Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lutego 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy produkcji żelatyny spożywczej

§ 1. 1. W zak∏adzie, w którym produkuje si´ ˝elatyn´ spo˝ywczà, zwanà dalej „˝elatynà”, znajdujà si´

1) pomieszczenia

a) produkcyjne, zaprojektowane i wyposa˝one

w taki sposób, aby surowce i produkty gotowe

w nich wytworzone nie ulega∏y zanieczyszczeniu,

b) do przechowywania surowców, utrzymywane

w sposób zapobiegajàcy ich zanieczyszczeniu

i zepsuciu;

2. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, utrzymuje si´ w czystoÊci oraz zapewnia si´ w nich utrzymanie temperatur niezb´dnych do higienicznego

przetwarzania i przechowywania ˝elatyny.

§ 2. W pomieszczeniach produkcyjnych, pomieszczeniach do przechowywania surowców oraz pomieszczeniu do przechowywania produktu gotowego

zapewnia si´

1) trwa∏e, nienasiàkliwe, nieprzepuszczalne i nietoksyczne posadzki, ∏atwe do mycia i odka˝ania,

w przypadku pomieszczeƒ produkcyjnych i do

przechowywania surowców, umo˝liwiajàce swobodny odp∏yw wody do instalacji kanalizacyjnej;

2) sprz´t do usuwania wody z posadzek, je˝eli jest to

konieczne;

2) pomieszczenie do

a) przechowywania produktu gotowego,

b) przechowywania opakowaƒ, zabezpieczone

przed kurzem, dost´pem owadów i gryzoni oraz

wp∏ywem substancji, które mog∏yby je zanieczyÊciç,

c) pakowania produktu gotowego,

d) przetrzymywania Êrodków myjàcych, dezynfekcyjnych i toksycznych, przy czym substancje

niebezpieczne dla zdrowia oznacza si´ i przechowuje w oddzielnych pojemnikach.

———————

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-

stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1

rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca

2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 29, poz. 320, Nr 123,

poz. 1350 i Nr 129, poz. 1438, z 2002 r. Nr 112, poz. 976,

z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 122, poz. 1144, Nr 165,

poz. 1590 i Nr 208, poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 33, poz. 288.

3) Êciany, wykonane z materia∏ów nienasiàkliwych,

nieprzepuszczalnych, nietoksycznych, o g∏adkiej,

jasnej, ∏atwej do mycia i odka˝ania powierzchni;

4) sufity lub stropodachy o powierzchni ∏atwej do

mycia, skonstruowane w sposób uniemo˝liwiajàcy gromadzenie si´ brudu lub pleÊni;

5) drzwi szczelne, wykonane z materia∏u o g∏adkiej,

nienasiàkliwej powierzchni, ∏atwej do mycia i odka˝ania; drzwi wykonane z drewna obudowuje si´

na ca∏ej powierzchni;

6) urzàdzenia wentylacyjne i wyciàgowe do pary

wodnej naturalne lub mechaniczne uniemo˝liwiajàce przep∏yw powietrza ze stref przyj´cia i przechowywania surowca do innych stref; urzàdzenia

te instaluje si´ w sposób zapewniajàcy ∏atwy dost´p do filtrów i innych cz´Êci wymagajàcych

czyszczenia lub wymiany;

7) oÊwietlenie naturalne lub sztuczne.

§ 3. 1. Zak∏ad, w którym produkuje si´ ˝elatyn´,

wyposa˝a si´ w

1) urzàdzenia

a) do za∏adunku i wy∏adunku surowców oraz produktu gotowego, umo˝liwiajàce wykonanie

tych czynnoÊci w sposób zabezpieczajàcy surowce i produkt gotowy przed zanieczyszczeniem,

b) produkcyjne oraz sprz´t, z wy∏àczeniem jednorazowych pojemników lub kontenerów, których

wszystkie powierzchnie majàce kontakt z pó∏produktem lub produktem gotowym sà wykonane z materia∏ów nieulegajàcych korozji, ∏atwych do czyszczenia, mycia i odka˝ania,

c) zabezpieczajàce przed owadami i gryzoniami;

2) Êrodki i sprz´t, wykonane z materia∏ów nieulegajàcych korozji, przeznaczone do czyszczenia, mycia

i odka˝ania urzàdzeƒ produkcyjnych, sprz´tu, instalacji, Êrodków transportu oraz pojemników

i kontenerów wielokrotnego u˝ytku do przewo˝enia surowców i produktu gotowego, je˝eli jest to

konieczne;

3) instalacj´

a) kanalizacyjnà, zaprojektowanà w sposób zapobiegajàcy zanieczyszczeniu surowców i produktu gotowego,

b) doprowadzajàcà ciep∏à i zimnà wod´ przeznaczonà do spo˝ycia przez ludzi;

4) umywalki do mycia i odka˝ania ràk, z bie˝àcà ciep∏à i zimnà wodà, ponadto wyposa˝one w Êrodki

do ich mycia i higienicznego suszenia;

5) ust´py, rozmieszczone w taki sposób, aby nie mia∏y bezpoÊredniego po∏àczenia z pomieszczeniami

produkcyjnymi;

6) szatnie dla personelu.

2. Mycie i odka˝anie Êrodków transportu oraz pojemników i kontenerów, o których mowa w ust. 1

pkt 2, przeprowadza si´ na terenie zak∏adu lub w wyspecjalizowanych stacjach obs∏ugi.

3. Je˝eli w pomieszczeniach produkcyjnych lub

pomieszczeniach do przechowywania surowców lub

produktu gotowego znajdujà si´ okna, konstruuje si´

je w sposób zabezpieczajàcy pomieszczenia przed

owadami i gromadzeniem si´ brudu; w miejscach,

gdzie otwarte okna mogà powodowaç zanieczyszczenie surowca lub produktu gotowego, okna te zamyka

si´ i unieruchamia podczas produkcji.

Poz. 335

2. Stan zdrowia osób, o których mowa w ust. 1, regulujà przepisy o chorobach zakaênych i zaka˝eniach,

a ich kwalifikacje w zakresie przestrzegania zasad higieny w procesie produkcji — przepisy o warunkach

zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia.

§ 6. 1. Odpady powsta∏e w czasie produkcji przechowuje si´ w zamykanych pojemnikach, ∏atwych do

czyszczenia i odka˝ania.

2. Pojemniki magazynuje si´ i u˝ytkuje w taki sposób, aby

1) by∏y one zabezpieczone przed dost´pem owadów

i gryzoni;

2) nie stanowi∏y êród∏a zanieczyszczenia surowca,

pó∏produktu i produktu gotowego, wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi, sprz´tu i pomieszczeƒ.

§ 7. Para wodna majàca kontakt z ˝elatynà nie powinna zawieraç substancji

1) powodujàcych zagro˝enie dla zdrowia ludzi;

2) mogàcych zanieczyÊciç ˝elatyn´.

§ 8. 1. Dopuszcza si´ u˝ywanie wody nieprzeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi do wytwarzania pary

technicznej lub do celów przeciwpo˝arowych.

2. Przewody doprowadzajàce wod´ nieprzeznaczonà do spo˝ycia przez ludzi

1) prowadzi si´ oddzielnie od przewodów doprowadzajàcych wod´ przeznaczonà do spo˝ycia przez

ludzi;

2) oznacza si´ w sposób inny ni˝ przewody doprowadzajàce wod´ przeznaczonà do spo˝ycia przez ludzi.

§ 9. Organizacj´ systemu analizy zagro˝eƒ i krytycznych punktów kontroli (Hazard Analysis and Critical Control Point — HACCP) regulujà przepisy o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia.

§ 10. 1. Do produkcji ˝elatyny u˝ywa si´

1) koÊci;

2) skóry

a) z prze˝uwaczy zaliczonych do zwierzàt rzeênych,

b) ze Êwiƒ,

c) z drobiu,

d) ze zwierzàt ∏ownych;

§ 4. W pomieszczeniach produkcyjnych, szatniach,

ust´pach i pomieszczeniach, w których znajdujà si´

umywalki, instaluje si´ krany uruchamiane bez u˝ycia

ràk.

3) Êci´gien;

§ 5. 1. Osoby majàce kontakt z ˝elatynà lub pracujàce w pomieszczeniach, w których ˝elatyna jest przechowywana, powinny nosiç czystà, w jasnym kolorze

odzie˝ roboczà.

2. Do produkcji ˝elatyny nie u˝ywa si´ koÊci otrzymanych z prze˝uwaczy urodzonych, hodowanych,

chowanych i poddanych ubojowi w kraju lub regionie,

gdzie wystàpi∏a gàbczasta encefalopatia byd∏a (BSE).

4) skóry i oÊci z ryb.

3. Do produkcji ˝elatyny nie u˝ywa si´ skór garbowanych.

4. Surowce, o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2

lit. a—c i pkt 3, powinny pochodziç od zwierzàt poddanych ubojowi w rzeêni, których tusze w wyniku badania przedubojowego i poubojowego zosta∏y uznane za

zdatne do spo˝ycia.

5. Surowiec, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d,

powinien pochodziç z tuszy zwierz´cia, która zosta∏a

uznana za zdatnà do spo˝ycia zgodnie z przepisami

o sposobie badania zwierzàt rzeênych i mi´sa tych

zwierzàt oraz mi´sa zwierzàt ∏ownych.

6. Surowce, o których mowa w ust. 1 pkt 1—3, powinny pochodziç z rzeêni, zak∏adów rozbioru mi´sa,

zak∏adów przetwórczych przetwarzajàcych dziczyzn´,

odt∏uszczajàcych koÊci, garbarni, punktów skupu,

sklepów lub pomieszczeƒ przylegajàcych do punktów

sprzeda˝y, w których mi´so i drób jest przygotowywane do sprzeda˝y bezpoÊredniej.

7. Surowiec, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, powinien pochodziç z zak∏adów wytwarzajàcych produkty

rybne przeznaczone do spo˝ycia, które spe∏niajà wymagania okreÊlone w przepisach o warunkach weterynaryjnych przy pozyskiwaniu ryb i skorupiaków oraz

przetwórstwie, wprowadzaniu na rynek, sposobie znakowania ryb, skorupiaków, mi´czaków i ich przetworów.

§ 11. 1. Punkty skupu i garbarnie zaopatrujàce zak∏ady w surowce powinny

1) byç zarejestrowane przez organ Inspekcji Weterynaryjnej;

2) posiadaç handlowe dokumenty identyfikacyjne;

3) posiadaç pomieszczenia do przechowywania surowców, z utwardzonymi posadzkami, o Êcianach

g∏adkich, ∏atwych do czyszczenia i odka˝ania; pomieszczenia te wyposa˝a si´ w urzàdzenia do mro˝enia, je˝eli jest to konieczne.

2. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3,

utrzymuje si´ w sposób zapobiegajàcy zanieczyszczeniu surowców.

3. Je˝eli w punktach skupu i garbarniach sà przechowywane lub przetwarzane surowce nieprzeznaczone do produkcji ˝elatyny, surowce te oddziela si´ od

surowców przeznaczonych do produkcji ˝elatyny od

ich przyj´cia do wysy∏ki.

§ 12. 1. Transport surowców prowadzi si´ w warunkach zapobiegajàcych zanieczyszczeniu tych surowców.

Poz. 335

4. Przepisu ust. 3 nie stosuje si´ po spe∏nieniu warunków, je˝eli surowce te b´dà poddane przetworzeniu nie póêniej ni˝ przed up∏ywem 24 godzin od ich

wysy∏ki.

5. Odt∏uszczone i wysuszone koÊci lub osseina, solone, wysuszone i wapnowane skóry oraz skóry poddane dzia∏aniu kwasów lub zasad transportuje si´ i przechowuje w temperaturze otoczenia.

§ 13. Sposób produkcji ˝elatyny jest okreÊlony

w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.

§ 14. ˚elatyna nieprzeznaczona do spo˝ycia przez

ludzi mo˝e byç produkowana i przechowywana w pomieszczeniach, w których produkuje si´ ˝elatyn´ wy∏àcznie przy zachowaniu warunków do produkcji ˝elatyny.

§ 15. Ka˝dà parti´ ˝elatyny bada si´ w celu ustalenia, czy spe∏nia ona wymogi w zakresie dopuszczalnych poziomów pozosta∏oÊci chemicznych i biologicznych oraz wartoÊci fizycznych, które sà okreÊlone

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 16. ˚elatyn´ pakuje si´ w pomieszczeniu przeznaczonym do tego celu, przy zachowaniu warunków

zapobiegajàcych jej zanieczyszczeniu.

§ 17. Opakowania i pojemniki z ˝elatynà powinny

posiadaç

1) znak weterynaryjny zawierajàcy nast´pujàce informacje

a) w górnej cz´Êci — litery PL,

b) w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny zak∏adu,

c) w dolnej cz´Êci — litery IW;

2) napis „˝elatyna spo˝ywcza”;

3) dat´ produkcji.

§ 18. 1. ˚elatyn´ transportuje si´ w warunkach zapobiegajàcych jej zanieczyszczeniu.

2. Do ˝elatyny do∏àcza si´ handlowy dokument

identyfikacyjny.

§ 19. W przypadku ˝elatyny wprowadzanej na rynek Unii Europejskiej lub innych paƒstw od dnia 1 maja 2004 r. znak weterynaryjny, o którym mowa w § 17

pkt 1, w dolnej cz´Êci zamiast liter IW zawiera litery

WE.

§ 20. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

2. Do przesy∏ki surowców, w czasie transportu

z punktów skupu lub garbarni do zak∏adu, do∏àcza si´

handlowy dokument identyfikacyjny.

3. Surowce transportuje si´ po ich sch∏odzeniu lub

zamro˝eniu.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lutego

2004 r. (poz. 335)

Za∏àcznik nr 1

SPOSÓB PRODUKCJI ˚ELATYNY

1. Surowce do produkcji ˝elatyny, z wy∏àczeniem koÊci, poddaje si´ dzia∏aniu kwasu lub zasady, po

którym nast´puje jedno lub kilka p∏ukaƒ, przy odpowiednio dostosowanym pH.

2. ˚elatyna ekstrahowana jest przez jednorazowe lub

wielokrotne podgrzewanie, po którym nast´puje

oczyszczanie za pomocà filtracji i sterylizacji.

3. Po spe∏nieniu warunków, o których mowa w ust. 1,

˝elatyn´ poddaje si´ suszeniu oraz odpowiednio

rozdrabnia i miesza.

4. Nie u˝ywa si´ konserwantów innych ni˝ dwutlenek siarki i nadtlenek wodoru.

5. Wszystkie koÊci prze˝uwaczy stanowiàce surowiec

do produkcji ˝elatyny, a pochodzàce od zwierzàt

urodzonych, hodowanych, chowanych i poddanych ubojowi w kraju lub regionie podejrzanym

o wystàpienie gàbczastej encefalopatii byd∏a

(BSE), poddaje si´ kolejno procesowi rozdrabniana i odt∏uszczenia goràcà wodà, dzia∏aniu rozcieƒczonego kwasu solnego (przy minimalnym st´˝eniu wynoszàcym 4 % oraz o pH < 1,5) przez co najmniej dwa dni, a nast´pnie poddaje si´ dzia∏aniu

nasyconego roztworu wodorotlenku wapnia

(o pH > 12,5) przez co najmniej 20 dni, po czym

poddaje si´ je sterylizacji w temperaturze

138—140 °C przez cztery sekundy lub innemu procesowi równowa˝nemu zatwierdzonemu przez organ Inspekcji Weterynaryjnej.

Za∏àcznik nr 2

DOPUSZCZALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI CHEMICZNYCH I WARTOÂCI FIZYCZNYCH

Pozosta∏oÊci chemiczne i wartoÊci fizyczne

ZawartoÊç

Arsen, nie wi´cej ni˝ mg/kg

1

O∏ów, nie wi´cej ni˝ mg/kg

5

Kadm, nie wi´cej ni˝ mg/kg

0,5

Rt´ç, nie wi´cej ni˝ mg/kg

0,15

Chrom, nie wi´cej ni˝ mg/kg

10

Miedê, nie wi´cej ni˝ mg/kg

30

Cynk, nie wi´cej ni˝ mg/kg

50

WilgotnoÊç (105 °C) nie wi´cej ni˝ %

15

Popió∏ (550 °C) nie wi´cej ni˝ %

2

SO2, (Reith Williems) mg/kg

50

H2O2 (EP 1986, V2O2) w mg/kg

10

DOPUSZCZALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI BIOLOGICZNYCH

Parametry mikrobiologiczne

Wymagania

Ogólna liczba drobnoustrojów w 1 g

103

Bakterie z grupy coli w temp. 30 °C w 1 g

nieobecne

Bakterie z grupy coli w temp. 44,5 °C w 10 g

nieobecne

Beztlenowce redukujàce siarczyny (niegazujàce) w 1 g

10

Clostridium perfringens w 1 g

nieobecne

Staphylococcus aureus w 1 g

nieobecne

Salmonella w 25 g

nieobecne

8. Uwagi

Poz. 334 i 335

stracie próbki lub popio∏u poprzez nadmierne

sp´cznienie próbki.

W celu zapobie˝enia nadmiernemu tworzeniu piany kwas siarkowy dodaje si´ w niewielkich iloÊciach.

Je˝eli trudno jest ca∏kowicie spopieliç próbk´ (pozosta∏oÊç zawiera czarne czàsteczki), nale˝y tygiel

wyjàç z pieca muflowego, a pozosta∏oÊç po ostudzeniu zwil˝yç kilkoma kroplami wody i umieÊciç

ponownie w piecu.

Podczas pierwszego zw´glania podejmuje si´

wszelkie niezb´dne Êrodki w celu zapobie˝enia

335

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 16 lutego 2004 r.

w sprawie szczegó∏owych warunków weterynaryjnych wymaganych przy produkcji ˝elatyny spo˝ywczej

Na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia

24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaênych

zwierzàt, badaniu zwierzàt rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752,

z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje