏adowanego karbidu wodà.
§ 28. W acetylenowni dopuszcza si´ sk∏adowanie
do 500 kg karbidu ponad jego dzienne zu˝ycie.
§ 29. 1. Wytwornica acetylenu przenoÊna powinna
byç ustawiana w wydzielonym pomieszczeniu lub na
otwartej przestrzeni.
2. Wydzielone pomieszczenie, o którym mowa
w ust. 1, powinno posiadaç
1) naturalnà lub mechanicznà wentylacj´;
2) odpowiednie oÊwietlenie;
3) nie mniej ni˝ jedno wyjÊcie ewakuacyjne;
4) instalacj´ wodociàgowà i kanalizacyjnà; wykonanie instalacji wodociàgowej i kanalizacyjnej powinno zapobiegaç zalaniu sk∏adowanego karbidu
wodà;
5) twardà i nieprzepuszczajàcà wody pod∏og´ z odpowiednim nachyleniem w kierunku kana∏ów odp∏ywowych.
3. Dopuszcza si´ u˝ytkowanie pomieszczenia,
o którym mowa w ust. 1, tak˝e do innych celów pod
warunkiem, ˝e kubatura tego pomieszczenia przypadajàca na ka˝dà wytwornic´ wynosi co najmniej
1) 50 m3 — dla wytwornicy o ∏adunku karbidu nie
wi´kszym ni˝ 4 kg;
2) 100 m3 — dla wytwornicy o ∏adunku karbidu nie
wi´kszym ni˝ 10 kg.
4. W pomieszczeniu, o którym mowa w ust. 1, nie
mogà znajdowaç si´ wi´cej ni˝ 3 wytwornice acetylenu przenoÊne, których ∏àczny ∏adunek przekracza
20 kg.
5. W pomieszczeniu, o którym mowa w ust. 1, dopuszczalne jest sk∏adowanie do 50 kg karbidu ponad
dzienne jego zu˝ycie.
§ 30. Niedopuszczalne jest ustawianie wytwornic
acetylenu przenoÊnych
1) na klatkach schodowych;
2) w korytarzach;
3) na przejÊciach i przejazdach;
Poz. 59
4) w pomieszczeniach, które posiadajà posadzk´ poni˝ej poziomu terenu;
5) pod innymi pomieszczeniami.
§ 31. 1. Odleg∏oÊç wytwornic acetylenu przenoÊnych i acetylenowni powinna wynosiç nie mniej ni˝
1) 5 m od miejsc ogólnie dost´pnych;
2) 15 m od pasa drogi;
3) 16 m od g∏ówki szyny toru kolejowego.
2. Odleg∏oÊci okreÊlone w ust. 1 mogà byç zmniejszone pod warunkiem zastosowania Êciany oddzielenia przeciwpo˝arowego, majàcej klas´ odpornoÊci
ogniowej nie mniejszà ni˝ REI 120 i wysokoÊç przekraczajàcà nie mniej ni˝ o 0,5 m wysokoÊç wytwornicy
acetylenu przenoÊnej.
§ 32. Zbiorniki przenoÊne usytuowane na pojazdach samochodowych podczas nape∏niania ich gazami palnymi i opró˝niania powinny byç po∏àczone z instalacjà uziemiajàcà zbiornika magazynowego.
§ 33. 1. Instalacje nape∏niania gazami palnymi lub
toksycznymi powinny posiadaç urzàdzenia bezpieczeƒstwa uniemo˝liwiajàce prac´ tych instalacji w warunkach zagra˝ajàcych bezpieczeƒstwu.
2. Przyciski urzàdzenia bezpieczeƒstwa powinny
znajdowaç si´ przy stanowisku nape∏niania, w pomieszczeniu instalacji nape∏niania oraz w obszarze
drogi ewakuacyjnej.
§ 34. 1. Instalacje nape∏niania chlorem, fosforowodorem, siarkowodorem, fosgenem, fluorem i cyjanowodorem powinny byç usytuowane w pomieszczeniach przeznaczonych wy∏àcznie do tego celu, wyposa˝onych w samoczynne urzàdzenia do wykrywania
gazów, ostrzegania i alarmowania przed niebezpiecznymi st´˝eniami tych gazów.
2. Urzàdzenia do wykrywania gazów, o których mowa w ust. 1, powinny znajdowaç si´ przy przy∏àczach
do nape∏niania i byç po∏àczone z instalacjà nape∏niania
oraz wentylacjà awaryjnà w sposób umo˝liwiajàcy automatyczne obni˝enie st´˝enia gazów w przypadku
przekroczenia wartoÊci st´˝eƒ dopuszczalnych.
Rozdzia∏ 3
Gazy utleniajàce
§ 35. 1. Zbiorniki przenoÊne i magazynowe oraz instalacje, w których mo˝e znajdowaç si´ tlen lub mieszanina tlenu z innymi gazami, zwane dalej „instalacjami tlenowymi”, powinny byç szczególnie chronione przed substancjami ropopochodnymi i t∏uszczami.
2. Stosowane w instalacjach tlenowych materia∏y
smarne, uszczelniajàce i czyszczàce powinny posiadaç
Êwiadectwo producenta zezwalajàce na ich u˝ycie
w tych instalacjach.
3. Przeprowadzenie czyszczenia instalacji tlenowej
powinno byç potwierdzone na piÊmie przez osob´ wykonujàcà te prace.
4. Niedopuszczalne jest wykonywanie prac przy
produkcji tlenu, nape∏nianiu tlenem lub mieszaninami
tlenu z innymi gazami zbiorników przenoÊnych i magazynowych w odzie˝y zabrudzonej olejami lub smarami.
§ 36. 1. W pomieszczeniu, w którym znajduje si´
instalacja tlenowa, niedopuszczalne jest
Poz. 59
§ 39. 1. Pojemniki na karbid nieopró˝nione ca∏kowicie powinny byç zamkni´te.
2. Pobieranie karbidu powinno odbywaç si´ wy∏àcznie z jednego pojemnika.
1) przechowywanie materia∏ów palnych i ropopochodnych;
3. Dopuszczalne jest pobieranie karbidu z wi´cej
ni˝ jednego pojemnika, je˝eli iloÊç pobranego karbidu
z kilku pojemników nie przekracza dziennego zapotrzebowania.
2) wykonywanie prac mogàcych spowodowaç jej zanieczyszczenie olejami lub smarami.
4. Opró˝nione pojemniki po karbidzie powinny byç
niezw∏ocznie usuni´te z pomieszczenia pracy.
2. W przypadku zanieczyszczenia olejami lub smarami pod∏ogi pomieszczenia, w którym znajduje si´ instalacja tlenowa, zanieczyszczone miejsce nale˝y
zmyç goràcà wodà z detergentami i wysuszyç.
§ 40. 1. Przed konserwacjà lub koniecznà naprawà
pojemnik na karbid powinien byç oczyszczony z py∏u
karbidowego.
Rozdzia∏ 4
Karbid
§ 37. 1. Karbid powinno si´ przechowywaç w suchych i wodoszczelnych pojemnikach z hermetycznym
zamkni´ciem, w miejscu uniemo˝liwiajàcym kontakt
pojemnika z wodà.
2. Przepis ust. 1 nie dotyczy specjalnych pojemników na karbid.
3. Niedopuszczalne jest przechowywanie pojemników z karbidem
2. Po oczyszczeniu pojemnika na karbid py∏ i resztki karbidu powinny byç unieszkodliwione w do∏ach na
wapno pokarbidowe, w odleg∏oÊci co najmniej 5 m od
êróde∏ zap∏onu i zabudowaƒ, przy u˝yciu co najmniej
10-krotnej wagowo iloÊci wody w stosunku do iloÊci
unieszkodliwianego karbidu.
3. Pojemniki po karbidzie, których stan techniczny
nie pozwala na dalsze ich u˝ytkowanie, powinny byç
oczyszczone i przekazane do z∏omowania.
§ 41. 1. Wapno pokarbidowe powinno byç przechowywane w otwartych zbiornikach lub w innych pojemnikach a˝ do ca∏kowitego odgazowania acetylenu.
1) na przejÊciach i przejazdach dróg transportu wewn´trznego;
2. Niedopuszczalne jest wsypywanie wapna pokarbidowego do
2) na klatkach schodowych;
1) pojemników na Êmieci lub przeznaczonych na inne
odpady;
3) na korytarzach pomieszczeƒ produkcyjnych i socjalnych;
2) kanalizacji;
4) w piwnicach;
3) kana∏ów wodnych i zbiorników wodnych.
5) w miejscach ogólnie dost´pnych;
6) w pomieszczeniu przeznaczonym dla ludzi;
7) z materia∏ami stwarzajàcymi zagro˝enie wybuchem;
8) z materia∏ami palnymi i innymi stwarzajàcymi zagro˝enie oddzia∏ywania na siebie lub materia∏,
z którego wykonany jest pojemnik.
§ 38. 1. Podczas magazynowania i transportu pojemniki na karbid powinny byç
1) szczelnie zamkni´te;
2) chronione przed wilgocià, z wyjàtkiem pojemników specjalnych na karbid;
3) chronione przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Rozdzia∏ 5
Przepisy koƒcowe
§ 42. Tracà moc
1) rozporzàdzenie Ministrów Pracy i Opieki Spo∏ecznej oraz Zdrowia z dnia 15 maja 1954 r. w sprawie
bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy u˝ytkowaniu
butli z gazami spr´˝onymi, skroplonymi i rozpuszczonymi pod ciÊnieniem (Dz. U. Nr 29, poz. 115
oraz z 1971 r. Nr 23, poz. 216);
2) rozporzàdzenie Ministrów Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej, Spraw Wewn´trznych oraz Obrony Narodowej z dnia 26 stycznia 1961 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy u˝ywaniu i przechowywaniu butli ze spr´˝onym tlenem w zak∏adach
leczniczych (Dz. U. Nr 9, poz. 52).
2. Niedopuszczalne jest
1) podczas po˝aru gaszenie karbidu wodà;
§ 43. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
6 miesi´cy od dnia og∏oszenia.
2) otwieranie pojemników z karbidem za pomocà
p∏omienia, rozgrzanych narz´dzi lub powodujàcych iskrzenie.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
J. Hausner
59
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ
z dnia 23 grudnia 2003 r.
w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy produkcji i magazynowaniu gazów, nape∏nianiu zbiorników
gazami oraz u˝ywaniu i magazynowaniu karbidu
Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia
26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r.
Nr 21, poz. 94, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
2) beczka ciÊnieniowa — ciÊnieniowe naczynie transportowe spawane o pojemnoÊci ponad 150 litrów,
nie wi´kszej ni˝ 1000 litrów;
3) butla — ciÊnieniowe naczynie transportowe o pojemnoÊci nie wi´kszej ni˝ 150 litrów;
4) karbid — surowiec s∏u˝àcy do produkcji acetylenu;
Przepisy ogólne