Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 25 sierpnia 2004 r. w sprawie organizacji i sposobu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych

§ 1. 1. Ochrona zabytków, na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych, polega na planowaniu, przygotowaniu i realizacji przedsi´wzi´ç zapobiegawczych, dokumentacyjnych, zabezpieczajàcych, ratowniczych i konserwatorskich, majàcych na celu ich

uratowanie przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zagini´ciem.

2. Przedsi´wzi´cia okreÊlone w ust. 1 sà realizowane poprzez

1) zapobieganie i prowadzenie prac przygotowawczych — w czasie poprzedzajàcym wystàpienie

konfliktu zbrojnego lub sytuacji kryzysowej;

2) podwy˝szenie gotowoÊci — wprowadzanej w okresie narastania bezpoÊredniego zagro˝enia przez

w∏aÊciwe organy kierowania kryzysowego, okreÊlone w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia

2002 r. o stanie kl´ski ˝ywio∏owej (Dz. U. Nr 62,

poz. 558 i Nr 74, poz. 676);

3) reagowanie — w czasie wystàpienia i trwania konfliktu zbrojnego lub sytuacji kryzysowej;

4) zabezpieczenie i dokumentowanie — po ustàpieniu konfliktu zbrojnego lub sytuacji kryzysowej.

3. Zapobieganie i prowadzenie prac przygotowawczych obejmuje w szczególnoÊci nast´pujàce przedsi´wzi´cia i czynnoÊci

1) opracowanie planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, je˝eli nie zosta∏y one opracowane wczeÊniej, oraz

ich aktualizacj´;

2) kontrol´ i doskonalenie stanu technicznego zabytków;

3) instalowanie i utrzymywanie w sprawnoÊci urzàdzeƒ i systemów zabezpieczenia zabytków, w tym

sygnalizacji wykrywania i alarmowania;

4) wykonywanie ewidencji i dokumentacji zabytków

podlegajàcych ochronie;

———————

1) Minister Kultury kieruje dzia∏em administracji rzàdowej —

kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, na podstawie

§ 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia

11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Kultury (Dz. U. Nr 134, poz. 1430).

5) projektowanie i wykonywanie in˝ynieryjno-technicznych prac zabezpieczajàcych przy zabytkach,

takich jak

a) podwy˝szenie klasy odpornoÊci ogniowej i poprawa w∏aÊciwoÊci konstrukcyjnych,

b) zabezpieczenia przed skutkami wybuchów, wichur, Ênie˝yc, powodzi lub zalania z innych

przyczyn, osuni´ç lub zapadni´ç gruntu,

c) obudowa lub os∏ona fragmentów szczególnie

wartoÊciowych i nara˝onych na destrukcj´.

4. Podwy˝szenie gotowoÊci obejmuje nast´pujàce

czynnoÊci

1) demonta˝ i ukrycie najcenniejszych detali architektonicznych i elementów wyposa˝enia;

2) przygotowanie i rozmieszczenie znaków Konwencji o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu

zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym do

tej Konwencji oraz Protoko∏em o ochronie dóbr

kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisanej w Hadze dnia 14 maja 1954 r. (Dz. U. z 1957 r.

Nr 46, poz. 212), zwanej dalej „Konwencjà haskà”;

3) zgromadzenie i utrzymywanie w gotowoÊci urzàdzeƒ, sprz´tu, narz´dzi, opakowaƒ, materia∏ów

niezb´dnych do wykonania prac zabezpieczajàcych i dzia∏aƒ ratowniczych;

4) zorganizowanie systemu monitorowania zagro˝eƒ, alarmowania i powiadamiania;

5) wyznaczenie i przygotowanie zespo∏ów ludzkich

do prac zabezpieczajàcych i dzia∏aƒ ochronnych;

6) zorganizowanie wspó∏dzia∏ania w∏aÊcicieli, zarzàdców i u˝ytkowników zabytków, zwanych dalej

„kierownikami jednostek organizacyjnych”, organów administracji publicznej, specjalistycznych

s∏u˝b, jednostek i instytucji, Si∏ Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz wolontariatu.

5. Podczas reagowania prowadzi si´ akcje ratownicze oraz udziela pomocy jednostkom ratowniczo-gaÊniczym.

6. Zabezpieczenie i dokumentowanie obejmuje

1) zabezpieczenie zabytków przed dalszà destrukcjà

po ustàpieniu bezpoÊredniego zagro˝enia;

2) dokumentowanie zdarzeƒ, strat i podj´tych dzia∏aƒ;

3) informowanie w∏aÊciwych organów administracji

publicznej, w szczególnoÊci wojewódzkiego kon-

serwatora zabytków oraz organów za∏o˝ycielskich

o stratach, podj´tych dzia∏aniach i ewentualnych

potrzebach pomocy.

2. Plany ochrony zabytków, o których mowa

w ust. 1, sporzàdza si´ odpowiednio do przewidywanych i realnych zagro˝eƒ, w szczególnoÊci na wypadek

7. Ochrona zabytków ruchomych polega ponadto

na podj´ciu, w zale˝noÊci od sytuacji i posiadanych

mo˝liwoÊci, nast´pujàcych czynnoÊci

1) po˝aru;

1) zabezpieczenia ich przed zniszczeniem lub uszkodzeniem, w miejscu sta∏ego przechowywania,

oraz na zorganizowaniu sta∏ego dozoru;

3) wichury;

2) przemieszczenia do innych, przygotowanych pomieszczeƒ jednostki organizacyjnej;

3) rozÊrodkowania zabytków do innych wytypowanych i przygotowanych obiektów w tej samej miejscowoÊci;

4) ewakuacji do wyznaczonych i uprzednio przygotowanych obiektów poza miejscowoÊcià ich sta∏ego

przechowywania, je˝eli nie ma mo˝liwoÊci ich

w∏aÊciwego zabezpieczenia na miejscu lub w tej

samej miejscowoÊci, oraz zapewnienia sta∏ego dozoru;

5) ewakuacji najcenniejszych zabytków za granic´

w przypadku konfliktu zbrojnego;

6) przyjmowania, na wniosek w∏aÊciciela lub posiadacza, cennych zabytków na czasowe przechowanie przez publiczne jednostki organizacyjne kultury.

8. W odniesieniu do zabytku ruchomego, znajdujàcego si´ czasowo poza jednostkà organizacyjnà, kierownik tej jednostki podejmuje decyzj´ dotyczàcà

zwrotu zabytku lub pozostawienia go w miejscu czasowego przechowywania.

§ 2. Dzia∏ania, o których mowa w § 1, realizujà,

w ramach zadaƒ obrony cywilnej, organy administracji publicznej odpowiednich stopni i kierownicy jednostek organizacyjnych posiadajàcych zabytki, przy u˝yciu Êrodków finansowych posiadanych przez te jednostki.

§ 3. 1. Organizacj´ i sposób ochrony zabytków, na

wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych,

planuje si´ w jednostkach organizacyjnych posiadajàcych zabytki oraz na poszczególnych stopniach administracji, ujmujàc stan zasobu podlegajàcego ochronie, zagro˝enia, zamiar dzia∏ania, sposób realizacji,

niezb´dne si∏y i Êrodki oraz czas i koszty wykonania

w sporzàdzanych w tym celu nast´pujàcych dokumentach

1) planie ochrony zabytków jednostki organizacyjnej;

2) gminnym planie ochrony zabytków;

3) powiatowym planie ochrony zabytków;

4) wojewódzkim planie ochrony zabytków;

5) krajowym planie ochrony zabytków.

Poz. 2153

2) powodzi, ulewy lub zalania z innych przyczyn;

4) katastrofy budowlanej, awarii technicznej, chemicznej;

5) demonstracji i rozruchów ulicznych, rabunku lub

aktu wandalizmu;

6) ataku terrorystycznego;

7) konfliktu zbrojnego.

3. Plany ochrony zabytków zawierajà w szczególnoÊci

1) informacje niezb´dne do realizacji prac przygotowawczych oraz sprawnego koordynowania i zarzàdzania ochronà w poszczególnych etapach

dzia∏ania;

2) wykaz osób uprawnionych do podejmowania decyzji i kierowania ochronà;

3) wyszczególnienie sposobów przep∏ywu informacji

na wszystkich stopniach zarzàdzania.

4. W razie zaistnienia konfliktu zbrojnego lub sytuacji kryzysowej, gdy planowane prace zwiàzane

z ochronà zabytków nie zosta∏y w ca∏oÊci wykonane,

kierownik jednostki organizacyjnej posiadajàcej zabytki zabezpiecza je w sposób doraêny przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zagini´ciem.

5. Plany ochrony sporzàdza si´ wed∏ug „Instrukcji

przygotowania i realizacji planów ochrony zabytków

na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych”, stanowiàcej za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 4. 1. Plan ochrony zabytków jednostki organizacyjnej na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych opracowuje kierownik jednostki organizacyjnej posiadajàcej zabytki, w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, oraz przedstawia do

zatwierdzenia wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi

miasta).

2. Gminny plan ochrony zabytków na wypadek

konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych opracowuje wójt (burmistrz, prezydent miasta); plan ten podlega uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków oraz w∏aÊciwym terenowym organem obrony cywilnej na obszarze powiatu.

3. Powiatowy plan ochrony zabytków na wypadek

konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych opracowuje starosta; plan ten podlega uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków oraz w∏aÊciwym tere-

nowym organem obrony cywilnej na obszarze województwa.

a) pierwszy egzemplarz pozostaje u opracowujàcego,

4. Wojewódzki plan ochrony zabytków na wypadek

konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych opracowuje wojewódzki konserwator zabytków, w uzgodnieniu

z wojewodà i Szefem Obrony Cywilnej Kraju.

b) drugi egzemplarz przekazuje si´ Szefowi Obrony Cywilnej Kraju.

5. Krajowy plan ochrony zabytków na wypadek

konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych opracowuje minister w∏aÊciwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

§ 5. 1. Plany ochrony zabytków sà integralnà cz´Êcià planów obrony cywilnej i podlegajà corocznej aktualizacji w terminie do dnia 31 marca ka˝dego roku,

wed∏ug stanu na dzieƒ 31 grudnia roku poprzedniego.

2. Plany ochrony zabytków opracowuje si´

1) na poziomie jednostki organizacyjnej w trzech egzemplarzach, z tym ˝e

a) pierwszy egzemplarz pozostaje u opracowujàcego,

b) drugi egzemplarz przekazuje si´ w∏aÊciwemu

terenowemu organowi obrony cywilnej,

c) trzeci egzemplarz przekazuje si´ w∏aÊciwemu

organowi ochrony zabytków;

2) na poziomie gminy i powiatu w dwóch egzemplarzach, z tym ˝e

a) pierwszy egzemplarz pozostaje u opracowujàcego,

b) drugi egzemplarz przekazuje si´ w∏aÊciwemu

wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków;

3. Cz´Êci planów ochrony zabytków zawierajàce

informacje, których ujawnienie mog∏oby przynieÊç

szkod´ chronionym zabytkom, w tym zw∏aszcza dane

dotyczàce organizacji ochrony zabytków o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa narodowego, na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, podlegajà ochronie na podstawie przepisów ustawy z dnia

22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych

(Dz. U. Nr 11, poz. 95, z póên. zm.2)).

§ 6. 1. Za organizacj´, koordynacj´ wspó∏dzia∏ania

oraz kierowanie pracami przygotowawczymi w zakresie ochrony zabytków, na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, sà odpowiedzialni, dzia∏ajàcy w porozumieniu z w∏aÊciwymi organami obrony

cywilnej, kierownicy jednostek organizacyjnych i organy sporzàdzajàce plany ochrony zabytków lub upowa˝nieni przez nich pracownicy.

2. Organy administracji publicznej zapewniajà

przygotowanie i realizacj´ przewidzianych dzia∏aƒ

w zakresie ochrony zabytków, na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych, zgodnie z posiadanà w∏aÊciwoÊcià.

§ 7. Plany ochrony zabytków, o których mowa

w § 3, sporzàdza si´ w nieprzekraczalnym terminie

9 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia.

§ 8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

3) na poziomie województwa w dwóch egzemplarzach, z tym ˝e

a) pierwszy egzemplarz pozostaje u opracowujàcego,

Minister Kultury: w z. A. Odorowicz

b) drugi egzemplarz przekazuje si´ ministrowi

w∏aÊciwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego;

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

4) na poziomie kraju w dwóch egzemplarzach, z tym

˝e

———————

z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 39, poz. 462, z 2001 r. Nr 22,

poz. 247, Nr 27, poz. 298, Nr 56, poz. 580, Nr 110,

poz. 1189, Nr 123, poz. 1353 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r.

Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 153, poz. 1271,

z 2003 r. Nr 17, poz. 155 oraz z 2004 r. Nr 29, poz. 257.

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Kultury z dnia 25 sierpnia 2004 r. (poz. 2153)

INSTRUKCJA PRZYGOTOWANIA I REALIZACJI PLANÓW OCHRONY ZABYTKÓW

NA WYPADEK KONFLIKTU ZBROJNEGO I SYTUACJI KRYZYSOWYCH

1. Plan ochrony zabytków jednostki organizacyjnej

posiadajàcej zabytki zawiera w szczególnoÊci

2) ocen´ po∏o˝enia i mo˝liwych zagro˝eƒ dla zabytku

z wnioskami;

1) charakterystyk´ zabytku, z okreÊleniem najbardziej

cennych elementów oraz stanu dokumentacji;

3) ocen´ stanu technicznego obiektu, urzàdzeƒ, instalacji, komunikacji wewn´trznej, dojazdów, miejsc

poboru lub odprowadzania wody i innych;

4) zamiar dzia∏ania, z okreÊleniem niezb´dnych priorytetów;

5) instrukcje post´powania pracowników lub wyznaczonych grup pracowników, w tym wewn´trznych

s∏u˝b ochrony, w razie okreÊlonych sytuacji kryzysowych;

6) wykaz prac przygotowawczych, organizacyjnych,

techniczno-in˝ynieryjnych, dokumentacyjnych i innych niezb´dnych do wykonania, z okreÊleniem

osób odpowiedzialnych i zespo∏ów, ze wskazaniem przypisanych im zadaƒ oraz czasu ich wykonania;

Poz. 2153

„Techniczny projekt zabezpieczenia zabytku”, zawierajàca szczegó∏owe ustalenia (opisowe i graficzne) dotyczàce sposobów zabezpieczenia, nak∏adów robocizny i potrzeb materia∏owych;

3) organizacja prac zabezpieczajàcych z podzia∏em na

prace I i II kolejnoÊci wed∏ug spisu, którego wzór

stanowi za∏àcznik nr 2 do Instrukcji;

4) sposób oznakowania zabytku nieruchomego

(obiektu, zespo∏u), na wypadek konfliktu zbrojnego, znakiem rozpoznawczym Konwencji haskiej,

wed∏ug wzoru i zasad okreÊlonych w za∏àczniku

nr 3 do Instrukcji.

7) wykaz rodzajów i iloÊci potrzebnych materia∏ów

i urzàdzeƒ, z okreÊleniem ich przeznaczenia, sposobu pozyskania i miejsc przechowywania;

5. Podstawowymi elementami planu ochrony zabytków ruchomych, oprócz elementów zawartych

w ust. 1, sà

8) okreÊlenie przybli˝onych kosztów wykonania prac

przygotowawczo-zabezpieczajàcych;

9) wykaz osób reklamowanych na wniosek kierowników jednostek organizacyjnych na wypadek konfliktu zbrojnego oraz wykaz osób posiadajàcych

przydzia∏y organizacyjno-mobilizacyjne do formacji obrony cywilnej;

1) wykaz zbiorczy zabytków ruchomych, z okreÊleniem miejsc i sposobu ich przechowywania, na

wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, tras przewozu wraz z danymi dotyczàcymi

ich rodzajów, wymiarów, ci´˝aru i obj´toÊci, opakowaƒ, osób i Êrodków transportu, czasu, sporzàdzony w trzech egzemplarzach wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 4 do Instrukcji;

10) opis (schemat) systemu alarmowania (powiadamiania), kierowania, wspó∏dzia∏ania i ∏àcznoÊci

z wykazami adresów, telefonów (faksów) jednostek ratowniczych, osób funkcyjnych, specjalistycznych s∏u˝b, instytucji i rzeczoznawców;

2) wykaz „Kart to˝samoÊci”, wydawanych przez kierownika jednostki organizacyjnej dla personelu

przydzielonego do ochrony zabytków, na wypadek

konfliktu zbrojnego, których wzór stanowi za∏àcznik nr 5 do Instrukcji;

11) okreÊlenie sposobu dokumentowania dzia∏aƒ ratowniczych i informowania o stratach, szkodach

i potrzebach w zakresie ich likwidacji.

3) napisy na opakowaniach dla zabytków ruchomych, wykonane wed∏ug wzorów stanowiàcych

za∏àcznik nr 6 do Instrukcji.

2. Plan ochrony zabytku sk∏ada si´ z cz´Êci opisowej i z cz´Êci graficznej w postaci mapy (planu) oraz

ewentualnych szkiców szczegó∏owych i za∏àczników

w postaci schematów, tabel, wykazów. Wybrane znaki

stosowane w cz´Êci graficznej planu zawiera za∏àcznik

nr 1 do Instrukcji.

6. Plan ochrony zabytków ruchomych opracowuje

si´ z uwzgl´dnieniem nast´pujàcych przedsi´wzi´ç

3. Plany ochrony zabytków sporzàdza si´ oddzielnie dla zabytków nieruchomych i zabytków ruchomych.

a) dane iloÊciowe zasobów oraz podstawowa dokumentacja przewidziana do ukrycia i zabezpieczenia w miejscu dotychczasowego eksponowania,

4. Podstawowymi sk∏adnikami planu ochrony zabytków nieruchomych jednostki organizacyjnej,

oprócz elementów zawartych w ust. 1, sà

b) spisy zabytków z numerami inwentarzowymi

i numerami opakowaƒ oraz miejsca ich przechowywania

i

sposoby

zabezpieczenia

(w trzech egzemplarzach) — wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 7 do Instrukcji,

1) „Techniczny projekt zabezpieczenia zabytku”, sporzàdzany przez uprawnione podmioty, dla zabytku

o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa narodowego, o bogatym wystroju architektonicznym, na

podstawie decyzji w∏aÊciwego wojewódzkiego

konserwatora zabytków, uwzgl´dniajàcy prace

techniczno-in˝ynieryjne wzmacniajàce konstrukcj´

i odpornoÊç obiektu, obudow´, os∏on´ lub demonta˝ i ukrycie wybranych elementów wystroju zewn´trznego i wewn´trznego;

2) „Karta projektowa”, sporzàdzona przy wykorzystaniu elementów zawartych w pracy studialnej

1) przedsi´wzi´cia zwiàzane z ukryciem i zabezpieczeniem zabytków ruchomych w obr´bie nieruchomoÊci jednostki organizacyjnej

c) dane dotyczàce opakowaƒ i potrzeby ich uzupe∏nienia,

d) kalkulacje czasu niezb´dnego do przeprowadzenia prac zabezpieczajàcych oraz kosztów

prac zabezpieczajàcych,

e) niezb´dne prace adaptacyjne pomieszczeƒ zapewniajàce w∏aÊciwe przechowywanie zbiorów,

f) liczba osób niezb´dnych do przeprowadzenia

prac zabezpieczajàcych,

g) osoba odpowiedzialna za zabezpieczenie zabytków na miejscu,

h) inne czynnoÊci zwiàzane z wykonaniem przedsi´wzi´cia;

2) przedsi´wzi´cia zwiàzane z rozÊrodkowaniem lub

ewakuacjà zabytków

a) dane dotyczàce rodzajów, iloÊci, wymiarów, ci´˝aru i obj´toÊci zabytków podlegajàcych rozÊrodkowaniu lub ewakuacji,

b) spisy zabytków z numerami inwentarzowymi

i numerami opakowaƒ (skrzyƒ itp.) oraz miejsca

ich przechowywania i sposoby zabezpieczenia

(w trzech egzemplarzach) — wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 7 do Instrukcji,

c) stan i potrzeby w zakresie opakowaƒ, plan ich

przygotowania, koszty,

d) potrzeby w zakresie Êrodków transportowych,

zabezpieczenie brakujàcego transportu, organizacja transportu i jego ochrona,

e) liczba osób (zespo∏ów) niezb´dna do przeprowadzenia rozÊrodkowania lub ewakuacji,

f) miejsce i trasy (g∏ówna i zapasowa) rozÊrodkowania lub ewakuacji,

g) zakres ewentualnych prac adaptacyjnych pomieszczeƒ przeznaczonych na ukrycia, koszty,

h) kalkulacje czasu niezb´dnego do przeprowadzenia rozÊrodkowania lub ewakuacji, organizacja pracy, koszty,

i) osoby odpowiedzialne za wykonanie poszczególnych czynnoÊci;

3) elementy uzupe∏niajàce

a) przedsi´wzi´cia dokonane i przewidywane do

wykonania,

b) plan ochrony zabytków ruchomych jednostki

organizacyjnej powinien posiadaç nast´pujàce

za∏àczniki

— plan sytuacyjny jednostki organizacyjnej,

— miejsce i trasy rozÊrodkowania lub ewakuacji

(przejazdu) na mapie lub szkicu,

— harmonogram realizacji planowanych przedsi´wzi´ç z zakresu ochrony ruchomych zabytków,

c) spisy i wykazy zabytków i dane dotyczàce iloÊci,

wymiarów, ci´˝aru, obj´toÊci zabytków przemieszczanych do innych pomieszczeƒ w obr´bie tego samego obiektu jednostki organizacyjnej oraz podlegajàcych rozÊrodkowaniu lub

ewakuacji; iloÊç osób, czasu, opakowaƒ i Êrodków transportu ujmuje si´ w formie tabel.

7. RozÊrodkowanie i ewakuacj´ zabytków organizuje si´ w nast´pujàcy sposób

Poz. 2153

1) rozÊrodkowaniu lub ewakuacji podlegajà zabytki

ruchome, które okreÊla kierownik jednostki organizacyjnej w planie ochrony zabytków na wypadek

konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych, w przypadku braku mo˝liwoÊci zapewnienia ochrony zabytków ruchomych lub ich cz´Êci w miejscu sta∏ego ich przechowywania;

2) rozÊrodkowanie zabytków ruchomych polega na

zaplanowanym, zorganizowanym i chronionym

ich przemieszczeniu do wytypowanych i przygotowanych miejsc w obr´bie tej samej miejscowoÊci

lub do innej wytypowanej miejscowoÊci oraz ich

zabezpieczeniu w nowym miejscu przed zniszczeniem, uszkodzeniem lub zagini´ciem;

3) ochronie podlegajà spisy zabytków przeznaczonych do ewakuacji, trasy przewozu i miejsca ukrycia, sposoby ochrony w czasie transportu i zabezpieczenia w nowym miejscu przechowywania;

4) miejsca rozÊrodkowania i ewakuacji oraz trasy

przejazdu — g∏ówne i zapasowe — uzgadnia si´

z w∏aÊciwymi terytorialnie organami zarzàdzania

kryzysowego;

5) miejsca rozÊrodkowania i ewakuacji oraz trasy

przewozu zabytków powinny znajdowaç si´ z dala

od g∏ównych szlaków i w´z∏ów komunikacyjnych,

wa˝nych oÊrodków przemys∏owych, baz i sk∏adnic

paliw oraz materia∏ów niebezpiecznych, a tak˝e

obiektów wojskowych;

6) potrzeby w zakresie transportu i pracowników

okreÊla si´ na podstawie liczby, ci´˝aru i obj´toÊci

zabytków podlegajàcych rozÊrodkowaniu lub ewakuacji, odleg∏oÊci, czasu przejazdu oraz ∏adownoÊci Êrodków transportu;

7) zabytki wyznaczone do transportu wraz z ich spisem umieszcza si´ w uprzednio przygotowanych

opakowaniach, zaopatrzonych w napis o treÊci

„Zabytki kultury — w∏asnoÊç (nazwa jednostki organizacyjnej)”, znak rozpoznawczy Konwencji haskiej i numer opakowania, drugi egzemplarz spisu

do∏àcza si´ do wykazu zabytków ruchomych podlegajàcych rozÊrodkowaniu lub ewakuacji w planie ochrony zabytków;

8) formowanie i przejazd Êrodków transportu lub kolumn transportowych powinien si´ odbywaç

zgodnie z przepisami dotyczàcymi organizacji

i wykonywania konwojów.

8. Gminny, powiatowy i wojewódzki plan ochrony

zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji

kryzysowych obejmuje

1) cz´Êç opisowà, zawierajàcà w szczególnoÊci

a) charakterystyk´ zasobów i rozmieszczenia zabytków oraz stopnia ich spodziewanego zagro˝enia,

b) wnioski z analizy rozmieszczenia i zagro˝enia

zabytków oraz sposoby ich ochrony w zale˝noÊci od zagro˝enia,

c) wykaz zabytków nieruchomych, zawierajàcy

wa˝niejsze elementy podlegajàce zabezpieczeniu i sposoby zabezpieczeƒ oraz dane dotyczàce realizacji prac, sporzàdzony wed∏ug wzoru

stanowiàcego za∏àcznik nr 8 do Instrukcji,

d) wykazy jednostek organizacyjnych chroniàcych

zabytki ruchome na miejscu oraz jednostek, które przewidujà rozÊrodkowanie lub ewakuacj´

zabytków ruchomych,

e) dane dotyczàce rodzajów i liczby zabytków ruchomych podlegajàcych rozÊrodkowaniu i ewakuacji, trasy ich przewozu i miejsca ukrycia, sumarycznego ci´˝aru i obj´toÊci, nak∏adów pracy

podczas pakowania, przejazdu i ukrycia oraz ∏adownoÊci Êrodków transportu, wed∏ug wzoru

stanowiàcego za∏àcznik nr 9 do Instrukcji,

f) sposób wspó∏dzia∏ania, powiadamiania i ∏àcznoÊci,

g) sposoby informowania o stratach wed∏ug wzoru formularza zg∏oszenia strat w zabytkach, stanowiàcego za∏àcznik nr 10 do Instrukcji,

h) zestawienie prac dokumentacyjnych i konserwatorsko-zabezpieczajàcych w razie wystàpienia strat i szkód w zabytkach,

i) wykaz z adresami jednostek, instytucji, organizacji i rzeczoznawców, przewidzianych do udzielenia pomocy zabytkom w razie zagro˝enia;

2) cz´Êç graficznà, przedstawiajàcà w szczególnoÊci

a) rozmieszczenie zabytków nieruchomych,

b) rozmieszczenie jednostek organizacyjnych posiadajàcych zabytki ruchome z zaznaczeniem

— jednostek chroniàcych zabytki na miejscu,

— jednostek stosujàcych rozÊrodkowanie zabytków,

— jednostek stosujàcych ewakuacj´ zabytków,

— g∏ównych i zapasowych miejsc oraz tras rozÊrodkowania i ewakuacji,

c) rodzaje i rejony zagro˝eƒ,

d) stanowiska kierowania.

9. Krajowy plan ochrony zabytków na wypadek

konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych obejmuje

w szczególnoÊci

1) w cz´Êci opisowej

a) liczb´, rodzaje, charakterystyk´ i wykazy zabytków, z podzia∏em na nieruchome i ruchome,

podlegajàcych ochronie szczególnej, przez którà nale˝y rozumieç potrzeb´: priorytetowego

Poz. 2153

wykonywania prac planistycznych, zabezpieczajàcych i ratowniczych przy zabytkach oraz wykonywania projektów technicznych dla zabezpieczenia zabytków nieruchomych, a tak˝e stosowania wymogów wynikajàcych z art. 60 ust. 1

ustawy z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych,

b) rodzaje, kierunki i rejony szczególnych zagro˝eƒ, z wnioskami,

c) zamiar dzia∏ania na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych,

d) sposoby ochrony najcenniejszych i najbardziej

zagro˝onych zabytków nieruchomych,

e) miejsca, rodzaje i wykazy najcenniejszych zabytków ruchomych (zbiorów) podlegajàcych

rozÊrodkowaniu i ewakuacji,

f) sposoby ochrony zabytków ruchomych podlegajàcych ochronie w miejscach sta∏ego przechowywania,

g) miejsca, wykazy i sposoby ewentualnej ewakuacji zabytków poza granice kraju, na wypadek

konfliktu zbrojnego,

h) ogólne zestawienie kosztów, nak∏adów pracy,

materia∏ów i urzàdzeƒ przewidzianych do prac

zabezpieczajàcych oraz do rozÊrodkowania

i ewakuacji,

i) schrony i inne przygotowane miejsca przeznaczone do ukrycia zabytków,

j) spisy (wykazy) s∏u˝b, jednostek, instytucji, organizacji i rzeczoznawców, przewidzianych do

udzielenia specjalistycznej pomocy zagro˝onym zabytkom,

k) system kierowania ochronà zabytków, koordynacji, wspó∏dzia∏ania, powiadamiania i ∏àcznoÊci oraz informowania o stratach,

l) czas realizacji zadaƒ;

2) w cz´Êci graficznej na mapie

a) rozmieszczenie na terenie kraju najcenniejszych

zabytków nieruchomych i ruchomych obj´tych

ochronà szczególnà,

b) rodzaje, kierunki, strefy (obszary) najwi´kszych

zagro˝eƒ,

c) miejsca ukrycia i ewakuacji zabytków ruchomych na terenie kraju,

d) g∏ówne i zapasowe trasy ewakuacji,

e) stanowiska kierowania ochronà zabytków.

Za∏àcznik nr 1 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

ZNAKI UMOWNE

stosowane w cz´Êci graficznej planu ochrony zabytków

OPIS ZNAKU

SYMBOL ZNAKU

1

2

STANOWISKO KRAJOWE KIEROWANIA OCHRONÑ ZABYTKÓW

(znak ze skrótem „MK” — stanowisko kierowania ministra w∏aÊciwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego)

STANOWISKO

WOJEWÓDZKIE

KIEROWANIA

OCHRONÑ

ZABYTKÓW (znak ze skrótem „WKZ” — stanowisko kierowania wojewódzkiego konserwatora zabytków)

TRASA EWAKUACJI (KOLUMNY)

REJON (STREFA) SKA˚E¡

PRZEWIDYWANE UDERZENIA LOTNICTWA PRZECIWNIKA

ÂRODKI TRANSPORTU

(znak ze skrótem „Z” — zabytki)

TRANSPORT KOLEJOWY Z ZABYTKAMI

REJON ZALEWÓW I ZATOPIE¡

PO˚AR PRZESTRZENNY

ZABYTKI NIERUCHOME PODLEGAJÑCE OCHRONIE

ZABYTKI RUCHOME PODLEGAJÑCE OCHRONIE

REJON ROZÂRODKOWANIA ZABYTKÓW RUCHOMYCH

DOBRA KULTURY PODLEGAJÑCE OCHRONIE SPECJALNEJ

DOBRA KULTURY WPISANE NA „LIST¢ ÂWIATOWEGO

DZIEDZICTWA KULTURALNEGO I PRZYRODNICZEGO UNESCO”

KOÂCIÓ¸

KLASZTOR

CERKIEW

SYNAGOGA

ZABYTKOWA KAPLICZKA

CMENTARZ (WOJSKOWY, WOJENNY)

ZAMEK

RUINY

ZABYTEK ARCHITEKTONICZNY

(PA¸AC, DWOREK, DOM ZABYTKOWY)

ZABYTEK BUDOWNICTWA LUDOWEGO

ZABYTEK TECHNIKI

GRODZISKO

PARK NARODOWY

PARK ZABYTKOWY

INNE ZABYTKI

POMNIK

MIEJSCE MARTYROLOGII

POLE BITWY

PARK KRAJOBRAZOWY

SCHRON NA UKRYCIE ZABYTKÓW RUCHOMYCH

INSTYTUCJE KULTURY

— T — teatr,

— B — biblioteka,

— M — muzeum,

— A — archiwum,

— G — galeria

OBIEKT DZIEDZICTWA NARODOWEGO

* NARODOWY

Lp.

4

si∏y

5

Êrodki

6

czas wykonania

zadania

Orientacyjnie ustalono

7

koszty

8

Uwagi

— 14914 —

— organizacja zespo∏ów roboczych, wykorzystanie, warunki socjalno-bytowe.

— harmonogram realizacji robót,

Prowadzenie robót zabezpieczajàcych i ich organizacja

3

Proponowany sposób

zabezpieczenia

Organizacja robót zabezpieczajàcych w obiekcie

Elementy obiektu

podlegajàce

zabezpieczeniu

(nazwa obiektu)

przewidywanych prac zabezpieczajàcych obiekt ............................................................................................................

SPIS

WZÓR

Za∏àcznik nr 2 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

Za∏àcznik nr 3 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

OZNAKOWANIE OBIEKTÓW ZABYTKOWYCH ZNAKIEM ROZPOZNAWCZYM KONWENCJI HASKIEJ

Wzór znaku rozpoznawczego Konwencji haskiej w uk∏adzie pojedynczym s∏u˝y do oznakowania zabytków

korzystajàcych z ochrony ogólnej.

1. Znak rozpoznawczy Konwencji haskiej z czytelnà informacjà, ˝e obiekt (nazwa obiektu, nr obiektu itp.) jest

zaliczony do obiektów korzystajàcych z ochrony ogólnej, umieszcza si´ przy wejÊciu do obiektu zabytkowego.

Dolna kraw´dê znaku powinna znajdowaç si´ 2 metry powy˝ej poziomu ziemi.

2. Pe∏nà widocznoÊç znaku za dnia zapewnia si´ poprzez odpowiednie jego rozmieszczenie na

1) dachach obiektu

a) pojedynczego obiektu

— dachu p∏askim — jeden znak,

— dachu o wysokiej kalenicy — po jednym znaku po jednej i drugiej stronie kalenicy,

— dachu o wi´cej ni˝ dwóch po∏aciach — po jednym znaku na ka˝dej po∏aci,

b) kilku obiektach na nieruchomoÊci

— o dachach p∏askich — po jednym znaku na ka˝dym obiekcie,

— o dachach o wysokiej kalenicy, po jednym znaku, na przemian z jednej i z drugiej strony kalenicy;

2) zewn´trznych Êcianach obiektu

a) pojedynczego obiektu — na Êcianie frontowej i tylnej,

b) kilku obiektach na nieruchomoÊci — na zewn´trznych Êcianach poszczególnych budynków wytyczajàcych zarys posesji;

3) placach nieruchomoÊci, na których rozmieszczonych jest kilka obiektów zabytkowych

— jeden znak o podwójnych wymiarach.

3. Znaki mo˝na wykonaç i umieÊciç w sposób nieprzynoszàcy szkody dla zabytku na

1) dachu obiektu poprzez

— rozciàgni´cie p∏ótna z namalowanym znakiem,

— przymocowanie trwa∏ych plansz z namalowanym znakiem;

2) Êcianach obiektu — zawieszenie plansz tekturowych (z desek) z namalowanym znakiem;

3) na placu nieruchomoÊci — rozciàgni´cie p∏ótna lub innego tworzywa z namalowanym znakiem lub

wysypanie kolorowego kruszywa (materia∏ów trwa∏ych).

Uwaga: Rozmiary znaków powinny byç proporcjonalne do wielkoÊci obiektu.

itd.

Meble

Numizmatyka

Militaria

Szk∏o i porcelana

Tkanina

Grafika

Rzeêba

Malarstwo

IloÊç

sztuk

Wyszczególnienie

wed∏ug rodzajów

zabytków

Lp.

4

Numery

inwentarza

5

Obj´toÊç

m3

6

Ci´˝ar

kg

7

IloÊç i rodzaj

opakowaƒ

jednostki organizacyjnej podlegajàcych ochronie na miejscu

(rozÊrodkowaniu, ewakuacji)

8

IloÊç osób

i Êrodków

transportu

...........................................................................................................

WYKAZ ZBIORCZY ZABYTKÓW RUCHOMYCH

WZÓR

9

Czas

10

Miejsce i trasa

(dot. rozÊrodkowania

i ewakuacji)

Za∏àcznik nr 4 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

Za∏àcznik nr 5 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

WZÓR

KARTA TO˚SAMOÂCI

dla personelu przydzielonego do ochrony zabytków

(strona frontowa)

(na odwrocie)

Za∏àcznik nr 6 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

WZORY NAPISÓW

Za∏àcznik nr 7 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

WZÓR

...........................................................................................

(nazwa i miejsce jednostki organizacyjnej)

SPIS ZABYTKÓW RUCHOMYCH

podlegajàcych przemieszczeniu do innych pomieszczeƒ w obr´bie jednostki organizacyjnej

(rozÊrodkowaniu, ewakuacji w kraju i za granicà)

Lp.

Wyszczególnienie

IloÊç

(sztuk)

Numer rejestru

(inwentarza)

Numer

opakowania —

skrzyni

Miejsce i sposób

zabezpieczenia

1

2

3

4

5

6

MALARSTWO

1.

2.

3.

4.

5.

6.

RAZEM

RZEèBA

1.

2.

3.

RAZEM

GRAFIKA

1.

2.

3.

4.

RAZEM

MiejscowoÊç

(obiekty podlegajàce

zabezpieczeniu)

2

Lp.

1

3

Elementy obiektu

podlegajàce

zabezpieczeniu

4

Proponowany sposób

zabezpieczenia

5

Niezb´dne si∏y

i czas

na wykonanie zadania

6

Koszty

zabytków nieruchomych na terenie gminy, powiatu i województwa ..........................................................................

podlegajàcych zabezpieczeniu w razie sytuacji kryzysowych lub na wypadek konfliktu zbrojnego

WYKAZ

WZÓR

7

Uwagi

Za∏àcznik nr 8 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

itp.

Meble

Numizmatyka

Militaria

Szk∏o i porcelana

Tkanina

Grafika

Rzeêba

Malarstwo

Wyszczególnienie

(rodzaj zabytków)

Jednostka

organizacyjna

Lp.

4

IloÊç

sztuk

5

Obj´toÊç

m3

6

Ci´˝ar

kg

7

IloÊç i rodzaj

opakowaƒ

8

IloÊç osób

i czas

9

Ârodki

transportu

na terenie gminy, powiatu, województwa ..............................................................

chronione na miejscu — w jednostkach organizacyjnych

(podlegajàce rozÊrodkowaniu lub ewakuacji)

ZABYTKI RUCHOME

WZÓR

10

Miejsce i trasa

przejazdu (km)

Za∏àcznik nr 9 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

MiejscowoÊç

(adres, gmina)

Lp.

1

Funkcja

4

Obiekt,

nr wpisu

do rejestru

zabytków

(ewidencji)

lub inwentarza

muzealiów

itp.

3

5

W∏aÊciciel,

u˝ytkownik,

zarzàdca

6

Rodzaj,

zwi´z∏y opis

i przyczyna

strat

7

WartoÊç strat

i przewidywane

êród∏a

finansowania

ich usuni´cia

FORMULARZ ZG¸OSZENIA STRAT W ZABYTKACH

WZÓR

8

9

Wykonane prace

ratowniczoAdnotacja

-zabezpieczajàce

o weryfikacji

i konserwatorskie,

strat na

organ

miejscu przez

prowadzàcy

organ ochrony

ewentualne

zabytków

post´powanie

wyjaÊniajàce

Za∏àcznik nr 10 do Instrukcji przygotowania i realizacji

planów ochrony zabytków na wypadek konfliktu

zbrojnego i sytuacji kryzysowych

2153

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA KULTURY1)

z dnia 25 sierpnia 2004 r.

w sprawie organizacji i sposobu ochrony zabytków na wypadek konfliktu zbrojnego i sytuacji kryzysowych

Na podstawie art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca

2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

(Dz. U. Nr 162, poz. 1568 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959)

zarzàdza si´, co nast´puje