Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 października 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej

Obrona Ojczyzny jest sprawą i obowiązkiem wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1973 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rodzaje wojsk i jednostki wojskowe podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych w dniu wejścia

w życie ustawy uznaje się za podporządkowane Ministrowi Spraw Wewnętrznych zgodnie

z art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej, w brzmieniu nadanym w art. 1 pkt 6 niniejszej ustawy.

1.

Sprawy o przestępstwa popełnione przez osoby odbywające zasadniczą służbę w obronie

cywilnej, które z dniem wejścia w życie ustawy przestały podlegać właściwości sądów

powszechnych, toczą się do czasu ich prawomocnego zakończenia przed tymi sądami.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przygotowawczym.

1.

Z dniem wejścia w życie ustawy osoby odbywające zastępczą służbę poborowych stają

się z mocy prawa junakami odbywającymi zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie

nieskoszarowanej, w zakładach pracy, w których dotychczas odbywały zastępczą służbę

poborowych. Okres odbytej zastępczej służby poborowych zalicza się na poczet zasadniczej

służby w obronie cywilnej.

2.

Za przestępstwa popełnione w czasie odbywania zastępczej służby poborowych, przed

dniem wejścia w życie ustawy, osoby określone w ust. 1 ponoszą odpowiedzialność karną

według dotychczasowych przepisów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Umacnianie obronności Rzeczypospolitej Polskiej, przygotowanie ludności i mienia narodowego

na wypadek wojny oraz wykonywanie innych zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony

należy do wszystkich organów władzy i administracji rządowej oraz innych organów i

instytucji państwowych, organów samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i innych

jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także do każdego obywatela w

zakresie określonym w ustawach.

1.

Orzeczona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zdolność do służby w formacjach

samoobrony podlega przekwalifikowaniu do odpowiednich kategorii zdolności do służby

wojskowej - stosownie do przepisów wydanych na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej.

2.

Osoby, które przed wejściem w życie ustawy posiadały kategorię „zdolny do służby w

formacjach samoobrony” i stosownie do ust. 1 zostały uznane za zdolne do służby wojskowej,

mogą być powołane do zastępczej służby poborowych albo do zasadniczej służby lub szkolenia

poborowych w obronie cywilnej do końca roku, w którym kończą dwadzieścia cztery lata

życia.

Żołnierze odbywający w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zasadniczą służbę wojskową

w jednostkach pływających pełnią tę służbę przez okres 36 miesięcy, chyba że Minister

Obrony Narodowej, stosownie do art. 91 ust. 5 ustawy, o której mowa w art. 1, ograniczy

czas trwania tej służby.

1.

Odroczenia służby wojskowej udzielone poborowym przed dniem wejścia w życie ustawy

zachowują moc na czas ich udzielenia.

2.

Członkowie rodziny żołnierza uznanego za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków

rodziny pobierającego zasiłki na utrzymanie przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują

prawo do tych zasiłków na dotychczasowych zasadach.

3.

Poborowych uznanych za zdolnych do czynnej służby wojskowej, którzy w dniu wejścia

w życie ustawy pełnią służbę przygotowawczą lub służbę w Policji, Urzędzie Ochrony

Państwa lub Straży Granicznej, nie powołuje się do czynnej służby wojskowej.

Przepisy art. 1 pkt 3, 4, 6, 7 i pkt 11-13 oraz art. 2 mają zastosowanie do studentów

i studentek, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2002/2003 lub w latach następnych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Na straży suwerenności i niepodległości Narodu Polskiego oraz jego bezpieczeństwa

i pokoju stoją Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „Siłami Zbrojnymi”.

2.

Siły Zbrojne mogą ponadto brać udział w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji

ich skutków, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania życia ludzkiego, a także w oczyszczaniu

terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich

unieszkodliwianiu.

3.

W skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje

1)

Wojska Lądowe;

2)

Siły Powietrzne;

3)

Marynarka Wojenna.

4.

Rodzaje Sił Zbrojnych składają się z jednostek wojskowych i związków organizacyjnych

różnych rodzajów wojsk i służb.

5.

Przez jednostkę wojskową rozumie się jednostkę organizacyjną Sił Zbrojnych, funkcjonującą

na podstawie nadanego przez Ministra Obrony Narodowej etatu określającego jej strukturę

wewnętrzną, liczbę, rodzaje i rangę wszystkich stanowisk służbowych występujących

w tej jednostce, jak również liczbę i rodzaje uzbrojenia, środków transportu i innego

wyposażenia należnego jednostce, oraz posługującą się pieczęcią urzędową z godłem

Rzeczypospolitej Polskiej i nazwą (numerem) jednostki.

6.

Przez związek organizacyjny rozumie się jednostki wojskowe zorganizowane w określoną

strukturę, w szczególności w korpus, dywizję lub brygadę, funkcjonującą samodzielnie

albo w składzie rodzaju Sił Zbrojnych.

7.

W skład Sił Zbrojnych wchodzą również Wojskowe Służby Informacyjne i Żandarmeria Wojskowa,

jako ich wyodrębnione i wyspecjalizowane służby.

1.

Jednostki wojskowe i ich związki organizacyjne są rozmieszczone w garnizonach.

2.

Minister Obrony Narodowej powierza pełnienie funkcji dowódcy garnizonu żołnierzowi

zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe w tym garnizonie, a także zwalnia z tej

funkcji.

3.

Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi garnizony,

określa zadania ich dowódców oraz siedziby i terytorialny zasięg właściwości, z uwzględnieniem

w szczególności podziału terytorialnego państwa.

Studenci szkół wyższych, którzy w dniu wejścia w życie ustawy nie odbywają zajęć wojskowych

w ramach studium wojskowego, mogą być w ciągu dwunastu miesięcy od ukończenia ostatniego

roku nauki albo po ukończeniu studiów powołani od odbycia przeszkolenia wojskowego,

jeżeli są zdolni do służby wojskowej i nie ukończyli dwudziestu ośmiu lat życia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ilekroć w przepisach wykonawczych do ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest mowa o zastępczej służbie poborowych, rozumie się przez to służbę zastępczą.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu

art. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z mocą od dnia 1 grudnia 1991 r.

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt

5, 8 i 10, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

1.

Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu

na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Obywatel polski będący równocześnie

obywatelem innego państwa nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale

zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

2

W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do pełnienia

służby wojskowej, służby w obronie cywilnej, odbywania przysposobienia obronnego,

uczestniczenia w samoobronie ludności, pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych

oraz do wykonywania świadczeń na rzecz obrony - na zasadach i w zakresie określonych

w ustawie.

2a

Przeznaczanie do służby zastępczej, kierowanie do jej odbywania oraz odbywanie służby

zastępczej następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej

(Dz. U. Nr 223, poz. 2217).

3.

Ochotnicze spełnianie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej

Polskiej jest prawem wszystkich obywateli polskich.

1.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, stojąc na straży suwerenności i bezpieczeństwa

państwa, nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium, w szczególności

1)

zatwierdza, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, strategię bezpieczeństwa narodowego;

2)

wydaje, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, w drodze postanowienia, Polityczno-Strategiczną

Dyrektywę Obronną Rzeczypospolitej Polskiej oraz inne dokumenty wykonawcze do strategii

bezpieczeństwa narodowego;

3)

zatwierdza, na wniosek Rady Ministrów, plany krajowych ćwiczeń systemu obronnego i

kieruje ich przebiegiem;

4)

postanawia, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, o wprowadzeniu albo zmianie określonego

stanu gotowości obronnej państwa;

5)

może zwracać się do wszystkich organów władzy publicznej, administracji rządowej i

samorządowej, przedsiębiorców, kierowników innych jednostek organizacyjnych oraz organizacji

społecznych o informacje mające znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności państwa;

6)

inicjuje i patronuje przedsięwzięciom ukierunkowanym na kształtowanie postaw patriotycznych

i obronnych w społeczeństwie.

2.

Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 5, przekazywane są bezzwłocznie.

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, do których stosuje się przepisy dekretu,

zwanymi w dalszym ciągu „żołnierzami”, są

1)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zasadniczą służbę wojskową;

2)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zajęcia szkoleniowe, przeszkolenie na obozie

lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia poborowych;

3)

szeregowcy i podoficerowie odbywający przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych

w ramach wojskowego szkolenia studentów;

4)

kandydaci na żołnierzy zawodowych kształceni w szkołach i na kursach wojskowych;

5)

szeregowcy, podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający ćwiczenia wojskowe;

6)

podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający okresową służbę wojskową;

7)

szeregowcy i podoficerowie, pełniący służbę wojskową w razie wprowadzenia stanu bezpośredniego

zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Przysposobienie obronne młodzieży pozaszkolnej rozpoczęte według dotychczasowych przepisów

prowadzi się jako przysposobienie wojskowe określone w art. 44a-44i ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej, w brzmieniu nadanym w art. 1 pkt 27 niniejszej ustawy.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, sprawując zwierzchnictwo nad Siłami Zbrojnymi,

w szczególności

1)

określa, na wniosek Ministra Obrony Narodowej, główne kierunki rozwoju Sił Zbrojnych

oraz ich przygotowań do obrony państwa;

2)

może uczestniczyć w odprawach kierowniczej kadry Ministerstwa Obrony Narodowej i Sił

Zbrojnych.

Oficerowie i chorążowie zawodowi, podoficerowie zawodowi i nadterminowi oraz oficerowie

i chorążowie powołani z rezerwy do czynnej służby wojskowej w przypadkach określonych

w art. 5 pkt 7, jak również członkowie ich rodzin otrzymują zaopatrzenie określone

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz

ich rodzin.

Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o wprowadzeniu stanu bezpośredniego

zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, ogłoszeniu mobilizacji i czasie wojny, należy przez

to rozumieć ogłoszenie mobilizacji i czas wojny.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1988 r.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, nie dłużej jednak

niż przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, zachowują moc przepisy dotychczasowe,

o ile nie są sprzeczne z jej przepisami.

1.

Do zadań Rady Ministrów wykonywanych w ramach zapewniania zewnętrznego bezpieczeństwa

państwa i sprawowania ogólnego kierownictwa w dziedzinie obronności kraju należy w

szczególności

1)

opracowywanie projektów strategii bezpieczeństwa narodowego;

2

planowanie i realizacja przygotowań obronnych państwa zapewniających jego funkcjonowanie

w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny, w tym planowanie

przedsięwzięć gospodarczo-obronnych oraz zadań wykonywanych na rzecz Sił Zbrojnych

i wojsk sojuszniczych;

3)

przygotowywanie systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym obroną państwa,

i organów władzy publicznej do funkcjonowania na stanowiskach kierowania;

4)

utrzymywanie stałej gotowości obronnej państwa, wnioskowanie do Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej o jej podwyższanie w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie

wojny oraz o jej obniżanie stosownie do zmniejszania stopnia zagrożenia;

5)

określanie obiektów szczególnie ważnych dla bezpieczeństwa państwa, w tym obronności,

oraz przygotowywanie ich szczególnej ochrony;

6)

przygotowanie na potrzeby obronne państwa i utrzymywanie w stałej gotowości jednolitych

systemów obserwacji, pomiarów, analiz, prognozowania i powiadamiania;

7)

przygotowanie systemu stałych dyżurów na czas zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa

państwa i wojny;

8)

określanie zasad wykorzystania służby zdrowia i infrastruktury technicznej państwa

na potrzeby obronne, w tym sposobu zabezpieczania przestrzeni powietrznej i wód terytorialnych

w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa i w czasie wojny;

9)

zapewnianie funkcjonowania systemu szkolenia obronnego w państwie;

10)

prowadzenie kontroli stanu przygotowań obronnych w państwie.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, tryb realizacji zadań, o których

mowa w ust. 1, w szczególności

1)

warunki i tryb planowania i finansowania zadań wykonywanych w ramach przygotowań obronnych

państwa realizowanych przez organy administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego,

sposób ich nakładania oraz właściwość organów w tych sprawach, w tym ujętych w planowaniu

operacyjnym i programach obronnych;

2)

organizację i tryb przygotowania systemu kierowania bezpieczeństwem narodowym, w tym

obroną państwa, oraz warunki funkcjonowania organów władzy publicznej na stanowiskach

kierowania;

3)

stany gotowości obronnej państwa, ich rodzaje, warunki wprowadzania, zadania związane

z podwyższaniem gotowości obronnej państwa i tryb ich realizacji, organizację i zadania

w zakresie tworzenia systemu stałych dyżurów na potrzeby podwyższania gotowości obronnej

państwa oraz właściwość organów w tych sprawach;

4)

obiekty szczególnie ważne dla bezpieczeństwa i obronności państwa, ich kategorie,

a także zadania w zakresie ich szczególnej ochrony oraz właściwość organów w tych

sprawach;

5)

organizację i warunki przygotowania oraz funkcjonowania systemów obserwacji, pomiarów,

analiz, prognozowania i powiadamiania o skażeniach promieniotwórczych na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej oraz właściwość organów w tych sprawach;

6

warunki i sposób przygotowania i wykorzystania transportu morskiego, kolejowego, samochodowego,

lotniczego, żeglugi śródlądowej oraz infrastruktury drogowej i kolejowej na potrzeby

obronne państwa, a także ich ochrony w czasie wojny oraz właściwość organów w tych

sprawach;

7)

warunki i sposób przygotowania i wykorzystania systemów łączności na potrzeby obronne

państwa oraz właściwość organów w tych sprawach;

8)

warunki i sposób przygotowania i wykorzystania publicznej i niepublicznej służby zdrowia

na potrzeby obronne państwa oraz właściwość organów w tych sprawach;

9)

organizację szkolenia obronnego w państwie, podmioty objęte tym szkoleniem, zadania

w zakresie planowania i realizacji szkolenia obronnego oraz właściwość organów w tych

sprawach;

10)

zakres i sposób prowadzenia przez organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego

kontroli realizacji zadań obronnych wykonywanych przez jednostki organizacyjne i przedsiębiorców.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 grudnia 1973 r.

W ustawie z dnia 19 kwietnia 1969 r. - Kodeks karny

(Dz. U. Nr 13, poz. 94 i z 1974 r. Nr 27, poz. 157) w art. 39 i 296 § 1 wyraz „szeregowca” zastępuje się wyrazem „szeregowego”, a w art.

303 § 6 wyrazy „okresowej i nadterminowej” zastępuje się wyrazami „i okresowej”.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1999 r.

(uchylone).

W ustawie z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

(Dz. U. Nr 16, poz. 134, z 1972 r. Nr 53, poz. 341 i 342 oraz z 1974 r. Nr 24, poz. 142 i Nr 47, poz. 282) art. 72 otrzymuje brzmienie

„

Art. 72.

Kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne

uprawnienia i ulgi przewidziane w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin oraz w przepisach

wydanych na jej podstawie, z wyjątkiem uprawnień do zasiłków miesięcznych przewidzianych

w art. 111a tej ustawy. Należności mieszkaniowe oraz opłaty eksploatacyjne przewidziane

w art. 113a ust. 1 pkt 1 ustawy pokrywają organy wojskowe.

”

W art. 4 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych

i ich rodzin

(Dz. U. Nr 53, poz. 341 i z 1973 r. Nr 5, poz. 38)

a)

w ust. 1 na końcu dodaje się wyrazy „i równowartość świadczeń w naturze”,

b)

w ust. 2 po wyrazie „służbowym” dodaje się wyrazy „i równowartość świadczeń w naturze”,

c)

w ust. 3 w pkt 1 przed wyrazem „albo”, a w pkt 2 na końcu dodaje się wyrazy „i równowartość

świadczeń w naturze”,

d)

w ust. 4 po wyrazie „stałym” dodaje się wyrazy „oraz rodzaje świadczeń w naturze i

ich równowartość”.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

W ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy

(Dz. U. Nr 47, poz. 282) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 26 w ust. 1 po wyrazach „art. 15” spójnik „i” zastępuje się przecinkiem, a

na końcu dodaje się wyrazy „i art. 21”,

2)

w art. 30 w ust. 1 wyrazy „którzy odbyli długoterminową zasadniczą służbę wojskową”

zastępuje się wyrazami „którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową pełnioną nadterminowo

lub jako długoterminową”.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w artykułach ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc przepisy dotychczasowe, ze zmianami wynikającymi

z niniejszej ustawy.

1.

Organ właściwy do mianowania na stopnie wojskowe, na udokumentowany wniosek osoby

zainteresowanej, uznaje stopnie wojskowe nadane przez władze Rzeczypospolitej Polskiej

w okresie do dnia 22 grudnia 1990 r. oraz wydaje odpowiednie dokumenty potwierdzające

posiadanie tego stopnia.

2.

Szczegółowe zasady i tryb postępowania oraz organy właściwe w sprawach, o których

mowa w ust. 1, określa Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w drodze rozporządzenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1993 r., z tym że art. 10 wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia.

1

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje zadania w zakresie bezpieczeństwa i obronności

przy pomocy Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

2.

Do pracowników Biura Bezpieczeństwa Narodowego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych. Przewidziane w tych przepisach uprawnienia właściwych organów przysługują odpowiednio

Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej.

3

Biurem Bezpieczeństwa Narodowego kieruje sekretarz stanu wyznaczony przez Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej.

4.

Działalność Biura Bezpieczeństwa Narodowego jest finansowana ze środków budżetowych

Kancelarii Prezydenta.

5.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określa organizację oraz zakres działania Biura

Bezpieczeństwa Narodowego.

Traci moc ustawa z dnia 18 lipca 1950 r. o dostarczaniu środków przewozowych na rzecz wojska

i służby bezpieczeństwa publicznego w czasie pokoju

(Dz. U. Nr 36, poz. 322).

Żołnierze mianowani na stopień wojskowy generała armii przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy zachowują posiadane stopnie.

(utracił moc).

1.

Zadania organów samorządu terytorialnego przewidziane w ustawie wymienionej w art.

1 są wykonywane jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.

2.

Rada Ministrów określa szczegółowe zasady i tryb finansowania zadań, o których mowa

w ust. 1.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1979 r.

1.

Terenowymi organami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej w sprawach operacyjno-obronnych

i rządowej administracji niezespolonej są

1)

dowódcy okręgów wojskowych;

2)

szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych;

3)

wojskowi komendanci uzupełnień.

2.

Dowódcy okręgów wojskowych w sprawach, o których mowa w ust. 1, wykonują w szczególności

zadania z zakresu

1)

planowania operacyjnego i mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych;

2)

szkolenia bojowego i ogólnowojskowego podległych jednostek wojskowych;

3)

udziału oddziałów i pododdziałów wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji

ich skutków, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania życia ludzkiego, a także w oczyszczaniu

terenów z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych pochodzenia wojskowego oraz ich

unieszkodliwianiu;

4)

koordynacji przedsięwzięć wykonywanych w ramach obowiązków państwa-gospodarza;

5)

zapewnienia uzupełnienia potrzeb osobowych jednostek wojskowych;

6)

współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z obronnością państwa.

3.

Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych w sprawach, o których mowa w ust. 1, wykonują

w szczególności zadania z zakresu

1)

organu wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

(Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., w stosunku do wojskowych komendantów uzupełnień;

2)

zapewnienia operacyjnego i mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych;

3)

koordynacji użycia oddziałów i pododdziałów wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i likwidacji ich skutków, akcjach poszukiwawczych oraz ratowania życia ludzkiego;

4)

gromadzenia informacji na potrzeby realizacji przedsięwzięć wykonywanych w ramach

obowiązków państwa-gospodarza;

5)

zapewnienia uzupełnienia potrzeb osobowych jednostek wojskowych;

6)

planowania wykorzystania sił układu pozamilitarnego na potrzeby obronne;

7)

administracji rezerw osobowych i świadczeń na rzecz obrony;

8)

udziału w planowaniu przestrzennego zagospodarowania, ze względu na potrzeby obronności

i bezpieczeństwa państwa;

9)

współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z obronnością państwa.

4.

Wojskowi komendanci uzupełnień w sprawach, o których mowa w ust. 1, wykonują w szczególności

zadania z zakresu

1)

zapewnienia mobilizacyjnego rozwinięcia jednostek wojskowych;

2)

administrowania rezerwami osobowymi;

3)

świadczeń na rzecz obrony;

4)

współpracy z innymi organami i podmiotami w sprawach związanych z obronnością państwa.

5.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi okręgi wojskowe,

określa szczegółowe zadania ich dowódców, jako organów rządowej administracji niezespolonej,

oraz określa siedziby i terytorialny zasięg działania okręgów wojskowych, uwzględniając

w szczególności podział terytorialny państwa.

6.

Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia, tworzy, przekształca i znosi wojewódzkie

sztaby wojskowe i wojskowe komendy uzupełnień, określa szczegółowe zadania szefów

wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komendantów uzupełnień, jako organów

rządowej administracji niezespolonej, oraz określa siedziby i terytorialny zasięg

działania wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień, z uwzględnieniem

w szczególności podziału terytorialnego państwa. W rozporządzeniu należy również określić

stanowiska kierownicze i komórki organizacyjne wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych

komend uzupełnień.

Akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują

moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy.

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.

11, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Poborowi powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej w okresie od dnia 1 lipca

2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. odbywają tę służbę przez okres jedenastu miesięcy.

2.

Poborowi powołani do odbycia zasadniczej służby wojskowej w okresie od dnia 1 stycznia

2005 r. do dnia 30 czerwca 2005 r. odbywają tę służbę przez okres dziesięciu miesięcy.

3.

Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, ograniczać czas trwania zasadniczej

służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej i jeżeli nie zagraża to obronności lub bezpieczeństwu państwa.

(uchylony).

Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawach zmienianych niniejszą

ustawą, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie

niniejszej ustawy, zachowują moc przepisy dotychczasowe.

Przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień zmienianych niniejszą ustawą pozostają

w mocy do czasu zastąpienia ich przepisami wydanymi na podstawie niniejszej ustawy,

nie dłużej jednak niż przez dwadzieścia cztery miesiące od dnia jej wejścia w życie.

1.

Centralnym organem administracji rządowej w sprawach obrony cywilnej jest Szef Obrony

Cywilnej Kraju.

2.

Szefa Obrony Cywilnej Kraju powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego

do spraw wewnętrznych.

3.

Szef Obrony Cywilnej Kraju podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

4.

Do zakresu działania Szefa Obrony Cywilnej Kraju należy

1)

przygotowywanie projektów założeń i zasad działania obrony cywilnej;

2)

ustalanie ogólnych zasad realizacji zadań obrony cywilnej;

3)

koordynowanie określonych przedsięwzięć i sprawowanie kontroli realizacji przez organy

administracji rządowej i organy samorządu terytorialnego zadań obrony cywilnej;

4)

sprawowanie nadzoru nad odbywaniem zasadniczej służby w obronie cywilnej.

5.

Szef Obrony Cywilnej Kraju w sprawach należących do swojego zakresu działania wydaje

zarządzenia, wytyczne, instrukcje i regulaminy.

6.

Terenowymi organami obrony cywilnej są wojewodowie, starostowie, wójtowie lub burmistrzowie

(prezydenci miast).

7.

Do zakresu działania szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin należy kierowanie

oraz koordynowanie przygotowań i realizacji przedsięwzięć obrony cywilnej przez instytucje

państwowe, przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne

działające na ich terenie.

8.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia szczegółowy zakres działania Szefa

Obrony Cywilnej Kraju oraz szefów obrony cywilnej województw, powiatów i gmin, jak

również zasady i tryb kierowania oraz koordynowania przez nich przygotowań i realizacji

przedsięwzięć obrony cywilnej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.

Karty mobilizacyjne wydane żołnierzom rezerwy na podstawie przepisów zmienianych niniejszą

ustawą zachowują moc do czasu ich unieważnienia lub zamiany.

1.

Zadania wykonywane w ramach powszechnego obowiązku obrony przez organy, podmioty,

jednostki organizacyjne oraz organizacje wymienione w art. 2 określają ustawy i wydane

na ich podstawie akty prawne właściwych organów.

2

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, ogólne zasady wykonywania zadań w

ramach powszechnego obowiązku obrony przez ministrów, wojewodów, marszałków województw,

starostów i wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) oraz przedsiębiorców i inne

jednostki organizacyjne, a także organizacje społeczne.

3.

Ministrowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez

podległe ministerstwa, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz

przedsiębiorców, dla których są organami założycielskimi.

4.

Wojewodowie organizują wykonywanie zadań w ramach powszechnego obowiązku obrony przez

urzędy wojewódzkie, podporządkowane i nadzorowane jednostki organizacyjne oraz przedsiębiorców,

dla których są organami założycielskimi, a ponadto przez organy samorządu terytorialnego,

organizacje społeczne oraz przedsiębiorców niebędących jednostkami organizacyjnymi

podporządkowanymi lub nadzorowanymi przez ministrów.

Organy administracji i kierownicy jednostek określonych w art. 18 uwzględniają w toku

wykonywania zadań w zakresie obronności postulaty dotyczące potrzeb Sił Zbrojnych,

przekazywane przez Ministra Obrony Narodowej lub organy wojskowe przez niego upoważnione,

oraz postulaty dotyczące potrzeb obrony cywilnej, przekazywane przez Szefa Obrony

Cywilnej Kraju lub terenowe organy obrony cywilnej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 37 lit. a,

b i d, pkt 43 lit. c, pkt 65 lit. a, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2005 r.

1.

Kierowanie sprawami obronności w województwie należy do wojewody.

2.

Wojewoda w ramach kierowania, o którym mowa w ust. 1, wykonuje zadania w zakresie

i na zasadach określonych w ustawach, a w szczególności

1)

określa szczegółowe kierunki działania dla kierowników zespolonych służb, inspekcji

i straży, organów administracji niezespolonej oraz jednostek samorządu terytorialnego

w zakresie realizacji zadań obronnych;

2

kieruje realizacją przedsięwzięć związanych z podwyższaniem gotowości obronnej państwa

wykonywanych przez marszałków województw, starostów, wójtów lub burmistrzów (prezydentów

miast), przedsiębiorców oraz inne jednostki organizacyjne i organizacje społeczne

mające swoją siedzibę na terenie województwa;

3)

koordynuje przedsięwzięcia niezbędne dla zabezpieczenia mobilizacji jednostek wojskowych

i wykonywania świadczeń na rzecz obrony;

4)

kieruje realizacją przedsięwzięć związanych z przygotowaniem stanowisk kierowania

dla organów terenowych;

5)

organizuje wykorzystanie miejscowych sił i środków na potrzeby obronności państwa

i obszaru województwa, w tym ochrony ludności oraz dóbr materialnych i kultury przed

środkami rażenia, jak również niesienia pomocy poszkodowanym;

6)

kontroluje i ocenia wykonywanie zadań obronnych przez organy, podmioty, jednostki

organizacyjne i organizacje, o których mowa w pkt 1 i 2;

7)

organizuje edukację społeczeństwa dotyczącą przygotowania obronnego oraz prowadzi

szkolenia i ćwiczenia obronne.

Żołnierze służby okresowej otrzymują uposażenie i inne należności na zasadach określonych

przez Radę Ministrów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem objęcia urzędu przez Prezydenta, z tym że art. 15 pkt

4 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1990 r.

(uchylony).

Przepisy ustawy dotyczące

1)

ministra - stosuje się odpowiednio również do przewodniczącego komitetu wchodzącego

w skład Rady Ministrów, centralnego organu administracji rządowej, kierownika innego

państwowego urzędu centralnego lub instytucji państwowej, prezesa lub zarządu banku

oraz zarządu głównego organizacji społecznej;

2)

przedsiębiorców - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych

nieposiadających osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą;

3)

pracodawców - stosuje się do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych

nieposiadających osobowości prawnej, które zatrudniają pracowników.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r.

Administrowanie rezerwami osobowymi dla celów powszechnego obowiązku obrony obejmuje

1)

przeprowadzanie rejestracji i poboru obywateli;

2)

określanie zdolności do służby wojskowej;

3)

przeznaczanie do

a)

służby wojskowej,

b)

służby w obronie cywilnej,

c)

służby w jednostkach zmilitaryzowanych;

4)

uzupełnianie Sił Zbrojnych;

5)

prowadzenie ewidencji wojskowej;

6)

wykonywanie innych czynności w tym zakresie.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 i

4, art. 6-14, art. 16-19 oraz art. 22 i 23, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia

2004 r.

1.

Administrowanie rezerwami osobowymi, z wyjątkiem czynności określonych w art. 23 pkt

1 i 2, należy do Ministra Obrony Narodowej.

2.

Terenowymi organami administracji wojskowej właściwymi w sprawach określonych w ust.

1 są szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych oraz wojskowi komendanci uzupełnień.

1

Do przeprowadzania czynności związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku obrony

oraz do współdziałania z organami wojskowymi w zakresie określonym w art. 24 ust.

1 są właściwy wojewoda oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta sprawujący

władzę administracji ogólnej oraz organy samorządu terytorialnego.

2.

W sprawach dotyczących spełniania powszechnego obowiązku obrony przez obywateli polskich

przebywających za granicą oraz współdziałania w tym zakresie z organami wojskowymi

są właściwe polskie urzędy konsularne.

3

Instytucje państwowe, przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne oraz organizacje

społeczne są obowiązane do współdziałania z organami wojskowymi i właściwymi wojewodami

oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) lub starostami sprawującymi władzę

administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego w zakresie administracji

rezerw osobowych oraz do wykonywania związanych z tym czynności określonych w ustawie

i przepisach wydanych na jej podstawie.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

1.

Określenie zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej należy do powiatowych

i wojewódzkich komisji lekarskich, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 1.

1a

W ramach czynności, o których mowa w ust. 1, poborowych poddaje się obowiązkowym badaniom

lekarskim, a także, stosownie do potrzeb i według decyzji przewodniczącego komisji

lekarskiej, badaniom specjalistycznym, w tym psychologicznym, oraz obserwacji szpitalnej.

1b

Poborowy jest obowiązany przedstawić komisji lekarskiej posiadaną dokumentację medyczną,

w tym wyniki badań specjalistycznych, przeprowadzonych w okresie dwunastu miesięcy

przed dniem stawienia się do poboru.

1c

Poborowych, w stosunku do których orzeczono stałą albo długotrwałą niezdolność do

pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników

(Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, z późn. zm., poborowych całkowicie niezdolnych do pracy oraz niezdolnych do samodzielnej egzystencji

lub uznanych za całkowicie niezdolnych do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm., jak również poborowych zaliczonych do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

albo o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych

(Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm., można nie poddawać badaniom lekarskim, o których mowa w ust. 1a, jeżeli przedstawią

komisji wypis z treści orzeczenia stwierdzającego tę niezdolność lub niepełnosprawność,

na podstawie którego można określić zdolność tych poborowych do czynnej służby wojskowej.

2.

Powiatowe i wojewódzkie komisje lekarskie powołują wojewodowie w porozumieniu z szefami

wojewódzkich sztabów wojskowych i przewodniczącymi okręgowych rad lekarskich.

2a.

Wojewódzka komisja lekarska sprawuje nadzór nad działalnością powiatowych komisji

lekarskich.

3

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład, tryb powoływania i postępowania

oraz terminy urzędowania powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz zasady

przeprowadzania badań lekarskich, a także zasady współdziałania komisji z wojewodami

oraz wójtami (burmistrzami, prezydentami miast) lub starostami sprawującymi władzę

administracji ogólnej i organami samorządu terytorialnego.

4.

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

1.

Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia (poborowi),

są obowiązani stawić się przed komisją lekarską w określonym terminie i miejscu.

2.

Do stawienia się przed komisją lekarską wzywa poborowego wójt lub burmistrz (prezydent

miasta) równocześnie z wezwaniem do stawienia się przed komisją poborową.

3.

W razie niestawienia się poborowego przed komisją lekarską bez uzasadnionej przyczyny,

wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na wniosek przewodniczącego komisji nakłada

grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do

komisji lekarskiej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

1.

Orzeczenie powiatowej komisji lekarskiej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień na piśmie wraz z uzasadnieniem.

2.

Od orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej przysługuje poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji lekarskiej w terminie czternastu dni

od dnia doręczenia orzeczenia. Orzeczenie to może być zmienione przez wojewódzką komisję

lekarską również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.

3.

Członkom powiatowej komisji lekarskiej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej

komisji lekarskiej sprzeciwów od orzeczeń powiatowej komisji lekarskiej w terminie

czternastu dni od dnia wydania orzeczenia.

4.

Ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie

zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub

wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne

zmiany.

5.

Ostateczne orzeczenia komisji lekarskich są wiążące dla wojskowych komendantów uzupełnień

i komisji poborowych.

Przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień uchylonych lub zmienionych niniejszą

ustawą pozostają w mocy do czasu zastąpienia ich nowymi, nie dłużej jednak niż do

dnia 30 czerwca 2005 r.

1.

Wojskowe komisje lekarskie są właściwe do orzekania o zdolności do czynnej służby

wojskowej

1)

poborowych w okresie, kiedy nie urzęduje powiatowa komisja lekarska;

2)

żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową;

3)

żołnierzy rezerwy.

2.

Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, kieruje z urzędu lub na wniosek tych osób

do wojskowej komisji lekarskiej wojskowy komendant uzupełnień, a osoby, o których

mowa w ust. 1 pkt 2 - dowódca jednostki wojskowej.

3

Badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne dla potrzeb orzekania przez wojskowe

komisje lekarskie realizują placówki medyczne wybrane przez Ministra Obrony Narodowej.

4

Do zamówień na realizację świadczeń, o których mowa w ust. 3, nie stosuje się przepisów

ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych

(Dz. U. Nr 19, poz. 177, Nr 96, poz. 959, Nr 116, poz. 1207 i Nr 145, poz. 1537).

5

Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, skierowane na ich wniosek do wojskowej komisji

lekarskiej, ponoszą koszty związane z przeprowadzeniem badań lekarskich.

6

Osobom, o których mowa w ust. 5, nie przysługują świadczenia przewidziane w ustawie

z tytułu tego skierowania, jeżeli orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej nie zmieniło

posiadanej przez nie dotychczasowej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.

7

Do orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej osób, o których mowa w ust. 1

pkt 1, przez wojskowe komisje lekarskie przepisy art. 26 ust. 1a-1c stosuje się odpowiednio.

8

Minister Obrony Narodowej, w drodze rozporządzenia

1)

tworzy, przekształca i znosi wojskowe komisje lekarskie oraz określa ich siedziby,

zasięg działania, a także właściwość, z uwzględnieniem w szczególności podziału terytorialnego

państwa;

2)

określi tryb udzielania zamówień na badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne

dla potrzeb orzekania przez wojskowe komisje lekarskie, uwzględniając równe traktowanie

placówek medycznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z wyjątkiem art. 15, który wchodzi

w życie z dniem 1 lipca 2003 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 6, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;

2)

art. 6 i art. 7, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.

1.

Zakłady opieki zdrowotnej udzielają zwolnienia od pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia,

lekarzom wchodzącym w skład powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich oraz pracownikom

średniego personelu medycznego wyznaczonym do powiatowych komisji lekarskich w razie

konieczności ich udziału w pracach komisji w godzinach pracy zawodowej.

2.

Osobom wchodzącym w skład komisji lekarskich, o których mowa w ust. 1, orzekających

o stopniu zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej, oraz pracownikom średniego

personelu medycznego, o których mowa w ust. 1, przysługuje dodatkowe wynagrodzenie

za pracę związaną z określeniem zdolności poborowych do czynnej służby wojskowej,

wykonywaną poza godzinami pracy zawodowej, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia zgodnie

z ust. 1.

3

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania dodatkowego wynagrodzenia

osób wchodzących w skład komisji lekarskich orzekających o stopniu zdolności poborowych

do czynnej służby wojskowej oraz pracowników średniego personelu medycznego wyznaczonych

do powiatowych komisji lekarskich. Wysokość wynagrodzenia za każdy dzień pracy nie

może przekraczać 10% przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”

na podstawie art. 20 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych za kwartał poprzedzający wypłatę wynagrodzenia.

4.

Wojewodowie zlecają zakładom opieki zdrowotnej przeprowadzanie na potrzeby powiatowych

i wojewódzkich komisji lekarskich badań specjalistycznych, w tym psychologicznych,

oraz obserwacji szpitalnej poborowych.

4a

W razie niemożności zlecenia przeprowadzania badań specjalistycznych lub badań psychologicznych

zakładom opieki zdrowotnej, wojewodowie mogą zawierać umowy o przeprowadzanie takich

badań przez lekarzy prowadzących indywidualne specjalistyczne praktyki lekarskie lub

grupowe praktyki lekarskie oraz przez psychologów.

5.

Koszty wynagrodzeń, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz badań specjalistycznych i obserwacji

szpitalnej, o których mowa w ust. 4, pokrywa się z budżetu państwa, z części, którą

dysponuje wojewoda.

1.

Ustala się następujące kategorie zdolności do czynnej służby wojskowej

1)

kategoria A - zdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza zdolność do odbywania

zasadniczej służby wojskowej, nadterminowej zasadniczej służby wojskowej, zajęć wojskowych

w czasie trwania studiów wyższych, przeszkolenia wojskowego, okresowej służby wojskowej,

ćwiczeń wojskowych, zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej,

służby zastępczej, jak również służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny;

2)

kategoria B - czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej, co oznacza przemijające

upośledzenie ogólnego stanu zdrowia albo ostre lub przewlekłe stany chorobowe, które

w okresie do dwudziestu czterech miesięcy od dnia badania rokują odzyskanie zdolności

do służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie pokoju;

3)

kategoria D - niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której mowa w pkt 1, w czasie

pokoju;

4)

kategoria E - trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej, o której

mowa w pkt 1, w czasie pokoju oraz w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

2.

Orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 1,

właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej

zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników

badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.

3.

W razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej

służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami

i ułomnościami. Osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności

do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla

poszczególnych chorób i ułomności; w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności

psychofizycznej badanego.

4.

Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych

i ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia

1)

wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do czynnej służby

wojskowej oraz do służby poza granicami państwa;

2)

wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia służby

w rodzajach wojsk i służb oraz na stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych wymagających

szczególnych predyspozycji zdrowotnych;

3)

szczegółowe warunki orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej przez wojskowe

komisje lekarskie;

4)

szczegółowe warunki orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa;

5)

tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich;

6)

sposób ustalania związku chorób oraz śmierci ze służbą wojskową przez te komisje;

7)

sposób orzekania o potrzebie udzielenia żołnierzowi urlopu zdrowotnego.

5.

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, należy wskazać kategorie zdolności do służby

orzekane w razie stwierdzenia poszczególnych chorób i ułomności, uwzględniając oznaczenie

tych chorób i ułomności według paragrafów i punktów w celu zapewnienia ochrony danych

osobowych w procesie orzeczniczym, a także określić tryb kierowania do wojskowych

komisji lekarskich i tryb ich postępowania, z uwzględnieniem prowadzenia dodatkowych

badań specjalistycznych wymaganych w poszczególnych rodzajach wojsk i służb, na poszczególnych

stanowiskach służbowych i funkcjach wojskowych oraz do służby poza granicami państwa,

tryb wydawania orzeczeń i ich zatwierdzania, niezbędne elementy orzeczenia, tryb rozpatrywania

odwołań i sprzeciwów od tych orzeczeń oraz ich uchylania w trybie nadzoru, niezbędną

dokumentację lekarską i inne dokumenty mogące stanowić podstawę orzeczenia wojskowej

komisji lekarskiej, wzór skierowania do wojskowych komisji lekarskich, jak również

wzory orzeczeń i certyfikatów wydawanych przez te komisje.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 39 lit. a) i b) i art. 23, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą

od dnia 1 września 2001 r.,

2)

art. 1 pkt 50 lit. d), pkt 54 lit. a), c) i h), art. 2 pkt 9 oraz art. 3 pkt 23, które

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.,

3)

art. 6 i 13, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2003 r.,

4)

art. 5 i 9, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2002 r.

1.

Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia (przedpoborowi),

są obowiązani zgłosić się do rejestracji w określonym terminie i miejscu.

2.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia wprowadzić obowiązek zgłoszenia się do

rejestracji mężczyzn, którzy w danym roku kalendarzowym kończą siedemnaście lat życia.

3.

Przedpoborowi, którzy nie dopełnili obowiązku zgłoszenia się do rejestracji w określonym

terminie i miejscu, są obowiązani to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

4.

Rejestrację przeprowadzają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast).

5.

Do rejestracji wzywa przedpoborowego wójt lub burmistrz (prezydent miasta).

6.

W razie niezgłoszenia się przedpoborowego do rejestracji bez uzasadnionej przyczyny,

wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza

przymusowe doprowadzenie przez Policję do urzędu gminy, w trybie przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

7.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej

określa, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania rejestracji przedpoborowych,

sposób wzywania ich do rejestracji oraz zasady prowadzenia ewidencji przedpoborowych.

1.

Mężczyźni, którzy w danym roku kalendarzowym kończą dziewiętnaście lat życia (poborowi),

są obowiązani stawić się do poboru w określonym terminie i miejscu.

2.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia wprowadzić obowiązek stawienia się do

poboru mężczyzn, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia.

3.

Do poboru mogą się stawić również ochotnicy, którzy ukończyli siedemnaście lat życia.

4.

Poborowi, którzy nie dopełnili obowiązku stawienia się do poboru w określonym terminie

i miejscu, są obowiązani to uczynić niezwłocznie po ustaniu przeszkody.

5.

Do stawienia się przed komisją poborową wzywa poborowego wójt lub burmistrz (prezydent

miasta).

6.

W razie niestawienia się poborowego do poboru bez uzasadnionej przyczyny, wójt lub

burmistrz (prezydent miasta) na wniosek przewodniczącego komisji poborowej nakłada

grzywnę w celu przymuszenia albo zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję do

komisji poborowej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

7.

Obowiązek stawienia się do poboru trwa do końca roku kalendarzowego, w którym poborowy

kończy dwadzieścia cztery lata życia.

1.

Poborowi stawiają się przed powiatową komisją poborową właściwą ze względu na miejsce

ich pobytu stałego. Poborowi zameldowani na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące

stawiają się przed komisją poborową właściwą ze względu na miejsce tego pobytu.

2.

Poborowi, którzy w okresie od dnia ogłoszenia do dnia rozpoczęcia poboru zmienili

miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące, zgłaszają

się do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na ich nowe

miejsce pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące. Wójt lub

burmistrz (prezydent miasta) wyznacza im miejsce i termin stawienia się do poboru.

3.

Poborowi, którzy po rozpoczęciu poboru na danym terenie zamierzają zmienić miejsce

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego również do dwóch miesięcy, stawiają

się do poboru przed opuszczeniem miejsca dotychczasowego pobytu.

4.

Przepisy ust. 1-3 stosuje się również do ochotników.

Mężczyźni, którzy z jakichkolwiek powodów nie stawili się do poboru do końca roku

kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, są obowiązani zgłosić

się do wojskowej komendy uzupełnień właściwej ze względu na ich miejsce pobytu stałego

(zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące w celu uregulowania

stosunku do powszechnego obowiązku obrony. Obowiązek ten trwa do czasu ukończenia

sześćdziesięciu lat życia.

1.

Minister właściwy do spraw administracji publicznej oraz Minister Obrony Narodowej

określą każdorazowo, w drodze rozporządzenia, czas trwania i termin ogłoszenia poboru

na terenie kraju oraz roczniki osób podlegających obowiązkowi stawienia się do poboru,

uwzględniając w szczególności osoby, które mają obowiązek zgłosić się przed powiatowymi

komisjami lekarskimi i przed powiatowymi komisjami poborowymi.

2.

Pobór przeprowadzają wojewodowie przy współudziale szefów wojewódzkich sztabów wojskowych

oraz starostów, a także wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).

3

W ramach poboru wykonuje się czynności związane z określaniem zdolności poborowych

do czynnej służby wojskowej, orzekaniem o udzielaniu odroczeń zasadniczej służby wojskowej,

orzekaniem o przyznaniu służby zastępczej, przetwarzaniem danych ewidencji wojskowej,

przeznaczaniem do czynnej służby wojskowej lub służby w obronie cywilnej oraz wydawaniem

wojskowych dokumentów osobistych.

4

Za przeprowadzenie poboru na obszarze powiatu (miasta na prawach powiatu) odpowiada

starosta (prezydent miasta na prawach powiatu), który zadanie to wykonuje jako zadanie

zlecone z zakresu administracji rządowej.

Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie

upoważnień zawartych w ustawie, o której mowa w art. 4, zachowują moc do czasu wydania

przepisów wykonawczych na podstawie upoważnień w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,

jeżeli nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż do dnia 30 czerwca 1999 r.

1.

Wojewodowie powołują w porozumieniu z szefami wojewódzkich sztabów wojskowych wojewódzkie

i powiatowe komisje poborowe.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, skład i tryb postępowania oraz terminy

urzędowania wojewódzkich i powiatowych komisji poborowych.

3.

Osobom wchodzącym w skład komisji poborowych oraz personelowi pomocniczemu za udział

w pracach komisji przysługuje wynagrodzenie w wysokości i na zasadach określonych

przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

1.

Zwierzchni nadzór nad przeprowadzaniem poboru sprawuje minister właściwy do spraw

wewnętrznych.

2.

Bieżący nadzór nad przygotowaniem i przebiegiem poboru sprawują wojewodowie.

3.

Kontrolę przeprowadzania poboru oraz prowadzenia ewidencji wojskowej wykonują Minister

Obrony Narodowej i podległe mu organy. Wnioski organów wojskowych w sprawach objętych

kontrolą podlegają rozpatrzeniu przez wojewódzką komisję poborową lub organ, który

ją powołał.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.

1.

Do zakresu działania powiatowej komisji poborowej należy

1)

orzekanie o udzielaniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej w przypadkach

określonych w art. 39 ust. 1 pkt 3;

2)

(uchylony).

2.

Do zakresu działania wojewódzkiej komisji poborowej należy

1)

nadzór nad działalnością powiatowej komisji poborowej;

2)

rozpatrywanie odwołań i sprzeciwów od orzeczeń powiatowych komisji poborowych;

3)

(uchylony).

3.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, powiatowa komisja poborowa orzeka na wniosek

poborowego.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Odroczenia zasadniczej służby wojskowej udziela się poborowemu na jego wniosek ze

względu na

1)

wybór na posła - na czas pełnienia mandatu;

2)

kandydowanie do Sejmu - na czas trwania kampanii wyborczej;

3)

konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nim

zamieszkałym, który nie ukończył szesnastego roku życia lub został uznany za całkowicie

niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo który ukończył siedemdziesiąty

piąty rok życia, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub

równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki, albo ze względu

na obowiązek sprawowania opieki wynikającej z prawomocnego orzeczenia sądu - na czas

sprawowania tej opieki, z zastrzeżeniem ust. 4;

4)

pobieranie nauki w szkole wyższej, jeżeli jest on studentem - na czas pobierania tej

nauki, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym

poborowy kończy dwudziesty siódmy rok życia;

5)

pobieranie nauki w zakładach kształcenia nauczycieli - na czas pobierania tej nauki,

nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym poborowy

kończy dwudziesty siódmy rok życia;

6

pobieranie nauki w szkole ponadgimnazjalnej, a do dnia 31 sierpnia 2008 r. także w

szkole ponadpodstawowej - na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak niż do końca

roku szkolnego, w którym poborowy kończy dwudziesty trzeci rok życia;

7

kształcenie w celu zdobycia kwalifikacji przydatnych w wojsku na podstawie umowy zawartej

z wojskowym komendantem uzupełnień, o której mowa w art. 132a ust. 3, albo skierowania

określonego w art. 132b ust. 2 - na czas tego kształcenia.

2

Odroczenia ze względu na pobieranie nauki udziela się także poborowym będącym alumnami

wyższych seminariów duchownych, osobami zakonnymi (po profesji czasowej), nowicjuszami

w zakonach albo słuchaczami szkół duchownych kościołów i związków wyznaniowych mających

osobowość prawną - na czas pobierania tej nauki.

2a

Odroczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, mogą być udzielane również studentom, którzy

w danym roku kalendarzowym kończą dwudziesty siódmy rok życia, na czas pozwalający

na ukończenie studiów. Odroczenie jest udzielane na wniosek poborowego, zaopiniowany

przez rektora szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej, w której student studiuje.

3.

Odroczenia zasadniczej służby wojskowej można udzielić również ze względu na ważne

sprawy osobiste lub rodzinne poborowego, a w szczególności związane z zaistnieniem

trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej, które nie upoważniają do udzielenia poborowemu

odroczenia z tytułu sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny albo z

powodu konieczności załatwienia spraw związanych z prowadzeniem przez poborowego przedsiębiorstwa,

gospodarstwa rolnego albo innej działalności gospodarczej. Odroczenia nie udziela

się, jeżeli spowodowałoby to nieodbycie zasadniczej służby wojskowej.

4.

Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, udziela się każdorazowo na czas określony

we wniosku, nie dłuższy jednak niż dwanaście miesięcy.

5

Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 7 i w ust. 3, udziela się tylko jeden raz na

okres od trzech do dwunastu miesięcy.

6

Skreślenie z listy studentów albo wydalenie ze szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej,

a także niewywiązywanie się poborowego z umowy, o której mowa w art. 132a ust. 3,

lub z obowiązku określonego w skierowaniu wskazanym w art. 132b ust. 2, powodują utratę

udzielonego odroczenia zasadniczej służby wojskowej z tytułu pobierania nauki.

7.

Poborowy, któremu udzielono odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4-6, po zakończeniu

roku szkolnego (studiów), nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia

kolejnego roku szkolnego (studiów), przedstawia wojskowemu komendantowi uzupełnień

właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

trwającego ponad dwa miesiące zaświadczenie o ukończeniu poprzedniego i rozpoczęciu

nowego roku nauki (studiów).

8

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb udzielania

odroczeń zasadniczej służby wojskowej, uwzględniając wymóg, że odroczenia udziela

się poborowym na ich udokumentowany wniosek. Rozporządzenie powinno określać również

dokumenty, jakie należy dołączyć do wniosku o udzielenie odroczenia.

1.

(uchylony).

2.

Poborowy korzystający z odroczenia zasadniczej służby wojskowej jest obowiązany stawić

się odpowiednio przed powiatową komisją poborową albo wojskowym komendantem uzupełnień

niezwłocznie po upływie okresu odroczenia, a gdy komisja ta nie urzęduje - zgłosić

się do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta), który wskazuje mu termin i miejsce

stawienia się przed komisją poborową.

1.

Orzeczenie powiatowej komisji poborowej doręcza się poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień na piśmie, wraz z uzasadnieniem.

2

Od orzeczenia powiatowej komisji poborowej przysługuje poborowemu i wojskowemu komendantowi

uzupełnień odwołanie do wojewódzkiej komisji poborowej. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje

powołania poborowego do zasadniczej służby wojskowej.

3.

Orzeczenie powiatowej komisji poborowej może być zmienione przez wojewódzką komisję

poborową również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa.

4.

Członkom powiatowej komisji poborowej przysługuje prawo wnoszenia do wojewódzkiej

komisji poborowej sprzeciwów od orzeczeń powiatowej komisji poborowej.

5.

Odwołania od orzeczeń powiatowej komisji poborowej wnosi się w terminie 14 dni od

dnia doręczenia tych orzeczeń, a sprzeciwy - w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczeń.

1

Orzekanie o udzieleniu poborowym odroczeń zasadniczej służby wojskowej w przypadkach

określonych w art. 39 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-7 oraz ust. 2 i 3 należy do wojskowych komendantów

uzupełnień.

1a

Decyzję o udzieleniu odroczenia, w przypadku, o którym mowa w ust. 1, można ogłosić

ustnie, z zastrzeżeniem ust. 2. W takim przypadku potwierdzenia wydanej decyzji administracyjnej

dokonuje się w formie wpisu lub zamieszczenia danych w wojskowym dokumencie osobistym

poborowego i w ewidencji wojskowej.

2

Odmowa udzielenia odroczenia lub udzielenie odroczenia w treści innej niż żądanie

poborowego, określone w jego wniosku o udzielenie tego odroczenia, a także udzielanie

odroczeń, o których mowa w art. 39 ust. 2a i 3, następuje w drodze decyzji administracyjnej,

którą doręcza się poborowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od orzeczenia wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do

szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

orzeczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej

służby wojskowej.

4.

Orzeczenie wojskowego komendanta uzupełnień może być zmienione przez szefa wojewódzkiego

sztabu wojskowego również z urzędu, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów

prawa.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych i Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw zdrowia, określą, w drodze rozporządzenia, sposób wzywania

do poboru, dokumenty, jakie poborowi powinni przedstawić przy poborze, oraz wzór wpisu

lub zamieszczenia danych w wojskowym dokumencie osobistym i w ewidencji wojskowej,

w przypadku udzielenia odroczenia zasadniczej służby wojskowej w trybie, o którym

mowa w art. 42 ust. 1a, uwzględniając sposób przygotowania i przeprowadzenia poboru

oraz czynności wojewodów, starostów, wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) i

wojskowych komendantów uzupełnień w tym zakresie.

1.

Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej poborowych uznanych za zdolnych do tej

służby

1)

obywateli polskich, którzy stale zamieszkują za granicą;

2

absolwentów szkół oficerskich i szkół aspiranckich (chorążych) Policji, Straży Granicznej

i Państwowej Straży Pożarnej, którzy bezpośrednio po zakończeniu studiów (nauki) podjęli

służbę w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Policji, Straży Granicznej,

Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej lub Państwowej Straży Pożarnej.

2.

(uchylony).

3.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, orzeka wojskowy komendant uzupełnień na wniosek

poborowego. Decyzję wojskowego komendanta uzupełnień doręcza się poborowemu na piśmie

wraz z uzasadnieniem.

4.

Od decyzji wojskowego komendanta uzupełnień przysługuje poborowemu odwołanie do szefa

wojewódzkiego sztabu wojskowego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja

ta może być zmieniona przez szefa wojewódzkiego sztabu wojskowego również z urzędu,

jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

1.

Poborowych uznanych za zdolnych do służby wojskowej wojskowy komendant uzupełnień

przeznacza do służby, uwzględniając potrzeby wojska, orzeczenie komisji poborowej

i komisji lekarskiej, kwalifikacje zawodowe oraz w miarę możności życzenia poborowych.

2.

Poborowi powinni być powoływani do odbycia czynnej służby wojskowej, w miarę możliwości,

w jednostce wojskowej mającej siedzibę w pobliżu ich miejsca pobytu stałego (zamieszkania)

lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące.

3.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeznaczania

poborowych do służby, z uwzględnieniem wymogów niezbędnych do kierowania poborowych

do poszczególnych rodzajów Sił Zbrojnych i rodzajów wojsk oraz kryteriów kierowania

poborowych na poszczególne stanowiska i funkcje wojskowe.

1.

Poborowych niepowołanych do zasadniczej służby wojskowej do dnia 31 grudnia roku kalendarzowego,

w którym ukończyli dwadzieścia cztery lata życia, wojskowy komendant uzupełnień przenosi

do rezerwy.

2.

Przepis ust. 1 nie ma zastosowania do poborowych, którzy

1

nie mogli być powołani do zasadniczej służby wojskowej w okresie, o którym mowa w

ust. 1, z powodu odroczenia tej służby, z wyjątkiem przypadku określonego w art. 39

ust. 1 pkt 1-3, albo z powodu złożenia wniosku o przyznanie służby zastępczej;

2)

z przyczyn niezależnych od organów wojskowych nie mogli być powołani do zasadniczej

służby wojskowej w terminie określonym w ust. 1 ze względu na

a)

odbywanie kary pozbawienia wolności,

b)

orzeczenie kary pozbawienia praw publicznych,

c)

czasowe przebywanie za granicą,

d)

niespełnienie wojskowego obowiązku meldunkowego,

e)

niezgłoszenie się do poboru do końca roku kalendarzowego, w którym ukończyli dwadzieścia

cztery lata życia;

3

zostali uznani za niezdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju.

3

Poborowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, niepowołanych do zasadniczej służby

wojskowej przenosi się do rezerwy z dniem 31 grudnia roku kalendarzowego, w którym

ukończyli dwadzieścia osiem lat życia.

3a

Poborowych, o których mowa w ust. 2 pkt 3, przenosi się do rezerwy z dniem uprawomocnienia

się orzeczenia komisji lekarskiej.

4

Minister Obrony Narodowej może zarządzić, w drodze rozporządzenia, przeniesienie określonej

części poborowych, w tym również absolwentów szkół wyższych, do rezerwy, przed ukończeniem

wieku określonego w ust. 1 i 3, z uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej dotyczących uzupełnień. Rozporządzenie w szczególności powinno określić grupę

lub grupy poborowych podlegających przeniesieniu do rezerwy oraz termin tego przeniesienia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r.

1.

Poborowych, którzy zostali duchownymi lub członkami zakonów (po profesji wieczystej),

przenosi się do rezerwy.

2.

Przepisu ust. 1 oraz innych przepisów ustawy dotyczących duchownych lub członków zakonów

nie stosuje się do

1)

duchownych wybieranych na określoną kadencję;

2

duchownych lub członków zakonów kościołów i innych związków wyznaniowych nieposiadających

osobowości prawnej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1.

Kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do czynnej służby wojskowej oraz kobiety,

które w danym roku szkolnym kończą naukę w szkołach medycznych i weterynaryjnych,

mogą być poddane obowiązkowi stawienia się do poboru, poczynając od dnia 1 stycznia

roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia - do dnia 31 grudnia roku

kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata. Kobiety te mogą być uprzednio

poddane obowiązkowi stawienia się do rejestracji.

2.

Za kwalifikacje, o których mowa w ust. 1, uznaje się kwalifikacje zawodowe wymagane

do wykonywania zawodów medycznych i weterynaryjnych.

3.

W razie wprowadzenia obowiązku stawienia się do poboru kobiet

1)

dyrektorzy szkół, o których mowa w ust. 1, przesyłają wojskowemu komendantowi uzupełnień

właściwemu ze względu na siedzibę szkoły imienny wykaz kobiet, które kończą naukę

w danym roku kalendarzowym;

2)

wojskowy komendant uzupełnień właściwy ze względu na siedzibę szkoły, o której mowa

w ust. 1, przesyła wojskowym komendantom uzupełnień właściwym ze względu na miejsce

pobytu stałego kobiet lub miejsce ich czasowego pobytu trwającego ponad dwa miesiące

imienne wykazy kobiet podlegających obowiązkowi stawienia się do poboru;

3)

wojskowi komendanci uzupełnień po otrzymaniu wykazów, o których mowa w pkt 2, przesyłają

je wójtom lub burmistrzom (prezydentom miast) w celu wezwania kobiet do poboru.

4.

Kobiety, które stawiły się do poboru, zdolne do czynnej służby wojskowej przeznacza

się do tej służby i wydaje im wojskowe dokumenty osobiste.

5.

Kobietom przeznaczonym do czynnej służby wojskowej udziela się odroczenia tej służby

do czasu ukończenia nauki w szkole, o której mowa w ust. 1, nie dłużej jednak niż

do końca roku kalendarzowego, w którym kończą one dwadzieścia cztery lata życia.

6.

Kobiety przeznaczone do czynnej służby wojskowej oraz uznane za czasowo niezdolne

do czynnej służby wojskowej przenosi się do rezerwy z dniem przeznaczenia do tej służby,

z zastrzeżeniem ust. 7.

7.

Kobiety, o których mowa w ust. 5, przenosi się do rezerwy z dniem wygaśnięcia lub

uchylenia decyzji o odroczeniu czynnej służby wojskowej.

8.

Do rejestracji i poboru kobiet oraz przeznaczania ich do czynnej służby wojskowej

i odraczania tej służby stosuje się odpowiednio przepisy art. 26-45.

9.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, nakłada obowiązki, o których mowa w ust.

1, wskazując grupy kobiet poddane temu obowiązkowi oraz określa stanowiska służbowe

lub funkcje, na które przeznacza się kobiety do czynnej służby wojskowej, uwzględniając

przepisy w sprawie prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet

oraz potrzeby Sił Zbrojnych.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Stopień wojskowy admirała posiadany przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową

w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy staje się z tym dniem, bez mianowania, stopniem

admirała floty, o którym mowa w art. 74 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 3 niniejszej

ustawy.

Do spraw o skierowanie do służby zastępczej wszczętych przed dniem wejścia w życie

ustawy, a niezakończonych ostateczną decyzją albo prawomocnym orzeczeniem sądu, stosuje

się przepisy dotychczasowe.

1.

Wojskowi komendanci uzupełnień z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej prowadzą ewidencję

wojskową osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej.

1a.

Wojskowi komendanci uzupełnień współpracują z Szefem Krajowego Centrum Informacji

Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych.

1b

Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, w zakresie osób odbywających w jednostkach

wojskowych czynną służbę wojskową oraz posiadających przydział mobilizacyjny lub pracowniczy

przydział mobilizacyjny do tych jednostek prowadzą również dowódcy tych jednostek.

1c

Wojskowi komendanci uzupełnień udostępniają dowódcom jednostek wojskowych dane z ewidencji

wojskowej, o której mowa w ust. 1, w tym ewidencję osób powołanych do czynnej służby

wojskowej oraz posiadających przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny

do tych jednostek.

1d

Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, na szczeblu centralnym prowadzi w systemie

informatycznym szef komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwej

w sprawach zarządzania zasobami osobowymi.

2.

Organy administracji publicznej obowiązane są do bezpłatnego udostępniania danych

osobowych w celu ich przetwarzania w ewidencji wojskowej.

2a

Do ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym, w ramach udostępniania

danych osobowych, niezbędnych dla jej prowadzenia, przekazuje się na nośniku optycznym,

magnetycznym lub w drodze teletransmisji dane ze zbiorów Powszechnego Elektronicznego

Systemu Ewidencji Ludności, zwanego dalej „PESEL”, oraz centralnej ewidencji kierowców

i Krajowego Rejestru Karnego.

2b

W ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym w zakresie przekazywania

danych ze zbiorów, o których mowa w ust. 2a, gromadzi się następujące dane

1)

ze zbioru danych osobowych PESEL - określone w art. 44a ust. 7 pkt 1-6, pkt 8-10, pkt 13-18, pkt 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.

o ewidencji ludności i dowodach osobistych

(Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960, z późn. zm.;

2)

z centralnej ewidencji kierowców - określone w art. 100b ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, z późn. zm.;

3)

z Krajowego Rejestru Karnego - określone w art. 20 ust. 1 pkt 1 (obejmujące nazwisko, imiona i numer ewidencyjny PESEL) i pkt

2 (obejmujące stwierdzenie czy dana osoba figuruje lub nie figuruje w Rejestrze) ustawy

z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym

(Dz. U. Nr 50, poz. 580, z późn. zm.

3

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób prowadzenia

ewidencji wojskowej, uwzględniając w szczególności miejsce pobytu, zatrudnienie, kwalifikacje

oraz przebieg służby wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej.

4.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób odtwarzania

ewidencji wojskowej osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej, z uwzględnieniem

przypadków, kiedy następuje potrzeba odtworzenia ewidencji wojskowej oraz miejsca

odtworzenia tej ewidencji.

Umowy o wykonywanie pracy przez poborowych, zawarte w trybie art. 191 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony

Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują

ważność do czasu ich wygaśnięcia.

1.

Pracodawcy są obowiązani zawiadomić, nie później niż przed upływem 14 dni, wojskowych

komendantów uzupełnień, właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)

lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące pracownika, o jego zatrudnieniu

i zwolnieniu oraz o kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku.

2

Rektorzy szkół wyższych i wyższych szkół zawodowych, dyrektorzy zakładów kształcenia

nauczycieli, dyrektorzy szkół ponadgimnazjalnych, a do dnia 31 sierpnia 2008 r. również

dyrektorzy szkół ponadpodstawowych są obowiązani zawiadomić, nie później niż przed

upływem czternastu dni od dnia zaistnienia zdarzenia, wojskowych komendantów uzupełnień

właściwych ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

trwającego ponad dwa miesiące studenta (ucznia) o przyjęciu go do szkoły, przewidywanym

czasie studiów (nauki), powtarzaniu roku lub semestru studiów (nauki), skreśleniu

z listy studentów (uczniów) lub wydaleniu ze szkoły wyższej albo wyższej szkoły zawodowej

oraz o uzyskaniu statusu absolwenta szkoły wyższej lub wyższej szkoły zawodowej albo

o ukończeniu przez niego nauki w szkole.

3.

Zawiadomienia, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą tylko określonych osób podlegających

obowiązkowi czynnej służby wojskowej.

4.

Pracodawcy, szkoły oraz inne jednostki organizacyjne są obowiązane wydawać zaświadczenia

w sprawach powszechnego obowiązku obrony na żądanie osób zainteresowanych i właściwych

organów wojskowych.

5

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązków i tryb postępowania

w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, uwzględniając pisemną formę zawiadomień i dane,

jakie powinny zawierać zawiadomienia.

Pracodawcy, którzy uzyskali pozytywną decyzję na podstawie art. 189 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony

Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, są ujęci

w wykazie, o którym mowa w art. 7 ust. 5, przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia

w życie ustawy.

1.

Wojskowe komendy uzupełnień lub organy przeprowadzające rejestrację przedpoborowych

są zawiadamiane

1

przez sądy - o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec osób podlegających obowiązkowi

czynnej służby wojskowej i o prawomocnym skazaniu tych osób;

2)

przez zakłady karne i poprawcze oraz areszty śledcze - o osadzeniu w zakładzie karnym

lub areszcie śledczym osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej lub

o umieszczeniu takich osób w zakładzie poprawczym oraz o zwolnieniu z tych zakładów

lub aresztu;

3)

(uchylony).

2

Minister Sprawiedliwości, Minister Obrony Narodowej i minister właściwy do spraw wewnętrznych

określą, w drodze rozporządzenia, zakres zawiadomień, o których mowa w ust. 1, oraz

sposób i terminy ich przesyłania, uwzględniając pisemną lub elektroniczną formę zawiadomienia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

1.

Osoby podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są obowiązane do osobistego stawienia

się na wezwanie właściwych organów w sprawach dotyczących tego obowiązku w terminie

i miejscu określonym w wezwaniu oraz do poddania się badaniom lekarskim.

2

Pracownikom wezwanym do osobistego stawienia się przed właściwy organ w sprawach dotyczących

powszechnego obowiązku obrony, którzy nie otrzymali od pracodawcy wynagrodzenia za

czas opuszczony z powodu wezwania, przysługuje, na ich żądanie, zryczałtowana rekompensata

za utracone zarobki, za każdy dzień w wysokości 1/30 minimalnego wynagrodzenia za

pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego na podstawie przepisów

ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

(Dz. U. Nr 200, poz. 1679). Rekompensatę wypłaca organ wzywający na podstawie zaświadczeń wydanych przez pracodawców.

3

Osobom wezwanym przez właściwy organ do osobistego stawienia się w sprawach dotyczących

powszechnego obowiązku obrony przysługuje, na ich żądanie, zwrot kosztów przejazdu

do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu

czasowego trwającego ponad dwa miesiące. Koszty te organ wzywający zwraca na podstawie

udokumentowanego oświadczenia osoby wezwanej, według zasad określonych w przepisach

o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym.

4.

Jeżeli wezwanie do stawienia się następuje wskutek niespełnienia lub nienależytego

spełnienia, z winy osoby wezwanej, obowiązków określonych w ustawie, przepisów ust.

2 i 3 nie stosuje się.

5

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których osoby

podlegające powszechnemu obowiązkowi obrony są obowiązane do osobistego stawienia

się na wezwanie organów wojskowych, tryb wzywania, organy wojskowe właściwe w tych

sprawach oraz wzór wezwania, uwzględniając przypadki, w których miejsce stawienia

się osoby wezwanej jest inne niż siedziba organu wzywającego.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 7, art.

35 ust. 5, art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., z wyjątkiem

1)

art. 14 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 10 stycznia 2002 r.,

2)

art. 32 pkt 1 i art. 41, które wchodzą w życie z dniem 6 kwietnia 2002 r.,

3)

art. 2 pkt 1 lit. b) i pkt 6, art. 5, art. 28 oraz art. 39, które wchodzą w życie

z dniem 1 lipca 2002 r.,

4)

art. 12 pkt 2 oraz art. 37 pkt 1-4, pkt 5 w zakresie art. 5 ust. 2, art. 8 ust. 2

i art. 13, oraz pkt 6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,

5)

art. 25 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską

członkostwa w Unii Europejskiej.

1.

Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej są obowiązane do spełniania

wojskowego obowiązku meldunkowego, polegającego na zgłaszaniu wójtom lub burmistrzom

(prezydentom miast) albo właściwym organom wojskowym zmian miejsca pobytu (zamieszkania),

imienia, nazwiska, wykształcenia i zawodu.

2.

Osoby podlegające obowiązkowi czynnej służby wojskowej, które

1)

nie stawiły się do poboru - od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą

dziewiętnaście lat życia, albo

2)

zostały powołane do odbycia czynnej służby wojskowej, zasadniczej służby lub szkolenia

poborowych w obronie cywilnej albo służby zastępczej - od dnia doręczenia karty powołania

(karty skierowania) do tej służby

- są obowiązane uzyskać zezwolenie Ministra Obrony Narodowej lub organu wojskowego

przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą.

3.

Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast)

1)

dokonują zameldowania osób podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej po uprzednim

wymeldowaniu się ich z poprzedniego miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu

czasowego trwającego ponad dwa miesiące;

2)

zawiadamiają wojskowych komendantów uzupełnień oraz wójtów lub burmistrzów (prezydentów

miast) właściwych ze względu na poprzednie miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub

pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące osób podlegających obowiązkowi czynnej

służby wojskowej o zmianach zgłoszonych przy spełnianiu wojskowego obowiązku meldunkowego.

3a

Żołnierze rezerwy, którym nadano przydział mobilizacyjny, oraz osoby, którym nadano

pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także poborowi, którym wydano karty powołania,

mają obowiązek powiadomienia wojskowego komendanta uzupełnień o

1)

zmianie miejsca pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące;

2)

wyjeździe za granicę z zamiarem pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące i powrocie

z tego pobytu;

3)

adresie korespondencyjnym, w przypadku wyjazdu z miejsca pobytu stałego na pobyt czasowy

trwający ponad dwa miesiące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

4.

Żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo, w trybie określonym

w art. 90, są obowiązani do uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej na zmianę

miejsca pobytu; obowiązek ten trwa do czasu przeniesienia do rezerwy.

5

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb i zakres spełniania obowiązków,

o których mowa w ust. 1-3a, oraz organy właściwe w tych sprawach, uwzględniając wymóg

okazania dokumentów potwierdzających zgłaszane zmiany.

1

Wojskowi komendanci uzupełnień wydają dla potrzeb powszechnego obowiązku obrony osobom

objętym ewidencją wojskową, wojskowe dokumenty osobiste.

1a

Wpisów lub zamieszczenia danych w wojskowych dokumentach osobistych dokonują

1)

wojskowy komendant uzupełnień - w zakresie powszechnego obowiązku obrony;

2)

dowódca jednostki wojskowej lub wojskowy komendant uzupełnień - w zakresie przebiegu

czynnej służby wojskowej;

3)

wójt lub burmistrz (prezydent miasta) - w zakresie obowiązku meldunkowego.

1b

Czynności, o których mowa w ust. 1a, można dokonywać pisemnie lub w formie elektronicznej.

1c

Osoby będące żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którym wydano wojskowe dokumenty

osobiste, są obowiązane do okazania tych dokumentów na żądanie

1)

przełożonych;

2)

starszych stopniem wojskowym;

3)

terenowych organów administracji wojskowej;

4)

dowódców jednostek wojskowych;

5)

żołnierzy Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organów porządkowych;

6)

sądów i jednostek organizacyjnych prokuratury;

7)

wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);

8)

innych upoważnionych podmiotów.

1d

Osoby niebędące żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którym wydano wojskowe dokumenty

osobiste, są obowiązane do okazania tych dokumentów na żądanie

1)

terenowych organów administracji wojskowej;

2)

sądów i jednostek organizacyjnych prokuratury;

3)

wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);

4)

starostów;

5)

marszałków województw;

6)

organów zatrudnienia i organów rentowych;

7)

pracodawców;

8)

rektorów (dyrektorów) szkół wyższych i wyższych szkół zawodowych oraz dyrektorów szkół

ponadgimnazjalnych;

9)

innych upoważnionych podmiotów.

1e

Osoba, której wydano wojskowy dokument osobisty, nie może rozporządzać tym dokumentem

i na żądanie wojskowego komendanta uzupełnień, a w przypadku żołnierzy w czynnej służbie

wojskowej również dowódcy jednostki wojskowej, obowiązana jest zwrócić ten dokument

organom wojskowym.

1f

Osoba, której wydano wojskowy dokument osobisty, jest obowiązana powiadomić wojskowego

komendanta uzupełnień, a będąca żołnierzem w czynnej służbie wojskowej dowódcę jednostki

wojskowej, w razie utraty lub zniszczenia tego dokumentu.

2

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wzór wojskowego dokumentu

osobistego (książeczki wojskowej), jego przeznaczenie, sposób wydawania i ewidencjonowania

oraz zwrotu, zakres informacji dotyczących powszechnego obowiązku obrony i przebiegu

czynnej służby wojskowej oraz danych osobowych wpisywanych lub zamieszczonych w tych

dokumentach, uwzględniając, że dane osobowe, które powinien zawierać wojskowy dokument

osobisty, obejmują w szczególności imię (imiona), nazwisko, datę i miejsce urodzenia,

adres zameldowania oraz stopień wojskowy; wojskowy dokument osobisty powinien zawierać

również fotografię.

3.

Wojskowych dokumentów osobistych nie wolno przenosić, przewozić ani przesyłać za granicę.

4.

Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych

określa, w drodze rozporządzenia, sposób doręczania wojskowych dokumentów osobistych,

tryb postępowania w razie ich utraty, zniszczenia lub nieprzyjęcia oraz organ, któremu

osoba wyjeżdżająca za granicę jest obowiązana złożyć wojskowy dokument osobisty na

przechowanie.

1.

Organy wojskowe wyposażają żołnierzy w czynnej służbie wojskowej oraz osoby pełniące

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych przydzielonych do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej, cywilny personel medyczno-sanitarny Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,

osoby cywilne towarzyszące Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej, personel organizacji

„Polski Czerwony Krzyż” i innych ochotniczych organizacji pomocy, osoby cywilne wykonujące

czynności duszpasterskie oraz inne osoby określone prawem międzynarodowym - w karty

i tabliczki tożsamości.

2.

Karty tożsamości, o których mowa w ust. 1, wydawane żołnierzom w czynnej służbie wojskowej

wyjeżdżającym w celach służbowych za granicę stanowią również dowód tożsamości, o

którym mowa w art. III ust. 2 lit. a Umowy między Państwami-Stronami Traktatu Północnoatlantyckiego

dotyczącej statusu ich sił zbrojnych, sporządzonej w Londynie dnia 19 czerwca 1951 r.

(Dz. U. z 2000 r. Nr 21, poz. 257).

3.

Żołnierzom, o których mowa w ust. 2, wydaje się również indywidualny lub zbiorowy

rozkaz wyjazdu.

4.

W kartach tożsamości, o których mowa w ust. 1, zamieszcza się odpowiednio

1)

nazwisko i imię (imiona) posiadacza karty;

2)

datę urodzenia posiadacza karty;

3)

stopień wojskowy i oznaczenie książeczki wojskowej posiadacza karty;

4)

numer PESEL posiadacza karty;

5)

rodzaj służby (status) posiadacza karty;

6)

grupę krwi posiadacza karty;

7)

fotografię i podpis posiadacza karty;

8)

suchy odcisk pieczęci urzędowej organu wystawiającego kartę;

9)

nazwę państwa wystawiającego kartę;

10)

serię i numer karty;

11)

elementy zabezpieczające kartę.

5.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje oraz wzory kart

i tabliczek tożsamości wydawanych osobom, o których mowa w ust. 1, organy wojskowe

właściwe do ich wydawania i ewidencjonowania, tryb ich ewidencjonowania, doręczania

i postępowania w razie ich zniszczenia lub utraty, z uwzględnieniem przeznaczenia

oraz wykorzystania kart i tabliczek tożsamości przez osoby, o których mowa w ust.

1, a także wzór rozkazu wyjazdu.

1.

Obowiązek służby wojskowej polega na

1)

odbywaniu zasadniczej służby wojskowej przez poborowych;

2)

odbywaniu zajęć wojskowych oraz przeszkolenia wojskowego przez studentów i absolwentów

szkół wyższych;

3)

odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz okresowej służby wojskowej przez żołnierzy rezerwy;

4)

pełnieniu czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

przez poborowych i żołnierzy rezerwy.

2.

W ramach obowiązku służby wojskowej poborowi - zamiast do zasadniczej służby wojskowej

- mogą być przeznaczeni do odbycia zasadniczej służby lub szkolenia poborowych w obronie

cywilnej.

1.

Równoznaczne ze spełnianiem obowiązku zasadniczej służby wojskowej jest pełnienie

przez poborowych służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych.

1a

Czas trwania służby poborowych w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił

Zbrojnych wynosi dwanaście miesięcy.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, formacje uzbrojone niewchodzące w

skład Sił Zbrojnych, w których pełnienie służby jest równoznaczne ze spełnieniem obowiązku

zasadniczej służby wojskowej.

3.

Poborowym pełniącym służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych

i członkom ich rodzin, niezależnie od uprawnień określonych dla tych osób w przepisach

z tytułu tej służby, przysługują szczególne uprawnienia przewidziane w niniejszej

ustawie oraz w przepisach wydanych na jej podstawie dla żołnierzy zasadniczej służby

wojskowej i ich rodzin w zakresie określonym przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

4.

Skierowanie do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych

Rzeczypospolitej Polskiej może nastąpić tylko za zgodą poborowego.

5.

Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrami, którym są podporządkowane formacje,

o których mowa w ust. 2, określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeznaczania

i kierowania poborowych do służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład

Sił Zbrojnych, a także przebieg tej służby w zakresie nieuregulowanym w odrębnych

ustawach.

Poborowi pełniący służbę w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych

podporządkowanych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są objęci obowiązkiem

ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych

(Dz. U. Nr 210, poz. 2135).

1.

Poborowi, o których mowa w art. 56a, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych, mają prawo wyboru

1)

lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej,

2)

świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,

3)

lekarza dentysty,

4)

szpitala

- w miejscu pełnienia służby, spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie

świadczeń opieki zdrowotnej, będących jednostkami budżetowymi tworzonymi i nadzorowanymi

przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, posiadających w strukturze organizacyjnej

ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,

albo będących zakładami opieki zdrowotnej utworzonymi przez ministra właściwego do

spraw wewnętrznych.

2.

W przypadku gdy poborowi, o których mowa w ust. 1, nie mogą uzyskać świadczenia opieki

zdrowotnej u świadczeniodawcy określonego w ust. 1, mają prawo wyboru innego świadczeniodawcy

spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

3.

Koszty częściowej lub całkowitej odpłatności za leki wydawane poborowym, o których

mowa w art. 56a, na zasadach i w zakresie określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych, są finansowane z budżetu państwa, z części pozostającej w dyspozycji ministra właściwego

do spraw wewnętrznych.

4.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb finansowania kosztów leków,

o których mowa w ust. 3, uwzględniając zasady i sposób wydatkowania środków publicznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, corocznie liczbę poborowych, którzy

mogą być powoływani w roku kalendarzowym do zasadniczej służby wojskowej, na przeszkolenie

wojskowe, do zasadniczej służby i szkolenia poborowych w obronie cywilnej oraz do

służby w formacjach uzbrojonych niewchodzących w skład Sił Zbrojnych, a także żołnierzy

rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych i służby okresowej, jak również do odbycia ćwiczeń

w obronie cywilnej, z uwzględnieniem potrzeb etatowych Sił Zbrojnych oraz poszczególnych

formacji.

1.

Obowiązkowi służby wojskowej w zakresie określonym w niniejszej ustawie podlegają

obywatele polscy

1

mężczyźni, począwszy od dnia 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście

lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat, a posiadający

stopień oficerski - sześćdziesiąt lat życia;

2

kobiety posiadające kwalifikacje przydatne do tej służby, począwszy od dnia 1 stycznia

roku kalendarzowego, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego,

w którym kończą czterdzieści lat, a posiadające stopień oficerski - pięćdziesiąt lat

życia.

2.

Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które

zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby.

3

Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają kobiety

1)

w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

2)

sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

3)

sprawujące opiekę nad

a)

dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,

b)

osobami obłożnie chorymi,

c)

osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,

d)

osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej

egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

e)

osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych,

jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym

osobom.

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, w rozumieniu niniejszej ustawy, są osoby,

które

1)

odbywają

a)

zasadniczą służbę wojskową,

b)

nadterminową zasadniczą służbę wojskową,

c)

przeszkolenie wojskowe,

d)

ćwiczenia wojskowe,

e)

okresową służbę wojskową;

2)

pełnią służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

1.

Żołnierzy rezerwy, których w pierwszej kolejności przewiduje się powołać do czynnej

służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, przeznacza się do

tej służby przez nadanie w czasie pokoju przydziału mobilizacyjnego na stanowiska

służbowe lub do pełnienia funkcji wojskowych, które są określone w etacie jednostki

wojskowej na czas wojny.

2.

Pracownikom zatrudnionym w jednostkach wojskowych na stanowiskach pracowniczych określonych

w etacie tych jednostek na czas pokoju, a w razie potrzeby również pracownikom zatrudnionym

u innych pracodawców oraz innym osobom niebędącym pracownikami, mogą być nadawane

w czasie pokoju pracownicze przydziały mobilizacyjne na stanowiska pracownicze, określone

w etacie jednostki wojskowej na czas wojny.

3.

Pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które

1)

nie ukończyły osiemnastu lat życia;

2)

ukończyły sześćdziesiąt lat życia;

3)

są przedpoborowymi lub poborowymi;

4)

posiadają nadany przydział mobilizacyjny;

5)

są sędziami lub prokuratorami;

6)

są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej,

Straży Ochrony Kolei lub pracownikami specjalistycznych uzbrojonych formacji ochronnych

w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez

ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa Narodowego Banku Polskiego

oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;

7)

są reklamowane od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny;

8)

zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym

na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie

niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych.

4.

Przydziały mobilizacyjne oraz pracownicze przydziały mobilizacyjne nadaje oraz unieważnia

wojskowy komendant uzupełnień, działając w porozumieniu z dowódcą jednostki wojskowej.

5.

Nadanie przydziału mobilizacyjnego oraz pracowniczego przydziału mobilizacyjnego następuje

w formie karty mobilizacyjnej. Osoba, której nadano przydział mobilizacyjny lub pracowniczy

przydział mobilizacyjny, jest obowiązana przyjąć kartę mobilizacyjną.

6.

Kartę mobilizacyjną wojskowy komendant uzupełnień doręcza w trybie, o którym mowa

w art. 52. Kartę mobilizacyjną można także doręczyć w czasie ćwiczeń wojskowych żołnierzy

rezerwy, a w przypadku pracowników zatrudnionych w jednostkach wojskowych w miejscu

pracy.

7.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb nadawania przydziałów mobilizacyjnych oraz pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,

uwzględniając w szczególności warunki, jakie powinni spełniać odpowiednio żołnierze

rezerwy, pracownicy lub inne osoby niebędące pracownikami, do przeznaczenia ich do

czynnej służby wojskowej lub pracy w jednostkach wojskowych w razie ogłoszenia mobilizacji

lub w czasie wojny, czynności wojskowego komendanta uzupełnień i dowódcy jednostki

wojskowej poprzedzające nadanie przydziałów, sposób ich nadawania, przypadki, w jakich

się je unieważnia;

2)

wzory kart mobilizacyjnych oraz ich przeznaczenie. Karta mobilizacyjna powinna zawierać

dane dotyczące daty wydania karty, organu wydającego, dane osobowe żołnierza rezerwy,

pracownika lub innej osoby niebędącej pracownikiem, w tym stopień wojskowy, imię i

nazwisko, dane jednostki wojskowej, w tym nazwę, adres, numer mobilizacyjny, pododdział,

odpowiednio przydział mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny, a także

termin i miejsce stawienia się do jednostki wojskowej. Karta mobilizacyjna powinna

zawierać również pouczenie o skutkach uchylania się odpowiednio od obowiązku czynnej

służby wojskowej lub pracy, sposób postępowania w razie utraty karty oraz w przypadku

niemożliwości stawienia się do miejsca określonego w tej karcie, a także wykaz przedmiotów

użytku osobistego, które żołnierz rezerwy, pracownik lub inna osoba niebędąca pracownikiem

powinna zabrać ze sobą, stawiając się do jednostki wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny. W karcie mobilizacyjnej nie podaje się uzasadnienia.

1.

Powołanie do czynnej służby wojskowej następuje za pomocą kart powołania, kart mobilizacyjnych

albo w drodze obwieszczeń lub w inny sposób określony przez Ministra Obrony Narodowej.

Karta powołania jest decyzją administracyjną.

2.

Powoływanie do czynnej służby wojskowej należy do wojskowego komendanta uzupełnień.

2a

Od decyzji o powołaniu do czynnej służby wojskowej służy powołanemu odwołanie do szefa

wojewódzkiego sztabu wojskowego, składane za pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień

w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje

wykonania decyzji. W razie ogłoszenia mobilizacji lub w czasie wojny odwołanie nie

przysługuje.

3.

Dniem powołania do czynnej służby wojskowej jest określony w karcie powołania dzień

stawienia się do tej służby.

4.

Zorganizowanie doręczania i doręczanie kart powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych

przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa oraz do czynnej służby wojskowej

w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny należy;

1)

w gminach - do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast);

2)

w powiatach - do starostów (prezydentów miast na prawach powiatu).

5

W przypadkach, o których mowa w ust. 4, doręczenie kart powołania może nastąpić również

przez jednostki wojskowe, jednostki organizacyjne państwowego przedsiębiorstwa użyteczności

publicznej „Poczta Polska” lub Policję.

6.

Rozplakatowanie obwieszczeń o powołaniu osób do czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny należy do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast).

7

Karty powołania w uzasadnionych przypadkach mogą być doręczane również w dniach ustawowo

wolnych od pracy i o każdej porze doby. O potrzebie doręczenia kart powołania w dni

ustawowo wolne od pracy przez jednostki organizacyjne państwowego przedsiębiorstwa

użyteczności publicznej „Poczta Polska”, w celach określonych w ust. 8 pkt 1, Szef

Sztabu Generalnego Wojska Polskiego powiadamia każdorazowo Dyrektora Generalnego tego

przedsiębiorstwa z co najmniej dwudniowym wyprzedzeniem przed dniem ustawowo wolnym

od pracy.

8.

Powołanie do odbycia ćwiczeń wojskowych, przeprowadzanych w trybie natychmiastowego

stawiennictwa, może nastąpić w celu

1)

sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej i bojowej jednostek wojskowych;

2

udziału jednostek wojskowych w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

8a

W przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 2, do odbycia ćwiczeń wojskowych powołuje

się żołnierzy rezerwy przede wszystkim spoza obszaru objętego klęską żywiołową i likwidacją

jej skutków.

9

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wzory kart powołania i

ich przeznaczenie, a także wzory obwieszczeń. Wzory kart powołania powinny zawierać

pouczenie o skutkach uchylenia się od obowiązku czynnej służby wojskowej i o postępowaniu

w razie utraty karty oraz w przypadku niemożności stawienia się do czynnej służby

wojskowej, a także wykaz dokumentów i przedmiotów użytku osobistego, które osoba powołana

do czynnej służby wojskowej powinna zabrać ze sobą, stawiając się do tej służby.

1.

Powołani do czynnej służby wojskowej są obowiązani stawić się do tej służby w określonym

terminie i miejscu. Stają się oni żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z chwilą

stawienia się do tej służby w określonym miejscu.

2.

W razie niestawienia się powołanego do czynnej służby wojskowej bez uzasadnionej przyczyny,

starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) właściwy ze względu na miejsce pobytu

stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad 2 miesiące, na wniosek

wojskowego komendanta uzupełnień, zarządza przymusowe doprowadzenie przez Policję

do wskazanej jednostki wojskowej, w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w

administracji.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z wyjątkiem rozdziału 5, który

wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., z wyjątkiem

1)

art. 45 pkt 3, art. 50 ust. 3 i art. 56, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 40, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2003 r.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Obrony Narodowej oraz minister właściwy

do spraw łączności, określą, w drodze rozporządzenia, tryb doręczania kart powołania

i rozplakatowania obwieszczeń, uwzględniając w szczególności tryb postępowania organów

jednostek wojskowych, Policji i Poczty Polskiej w tym zakresie oraz sposób pokrywania

kosztów związanych z doręczeniem dokumentów powołania, a także wzór upoważnień dla

kurierów akcji kurierskiej.

Sposób odbywania czynnej służby wojskowej oraz obowiązki i uprawnienia żołnierzy określa

ustawa oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia i zarządzenia, a także regulaminy

i rozkazy wydane przez Ministra Obrony Narodowej.

1.

Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej dowódca jednostki wojskowej może nadawać klasy

kwalifikacyjne odpowiadające poziomowi ich wyszkolenia wojskowego i specjalistycznego,

zgodnie z zajmowanym stanowiskiem służbowym lub pełnioną funkcją wojskową, z zastrzeżeniem

ust. 2.

2.

Klasę kwalifikacyjną nadaje się żołnierzom w czynnej służbie wojskowej po zdaniu egzaminu

przed komisją egzaminacyjną powołaną przez dowódcę jednostki wojskowej.

3.

Ustala się cztery rodzaje klas kwalifikacyjnych: trzecią, drugą, pierwszą i mistrzowską.

4.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób nadawania

klasy kwalifikacyjnej, tryb jej nadawania, potwierdzania, podwyższania i utraty, sposób

przeprowadzania i zdawania egzaminu oraz zakres wiedzy i umiejętności sprawdzanych

w czasie egzaminu, a także właściwość dowódców jednostek wojskowych i składy komisji

egzaminacyjnych, uwzględniając specyfikę służby oraz fakt, że nadanie klasy kwalifikacyjnej

następuje rozkazem dowódcy jednostki wojskowej.

1

Żołnierze są obowiązani do zachowania w tajemnicy wszystkich wiadomości, z którymi

zapoznali się bezpośrednio lub w związku z odbywaniem czynnej służby wojskowej, jeżeli

wiadomości te stanowią informacje niejawne.

2.

Obowiązek zachowania tajemnicy trwa zarówno w czasie pełnienia czynnej służby wojskowej,

jak i po zwolnieniu z niej.

3

Od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić żołnierza w czynnej służbie wojskowej

dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, a żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej

Minister Obrony Narodowej, z zastrzeżeniem przypadków określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego

(Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm..

3a

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą bez zezwolenia Ministra Obrony Narodowej

rozpowszechniać rezultatów swej działalności naukowej, literackiej, artystycznej lub

publicystycznej, zawierających informacje niejawne. Zezwolenie stanowi decyzję administracyjną.

4

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania żołnierzom

w czynnej służbie wojskowej zezwoleń na rozpowszechnianie rezultatów ich działalności

naukowej, literackiej, artystycznej lub publicystycznej, zawierających informacje

niejawne, uwzględniając fakt, że zezwolenie wydaje się na wniosek żołnierza lub redaktora

naczelnego, redakcji, wydawcy, kierownika podmiotu gospodarczego albo dowódcy jednostki

wojskowej (instytucji wojskowej), zamierzającego rozpowszechniać rezultat działalności

żołnierza, wymagający zezwolenia.

5

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej i żołnierze rezerwy, którzy w związku z nadaniem

przydziałów mobilizacyjnych mają lub będą mieć dostęp do informacji niejawnych, podlegają,

na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych

(Dz. U. Nr 11, poz. 95, z późn. zm., właściwemu postępowaniu sprawdzającemu. Poszerzone i specjalne postępowanie sprawdzające

przeprowadzają Wojskowe Służby Informacyjne na pisemny wniosek dowódcy jednostki wojskowej

lub wojskowego komendanta uzupełnień.

1.

W okresie odbywania czynnej służby wojskowej członkostwo żołnierzy w partiach politycznych

ulega zawieszeniu.

2.

W okresie odbywania czynnej służby wojskowej żołnierze nie mogą brać udziału w działalności

ruchów obywatelskich i innych ugrupowań obywateli o charakterze politycznym ani też

prowadzić żadnej działalności politycznej na terenie jednostki (instytucji) wojskowej,

w tym rozpowszechniać publikacji dotyczących zagadnień politycznych.

3.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej w umundurowaniu oraz odznakach i oznakach wojskowych

nie mogą brać udziału w zgromadzeniach o charakterze politycznym.

4.

Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w przypadku kandydowania żołnierza w czynnej

służbie wojskowej do Sejmu, Senatu lub organu samorządu terytorialnego.

5.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej nie mogą tworzyć i wstępować do związków zawodowych

ani brać udziału w działalności związków zawodowych, których byli członkami w chwili

powołania do tej służby.

6.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą wstępować do stowarzyszeń i innych organizacji

działających poza wojskiem oraz brać udział w działalności stowarzyszeń i innych organizacji,

do których należeli w chwili powołania do tej służby, tylko za zezwoleniem przełożonego

o uprawnieniach co najmniej dowódcy pułku.

7.

Działalność partii politycznych oraz stowarzyszeń i innych organizacji na terenie

jednostek (instytucji) wojskowych określają odrębne ustawy, z tym że na terenie jednostek

(instytucji) wojskowych nie mogą być tworzone i nie mogą działać środowiskowe stowarzyszenia

i inne organizacje zrzeszające żołnierzy w czynnej służbie wojskowej.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani uzyskać zezwolenie Ministra Obrony

Narodowej lub organu wojskowego przez niego upoważnionego na wyjazd i pobyt za granicą

w trybie określonym przez Ministra Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia.

1.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej są obowiązani w czasie wykonywania zadań służbowych

nosić umundurowanie oraz odznaki i oznaki wojskowe.

2.

Żołnierzom, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej, mogą być wydawane przedmioty

umundurowania i wyekwipowania wojskowego do celów związanych z wykonywaniem powszechnego

obowiązku obrony. Żołnierze ci są obowiązani stawić się w wydanym umundurowaniu i

z ekwipunkiem w razie powołania do służby.

3.

W innych przypadkach niż określone w ust. 1 i 2 żołnierze mogą nosić umundurowanie

oraz odznaki i oznaki wojskowe tylko w razie uzyskania zezwolenia w trybie i na zasadach

określonych przez Ministra Obrony Narodowej.

3a.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb

postępowania w sprawach o uzyskanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 3, z uwzględnieniem

w szczególności warunku uzyskania przez żołnierza pozytywnej opinii właściwego organu

wojskowego prowadzącego ewidencję żołnierza, wywiązywania się przez niego z powszechnego

obowiązku obrony, jeżeli jemu podlega, i zasadności motywów, jakie przytoczył żołnierz

w swojej prośbie o uzyskanie zezwolenia.

4.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia

1)

wzory, zasady i sposób noszenia umundurowania oraz odznak i oznak wojskowych, jak

również zasady i sposób noszenia uzbrojenia,

2)

przypadki, w których żołnierze są zwolnieni od obowiązku noszenia umundurowania oraz

odznak i oznak wojskowych,

3)

zasady i sposób noszenia przez żołnierzy orderów, odznaczeń, medali i odznak innych

niż wojskowe,

4)

zasady wydawania przedmiotów umundurowania i wyekwipowania wojskowego w przypadkach,

o których mowa w ust. 2

- w szczególności z uwzględnieniem podziału mundurów na wyjściowe, ćwiczebne i polowe,

specyfiki związanej z oznakowaniem mundurów, zestawów ubiorczych dla żołnierzy poszczególnych

rodzajów wojsk i służb, sposobu oraz okoliczności noszenia umundurowania, odznak i

oznak wojskowych oraz charakteru wykonywanych zadań.

1.

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej otrzymują

1)

bezpłatne wyżywienie lub równoważnik pieniężny;

2)

umundurowanie i wyekwipowanie wojskowe w naturze lub równoważnik pieniężny.

1a.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, w których żołnierze

otrzymują świadczenia, o których mowa w ust. 1, szczegółowe zasady oraz normy ich

otrzymywania z uwzględnieniem w szczególności warunków pełnionej służby, sposobów

realizacji dodatkowych norm wyżywienia oraz warunków, trybu i terminów wypłacania

równoważników pieniężnych.

2.

Uprawnienia żołnierzy do zakwaterowania, uposażenia, świadczeń odszkodowawczych i

emerytalnych oraz zaopatrzenia inwalidzkiego określają odrębne ustawy i akty prawne

wydane na ich podstawie.

Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe i ćwiczenia

wojskowe oraz pełniący służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny

są objęci obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych.

Żołnierze odbywający nadterminową zasadniczą służbę wojskową i służbę okresową są

objęci obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych.

1.

Żołnierze, o których mowa w art. 69, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych, mają prawo wyboru

1)

lekarza i pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej,

2)

świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,

3)

lekarza dentysty,

4)

szpitala

- w miejscu pełnienia służby, spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie

świadczeń opieki zdrowotnej, będących zakładami opieki zdrowotnej utworzonymi przez

Ministra Obrony Narodowej.

2.

W przypadku gdy żołnierze, o których mowa w ust. 1, nie mogą uzyskać świadczenia opieki

zdrowotnej u świadczeniodawcy określonego w ust. 1, mają prawo wyboru innego świadczeniodawcy

spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.

3.

Żołnierzom odbywającym zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia

wojskowe, kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz pełniącym służbę wojskową w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w produkty

lecznicze i wyroby medyczne inne niż oznaczone znakiem „Rp”, finansowane z budżetu

państwa, z części pozostającej w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej.

4.

Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia,

określi, w drodze rozporządzenia, wykaz produktów leczniczych oznaczonych symbolem

OTC i wyrobów medycznych wydawanych bezpłatnie, o których mowa w ust. 3, oraz sposób

i tryb finansowania ponoszonych kosztów, uwzględniając zasady i sposób wydatkowania

środków publicznych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.

1.

Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, mogą być udzielane

urlopy w wymiarze i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej w drodze

rozporządzenia.

2.

Żołnierzom odbywającym zasadniczą, nadterminową i okresową służbę wojskową przysługuje

urlop wypoczynkowy w wymiarze i na zasadach określonych przez Ministra Obrony Narodowej

w drodze rozporządzenia.

3.

Żołnierzom odbywającym zasadniczą, nadterminową i okresową służbę wojskową udziela

się urlopu okolicznościowego na czas trwania ich własnej kampanii wyborczej.

1.

Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje po upływie czasu trwania służby ustalonego

w ustawie lub powołaniu, a przed upływem tego czasu - w przypadkach określonych w

ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie.

2.

Zwolnienie przeprowadzają dowódcy jednostek wojskowych lub inne organy wojskowe.

3.

Żołnierza uważa się za zwolnionego z czynnej służby wojskowej z chwilą jego odejścia

z miejsca pełnienia służby, po zwolnieniu z niej stosownie do ust. 2.

Kandydatom na żołnierzy zawodowych oraz członkom ich rodzin przysługują szczególne

uprawnienia i ulgi przewidziane w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej dla żołnierzy zasadniczej służby wojskowej i członków ich rodzin oraz w przepisach

wydanych na jej podstawie, z wyjątkiem uprawnień do zasiłków miesięcznych przewidzianych

w art. 111a tej ustawy. Należności mieszkaniowe oraz opłaty eksploatacyjne przewidziane

w art. 113a ust. 1 pkt 1 ustawy pokrywają organy wojskowe.

1.

Osobom powołanym do czynnej służby wojskowej oraz osobom zwalnianym z tej służby przysługuje

zwrot kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego

albo pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące.

2.

Za koszty podróży uznaje się koszty przejazdu środkami publicznego transportu zbiorowego

kolejowego pociągiem osobowym lub pospiesznym w klasie drugiej albo autobusowego w

komunikacji zwykłej lub pospiesznej, a w przypadku braku takiego środka - koszty przejazdu

najtańszym dostępnym środkiem transportu zbiorowego.

3.

Zwrotu kosztów przejazdu dokonują dowódcy jednostek wojskowych na podstawie udokumentowanego

oświadczenia lub w drodze wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

Wojskowy komendant uzupełnień, na udokumentowany wniosek osoby powołanej do czynnej

służby wojskowej, uzasadniony jej trudną sytuacją materialną, może dokonać, za pokwitowaniem,

wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w celu pokrycia kosztów przejazdu związanych ze stawieniem

się do tej służby, w wysokości i według zasad określonych w ust. 2 i 5.

5.

Zwrot kosztów przejazdu nie przysługuje w przypadku zapewnienia bezpłatnego przejazdu

lub gdy przejazd następuje w granicach miejscowości, w której znajduje się miejsce

odbywania czynnej służby wojskowej.

6.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny przejazdy na podstawie kart mobilizacyjnych

i kart powołania są bezpłatne.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, tryb

i terminy powoływania do czynnej służby wojskowej i zwalniania z tej służby, uwzględniając

potrzeby uzupełnieniowe rodzajów Sił Zbrojnych oraz różne okresy szkolenia w wojskowych

ośrodkach szkolenia.

1.

Przełożeni ponoszą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny służby żołnierzy

i są obowiązani zapewnić warunki ochrony ich życia i zdrowia przez zapewnienie bezpiecznych

i higienicznych warunków pracy.

2.

Żołnierz jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny

pracy.

3.

W zakresie wymienionym w ust. 1 i 2, do żołnierzy stosuje się odpowiednio przepisy

działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm., z wyjątkiem art. 209, art. 210, art. 230 § 2, art. 232, art. 234 § 2, art. 235,

art. 237, art. 237

4.

W zakresie szczegółowego stosowania przepisów Kodeksu pracy w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy do żołnierzy, o których mowa w ust. 1-3,

mają zastosowanie przepisy wydane na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

(Dz. U. Nr 179, poz. 1750 oraz z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 i Nr 210, poz. 2135).

1

Ze względu na posiadany stopień wojskowy żołnierze są szeregowymi, podoficerami lub

oficerami.

2

Stopniami wojskowymi są następujące stopnie, z zastrzeżeniem ust. 2a

1)

szeregowych

a)

szeregowy,

b)

starszy szeregowy;

2)

podoficerów

a)

kapral,

b)

starszy kapral,

c)

plutonowy,

d)

sierżant,

e)

starszy sierżant,

f)

młodszy chorąży,

g)

chorąży,

h)

starszy chorąży,

i)

starszy chorąży sztabowy;

3)

oficerów

a)

młodszych

-

podporucznik,

-

porucznik,

-

kapitan,

b)

starszych

-

major,

-

podpułkownik,

-

pułkownik,

c)

generałów

-

generał brygady,

-

generał dywizji,

-

generał broni,

-

generał.

2a

W Marynarce Wojennej stopniami wojskowymi są odpowiednio stopnie

1)

szeregowych

a)

marynarz,

b)

starszy marynarz;

2)

podoficerów

a)

mat,

b)

starszy mat,

c)

bosmanmat,

d)

bosman,

e)

starszy bosman,

f)

młodszy chorąży marynarki,

g)

chorąży marynarki,

h)

starszy chorąży marynarki,

i)

starszy chorąży sztabowy marynarki;

3)

oficerów

a)

młodszych

-

podporucznik marynarki,

-

porucznik marynarki,

-

kapitan marynarki,

b)

starszych

-

komandor podporucznik,

-

komandor porucznik,

-

komandor,

c)

admirałów

-

kontradmirał,

-

wiceadmirał,

-

admirał floty,

-

admirał.

3.

Najwyższym stopniem wojskowym jest stopień Marszałka Polski.

4.

Minister Obrony Narodowej może ustalać również inne nazwy stopni wojskowych w poszczególnych

rodzajach wojsk lub służb równoznaczne ze stopniami wymienionymi w ust. 2 oraz ustanawiać

w drodze rozporządzenia nowe stopnie wojskowe.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 71, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 1999 r.,

2)

art. 5 pkt 6 i 8, art. 8 pkt 3, art. 25 pkt 26 i art. 29 pkt 2, które wchodzą w życie

z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 stycznia 2000 r.,

3)

art. 24 pkt 6-10 i art. 41 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2000 r.,

4)

art. 63 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2000 r.,

5)

art. 2, art. 14 pkt 2 lit. a), c)-e), pkt 3, 4 i 5 lit. a), art. 15 pkt 10 lit. d),

art. 26 pkt 1, art. 30 pkt 1, art. 39 pkt 1 lit. a), art. 40 pkt 2 lit. b), art. 46

pkt 1 i 3 i art. 62, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,

6)

art. 25 pkt 20, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2001 r.,

7)

(uchylony).

1.

Stopnie wojskowe są dożywotnie.

2.

Stopień wojskowy jest tytułem żołnierza.

3.

Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić inne tytuły wojskowe

oraz określić zasady używania stopni i innych tytułów wojskowych, uwzględniając potrzeby

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.

1.

Stopień szeregowego otrzymują bez szczególnego nadania osoby

1)

powołane po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej - z dniem stawienia się do tej

służby;

2)

przeznaczone do zajęć wojskowych studentów - z dniem zaliczenia do stanu osobowego

studium wojskowego;

3)

przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej - z dniem przeniesienia do rezerwy.

2

Nadanie wyższego stopnia wojskowego następuje w drodze mianowania.

3

Na stopnie wojskowe szeregowych i podoficerów mianuje Minister Obrony Narodowej lub

organy wojskowe, którymi są: Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódca rodzaju

Sił Zbrojnych, Szef Wojskowych Służb Informacyjnych, Komendant Główny Żandarmerii

Wojskowej, Dowódca Garnizonu Warszawa, terenowe organy administracji wojskowej oraz

inni dowódcy jednostek wojskowych, co najmniej od szczebla pułku (równorzędni).

4.

Na pierwszy stopień oficerski (podporucznika) oraz na stopnie oficerskie generałów

i admirałów mianuje Prezydent na wniosek Ministra Obrony Narodowej.

5.

Na pozostałe stopnie oficerskie mianuje Minister Obrony Narodowej.

6

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Ministra Obrony Narodowej mianuje na

stopień wojskowy Marszałka Polski oficera posiadającego stopień wojskowy generała

(admirała) za wyjątkowe zasługi dla Sił Zbrojnych.

7

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny na wyższy stopień wojskowy mianuje

1)

w przypadku stopnia wojskowego podporucznika - w drodze postanowienia Naczelny Dowódca

Sił Zbrojnych;

2)

w przypadku stopni wojskowych generałów i admirałów - w drodze postanowienia Prezydent

Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych;

3)

w pozostałych przypadkach - odpowiednio w drodze decyzji lub rozkazu Minister Obrony

Narodowej lub Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych, a także organy wojskowe, którymi są

Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, dowódca rodzaju Sił Zbrojnych, Szef Wojskowych

Służb Informacyjnych, Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, Dowódca Garnizonu Warszawa,

terenowe organy administracji wojskowej oraz inni dowódcy jednostek wojskowych, oddziałów

lub pododdziałów.

8

Minister Obrony Narodowej, a w przypadkach, o których mowa w ust. 4, Prezydent Rzeczypospolitej

Polskiej, mogą mianować na wyższy stopień wojskowy również osoby, które z racji ukończonego

wieku lub stanu zdrowia nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej, jeżeli mianowanie

to jest uznaniem ich zasług z tytułu udziału w walkach o niepodległość państwa lub

misjach pokojowych.

9

Warunkiem mianowania żołnierza na pierwszy stopień wojskowy w czasie pokoju jest

1)

w korpusie podoficerów - posiadanie przez niego wykształcenia co najmniej na poziomie

szkoły ponadgimnazjalnej i zdanie egzaminu na podoficera;

2)

w korpusie oficerskim - posiadanie przez niego wykształcenia wyższego i zdanie egzaminu

na oficera.

10

Żołnierze w czynnej służbie wojskowej mogą być mianowani w czasie pokoju na kolejny

wyższy stopień wojskowy, jeżeli spełniają łącznie następujące warunki

1)

uzyskają pozytywne wyniki w szkoleniu wojskowym;

2)

otrzymali pozytywną opinię służbową;

3)

są zdyscyplinowani;

4)

ukończyli kurs lub szkolenie wojskowe wymagane dla stopnia wojskowego, na który mają

być mianowani.

11

żołnierze rezerwy mogą być mianowani w czasie pokoju na kolejny wyższy stopień wojskowy,

jeżeli posiadają nadany przydział mobilizacyjny, pracowniczy przydział mobilizacyjny

lub przydział organizacyjno-mobilizacyjny albo przewiduje się nadanie im takiego przydziału

i odbyli ćwiczenia wojskowe lub okresową służbę wojskową, a w przypadkach uzasadnionych

potrzebami Sił Zbrojnych, pomimo nieodbycia tych ćwiczeń lub służby, jeżeli posiadają

zawód lub wykształcenie przydatne na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej i

co najmniej przez okres jednego roku posiadali nadany przydział mobilizacyjny na to

stanowisko lub byli zamustrowani na statku żeglugi morskiej przewidzianym dla potrzeb

mobilizacyjnych.

12

Mianowania na wyższy stopień wojskowy nie można dokonać wobec osób skazanych za przestępstwo

popełnione z winy umyślnej, z wyjątkiem przypadku, gdy w czasie wojny żołnierz zasłużył

się męstwem na polu walki.

13

W razie śmierci żołnierza w czynnej służbie wojskowej, mającej związek z tą służbą,

za jego zasługi na rzecz obronności państwa, Minister Obrony Narodowej, a w przypadkach,

o których mowa w ust. 4, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, może mianować pośmiertnie

tego żołnierza na wyższy stopień wojskowy.

14

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki, tryb

i sposób mianowania oraz stopnie wojskowe, na które mogą mianować organy wojskowe,

o których mowa w ust. 3 i 7 pkt 3, uwzględniając w szczególności różne rodzaje czynnej

służby wojskowej, o której mowa w art. 55 ust. 1, przebieg służby wojskowej lub przeznaczenie

żołnierza rezerwy na wypadek ogłoszenia mobilizacji i czas wojny, a także potrzeby

uzupełnienia stanu osobowego Sił Zbrojnych.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

(uchylony).

1.

Żołnierz traci stopień wojskowy w razie

1)

utraty obywatelstwa polskiego;

2)

zastosowania prawomocnym wyrokiem sądu środka karnego pozbawienia praw publicznych

albo degradacji;

3)

(uchylony);

4)

(uchylony).

2.

(uchylony).

3.

W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2-4

4.

(uchylony).

(uchylony).

1

Żołnierz odzyskuje stopień wojskowy w razie uchylenia prawomocnego wyroku sądu, w

którym został zastosowany środek karny pozbawienia praw publicznych albo degradacji

lub obniżenia stopnia wojskowego.

2

W razie ponownego uzyskania obywatelstwa polskiego osoba pozbawiona stopnia wojskowego

odzyskuje stopień szeregowego, chyba że organ uprawniony do mianowania uzna za wskazane

przywrócić jej utracony wyższy stopień wojskowy. Przywrócenie stopnia wojskowego następuje

w drodze decyzji administracyjnej.

1.

Za szczególne osiągnięcia w pracy lub zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej można

żołnierzowi przywrócić stopień wojskowy.

2.

Przywrócenie stopnia wojskowego w razie jego utraty wskutek zastosowania środka karnego

pozbawienia praw publicznych nie może nastąpić przed upływem czasu, na który został

zastosowany ten środek karny.

3

O przywróceniu stopnia wojskowego orzeka organ właściwy do mianowania na ten stopień.

O przywróceniu stopnia podporucznika orzeka Minister Obrony Narodowej. Przywrócenie

stopnia wojskowego następuje w drodze decyzji administracyjnej.

1

Czas trwania zasadniczej służby wojskowej wynosi dwanaście miesięcy.

1

Czas trwania zasadniczej służby wojskowej wynosi dziewięć miesięcy.

2.

Służbę określoną w ust. 1 odbywa się w jednym nieprzerwanym okresie.

3

Zasadnicza służba wojskowa może być odbywana także w kilku okresach w ciągu trzech

lat.

3.

(uchylony).

4.

Minister Obrony Narodowej może, w drodze rozporządzenia, ograniczać czas trwania zasadniczej

służby wojskowej, stosownie do potrzeb Sił Zbrojnych i jeżeli nie zagraża to obronności

lub bezpieczeństwu Państwa.

5

W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa,

Rada Ministrów może przedłużyć, w drodze rozporządzenia, czas trwania zasadniczej

służby wojskowej o okres nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy.

6

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, podział zasadniczej służby

wojskowej na okresy oraz warunki umożliwiające przeznaczenie poborowych do zasadniczej

służby wojskowej odbywanej w kilku okresach, uwzględniając jednostki wojskowe, w których

żołnierze mogą odbywać tę służbę, potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

dotyczące uzupełnień oraz proces szkolenia żołnierzy i gotowość bojową.

6.

(uchylony).

1.

Do odbycia zasadniczej służby wojskowej powołuje się poborowych przeznaczonych stosownie

do art. 45 do tej służby oraz poborowych, którzy zgłosili się ochotniczo do jej odbycia.

2.

Do odbycia zasadniczej służby wojskowej określonej w art. 82 ust. 1 powołuje się również

mężczyzn uznanych za zdolnych do służby wojskowej, którzy ukończyli siedemnaście lat

życia i zgłosili się ochotniczo do tej służby.

3

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb postępowania w sprawach ochotniczego zgłaszania się do odbycia zasadniczej służby

wojskowej, uwzględniając kwalifikacje ochotników przydatne w czynnej służbie wojskowej

oraz potrzeby uzupełnieniowe Sił Zbrojnych;

2)

sposób odbywania zasadniczej służby wojskowej.

Rozporządzenie powinno w szczególności określać sposób i tryb postępowania organów

wojskowych w zakresie wcielania poborowych do zasadniczej służby wojskowej, wyznaczania,

zmiany i zwalniania żołnierzy ze stanowisk służbowych, przenoszenia do innych jednostek

wojskowych, delegowania i podróży służbowych, a także rodzaje i sposób opiniowania

służbowego, z uwzględnieniem prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych sprawach.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art. 9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art.

45-47, art. 50, art. 66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80

i art. 82, które wchodzą w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który

wchodzi w życie z dniem wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r.

o zmianie ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach

między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie

terytorialnym

(Dz. U. Nr 106, poz. 488).

1.

Ochotników określonych w art. 83 ust. 2 kieruje się do powiatowej komisji lekarskiej

w celu ustalenia zdolności do służby wojskowej.

2.

Wydanie orzeczenia o niezdolności ochotnika do służby wojskowej nie zwalnia go od

obowiązku stawienia się do poboru w określonym terminie i miejscu.

Żołnierze przeniesieni w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej do jednostki

wojskowej, w której służba ta trwa dłużej lub krócej od okresu, na jaki ich powołano,

są obowiązani do odbywania służby przez czas ustalony dla żołnierzy tej jednostki.

1

Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową mogą pełnić ją nadterminowo przez

okres od jednego do siedmiu lat na podstawie dobrowolnego zgłoszenia.

1a

Żołnierze, o których mowa w ust. 1, mogą zostać pozostawieni w nadterminowej zasadniczej

służbie wojskowej, jeżeli takie są potrzeby osobowe jednostki wojskowej, a żołnierze

ci spełniają łącznie następujące warunki

1)

uzyskują pozytywne wyniki w szkoleniu;

2)

otrzymali pozytywną opinię służbową;

3)

nie byli karani dyscyplinarnie;

4)

w dniu rozpoczęcia pełnienia nadterminowej zasadniczej służby wojskowej nie przekroczą

dwudziestu pięciu lat życia;

5)

posiadają wykształcenie co najmniej na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej;

6)

nie byli karani sądownie.

2.

Żołnierze pozostawieni w zasadniczej służbie wojskowej, stosownie do ust. 1, są obowiązani

do nadterminowego pełnienia jej przez okres, na jaki się zgłosili.

3.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczególne uprawnienia

przysługujące żołnierzom w zakresie zakwaterowania, urlopów i innych świadczeń, których

zgłoszenie do nadterminowego pełnienia zasadniczej służby wojskowej zostało przyjęte,

z uwzględnieniem w szczególności uprawnień do korzystania z wojskowej służby zdrowia,

przejazdów na koszt wojska i gratyfikacji urlopowej.

4

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyjmowania oraz

sposób odbywania nadterminowej zasadniczej służby wojskowej. Rozporządzenie powinno

w szczególności określać sposób i tryb postępowania organów wojskowych w zakresie

wyznaczania, zmiany i zwalniania żołnierzy ze stanowisk służbowych, przenoszenia do

innych jednostek wojskowych, delegowania i podróży służbowych, a także rodzaje i sposób

opiniowania służbowego, z uwzględnieniem prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych

sprawach.

Do czasu trwania czynnej służby wojskowej nie zalicza się okresu samowolnego opuszczenia

jednostki wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę, lub wyznaczonego miejsca przebywania

albo samowolnego pozostawania poza nimi. Jednakże okres ten można zaliczyć do czasu

trwania czynnej służby wojskowej, jeżeli w późniejszym okresie żołnierz wyróżnił się

wzorową służbą.

1.

Żołnierza, który odbył zasadniczą służbę wojskową, przenosi się do rezerwy.

2.

Przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej żołnierza zwalnia się z tej służby w razie

1)

(uchylony);

2)

uznania go ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do służby

wojskowej;

3)

konieczności sprawowania przez niego bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny; przepis

art. 39 ust. 1 pkt 3 stosuje się odpowiednio;

4)

(uchylony);

5)

(uchylony);

6)

wybrania go do Sejmu;

7)

zarządzenia w stosunku do niego wykonania kary pozbawienia wolności, w tym również

kary zastępczej.

3.

(uchylony).

4.

Decyzję w sprawie zwolnienia żołnierza z zasadniczej służby wojskowej w przypadkach

określonych w ust. 2 podejmuje właściwy organ wojskowy z urzędu lub na wniosek żołnierza.

Decyzję doręcza się żołnierzowi na piśmie wraz z uzasadnieniem.

5.

Od decyzji właściwego organu wojskowego przysługuje żołnierzowi odwołanie do organu

wojskowego wyższego stopnia w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja

ta może być zmieniona przez organ wojskowy wyższego rzędu również z urzędu, jeżeli

została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

6.

Po ustaniu przyczyn zwolnienia z zasadniczej służby wojskowej, określonych w ust.

2, żołnierza powołuje się do odbycia pozostałego okresu tej służby, jeżeli nie zachodzą

okoliczności uzasadniające udzielenie odroczenia z innego tytułu, albo przenosi się

go do rezerwy.

7

Minister Obrony Narodowej może, w drodze decyzji administracyjnej, na udokumentowany

wniosek żołnierza uzasadniony szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi,

zwolnić go z czynnej służby wojskowej przed odbyciem zasadniczej służby wojskowej

i przenieść do rezerwy, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie potrzeby uzupełnieniowe

Sił Zbrojnych.

1.

Żołnierza, który odbył nadterminową zasadniczą służbę wojskową, przenosi się do rezerwy,

z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 3.

2.

Żołnierza odbywającego nadterminową zasadniczą służbę wojskową zwalnia się z tej służby

przed upływem okresu, na który zgłosił się do służby, w razie

1)

uznania ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do czynnej służby

wojskowej;

2)

wybrania do Sejmu;

3)

powołania do zawodowej służby wojskowej lub przyjęcia do służby wojskowej w charakterze

kandydata na żołnierza zawodowego;

4)

uzyskania niedostatecznej oceny w opinii służbowej;

5)

skazania na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) lub orzeczenia środka karnego

pozbawienia praw publicznych;

6)

utraty stopnia wojskowego;

7)

wymierzenia dwukrotnie kary dyscyplinarnej co najmniej nagany za naruszenie dyscypliny

wojskowej;

8)

niewyrażenia przez żołnierza zgody na pełnienie służby w innej jednostce wojskowej,

w przypadku rozformowania jednostki wojskowej, której ewidencją jest objęty;

9)

niewyrażenia przez żołnierza zgody na zmianę stanowiska służbowego, w przypadku skreślenia

w etacie jednostki wojskowej dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego lub w przypadku

wydania prawomocnego orzeczenia o niezdolności do odbywania służby na dotychczas zajmowanym

stanowisku.

3.

Zwolnienie żołnierza z nadterminowej zasadniczej służby wojskowej przed upływem okresu,

na który zgłosił się do tej służby, może nastąpić

1)

na wniosek żołnierza, uzasadniony szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi;

2)

w okresie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności (aresztu wojskowego),

jeżeli nie wywiązuje się z obowiązków służbowych;

3)

w razie ukarania karą dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym

stanowisku służbowym;

4)

w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli brak jest możliwości wyznaczenia

żołnierza na inne równorzędne lub niższe stanowisko służbowe w tej samej lub innej

jednostce wojskowej.

4.

Przepisy art. 87 ust. 4, 5 i 7 stosuje się odpowiednio.

1.

O konieczności sprawowania przez żołnierza bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny

orzeka wójt lub burmistrz (prezydent miasta).

2.

Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się żołnierzowi i właściwemu

organowi wojskowemu na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje żołnierzowi oraz właściwemu

organowi wojskowemu odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia

decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została

wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4.

Ostateczne decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1, są wiążące dla dowódców jednostek

wojskowych.

(uchylony).

1

Żołnierze mogą być zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo z pozostawieniem

w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej.

1a

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, może nastąpić z przyczyn służbowych uzasadniających

natychmiastowe dokonanie zmiany stanu ewidencyjnego żołnierzy odbywających czynną

służbę wojskową w jednostce wojskowej.

1b

Zwolnienia, o którym mowa w ust. 1, dokonuje dowódca jednostki wojskowej za zgodą

lub na polecenie Ministra Obrony Narodowej.

1c

Żołnierzom, o których mowa w ust. 1, w okresie pozostawania w dyspozycji dowódcy jednostki

wojskowej, nie przysługują świadczenia z tytułu odbywania czynnej służby wojskowej,

określone w niniejszej ustawie.

2.

Przeniesienie do rezerwy żołnierzy zwolnionych z zasadniczej służby wojskowej przedterminowo

następuje z upływem ustawowego czasu trwania tej służby, liczonego od dnia rozpoczęcia

jej odbywania.

3.

Przed przeniesieniem do rezerwy żołnierze zwolnieni z zasadniczej służby wojskowej

przedterminowo mogą być w każdym czasie wezwani do dalszego jej odbywania.

4

Nie wzywa się do odbycia pozostałego okresu zasadniczej służby wojskowej tych żołnierzy,

którzy odbyli co najmniej osiem miesięcy czynnej służby wojskowej.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowy sposób postępowania w zakresie zwalniania żołnierzy z zasadniczej służby

wojskowej przed jej odbyciem i żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej

przed upływem okresu, na który zgłosili się oni do tej służby, a także właściwość

organów wojskowych w tych sprawach, ustalając termin, w którym następuje zwolnienie

ze służby, uwzględniając w nim okres przewidziany na rozliczenie się żołnierza z jednostką

wojskową;

2)

szczegółowe przypadki, warunki i sposób postępowania w zakresie wzywania żołnierzy

zwolnionych przedterminowo z zasadniczej służby wojskowej do odbycia pozostałego okresu

tej służby, mając na względzie, że wezwanie do odbycia pozostałego okresu zasadniczej

służby wojskowej doręcza się żołnierzowi na piśmie, co najmniej na trzy dni przed

dniem stawienia się do tej służby.

Ilekroć w ustawie jest mowa o „absolwentach szkół wyższych”, rozumie się przez to

poborowych, którzy złożyli egzaminy wymagane planem studiów, w tym egzamin dyplomowy,

i uzyskali uprawnienia do otrzymania dyplomu.

1

Absolwenci szkół wyższych są obowiązani, z zastrzeżeniem art. 93a i 95, do odbycia

przeszkolenia wojskowego.

2.

Obowiązkowi odbycia przeszkolenia wojskowego podlegają również absolwenci szkół wyższych,

którzy ukończyli studia za granicą.

3.

Absolwenci szkół wyższych będący żołnierzami rezerwy mogą odbyć przeszkolenie wojskowe

na własną prośbę.

4.

Rada Ministrów może nałożyć, w drodze rozporządzenia, obowiązek odbycia przeszkolenia

wojskowego również na absolwentki szkół wyższych posiadające kwalifikacje przydatne

do czynnej służby wojskowej. Przepis art. 48 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1

Przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych odbywa się w jednostkach wojskowych

w wymiarze do trzech miesięcy.

2

Poborowych powołuje się do odbycia przeszkolenia wojskowego nie później niż w ciągu

osiemnastu miesięcy, licząc od dnia, w którym stali się absolwentami szkół wyższych.

3.

W sprawach odroczenia przeszkolenia wojskowego absolwentom szkół wyższych stosuje

się odpowiednio art. 38-43, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

Wojskowy komendant uzupełnień odracza absolwentowi szkoły wyższej, na jego wniosek,

przeszkolenie wojskowe również wtedy, gdy bezpośrednio po ukończeniu studiów podjął

on naukę na studiach doktoranckich prowadzonych w systemie studiów dziennych. W takim

przypadku poborowego powołuje się na przeszkolenie wojskowe nie później niż w ciągu

czterech lat od dnia rozpoczęcia tych studiów. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.

5.

(uchylony).

6.

(uchylony).

1.

Studenci będący poborowymi, którzy zaliczyli drugi rok studiów wyższych zawodowych

lub trzeci rok jednolitych studiów magisterskich lub równorzędnych, mogą odbywać przeszkolenie

wojskowe w czasie tych studiów.

2.

Przeszkolenie wojskowe studentów odbywa się w jednostkach wojskowych.

3.

Czas trwania przeszkolenia wojskowego studentów wynosi do sześciu tygodni.

4.

Przeszkolenie wojskowe studentów odbywa się w jednym nieprzerwanym okresie.

1.

Student może być powołany do odbycia przeszkolenia wojskowego, o którym mowa w art.

93a ust. 1, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki

1)

odbycie przez studenta przysposobienia obronnego, o którym mowa w art. 166a ust. 1,

i zdania egzaminu, o którym mowa w art. 166a ust. 3;

2)

złożenie przez studenta, nie później niż w terminie jednego miesiąca od dnia zdania

egzaminu, o którym mowa w pkt 1, udokumentowanego wniosku do właściwego wojskowego

komendanta uzupełnień o powołanie go do odbycia tego przeszkolenia;

3)

przeznaczenie studenta przez wojskowego komendanta uzupełnień do odbycia przeszkolenia

wojskowego;

4)

potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

2.

Studentom, którzy zgłoszą się do pełnienia służby w charakterze kandydatów na żołnierzy

zawodowych, określonej w odrębnych przepisach, przysługuje pierwszeństwo odbycia przeszkolenia

wojskowego, o którym mowa w art. 93a ust. 1, przed innymi studentami.

Przeszkolenie wojskowe, o którym mowa w art. 92 ust. 1 i art. 93a ust. 1, kończy się

egzaminem.

Koszty związane z odbywaniem przeszkolenia wojskowego przez absolwentów szkół wyższych

i studentów pokrywa się z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej.

Studentów, którzy złożyli wnioski o powołanie ich na przeszkolenie wojskowe odbywane

w czasie studiów oraz odbyli i zdali egzamin z przysposobienia obronnego studentów,

o którym mowa w art. 166a ust. 1, ale nie zostali powołani do odbycia tego przeszkolenia

w terminie do dnia, w którym stali się absolwentami szkół wyższych, przenosi się do

rezerwy z dniem, w którym stali się absolwentami szkół wyższych.

1.

Żołnierzy, którzy odbyli przeszkolenie wojskowe, oraz studentów, którzy odbyli zajęcia

wojskowe określone w art. 95 ust. 1, przenosi się do rezerwy.

2

W sprawach zwalniania żołnierzy z przeszkolenia wojskowego przed jego odbyciem stosuje

się odpowiednio art. 87, 88 i 90a.

3

Studentów, którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 93b ust. 1 pkt 2, i nie rozpoczęli

przeszkolenia wojskowego z przyczyn wymienionych w art. 87 ust. 2 pkt 3, 6 lub 7,

przenosi się do rezerwy z dniem, w którym stali się absolwentami.

1.

Studenci wyższych szkół morskich są obowiązani do odbycia zajęć wojskowych w czasie

trwania studiów. Odbycie tych zajęć jest równoznaczne z odbyciem przeszkolenia wojskowego,

o którym mowa w art. 93 ust. 1.

2.

Zajęcia wojskowe są obowiązkowym przedmiotem nauki objętym planem studiów, prowadzonym

w studium wojskowym będącym jednostką organizacyjną wyższej szkoły morskiej.

3.

Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki

morskiej, określa

1)

w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczania studentów wyższych szkół morskich do odbycia

zajęć wojskowych oraz czas i sposób ich odbywania;

2)

organizację studium wojskowego;

3)

programy zajęć wojskowych.

4

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb pokrywania

kosztów związanych z utworzeniem i działalnością studiów wojskowych, uwzględniając

fakt pokrywania tych kosztów z części budżetu państwa właściwej dla ministra, któremu

podlega szkoła, w ramach której funkcjonuje studium.

(uchylony).

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zwolnić absolwentów niektórych szkół

wyższych z obowiązku odbycia przeszkolenia wojskowego.

2.

Studenci, którzy nie stali się absolwentami szkół wyższych, podlegają obowiązkowi

odbycia czynnej służby wojskowej na zasadach ogólnych.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeznaczania studentów

i absolwentów szkół wyższych do odbycia przeszkolenia wojskowego, sposób powoływania

na to przeszkolenie, rodzaje oraz sposób jego odbywania i zwalniania z niego. W rozporządzeniu

należy w szczególności określić sposób i tryb postępowania organów wojskowych w zakresie

wcielania do jednostek wojskowych w celu odbycia przeszkolenia wojskowego oraz wyznaczania

i zwalniania żołnierzy odbywających to przeszkolenie ze stanowisk służbowych.

(uchylony).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., z tym że przepisy art. 12-98 wchodzą

w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Żołnierzem rezerwy jest osoba przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby

wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby wojskowej kandydatów na

żołnierzy zawodowych, albo bez odbycia tej służby, jeżeli w dalszym ciągu podlega

obowiązkowi służby wojskowej oraz w przypadkach, o których mowa w art. 58 ust. 3.

1.

Obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych.

2.

Do odbycia ćwiczeń wojskowych nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy

1)

prowadzą własną kampanię wyborczą - w czasie jej trwania;

2)

zostali wybrani do Sejmu, Senatu lub organów samorządu terytorialnego - w czasie trwania

kadencji;

3)

odbyli służbę zastępczą.

3

Niezależnie od ćwiczeń wojskowych, żołnierzy rezerwy można powołać do okresowej służby

wojskowej w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa lub potrzebami Sił

Zbrojnych, albo potrzebami zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

1

Wojskowy komendant uzupełnień na wniosek żołnierza rezerwy udziela mu informacji o

przewidywanym powołaniu go w danym roku kalendarzowym do odbycia ćwiczeń wojskowych.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do żołnierzy rezerwy powoływanych na ćwiczenia wojskowe

w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

1.

Żołnierz rezerwy może ochotniczo zgłaszać się do odbycia ćwiczeń wojskowych, w tym

odbywanych w składzie jednostki wojskowej poza granicami państwa, przez złożenie wniosku

do wojskowego komendanta uzupełnień.

2.

Złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie powoduje obowiązku powołania żołnierza

rezerwy do odbycia ćwiczeń wojskowych i jest traktowane jako jego zgoda na powołanie

w każdym czasie, jednak nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia złożenia

wniosku.

3.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach

ochotniczego zgłaszania się do odbycia ćwiczeń wojskowych, uwzględniając kwalifikacje

ochotników przydatne w czynnej służbie wojskowej oraz potrzeby uzupełnieniowe Sił

Zbrojnych.

1.

Żołnierze rezerwy odbywają ćwiczenia wojskowe w jednostkach wojskowych i związkach

organizacyjnych.

2.

Żołnierze rezerwy mogą odbywać ćwiczenia wojskowe również w innych niż określone w

ust. 1 jednostkach organizacyjnych podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej lub

przez niego nadzorowanych, wykonujących zadania w zakresie spraw mobilizacyjnych oraz

szkolenia żołnierzy rezerwy, jeżeli jednostkami tymi kierują lub w celu wykonywania

tych zadań w jednostkach tych pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi.

3.

W przypadku prowadzenia ćwiczeń wojskowych w jednostkach organizacyjnych, o których

mowa w ust. 2, właściwym do wykonywania czynności określonych dla dowódcy jednostki

wojskowej w zakresie ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy jest kierownik jednostki

organizacyjnej, jeżeli jest żołnierzem zawodowym, a w innym przypadku żołnierz zawodowy

pełniący czynną służbę wojskową w tej jednostce, wyznaczony do realizacji zadań w

zakresie spraw mobilizacyjnych oraz szkolenia żołnierzy rezerwy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że przepisy art.

28-81, art. 82 pkt 1 i 6 oraz art. 83-99 wchodzą w życie w dniu wyborów do organów

stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w związku z zakończeniem

kadencji tych organów wybranych w dniu 11 października 1998 r.

(uchylony).

1.

Łączny czas trwania ćwiczeń wojskowych przez cały okres pozostawania żołnierza w rezerwie

nie może przekraczać

1)

dla szeregowych i podoficerów, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową - dziewięciu

miesięcy;

2)

dla szeregowych i podoficerów, którzy nie odbyli zasadniczej służby wojskowej - dwunastu

miesięcy;

3

dla oficerów - osiemnastu miesięcy.

2

Ćwiczenia wojskowe odbyte w stopniu szeregowego lub w stopniu podoficerskim zalicza

się do łącznego czasu ćwiczeń wojskowych ustalonego dla oficerów.

1.

Czas trwania ćwiczeń wojskowych nie może przekraczać łącznie dziewięćdziesięciu dni

w ciągu roku.

2

żołnierz rezerwy może odbywać ćwiczenia wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin

nie więcej niż trzy razy w roku, a pozostałe ćwiczenia raz w roku. Niezależnie od

tych ćwiczeń żołnierz rezerwy może odbywać nie więcej niż jeden raz w roku ćwiczenia

wojskowe prowadzone w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej i bojowej jednostek

wojskowych.

3

W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony lub bezpieczeństwa państwa,

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przedłużyć czas trwania ćwiczeń wojskowych

o okres nieprzekraczający łącznie sześciu miesięcy w ciągu roku.

Przepisów art. 103 i 104 nie stosuje się do ćwiczeń wojskowych związanych z udziałem

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków, akcjami poszukiwawczymi oraz

ratowania życia ludzkiego, a także ćwiczeń, na które powołanie nastąpiło w wyniku

ochotniczego zgłoszenia się żołnierza rezerwy.

Minister Obrony Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, sposób i formę odbywania

ćwiczeń wojskowych oraz ich ilość i czas trwania dla poszczególnych grup żołnierzy

rezerwy, stosownie do ich wieku oraz stopnia i rodzaju wyszkolenia wojskowego.

Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, oraz członkowie zakonów mogą

być powoływani do odbywania ćwiczeń wojskowych tylko w celu przeszkolenia do pełnienia

funkcji kapelana wojskowego, za zgodą właściwego przełożonego kościelnego.

1

Do okresowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 1a, powołuje się żołnierzy rezerwy,

a także przenosi się do tej służby żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową,

przeszkolenie wojskowe, ćwiczenia wojskowe lub nadterminową zasadniczą służbę wojskową.

1a

Do okresowej służby wojskowej nie powołuje się żołnierzy rezerwy, o których mowa w

art. 100 ust. 2.

1b

Żołnierzy okresowej służby wojskowej można wyznaczać na stanowiska służbowe lub funkcje

wojskowe określone w etacie jednostki wojskowej czasu pokoju lub wojny.

1c

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może zarządzić wprowadzenie okresowej służby

wojskowej w przypadkach uzasadnionych potrzebami obrony państwa lub potrzebami Sił

Zbrojnych albo potrzebami zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków. W

rozporządzeniu należy określić liczbę osób, które można powołać lub przenieść do okresowej

służby wojskowej po jej wprowadzeniu.

2.

Łączny czas trwania okresowej służby wojskowej nie może przekraczać dwunastu miesięcy

przez okres pozostawania żołnierza w rezerwie.

3.

Jeżeli żołnierz podlegający zwolnieniu z okresowej służby wojskowej w związku z upływem

czasu trwania tej służby lub orzeczeniem niezdolności do służby wojskowej jest niezdolny

do pracy z powodu choroby stwierdzonej orzeczeniem lekarskim, czas trwania okresowej

służby wojskowej przedłuża się na jego prośbę na okres choroby, nieprzekraczający

sześciu miesięcy.

4

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczególne uprawnienia żołnierzy

odbywających okresową służbę wojskową, z uwzględnieniem możliwości przyznania tym

żołnierzom w okresie pełnienia służby, w zależności od posiadanego stopnia wojskowego,

uprawnień odpowiednio żołnierzy odbywających nadterminową zasadniczą służbę wojskową

lub zawodową służbę wojskową pełnioną na podstawie kontraktu na pełnienie służby terminowej.

5

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób odbywania okresowej

służby wojskowej. Rozporządzenie powinno w szczególności określać sposób i tryb postępowania

organów wojskowych w zakresie wcielania żołnierzy rezerwy do okresowej służby wojskowej,

wyznaczania, zmiany i zwalniania żołnierzy ze stanowisk służbowych, przenoszenia do

innych jednostek wojskowych, delegowania i podróży służbowych, a także rodzaje i sposób

opiniowania służbowego, z uwzględnieniem prawa żołnierzy do składania zażaleń w tych

sprawach.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny poborowi uznani za zdolnych do służby

wojskowej oraz żołnierze rezerwy niezależnie od ich przeznaczenia mogą być w każdym

czasie powołani do czynnej służby wojskowej.

2.

Do czynnej służby wojskowej mogą być powołane również inne osoby, które zgłosiły się

do pełnienia tej służby w drodze zaciągu ochotniczego.

2a.

Zaciąg ochotniczy przeprowadza wojskowy komendant uzupełnień właściwy ze względu na

miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego ochotnika, trwającego ponad

dwa miesiące.

2b.

Obywatele polscy mający stałe miejsce zamieszkania za granicą w sprawach zaciągu ochotniczego

zgłaszają się do polskich przedstawicielstw dyplomatycznych.

2c.

W ramach zaciągu ochotniczego nie powołuje się do czynnej służby wojskowej osób, które

na podstawie odrębnych przepisów nie podlegają obowiązkowi tej służby w razie ogłoszenia

mobilizacji i w czasie wojny.

3.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady przeprowadzania

zaciągu ochotniczego, z uwzględnieniem sytuacji, w których przeprowadzany będzie zaciąg,

sposobu ogłaszania zaciągu, warunków, jakie muszą spełniać osoby podejmujące zaciąg,

oraz sposobu postępowania z osobami zgłaszającymi się w ramach zaciągu ochotniczego

bezpośrednio do dowódców jednostek wojskowych.

1.

Osoby posiadające przydział mobilizacyjny są obowiązane w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny stawić się w miejscu i czasie określonych w karcie mobilizacyjnej.

Osoby posiadające pracowniczy przydział mobilizacyjny są obowiązane stawić się w miejscu

i czasie określonych w karcie mobilizacyjnej, w razie ogłoszenia mobilizacji, w czasie

stanu wojennego oraz w czasie wojny.

2.

Żołnierze rezerwy, o których mowa w art. 59a ust. 1, stają się z mocy prawa po ogłoszeniu

mobilizacji lub w czasie wojny żołnierzami w czynnej służbie wojskowej z chwilą stawienia

się do tej służby w określonym miejscu i czasie.

3.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny dotychczasowy stosunek pracy pracownika,

któremu nadano pracowniczy przydział mobilizacyjny do jednostki wojskowej, z dniem

jego stawienia się do tej jednostki, określonym w karcie mobilizacyjnej, ulega zawieszeniu

na czas wykonywania zadań wynikających z przydziału nie dłużej niż na czas do dnia

ogłoszenia demobilizacji.

4.

W razie ogłoszenia mobilizacji lub wybuchu wojny dowódca jednostki wojskowej rozwiązuje

z tym dniem stosunek pracy z pracownikiem tej jednostki, któremu nie nadano pracowniczego

przydziału mobilizacyjnego. Pracownikowi temu wypłaca się świadczenia należne pracownikom

z tytułu rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy.

5.

Pracownik, o którym mowa w ust. 3, oraz inna osoba niebędąca pracownikiem po stawieniu

się w jednostce wojskowej w dniu określonym w karcie mobilizacyjnej, staje się z mocy

prawa osobą cywilną wchodzącą w skład personelu Sił Zbrojnych, w rozumieniu obowiązujących

Rzeczpospolitą Polską przepisów prawa międzynarodowego.

6.

Do osób świadczących po ogłoszeniu mobilizacji, w stanie wojennym lub po wybuchu wojny

pracę w jednostkach wojskowych na podstawie pracowniczego przydziału mobilizacyjnego,

w tym w zakresie ich obowiązków i uprawnień, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące

osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych. Do osób tych nie stosuje się

przepisów dotyczących powszechnego obowiązku wykonywania pracy, o którym mowa w przepisach

ustawy z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego

Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej

Polskiej

(Dz. U. Nr 156, poz. 1301, z 2003 r. Nr 228, poz. 2261 oraz z 2004 r. Nr 107, poz. 1135).

Żołnierze odbywający czynną służbę wojskową w chwili ogłoszenia mobilizacji i wybuchu

wojny oraz żołnierze powołani do tej służby na podstawie art. 109 i art. 109a ust.

2 pozostają w czynnej służbie wojskowej do czasu zwolnienia.

1.

Żołnierze powołani do czynnej służby wojskowej mogą być przeznaczeni do pełnienia

tej służby w obronie cywilnej lub w jednostkach zmilitaryzowanych.

2.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb

przeznaczania żołnierzy do służby w jednostkach zmilitaryzowanych, z uwzględnieniem

sytuacji i czasu, w których następuje nadanie przeznaczenia do służby, oraz określeniem

rodzajów jednostek, w których służba ta jest odbywana.

1.

Duchowni, z wyjątkiem wybieranych na określoną kadencję, mogą być powołani do czynnej

służby wojskowej wyłącznie do pełnienia funkcji kapelanów wojskowych.

2.

Słuchacze seminariów i szkół duchownych oraz członkowie zakonów mogą być powołani

do czynnej służby wojskowej wyłącznie do służby sanitarnej lub służby w obronie cywilnej.

1.

Przeprowadzenie poboru zarządza Minister Obrony Narodowej.

2.

Minister Obrony Narodowej może zarządzić objęcie obowiązkiem stawienia się do poboru

1)

mężczyzn, którzy w danym roku kalendarzowym kończą osiemnaście lat życia;

2)

kobiet posiadających kwalifikacje przydatne do służby wojskowej, które w danym roku

kalendarzowym kończą osiemnaście, a nie przekroczyły czterdziestu lat życia i nie

są żołnierzami rezerwy;

3)

osób uznanych za czasowo niezdolne do służby wojskowej.

3.

Osoby wymienione w ust. 2 są poborowymi w rozumieniu art. 109 ust. 1.

1.

Do przeprowadzania poboru są właściwe wojewódzkie sztaby wojskowe.

2.

Szefowie wojewódzkich sztabów wojskowych powołują powiatowe i wojewódzkie komisje

poborowe w składzie określonym przez Ministra Obrony Narodowej.

3.

Orzeczenia powiatowych komisji poborowych są ostateczne.

4.

Orzeczenie powiatowej komisji poborowej może być zmienione lub uchylone przez wojewódzką

komisję poborową tylko w trybie nadzoru, jeżeli zostało wydane z naruszeniem przepisów

prawa lub jest oczywiście błędne.

Odroczenia czynnej służby wojskowej udziela się tylko ze względu na stan zdrowia,

na czas ustalony przez powiatową komisję poborową, nie dłuższy jednak niż sześć miesięcy.

Po upływie tego okresu poborowy korzystający z odroczenia obowiązany jest stawić się

ponownie przed właściwą komisją poborową.

1.

Nie powołuje się do czynnej służby wojskowej pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny osób, które zostały zwolnione z obowiązku pełnienia tej służby w

drodze reklamowania.

2.

Reklamowania, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wojskowy komendant uzupełnień, a w

przypadku żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową dowódca jednostki wojskowej.

3.

Reklamowanie prowadzi się również w czasie pokoju.

4.

Reklamowanie następuje

1)

z urzędu i dotyczy osób, które

a)

wykonują mandat posła, senatora lub radnego,

b)

zajmują kierownicze stanowiska państwowe określone w art. 2 ustawy z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze

stanowiska państwowe

(Dz. U. Nr 20, poz. 101, z późn. zm. lub stanowiska organów administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego,

c)

ze względu na posiadane kwalifikacje lub zajmowane stanowiska są niezbędne dla zapewnienia

obrony lub bezpieczeństwa państwa;

2)

na wniosek i dotyczy osób, których powołanie do czynnej służby wojskowej, o której

mowa w ust. 1, groziłoby zaprzestaniem lub poważnym zakłóceniem pracy urzędu państwowego

lub samorządowego albo działalności gospodarczej przedsiębiorcy, niezbędnej dla zapewnienia

obrony lub bezpieczeństwa państwa.

5.

Podstawę reklamowania z urzędu stanowi pisemne zawiadomienie (imienny wykaz osób)

przekazane przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarię Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej oraz kierowników urzędów jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do

osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. a, lub kierowników urzędów państwowych lub

urzędów jednostek samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców, pracodawców lub innych

podmiotów uprawnionych do zatrudnienia lub nawiązania stosunku służbowego w stosunku

do osób, o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. b i c.

6.

Podstawę reklamowania na wniosek stanowi pisemny udokumentowany wniosek kierowników

urzędów państwowych lub samorządowych albo przedsiębiorców w stosunku do osób, o których

mowa w ust. 4 pkt 2.

7.

Reklamowanie stanowi czynność materialno-techniczną podlegającą wpisowi lub zamieszczeniu

w ewidencji wojskowej.

8.

Odmowa dokonania reklamowania na wniosek lub jej uchylenie, w czasie pokoju stanowi

decyzję administracyjną, od której służy wnioskodawcy odwołanie do szefa wojewódzkiego

sztabu wojskowego.

9.

W przypadku ustania przyczyn reklamowania, wygasa ono z mocy prawa.

10.

Odmowa dokonania reklamowania, o którym mowa w ust. 8, może nastąpić w przypadku,

jeżeli istnieje potrzeba uzupełnienia Sił Zbrojnych stanem osobowym, a w ewidencji

wojskowej nie występują zasoby osób, którym z racji posiadanego wieku, stopnia wojskowego,

wykształcenia, kwalifikacji, stanu zdrowia lub miejsca zamieszkania, można nadać przydział

mobilizacyjny lub pracowniczy przydział mobilizacyjny.

11.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb reklamowania

od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej, szczegółowy wykaz kwalifikacji lub

stanowisk, których posiadanie lub zajmowanie powoduje reklamowanie z urzędu, wzory

zawiadomień i wniosków w sprawie reklamowania, uwzględniając obowiązek powiadamiania

organów wojskowych przez osoby reklamowane o wszelkich okolicznościach mających wpływ

na to reklamowanie, właściwość organów dokonujących zawiadomienia o osobach podlegających

reklamowaniu z urzędu lub wnioskujących o reklamowanie, a także priorytet uzupełnienia

Sił Zbrojnych stanem osobowym na wypadek ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny oraz

nakłady poniesione przez Siły Zbrojne na wyszkolenie żołnierzy rezerwy.

1.

Zwolnienie z czynnej służby wojskowej następuje

1)

w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za trwale niezdolnego do

służby wojskowej;

2)

w razie demobilizacji poszczególnych roczników lub grup żołnierzy określonych przez

Ministra Obrony Narodowej.

2.

Zwolnienie z czynnej służby wojskowej może nastąpić

1)

w razie uznania żołnierza przez wojskową komisję lekarską za czasowo niezdolnego do

służby wojskowej;

2)

w przypadku reklamowania.

3.

Żołnierze zwolnieni z czynnej służby wojskowej obowiązani są zgłosić się osobiście

w ciągu siedmiu dni od dnia zwolnienia ze służby do właściwej ze względu na miejsce

pobytu stałego (zamieszkania) wojskowej komendy uzupełnień w celu dokonania odpowiednich

zmian w ewidencji wojskowej.

1.

W okresie między dniem doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej

a jej odbyciem stosunek pracy nie może być przez pracodawcę wypowiedziany ani rozwiązany.

2.

Jeżeli okres dokonanego przez pracodawcę lub przez pracownika wypowiedzenia stosunku

pracy upływa po dniu doręczenia pracownikowi karty powołania do czynnej służby wojskowej,

wypowiedzenie staje się bezskuteczne. W tym przypadku rozwiązanie stosunku pracy może

nastąpić tylko na żądanie pracownika.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do umów o pracę zawartych na okres próbny.

W razie upływu okresu próbnego po powołaniu pracownika do czynnej służby wojskowej

umowę o pracę uważa się za zawartą na czas nieokreślony.

4.

Przepisy ust. 1-3 nie dotyczą pracowników powołanych do czynnej służby wojskowej,

która ma być odbywana w formie jednodniowych ćwiczeń.

5.

Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy ulega

jednakże rozwiązaniu z upływem terminu określonego w umowie.

6.

Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się, jeżeli pracodawca może rozwiązać umowę o pracę

bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji

zakładu pracy. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku pracy następuje na zasadach

ogólnych.

1.

Na wniosek pracownika, któremu doręczono kartę powołania do czynnej służby wojskowej,

pracodawca jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy bez zachowania prawa do

wynagrodzenia

1)

na dwa dni, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do zasadniczej lub okresowej

służby wojskowej;

2)

na jeden dzień, jeżeli pracownikowi doręczono kartę powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych

trwających powyżej trzydziestu dni.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli doręczona karta powołania zobowiązuje do natychmiastowego

stawiennictwa.

3.

Na wniosek pracownika, który odbył ćwiczenia wojskowe trwające powyżej trzydziestu

dni, pracodawca jest obowiązany udzielić mu zwolnienia od pracy po odbyciu tych ćwiczeń

na jeden dzień, bez zachowania prawa do wynagrodzenia.

4.

W przypadkach określonych w ust. 1 i 3 pracodawca może - na własny koszt - wypłacić

pracownikowi wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy.

1.

Żołnierzowi rezerwy, który odbył ćwiczenia wojskowe, z wyjątkiem ćwiczeń trwających

do dwudziestu czterech godzin odbywanych w czasie lub dniu wolnym od pracy, przysługuje

świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub

stosunku służbowego albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, które mógłby

uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych.

2.

Świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/30 miesięcznego

wynagrodzenia lub dochodu, o których mowa w ust. 1, pomnożona przez liczbę dni odbytych

ćwiczeń wojskowych, z zastrzeżeniem ust. 3.

3.

Kwota dziennego świadczenia pieniężnego nie może być wyższa od 1/30 dwuipółkrotnego

przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, którego wysokość

ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego.

4.

Świadczenie pieniężne nie przysługuje żołnierzowi rezerwy powołanemu na ćwiczenia

wojskowe, jeżeli otrzymał od pracodawcy wynagrodzenie za okres odbywania ćwiczeń wojskowych.

5.

Świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany

wniosek uprawnionego żołnierza rezerwy, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy

od zakończenia ćwiczeń wojskowych, z zastrzeżeniem ust. 6.

6.

Świadczenie pieniężne wypłaca się w kwocie pomniejszonej o uposażenie, jakie żołnierz

rezerwy otrzymał z tytułu odbytych ćwiczeń wojskowych.

7.

Wydatki z tytułu wypłaty świadczeń pieniężnych pokrywane są z budżetu Ministerstwa

Obrony Narodowej.

8.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób ustalania i wypłacania

świadczenia pieniężnego, zwrotu wydatków z tego tytułu organom samorządu terytorialnego

oraz tryb postępowania i właściwość organów w tych sprawach.

1.

Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej

podjął pracę u pracodawcy, u którego był zatrudniony w dniu powołania do tej służby,

czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy

w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.

2.

Pracownikowi, który w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej

podjął pracę po raz pierwszy lub u innego pracodawcy niż ten, u którego był zatrudniony

w dniu powołania do tej służby, czas odbywania służby wojskowej wlicza się do okresu

zatrudnienia wymaganego do nabywania lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku

pracy, z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom u pracodawcy, u

którego podjął pracę.

3.

Pracownikowi, który podjął pracę po upływie trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej

służby wojskowej, czas odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia, od

którego zależą tylko uprawnienia w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości

odprawy pośmiertnej, a także uprawnienia emerytalno-rentowe.

4.

Terminy przewidziane w ust. 1 i 2 uważa się za zachowane, jeżeli pracownik nie mógł

podjąć pracy z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.

5.

Przepisy ust. 1-4 stosuje się, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują korzystniejszych

uprawnień.

6.

Przepisy ust. 1-3 nie naruszają uprawnień bezrobotnych, określonych w odrębnych przepisach.

1

Żołnierze rezerwy, którzy w ciągu trzydziestu dni od dnia zwolnienia z czynnej służby

wojskowej, z zastrzeżeniem art. 120 ust. 4, nie mogą podjąć pracy wskutek ogłoszenia

upadłości lub likwidacji pracodawcy, u którego byli zatrudnieni w dniu powołania do

tej służby, albo rozwiązania z nimi stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

a także którzy z innych przyczyn poszukują pracy - korzystają z pierwszeństwa w zakresie

pośrednictwa pracy.

2.

Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej określa,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady prowadzenia pośrednictwa pracy w stosunku

do żołnierzy rezerwy, o których mowa w ust. 1.

1.

Pracodawca, który zatrudniał pracownika w dniu powołania do czynnej służby wojskowej,

jest obowiązany zatrudnić go na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku

równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz wynagrodzenia, jeżeli w ciągu trzydziestu

dni od dnia zwolnienia ze służby pracownik zgłosił się do tego zakładu w celu podjęcia

pracy. Niezachowanie tego terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło

z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy.

2.

Jeżeli pracownik uzyskał podczas odbywania czynnej służby wojskowej inne lub wyższe

niż posiadane uprzednio kwalifikacje zawodowe, pracodawca jest obowiązany na wniosek

pracownika zatrudnić go w miarę możliwości na stanowisku, które odpowiada nabytym

w wojsku kwalifikacjom.

Pracownik, który podjął pracę po przedterminowym zwolnieniu z zasadniczej służby wojskowej

z pozostawieniem w dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej - w razie wezwania do dalszego

odbywania tej służby - jest obowiązany stawić się do pracy następnego dnia po zwolnieniu

ze służby.

1.

Pracodawca udziela pracownikowi powołanemu do odbycia ćwiczeń wojskowych urlopu bezpłatnego

na okres trwania tych ćwiczeń, z wyjątkiem ćwiczeń trwających do dwudziestu czterech

godzin, odbywanych w czasie lub w dniu wolnym od pracy.

2.

W czasie trwania urlopu bezpłatnego, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje wszystkie

uprawnienia wynikające ze stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Pracownik powołany do zasadniczej lub okresowej służby wojskowej otrzymuje od pracodawcy

odprawę w wysokości dwutygodniowego wynagrodzenia obliczonego według zasad określonych

dla ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Odprawa nie przysługuje w razie ponownego

powołania do tej samej służby.

W okresie odbywania przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej rozwiązanie przez

pracodawcę stosunku pracy z żoną żołnierza może nastąpić wyłącznie z winy pracownicy

oraz w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.

1.

Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) uznaje poborowego, któremu doręczono kartę powołania

do odbycia zasadniczej służby wojskowej, oraz żołnierza odbywającego tę służbę, z

wyjątkiem żołnierza pełniącego ją nadterminowo - na ich wniosek lub uprawnionego członka

rodziny - za posiadającego na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny. Przepis art.

128 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1a

Wójt lub burmistrz (prezydent miasta), w drodze decyzji administracyjnej, uznaje poborowego,

któremu doręczono kartę powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, oraz żołnierza

odbywającego tę służbę, na jego udokumentowany wniosek za żołnierza samotnego.

1b

Decyzję, o której mowa w ust. 1 i 1a, wydaje wójt lub burmistrz (prezydent miasta)

właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego

trwającego ponad dwa miesiące w dniu doręczenia poborowemu karty powołania do zasadniczej

służby wojskowej, a w stosunku do żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową

- w dniu stawienia się do odbycia tej służby.

2.

(uchylony).

3.

Decyzję wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) doręcza się osobie, która wniosła

podanie, wraz z uzasadnieniem.

4.

Od decyzji wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) przysługuje osobie, która wniosła

podanie, odwołanie do wojewody w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.

Decyzja może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana

z naruszeniem przepisów prawa.

5

Żołnierzem samotnym w rozumieniu ustawy jest osoba niebędąca w związku małżeńskim,

prowadząca odrębne gospodarstwo domowe, samodzielnie zajmująca lokal mieszkalny lub

dom mieszkalny, w którym jest zameldowana na pobyt stały, jeżeli nie ma innych osób

zobowiązanych do pokrywania należności z tytułu zajmowania tego lokalu lub domu mieszkalnego.

1

Żołnierzom zasadniczej służby wojskowej posiadającym na wyłącznym utrzymaniu członków

rodziny w czasie odbywania służby przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, zasiłek

w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,

ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

2

Członkami rodziny żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową, pozostającymi

na jego wyłącznym utrzymaniu, są jego żona, dzieci, rodzice oraz osoby, względem których

żołnierza obciąża obowiązek alimentacyjny, o ile, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, nie

uzyskują oni dochodu lub uzyskiwany przez nich dochód z jakiegokolwiek tytułu jest

niższy od minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,

ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

3.

Przepisu ust. 2 nie stosuje się do osób wymienionych w tym przepisie, jeśli utraciły

prawo do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, z wyjątkiem

żony żołnierza.

4

Jeżeli łączny miesięczny dochód uzyskiwany przez osoby, o których mowa w ust. 2, jest

niższy od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,

ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, zasiłek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje

w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą minimalnego wynagrodzenia za pracę a

wysokością tego dochodu. Za dochód nie uważa się zasiłku rodzinnego.

5

Zasiłek nie przysługuje, jeżeli osoby, o których mowa w ust. 2, uzyskują łącznie dochód

równy kwocie minimalnego wynagrodzenia, o której mowa w ust. 1, lub wyższy od niej.

1.

Żołnierzowi, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny na podstawie prawomocnego orzeczenia

sądu, wypłaca się zasiłek w wysokości świadczenia alimentacyjnego, jednak nie wyższy

niż kwota, o której mowa w art. 128 ust. 1.

2.

Zasiłek, o którym mowa w ust. 1, może być wypłacony bezpośrednio osobie, której przysługuje

świadczenie alimentacyjne, lub jej pełnomocnikowi, na ich wniosek. Przepisy art. 128b

stosuje się odpowiednio.

3.

Łączna wysokość świadczeń, o których mowa w ust. 1 i w art. 128 ust. 1, nie może być

wyższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników.

1.

Decyzję o przyznaniu żołnierzowi zasiłku, o którym mowa w art. 128 ust. 1 i art. 128a,

wydaje dowódca jednostki wojskowej na podstawie udokumentowanego wniosku tego żołnierza.

2.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje żołnierzowi odwołanie do organu wojskowego

wyższego stopnia, określonego w odrębnych przepisach.

3

Zasiłek, o którym mowa w art. 128 ust. 1 oraz w art. 128a, wypłaca dowódca jednostki

wojskowej, w której żołnierz odbywa służbę. Zasiłek wypłaca się za okres od dnia stawienia

się do zasadniczej służby wojskowej.

Żołnierz, który podał nieprawdziwe dane w celu uzyskania nienależnego zasiłku lub

uzyskania zasiłku w wyższej wysokości niż mu przysługuje albo nie zawiadomił o okolicznościach

powodujących zmianę wysokości zasiłku lub wygaśnięcie decyzji o jego przyznaniu, jest

obowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku lub jego części wraz z odsetkami

ustawowymi.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb przyznawania

i wypłacania zasiłków na utrzymanie członków rodziny, o których mowa w art. 128 ust.

1 i art. 128a ust. 1. Rozporządzenie powinno określać szczegółowy wykaz podmiotów

uprawnionych do pobierania zasiłku, organy upoważnione do wydania decyzji o przyznaniu

zasiłku, dokumenty wymagane do wydania decyzji o przyznaniu zasiłku, sposób postępowania

z dokumentacją przy przeniesieniu żołnierza do innej jednostki wojskowej lub poborowego

do innej jednostki organizacyjnej, a także termin wypłaty oraz okres pobierania zasiłku.

(uchylony).

1.

Członków rodziny żołnierza odbywającego czynną służbę wojskową, którzy zamieszkiwali

wspólnie z nim w dniu powołania go do tej służby, nie wolno usuwać przymusowo z lokali

mieszkalnych zajmowanych na podstawie tytułu prawnego, z zastrzeżeniem przepisu ust.

2.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli żołnierz nie został uznany za posiadającego

na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny i zwłoka z zapłatą należności z tytułu zajmowania

lokalu mieszkalnego wynosi co najmniej dwa pełne okresy płatności.

3.

Nie wolno również zajmować lokali mieszkalnych żołnierzy samotnych odbywających czynną

służbę wojskową.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r.

1.

Żołnierzom uznanym za posiadających na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny i żołnierzom

uznanym za samotnych w okresie odbywania przez nich czynnej służby wojskowej, z wyjątkiem

nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i okresowej służby wojskowej, na ich udokumentowany

wniosek

1)

pokrywa się

a)

należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej,

b)

należności z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego typu lokatorskiego,

c)

bieżące opłaty eksploatacyjne z tytułu zajmowania spółdzielczego lokalu mieszkalnego

typu własnościowego,

d

należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu, z wyjątkiem

sytuacji, w których przedmiotem umowy jest część tego lokalu, a jedna ze stron umowy

jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym względem drugiej strony,

e)

bieżące należności z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego, stanowiącego przedmiot

odrębnej własności w rozumieniu przepisów o własności lokali, albo domu mieszkalnego,

stanowiącego przedmiot własności żołnierza;

2)

zawiesza się spłatę

a)

pożyczki uzyskanej z zakładowego funduszu mieszkaniowego,

b)

kredytu lub pożyczki udzielonych przez banki lub instytucje uprawnione do udzielania

kredytów lub pożyczek, chyba że strony w umowie postanowiły inaczej.

2.

Pożyczka i kredyty, o których mowa w ust. 1 pkt 2, w okresie zawieszenia ich spłaty

nie podlegają oprocentowaniu.

3.

Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, przysługują również małżonkom żołnierzy

odbywających zasadniczą służbę wojskową, jeżeli ze względu na nie żołnierze zostali

uznani za posiadających na wyłącznym utrzymaniu członków rodziny.

4.

Warunkiem korzystania z uprawnień wymienionych

1

w ust. 1 pkt 1 lit. a-c i e - jest nieoddanie lokalu mieszkalnego albo domu mieszkalnego

do bezpłatnego używania albo w najem lub w podnajem;

2)

w ust. 1 w pkt 2 oraz w ust. 2 - jest zaciągnięcie kredytu lub pożyczki przed dniem

powołania żołnierza do czynnej służby wojskowej;

3

w ust. 1 pkt 1 lit. d - oprócz warunku określonego w pkt 1 jest również zawarcie przez

żołnierza samotnego umowy najmu z właścicielem lokalu mieszkalnego oraz dopełnienie

obowiązku zameldowania się w tym lokalu na pobyt stały.

5.

Przepisów ust. 1, 2 i 4 nie stosuje się do żołnierzy samotnych odbywających ćwiczenia

wojskowe trwające poniżej trzydziestu dni.

5a

Decyzję o pokrywaniu należności i opłat, o których mowa w ust. 1, wydaje wójt lub

burmistrz (prezydent miasta), właściwy dla miejsca położenia lokalu mieszkalnego albo

domu mieszkalnego żołnierza.

6

Wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) wypłacają należności i opłaty, o których

mowa w ust. 1 pkt 1, od dnia złożenia wniosku w tej sprawie.

7

Należności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d, wypłaca się w formie ryczałtu. Przy

określaniu wysokości ryczałtu nie uwzględnia się powierzchni przekraczającej normatywną

powierzchnię, o której mowa w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

(Dz. U. Nr 71, poz. 734, z 2002 r. Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966).

8

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustali wysokość ryczałtu, o którym mowa w

ust. 7, jako wielokrotność stawki czynszu określonego przez właściwy zarząd jednostki

samorządu terytorialnego dla lokalu mieszkalnego o porównywalnej powierzchni użytkowej

z uwzględnieniem standardu tego lokalu oraz określi organy upoważnione do wydania

decyzji o przyznaniu ryczałtu, dokumenty wymagane do wydania decyzji o przyznaniu

ryczałtu, sposób przekazywania ryczałtu oraz tryb pokrywania poniesionych z tego tytułu

wydatków.

1

Wydatki z tytułu zasiłków, należności i opłat, o których mowa w art. 128, art. 128a

i art. 131 ust. 1 pkt 1, są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem

jest Minister Obrony Narodowej.

2.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa

1)

szczegółowe zasady i tryb pokrywania należności i opłat, o których mowa w art. 131

ust. 1 pkt 1;

2)

tryb zwrotu organom samorządu terytorialnego wydatków poniesionych na cele wymienione

w ust. 1;

3)

szczegółowe zasady i tryb zawieszania spłat pożyczek i kredytów, o których mowa w

art. 131 ust. 1 pkt 2.

1.

Żołnierzom, którzy odbyli zasadniczą służbę wojskową w ustalonym czasie jej trwania

na stanowiskach służbowych lub funkcjach wojskowych odpowiadających ich kwalifikacjom

nabytym przed powołaniem do tej służby, wypłaca się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odpowiednio

zrewaloryzowany ekwiwalent pieniężny z tytułu poniesionych przed powołaniem do tej

służby kosztów związanych z uzyskaniem kwalifikacji przydatnych w wojsku.

2.

Ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w ust. 1, wypłaca na wniosek żołnierza wojskowy

komendant uzupełnień w ciągu czternastu dni od dnia złożenia wniosku, pod warunkiem

że wniosek został złożony nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia

żołnierza z zasadniczej służby wojskowej. Należności te są pokrywane z części budżetu

państwa, której dysponentem jest Minister Obrony Narodowej.

3.

Podstawę wypłaty należności z tytułu uzyskania kwalifikacji stanowi umowa zawarta

między wojskowym komendantem uzupełnień a poborowym, na podstawie której poborowy

zobowiązał się do uzyskania przed powołaniem do zasadniczej służby wojskowej określonych

kwalifikacji, a wojskowy komendant uzupełnień zobowiązał się do powołania go do tej

służby na stanowisko służbowe lub funkcję wojskową odpowiadające uzyskanym kwalifikacjom.

1.

Poborowi przeznaczeni do odbycia zasadniczej służby wojskowej mogą być kierowani do

odbycia szkolenia (kursu) w celu uzyskania kwalifikacji przydatnych w wojsku.

2.

Poborowych do odbycia szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, kieruje wojskowy

komendant uzupełnień. Skierowanie stanowi decyzję administracyjną.

3.

Szkolenia (kursy), o których mowa w ust. 1, prowadzą osoby fizyczne, osoby prawne

lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, z którymi szef wojewódzkiego

sztabu wojskowego zawarł umowę na realizację tego szkolenia (kursu). Do wyłonienia

podmiotów realizujących szkolenie (kursy) stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych

4.

Czas trwania szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, może wynosić do trzech miesięcy

i być realizowany w czasie wolnym od pracy lub w przerwie wakacyjnej.

5.

Uczestnikom szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, będącym pracownikami przysługuje

1)

zwolnienie z pracy na czas niezbędny do odbycia zajęć, z uwzględnieniem czasu koniecznego

na dojazd;

2)

wynagrodzenie w pełnej wysokości za czas zwolnienia z pracy z powodu odbywania zajęć.

6.

Koszty związane z realizacją szkolenia (kursu), o którym mowa w ust. 1, oraz wynikające

ze świadczeń określonych w ust. 5, pokrywa się z części budżetu państwa, której dysponentem

jest Minister Obrony Narodowej.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, kwalifikacje przydatne

w wojsku, o których mowa w art. 132a ust. 1 i art. 132b ust. 1, wzór umowy, o której

mowa w art. 132a ust. 3 i art. 132b ust. 3, oraz tryb naliczania i wypłacania ekwiwalentu

pieniężnego, o którym mowa w art. 132a ust. 1, uwzględniając w szczególności klasyfikację

zawodów i specjalności określoną na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu

bezrobociu

(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej

(Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889, z późn. zm., a także w zakresie ekwiwalentu pieniężnego prognozowany w ustawie budżetowej na

dany rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych obowiązujący w dniu zwolnienia

żołnierza z zasadniczej służby wojskowej.

Członkom rodzin żołnierzy odbywających okresową służbę wojskową przysługuje

1)

prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej

- na zasadach, w zakresie i trybie oraz przez osoby określone przez Ministrów Obrony

Narodowej oraz właściwego do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia;

2)

(utracił moc).

Przepisy art. 118-132 stosuje się odpowiednio do absolwentów szkół wyższych odbywających

przeszkolenie wojskowe oraz członków ich rodzin.

1.

Przepisy art. 118, 119 ust. 1, 2 i 4, art. 120, 122, 124-126 oraz 129-132 stosuje

się do żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji

i w czasie wojny, jeżeli odpowiednie przepisy nie stanowią inaczej.

2.

Członkowie rodziny pozostający na wyłącznym utrzymaniu żołnierza pełniącego służbę

wojskową, o której mowa w ust. 1, zachowują prawo do wszystkich świadczeń od pracodawcy,

który zatrudniał żołnierza w dniu powołania go do służby, przysługujących członkom

rodziny innych pracowników zatrudnionych przez tego pracodawcę.

3.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa

1)

kategorie żołnierzy pełniących służbę wojskową określoną w ust. 1, których członkowie

rodziny pozostający na ich utrzymaniu uprawnieni są do zasiłków wojennych;

2)

wysokość, zasady i tryb przyznawania zasiłków wojennych.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może przyznać żołnierzom oraz członkom ich

rodzin inne szczególne uprawnienia lub ulgi, określając zasady i warunki korzystania

z nich.

Obrona cywilna ma na celu ochronę ludności, zakładów pracy i urządzeń użyteczności

publicznej, dóbr kultury, ratowanie i udzielanie pomocy poszkodowanym w czasie wojny

oraz współdziałanie w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu

ich skutków.

1.

Podstawowymi jednostkami organizacyjnymi przeznaczonymi do wykonywania zadań obrony

cywilnej są formacje obrony cywilnej.

2.

Formacje obrony cywilnej składają się z oddziałów obrony cywilnej przeznaczonych do

wykonywania zadań ogólnych lub specjalnych oraz innych jednostek tych formacji.

3.

Formacje obrony cywilnej tworzą, w drodze rozporządzenia, ministrowie, a wojewodowie,

starostowie, wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast) - w drodze zarządzenia,

uwzględniając w szczególności: skalę występujących zagrożeń, rodzaj formacji, ich

przeznaczenie oraz stan osobowy i organizację wewnętrzną.

4.

Formacje obrony cywilnej mogą tworzyć także pracodawcy.

1.

Obowiązek obywateli w zakresie obrony cywilnej polega na

1)

odbywaniu

a)

służby w obronie cywilnej,

b)

przysposobienia obronnego młodzieży szkolnej,

c)

szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony ludności;

2)

wykonywaniu innych zadań przewidzianych w ustawie.

2.

Służbę w obronie cywilnej odbywa się w formacjach obrony cywilnej.

3.

Służba w obronie cywilnej może być odbywana również w jednostkach organizacyjnych

niebędących formacjami obrony cywilnej, określonych przez Radę Ministrów.

4.

Osoby podlegające obowiązkowi służby w obronie cywilnej mogą być zobowiązane w ramach

tej służby do wykonywania prac niezbędnych dla potrzeb obrony cywilnej oraz do udziału

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

4a.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady zwalniania przez pracodawców

z obowiązku świadczenia pracy osób powołanych do służby w obronie cywilnej w związku

ze zwalczaniem klęsk żywiołowych, katastrof i zagrożeń środowiska, biorąc pod uwagę

zasady zrekompensowania utraconego wynagrodzenia i uwzględniając w szczególności profil

działania zakładu.

5.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, stanowiska w urzędach organów administracji

rządowej i innych organów państwowych, instytucjach państwowych, urzędach organów

samorządu terytorialnego oraz u przedsiębiorców i w innych jednostkach organizacyjnych,

uznawane za równorzędne z odbywaniem służby w obronie cywilnej, uwzględniając w szczególności

stanowiska związane z ochroną ludności i zwalczaniem klęsk żywiołowych.

(uchylony).

Obowiązek służby w obronie cywilnej polega na

1)

odbywaniu w czasie pokoju

a)

zasadniczej służby lub szkolenia poborowych,

b)

ćwiczeń;

2)

pełnieniu w czasie wojny czynnej służby.

1.

Obowiązkowi służby w obronie cywilnej podlegają

1)

poborowi uznani za zdolnych do służby wojskowej, przeznaczeni do odbycia

a)

zasadniczej służby w oddziałach obrony cywilnej, jeżeli nie korzystają z odroczenia

zasadniczej służby wojskowej,

b)

szkolenia poborowych w tych oddziałach;

2)

przeznaczeni do tej służby

a)

żołnierze rezerwy nieprzewidziani do służby wojskowej albo do służby w jednostkach

zmilitaryzowanych,

b)

mężczyźni niepodlegający obowiązkowi służby wojskowej, do końca roku kalendarzowego,

w którym kończą sześćdziesiąt lat życia,

c)

kobiety począwszy od 1 stycznia roku, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca

roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt lat życia.

2.

Obowiązkowi odbycia szkolenia poborowych w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej

mogą być również poddani przedpoborowi uznani za zdolnych do służby wojskowej, którzy

zgłosili się ochotniczo do tego szkolenia.

3.

Obowiązkowi służby w obronie cywilnej nie podlegają

1

osoby uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym na

podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie

niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych;

2)

kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

3)

osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

4

sprawujące opiekę nad

a)

dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,

b)

osobami obłożnie chorymi,

c)

osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,

d)

osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej

egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

e)

osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych,

jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym

osobom.

1.

Poborowych przeznacza i powołuje do zasadniczej służby w obronie cywilnej wojskowy

komendant uzupełnień.

2.

Osoby, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2, przeznacza do służby w obronie cywilnej

komendant formacji obrony cywilnej lub kierownik jednostki organizacyjnej, o której

mowa w art. 139 ust. 3, a na stanowisko komendanta formacji - pracodawca albo wójt

lub burmistrz (prezydent miasta), po zasięgnięciu, w uzasadnionych przypadkach, opinii

lekarza publicznego zakładu opieki zdrowotnej.

3.

Powołanie do zasadniczej służby w obronie cywilnej następuje za pomocą karty powołania

do tej służby.

4.

Przeznaczenie do służby w obronie cywilnej osób, o których mowa w ust. 2, następuje

w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego do służby w określonej

1)

formacji obrony cywilnej lub

2)

jednostce organizacyjnej, o której mowa w art. 139 ust. 3.

5.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, kategorie żołnierzy rezerwy,

których przeznaczenie do służby w obronie cywilnej wymaga zgody wojskowego komendanta

uzupełnień, z uwzględnieniem celu powołania do służby w obronie cywilnej oraz zadań,

jakie mają tam wykonywać.

1.

Poborowi powołani do zasadniczej służby w obronie cywilnej są obowiązani zgłosić się

do tej służby w terminie i miejscu określonych w karcie powołania.

2.

Dniem powołania do zasadniczej służby w obronie cywilnej jest określony w karcie powołania

dzień stawienia się do tej służby.

3.

Osoby wymienione w art. 142 ust. 1 pkt 2 są obowiązane zgłaszać się do służby w terminie

i miejscu określonych w karcie przydziału do służby w formacji obrony cywilnej albo

w wezwaniu komendanta oddziału lub kierownika jednostki organizacyjnej, o której mowa

w art. 139 ust. 3; przepis art. 61 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1

Zasadniczą służbę w obronie cywilnej poborowi odbywają w jednym, nieprzerwanym okresie

przez osiemnaście miesięcy.

1

Zasadniczą służbę w obronie cywilnej poborowi odbywają w jednym, nieprzerwanym okresie

przez dziewięć miesięcy.

2.

(uchylony).

3.

Poborowi z dniem stawienia się do zasadniczej służby w obronie cywilnej otrzymują

bez szczególnego nadania tytuł ratownika. Nadanie tytułu starszego ratownika następuje

w drodze mianowania.

4

Ratownicy odbywają zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie skoszarowanej lub

nieskoszarowanej w oddziałach obrony cywilnej i przechodzą szkolenie praktyczne w

zakresie przygotowania obrony cywilnej. Formę odbywania służby określa organ, który

tworzy oddział obrony cywilnej w ramach formacji obrony cywilnej.

5.

W zakresie zwalniania ratowników z zasadniczej służby w obronie cywilnej przed jej

odbyciem stosuje się zasady określone w art. 87 ust. 2-6 oraz zasady i tryb określone

w art. 88.

1.

Szkolenie poborowych w obronie cywilnej polega na odbywaniu w jednostkach organizacyjnych

obrony cywilnej w okresie trzech lat

1)

zajęć szkoleniowych organizowanych w czasie wolnym od pracy;

2)

przeszkolenia na obozie szkoleniowym przez okres do trzydziestu dni.

2.

Łączny czas szkolenia poborowych w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej nie

może przekraczać sześćdziesięciu dni w roku, w tym dwudziestu dni ustawowo wolnych

od pracy.

3.

Do czasu szkolenia poborowych nie wlicza się udziału w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków. Zajęcia szkoleniowe w okresie zwalczania

klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwania ich skutków mogą być prowadzone

w czasie pracy.

4.

Szkoleniem poborowych w obronie cywilnej mogą być objęte również kobiety uznane za

zdolne do służby wojskowej. Powołanie kobiet do odbywania tego szkolenia może nastąpić

do końca roku kalendarzowego, w którym kończą dwadzieścia cztery lata życia.

1.

Szef Obrony Cywilnej Kraju może skrócić czas trwania zasadniczej służby lub szkolenia

poborowych w obronie cywilnej.

2.

Poborowych, którzy odbyli zasadniczą służbę lub szkolenie poborowych w obronie cywilnej,

wojskowy komendant uzupełnień przenosi do rezerwy.

1.

Ćwiczenia odbywa się w jednostkach organizacyjnych obrony cywilnej lub w jednostkach

organizacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. 3, w czasie wolnym od pracy w wymiarze

do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż pięć dni ustawowo wolnych od pracy.

2.

Osoby przeznaczone do pełnienia funkcji instruktorskich i kierowniczych, niezależnie

od ćwiczeń określonych w ust. 1, mogą być wzywane raz na trzy lata do odbycia ćwiczeń

trwających w sposób ciągły do piętnastu dni.

3.

Łączny czas trwania ćwiczeń w obronie cywilnej przez cały okres podlegania obowiązkowi

służby w obronie cywilnej nie może przekraczać okresów ustalonych w art. 103.

4.

Do czasu trwania ćwiczeń w obronie cywilnej nie wlicza się okresów udziału w zwalczaniu

klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków. W okresie zwalczania

klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska lub usuwania ich skutków ćwiczenia mogą być

prowadzone w czasie pracy.

5.

W przypadkach gdy wymaga tego konieczność zapewnienia obrony Państwa, Rada Ministrów

w drodze rozporządzenia może przedłużyć czas trwania ćwiczeń, o których mowa w ust.

1, o okres nieprzekraczający łącznie piętnastu dni oraz zarządzić przeprowadzenie

tych ćwiczeń w czasie pracy.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny osoby powołane i przeznaczone do służby

w obronie cywilnej są obowiązane do pełnienia czynnej służby przez czas i w zakresie

wynikającym z wykonywania zadań.

2.

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, jednostki organizacyjne obrony

cywilnej, w których w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny czynna służba

jest pełniona bezterminowo, biorąc pod uwagę jednostki, do których zadań należy wykrywanie

zagrożeń, alarmowanie i prowadzenie akcji ratunkowych.

3.

Osoby pełniące czynną służbę w obronie cywilnej mogą być skoszarowane na zarządzenie

organu tworzącego jednostkę organizacyjną obrony cywilnej.

Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są zobowiązane do wykonywania poleceń przełożonych

w sprawach związanych z pełnieniem tej służby i wykonywaniem zadań obrony cywilnej.

Do ratowników odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio

przepisy art. 65.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za wzorową służbę oraz za osiągnięcia

w wykonywaniu zadań obrony cywilnej mogą być udzielane następujące wyróżnienia

1)

pochwała;

2)

pismo pochwalne;

3)

krótkoterminowy urlop;

4)

nagroda rzeczowa lub pieniężna;

5)

dyplom uznania;

6)

nadanie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego ratownika;

7)

wpisanie nazwiska i zasług do kroniki oddziału jednostki organizacyjnej obrony cywilnej;

8)

wpisanie nazwiska i zasług do „Honorowej Księgi Obrony Cywilnej”.

2.

Wyróżnień, o których mowa w ust. 1 pkt 3, 4 i 6, udziela się wyłącznie ratownikom

odbywającym zasadniczą służbę w obronie cywilnej.

3.

Wyróżnieniem jest także wcześniejsze skreślenie poprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej.

4.

Szef Obrony Cywilnej Kraju może wprowadzić również inne rodzaje wyróżnień.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej niezależnie od udzielanych wyróżnień

mogą być nadawane ordery lub odznaczenia oraz odznaka „Za Zasługi dla Obrony Cywilnej”

- w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej za naruszenie obowiązków wynikających

z tej służby mogą być wymierzane następujące kary dyscyplinarne

1)

upomnienie;

2)

nagana;

3)

nagana z ostrzeżeniem;

4)

wykonywanie czynności porządkowych poza kolejnością;

5)

zakaz opuszczania miejsca zakwaterowania przez czas określony;

6)

pozbawienie wyróżniającego tytułu i odznaki wzorowego ratownika lub tytułu starszego

ratownika;

7)

zmniejszenie lub pozbawienie urlopu.

2.

Kary, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7, wymierza się wyłącznie ratownikom odbywającym

zasadniczą służbę w obronie cywilnej.

3.

Nie można karać dyscyplinarnie po upływie sześciu miesięcy od popełnienia przewinienia.

1.

Wymierzoną karę dyscyplinarną uchyla się w razie

1)

ujawnienia nowych okoliczności, które wskazują, że brak było podstaw do ukarania;

2)

ukarania wbrew przepisom ustawy albo przepisom wydanym na jej podstawie.

2.

Uprawnionymi do uchylania kar dyscyplinarnych są przełożony, który karę wymierzył,

i jego przełożeni.

3.

Szef Obrony Cywilnej Kraju może uchylić każdą karę dyscyplinarną wymierzoną osobie

odbywającej służbę w obronie cywilnej.

Do czasu trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej nie zalicza się okresu, na

który ratownik samowolnie opuścił jednostkę organizacyjną obrony cywilnej lub wyznaczone

miejsce przebywania albo przez który samowolnie poza nimi pozostawał. Jednakże okres

ten można zaliczyć do czasu trwania zasadniczej służby w obronie cywilnej, jeżeli

w późniejszym okresie ratownik wyróżnił się wzorową służbą i kara dyscyplinarna za

to przewinienie została skreślona w drodze wyróżnienia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Do osób odbywających służbę w obronie cywilnej stosuje się odpowiednio przepisy art.

64.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Osoby odbywające służbę w obronie cywilnej są obowiązane do noszenia w czasie odbywania

tej służby oznak i umundurowania, jeżeli zostały ustanowione dla tych osób.

2.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór i kolor umundurowania osób odbywających

służbę w obronie cywilnej, uwzględniając w szczególności rodzaje służby oraz składniki

umundurowania.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej mogą być przyznane, na zasadach określonych

przez Radę Ministrów, w drodze rozporządzenia, zakwaterowanie i bezpłatne wyżywienie

lub równoważniki pieniężne oraz zwrot kosztów przejazdu.

2.

Ratownikom w czasie odbywania zasadniczej służby

1)

przysługuje umundurowanie lub równoważnik pieniężny i uposażenie w wysokości i na

zasadach przewidzianych dla szeregowych odbywających zasadniczą służbę wojskową;

2)

udziela się urlopów w wymiarze i na zasadach przewidzianych dla żołnierzy zasadniczej

służby wojskowej.

3.

Ratownicy mogą otrzymywać również inne należności pieniężne określone przez Radę Ministrów

w drodze rozporządzenia.

1.

Do pracowników odbywających przeszkolenie na obozie szkoleniowym lub ćwiczenia w obronie

cywilnej stosuje się odpowiednio zasady wynagradzania żołnierzy rezerwy odbywających

ćwiczenia wojskowe.

2.

Osoby pełniące czynną służbę w razie mobilizacji i w czasie wojny otrzymują wynagrodzenie

określone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia; do członków rodzin pozostających

na utrzymaniu tych osób stosuje się odpowiednio przepis art. 135 ust. 2.

1.

Osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej, które zachorowały lub doznały uszczerbku

na zdrowiu podczas lub w związku z odbywaniem tej służby albo w bezpośredniej drodze

do miejsca jej odbywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego

korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

2.

Ministrowie właściwy do spraw wewnętrznych oraz właściwy do spraw zdrowia określają,

w drodze rozporządzenia, zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz

zakres i tryb ich udzielania.

1.

Osobie odbywającej służbę w obronie cywilnej, która doznała uszczerbku na zdrowiu

wskutek wypadku pozostającego w związku z odbywaniem tej służby, a w razie śmierci

tej osoby - członkom rodziny, przysługują, z zastrzeżeniem ust. 4-6, świadczenia na

zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników w przepisach o świadczeniach z

tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Postępowanie w sprawie ustalenia okoliczności

i przyczyn wypadku przeprowadza i odszkodowanie wypłaca pracodawca, organ administracji

rządowej lub inny organ, któremu jednostka organizacyjna obrony cywilnej jest podporządkowana,

albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 139 ust. 3.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do wypadków w drodze do miejsca lub z miejsca

pełnienia służby, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład

Ubezpieczeń Społecznych.

3.

Od decyzji pracodawcy lub organu wymienionego w ust. 1 i 2 w sprawie odszkodowania

przysługuje odwołanie na zasadach i w trybie przewidzianych dla pracowników w przepisach

o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

4.

Ratownikowi odbywającemu zasadniczą służbę w jednostce organizacyjnej obrony cywilnej,

który doznał uszczerbku na zdrowiu w czasie odbywania tej służby, a w razie śmierci

ratownika - członkom rodziny, przysługują świadczenia odszkodowawcze i rentowe oraz

należności pośmiertne, na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach dla żołnierzy

odbywających zasadniczą służbę wojskową.

5.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określa

1)

właściwość organów i tryb ustalania

a)

okoliczności i przyczyn wypadku, któremu uległ ratownik,

b)

związku choroby ratownika ze szczególnymi właściwościami lub warunkami zasadniczej

służby w obronie cywilnej;

2)

właściwość organów do orzekania o uszczerbku na zdrowiu ratownika oraz do przyznawania

i wypłacania świadczeń odszkodowawczych oraz należności pośmiertnych, o których mowa

w ust. 4.

6.

Od decyzji organu właściwego w sprawach świadczeń odszkodowawczych, o których mowa

w ust. 4, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń

społecznych w terminie określonym w przepisach o postępowaniu przed sądami pracy i

ubezpieczeń społecznych.

7

Okres odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej jest okresem składkowym w rozumieniu

przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Do odpowiedzialności materialnej ratowników za szkody wyrządzone w związku z wykonywaniem

obowiązków wynikających z odbywania zasadniczej służby w obronie cywilnej stosuje

się odpowiednio zasady określone dla żołnierzy w czynnej służbie wojskowej, z tym

że w razie odmowy dobrowolnego uiszczenia odszkodowania sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

1

W zakresie uprawnień poborowych odbywających zasadniczą służbę w obronie cywilnej

i członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 118,art. 119 ust. 1 pkt

1 i ust. 4, art. 120-122, 124-126, 128-132 i 136.

2.

Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, przyznać osobom odbywającym służbę w

obronie cywilnej oraz członkom ich rodzin inne uprawnienia oprócz przewidzianych w

art. 159-162, określając zasady i warunki korzystania z nich.

1.

Młodzież uczęszczająca do szkół ogólnokształcących i zawodowych podlega obowiązkowi

odbywania przysposobienia obronnego.

2.

Przysposobienie obronne jest obowiązkowym przedmiotem nauki objętym programem nauczania

szkoły.

3.

Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym

do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, określi, w drodze rozporządzenia,

rodzaje szkół, których uczniowie podlegają obowiązkowi odbywania przysposobienia obronnego

oraz organizację jego odbywania, z uwzględnieniem możliwości organizowania obozów

specjalistycznych.

1.

Studenci i studentki, którzy zaliczyli pierwszy rok studiów wyższych zawodowych lub

jednolitych studiów magisterskich lub równorzędnych, mogą odbyć na swój wniosek przysposobienie

obronne w pierwszym semestrze drugiego roku studiów zawodowych lub drugim semestrze

drugiego roku jednolitych studiów magisterskich lub równorzędnych.

2.

Przysposobienie obronne jest nieobowiązkowym przedmiotem nauki, objętym planem studiów,

prowadzonym w systemie samokształcenia i konsultacji.

3.

Przysposobienie obronne kończy się egzaminem. Fakt zdania egzaminu odnotowuje się

w indeksie studenta.

4.

Konsultacje i egzaminy prowadzą szkoły wyższe.

5.

Szkoły wyższe są obowiązane zapewnić studentom i studentkom warunki do odbycia przysposobienia

obronnego w uczelni lub innej szkole wyższej, w której jest realizowany program przysposobienia

obronnego.

6.

Władze szkół wyższych mogą zawierać porozumienia dotyczące wspólnej organizacji przysposobienia

obronnego.

7.

Za zgodą rektorów w procesie realizacji przysposobienia obronnego mogą uczestniczyć

organizacje i stowarzyszenia o charakterze proobronnym.

8.

Studenci i studentki pobierający naukę w szkołach wyższych za granicą mogą, w wybranych

uczelniach w kraju prowadzących przysposobienie obronne, zdawać egzamin z zakresu

wiedzy objętej przysposobieniem obronnym na zasadach określonych dla studentów szkół

wyższych w kraju.

9.

Materiały dotyczące przysposobienia obronnego studentów i studentek przygotowuje Minister

Obrony Narodowej. Pozostałe koszty związane z realizacją przysposobienia obronnego

są pokrywane w ramach dotacji na działalność dydaktyczną z budżetów właściwych ministrów.

10.

Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego oraz minister właściwy do spraw zdrowia,

w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określą, w drodze rozporządzenia, sposób

przeprowadzania przysposobienia obronnego studentów i studentek, a w szczególności

program przysposobienia obronnego, zasady prowadzenia konsultacji w zakresie tego

przysposobienia oraz skład komisji egzaminacyjnej, tryb i terminy przeprowadzenia

egzaminu, o którym mowa w ust. 3, oraz zakres wiedzy objętej egzaminem.

(uchylony).

1.

Osoby posiadające obywatelstwo polskie, zdolne ze względu na stan zdrowia, podlegają

obowiązkowi szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony.

2.

Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony ma na celu przygotowanie do samoobrony

przed środkami masowego rażenia oraz innymi działaniami nieprzyjaciela.

3.

Szkolenie ludności w zakresie powszechnej samoobrony przeprowadza się w formie zajęć

podstawowych lub ćwiczeń praktycznych.

4.

Ćwiczenia praktyczne mogą polegać również na udziale w zwalczaniu klęsk żywiołowych

i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków.

1.

Obowiązkowi szkolenia nie podlegają

1)

osoby, które ukończyły sześćdziesiąt lat życia;

2

osoby uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym na

podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie

niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych;

3)

kobiety w ciąży oraz w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

4)

osoby sprawujące opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

5

osoby sprawujące opiekę nad

a)

dziećmi od lat ośmiu do szesnastu,

b)

osobami obłożnie chorymi,

c)

osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym

na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,

d)

osobami, wobec których orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej

egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

e)

osobami zaliczonymi do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych,

jeżeli osoby te wspólnie z nimi zamieszkują i opieki tej nie można powierzyć innym

osobom;

6)

osoby pobierające naukę lub odbywające studia w szkołach wszystkich typów;

7)

osoby odbywające zasadniczą służbę lub szkolenie poborowych w obronie cywilnej oraz

służbę zastępczą;

8

żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby

Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej.

2.

Od obowiązku odbywania szkolenia mogą być zwolnieni

1)

żołnierze rezerwy posiadający karty mobilizacyjne do jednostek Sił Zbrojnych;

2)

osoby posiadające karty przydziału do jednostek zmilitaryzowanych;

3)

osoby posiadające karty przydziału do służby w obronie cywilnej.

3.

Zwolnienie od obowiązku szkolenia w formie ćwiczeń praktycznych polegających na udziale

w zwalczaniu klęsk żywiołowych i zagrożeń środowiska oraz usuwaniu ich skutków nie

dotyczy osób, o których mowa w ust. 1 pkt 6 i 7.

1.

Osobom wykonującym obowiązek szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony,

które zachorowały lub doznały uszczerbku na zdrowiu podczas lub w związku z wykonywaniem

tego obowiązku albo w bezpośredniej drodze do miejsca jego wykonywania lub w drodze

powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń publicznych zakładów

opieki zdrowotnej.

2.

Ministrowie właściwy do spraw wewnętrznych oraz właściwy do spraw zdrowia określają,

w drodze rozporządzenia, zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz

zakres i tryb ich udzielania.

3.

Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego podczas lub

w związku z wykonywaniem obowiązku szkolenia ludności w zakresie powszechnej samoobrony

albo w bezpośredniej drodze do miejsca wykonywania tego obowiązku lub w drodze powrotnej,

oraz członkom rodzin osób zmarłych wskutek takiego wypadku przysługują świadczenia

na zasadach i w trybie przewidzianym dla pracowników w przepisach o świadczeniach

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala

i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

1.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia organizację, zasady i wymiar szkolenia

ludności w zakresie powszechnej samoobrony, zasady i tryb zwalniania od obowiązku

szkolenia oraz właściwość organów w tych sprawach.

2.

Ćwiczenia praktyczne w zakresie powszechnej samoobrony zarządza Rada Ministrów, w

drodze rozporządzenia, określając każdorazowo kategorie osób zobowiązane do udziału

w tych ćwiczeniach, obszar, na którym będą one przeprowadzane, oraz ich zakres.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 167 i 168, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być zobowiązane do zaopatrzenia się w

sprzęt ochrony indywidualnej oraz w inne artykuły i przedmioty niezbędne w razie zagrożenia.

2.

Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, może wprowadzić Rada Ministrów w drodze rozporządzenia,

określając równocześnie zasady i warunki zaopatrzenia.

1.

W ramach przygotowania do samoobrony osoby posiadające obywatelstwo polskie mogą być

zobowiązane do

1)

przygotowania ochrony budynku lub lokalu mieszkalnego oraz mienia osobistego i indywidualnego;

2)

zabezpieczenia własnych źródeł wody pitnej i środków spożywczych przed zanieczyszczeniem

lub skażeniem;

3)

utrzymywania i konserwacji posiadanego oraz przydzielonego sprzętu i środków ochrony;

4)

utrzymywania i konserwacji domowych pomieszczeń ochronnych;

5)

wykonywania innych przedsięwzięć mających na celu ochronę własnego życia, zdrowia

i mienia oraz udzielania pomocy poszkodowanym.

2.

Obowiązki określone w ust. 1 nakładają wójtowie lub burmistrzowie (prezydenci miast).

3.

Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia zasady i tryb postępowania w sprawach,

o których mowa w ust. 2.

1.

W razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny Rada Ministrów może objąć militaryzacją

jednostki organizacyjne, które wykonują zadania szczególnie ważne dla obronności lub

bezpieczeństwa Państwa, a także jednostki organizacyjne specjalnie tworzone do wykonywania

takich zadań.

2.

Rada Ministrów, na wniosek ministrów i wojewodów po uprzednim zaopiniowaniu przez

Ministra Obrony Narodowej, ustala istniejące i specjalnie tworzone jednostki organizacyjne,

które przewiduje się objąć militaryzacją (jednostki przewidziane do militaryzacji)

oraz jednostki organizacyjne stanowiące bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek

zmilitaryzowanych, a także limity osób, które przewiduje się powołać do służby w jednostkach

zmilitaryzowanych.

3.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kategorie zadań uzasadniających militaryzację

oraz tryb ustalania jednostek organizacyjnych i limitów osób, o których mowa w ust.

2, a także wzór wniosku o objęcie poszczególnych jednostek organizacyjnych przygotowaniami

do militaryzacji. Rozporządzenie uwzględni w szczególności potrzeby związane z rozwinięciem

systemu obronności i funkcjonowaniem jego elementów w warunkach zewnętrznego zagrożenia

państwa i w czasie wojny, w tym mobilizacyjne i wojenne potrzeby Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej oraz zapewnienia wsparcia wojskom sojuszniczym na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, z wyszczególnieniem we wzorze wniosku przeznaczenia tych jednostek, ich

siedzib, organów, o których mowa w art. 187 ust. 3, oraz organów, według których ustaleń

będą przygotowywane poszczególne jednostki, jak również specyfikacji przewidywanych

wydatków z tym związanych.

4

Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, Rada Ministrów może objąć militaryzacją

również w razie wprowadzenia stanu wyjątkowego na całym terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej.

1.

Do służby w jednostkach zmilitaryzowanych mogą być przeznaczone osoby spełniające

wymagania określone w ust. 3, o ile nie spełniają przesłanek wskazanych w ust. 4.

2.

Przeznaczenie osób do służby w jednostkach zmilitaryzowanych następuje w drodze nadania

im przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych do tych jednostek. Przydziały nadaje

się również po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych.

3.

W czasie pokoju przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być nadawane mężczyznom,

którzy nie ukończyli sześćdziesięciu lat życia, i kobietom, które nie ukończyły pięćdziesięciu

lat życia. Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych przydziały

do tych jednostek nadaje się również osobom, które nie osiągnęły wieku określonego

w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym.

4.

Przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych nie nadaje się osobom, które

1)

przekroczyły wiek określony w ust. 3;

2)

nie ukończyły osiemnastu lat życia;

3)

są przedpoborowymi lub poborowymi;

4)

mają nadane przydziały mobilizacyjne albo pracownicze przydziały mobilizacyjne do

jednostek wojskowych;

5)

są funkcjonariuszami Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,

Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Straży Ochrony Kolei i

Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli osoby te na mocy odrębnych przepisów mogą pełnić

służbę w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny i są przeznaczone do pełnienia

tej służby;

6)

zostały uznane za stale lub długotrwale niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym

na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo całkowicie

niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym stopniu

niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych.

5.

Osobom zatrudnionym w istniejących jednostkach przewidzianych do militaryzacji oraz

jednostkach organizacyjnych stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek

przewidzianych do militaryzacji, przydziały organizacyjno-moblizacyjne nadaje się

w formie zbiorowej listy imiennej. Pozostałym osobom, o których mowa w ust. 1, przydziały

organizacyjno-mobilizacyjne nadaje się w formie kart przydziału.

6.

Przydziały organizacyjno-mobilizacyjne nadają

1)

kierownicy istniejących jednostek przewidzianych do militaryzacji oraz jednostek organizacyjnych

stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji,

a także kierownicy jednostek zmilitaryzowanych - osobom zatrudnionym w tych jednostkach,

z tym że osobom będącym żołnierzami rezerwy przydziały nadaje się w uzgodnieniu z

wojskowym komendantem uzupełnień właściwym ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)

osoby, której ma być nadany przydział;

2)

wojskowi komendanci uzupełnień właściwi ze względu na miejsce pobytu stałego (zamieszkania)

- pozostałym osobom, na wniosek kierownika jednostki przewidzianej do militaryzacji.

7.

Przydział organizacyjno-mobilizacyjny nadany w czasie pokoju podlega unieważnieniu,

jeżeli osoba, której nadano przydział

1)

otrzymała kartę mobilizacyjną do jednostki wojskowej;

2)

została powołana do czynnej służby wojskowej;

3)

utraciła obywatelstwo polskie;

4)

zamieszkała na stałe poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;

5)

osiągnęła wiek określony w ust. 3 albo spełniła przesłanki określone w ust. 4 pkt

5 lub 6;

6)

odbyła karę pozbawienia wolności;

7)

rozwiązała stosunek pracy lub służby z pracodawcą, który nadał przydział organizacyjno-mobilizacyjny.

8.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania związanego z nadawaniem

przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, a także wzory zbiorowej listy imiennej

oraz karty przydziału, o których mowa w ust. 5, z uwzględnieniem we wzorach danych

osobowych i danych o miejscu pełnienia służby oraz poświadczenia przyjęcia do wiadomości

faktu przeznaczenia do służby w jednostce zmilitaryzowanej. W rozporządzeniu należy

uwzględnić także sposób kwalifikowania osób, którym przewiduje się nadać przydział

organizacyjno-mobilizacyjny do jednostek zmilitaryzowanych oraz sporządzania zapotrzebowania

na uzupełnienie potrzeb specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych do militaryzacji

żołnierzami rezerwy, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb jednostek podległych Ministrowi

Obrony Narodowej, Ministrowi Sprawiedliwości oraz ministrom właściwym do spraw wewnętrznych

i transportu.

1.

Osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne, są obowiązane do odbywania

ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji w czasie wolnym od pracy w wymiarze

do piętnastu dni w roku, w tym nie więcej niż pięć dni ustawowo wolnych od pracy,

z zastrzeżeniem przepisu ust. 2. Przepisy art. 148 ust. 3-5 stosuje się odpowiednio.

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, jednostki przewidziane do militaryzacji,

do których osoby posiadające przydziały organizacyjno-mobilizacyjne mogą być powoływane

do odbywania ćwiczeń w wymiarze przewidzianym w art. 104.

3.

Rada Ministrów określi corocznie, w drodze rozporządzenia, liczbę osób powoływanych

w roku kalendarzowym do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji,

z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia realizacji zadań przewidzianych dla tych jednostek

na czas mobilizacji oraz wojny.

4.

Przeprowadzenie ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji zarządza Prezes

Rady Ministrów.

5.

Powołanie do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji następuje

1)

w stosunku do osób zatrudnionych w istniejących jednostkach przewidzianych do militaryzacji

oraz jednostkach stanowiących bazę formowania specjalnie tworzonych jednostek przewidzianych

do militaryzacji - w formie zbiorowych list imiennych sporządzanych przez kierowników

tych jednostek;

2)

w stosunku do pozostałych osób - w formie wezwania wystawionego przez wojskowego komendanta

uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego tych osób, na wniosek kierownika

jednostki przewidzianej do militaryzacji.

6

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania związanego z powoływaniem

do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji oraz wzór wezwania,

o którym mowa w ust. 5 pkt 2, uwzględniając w szczególności sposób wzywania osób,

które przewiduje się powołać do odbycia ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji

organizowanych w związku ze zwalczaniem klęsk żywiołowych lub usuwaniem ich skutków,

a także ćwiczeń przeprowadzanych w trybie natychmiastowego stawiennictwa. Wzór wezwania

powinien uwzględniać dane osobowe, przewidywany czas trwania ćwiczeń oraz termin i

miejsce stawienia się, a także poświadczenie przyjęcia do wiadomości faktu powołania

na ćwiczenia.

1

Do osób odbywających ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji stosuje

się przepisy prawa pracy obowiązujące pracowników tych jednostek.

1a

Do osób odbywających ćwiczenia jednostek przewidzianych do militaryzacji stosuje się

wymiar i rozkład czasu pracy obowiązujące w jednostce przewidzianej do militaryzacji.

1b

Przedłużenie czasu pracy osób odbywających ćwiczenia w jednostce przewidzianej do

militaryzacji poza normalne godziny pracy może nastąpić na zasadach i w trybie przewidzianych

w przepisach prawa pracy obowiązujących w jednostce przewidzianej do militaryzacji,

z tym że nie stosuje się określonej w tych przepisach dopuszczalnej liczby godzin

nadliczbowych oraz dozwolona jest praca w dniach ustawowo wolnych od pracy.

1c

Osobie odbywającej ćwiczenia w jednostce przewidzianej do militaryzacji można powierzyć

wykonywanie pracy innego rodzaju niż wynikająca z nawiązanego stosunku pracy lub stosunku

służbowego, jeżeli odpowiada ona jej kwalifikacjom. Osobie tej przysługuje wówczas

wynagrodzenie odpowiadające rodzajowi powierzonej pracy, nie niższe jednak niż ostatnio

otrzymywane przed dniem powierzenia innego rodzaju pracy. W takim przypadku wypowiedzenie

dotychczasowych warunków pracy i płacy nie jest wymagane.

2.

Osobom odbywającym ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji, niezatrudnionym

w tych jednostkach, przysługują uprawnienia żołnierzy rezerwy odbywających ćwiczenia

wojskowe.

2a

Osobom, o których mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie określone dla żołnierzy

rezerwy odbywających ćwiczenia wojskowe, według stopnia wojskowego posiadanego przez

te osoby, a jeżeli nie posiadają one stopnia wojskowego - według stopnia wojskowego

szeregowego.

3

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia osób odbywających

ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji niezatrudnionych w tych jednostkach

oraz tryb wypłacania przez jednostkę przewidzianą do militaryzacji przysługującego

im wynagrodzenia, z uwzględnieniem, że dzienną stawkę wynagrodzenia nalicza się, jeżeli

czas odbywanych ćwiczeń jest nie krótszy niż osiem godzin.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

zadania związane z przygotowaniem jednostek organizacyjnych przewidzianych do objęcia

ich militaryzacją oraz organy zobowiązane do realizacji tych zadań, z uwzględnieniem

zakresu przedsięwzięć, trybu ich wykonania, terminów gotowości do działania, zabezpieczenia

potrzeb, zapewnienia środków finansowych;

2)

zasady wyposażania jednostek przewidzianych do militaryzacji i jednostek zmilitaryzowanych

w środki transportowe, maszyny i urządzenia oraz w sprzęt wojskowy, z uwzględnieniem

źródeł ich pochodzenia;

3)

zasady i tryb przeprowadzania kontroli stanu przygotowania jednostek organizacyjnych

przewidzianych do objęcia ich militaryzacją oraz organy właściwe w tych sprawach,

z uwzględnieniem przedmiotu kontroli i podmiotów objętych kontrolą.

1.

Z dniem objęcia militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych jednostki te stają

się jednostkami zmilitaryzowanymi, a osoby, którym nadano przydziały organizacyjno-mobilizacyjne

do tych jednostek, są osobami pełniącymi służbę w jednostce zmilitaryzowanej.

2.

Po objęciu militaryzacją ustalonych jednostek organizacyjnych do służby w tych jednostkach

mogą być powoływane, w drodze nadania przydziałów organizacyjno-mobilizacyjnych, również

inne osoby niż określone w ust. 1, jeżeli posiadają kwalifikacje przydatne do tej

służby.

1.

Kierownik jednostki zmilitaryzowanej zwalnia ze służby w tej jednostce

1)

osoby, które osiągnęły wiek określony w odpowiednich przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym;

2)

osoby, które utraciły zdolność do wykonywania zawodu.

2.

Kierownik jednostki zmilitaryzowanej może zwolnić ze służby w tej jednostce inne osoby

niż określone w ust. 1, jeżeli wykonują one czynności niezwiązane bezpośrednio z przedmiotem

działania tej jednostki.

3.

Osoby zwolnione ze służby w jednostce zmilitaryzowanej oraz osoby, które nie zostały

powołane do tej służby, pozostają pracownikami jednostki zmilitaryzowanej.

1.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie mogą rozwiązać stosunku pracy

z tą jednostką.

2.

Rozwiązanie stosunku pracy z osobą pełniącą służbę w jednostce zmilitaryzowanej może

nastąpić tylko po uprzednim zwolnieniu tej osoby ze służby.

1.

Dotychczasowy stosunek pracy osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych

ulega zawieszeniu z dniem powołania ich do tej służby; jednocześnie powstaje z mocy

prawa stosunek służbowy militaryzacji, uregulowany przepisami niniejszego działu.

2.

Do osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych stosuje się ogólnie obowiązujące

przepisy prawa pracy oraz przepisy szczególne, jeżeli obowiązują w tych jednostkach,

ze zmianami i uzupełnieniami wynikającymi z przepisów niniejszego działu.

2a

Kierownicy jednostek zmilitaryzowanych ponoszą odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa

i higieny służby osób pełniących służbę w tych jednostkach i są obowiązani zapewnić

warunki ochrony ich życia i zdrowia przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych

warunków pracy.

2b

Osobom pełniącym służbę w jednostkach zmilitaryzowanych w razie ogłoszenia mobilizacji,

ogłoszenia stanu wojennego i w czasie wojny przysługują bezpłatne świadczenia zdrowotne.

Koszty tych świadczeń pokrywa się z części budżetu państwa, której dysponentem jest

organ, któremu podlega jednostka zmilitaryzowana.

3

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może określić szczegółowe zasady pełnienia

służby w jednostkach zmilitaryzowanych, uwzględniając specyfikę służby w jednostkach

przydzielonych Siłom Zbrojnym oraz podlegających Ministrowi Obrony Narodowej, Ministrowi

Sprawiedliwości, a także ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

3a

W zakresie uprawnień osób pełniących służbę w jednostkach zmilitaryzowanych i członków

ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy art. 118, 119 ust. 1, 2 i 4, art. 120,

122, 124-126, 130-132 oraz art. 136.

4.

Stosunek służbowy militaryzacji, o którym mowa w ust. 1, oraz jego skutki prawne wygasają

z mocy prawa z dniem zwolnienia ze służby w jednostce zmilitaryzowanej.

5.

Okres pełnienia służby w jednostce zmilitaryzowanej wlicza się do okresu zatrudnienia

w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.

1.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej są obowiązane do wykonywania poleceń

przełożonych, wydanych w sprawach służbowych.

2.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być wyznaczane przez kierownika

jednostki na inne stanowiska pracy, niż zajmowały w dniu powołania do tej służby.

3.

Wyznaczenie na niższe stanowisko pracy może nastąpić tylko

1)

w razie naruszenia dyscypliny służby w jednostce zmiIitaryzowanej;

2)

ze względu na potrzeby organizacyjne jednostki zmilitaryzowanej;

3)

na wniosek osoby zainteresowanej.

4.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej mogą być przenoszone do innej jednostki.

Przeniesienie następuje w drodze nadania przydziału organizacyjno-mobilizacyjnego.

5.

Jeżeli przeniesienie, o którym mowa w ust. 4, miałoby nastąpić do jednostki zmilitaryzowanej

mającej siedzibę w innej miejscowości, przepisu ust. 4 nie stosuje się do

1)

kobiet w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu;

2)

(uchylony);

3

osób sprawujących opiekę nad

a)

dziećmi do lat szesnastu,

b)

wspólnie z nimi zamieszkałymi osobami obłożnie chorymi lub osobami, wobec których

orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji na podstawie

ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, lub zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych,

jeżeli opieki tej nie można powierzyć innej osobie.

1.

Osoby pełniące służbę w jednostce zmilitaryzowanej otrzymują w razie ogłoszenia mobilizacji,

ogłoszenia stanu wojennego i w czasie wojny, z zastrzeżeniem ust. 2, wynagrodzenie

według zajmowanego stanowiska służbowego.

2.

Wynagrodzenie osób pełniących służbę w jednostce zmilitaryzowanej nie może być niższe

od otrzymywanego w dniu powołania do tej służby.

3.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, stawki wynagrodzenia osób pełniących

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych, z uwzględnieniem zakresu zadań powierzonego

dla poszczególnych stanowisk.

Minister właściwy do spraw wewnętrznych określa, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółową organizację i sposób odbywania służby w obronie cywilnej, uwzględniając

w szczególności zasady i tryb powoływania i przeznaczania do służby oraz zwalniania

ze służby, wzory kart powołania do zasadniczej służby w obronie cywilnej oraz karty

przydziału do formacji obrony cywilnej, zasady i tryb udzielania wyróżnień i wymierzania

kar dyscyplinarnych oraz uprawnienia przełożonych w tym zakresie, zasady wykonywania

i skreślania kar;

2)

wzór odznaki wzorowego ratownika, z uwzględnieniem także wzoru legitymacji do odznaki;

3)

wzory oznak oraz sposób noszenia tych oznak i umundurowania, uwzględniając w szczególności

międzynarodowe i krajowe oznaki obrony cywilnej;

4)

normy umundurowania przysługującego osobom odbywającym służbę w obronie cywilnej,

uwzględniając potrzeby poszczególnych specjalistycznych formacji;

5)

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych wysokość równoważnika

pieniężnego w zamian za umundurowanie ratowników, z uwzględnieniem zasad jego wypłacania

oraz organów właściwych w tym zakresie.

1.

Służba w jednostkach zmilitaryzowanych jest wykonywana w wymiarze i rozkładzie czasu

określonym w ogólnie obowiązujących przepisach prawa pracy.

2.

Minister (wojewoda), któremu podlega jednostka zmilitaryzowana, może ustalać inny

niż określony w ust. 1 wymiar i rozkład czasu służby, z zachowaniem prawa do wypoczynku.

3

Czas służby ustalony przez właściwe organy na podstawie ust. 2 nie może naruszać ogólnie

obowiązujących przepisów prawa pracy dotyczących ochrony pracy kobiet i zatrudnienia

młodocianych, a także dotyczących czasu pracy pracowników zatrudnionych w warunkach

szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia oraz pracowników uznanych za osoby

niepełnosprawne w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

1.

Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełniące

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia w czasie ćwiczeń

albo służby umundurowania i oznak, jeżeli umundurowanie i oznaki zostały ustanowione

dla jednostki organizacyjnej, w której są odbywane ćwiczenia lub jest pełniona służba.

2.

Osoby odbywające ćwiczenia w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełniących

służbę w jednostkach zmilitaryzowanych są obowiązane do noszenia, w czasie ćwiczeń

albo służby, uzbrojenia i innego wyposażenia specjalnego przewidzianego w odrębnych

przepisach dla jednostek organizacyjnych, w których są odbywane ćwiczenia lub jest

pełniona służba.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 1 lipca 1984 r.

1.

Kierownikiem jednostki przewidzianej do militaryzacji jest kierownik jednostki organizacyjnej,

którą przewiduje się objąć militaryzacją, albo kierownik jednostki organizacyjnej

stanowiącej bazę formowania specjalnie tworzonej jednostki zmilitaryzowanej.

2.

Kierownikiem jednostki zmilitaryzowanej jest kierownik jednostki organizacyjnej objętej

militaryzacją.

3.

Jednostki przewidziane do militaryzacji w sprawach przygotowania ich objęcia militaryzacją

podlegają właściwym ministrom (wojewodom) zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami.

4.

Jednostki zmilitaryzowane podlegają ministrom właściwym ze względu na przedmiot ich

działania albo właściwym miejscowo wojewodom, zgodnie z ogólnie obowiązującymi przepisami.

5.

Jednostki zmilitaryzowane wykonują zadania ustalone przez organy, którym podlegają.

1.

Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane ministrom (wojewodom) innym

niż określeni w art. 187 ust. 3 i 4 albo organom obrony cywilnej.

2.

Rada Ministrów może przydzielić jednostki zmilitaryzowane do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej

Polskiej.

3.

W wypadkach, o których mowa w ust. 2, jednostka zmilitaryzowana podlega organowi wojskowemu

określonemu przez Ministra Obrony Narodowej.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania

w sprawach, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem w szczególności potrzeb organizacyjnych

Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz struktury dowodzenia tymi Siłami Zbrojnymi

w czasie pokoju i na wypadek wojny.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2004 r., z wyjątkiem art. 4 ust. 4-6, art.

78 ust. 4, art. 170 ust. 3, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Obywatel polski może przyjąć służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej

za zgodą organu, o którym mowa w art. 199d.

Obywatelowi polskiemu podlegającemu obowiązkowi czynnej służby wojskowej może być

udzielona zgoda na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej tylko w przypadku,

gdy odbył on zasadniczą służbę wojskową lub przeszkolenie wojskowe albo bez odbycia

tej służby został przeniesiony do rezerwy i nie posiada przydziału mobilizacyjnego

lub pracowniczego przydziału mobilizacyjnego.

Zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej można udzielić, jeżeli

łącznie spełnione są następujące warunki

1)

służba ta nie narusza interesów Rzeczypospolitej Polskiej;

2)

służba nie jest zakazana przez prawo międzynarodowe;

3)

służba nie wpłynie na zadania wykonywane przez Siły Zbrojne;

4)

nie zachodzi przeszkoda, o której mowa w art. 199b.

1.

Zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej udziela, z zastrzeżeniem

ust. 2, minister właściwy do spraw wewnętrznych po zasięgnięciu opinii Ministra Obrony

Narodowej.

2.

Obywatelom polskim będącym żołnierzami w czynnej służbie wojskowej lub byłymi żołnierzami

zawodowymi, zgody, o której mowa w ust. 1, udziela Minister Obrony Narodowej.

3.

Udzielenie zgody i odmowa jej udzielenia następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Udzielenie zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej nie rodzi

odpowiedzialności organów Rzeczypospolitej Polskiej za następstwa podjęcia tej służby.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb udzielania obywatelom polskim

zgody na służbę w obcym wojsku lub obcej organizacji wojskowej, uwzględniając w szczególności,

że w udzielonej zgodzie należy podać nazwę obcego wojska lub obcej organizacji wojskowej,

w której może być pełniona służba, oraz okres, na jaki zgoda jest udzielona, a także

wymóg powiadomienia polskiego urzędu konsularnego o terminie i miejscu rozpoczęcia

służby oraz jej zakończenia.

1

Na osoby posiadające obywatelstwo polskie, które ukończyły szesnaście, a nie przekroczyły

sześćdziesięciu lat życia, może być nałożony obowiązek świadczeń osobistych, polegających

na wykonywaniu różnego rodzaju prac doraźnych na rzecz przygotowania obrony państwa

albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

2.

Obowiązek świadczeń osobistych może obejmować również obowiązek użycia posiadanych

narzędzi prostych, a w stosunku do osób wykonujących świadczenia polegające na doręczaniu

dokumentów powołania do czynnej służby wojskowej oraz wezwań do wykonania świadczeń,

zwanych dalej „kurierami” - także posiadanych środków transportowych.

3

Obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony w związku z ćwiczeniami wojskowymi,

ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do militaryzacji, ćwiczeniami w obronie cywilnej

oraz ćwiczeniami praktycznymi w zakresie powszechnej samoobrony, a także w celu dostarczenia

i obsługi przedmiotów świadczeń rzeczowych, z zastrzeżeniem ust. 4.

4.

W stosunku do kurierów obowiązek świadczeń osobistych może być nałożony tylko w celu

sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

1.

Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo dwunastu godzin,

a w stosunku do kurierów oraz osób dostarczających i obsługujących przedmioty świadczeń

rzeczowych - czterdziestu ośmiu godzin.

2.

Nałożenie obowiązku wykonania świadczenia osobistego może nastąpić najwyżej trzy razy

w roku.

3.

Do czasu wykonywania świadczeń osobistych, o których mowa w ust. 1, wlicza się

1)

czas dojazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do miejsca pobytu

stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące, nie więcej jednak niż

łącznie dwie godziny;

2)

czas przeznaczony na wypoczynek, nie więcej jednak niż osiem godzin, jeżeli świadczenie

jest wykonywane dłużej niż dwanaście godzin.

1

Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) nakłada, w drodze decyzji administracyjnej,

obowiązek świadczeń osobistych na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień, kierownika

jednostki organizacyjnej stanowiącej bazę formowania specjalnie tworzonej jednostki

zmilitaryzowanej, kierownika jednostki organizacyjnej wykonującej zadania na potrzeby

obrony państwa, o której mowa w art. 208 ust. 2, albo właściwego organu obrony cywilnej.

2.

Decyzję o nałożeniu obowiązku wykonania świadczenia osobistego doręcza się osobie

zobowiązanej i wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem, na czternaście dni przed

terminem stawienia się do wykonania świadczenia.

3.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie zobowiązanej i wnioskodawcy

odwołanie do wojewody, w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji. Decyzja ta może

być zmieniona przez wojewodę również z urzędu, jeżeli została wydana z naruszeniem

przepisów prawa.

4.

Decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności w terminie

w niej określonym.

5.

Osoba, na którą nałożono obowiązek wykonania świadczenia osobistego, jest obowiązana

stawić się do wykonania tego świadczenia w terminie i miejscu wskazanym w decyzji.

6.

Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

7.

Przepisów ust. 1-5 nie stosuje się do kurierów.

1.

Orzeczona przed dniem wejścia w życie ustawy zupełna niezdolność do służby wojskowej

(kategoria „E”) oznacza trwałą niezdolność do służby wojskowej i do służby w formacjach

samoobrony.

2.

Osoby uznane przed dniem wejścia w życie ustawy za niezdolne do służby wojskowej w

czasie pokoju (kategoria „D”) mogą być przeznaczone do służby w formacjach samoobrony

bez zmiany wydanego w stosunku do nich orzeczenia.

1.

Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje w czasie pokoju decyzję administracyjną

o przeznaczeniu osoby do wykonania świadczeń osobistych, w tym planowanych do wykonania

w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i jednostek organizacyjnych,

o których mowa w art. 202 ust. 1.

2.

Przeznaczenie osób do funkcji kuriera następuje z urzędu lub na wniosek wojskowego

komendanta uzupełnień.

3.

Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się osobie przeznaczonej do wykonywania świadczeń

osobistych oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem.

4.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie przeznaczonej do wykonywania

świadczeń osobistych i wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie czternastu dni

od dnia doręczenia decyzji.

5.

Osoby, którym wydano ostateczne decyzje administracyjne o przeznaczeniu ich do wykonania

świadczeń osobistych, mogą być z urzędu lub na wniosek organów i kierowników jednostek

organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1, wzywane przez wójta lub burmistrza

(prezydenta miasta) do wykonania tych świadczeń.

6.

Wezwanie osób przeznaczonych do funkcji kuriera do wykonania świadczenia osobistego

polegającego na doręczeniu dokumentów, o których mowa w art. 200 ust. 2, może nastąpić

z urzędu lub na wniosek wojskowego komendanta uzupełnień.

7.

Wezwania, o których mowa w ust. 5 i 6, mogą zobowiązywać do wykonania świadczeń osobistych

w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

8.

Od wezwań, o których mowa w ust. 5 i 6, odwołanie nie przysługuje.

9.

Osoby, o których mowa w ust. 5 i 6, są obowiązane stawić się do wykonania świadczenia

osobistego w terminie i miejscu wskazanych w wezwaniu.

10.

Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

Zasadnicza służba wojskowa w systemie obrony terytorialnej przewidziana w dotychczasowych

przepisach o powszechnym obowiązku wojskowym staje się wojskowym szkoleniem poborowych

przewidzianym w art. 79 niniejszej ustawy.

1

Za wykonanie świadczenia osobistego przysługuje ryczałt godzinowy w wysokości 1/178

kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,

ustalanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, za każdą godzinę czasu, o którym mowa w art. 201 ust. 1 i 3, z zastrzeżeniem ust.

2 i 3.

2.

Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie pracy i pracodawca

nie wypłacił wynagrodzenia za czas pracy opuszczony z powodu świadczenia osobistego,

osobie wykonującej świadczenie przysługuje za opuszczony czas pracy należność pieniężna

- zamiast ryczałtu, o którym mowa w ust. 1, w wysokości odpowiadającej utraconemu

wynagrodzeniu za pracę. Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia pracodawcy.

3.

Jeżeli świadczenie osobiste jest wykonywane przez pracownika w czasie urlopu wypoczynkowego,

osobie wykonującej świadczenie przysługuje za czas wykonywania świadczenia, równy

średniemu dziennemu wymiarowi czasu pracy, należność pieniężna, zamiast ryczałtu,

o którym mowa w ust. 1, obliczona według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia

za urlop wypoczynkowy. Należność tę wypłaca się na podstawie zaświadczenia pracodawcy.

4.

Ryczałt i należność, o których mowa w ust. 1-3, wypłaca jednostka organizacyjna, na

której rzecz jest wykonywane świadczenie osobiste.

5.

Osobom wykonującym świadczenia osobiste przysługuje bezpłatne wyżywienie, na zasadach

określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.

6.

Koszty przejazdu do miejsca wykonywania świadczenia osobistego i powrotu do miejsca

pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące ponosi jednostka

organizacyjna, na której rzecz jest wykonywane świadczenie.

Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa

1)

o zwolnieniu od powszechnego obowiązku wojskowego - należy przez to rozumieć zwolnienie

od obowiązku służby wojskowej;

2)

o przepisach o powszechnym obowiązku wojskowym - należy przez to rozumieć przepisy

niniejszej ustawy i przepisy wydane na jej podstawie;

3)

o wojskowych komendach i komendantach wojewódzkich oraz rejonowych - należy przez

to rozumieć wojewódzkie i powiatowe sztaby wojskowe oraz szefów tych sztabów.

1

Pracodawca jest obowiązany zwolnić (usprawiedliwić nieobecność w pracy) pracownika

na czas niezbędny do wykonywania świadczenia osobistego.

2.

Czas zwolnienia od pracy (nieobecności w pracy) z powodu wykonywania świadczenia osobistego

wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych.

1.

Osobom wykonującym świadczenia osobiste, które zachorowały lub doznały uszczerbku

na zdrowiu podczas lub w związku z wykonywaniem tych świadczeń albo w bezpośredniej

drodze do miejsca ich wykonywania lub w drodze powrotnej, przysługuje prawo do bezpłatnego

korzystania ze świadczeń publicznych zakładów opieki zdrowotnej.

2

Ministrowie Obrony Narodowej oraz właściwy do spraw zdrowia określają, w drodze rozporządzenia,

zasady korzystania ze świadczeń przewidzianych w ust. 1 oraz zakres i tryb ich udzielania,

uwzględniając w szczególności publiczne zakłady opieki zdrowotnej utworzone przez

Ministra Obrony Narodowej, zakres przedmiotowy oraz dostępność udzielanych świadczeń.

3.

Osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku powstałego podczas lub

w związku z wykonywaniem świadczeń osobistych albo w bezpośredniej drodze do miejsca

wykonywania tych świadczeń lub w drodze powrotnej, oraz członkom rodzin osób zmarłych

wskutek takiego wypadku przysługują świadczenia na zasadach i w trybie przewidzianym

dla pracowników w przepisach o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób

zawodowych, z tym że prawo do świadczeń ustala i świadczenia wypłaca Zakład Ubezpieczeń

Społecznych.

1.

Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają, z zastrzeżeniem ust. 2

1)

osoby wybrane do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej lub organów samorządu terytorialnego

na czas pełnienia mandatu;

2)

żołnierze pełniący czynną służbę wojskową oraz osoby, którym doręczono kartę powołania

do tej służby, jeżeli termin stawienia się do służby koliduje z terminem wykonania

świadczenia;

3)

poborowi odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej lub służbę zastępczą;

4)

osoby, wobec których orzeczono stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie

rolnym na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, osoby uznane za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji albo

całkowicie niezdolne do pracy na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również osoby zaliczone do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności albo umiarkowanym

stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych;

5)

sędziowie, prokuratorzy, funkcjonariusze Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,

Agencji Wywiadu, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby Więziennej, Państwowej

Straży Pożarnej, Straży Ochrony Kolei oraz pracownicy specjalistycznych uzbrojonych

formacji ochronnych w jednostkach organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub

nadzorowanych przez ministrów, kierowników urzędów centralnych, wojewodów, Prezesa

Narodowego Banku Polskiego oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji;

6)

kobiety w ciąży i w okresie sześciu miesięcy po odbyciu porodu oraz osoby sprawujące

opiekę nad dziećmi do lat ośmiu;

7)

osoby sprawujące opiekę nad wspólnie z nimi zamieszkałymi dziećmi od lat ośmiu do

szesnastu, osobami, wobec których orzeczono stałą niezdolność do pracy w gospodarstwie

rolnym lub uznanymi za całkowicie niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji

albo zaliczonymi do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na podstawie ustaw,

o których mowa w pkt 4, a także osobami obłożnie chorymi, jeżeli opieki tej nie można

powierzyć innym osobom;

8)

osoby zatrudnione na stanowiskach kierowników publicznych zakładów opieki zdrowotnej

oraz na stanowiskach w opiece społecznej i placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

2.

Zwolnienie osób, o których mowa w ust. 1, od obowiązku świadczeń osobistych następuje

na podstawie dokumentów potwierdzających przyczynę zwolnienia i przedstawionych wójtowi

lub burmistrzowi (prezydentowi miasta) przez zainteresowane osoby.

W art. 17 § 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów postępowania karnego

(Dz. U. z 1950 r. Nr 38, poz. 348, z 1954 r. Nr 34, poz. 142, z 1955 r. Nr 46, poz. 309, z 1958 r. Nr 18, poz. 76 i z 1959 r. Nr 14, poz. 75) przepis lit. b) otrzymuje brzmienie

„

b)

osoby powołane do czynnej służby wojskowej z upływem terminu, w którym były obowiązane

stawić się do tej służby, w sprawach o przestępstwa określone w art. 188 i 189 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej

(Dz. U. Nr 44, poz. 220), a poborowi także w sprawach o przestępstwa popełnione w drodze z miejsca pobytu

do miejsca odbywania służby wojskowej.

”

1.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń osobistych, przeznaczania

do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;

2)

wzory planów i wykazów świadczeń osobistych prowadzonych przez wojewodę, terenowe

organy administracji wojskowej, organy samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne,

na rzecz których może być wykonywane świadczenie osobiste;

3)

wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań i obwieszczeń oraz zaświadczeń wydawanych

w sprawach świadczeń osobistych;

4)

tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczeń osobistych

oraz dokumenty składane w celu ich wypłacenia.

2.

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić w szczególności priorytet

zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań realizowanych na ich rzecz, obowiązek

informowania się tych organów oraz ich powiadamiania przez osoby przeznaczone lub

zobowiązane do wykonania świadczeń osobistych o sytuacjach i okolicznościach mających

wpływ na ich wykonanie, sposób i miejsce przechowywania dokumentów oraz zakres udostępniania

lub doręczania planów i wykazów świadczeń osobistych, bądź ich wyciągów, lub innych

dokumentów sporządzanych w tych sprawach, możliwość wypłacania ryczałtu i należności

pieniężnych nie wcześniej niż po wykonaniu świadczenia osobistego oraz obowiązek ich

zwrotu w przypadku nienależnej wypłaty.

Wojewoda koordynuje na obszarze województwa działalność organów samorządu terytorialnego

w zakresie planowania i nakładania obowiązku świadczeń osobistych, w tym

1)

prowadzi zbiorczy wykaz świadczeń osobistych przewidzianych do realizacji na obszarze

województwa;

2)

planuje wydatki finansowe związane z nakładaniem obowiązku świadczeń osobistych na

obszarze województwa;

3)

nadzoruje zadania związane z planowaniem, typowaniem i nakładaniem świadczeń osobistych

na obszarze województwa;

4)

analizuje potrzeby i możliwości realizacji świadczeń osobistych przez organy gminy

na obszarze województwa, a w razie potrzeby wskazuje wójta lub burmistrza (prezydenta

miasta), który może zrealizować zadania nałożenia tych świadczeń.

W dekrecie z dnia 14 sierpnia 1954 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

oraz ich rodzin

(Dz. U. z 1958 r. Nr 23, poz. 98 i Nr 36, poz. 164, z 1959 r. Nr 14, poz. 75, z 1961 r. Nr 6, poz. 39 oraz z 1965 r. Nr 14, poz. 98) wprowadza się następujące zmiany

1)

art. 5 i 6 otrzymują brzmienie

„

Art. 5.

Żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, do których stosuje się przepisy dekretu,

zwanymi w dalszym ciągu „żołnierzami”, są

1)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zasadniczą służbę wojskową;

2)

szeregowcy i podoficerowie odbywający zajęcia szkoleniowe, przeszkolenie na obozie

lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia poborowych;

3)

szeregowcy i podoficerowie odbywający przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych

w ramach wojskowego szkolenia studentów;

4)

kandydaci na żołnierzy zawodowych kształceni w szkołach i na kursach wojskowych;

5)

szeregowcy, podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający ćwiczenia wojskowe;

6)

podoficerowie, chorążowie i oficerowie odbywający okresową służbę wojskową;

7)

szeregowcy i podoficerowie, pełniący służbę wojskową w razie wprowadzenia stanu bezpośredniego

zagrożenia bezpieczeństwa Państwa, ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.

Art. 6.

Oficerowie i chorążowie zawodowi, podoficerowie zawodowi i nadterminowi oraz oficerowie

i chorążowie powołani z rezerwy do czynnej służby wojskowej w przypadkach określonych

w art. 5 pkt 7, jak również członkowie ich rodzin otrzymują zaopatrzenie określone

w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz

ich rodzin.

”

;

2)

w art. 13 dodaje się ust. 4 w brzmieniu

„

4.

Żołnierzom, którzy odbywali okresową służbę wojskową, oraz członkom ich rodzin za

podstawę wymiaru renty mogą być przyjęte w zależności od wyboru zainteresowanego zarobki

osiągane przed powołaniem do tej służby albo uposażenie otrzymywane z tytułu odbywania

okresowej służby wojskowej, z tym że podstawa wymiaru nie może być niższa od kwot

określonych na podstawie ust. 3.

”

1.

Na urzędy i instytucje państwowe oraz przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne,

a także osoby fizyczne może być nałożony obowiązek świadczeń rzeczowych, polegających

na oddaniu do używania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele przygotowania

obrony Państwa.

2

Świadczenia rzeczowe mogą być wykonywane na rzecz Sił Zbrojnych, jednostek organizacyjnych

stanowiących bazy formowania specjalnie tworzonych jednostek zmilitaryzowanych, jednostek

organizacyjnych obrony cywilnej oraz jednostek organizacyjnych wykonujących zadania

na potrzeby obrony państwa albo zwalczania klęsk żywiołowych i likwidacji ich skutków.

2a

Jednostkami organizacyjnymi wykonującymi zadania na potrzeby obrony państwa są jednostki

organizacyjne Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży

Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, jednostki

organizacyjne podległe i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, niewchodzące

w skład Sił Zbrojnych, a także państwowe jednostki organizacyjne, o których mowa w

art. 221 ust. 1 i 2.

3.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do zakwaterowania przejściowego Sił Zbrojnych.

4

Przedmiotem świadczeń rzeczowych nie mogą być

1)

tereny, pomieszczenia, środki transportowe, maszyny i inny sprzęt, znajdujące się

w posiadaniu

a)

jednostek organizacyjnych służących bezpośrednio działalności Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej

Polskiej, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady

Ministrów, ministerstw i urzędów wojewódzkich oraz Narodowego Banku Polskiego i banków,

a także Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych i Mennicy Państwowej,

b)

jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych odpowiednio

przez Ministra Obrony Narodowej, Ministra Sprawiedliwości, ministra właściwego do

spraw wewnętrznych, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szefa Agencji Wywiadu,

c)

przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych państw obcych oraz innych

przedstawicielstw i instytucji zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów

na mocy ustaw, umów lub powszechnie ustalonych zwyczajów międzynarodowych, jak również

członków tych przedstawicielstw, urzędów i instytucji oraz członków ich rodzin, a

także innych osób zrównanych z nimi w zakresie przywilejów i immunitetów, jeżeli nie

posiadają obywatelstwa polskiego;

2)

biblioteki, muzea, archiwa i zabytki uznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

za pomniki historii oraz dobra kulturalne, o których mowa w art. 218 ustawy, oraz

obiekty wpisane na „listę dziedzictwa światowego” na podstawie Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyjętej

w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r.

(Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190 i 191);

3)

zbiory naukowe i artystyczne mające charakter publiczny;

4)

świątynie, domy modlitwy oraz pomieszczenia kościołów i innych związków wyznaniowych

mających osobowość prawną, wraz ze znajdującymi się w nich przedmiotami przeznaczonymi

do wykonywania kultu religijnego;

5)

przedmioty wyłączone spod egzekucji stosownie do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

(Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm., z wyjątkiem narzędzi prostych oraz środków transportowych;

6)

parki narodowe i rezerwaty przyrody;

7)

przedszkola, domy dziecka, zakłady opiekuńczo-wychowawcze, szkoły specjalne i internaty

tych szkół, specjalne ośrodki wychowawcze i szkolno-wychowawcze oraz poradnie psychologiczno-pedagogiczne;

8)

urządzenia i sieci telekomunikacyjne

a)

ujęte w planach działania operatorów publicznych na wypadek sytuacji szczególnych

zagrożeń, sporządzonych w trybie określonym w art. 64 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne

(Dz. U. Nr 73, poz. 852, z późn. zm.

b)

niezbędne do wykonania decyzji nałożonych na operatorów telekomunikacyjnych przez

ministra właściwego do spraw łączności w trybie określonym w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. - Prawo telekomunikacyjne

9)

pojazdy samochodowe niedopuszczone do ruchu po drogach publicznych oraz używane wyłącznie

do przewozu wewnątrz zakładu, po przedstawieniu przez posiadacza odpowiednich dokumentów.

5.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, dla wykonania niezbędnych świadczeń

rzeczowych

1)

rodzaj i liczbę nieruchomości, które mogą być w tym celu w użytkowaniu w danym roku

kalendarzowym,

2)

rodzaj i liczbę rzeczy ruchomych, jakie w danym roku kalendarzowym mogą być w tym

celu pobrane,

uwzględniając w szczególności potrzeby związane z prowadzeniem poboru, przeprowadzaniem

ćwiczeń wojskowych, w tym organizowanych z zastosowaniem natychmiastowego stawiennictwa

żołnierzy rezerwy i sprawdzaniem gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

W art. 18 dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy

za szkody wyrządzone jednostce wojskowej

(Dz. U. Nr 40, poz. 247) ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Przepisy dekretu, z wyjątkiem art. 15, stosuje się również

1)

do pracowników cywilnych zatrudnionych w jednostkach wojskowych;

2)

do żołnierzy, którzy nie pełnią czynnej służby wojskowej - w razie uszkodzenia, utraty

lub zniszczenia przed ustalonym okresem używalności przedmiotów umundurowania i wyekwipowania

wojskowego, wydanych im do celów związanych z wykonywaniem powszechnego obowiązku

obrony.

”

1.

Czas wykonywania świadczeń rzeczowych nie może przekraczać jednorazowo w przypadku

pobrania przedmiotu świadczenia

1)

w celu sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych - czterdziestu ośmiu godzin;

2

w związku z ćwiczeniami wojskowymi lub ćwiczeniami w jednostkach przewidzianych do

militaryzacji - siedmiu dni;

3)

w związku z ćwiczeniami w obronie cywilnej lub ćwiczeniami praktycznymi w zakresie

powszechnej samoobrony - dwudziestu czterech godzin.

2.

Nałożenie obowiązku świadczenia rzeczowego może nastąpić najwyżej trzy razy w roku,

z tym że w wymiarze określonym w ust. 1 pkt 2 - tylko jeden raz.

3.

Do czasu wykonywania świadczeń rzeczowych, o którym mowa w ust. 1, wlicza się czas

niezbędny do dostarczenia przedmiotu świadczenia do wskazanego miejsca oraz jego powrotu

do miejsca postoju (przechowywania), nie więcej jednak niż dwie godziny.

4.

Ograniczenie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy używania nieruchomości udostępnianych

na czas przeprowadzenia rejestracji przedpoborowych oraz poboru.

5

Ograniczeń, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz w art. 210 i 211, nie stosuje się do

używania nieruchomości i rzeczy ruchomych udostępnionych w celu zwalczania klęsk żywiołowych

i likwidacji ich skutków.

W ustawie z dnia 6 czerwca 1958 r. o uposażeniu żołnierzy

(Dz. U. Nr 36, poz. 165) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 6 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Prawo do uposażenia powstaje z dniem stawienia się żołnierza do pełnienia służby w

określonym miejscu.

”

;

2)

tytuł rozdziału drugiego otrzymuje brzmienie

„

Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych i służby okresowej.

”

;

3)

art. 21 otrzymuje brzmienie

„

Art. 21.

Żołnierze służby okresowej otrzymują uposażenie i inne należności na zasadach określonych

przez Radę Ministrów.

”

;

4)

w art. 25 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Żołnierze odbywający przeszkolenie na obozie lub inną służbę w ramach wojskowego szkolenia

poborowych, przeszkolenie wojskowe w jednostkach wojskowych w ramach wojskowego szkolenia

studentów albo ćwiczenia wojskowe otrzymują uposażenie zasadnicze według posiadanego

stopnia wojskowego w przypadkach, na zasadach i w wysokości określonej przez Ministra

Obrony Narodowej w porozumieniu z Przewodniczącym Komitetu Pracy i Płac.

”

1

Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o przeznaczeniu

nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń rzeczowych, w tym planowanych

do wykonania w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny, na wniosek organów i

kierowników jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1.

2.

Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy

ruchomej oraz wnioskodawcy na piśmie wraz z uzasadnieniem.

3.

Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje posiadaczowi nieruchomości lub rzeczy

ruchomej oraz wnioskodawcy odwołanie do wojewody, w terminie czternastu dni od dnia

doręczenia decyzji. Decyzja ta może być zmieniona przez wojewodę również z urzędu,

jeżeli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.

4

W decyzji, o której mowa w ust. 1, można zobowiązać posiadaczy nieruchomości lub rzeczy

ruchomych do wykonania tych świadczeń bez odrębnego wezwania.

W Kodeksie karnym Wojska Polskiego skreśla się art. 113 i 114.

1

Posiadacz nieruchomości lub rzeczy ruchomej, wobec którego wydano ostateczną decyzję

administracyjną o przeznaczeniu nieruchomości lub rzeczy ruchomej na cele świadczeń

rzeczowych, może być, na wniosek organów i kierowników jednostek organizacyjnych,

o których mowa w art. 202 ust. 1, wezwany przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta)

do wykonania tego świadczenia.

2.

Wezwanie, o którym mowa w ust. 1, doręcza się na czternaście dni przed terminem wykonania

świadczenia, z wyjątkiem przypadków, w których wykonanie świadczenia następuje w celu

sprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił Zbrojnych.

3.

Od wezwania, o którym mowa w ust. 1, odwołanie nie przysługuje.

4.

Wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności w

terminie w nim określonym.

5.

Posiadacz, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany oddać do używania przedmiot świadczenia

w terminie i miejscu wskazanym w wezwaniu.

6.

Przepisy art. 60 i 61 stosuje się odpowiednio.

W ustawie z dnia 14 lipca 1961 r. o ewidencji i kontroli ruchu ludności

(Dz. U. z 1961 r. Nr 33, poz. 164 i z 1963 r. Nr 15, poz. 77) skreśla się art. 13.

1.

Posiadacze nieruchomości i rzeczy ruchomych, wobec których wydano ostateczną decyzję

o przeznaczeniu tych nieruchomości i rzeczy ruchomych na cele świadczeń rzeczowych,

są obowiązani informować wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) o rozporządzeniu

tą nieruchomością lub rzeczą ruchomą.

2

Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorcy

są obowiązani, na żądanie wojskowych komendantów uzupełnień oraz właściwych organów

obrony cywilnej, do udzielania informacji, według posiadanych ewidencji, o stanie

nieruchomości i rzeczy ruchomych mogących być przedmiotem świadczeń rzeczowych.

3.

W stosunku do żołnierzy, których służbę wojskową normują przepisy niniejszej ustawy,

tracą moc przepisy

1)

ustawy z dnia 13 grudnia 1957 r. o służbie wojskowej oficerów Sił Zbrojnych

(Dz. U. z 1958 r. Nr 2, poz. 5 oraz z 1963 r. Nr 15, poz. 78 i Nr 50, poz. 277);

2)

ustawy z dnia 6 czerwca 1958 r. o służbie wojskowej szeregowców i podoficerów Sił

Zbrojnych

(Dz. U. z 1958 r. Nr 36, poz. 164, z 1959 r. Nr 14, poz. 75, z 1961 r. Nr 6, poz. 39 oraz z 1963 r. Nr 22, poz. 114 i Nr 50, poz. 277);

3)

ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o służbie wojskowej chorążych Sił Zbrojnych

(Dz. U. Nr 15, poz. 78).

1.

Posiadacz przedmiotu świadczenia wezwany do wykonania świadczenia jest obowiązany

oddać go do używania w stanie przydatnym do użytku wraz z dotyczącymi go dokumentami.

2.

Biorący przedmiot świadczenia jest obowiązany używać go w sposób odpowiadający jego

właściwościom i przeznaczeniu. Biorący ponosi zwykłe koszty i inne ciężary związane

z utrzymaniem przedmiotu świadczenia, a poczynione przez niego wydatki lub nakłady

na przedmiot świadczenia nie podlegają zwrotowi.

3.

Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za jego utratę lub uszkodzenia oraz

za szkody wynikłe z używania go w sposób sprzeczny z jego właściwościami lub przeznaczeniem.

4.

Biorący jest obowiązany zwrócić posiadaczowi przedmiot świadczenia w stanie niepogorszonym.

Biorący nie ponosi odpowiedzialności za zużycie przedmiotu świadczenia będące następstwem

prawidłowego używania.

5.

Biorący przedmiot świadczenia jest odpowiedzialny za szkody wynikłe z niezwrócenia

go w terminie oraz z tytułu napraw wykonywanych po tym terminie wskutek uszkodzeń

powstałych w czasie używania go przez biorącego.

6.

Roszczenia posiadacza przeciwko biorącemu, o których mowa w ust. 3-5, przedawniają

się z upływem roku od dnia zwrotu przedmiotu świadczenia.

Do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy zachowują moc

przepisy dotychczasowe ze zmianami wynikającymi z niniejszej ustawy.

1.

Za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego przysługuje jego posiadaczowi ryczałt

w wysokości odpowiadającej szkodzie poniesionej wskutek jego dostarczenia oraz stawce

jego amortyzacji.

2.

Ryczałt za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego wypłaca jednostka organizacyjna,

na której rzecz świadczenie zostało wykonane.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

tryb i zakres planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, przeznaczania

do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania;

2)

rodzaje planów, zestawień i wykazów świadczeń rzeczowych prowadzonych przez wojewodę,

terenowe organy administracji wojskowej, organy samorządu terytorialnego i jednostki

organizacyjne, na rzecz których może być wykonywane świadczenie rzeczowe;

3)

wzory decyzji administracyjnych, wniosków, wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych;

4)

tryb i zakres żądania oraz przekazywania informacji, o których mowa w art. 212;

5)

tryb oddania, przyjęcia i zwrotu przedmiotu świadczeń rzeczowych oraz tryb dochodzenia

roszczeń, o których mowa w art. 213;

6)

wykaz dobowych stawek ryczałtu za używanie poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych,

o których mowa w art. 214.

2.

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić w szczególności priorytet

zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań realizowanych na ich rzecz; obowiązek

informowania się organów i jednostek organizacyjnych właściwych w sprawach świadczeń

rzeczowych oraz ich powiadamiania przez osoby zobowiązane do wykonywania tych świadczeń

o sytuacjach i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie; sposób i miejsce przechowywania

dokumentów oraz zakres udostępniania lub doręczania planów, zestawień i wykazów świadczeń

rzeczowych, bądź ich wyciągów, lub innych dokumentów sporządzanych w tych sprawach;

możliwość przechowywania i doręczania wezwań w sprawach świadczeń rzeczowych przez

organy lub jednostki organizacyjne, na rzecz których będzie wykonywane świadczenie

rzeczowe; możliwość dokonywania oględzin nieruchomości i rzeczy ruchomych, które mogą

być lub są przedmiotem świadczeń rzeczowych; dopuszczenie drogi postępowania sądowego

w dochodzeniu roszczeń, o których mowa w art. 213, a także fakt, że ryczałt za używanie

poszczególnych przedmiotów świadczeń rzeczowych podlega corocznej waloryzacji.

Wojewoda koordynuje na obszarze województwa działalność organów samorządu terytorialnego

w zakresie planowania i nakładania obowiązku świadczeń rzeczowych, w tym

1)

prowadzi zbiorczy wykaz świadczeń rzeczowych przewidzianych do realizacji na obszarze

województwa;

2)

planuje wydatki finansowe związane z nakładaniem obowiązku świadczeń rzeczowych na

obszarze województwa;

3)

nadzoruje zadania związane z planowaniem, typowaniem i nakładaniem świadczeń rzeczowych

na obszarze województwa;

4)

analizuje potrzeby i możliwości realizacji świadczeń rzeczowych przez organy gminy

na obszarze województwa, a w razie potrzeby wskazuje wójta lub burmistrza (prezydenta

miasta), który może zrealizować zadania nałożenia tych świadczeń;

5)

może wystąpić do wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) z wnioskiem o przeznaczenie

nieruchomości na cele świadczeń rzeczowych w związku z użyciem ich w czasie poboru.

1

Osoby podlegające obowiązkowi świadczeń osobistych mogą być w każdym czasie w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny powołane do wykonania różnego rodzaju prac

doraźnych na rzecz Sił Zbrojnych, obrony cywilnej lub jednostek organizacyjnych wykonujących

zadania na potrzeby obrony państwa.

2.

Czas wykonywania świadczeń osobistych nie może przekraczać jednorazowo siedmiu dni.

1

Organy administracji rządowej, organy samorządu terytorialnego, przedsiębiorcy i inne

jednostki organizacyjne, organizacje społeczne oraz osoby fizyczne mogą być w razie

ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny zobowiązane do wykonania świadczeń rzeczowych,

polegających na oddaniu posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do używania przez

Siły Zbrojne, jednostki organizacyjne obrony cywilnej lub jednostki organizacyjne

wykonujące zadania na potrzeby obrony państwa.

2.

Przedmioty świadczeń rzeczowych podlegają zwrotowi po ustaniu potrzeby ich używania.

Dobra kultury objęte ochroną specjalną w rozumieniu Konwencji haskiej z dnia 14 maja 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu

zbrojnego

(Dz. U. z 1957 r. Nr 46, poz. 212) lub ochroną wzmocnioną w rozumieniu Drugiego Protokołu do tej Konwencji z dnia 26

marca 1999 r. nie mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych. Dobra kultury podlegające

w rozumieniu tej Konwencji ochronie ogólnej mogą być przedmiotem świadczeń rzeczowych

jedynie za zgodą wojewódzkiego konserwatora zabytków.

1.

Obowiązek świadczeń osobistych i rzeczowych nakłada wójt lub burmistrz (prezydent

miasta) na podstawie doraźnie zgłoszonych wniosków przez organy i kierowników jednostek

organizacyjnych, o których mowa w art. 202 ust. 1, a także dowódców jednostek wojskowych.

2.

Decyzji o nałożeniu obowiązku świadczenia nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności

w terminie w niej określonym.

3.

Wójt, burmistrz (prezydent miasta) w szczególnych sytuacjach, może nakładać obowiązek

świadczeń osobistych lub rzeczowych również w drodze obwieszczeń lub w inny sposób.

4.

Obowiązkowi świadczeń osobistych nie podlegają osoby reklamowane od obowiązku pełnienia

czynnej służby wojskowej.

5.

Do świadczeń osobistych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny stosuje się odpowiednio

przepisy art. 200 ust. 1 i 2, art. 201 ust. 3, art. 204-206a i art. 207a.

6.

Do świadczeń rzeczowych wykonywanych w czasie mobilizacji i wojny stosuje się odpowiednio

przepisy art. 208 ust. 4, art. 209 ust. 3, art. 211-214 i art. 215a.

7.

Osoby przeznaczone w czasie pokoju do wykonania świadczeń osobistych lub rzeczowych

są obowiązane do ich wykonania w terminie i miejscu określonym w decyzji o przeznaczeniu

lub w wezwaniu do wykonania tych świadczeń.

8.

Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia

1)

tryb i zakres nakładania obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych;

2)

wzory decyzji administracyjnych, wniosków i obwieszczeń oraz zaświadczeń wydawanych

w sprawach świadczeń osobistych i rzeczowych;

3)

szczegółowe zasady i tryb odpłatności za używanie przedmiotów świadczeń rzeczowych;

4)

tryb i sposób ustalania i wypłacania odszkodowań za szkody w nich powstałe;

5)

tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczeń osobistych,

a także dokumenty składane w celu ich wypłacania.

9.

W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 8, należy uwzględnić w szczególności priorytet

zadań realizowanych przez Siły Zbrojne lub zadań realizowanych na ich rzecz; obowiązek

informowania się tych organów oraz ich powiadamiania przez osoby zobowiązane do wykonywania

świadczeń o sytuacjach i okolicznościach mających wpływ na ich wykonanie; możliwość

dokonania odpłatności za używanie przedmiotu świadczenia rzeczowego lub wypłacenia

ryczałtu i należności pieniężnych za wykonanie świadczenia osobistego nie wcześniej

niż po wykonaniu tego świadczenia oraz obowiązek ich zwrotu w przypadku nienależnej

wypłaty.

Osobom obowiązanym do wykonywania świadczeń osobistych i członkom ich rodzin przysługują

uprawnienia określone w art. 206.

1.

Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego

oraz przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne mogą być zobowiązane do odpłatnego

1)

dostosowania posiadanych nieruchomości i rzeczy ruchomych do potrzeb obrony Państwa,

w sposób niezmieniający ich właściwości i przeznaczenia;

2)

przystosowania budowanych (przebudowywanych i rozbudowywanych) obiektów budowlanych

oraz wytwarzanych rzeczy ruchomych do potrzeb obrony Państwa, w sposób niezmieniający

ich właściwości i przeznaczenia;

3)

gromadzenia, przechowywania i konserwacji przedmiotów niezbędnych do wykonania czynności,

o których mowa w pkt 1 i 2.

2.

Terenowe organy administracji rządowej, instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego

oraz przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne mogą być zobowiązane do odpłatnego

wykonania zadań mobilizacyjnych na rzecz Sił Zbrojnych.

3.

Obowiązki i zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, są finansowane z budżetu państwa.

1.

Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa organy właściwe do nakładania obowiązków

i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2.

2.

W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

3.

Wykonanie obowiązku lub zadania następuje na podstawie umowy zawartej z wykonawcą

przez właściwy organ.

1.

(uchylony).

2.

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady i tryb nakładania i wykonywania

obowiązków i zadań, o których mowa w art. 221 ust. 1 i 2, zasady odpłatności za ich

wykonanie oraz zasady przeprowadzania przez właściwe organy kontroli ich wykonywania.

1.

Wojskowi komendanci uzupełnień prowadzą z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej ewidencję

wojskową osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających

osobowości prawnej podlegających obowiązkowi świadczeń na rzecz obrony oraz rzeczy

ruchomych i nieruchomości będących lub mogących być przedmiotem świadczeń rzeczowych,

których świadczeniobiorcą są lub mogą być Siły Zbrojne.

2.

Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, w zakresie osób fizycznych, osób prawnych

i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej przeznaczonych do

wykonania świadczeń na rzecz obrony wykonywanych na rzecz jednostek wojskowych oraz

rzeczy ruchomych i nieruchomości będących przedmiotem świadczeń rzeczowych w jednostkach

wojskowych prowadzą również dowódcy tych jednostek.

3.

Wojskowi komendanci uzupełnień udostępniają dowódcom jednostek wojskowych dane z ewidencji

wojskowej, o której mowa w ust. 1, w tym ewidencję osób fizycznych, osób prawnych

i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej przeznaczonych do

wykonania świadczeń na rzecz obrony wykonywanych na rzecz tych jednostek oraz rzeczy

ruchomych i nieruchomości będących przedmiotem świadczeń rzeczowych w tych jednostkach.

4.

Ewidencję wojskową, o której mowa w ust. 1, na szczeblu centralnym prowadzi w systemie

informatycznym szef komórki organizacyjnej Ministerstwa Obrony Narodowej właściwy

w sprawach zarządzania zasobami osobowymi.

5.

Organy administracji publicznej i przedsiębiorcy obowiązani są do bezpłatnego udostępniania

niezbędnych danych w celu ich przetwarzania w ewidencji wojskowej, o której mowa w

ust. 1.

6.

Do ewidencji wojskowej prowadzonej na szczeblu centralnym, w ramach udostępniania

danych, niezbędnych dla jej prowadzenia, przekazuje się na nośniku optycznym, magnetycznym

lub w drodze teletransmisji dane z centralnej ewidencji pojazdów i gromadzi się dane

określone w art. 80b ust. 1 pkt 1 lit. a-c, f i h, pkt 5 lit. a-c i pkt 6 lit. b ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

7.

Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje rzeczy ruchomych

i nieruchomości podlegających ewidencji wojskowej, zakres i sposób prowadzenia ewidencji,

z uwzględnieniem w szczególności danych osobowych osób podlegających obowiązkowi świadczeń

na rzecz obrony, w tym właścicieli, posiadaczy lub użytkowników rzeczy ruchomych i

nieruchomości objętych ewidencją, sposób zbierania, utrwalania i przechowywania danych,

a także tryb i zakres ich udostępniania.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 200, 201 i 211, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;

2)

art. 136 ust. 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Kto wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie

1)

nie zgłasza się do rejestracji albo nie stawia się przed komisją lekarską lub komisją

poborową w określonym terminie i miejscu albo nie przedstawia dokumentów, których

przedstawienie zostało nakazane,

2)

nie zgłasza się w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony,

3)

nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na wezwanie właściwych organów w sprawach

dotyczących powszechnego obowiązku obrony oraz odmawia poddania się badaniom lekarskim,

3a)

nie zawiadamia wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu

stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące pracownika

o jego zatrudnieniu i zwolnieniu oraz o kwalifikacjach i zajmowanym stanowisku,

3b)

nie zawiadamia wojskowego komendanta uzupełnień właściwego ze względu na miejsce pobytu

stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące studenta

(ucznia) o przyjęciu go do szkoły, skreśleniu z listy studentów (uczniów), wydaleniu,

udzieleniu mu urlopu w nauce oraz o ukończeniu przez niego studiów (nauki),

4)

nie dopełnia w określonym terminie wojskowego obowiązku meldunkowego,

5)

zmienia miejsce pobytu bez uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej,

6)

opuszcza terytorium Państwa lub przebywa za granicą bez zezwolenia organów wojskowych,

podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

1.

Kto bez usprawiedliwionej przyczyny

1)

będąc żołnierzem rezerwy nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na ćwiczenia

wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin,

2)

będąc przeznaczony do szkolenia poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej nie zgłasza

się w określonym terminie i miejscu do tej służby,

3)

posiadając przydział organizacyjno-mobilizacyjny do jednostki przewidzianej do militaryzacji

nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu do odbycia ćwiczeń w tej jednostce,

podlega karze aresztu do 30 dni albo karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto

1)

uporczywie uchyla się od wykonywania poleceń służbowych w czasie odbywania szkolenia

poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej albo w czasie odbywania ćwiczeń w jednostkach

przewidzianych do militaryzacji;

2)

w czasie odbywania ćwiczeń w jednostce przewidzianej do militaryzacji samowolnie opuszcza

wyznaczone miejsce przebywania.

Kto uporczywie uchyla się od wykonania obowiązków w zakresie powszechnej samoobrony

ludności,

podlega karze grzywny.

1.

Kto wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów wydanych na jej podstawie

1)

uchyla się od wykonania obowiązku świadczenia osobistego lub rzeczowego,

2)

nie zawiadamia właściwego organu o rozporządzeniu nieruchomością lub rzeczą ruchomą

przeznaczoną na cele świadczeń rzeczowych,

podlega karze aresztu do 30 dni albo karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto umyślnie utrudnia lub uniemożliwia wykonanie świadczenia

osobistego lub rzeczowego.

Kto w celu trwałego uchylenia się od obowiązku służby wojskowej albo innej służby

przewidzianej w ustawie dopuszcza się czynu określonego w art. 224,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 2.

(utraciły moc).

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 227

i art. 233, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Kto będąc przeznaczony do szkolenia poborowych lub ćwiczeń w obronie cywilnej uchyla

się od ich odbywania,

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

(utracił moc).

(utracił moc).

Obywatel polski, który - w celu uchylenia się od obowiązku służby wojskowej lub innej

służby przewidzianej w ustawie - w czasie mobilizacji lub wojny przebywając czasowo

za granicą nie zgłasza niezwłocznie swego adresu w najbliższym polskim urzędzie konsularnym

(przedstawicielstwie dyplomatycznym) lub nie spełnia wydanych przez ten urząd (przedstawicielstwo)

nakazów dotyczących wykonania obowiązku służby,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Kto w czasie mobilizacji lub wojny będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie

zgłasza się do tej służby w określonym terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 2.

1.

Kto w czasie mobilizacji lub wojny w celu trwałego uchylenia się od obowiązku służby

wojskowej

1)

nie zgłasza się do rejestracji albo nie stawia się przed komisją lekarską lub komisją

poborową w określonym terminie i miejscu albo nie przedstawia dokumentów, których

przedstawienie zostało nakazane,

2)

nie zgłasza się w celu uregulowania stosunku do powszechnego obowiązku obrony,

3)

nie zgłasza się w określonym terminie i miejscu na wezwanie właściwych organów w sprawach

dotyczących powszechnego obowiązku obrony,

4)

nie dopełnia w określonym terminie wojskowego obowiązku meldunkowego,

5)

zmienia miejsce pobytu bez uzyskania zezwolenia dowódcy jednostki wojskowej,

6)

opuszcza terytorium Państwa lub przebywa za granicą bez zezwolenia organów wojskowych,

7)

powoduje u siebie lub dopuszcza, by kto inny spowodował u niego, uszkodzenie ciała

lub rozstrój zdrowia,

8)

wprowadza w błąd właściwy organ,

9)

będąc powołany do czynnej służby wojskowej nie zgłasza się do tej służby w określonym

terminie i miejscu,

podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5.

2.

Tej samej karze podlega, kto w czasie mobilizacji lub wojny powoduje u innej osoby

uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia albo wprowadza w błąd właściwy organ w celu

uzyskania dla niej zwolnienia od obowiązku służby wojskowej lub odroczenia tej służby.

1.

Kto, w czasie mobilizacji lub wojny, wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy lub przepisów

wydanych na jej podstawie

1)

uchyla się od wykonania obowiązku świadczenia osobistego lub rzeczowego,

2)

nie zawiadamia właściwego organu o rozporządzeniu nieruchomością lub rzeczą ruchomą

przeznaczoną na cele świadczeń rzeczowych,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

2.

Tej samej karze podlega, kto w czasie mobilizacji lub wojny utrudnia lub uniemożliwia

wykonanie świadczenia osobistego lub rzeczowego.

1.

W sprawach o czyny określone w art. 224-242, jeżeli czyn polega na nieuczynieniu zadość

obowiązkowi stawienia się do służby lub zgłoszenia do właściwego organu, przedawnienie

ścigania i wyrokowania biegnie od chwili uczynienia zadość temu obowiązkowi lub od

chwili, w której na sprawcy obowiązek przestał ciążyć.

2

Przedawnienie ścigania i wyrokowania w sprawach o czyny określone w art. 228 i 239-241

nie biegnie w czasie samowolnego przebywania sprawcy za granicą.

1.

W czasie mobilizacji lub wojny osoby pełniące służbę w obronie cywilnej lub w jednostkach

zmilitaryzowanych albo do niej powołane ponoszą odpowiedzialność karną za przestępstwa

popełnione w związku z tą służbą, według przepisów odnoszących się do żołnierzy w

czynnej służbie wojskowej.

2.

Sprawy o przestępstwa określone w ust. 1 należą do właściwości sądów wojskowych.

3.