Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) sposób i zakres wspó∏dzia∏ania powiatowego centrum pomocy rodzinie, zwanego dalej „centrum

pomocy”, z rodzinami zast´pczymi;

2) tryb przygotowywania kandydatów do pe∏nienia

funkcji i szkolenia rodzin zast´pczych, ze szczególnym uwzgl´dnieniem niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych oraz zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych;

3) zakres programowy szkolenia kandydatów do pe∏nienia funkcji rodzin zast´pczych, prowadzenia

placówek rodzinnych oraz rodzin zast´pczych,

w tym zakres programowy dla zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych

oraz tryb zatwierdzenia programów szkolenia rodzin zast´pczych;

2) udzielenie informacji o specyficznych potrzebach

dziecka, w tym o orzeczeniu o potrzebie kszta∏cenia specjalnego, orzeczeniu o potrzebie udzia∏u

w zaj´ciach rewalidacyjno-wychowawczych oraz

koniecznoÊci obj´cia dziecka pomocà profilaktyczno-wychowawczà lub resocjalizacyjnà.

2. Centrum pomocy, w przypadkach tego wymagajàcych, udziela rodzinie zast´pczej informacji o koniecznoÊci uzyskania porady w poradni psychologiczno-pedagogicznej lub w innej poradni specjalistycznej.

§ 3. 1. Centrum pomocy udziela rodzinie zast´pczej

wsparcia w rozwiàzywaniu zg∏aszanych przez t´ rodzin´ problemów oraz gromadzi informacje o istotnych

sprawach dotyczàcych dziecka, w szczególnoÊci o

1) stanie zdrowia dziecka;

2) post´pach w nauce;

4) zakres wspó∏dzia∏ania centrum pomocy z sàdem;

3) trudnoÊciach wychowawczych, w tym o samowolnym oddaleniu si´ dziecka z rodziny zast´pczej

trwajàcym d∏u˝ej ni˝ 24 godziny;

5) wysokoÊç oraz szczegó∏owe warunki przyznawania pomocy pieni´˝nej, o której mowa w art. 78

ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej, zwanej dalej „ustawà”;

4) trudnoÊciach w sprawowaniu opieki nad dzieckiem;

6) szczegó∏owe warunki finansowania dziecka

umieszczonego w rodzinie zast´pczej, w tym tak˝e

przebywajàcego poza rodzinà zast´pczà;

5) przerwie w sprawowaniu osobistej opieki nad

dzieckiem, je˝eli przerwa trwa d∏u˝ej ni˝ jeden

miesiàc, oraz o osobie lub instytucji, która w tym

czasie sprawuje opiek´ nad dzieckiem.

7) szczegó∏owe warunki wynagradzania zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych;

2. Centrum pomocy dba o podtrzymywanie wi´zów emocjonalnych ∏àczàcych dziecko z rodzicami

biologicznymi i innymi osobami bliskimi dziecku.

8) warunki i szczegó∏owà wysokoÊç odp∏atnoÊci rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zast´pczych.

§ 2. 1. Centrum pomocy przygotowuje rodzin´ zast´pczà na przyj´cie dziecka przez

1) udzielenie szczegó∏owych informacji o dziecku

i jego sytuacji rodzinnej oraz zapewnienie, w miar´ potrzeby, kontaktu z dzieckiem przed umieszczeniem go w tej rodzinie;

————————

1) Minister Polityki Spo∏ecznej kieruje dzia∏em administracji

rzàdowej — zabezpieczenie spo∏eczne, na podstawie § 1

ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia

11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu

dzia∏ania Ministra Polityki Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 134,

poz. 1432).

§ 4. 1. Centrum pomocy kieruje kandydatów do

pe∏nienia funkcji rodziny zast´pczej na szkolenie,

o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy.

2. Centrum pomocy, rozpatrujàc oferty kandydatów do pe∏nienia funkcji niespokrewnionej z dzieckiem

zawodowej rodziny zast´pczej, bierze pod uwag´

w szczególnoÊci

1) predyspozycje psychofizyczne kandydatów do

pe∏nienia tej funkcji, w zale˝noÊci od typu rodziny

zast´pczej;

2) umiej´tnoÊci niezb´dne w opiece nad dzieçmi

o szczególnych potrzebach;

3) doÊwiadczenie w pracy z dzieçmi o szczególnych

potrzebach;

4) informacje pozwalajàce na ocen´ funkcjonowania

kandydatów w Êrodowisku lokalnym;

5) warunki mieszkaniowe kandydatów pozwalajàce

na przyj´cie dziecka o szczególnych potrzebach.

§ 5. W zakresie programowym szkolenia dla kandydatów zg∏aszajàcych gotowoÊç do pe∏nienia funkcji

zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin

zast´pczych uwzgl´dnia si´ zarówno w wymiarze godzin, jak i w doborze problematyki oraz metod szkolenia specyfik´ zadaƒ opiekuƒczo-wychowawczych dla

poszczególnych typów zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych.

§ 6. 1. Zakres programowy szkolenia kandydatów

do pe∏nienia funkcji rodzin zast´pczych, prowadzenia

placówek rodzinnych oraz rodzin zast´pczych obejmuje

1) elementy prawa rodzinnego dotyczàce praw

dziecka;

2) wybrane elementy pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej, z uwzgl´dnieniem problemów dotyczàcych rozwoju dziecka wychowywanego poza rodzinà naturalnà i wp∏ywu sytuacji

kryzysowych, w tym wyst´powania przemocy

w rodzinie, na zachowanie i rozwój dziecka;

3) wiedz´ i umiej´tnoÊci rozpoznania oraz oceny sytuacji dziecka;

4) doskonalenie umiej´tnoÊci opiekuƒczych, umiej´tnoÊci radzenia sobie w sytuacjach stwarzajàcych trudnoÊci wychowawcze oraz pokonywania

trudnoÊci zwiàzanych z kompensacjà opóênieƒ

rozwojowych dziecka;

5) podstawowà wiedz´ o uzale˝nieniach i ich wp∏ywie na dziecko i rodzin´;

6) zagadnienia organizacji opieki nad dzieckiem

i mo˝liwoÊci uzyskania wsparcia w wychowywaniu dzieci;

7) zasady finansowania rodzin zast´pczych;

8) informacje o zadaniach i kompetencjach centrum

pomocy w sprawach dotyczàcych rodzin zast´pczych oraz o mo˝liwoÊci udzielania wsparcia

w wychowaniu dziecka przez centrum pomocy lub

przez wyspecjalizowane placówki;

9) podstawy wiedzy o rozwoju fizjologicznym i zdrowiu dziecka, profilaktyce prozdrowotnej, objawach sygnalizujàcych choroby i post´powaniu

w takich przypadkach, a tak˝e rozpoznawaniu objawów wyst´powania u dziecka szkodliwych dla

dziecka uzale˝nieƒ.

2. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów

do pe∏nienia funkcji zawodowych niespokrewnionych

z dzieckiem rodzin zast´pczych jest poszerzony o zagadnienia dotyczàce specyficznych potrzeb dzieci

przyjmowanych do tych rodzin.

Poz. 2344

3. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów

na zawodowe niespokrewnione z dzieckiem specjalistyczne rodziny zast´pcze, które b´dà opiekowaç si´

dzieçmi niedostosowanymi spo∏ecznie, obejmuje równie˝

1) wybrane zagadnienia z zakresu metod i zasad oddzia∏ywaƒ resocjalizacyjnych i terapeutycznych;

2) wybrane zagadnienia z zakresu patologii spo∏ecznej ze szczególnym uwzgl´dnieniem wp∏ywu

przemian cywilizacyjnych na zachowanie patologiczne dzieci i m∏odzie˝y oraz zwiàzanà z tym koniecznoÊç odpowiedniego dostosowania metod

profilaktyki spo∏ecznej;

3) podstawy wiedzy o zasadach odpowiedzialnoÊci

nieletnich, zasadach i trybie post´powania przed

sàdem rodzinnym i nieletnich oraz kuratorami sàdowymi.

4. Zakres programowy szkolenia dla kandydatów

na zawodowe niespokrewnione z dzieckiem specjalistyczne rodziny zast´pcze, które b´dà opiekowaç si´

dzieçmi z ró˝nymi dysfunkcjami, problemami zdrowotnymi wymagajàcymi szczególnej opieki i piel´gnacji, obejmuje ponadto

1) wybrane zagadnienia z zakresu wczesnej diagnostyki, interwencji i wspomagania jako kompleksowej wielospecjalistycznej pomocy dziecku niepe∏nosprawnemu;

2) zagadnienia dotyczàce procesu rozwojowego oraz

metod rewalidacji i rehabilitacji dziecka niepe∏nosprawnego;

3) informacje o organizacjach i instytucjach wspierajàcych oraz udzielajàcych specjalistycznej pomocy

rodzinom wychowujàcym dzieci z ró˝nego rodzaju dysfunkcjami.

5. Zakres programowy szkolenia zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zast´pczych

o charakterze pogotowia rodzinnego obejmuje ponadto zagadnienia dotyczàce adaptacji do nowej sytuacji,

a tak˝e sposobu przygotowania dziecka i rodziny zast´pczej do krótkiego pobytu dziecka w tej rodzinie.

§ 7. 1. Podmiot ubiegajàcy si´ o zatwierdzenie programu szkolenia dla rodzin zast´pczych oraz kandydatów do pe∏nienia funkcji rodzin zast´pczych i prowadzenia placówek rodzinnych sk∏ada wniosek o zatwierdzenie tego programu do ministra w∏aÊciwego do

spraw zabezpieczenia spo∏ecznego.

2. Wniosek zawiera

1) nazw´ i okreÊlenie podmiotu ubiegajàcego si´

o zatwierdzenie programu;

2) informacje o dotychczasowej dzia∏alnoÊci podmiotu ubiegajàcego si´ o zatwierdzenie programu, posiadanym doÊwiadczeniu w pracy z rodzinami zast´pczymi oraz w zakresie prowadzonych

szkoleƒ.

3. Do wniosku do∏àcza si´ program okreÊlajàcy

szczegó∏owe cele szkolenia, czas przeznaczony na realizacj´ poszczególnych tematów oraz metody szkolenia uwzgl´dniajàce specyfik´ zadaƒ opieki i wychowania, a tak˝e wykaz wyk∏adowców prowadzàcych szkolenie, z okreÊleniem ich kwalifikacji oraz doÊwiadczenia zawodowego.

4. Podmiot realizujàcy szkolenia ewidencjonuje

osoby uprawnione do prowadzenia szkoleƒ.

§ 8. 1. Centrum pomocy wspó∏pracuje z sàdem

opiekuƒczym.

2. Centrum pomocy informuje w∏aÊciwy sàd opiekuƒczy o ca∏okszta∏cie sytuacji osobistej dziecka

umieszczonego w rodzinie zast´pczej oraz sytuacji rodziny naturalnej dziecka co najmniej raz w roku,

w oparciu o przeprowadzony rodzinny wywiad Êrodowiskowy.

3. W przypadku stwierdzenia ustania przyczyny

umieszczenia dziecka w rodzinie zast´pczej centrum

pomocy informuje sàd opiekuƒczy o mo˝liwoÊci powrotu dziecka do rodziny naturalnej.

4. W przypadku okreÊlonym w art. 73 ust. 4 ustawy

centrum pomocy informuje sàd opiekuƒczy o innych

kandydatach na rodzin´ zast´pczà bàdê placówk´

opiekuƒczo-wychowawczà odpowiednià dla dziecka.

§ 9. 1. WysokoÊç pomocy pieni´˝nej, o której mowa w art. 78 ust. 4 ustawy, na cz´Êciowe pokrycie

kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zast´pczej wynosi miesi´cznie w przypadku dziecka

1) do 7 lat — 60 % podstawy, o której mowa

w art. 78 ust. 2 ustawy, zwanej dalej „podstawà”;

2) do 7 lat, posiadajàcego orzeczenie o niepe∏nosprawnoÊci — 80 % podstawy;

3) od 7 do 18 lat, posiadajàcego orzeczenie o niepe∏nosprawnoÊci albo orzeczenie o umiarkowanym

lub znacznym stopniu niepe∏nosprawnoÊci —

60 % podstawy;

4) od 7 do 18 lat, umieszczonego w rodzinie zast´pczej na podstawie ustawy z dnia 26 paêdziernika

1982 r. o post´powaniu w sprawach nieletnich

(Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 i Nr 58, poz. 542

oraz z 2003 r. Nr 137, poz. 1304 i Nr 223, poz. 2217)

— 60 % podstawy;

5) od 7 do 18 lat, posiadajàcego orzeczenie o niepe∏nosprawnoÊci albo orzeczenie o umiarkowanym

lub znacznym stopniu niepe∏nosprawnoÊci

i umieszczonego w rodzinie zast´pczej na podstawie ustawy, o której mowa w pkt 4 — 80 % podstawy.

2. Je˝eli dziecko umieszczone w rodzinie zast´pczej posiada dochód, o którym mowa w art. 6 pkt 2

ustawy, kwot´ pomocy pieni´˝nej ustalonà na podstawie ust. 1 pomniejsza si´ o kwot´ odpowiadajàcà 50 %

Poz. 2344

dochodu dziecka, z tym ˝e pomoc pieni´˝na nie mo˝e

byç ni˝sza ni˝ 20 % podstawy.

§ 10. Pomoc pieni´˝nà, o której mowa w art. 78

ust. 3 i 4 ustawy, przyznaje si´ za okres pobytu dziecka

1) w rodzinie zast´pczej spokrewnionej z dzieckiem,

rodzinie zast´pczej niespokrewnionej z dzieckiem

oraz zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem

wielodzietnej i specjalistycznej rodzinie zast´pczej, poczàwszy od dnia ustanowienia rodziny zast´pczej,

2) w zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zast´pczej o charakterze pogotowia rodzinnego, poczàwszy od dnia, w którym dziecko zosta∏o

faktycznie umieszczone w tej rodzinie o charakterze pogotowia rodzinnego

— nie wczeÊniej jednak ni˝ od miesiàca z∏o˝enia

wniosku.

§ 11. W razie niemo˝noÊci sprawowania osobistej

opieki nad dzieckiem, o której mowa w art. 72 ust. 4

ustawy, rodzina zast´pcza otrzymuje pomoc pieni´˝nà

w wysokoÊci

1) 20 % pomocy pieni´˝nej ustalonej na podstawie

art. 78 ust. 3 ustawy — w okresie pobytu dziecka

w domu pomocy spo∏ecznej;

2) 20 % pomocy pieni´˝nej ustalonej na podstawie

art. 78 ust. 3 ustawy — w okresie pobytu dziecka

w specjalnym oÊrodku szkolno-wychowawczym

lub w m∏odzie˝owym oÊrodku wychowawczym,

w przypadku gdy rodzina zast´pcza nie ponosi

kosztów pobytu dziecka w oÊrodku.

§ 12. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem

wielodzietna lub specjalistyczna rodzina zast´pcza

otrzymuje miesi´czne wynagrodzenie w wysokoÊci do

120 % podstawy, nie mniej jednak ni˝ wysokoÊç minimalnego wynagrodzenia za prac´.

§ 13. 1. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem

rodzina zast´pcza o charakterze pogotowia rodzinnego w okresie pozostawania w gotowoÊci przyj´cia

dziecka otrzymuje miesi´cznie wynagrodzenie w wysokoÊci 80 % podstawy.

2. Zawodowa niespokrewniona z dzieckiem rodzina zast´pcza o charakterze pogotowia rodzinnego

z dniem przyj´cia pierwszego dziecka otrzymuje miesi´cznie wynagrodzenie w wysokoÊci 120 % podstawy.

3. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, zwi´ksza si´ o 20 % podstawy, je˝eli w rodzinie zast´pczej

przebywa w okresie d∏u˝szym ni˝ 10 dni w miesiàcu

kalendarzowym wi´cej ni˝ troje dzieci lub co najmniej

jedno dziecko, o którym mowa w § 9.

4. Starosta mo˝e, za zgodà zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem rodziny zast´pczej o charakterze pogotowia rodzinnego, rozliczaç zwi´kszenie wy-

nagrodzenia, o którym mowa w ust. 3, w okresach

trzymiesi´cznych.

§ 14. 1. W przypadku gdy jedno z rodziców p∏aci

alimenty na dziecko umieszczone w rodzinie zast´pczej, drugie z rodziców ponosi odp∏atnoÊç za jego pobyt do wysokoÊci udzielanej na dziecko miesi´cznej

pomocy pieni´˝nej.

2. W przypadku gdy jedno z rodziców nie ˝yje

i dziecko otrzymuje z tego tytu∏u rent´ rodzinnà, drugie z rodziców ponosi odp∏atnoÊç za jego pobyt do

wysokoÊci udzielanej na dziecko miesi´cznej pomocy

pieni´˝nej.

3. W przypadku gdy jedno z rodziców nie ˝yje,

a dziecko nie otrzymuje z tego tytu∏u renty rodzinnej,

drugie z rodziców ponosi odp∏atnoÊç za jego pobyt do

wysokoÊci odpowiadajàcej po∏owie kwoty udzielanej

na dziecko miesi´cznej pomocy pieni´˝nej.

Poz. 2344

4. Rodzice, którzy p∏acà alimenty na dziecko

umieszczone w rodzinie zast´pczej, nie ponoszà odp∏atnoÊci.

§ 15. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem § 9 ust. 1 pkt 2,

3 i 5, które wchodzà w ˝ycie z dniem og∏oszenia z mocà od dnia 1 maja 2004 r.2)

Minister Polityki Spo∏ecznej: K. Pater

————————

2) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci

moc rozporzàdzenie Rady Ministrów z dnia 29 wrzeÊnia

2001 r. w sprawie rodzin zast´pczych (Dz. U. Nr 120,

poz. 1284), zachowane w mocy na podstawie art. 159

ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej

(Dz. U. Nr 64, poz. 593 i Nr 99, poz. 1001).

Egzemplarze bie˝àce oraz archiwalne mo˝na nabywaç

– w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71,

02-903 Warszawa, tel. 694-67-00, 694-60-96 — na podstawie nades∏anego zamówienia (wy∏àcznie sprzeda˝ wysy∏kowa);

– w punktach sprzeda˝y Dziennika Ustaw i Monitora Polskiego w Warszawie (sprzeda˝ wy∏àcznie za gotówk´)

– ul. Powsiƒska 69/71, tel. 694-62-96

– al. Szucha 2/4, tel. 629-61-73 (od 1999 r.)

Reklamacje z powodu niedor´czenia poszczególnych numerów zg∏aszaç nale˝y na piÊmie do Zak∏adu Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa,

do 15 dni po otrzymaniu nast´pnego kolejnego numeru

O wszelkich zmianach nazwy lub adresu prenumeratora prosimy niezw∏ocznie informowaç na piÊmie Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii

Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

Dziennik Ustaw i Monitor Polski (spis treÊci) dost´pne sà w Internecie pod adresem www.cokprm.gov.pl

Wydawca: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

Redakcja: Rzàdowe Centrum Legislacji — Redakcja Dziennika Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

oraz Dziennika Urz´dowego Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,

Al. Ujazdowskie 1/3, 00-583 Warszawa, tel. 622-66-56

Sk∏ad, druk i kolporta˝: Zak∏ad Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa, tel.: 694-67-50, 694-67-52; faks 694-62-06

Bezp∏atna infolinia: 0-800-287-581 (czynna w godz. 730–1530)

www.cokprm.gov.pl

e-mail: dziust@cokprm.gov.pl

T∏oczono z polecenia Prezesa Rady Ministrów w Zak∏adzie Wydawnictw i Poligrafii Centrum Obs∏ugi Kancelarii Prezesa Rady Ministrów,

ul. Powsiƒska 69/71, 02-903 Warszawa

Zam. 1597/W/C/2004

ISSN 0867-3411

Cena 13,20 z∏ (w tym 7% VAT)

2344

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 18 paêdziernika 2004 r.

w sprawie rodzin zast´pczych

Na podstawie art. 78 ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy spo∏ecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593

i Nr 99, poz. 1001) zarzàdza si´, co nast´puje