Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 marca 2004 r. w sprawie podziału i szczegółowych zasad korzystania z polskiej przestrzeni powietrznej oraz sposobów współdziałania państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym z cywilnymi i wojskowymi lotniskowymi organami służb ruchu lotniczego
Table of Provisions (21)
Statutory Text (21 Articles)
§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) podzia∏ polskiej przestrzeni powietrznej dost´pnej
dla ˝eglugi powietrznej na przestrzeƒ kontrolowanà i przestrzeƒ niekontrolowanà;
———————
1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà-
dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra
Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19,
poz. 165, Nr 141, poz. 1359 i Nr 232, poz. 2322).
2) szczegó∏owe zasady korzystania z przestrzeni powietrznej przez wszystkich jej u˝ytkowników;
3) sposoby wspó∏dzia∏ania paƒstwowego organu zarzàdzania ruchem lotniczym z cywilnymi i wojskowymi lotniskowymi organami s∏u˝b ruchu lotniczego.
2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ do Rejonu
Informacji Powietrznej FIR Warszawa.
§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu skróty i okreÊlenia
oznaczajà
1) ACC (Area Control Centre) — oÊrodek kontroli obszaru;
2) AFIS (Aerodrome Flight Information Service) —
lotniskowà s∏u˝b´ informacji powietrznej;
3) AIP (Aeronautical Information Publication) —
Zbiór Informacji Lotniczych;
4) AMC Polska (Airspace Management Cell) — OÊrodek Zarzàdzania Przestrzenià Powietrznà Agencji
Ruchu Lotniczego;
5) APP (Approach Control Office) — oÊrodek kontroli
zbli˝ania;
6) ARL — Agencj´ Ruchu Lotniczego — organ zarzàdzania ruchem lotniczym;
7) ASM (Airspace Management) — zarzàdzanie przestrzenià powietrznà;
Poz. 413
23) FIR (Flight Information Region) — rejon informacji
powietrznej stanowiàcy przestrzeƒ powietrznà
o okreÊlonych wymiarach, w obr´bie której zapewniana jest s∏u˝ba informacji powietrznej i s∏u˝ba alarmowa;
24) FIS (Flight Information Service) — s∏u˝b´ informacji powietrznej;
25) MAPP (Military APP) — oÊrodek kontroli zbli˝ania
lotniska wojskowego;
26) MATZ (Military ATZ) — wojskowà stref´ ruchu lotniskowego;
8) ATC (Air Traffic Control) — kontrol´ ruchu lotniczego;
27) MCTR (Military CTR) — stref´ kontrolowanà lotniska wojskowego;
9) ATFM (Air Traffic Flow Management) — zarzàdzanie przep∏ywem ruchu lotniczego;
28) MRT (Military Route) — sta∏à tras´ lotnictwa wojskowego;
10) ATM (Air Traffic Management) — zarzàdzanie ruchem lotniczym;
29) MTMA (Military TMA) — rejon kontrolowany lotniska wojskowego lub w´z∏a lotnisk wojskowych;
11) ATZ (Aerodrome Traffic Zone) — stref´ ruchu lotniskowego;
30) MTWR (Military TWR) — wie˝´ kontroli lotniska
wojskowego;
12) ATS (Air Traffic Services) — s∏u˝by ruchu lotniczego;
31) NOTAM (Notice to Airmen) — wiadomoÊç rozpowszechnianà za pomocà Êrodków telekomunikacyjnych, zawierajàcà informacj´ o ustanowieniu,
stanie lub zmianach urzàdzeƒ lotniczych, s∏u˝bach, procedurach, a tak˝e o niebezpieczeƒstwie,
których znajomoÊç we w∏aÊciwym czasie jest istotna dla personelu zwiàzanego z operacjami lotniczymi;
13) AUP (Airspace Use Plan) — plan u˝ytkowania
przestrzeni powietrznej;
14) CBA (Cross-Border Area) — rejon lotów po obu
stronach granicy paƒstwa b´dàcy rejonem czasowo wydzielonym, ustanowiony ze wzgl´du na
szczególne wymogi operacyjne;
15) CEU (Central Executive Unit) — Centralny Organ
Wykonawczy wykonujàcy funkcje zarzàdzania
przep∏ywem ruchu lotniczego (ATFM);
16) CDR (Conditional Route) — warunkowà drog´ lotniczà, która mo˝e byç zaplanowana i u˝ytkowana
pod okreÊlonymi warunkami, z okreÊlonà jednà
lub kilkoma kategoriami w zale˝noÊci od jej przewidywanej dost´pnoÊci, mo˝liwoÊci planowania
i spodziewanych poziomów aktywnoÊci zwiàzanych z nià TSA lub TRA;
17) CDR1 — warunkowà drog´ lotniczà kategorii
pierwszej mo˝liwà do planowania sta∏ego i dost´pnà w okresach podanych w Zbiorze Informacji
Lotniczych (AIP);
18) CDR2 — warunkowà drog´ lotniczà kategorii drugiej mo˝liwà do planowania w okresach podanych
w planie u˝ytkowania przestrzeni powietrznej
(AUP);
19) CDR3 — warunkowà drog´ lotniczà kategorii trzeciej, niemo˝liwà do planowania, która mo˝e byç
u˝ytkowana tylko wed∏ug instrukcji organów kontroli ruchu lotniczego;
20) CTA (Control Area) — obszar kontrolowany;
21) CTR (Control Zone) — stref´ kontrolowanà lotniska;
22) D (Danger Area) — stref´ niebezpiecznà;
32) R (Restricted Area) — stref´ o ograniczonym ruchu
lotniczym;
33) P (Prohibited Area) — stref´ zakazanà;
34) RCC (Rescue Coordination Centre) — OÊrodek Koordynacji Ratownictwa;
35) RQA (Airspace Request Message) — depesz´ zamawiajàcà przestrzeƒ powietrznà;
36) SRZ (Special Rules Zone) — stref´ specjalnà;
37) TFR (TSA or TRA Feeding Route) — trasy lotnicze
umo˝liwiajàce lot do strefy czasowo wydzielonej
(TSA) lub strefy czasowo rezerwowanej (TRA) oraz
przelot mi´dzy strefà czasowo wydzielonà (TSA)
lub strefà czasowo rezerwowanà (TRA);
38) TMA (Terminal Control Area) — rejon kontrolowany lotniska lub w´z∏a lotnisk;
39) TSA (Temporary Segregated Area — stref´ czasowo wydzielonà;
40) TRA (Temporary Reserved Area) — stref´ czasowo
rezerwowanà;
41) TWR (Aerodrome Control Tower) — wie˝´ kontroli lotniska;
42) UTC (Coordinated Universal Time) — uniwersalny
czas skoordynowany;
43) UUP (Updated Airspace Use Plan) — zaktualizowany plan u˝ytkowania przestrzeni powietrznej (AUP)
b´dàcy depeszà zarzàdzania przestrzenià powietrznà (ASM) o statusie NOTAM, wydawanà przez OÊrodek Zarzàdzania Przestrzenià Powietrznà Agencji
Ruchu Lotniczego (AMC Polska) w dniu operacji
w celu aktualizacji informacji zawartych w planie
u˝ytkowania przestrzeni powietrznej (AUP);
5. Planowanie i ustalanie sta∏ych i warunkowych
dróg lotniczych prowadzi si´ w ramach skoordynowanej wspó∏pracy ogólnoeuropejskiej struktury dróg.
44) Prezes ULC — Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego.
1) cz´Êç przestrzeni powietrznej dost´pnej dla ˝eglugi powietrznej, inna ni˝ okreÊlona w § 3 ust. 1,
w tym ATZ i MATZ stanowiàce przestrzeƒ powietrznà nad lotniskiem niekontrolowanym i przylegajàcym terenem niezb´dnym do wykonania
procedur startów i làdowaƒ oraz zadaƒ szkoleniowych — dla których okreÊlono klas´ przestrzeni
w∏aÊciwà dla przestrzeni niekontrolowanej;
Rozdzia∏ 2
Przestrzeƒ powietrzna dost´pna
dla ˝eglugi powietrznej
§ 3. 1. W sk∏ad przestrzeni powietrznej kontrolowanej i stanowiàcej cz´Êç przestrzeni, w której wszystkim
statkom powietrznym zapewnia si´ s∏u˝b´ kontroli ruchu lotniczego, zgodnie z klasyfikacjà ICAO, wchodzà
1) obszar kontrolowany (CTA) obejmujàcy
a) rejony kontrolowane lotnisk lub w´z∏ów lotnisk
(TMA) oraz rejony kontrolowane lotnisk wojskowych lub w´z∏ów lotnisk wojskowych (MTMA)
— ustanowione zwykle u zbiegu dróg lotniczych, w pobli˝u jednego lotniska lub kilku lotnisk (w´z∏a lotnisk),
b) sieç sta∏ych dróg lotniczych (AWY),
c) warunkowe drogi lotnicze (CDR),
6. Struktur´ przestrzeni kontrolowanej publikuje
si´ w AIP Polska.
§ 4. W sk∏ad przestrzeni powietrznej niekontrolowanej wchodzà
2) strefy czasowo wydzielone (TSA), strefy czasowo
rezerwowane (TRA) oraz rejon lotów po obu stronach granicy paƒstwa (CBA) — dla których okreÊlono klas´ przestrzeni w∏aÊciwà dla przestrzeni
niekontrolowanej.
§ 5. W przestrzeni powietrznej FIR Warszawa wydziela si´ strefy o ograniczonym ruchu lotniczym (R)
i strefy zakazane (P).
§ 6. 1. Przestrzeƒ powietrznà FIR Warszawa klasyfikuje si´ odpowiednio dla przestrzeni kontrolowanej
i niekontrolowanej, zgodnie z przepisami ICAO.
d) przestrzeƒ powietrznà rozciàgajàcà si´ od poziomu FL 095 do poziomu FL 460, z zastrze˝eniem § 4 pkt 2;
2. Klasyfikacja przestrzeni powietrznej jest dokonywana przez OÊrodek Planowania Strategicznego
Agencji Ruchu Lotniczego i podlega zatwierdzeniu
przez Prezesa ULC.
2) strefy kontrolowane lotnisk (CTR) oraz strefy kontrolowane lotnisk wojskowych (MCTR) — umo˝liwiajàce manewr podejÊcia do làdowania, startu
i nabrania wysokoÊci;
§ 7. 1. Strefy czasowo wydzielone (TSA), strefy
czasowo rezerwowane (TRA) i rejony lotów po obu
stronach granicy paƒstwa (CBA) ustanawia si´
3) strefy czasowo wydzielone (TSA), strefy czasowo
rezerwowane (TRA) oraz rejon lotów po obu stronach granicy paƒstwa (CBA) — dla których w czasie dzia∏aƒ lotniczych jest zapewniana s∏u˝ba kontroli ruchu lotniczego.
1) dla zaspokojenia potrzeb operacyjnych lotów statków powietrznych, wynikajàcych z realizacji prac
badawczo-rozwojowych, lotów treningowych lub
próbnych, ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo tych
statków i innych uczestników ruchu lotniczego;
2. Warunkowa droga lotnicza (CDR) mo˝e byç
ustanowiona w jednej lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych kategorii
2) dla dzia∏aƒ prowadzonych w ramach szkolenia lotniczego oraz çwiczeƒ, podczas których manewry statku powietrznego nie dadzà si´ przewidzieç, sà wra˝liwe na zak∏ócenia zewn´trzne lub trudne do zmiany, bez ujemnego wp∏ywu na wykonanie zadania.
1) kategoria pierwsza (CDR 1);
2) kategoria druga (CDR 2);
3) kategoria trzecia (CDR 3);
4) innych, ustalonych przez Prezesa ULC.
3. Kategorie dla poszczególnych warunkowych
dróg lotniczych przydziela OÊrodek Planowania Strategicznego Agencji Ruchu Lotniczego.
4. Projekt sta∏ych i warunkowych dróg lotniczych
opracowywany jest przez OÊrodek Planowania Strategicznego Agencji Ruchu Lotniczego i podlega zatwierdzeniu przez Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego.
2. Dla cywilnych i wojskowych dzia∏aƒ AMC Polska
mo˝e zarzàdziç okresowe wydzielenie przestrzeni powietrznej w celu efektywnego wykorzystania przestrzeni powietrznej.
3. W celu efektywnego wykorzystania stref czasowo wydzielonych (TSA), stref czasowo rezerwowanych (TRA) oraz rejonów lotów po obu stronach granicy paƒstwa (CBA) strefy te mogà byç podzielone na
mniejsze cz´Êci (segmenty).
4. Rejony lotów po obu stronach granicy paƒstwa
(CBA) sà przydzielane poszczególnym u˝ytkownikom
przestrzeni powietrznej zgodnie z zasadami okreÊlonymi w porozumieniach mi´dzynarodowych.
niu przestrzeni powietrznej nad wodami otwartymi
Morza Ba∏tyckiego w FIR Warszawa.
5. Trasy TFR sà ustanawiane w celu segregacji
przestrzeni powietrznej w przypadku braku mo˝liwoÊci zapewnienia s∏u˝b ruchu lotniczego podczas lotu
do stref czasowo wydzielonych (TSA), stref czasowo
rezerwowanych (TRA) lub rejonów lotów po obu stronach granicy paƒstwa (CBA) i przelotu mi´dzy tymi
strefami i rejonami.
2. Nad wodami otwartymi Morza Ba∏tyckiego
w FIR Warszawa w przypadkach okreÊlonych w § 7
ust. 1 wyznacza si´ strefy niebezpieczne (D).
6. W trasach TFR zabrania si´ wykonywania zadaƒ
innych ni˝ wymienione w ust. 5.
§ 11. U˝ytkowanie przestrzeni powietrznej FIR
Warszawa odbywa si´ zgodnie z priorytetami ustalonymi przez Prezesa ULC po zasi´gni´ciu opinii Komitetu Zarzàdzania Przestrzenià Powietrznà.
7. Strefy czasowo wydzielone (TSA), strefy czasowo rezerwowane (TRA), rejony lotów po obu stronach granicy paƒstwa (CBA) i trasy TFR sà wydzielane przez OÊrodek Planowania Strategicznego Agencji
Ruchu Lotniczego w porozumieniu z Dowództwem
Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej w zakresie go
dotyczàcym i podlegajà zatwierdzeniu przez Prezesa
ULC.
8. Przestrzeni powietrznej w strefach czasowo wydzielonych (TSA), strefach czasowo rezerwowanych
(TRA) oraz rejonach lotów po obu stronach granicy
paƒstwa (CBA) nadaje si´ klasy odpowiednie dla przestrzeni kontrolowanej lub niekontrolowanej albo pozostaje ona niesklasyfikowana.
9. Za bezpieczeƒstwo ruchu lotniczego w strefach
czasowo wydzielonych (TSA), strefach czasowo rezerwowanych (TRA) i rejonach lotów po obu stronach
granicy paƒstwa (CBA), w których nie sà zapewniane
s∏u˝by ruchu lotniczego, oraz w trasach TFR odpowiada organizator lotów.
10. Informacje o strefach czasowo wydzielonych
(TSA), strefach czasowo rezerwowanych (TRA), rejonach lotów po obu stronach granicy paƒstwa (CBA)
i trasach TFR publikuje si´ w AIP Polska.
§ 8. 1. Strefy specjalne (SRZ) i strefy ruchu lotniskowego lotnisk wojskowych (MATZ), dla których nie
okreÊlono klasy przestrzeni, obejmujà cz´Êç polskiej
przestrzeni powietrznej nad lotniskiem i przylegajàcym terenem, niezb´dnà do wykonywania procedur
startów i làdowaƒ oraz zadaƒ szkoleniowych.
2. W strefach, o których mowa w ust. 1, nie zapewnia si´ s∏u˝b ruchu lotniczego.
§ 9. 1. Sta∏e trasy lotnictwa wojskowego (MRT)
obejmujà cz´Êç polskiej przestrzeni powietrznej wydzielonej, w postaci korytarza o okreÊlonych wymiarach, przez OÊrodek Planowania Strategicznego Agencji Ruchu Lotniczego w porozumieniu z Dowództwem
Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej i podlegajà zatwierdzeniu przez Prezesa ULC.
Rozdzia∏ 3
Zasady u˝ytkowania polskiej przestrzeni powietrznej
§ 12. 1. Loty statków powietrznych, z wyjàtkiem lotów bojowych wojskowych statków powietrznych wykonujàcych zadania przechwycenia statku powietrznego niestosujàcego si´ do poleceƒ organów s∏u˝by ruchu lotniczego lub przekraczajàcego granice Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, mogà byç wykonywane wy∏àcznie na podstawie planów
lotu ICAO lub zamówieƒ w formie depeszy zamawiajàcej przestrzeƒ (RQA), o których mowa w § 15 ust. 5,
zatwierdzonych przez AMC Polska.
2. Przepisów ust. 1 nie stosuje si´ do lotów wykonywanych zgodnie z przepisami o wykonywaniu lotów
z widzialnoÊcà w przestrzeni powietrznej klasy G, z wyjàtkiem lotów wykonywanych przez wojskowe statki
powietrzne z pr´dkoÊcià wi´kszà ni˝ 250 w´z∏ów na zasadach okreÊlonych w przepisach w sprawie szczegó∏owych technicznych przepisów ruchu lotniczego.
3. U˝ytkowanie przestrzeni kontrolowanej mo˝e
nastàpiç jedynie po uzyskaniu zezwolenia w∏aÊciwego
organu s∏u˝by kontroli ruchu lotniczego.
4. U˝ytkowanie stref czasowo wydzielonych (TSA),
stref czasowo rezerwowanych (TRA), rejonów lotów
po obu stronach granicy (CBA), stref niebezpiecznych
(D), sta∏ych tras lotnictwa wojskowego (MRT) oraz tras
TFR mo˝e nastàpiç jedynie po uzyskaniu zezwolenia
AMC Polska.
§ 13. 1. W polskiej przestrzeni powietrznej nad poligonami artyleryjskimi, morskimi i lotniczymi wyznacza si´ strefy niebezpieczne (D).
2. Strefy niebezpieczne (D) sà wyznaczane przez
OÊrodek Planowania Strategicznego Agencji Ruchu
Lotniczego, na wniosek i w porozumieniu z w∏aÊciwym organem s∏u˝by ruchu lotniczego Si∏ Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej, podlegajà zatwierdzeniu
przez Prezesa ULC i sà publikowane w AIP Polska.
3. Wykonywanie zadaƒ w strefach, o których mowa w ust. 2, odbywa si´ na zasadach okreÊlonych
przez Ministra Obrony Narodowej.
2. W trasach, o których mowa w ust. 1, nie zapewnia si´ s∏u˝b ruchu lotniczego.
4. Dy˝urna s∏u˝ba operacyjna rodzajów Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
§ 10. 1. AMC Polska powiadamia w∏aÊciwe organy
zainteresowanych paƒstw o planowanym u˝ytkowa-
1) sk∏ada do AMC Polska w ka˝dy piàtek tygodniowy
plan u˝ytkowania stref niebezpiecznych (D) wy-
znaczonych nad poligonami zawierajàcy w szczególnoÊci
Êciwego organu s∏u˝by ruchu lotniczego lub w∏aÊciwego organu wojskowego.
a) nazw´ jednostki planujàcej,
3. Za bezpieczeƒstwo lotów wykonywanych
w strefach czasowo wydzielonych (TSA) lub strefach
czasowo rezerwowanych (TRA) i w strefach czasowo
wydzielonych (TSA) lub strefach czasowo rezerwowanych (TRA) wyznaczanych w formie stref niebezpiecznych (D) odpowiada w∏aÊciwy organ s∏u˝by ruchu lotniczego w przypadku, gdy statkom powietrznym wykonujàcym loty wewnàtrz tych stref mo˝liwe jest zapewnienie s∏u˝b ruchu lotniczego.
b) numer strefy niebezpiecznej (D),
c) dat´ i planowany czas rozpocz´cia aktywnoÊci,
d) dat´ i planowany czas zakoƒczenia aktywnoÊci,
e) górnà granic´ planowanej aktywnoÊci strefy
niebezpiecznej (D) wyra˝onà w metrach nad poziomem morza zawierajàcà bezpiecznà wysokoÊç nad górnà granicà strzelaƒ lub bombardowaƒ,
f) nazw´ u˝ytkownika strefy niebezpiecznej (D),
g) numer telefonu do jednostki kierujàcej dzia∏aniami w strefie niebezpiecznej (D);
2) uaktualnia plan, o którym mowa w pkt 1, do godziny 1100 UTC tylko w dni robocze, co najmniej
w przeddzieƒ u˝ytkowania stref niebezpiecznych
(D); plan mo˝e byç uaktualniany tylko w dni robocze;
3) niezw∏ocznie powiadamia AMC Polska o rezygnacji z aktywnoÊci w poszczególnych strefach niebezpiecznych (D) oraz o zakoƒczeniu u˝ytkowania
tych stref.
5. Po opublikowaniu danych o aktywnoÊci stref
niebezpiecznych (D) w planie u˝ytkowania przestrzeni
powietrznej (AUP) lub w zaktualizowanym planie u˝ytkowania przestrzeni powietrznej (UUP) oraz NOTAM
uwa˝a si´ je za aktywne w terminach i w granicach
okreÊlonych w tych publikacjach.
6. Loty statków powietrznych innych ni˝ wykonujàce zadania w strefach niebezpiecznych (D) na wysokoÊciach od poziomu terenu (morza) do wysokoÊci okreÊlonej przez AMC Polska w planie u˝ytkowania przestrzeni powietrznej (AUP) lub w zaktualizowanym planie u˝ytkowania przestrzeni powietrznej (UUP) oraz
NOTAM sà zabronione w czasie aktywnoÊci tych stref.
§ 14. Zasady u˝ytkowania stref, o których mowa
w § 5, okreÊlajà przepisy w sprawie ograniczeƒ lotów
na czas nie d∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce oraz w sprawie
wprowadzenia zakazów lub ograniczeƒ lotów nad obszarem ca∏ego paƒstwa albo jego cz´Êci na czas d∏u˝szy ni˝ 3 miesiàce.
§ 15. 1. Podejmowanie dzia∏aƒ w strefach czasowo
wydzielonych (TSA) lub segmentach tych stref wymaga rezerwacji przestrzeni powietrznej w AMC Polska
do wy∏àcznego korzystania przez konkretnego u˝ytkownika w okreÊlonym czasie.
2. Podejmowanie dzia∏aƒ w strefach czasowo rezerwowanych (TRA) lub segmentach tych stref wymaga rezerwacji przestrzeni powietrznej w AMC Polska.
Przez stref´ czasowo rezerwowanà (TRA) lub jej segmenty dopuszcza si´ przelot innego statku powietrznego, niebioràcego udzia∏u w dzia∏aniach, dla których
zarezerwowano stref´, po uzyskaniu zezwolenia w∏a-
4. Za bezpieczeƒstwo i dowodzenie lotami wykonywanymi w strefach czasowo wydzielonych (TSA),
strefach czasowo rezerwowanych (TRA), trasach TFR
i w strefach czasowo wydzielonych (TSA) lub strefach
czasowo rezerwowanych (TRA) wyznaczonych w formie stref niebezpiecznych (D) oraz sta∏ych trasach lotnictwa wojskowego (MRT) odpowiada organizator
szkolenia lotniczego lub w∏aÊciwe terytorialnie stanowisko dowodzenia Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym punkty naprowadzania i dowodzenia
w przypadku, gdy statkom powietrznym wykonujàcym loty wewnàtrz tych stref nie jest mo˝liwe zapewnienie s∏u˝b ruchu lotniczego.
5. Warunkiem udzielenia zezwolenia na wykorzystanie stref czasowo wydzielonych (TSA), stref czasowo rezerwowanych (TRA), tras TFR i stref czasowo
wydzielonych (TSA) lub stref czasowo rezerwowanych
(TRA) wyznaczonych w formie stref niebezpiecznych
(D) lub poszczególnych ich segmentów oraz sta∏ych
tras lotnictwa wojskowego (MRT) jest z∏o˝enie do
AMC Polska zamówieƒ w formie depeszy zamawiajàcej przestrzeƒ (RQA), nie póêniej ni˝ do godziny 1000
UTC na dzieƒ przed planowà aktywnoÊcià, zawierajàcych w szczególnoÊci
1) nazw´ jednostki zamawiajàcej;
2) dat´ i planowany czas rozpocz´cia aktywnoÊci;
3) dat´ i planowany czas zakoƒczenia aktywnoÊci;
4) nazw´ i numer zamawianej strefy, jej segmentu,
trasy TFR lub sta∏ej trasy lotnictwa wojskowego
(MRT);
5) przedzia∏ wysokoÊci;
6) numer telefonu do jednostki kierujàcej dzia∏aniami
w strefie, w której nie b´dà zapewniane s∏u˝by ruchu lotniczego;
7) dodatkowe informacje, takie jak: liczba i typ statków powietrznych oraz rodzaj aktywnoÊci.
6. Zamówienia, o których mowa w ust. 5, mogà
byç przedstawiane jako wnioski o udost´pnienie bloku przestrzeni powietrznej obejmujàcego wi´cej ni˝ jeden segment w strefach czasowo wydzielonych (TSA)
lub strefach czasowo rezerwowanych (TRA) albo wi´cej ni˝ jednej wysokoÊci potrzebnej przez okreÊlony
czas z mo˝liwoÊcià przesuni´cia czasu u˝ytkowania
przestrzeni i poziomu lotu.
7. Wykorzystanie stref czasowo wydzielonych
(TSA) lub stref czasowo rezerwowanych (TRA) mo˝e
byç zró˝nicowane pod wzgl´dem czasowym i wysokoÊciowym w poszczególnych segmentach tej samej
strefy czasowo wydzielonej (TSA) lub strefy czasowo
rezerwowanej (TRA).
8. AktywnoÊç w strefach czasowo wydzielonych
(TSA), strefach czasowo rezerwowanych (TRA), trasach TFR i strefach czasowo wydzielonych (TSA) lub
strefach czasowo rezerwowanych (TRA) wyznaczonych w formie stref niebezpiecznych (D) powinna byç
planowana tylko na czas niezb´dny dostosowany do
rodzaju dzia∏aƒ. Po ich zakoƒczeniu dany element
uwa˝a si´ za nieistniejàcy a˝ do nast´pnego okresu
aktywnoÊci.
9. Dla unikni´cia blokowania przestrzeni powietrznej jej u˝ytkownicy przy zamawianiu stref czasowo
wydzielonych (TSA) lub stref czasowo rezerwowanych
(TRA) powinni uwzgl´dniç segmenty tych stref, stosujàc przy tym ró˝ne przedzia∏y wysokoÊci dostosowane
do rodzaju prowadzonych w nich dzia∏aƒ.
10. Lot do stref czasowo wydzielonych (TSA) lub
stref czasowo rezerwowanych (TRA) i przelot mi´dzy
dowolnie wybranymi, zaplanowanymi strefami czasowo wydzielonymi (TSA) lub strefami czasowo rezerwowanymi (TRA) oraz lot powrotny, poza trasami
TFR, wymaga uzyskania zezwolenia w∏aÊciwego terytorialnie organu s∏u˝by ruchu lotniczego.
11. Lot w trasie TFR mo˝e odbywaç si´ jedynie na
sta∏ej wysokoÊci, okreÊlonej przez w∏aÊciwy organ zarzàdzania ruchem lotniczym.
12. Loty w poszczególnych strefach czasowo wydzielonych (TSA) lub strefach czasowo rezerwowanych (TRA) powinny byç rozpocz´te w ciàgu 30 minut
od planowanej godziny ich rozpocz´cia. W przypadku
przekroczenia tego limitu wymagane jest ponowne
uzyskanie zezwolenia od AMC Polska.
13. Loty w strefach TSA lub TRA w przypadku jednoczesnego korzystania z ró˝nych segmentów jednej
strefy czasowo wydzielonej (TSA) lub czasowo rezerwowanej (TRA) przez dwóch ró˝nych u˝ytkowników,
niewykonujàcych wspólnego zadania, bez pe∏nego
pokrycia radiolokacyjnego umo˝liwiajàcego stosowanie wymaganych separacji radarowych, mogà odbywaç si´ jedynie z zachowaniem obowiàzujàcych separacji wysokoÊciowych, odleg∏oÊciowych lub czasowych, okreÊlonych przez AMC Polska.
§ 16. 1. U˝ytkownicy przestrzeni powietrznej planujàcy korzystanie ze stref czasowo wydzielonych (TSA),
stref czasowo rezerwowanych (TRA), rejonów lotów
po obu stronach granicy paƒstwa (CBA) i stref niebezpiecznych (D) mogà prowadziç negocjacje z AMC Polska w celu przydzia∏u przestrzeni powietrznej.
Poz. 413
2) u˝ytkowania, w dniu prowadzenia dzia∏aƒ, przestrzeni powietrznej zgodnie z przydzia∏em przestrzeni uj´tym w AUP lub UUP;
3) zg∏aszania, w dniu prowadzenia dzia∏aƒ, do AMC
Polska przerw w u˝ytkowaniu przydzielonej przestrzeni powietrznej wynoszàcych co najmniej
1 godzin´;
4) bie˝àcego odwo∏ywania niewykorzystywanej przestrzeni powietrznej w dniu prowadzenia dzia∏aƒ.
Rozdzia∏ 4
Sposoby wspó∏dzia∏ania paƒstwowego organu
zarzàdzania ruchem lotniczym z cywilnymi
i wojskowymi lotniskowymi organami
s∏u˝by ruchu lotniczego
§ 17. 1. W jednej cz´Êci przestrzeni powietrznej
s∏u˝ba ruchu lotniczego mo˝e byç zapewniana wy∏àcznie przez jeden organ s∏u˝by ruchu lotniczego.
2. W strefie kontrolowanej lotniska (CTR) s∏u˝by
ruchu lotniczego powinny byç zapewniane przez licencjonowany personel Agencji Ruchu Lotniczego.
3. W strefie kontrolowanej lotniska wojskowego
(MCTR) s∏u˝by ruchu lotniczego powinny byç zapewniane przez wojskowy licencjonowany personel ruchu
lotniczego lub licencjonowany personel Agencji Ruchu
Lotniczego na podstawie umowy mi´dzy zarzàdzajàcym
lotniskiem wojskowym a Agencjà Ruchu Lotniczego.
§ 18. 1. Wspó∏praca w zakresie s∏u˝by kontroli ruchu lotniczego realizowana mi´dzy cywilnymi i wojskowymi lotniskowymi organami s∏u˝by ruchu lotniczego i Agencjà Ruchu Lotniczego polega na prowadzeniu bie˝àcych uzgodnieƒ, dotyczàcych lotów cywilnych i wojskowych statków powietrznych, mi´dzy
kontrolerami ACC, APP, TWR, MAPP, MTWR, organami AFIS i innymi lotniskowymi organami ATS, w celu
zapewnienia ciàg∏oÊci s∏u˝by ruchu lotniczego oraz
usprawnienia ruchu lotniczego w kontrolowanej przestrzeni powietrznej.
2. W przestrzeni kontrolowanej i na lotniskach kontrolowanych obok s∏u˝by kontroli ruchu lotniczego organy ATC zapewniajà s∏u˝b´ informacji powietrznej
i s∏u˝b´ alarmowà.
§ 19. 1. W celu bie˝àcej koordynacji zadaƒ wykonywanych przez wojskowe statki powietrzne na lotniskach lub z lotnisk, na których s∏u˝ba TWR zapewniana jest przez Agencj´ Ruchu Lotniczego, w okresie
trwania lotów szkolnych, çwiczeƒ i treningów organizator lotów wyznacza instruktora-pilota.
2. Planujàcy wykorzystanie przestrzeni powietrznej
obowiàzany jest do
2. Instruktor-pilot podlega bezpoÊrednio dowódcy
organizujàcemu loty, a w czasie trwania lotów, o których mowa w ust. 1, merytorycznie kontrolerowi TWR.
1) przed∏o˝enia do AMC Polska, na dzieƒ przed proponowanym dzia∏aniem, zamówieƒ o przydzia∏
i u˝ytkowanie przestrzeni powietrznej;
3. Instruktor-pilot jest odpowiedzialny za udzielanie pomocy za∏odze znajdujàcej si´ w sytuacji szczególnej wtedy, gdy za∏oga takiej pomocy potrzebuje.
4. Instruktor-pilot mo˝e udzielaç wskazówek, instrukcji, rad, poleceƒ czy komend, które nie mogà byç uwa˝ane za polecenia dla s∏u˝b kontroli ruchu lotniczego.
§ 20. 1. S∏u˝b´ informacji powietrznej i alarmowà
w przestrzeni niekontrolowanej FIR Warszawa zapewnia w∏aÊciwy organ s∏u˝by informacji powietrznej,
a w wyznaczonych cz´Êciach tej przestrzeni organ
kontroli ruchu lotniczego, dysponujàcy odpowiednimi
Êrodkami technicznymi umo˝liwiajàcymi zapewnienie
tych s∏u˝b.
2. Wspó∏praca w zakresie s∏u˝by informacji powietrznej, realizowana mi´dzy cywilnymi i wojskowymi lotniskowymi organami s∏u˝b ruchu lotniczego
i komórkami organizacyjnymi Agencji Ruchu Lotniczego, polega na prowadzeniu bie˝àcych uzgodnieƒ dotyczàcych lotów cywilnych i wojskowych statków powietrznych mi´dzy w∏aÊciwymi organami FIS, ATC
i AFIS i innymi lotniskowymi organami ATS, majàcymi na celu zachowanie ciàg∏oÊci w zapewnieniu w∏aÊciwej s∏u˝by ruchu lotniczego oraz usprawnienie ruchu lotniczego w niekontrolowanej przestrzeni powietrznej.
3. Wspó∏praca mi´dzy cywilnymi i wojskowymi
lotniskowymi organami s∏u˝by ruchu lotniczego i komórkami organizacyjnymi Agencji Ruchu Lotniczego
w zakresie pe∏nienia s∏u˝by alarmowej polega na wymianie informacji o
1) statku powietrznym potrzebujàcym pomocy;
Poz. 413 i 414
organizacyjnymi Agencji Ruchu Lotniczego realizowana jest w zakresie
1) informowania lotniczych lub w∏aÊciwych miejscowo s∏u˝b ratowniczych;
2) informowania o incydencie lotniczym lub wypadku lotniczym RCC Warszawa bezpoÊrednio lub poprzez inny organ ATS;
3) ostrzegania, w razie koniecznoÊci, innych statków
powietrznych znajdujàcych si´ w rejonie incydentu lotniczego lub wypadku lotniczego o mo˝liwych
zagro˝eniach.
§ 21. AMC Polska powiadamia na dzieƒ przed planowanà aktywnoÊcià lotniczà cywilne i wojskowe lotniskowe organy s∏u˝by ruchu lotniczego o przydziale
przestrzeni powietrznej, publikujàc plan u˝ytkowania
przestrzeni powietrznej (AUP).
Rozdzia∏ 5
Przepisy koƒcowe
§ 22. Traci moc rozporzàdzenie Ministrów Komunikacji i Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 1977 r.
w sprawie ruchu lotniczego cywilnych statków powietrznych (Dz. U. Nr 15, poz. 63, z 1993 r. Nr 75,
poz. 358, z 1996 r. Nr 154, poz. 754 oraz z 2002 r. Nr 5,
poz. 53).
§ 23. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
18 marca 2004 r.
2) incydencie lotniczym lub wypadku lotniczym.
4. Wspó∏praca cywilnych i wojskowych lotniskowych organów s∏u˝b ruchu lotniczego z komórkami
Minister Infrastruktury: w z. A. Pi∏at
414
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)
z dnia 11 marca 2004 r.
w sprawie szczegó∏owych technicznych przepisów ruchu lotniczego
Na podstawie art. 121 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia
3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130,
poz. 1112 oraz z 2003 r. Nr 210, poz. 2036) zarzàdza
si´, co nast´puje
§ 1. Ustala si´ szczegó∏owe techniczne przepisy ruchu lotniczego okreÊlone w za∏àczniku do rozporzàdzenia.
———————
§ 2. Traci moc rozporzàdzenie Ministrów Transportu i Gospodarki Morskiej oraz Obrony Narodowej
z dnia 3 grudnia 1996 r. zmieniajàce rozporzàdzenie
w sprawie ruchu lotniczego cywilnych statków powietrznych (Dz. U. Nr 154, poz. 754).
§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
18 marca 2004 r.
1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà-
dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra
Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19,
poz. 165, Nr 141, poz. 1359 i Nr 232, poz. 2322).
Minister Infrastruktury: M. Pol
Warszawa, dnia 17 marca 2004 r.
Nr 44
TREÂå
Poz.
ROZPORZÑDZENIA
413 — Ministra Infrastruktury z dnia 8 marca 2004 r. w sprawie podzia∏u i szczegó∏owych zasad
korzystania z polskiej przestrzeni powietrznej oraz sposobów wspó∏dzia∏ania paƒstwowego organu zarzàdzania ruchem lotniczym z cywilnymi i wojskowymi lotniskowymi organami s∏u˝b ruchu lotniczego . . . . . . . . . . . . . . . . 2401
414 — Ministra Infrastruktury z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie szczegó∏owych technicznych
przepisów ruchu lotniczego
. . . . . . . . . . . . . . . . . . 2407
415 — Ministra Infrastruktury z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie zasad dzia∏ania s∏u˝b ruchu lotniczego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2454
413
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)
z dnia 8 marca 2004 r.
w sprawie podzia∏u i szczegó∏owych zasad korzystania z polskiej przestrzeni powietrznej oraz sposobów
wspó∏dzia∏ania paƒstwowego organu zarzàdzania ruchem lotniczym z cywilnymi i wojskowymi
lotniskowymi organami s∏u˝b ruchu lotniczego
Na podstawie art. 121 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca
2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112 oraz
z 2003 r. Nr 210, poz. 2036) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne