Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać maszyny wytrzymałościowe do prób statycznych

§ 23. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego kalibratora zmierzonym

przy w∏àczonym polu elektromagnetycznym o cz´stotliwoÊci z zakresu od 26 MHz do 1 GHz i wartoÊci skutecznej nat´˝enia 10 V/m, modulowanym amplitudowo sygna∏em sinusoidalnym o cz´stotliwoÊci 900 Hz

przy g∏´bokoÊci modulacji 80 %, a poziomem ciÊnienia

akustycznego kalibratora zmierzonym przy wy∏àczonym polu elektromagnetycznym nie powinna przekraczaç wartoÊci, o których mowa w § 22.

§ 21. Poziom nat´˝enia pola elektromagnetycznego o cz´stotliwoÊci radiowej emitowanego przez kalibrator, wyznaczony wzgl´dem wartoÊci 1 µV/m, mierzony w odleg∏oÊci 10 m od kalibratora, nie powinien

przekraczaç 30 dB w zakresie cz´stotliwoÊci od 30 MHz

do 230 MHz oraz 37 dB w zakresie cz´stotliwoÊci od

230 MHz do 1 GHz.

§ 24. Charakterystyki metrologiczne kalibratora

poddanego wy∏adowaniom elektrostatycznym stykowym przy ró˝nicy potencja∏ów nieprzekraczajàcej

±4 kV wzgl´dem potencja∏u ziemi oraz elektrostatycznym wy∏adowaniom powietrznym przy ró˝nicy potencja∏ów nieprzekraczajàcej ±8 kV wzgl´dem potencja∏u

ziemi nie powinny ulec zmianie.

§ 22. WartoÊç bezwzgl´dna ró˝nicy mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego kalibratora zmierzonym

przy w∏àczonym jednorodnym przemiennym polu magnetycznym o cz´stotliwoÊci sieci zasilajàcej i wartoÊci skutecznej nat´˝enia 80 A/m a poziomem ciÊnienia

akustycznego kalibratora zmierzonym przy wy∏àczonym polu magnetycznym nie powinna przekraczaç nast´pujàcych wartoÊci

§ 25. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia

dla kalibratorów

1) 0,15 dB — w przypadku kalibratorów klasy LS;

§ 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

3) 3,0 % — dla kalibratorów klasy 1, w zakresie cz´stotliwoÊci nominalnej sygna∏u akustycznego od

160 Hz do 1 250 Hz;

2) 0,30 dB — w przypadku kalibratorów klasy 1;

1) temperatura powietrza 23 °C;

2) ciÊnienie statyczne 101,325 kPa;

3) wilgotnoÊç wzgl´dna 50 %.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

3) 0,50 dB — w przypadku kalibratorów klasy 2.

234

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 4 lutego 2004 r.

w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç maszyny wytrzyma∏oÊciowe

do prób statycznych

Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja

2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636,

z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepis ogólny

§ 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego

zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286

i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652.

1) maszyna — maszyn´ wytrzyma∏oÊciowà do prób

statycznych b´dàcà przyrzàdem pomiarowym

przeznaczonym do przeprowadzania znormalizowanych statycznych prób materia∏ów, pó∏wyrobów oraz wyrobów gotowych;

2) zakres wskazaƒ — zbiór wartoÊci ograniczony

skrajnymi wskazami otrzymany przy danej pozycji

prze∏àczników urzàdzenia wskazujàcego;

3) zakres pomiarowy — zbiór wartoÊci wielkoÊci mierzonej, zawarty mi´dzy dolnà granicà (FV) a górnà

granicà (FN), dla których przyjmuje si´, ˝e b∏àd

urzàdzenia wskazujàcego jest zawarty w granicach

okreÊlonych dla danej klasy dok∏adnoÊci;

4) wartoÊç dzia∏ki elementarnej — ró˝nic´ mi´dzy

wartoÊciami odpowiadajàcymi dwóm kolejnym

wskazom podzia∏ki analogowej lub wskazania cyfrowego;

5) obcià˝enie maksymalne — najwi´kszà dopuszczalnà si∏´ przenoszonà przez maszyn´;

Poz. 234

2) pomiar odkszta∏cenia lub przemieszczenia;

3) rejestracj´ maksymalnych parametrów;

6) rozdzielczoÊç r — najmniejszà ró˝nic´ wskazania

urzàdzenia wskazujàcego, która mo˝e byç zauwa˝ona w wyraêny sposób

4) zaprogramowanie i sterowanie przebiegu znormalizowanych statycznych prób.

a) w urzàdzeniu wskazujàcym analogowym wyra˝ona stosunkiem szerokoÊci wskazówki urzàdzenia wskazujàcego do d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej, pomno˝onej przez wartoÊç dzia∏ki

elementarnej,

§ 5. 1. Korpus maszyny oraz elementy poÊredniczàce podczas wykonywania prób powinny odkszta∏caç si´ w stopniu znikomym w porównaniu z odkszta∏ceniem badanych próbek, przy czym wartoÊç odkszta∏cenia okreÊla si´ jako podatnoÊç maszyny.

b) w urzàdzeniu wskazujàcym cyfrowym jako po∏owa zakresu obserwowanych zmian plus jedna

dzia∏ka elementarna;

2. OÊ korpusu i elementów poÊredniczàcych powinna mieç po∏o˝enie pionowe lub poziome.

7) b∏àd graniczny dopuszczalny maszyn — okreÊlone

wartoÊci skrajne b∏´du uk∏adu pomiaru si∏y;

8) klasa dok∏adnoÊci maszyn — klas´ maszyn spe∏niajàcych okreÊlone wymagania metrologiczne,

których b∏´dy sà zawarte w wyznaczonych granicach.

Rozdzia∏ 2

Wymagania metrologiczne w zakresie konstrukcji,

wykonania i materia∏u maszyn

§ 2. Maszyny mogà byç skonstruowane jako

§ 6. 1. Korpus maszyny powinien zapewniaç

1) przestrzeƒ roboczà dla zamontowania przyrzàdów

kontrolnych do pomiaru si∏y;

2) dost´p do elementów poÊredniczàcych;

3) ∏atwe zainstalowanie próbek lub przyrzàdów kontrolnych.

2. Przestrzeƒ robocza w maszynie powinna byç regulowana za pomocà

1) Êrub z gwintem samohamownym albo elementami blokujàcymi lub

1) zrywarki — do prób na rozciàganie;

2) si∏owników hydraulicznych z uk∏adem samozakleszczajàcym, lub

2) prasy — do prób na Êciskanie;

3) podk∏adek dystansowych.

3) uniwersalne — do prób na rozciàganie i Êciskanie.

§ 7. Uk∏ad obcià˝ajàcy maszyny mo˝e byç sterowany r´cznie lub automatycznie i powinien dzia∏aç jako system mechaniczny, hydrauliczny albo pneumatyczny bàdê system b´dàcy kombinacjà tych systemów.

§ 3. Maszyny mogà byç wykonane jako

1) stacjonarne — fundamentowane;

2) wolno stojàce

§ 8. Uk∏ad sterujàcy powinien

a) przestawne — pod∏ogowe,

b) przenoÊne — sto∏owe.

§ 4. 1. W sk∏ad maszyny wchodzà w szczególnoÊci

1) korpus;

2) uk∏ad sterujàcy i obcià˝ajàcy, wytwarzajàcy stan

napr´˝enia w próbce;

3) co najmniej jeden uk∏ad pomiaru si∏y, s∏u˝àcy do

okreÊlenia wartoÊci si∏y generowanej przez maszyn´;

1) zapewniaç p∏ynnà regulacj´ pr´dkoÊci obcià˝ania

lub odkszta∏cania bez wstrzàsów, drgaƒ i pulsacji

w ca∏ym zakresie wskazaƒ maszyny;

2) byç wyposa˝ony w urzàdzenie wy∏àczajàce nap´d

mechanizmu obcià˝ajàcego z chwilà przekroczenia

maksymalnej wartoÊci si∏y okreÊlonej dla ka˝dego

zakresu pomiarowego.

§ 9. 1. Sterowanie pr´dkoÊcià obcià˝ania lub pr´dkoÊcià odkszta∏cania próbki powinno zapewniaç

1) osiàgni´cie dowolnej wartoÊci si∏y w ka˝dym zakresie wskazaƒ;

4) elementy poÊredniczàce w przekazywaniu si∏y na

próbki, w szczególnoÊci uchwyty, p∏yty, przeguby,

podpory, zwane dalej „elementami poÊredniczàcymi”.

2) utrzymanie si∏y przez czas niezb´dny do odczytania lub rejestracji wskazaƒ.

2. Maszyny mogà byç wyposa˝one w urzàdzenia

dodatkowe, które powinny umo˝liwiaç

2. Je˝eli nie jest mo˝liwe spe∏nienie wymagania,

o którym mowa w ust. 1, to maszyna powinna byç wyposa˝ona w dodatkowe urzàdzenie umo˝liwiajàce

r´czne ustawienie dowolnej si∏y w ka˝dym zakresie

wskazaƒ podczas wzorcowania maszyny.

1) przeprowadzenie obliczeƒ wyników pomiarów;

§ 10. Nap´d maszyny powinien posiadaç wy∏àczniki urzàdzenia obcià˝ajàcego, które powinny zadzia∏aç

w chwili, gdy ruchome elementy poÊredniczàce

w przekazywaniu si∏y na próbk´ znajdà si´ w po∏o˝eniach skrajnych.

§ 11. 1. W sk∏ad uk∏adu pomiaru si∏y wchodzà

w szczególnoÊci

1) element pomiarowy;

2) uk∏ad przetwarzania;

3) urzàdzenie wskazujàce.

2. Uk∏ad pomiaru si∏y mo˝e byç wyposa˝ony dodatkowo w urzàdzenie rejestrujàce.

3. Elementy, o których mowa w ust. 1, powinny

1) stanowiç jeden zespó∏ albo oddzielne podzespo∏y;

Poz. 234

3. Dodatkowo mogà byç wskazywane i rejestrowane inne wielkoÊci b´dàce funkcjà si∏y, a oznaczenie dodatkowych wielkoÊci powinno byç jednoznaczne.

§ 16. Urzàdzenie wskazujàce powinno byç tak wykonane, aby wzrastajàcym si∏om odpowiada∏y liczbowo wzrastajàce wskazania.

§ 17. W maszynach powinna byç zapewniona mo˝liwoÊç ustawienia wskazania zerowego.

§ 18. Wstrzàsy powstajàce podczas niszczenia

próbki nie powinny wp∏ywaç na wskazania wartoÊci

obcià˝enia maksymalnego próbki.

§ 19. 1. Na urzàdzeniu wskazujàcym analogowym

1) wskazanie zerowe i wskazanie maksymalnej wartoÊci zakresu pomiarowego powinny byç wyraênie

oznaczone;

2) zawieraç elementy adiustacyjne przeznaczone do

zmiany charakterystyki uk∏adu pomiaru si∏y, do

których dost´p powinien byç zabezpieczony.

2) wskazania powinny byç opisane przez cyfry, s∏owa, symbole, jednostki, które sà

§ 12. Uk∏ad przetwarzania powinien zapewniaç

jednoznaczne przetwarzanie sygna∏u elementu pomiarowego, pod wp∏ywem dzia∏ajàcej si∏y, na sygna∏ przekazywany do urzàdzenia wskazujàcego.

b) uporzàdkowane i ujednolicone pod wzgl´dem

wymiaru i rodzaju czcionki,

§ 13. Urzàdzenie wskazujàce lub rejestrujàce powinno

1) byç umieszczone na korpusie maszyny lub

2) stanowiç samodzielnà jednostk´ ustawionà na

sztywnym pod∏o˝u;

3) umo˝liwiaç ciàg∏à obserwacj´ dzia∏ajàcej si∏y w zakresie pracy maszyny.

§ 14. Urzàdzenia wskazujàce mogà mieç

1) podzia∏k´ analogowà o wskazaniu ciàg∏ym, zapewniajàcà obserwacj´ wskazania z mo˝liwoÊcià interpolacji mi´dzy sàsiednimi kreskami;

a) rozmieszczone równomiernie,

c) zró˝nicowane pod wzgl´dem wa˝noÊci mierzonych wielkoÊci;

3) kreski oraz ocyfrowanie podzia∏ki powinny byç

a) kontrastowe i wyraênie widoczne,

b) jednakowej szerokoÊci i w przybli˝eniu równej

szerokoÊci koƒca wskazówki;

4) wskazówka urzàdzenia wskazujàcego analogowego powinna byç prosta i nie mo˝e

a) ocieraç si´ o podzielni´,

b) opieraç si´ o ograniczniki podczas wskazania

zerowego i wskazania górnej granicy zakresu

wskazaƒ;

5) rozdzielczoÊç r powinna wynosiç

2) podzia∏k´ cyfrowà o wskazaniu nieciàg∏ym, zapewniajàcà obserwacj´ wskazania w postaci cyfr

wskazujàcych bezpoÊrednio wartoÊç liczbowà

dzia∏ajàcej si∏y;

3) oba rodzaje podzia∏ek, o których mowa w pkt 1 i 2;

4) kilka zakresów wskazaƒ prze∏àczanych r´cznie lub

automatycznie.

§ 15. 1. Wskazania urzàdzenia wskazujàcego powinny byç wyra˝one w legalnych jednostkach miary

si∏y.

2. Wskazania w dzia∏kach niemianowanych w jednostkach miary si∏y mogà byç dopuszczone do stosowania, je˝eli na urzàdzeniu wskazujàcym podany jest

wspó∏czynnik przeliczeniowy lub oddzielna tabela

wzorcowania, umo˝liwiajàce przeliczenie dzia∏ek niemianowanych na jednostki miary si∏y.

a) 1/2 wartoÊci dzia∏ki elementarnej — przy d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej mniejszej ni˝ 1,25 mm,

b) 1/5 wartoÊci dzia∏ki elementarnej — przy d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej od 1,25 mm do 2,5 mm,

c) 1/10 wartoÊci dzia∏ki elementarnej — przy d∏ugoÊci dzia∏ki elementarnej wi´kszej ni˝ 2,5 mm;

6) z kilkoma oddzielnie naniesionymi na podzielni zakresami wskazaƒ powinny one byç u∏o˝one rosnàco, a zakres dla najwi´kszej wytwarzanej si∏y powinien byç umieszczony najwy˝ej lub na zewn´trznym okr´gu;

7) ka˝dy zakres wskazaƒ powinien zaczynaç si´ od

kreski zerowej, a je˝eli na podzielni jest kilka podzia∏ek dla ró˝nych zakresów wskazaƒ, to kreski

zerowe tych podzia∏ek powinny znajdowaç si´ na

jednej prostej.

2. Je˝eli wskazania wartoÊci si∏y odczytywane sà

z wykresu, to za szerokoÊç wskazówki nale˝y przyjàç

szerokoÊç Êladu kreÊlonego przez pisak.

§ 20. 1. Na urzàdzeniu wskazujàcym cyfrowym

1) wskazy powinny byç cyfrowe, kontrastowe i wyraênie widoczne;

2) wartoÊç dzia∏ajàcej si∏y powinna byç wskazywana

bez koniecznoÊci stosowania mno˝nika;

Poz. 234

2) znak i numer fabryczny;

3) obcià˝enie maksymalne;

4) wymagania dotyczàce zasilania (napi´cie, cz´stotliwoÊç, pobór mocy).

2. Dodatkowo na maszynie mogà byç zamieszczone

1) rodzaj wytwarzanych si∏ (rozciàgajàce, Êciskajàce

lub rozciàgajàce i Êciskajàce);

3) rozdzielczoÊç r powinna wynosiç jednà dzia∏k´ elementarnà, pod warunkiem ˝e wskazania, przy nieobcià˝onym elemencie pomiarowym si∏y albo obcià˝onym si∏ami statycznymi, nie zmieniajà si´

wi´cej ni˝ o jednà dzia∏k´ elementarnà;

2) klasa dok∏adnoÊci maszyny lub w przypadku kilku

klas dok∏adnoÊci przyporzàdkowanie ich zakresom

pomiarowym;

4) przekroczenie wskazania zerowego (wahania wokó∏ wskazania zerowego), przy nieobcià˝onym elemencie pomiarowym si∏y, powinno byç sygnalizowane przemiennie znakiem plus (+) lub minus (–).

4) rok produkcji;

3) napisy okreÊlajàce warunki uzyskania poszczególnych zakresów pracy maszyny;

5) nadany znak zatwierdzenia typu;

2. Je˝eli wskazania, o których mowa w ust. 1 pkt 3,

sà niestabilne, to wartoÊç r powinna byç okreÊlona jako po∏owa zakresu obserwowanych zmian plus jedna

dzia∏ka elementarna.

6) podatnoÊç maszyny;

3. Urzàdzenie wskazujàce cyfrowe z automatycznie

wybieranym lub rozszerzanym zakresem pomiarowym powinno mieç okreÊlonà rozdzielczoÊç dla ka˝dego podzakresu.

3. Cz´Êci odejmowalne, przynale˝ne do maszyny,

powinny

§ 21. Elementy poÊredniczàce, wymagane podczas

prób, powinny mieç wystarczajàcà wytrzyma∏oÊç

i twardoÊç dla wyeliminowania trwa∏ego odkszta∏cenia i zminimalizowania zu˝ycia podczas prób w zakresie si∏, dla jakich sà przeznaczone.

2) mieç oznaczenie okreÊlajàce obcià˝enie maksymalne, do którego mogà byç stosowane.

§ 22. 1. Uchwyty do mocowania próbek poddawanych rozciàganiu powinny zapewniaç wspó∏osiowoÊç

obcià˝ania próbki.

2. Elementy uchwytowe powinny zapewniaç niezmiennoÊç po∏o˝enia próbki wzgl´dem nich podczas

obcià˝ania próbki.

3. P∏yty oporowe do próbek poddawanych Êciskaniu powinny zapewniaç wspó∏osiowoÊç obcià˝enia

oraz równomierny rozk∏ad nacisków.

4. Górna p∏yta do Êciskania próbek wra˝liwych na

napr´˝enia zginajàce powinna byç ∏o˝yskowana za pomocà przegubu kulistego, który w stanie nieobcià˝onym powinien umo˝liwiaç swobodne ustawienie si´

przegubu p∏yty w granicach od 0° do 3°.

§ 23. Materia∏y, z których wykonane sà maszyny,

powinny zapewniaç odpowiednià wytrzyma∏oÊç oraz

odpornoÊç na zjawiska zm´czenia, starzenia, korozji,

udaru i zu˝ycia Êciernego.

§ 24. 1. Na maszynie powinny byç zamieszczone

w sposób trwa∏y i czytelny w szczególnoÊci

1) nazwa lub znak producenta oraz jego adres;

7) rzeczywista powierzchnia t∏oka i skok roboczy t∏oka, dla maszyn hydraulicznych.

1) byç oznaczone numerem fabrycznym maszyny lub

oznaczone odr´bnym numerem;

Rozdzia∏ 3

Charakterystyki metrologiczne maszyn

§ 25. 1. Rozró˝nia si´ cztery klasy dok∏adnoÊci maszyn: 0,5; 1; 2 i 3.

2. B∏´dy graniczne dopuszczalne wzgl´dne maszyn

oraz wzgl´dne graniczne wartoÊci zakresu rozrzutu

i rozdzielczoÊci przy zatwierdzeniu typu i legalizacji,

w zale˝noÊci od klasy dok∏adnoÊci, okreÊla za∏àcznik

do rozporzàdzenia.

§ 26. 1. Maszyny powinny mieç okreÊlonà klas´

dok∏adnoÊci dla ka˝dego zakresu pomiarowego.

2. Maszyny mogà mieç

1) ró˝ne klasy dok∏adnoÊci dla jednego zakresu pomiarowego dla ró˝nych sposobów dzia∏ania maszyny, na przyk∏ad przy w∏àczonych lub wy∏àczonych urzàdzeniach dodatkowych;

2) kilka klas dok∏adnoÊci dla jednego zakresu pomiarowego, je˝eli wynika to z dokumentacji maszyny,

ale klasy te powinny byç uporzàdkowane w ciàgu

monotonicznym.

§ 27. 1. Dla ka˝dego zakresu wskazaƒ uk∏adu pomiaru si∏y powinien byç okreÊlony zakres pomiarowy.

2. Górna granica najwi´kszego zakresu pomiarowego danego uk∏adu pomiaru si∏y powinna byç równa udêwigowi jego elementu pomiarowego.

3. Dolna granica zakresu pomiarowego danego

uk∏adu pomiaru si∏y powinna byç równa 20 % górnej

granicy danego zakresu pomiarowego.

4. Dopuszcza si´ przesuni´cie dolnej granicy zakresu pomiarowego si∏y poni˝ej 20 % górnej granicy,

do wartoÊci 10 %, 5 %, 2 %, 1 %, 0,5 %, 0,2 % oraz

0,1 % górnej granicy zakresu pomiarowego, przy czym

nie mo˝e byç ona mniejsza ni˝ iloczyn rozdzielczoÊci

r i minimalnego mno˝nika d.

5. Minimalny mno˝nik d dla dolnej granicy zakresu

pomiarowego wynosi

Poz. 234

4) 67 — dla klasy maszyn dok∏adnoÊci 3.

§ 28. B∏´dy graniczne dopuszczalne wzgl´dne maszyn oraz wzgl´dne graniczne wartoÊci zakresu rozrzutu i rozdzielczoÊci przy zatwierdzeniu typu i legalizacji

powinny byç wyznaczone w stabilnej temperaturze

z dok∏adnoÊcià ±2 °C w zakresie od +10 °C do +35 °C.

Rozdzia∏ 4

Przepisy przejÊciowy i koƒcowy

§ 29. Do maszyn klasy dok∏adnoÊci 3 wprowadzonych do u˝ytkowania przed dniem wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia nie stosuje si´ wymagania, o którym mowa w § 17.

§ 30. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

1) 400 — dla maszyn klasy dok∏adnoÊci 0,5;

2) 200 — dla maszyn klasy dok∏adnoÊci 1;

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

3) 100 — dla maszyn klasy dok∏adnoÊci 2;

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Spo∏ecznej z dnia 4 lutego 2004 r. (poz. 234)

B¸¢DY GRANICZNE DOPUSZCZALNE WZGL¢DNE MASZYN ORAZ WZGL¢DNE GRANICZNE WARTOÂCI

ZAKRESU ROZRZUTU I ROZDZIELCZOÂCI PRZY ZATWIERDZENIU TYPU I LEGALIZACJI, W ZALE˚NOÂCI

OD KLASY DOK¸ADNOÂCI

Klasa

dok∏adnoÊci

maszyn

B∏´dy graniczne dopuszczalne wzgl´dne w %

q

| ν |, | qw |

f0

0,5

±0,5

0,75

1

±1,0

1,5

2

±2,0

3

±3,0

Wzgl´dne graniczne wartoÊci w %

b

a

±0,05

0,5

0,25

±0,1

1,0

0,5

3,0

±0,2

2,0

1,0

4,5

±0,3

3,0

1,5

gdzie

q

— wzgl´dny b∏àd wskazania, wyznaczony jako ró˝nica mi´dzy wskazaniem urzàdzenia wskazujàcego

a wartoÊcià si∏y umownie prawdziwej, odniesiona do wartoÊci si∏y umownie prawdziwej;

ν

— wzgl´dny b∏àd histerezy, wyznaczony jako ró˝nica mi´dzy wskazaniami urzàdzenia wskazujàcego w serii pomiarowej o obcià˝eniu malejàcym a w serii pomiarowej o obcià˝eniu wzrastajàcym, przy tej samej

sile nominalnej, odniesiona do wartoÊci si∏y umownie prawdziwej;

qw — wzgl´dny b∏àd wskazania, wyznaczony jako ró˝nica mi´dzy wskazaniem urzàdzenia wskazujàcego z w∏àczonym (wy∏àczonym) wyposa˝eniem dodatkowym a wartoÊcià si∏y umownie prawdziwej, odniesiona

do wartoÊci si∏y umownie prawdziwej;

f0

— wzgl´dny b∏àd wskazania zerowego, wyznaczony jako ró˝nica mi´dzy wskazaniami zerowymi urzàdzenia wskazujàcego przed serià pomiarowà i po ca∏kowitym odcià˝eniu uk∏adu pomiaru si∏y, odniesiona

do wartoÊci si∏y odpowiadajàcej górnej granicy zakresu pomiarowego;

b

— wzgl´dny zakres rozrzutu, b´dàcy zakresem rozrzutu wskazaƒ urzàdzenia wskazujàcego dla tej samej

wartoÊci si∏y we wszystkich seriach pomiarowych, odniesiony do wartoÊci si∏y umownie prawdziwej;

a

— wzgl´dna rozdzielczoÊç, okreÊlona jako rozdzielczoÊç r odniesiona do wartoÊci si∏y w punkcie pomiarowym;

wartoÊç si∏y umownie prawdziwej — wartoÊç Êrednia ze wskazaƒ si∏omierza kontrolnego dla tej samej si∏y z serii pomiarowych, si∏a wzorcowa wskazywana przez si∏omierz kontrolny lub realizowana przez obcià˝nik.

31,5 Hz do mniej ni˝ 160 Hz oraz od ponad 1 250

Hz do 16 000 Hz;

Poz. 233 i 234

4) 4,0 % — dla kalibratorów klasy 2, w zakresie cz´stotliwoÊci nominalnej sygna∏u akustycznego od

160 Hz do 1 250 Hz.