Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać audiometry tonowe
Table of Provisions (37)
Statutory Text (37 Articles)
§ 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) audiometr — audiometr tonowy, przyrzàd pomiarowy przeznaczony do pomiaru s∏uchu, a w szczególnoÊci do pomiaru progu s∏yszenia za pomocà
tonu;
2) przewodnictwo powietrzne — przenoszenie dêwi´ku do ucha wewn´trznego przez ucho zewn´trzne
i Êrodkowe;
3) przewodnictwo kostne — przenoszenie dêwi´ku
do ucha wewn´trznego g∏ównie za poÊrednictwem drgaƒ mechanicznych koÊci czaszki;
4) symulator ucha — przyrzàd stosowany do pomiaru ciÊnienia akustycznego wytwarzanego przez
s∏uchawk´;
5) sztuczne ucho — symulator ucha, skonstruowany
w taki sposób, ˝e stanowi dla s∏uchawki impedancj´ akustycznà równowa˝nà impedancji ucha ludzkiego, wyposa˝ony w mikrofon wzorcowy;
6) sprz´gacz akustyczny — symulator ucha wykonany jako komora o okreÊlonym kszta∏cie i obj´toÊci;
7) sprz´gacz mechaniczny — przyrzàd wyposa˝ony
w przetwornik mechanoelektryczny, skonstruowany w taki sposób, ˝e stanowi ÊciÊle okreÊlonà impedancj´ mechanicznà dla s∏uchawki kostnej,
przy∏o˝onej do niego z okreÊlonà si∏à statycznà;
8) równowa˝ny progowy poziom ciÊnienia akustycznego — wytwarzany w sprz´gaczu akustycznym
lub sztucznym uchu przez s∏uchawk´ danego typu
poziom ciÊnienia akustycznego o danej cz´stotliwoÊci, gdy doprowadzone jest do niej takie napi´cie, które w przypadku przy∏o˝enia tej s∏uchawki
do ucha ludzkiego z okreÊlonà si∏à docisku odpowiada∏oby jego progowi s∏yszenia;
———————
1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje
dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego
zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki
Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).
2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2001 r. Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 155, poz. 1286
i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652.
9) równowa˝ny progowy poziom si∏y — wytwarzany
w danym sprz´gaczu mechanicznym przez s∏uchawk´ kostnà o danej konfiguracji poziom si∏y
przemiennej o danej cz´stotliwoÊci, gdy jest ona
pobudzana napi´ciem, które w przypadku przy∏o˝enia tej s∏uchawki do koÊci wyrostka sutkowego
lub do czo∏a z okreÊlonà si∏à docisku odpowiada∏oby progowi s∏yszenia;
10) równowa˝ny normalny progowy poziom ciÊnienia
akustycznego — wartoÊç Êrednià lub modalnà
równowa˝nych progowych poziomów ciÊnienia
akustycznego, wyra˝ajàcà próg s∏yszenia w danym sprz´gaczu akustycznym lub sztucznym uchu
i dla danego typu s∏uchawki, przy danej cz´stotliwoÊci;
11) równowa˝ny normalny progowy poziom si∏y —
wartoÊç Êrednià równowa˝nych progowych poziomów si∏y, wyra˝ajàcà próg s∏yszenia w danym
sprz´gaczu mechanicznym i dla danej s∏uchawki
kostnej, przy danej cz´stotliwoÊci;
12) poziom s∏yszenia — ró˝nic´ mi´dzy poziomem ciÊnienia akustycznego lub poziomem si∏y sygna∏u
wytwarzanego przez przetwornik w danym symulatorze ucha lub sprz´gaczu mechanicznym i odpowiednim równowa˝nym normalnym progowym poziomem ciÊnienia akustycznego lub si∏y,
przy danej cz´stotliwoÊci oraz danym typie przetwornika i sposobie jego przy∏o˝enia;
13) progowy poziom s∏yszenia — wyznaczony dla danej cz´stotliwoÊci próg s∏yszenia wyra˝ony jako
poziom s∏yszenia;
14) maskowanie — zjawisko podwy˝szania si´ progu
s∏yszenia dêwi´ku w obecnoÊci dêwi´ku maskujàcego, jak równie˝ wartoÊç wyra˝onà w decybelach, o jakà progowy poziom s∏yszenia ulega podwy˝szeniu;
15) poziom skutecznego maskowania — poziom
dêwi´ku maskujàcego równy liczbowo takiemu
poziomowi s∏yszenia, do którego podwy˝szony
by∏by próg s∏yszenia osoby otologicznie normalnej, w obecnoÊci tego dêwi´ku;
16) obcià˝enie zast´pcze — opornik o rezystancji równej rezystancji nominalnej s∏uchawki.
Rozdzia∏ 2
Konstrukcja i wykonanie audiometrów
§ 2. Ze wzgl´du na sposób prezentacji sygna∏ów
rozró˝nia si´ nast´pujàce rodzaje audiometrów
1) audiometry obs∏ugiwane r´cznie;
2) automatyczne audiometry rejestrujàce;
3) audiometry sterowane komputerowo.
§ 3. Audiometr mo˝e byç skonstruowany jako
1) audiometr o sta∏ej cz´stotliwoÊci;
2) audiometr o cz´stotliwoÊci zmienianej w sposób
ciàg∏y.
Poz. 214
§ 10. 1. Audiometry obs∏ugiwane r´cznie powinny
byç wyposa˝one w wy∏àcznik tonu s∏u˝àcy do prezentacji lub przerywania tonu.
2. Wy∏àcznik tonu i zwiàzany z nim obwód powinny byç wykonane w taki sposób, aby na ton pomiarowy nie mia∏y wp∏ywu ha∏as mechaniczny lub dêwi´ki
nieustalone.
§ 11. 1. Audiometry z mo˝liwoÊcià wskazywania
tonu odniesienia powinny byç wyposa˝one w regulator poziomu tonu odniesienia.
§ 4. Konstrukcja audiometru powinna zapewniaç
realizacj´ minimum funkcji, w zale˝noÊci od klasy audiometru i jego przeznaczenia, okreÊlonych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
2. Regulator poziomu tonu odniesienia powinien
byç wyskalowany w poziomach s∏yszenia wyra˝onych
w dB.
§ 5. Audiometry wytwarzajàce sygna∏y o poziomie
s∏yszenia przekraczajàcym 100 dB powinny byç wyposa˝one we wskaênik sygnalizujàcy przekroczenie tego
poziomu.
3. Dopuszcza si´ wykorzystywanie regulatora poziomu maskowania jako regulatora poziomu tonu odniesienia pod warunkiem, ˝e spe∏nia on wymagania
okreÊlone w § 29—31, § 39, 40, 42 i 43.
§ 6. Audiometry zasilane z baterii powinny byç wyposa˝one we wskaênik umo˝liwiajàcy kontrolowanie
stanu baterii.
§ 12. 1. Uk∏ad odpowiedzi osoby badanej powinien sk∏adaç si´ z prze∏àcznika sterujàcego uk∏adem
sygnalizacyjnym.
§ 7. Konstrukcja automatycznych audiometrów rejestrujàcych i audiometrów sterowanych komputerowo powinna umo˝liwiaç pomiar ich charakterystyk
metrologicznych.
2. Konstrukcja prze∏àcznika powinna umo˝liwiaç
∏atwà i pewnà obs∏ug´ jednà r´kà, bez wytwarzania
ha∏asu mogàcego zak∏óciç pomiar progowego poziomu s∏yszenia.
§ 8. 1. Regulator poziomu s∏yszenia powinien mieç
tylko jednà podzia∏k´ z zerowym punktem odniesienia, wspólnym dla wszystkich cz´stotliwoÊci.
§ 13. WyjÊcie sygna∏u elektrycznego powinno
umo˝liwiaç doprowadzanie do przetworników audiometru sygna∏ów z wszystkich dost´pnych êróde∏.
2. Urzàdzenie wskazujàce poziom s∏yszenia powinno mieç wskazy umieszczone w odst´pach 5 dB
lub mniejszych, przy czym w pozycji 0 dB poziom sygna∏u z przetwornika powinien byç równy w∏aÊciwemu równowa˝nemu normalnemu progowemu poziomowi ciÊnienia akustycznego lub si∏y.
§ 14. 1. Urzàdzenie wskazujàce poziom sygna∏u
powinno byç do∏àczone do obwodu audiometru przed
regulatorem poziomu s∏yszenia.
§ 9. 1. W regulatorze poziomu maskowania powinien wyst´powaç tylko jeden zerowy punkt odniesienia wspólny dla wszystkich cz´stotliwoÊci, przy czym
poziom maskowania powinien byç zmieniany skokowo o wartoÊç 5 dB lub mniejszà.
2. Regulator poziomu maskowania
1) dla szumu wàskopasmowego — powinien byç wyskalowany w poziomach skutecznego maskowania;
2) dla innych szumów maskujàcych — powinien byç
wyskalowany w poziomach ciÊnienia akustycznego mierzonych za pomocà s∏uchawki i symulatora
ucha takiego samego, jaki zastosowano do wzorcowania audiometru.
3. Dla szumów, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinien byç okreÊlony ca∏kowity poziom ciÊnienia akustycznego oraz poziom ciÊnienia akustycznego w pasmach 1/3-oktawowych w ca∏ym zakresie cz´stotliwoÊci szumu maskujàcego.
2. W celu umo˝liwienia zmiany poziomu prezentowanego sygna∏u w zakresie 20 dB powinna byç zapewniona regulacja wzmocnienia wzmacniacza.
§ 15. 1. Pa∏àk s∏uchawki nausznej audiometru powinien zapewniç si∏´ docisku s∏uchawki do ma∏˝owiny
usznej równà (4,5±0,5) N.
2. Pa∏àk s∏uchawki kostnej audiometru powinien
zapewniç si∏´ docisku s∏uchawki do wyrostka sutkowego równà (5,4±0,5) N.
§ 16. 1. Wynik pomiaru progowych poziomów s∏yszenia powinien byç wyÊwietlany lub drukowany
w formie tabelarycznej albo w formie graficznej jako
audiogram.
2. W audiogramie zmiana cz´stotliwoÊci o jednà
oktaw´ na osi cz´stotliwoÊci powinna odpowiadaç
zmianie poziomu o 20 dB na osi poziomu s∏yszenia.
3. W przypadku przewodnictwa powietrznego
punkty pomiarowe na audiogramie powinny byç po∏àczone linià ciàg∏à, a w przypadku przewodnictwa
kostnego — linià przerywanà.
4. Je˝eli dla celów identyfikacyjnych u˝ywa si´ koloru, to stosowane symbole i linie ∏àczàce na audiogramie powinny byç oznaczone w przypadku ucha
prawego kolorem czerwonym, a w przypadku ucha lewego — kolorem niebieskim.
§ 17. Na obudowie lub tabliczce znamionowej audiometru powinny byç wykonane w sposób trwa∏y
i czytelny nast´pujàce oznaczenia
1) nazwa lub znak producenta;
2) typ i numer fabryczny audiometru;
3) klasa audiometru;
4) nadany znak zatwierdzenia typu.
§ 18. 1. S∏uchawki powinny mieç indywidualne
oznakowania identyfikacyjne.
2. S∏uchawki lewa i prawa powinny byç oznaczone
w sposób umo˝liwiajàcy ich rozró˝nienie, przy czym,
je˝eli stosuje si´ oznaczenie kolorem, to s∏uchawka
prawa powinna byç oznaczona kolorem czerwonym,
a s∏uchawka lewa — kolorem niebieskim.
Rozdzia∏ 3
Charakterystyki metrologiczne audiometrów
§ 19. Ze wzgl´du na zakres wytwarzanych sygna∏ów oraz zakres badanych funkcji s∏uchowych rozró˝nia si´ audiometry klasy 1, 2, 3 i 4.
§ 20. 1. Je˝eli regulator poziomu s∏yszenia jest
ustawiony w pozycji 60 dB, a wy∏àcznik tonu w pozycji „wy∏àczone”, to poziom sygna∏u elektrycznego
w ka˝dym paÊmie 1/3-oktawowym o cz´stotliwoÊci
Êrodkowej z zakresu 125 Hz do 8 kHz powinien byç co
najmniej o 10 dB mniejszy od poziomu sygna∏u odpowiadajàcego równowa˝nemu normalnemu progowemu poziomowi ciÊnienia akustycznego okreÊlonemu
dla cz´stotliwoÊci Êrodkowej danego pasma 1/3-oktawowego.
2. Je˝eli regulator poziomu s∏yszenia jest ustawiony w pozycji 70 dB lub wi´kszej, a wy∏àcznik tonu
w pozycji „w∏àczone”, to poziom dêwi´ków niepo˝àdanych w s∏uchawce, do której nie doprowadzono sygna∏u lub na obcià˝eniu zast´pczym, powinien byç co
najmniej o 70 dB mniejszy od poziomu sygna∏u w s∏uchawce, do której doprowadzono ton pomiarowy.
§ 21. 1. W s∏uchawce, do której nie doprowadzono
sygna∏u, nie powinny byç s∏yszalne dêwi´ki w zakresie
cz´stotliwoÊci
1) od 250 Hz do 6 kHz — przy regulatorze poziomu
s∏yszenia lub regulatorze poziomu maskowania
ustawionych w ka˝dej pozycji do 70 dB;
2) od 125 Hz do 250 Hz i od 6 kHz do 8 kHz — przy regulatorze poziomu s∏yszenia lub regulatorze poziomu maskowania ustawionych w ka˝dej pozycji
do 50 dB.
Poz. 214
2. Wymaganie, o którym mowa w ust. 1, powinno
byç spe∏nione dla pozosta∏ych pozycji regulatora poziomu s∏yszenia, gdy
1) do obwodu s∏uchawki jest w∏àczony zewn´trzny
t∏umik elektryczny;
2) jest od∏àczona s∏uchawka przeciwna;
3 zaciski wyjÊciowe audiometru sà po∏àczone z obcià˝eniem zast´pczym.
3. Je˝eli audiometr jest przeznaczony do u˝ywania
w tym samym pomieszczeniu, w którym znajduje si´
osoba badana, to dêwi´ki zwiàzane z obs∏ugà regulatorów audiometru, wytwarzane przez sam audiometr
lub przez cz´Êci systemu komputerowego wspó∏pracujàcego z audiometrem, nie powinny byç s∏yszane
w odleg∏oÊci 1 m od audiometru
1) w przypadku stosowania s∏uchawek od∏àczonych
od audiometru albo
2) bez s∏uchawek, jeÊli audiometr ma mo˝liwoÊç badania przewodnictwa kostnego
— przy wszystkich pozycjach regulatora poziomu
s∏yszenia do 50 dB oraz przy obcià˝eniu wyjÊcia sygna∏u elektrycznego audiometru opornikiem o rezystancji równej rezystancji s∏uchawki dla cz´stotliwoÊci 1 kHz.
§ 22. 1. Cz´stotliwoÊci i odpowiadajàce im zakresy
poziomu s∏yszenia w audiometrach o cz´stotliwoÊciach sta∏ych wyposa˝onych w s∏uchawki nauszne
i s∏uchawk´ kostnà okreÊla tabela nr 1 za∏àcznika nr 2
do rozporzàdzenia.
2. Dopuszcza si´ stosowanie dodatkowych cz´stotliwoÊci równych cz´stotliwoÊciom Êrodkowym pasm
1/3-oktawowych z zakresu do 8 kHz.
3. W audiometrach klasy 1 wyposa˝onych w s∏uchawki wokó∏uszne lub douszne wartoÊci maksymalne poziomu s∏yszenia, w zakresie cz´stotliwoÊci od
500 Hz do 8 kHz, mogà byç o 10 dB mniejsze od odpowiednich wartoÊci okreÊlonych w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
4. Zakresy cz´stotliwoÊci i poziomu s∏yszenia
w audiometrach o cz´stotliwoÊci zmienianej w sposób ciàg∏y powinny byç co najmniej równe zakresom
okreÊlonym w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
§ 23. 1. B∏´dy graniczne dopuszczalne cz´stotliwoÊci audiometrów o cz´stotliwoÊciach sta∏ych nie powinny przekraczaç
1) ±1 % — dla audiometrów klasy 1 i 2;
2) ±2 % — dla audiometrów klasy 3 i 4.
2. W audiometrach o cz´stotliwoÊci zmienianej
w sposób ciàg∏y ró˝nica mi´dzy cz´stotliwoÊcià tonu
pomiarowego i cz´stotliwoÊcià wskazywanà na audio-
gramie nie powinna przekraczaç ±5 % wartoÊci cz´stotliwoÊci tonu.
§ 24. 1. Maksymalne dopuszczalne wartoÊci
wspó∏czynnika zniekszta∏ceƒ nieliniowych ciÊnienia
akustycznego lub si∏y dla s∏uchawek usznych oraz dla
s∏uchawki kostnej, w zale˝noÊci od cz´stotliwoÊci i dla
okreÊlonej wartoÊci poziomu s∏yszenia, okreÊla tabela
nr 2 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
2. Dla s∏uchawek wokó∏usznych i dousznych poziom s∏yszenia okreÊlony w tabeli nr 2 za∏àcznika nr 2
do rozporzàdzenia powinien byç o 10 dB mniejszy.
§ 25. 1. W automatycznych audiometrach rejestrujàcych z mo˝liwoÊcià ciàg∏ej zmiany cz´stotliwoÊci
jedna z szybkoÊci przestrajania cz´stotliwoÊci powinna wynosiç jednà oktaw´ na minut´, przy czym b∏àd
wzgl´dny szybkoÊci przestrajania nie powinien przekraczaç ±20 %.
2. W automatycznych audiometrach rejestrujàcych o sta∏ych wartoÊciach cz´stotliwoÊci minimalny
czas prezentacji ka˝dego tonu powinien wynosiç 30 s.
§ 26. Sygna∏y modulowane cz´stotliwoÊciowo,
o ile sà stosowane, powinny spe∏niaç nast´pujàce wymagania
1) cz´stotliwoÊç noÊna powinna byç równa jednej
z cz´stotliwoÊci, okreÊlonych w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, w granicach ±3 %;
2) kszta∏t sygna∏u modulujàcego powinien byç sinusoidalny albo trójkàtny, przy czym zmiany cz´stotliwoÊci noÊnej odpowiadajàce cz´Êci narastajàcej
i opadajàcej sygna∏u trójkàtnego powinny byç symetryczne w liniowej lub logarytmicznej skali cz´stotliwoÊci;
3) wspó∏czynnik zniekszta∏ceƒ nieliniowych sinusoidalnego sygna∏u modulujàcego nie powinien
przekraczaç 5 %;
4) w cz´Êci narastajàcej i opadajàcej trójkàtny sygna∏
modulujàcy nie powinien ró˝niç si´ od przebiegu
liniowego o wi´cej ni˝ 5 % amplitudy;
5) czasy trwania cz´Êci narastajàcej i opadajàcej trójkàtnego sygna∏u modulujàcego mogà ró˝niç si´
nie wi´cej ni˝ o 10%;
6) cz´stotliwoÊç powtarzania sygna∏u modulujàcego
powinna zawieraç si´ w zakresie od 4 Hz do 20 Hz
i byç okreÊlona z b∏´dem nieprzekraczajàcym
±10 %;
Poz. 214
chawk´ w symulatorze ucha nie powinien ró˝niç si´
od wartoÊci Êredniej tego poziomu wyznaczonej dla
sygna∏ów o cz´stotliwoÊci z zakresu od 250 Hz do
4 kHz o wi´cej ni˝
1) –10 dB do +3 dB — dla sygna∏ów o cz´stotliwoÊci
od 125 Hz do 250 Hz,
2) ±3 dB — dla sygna∏ów o cz´stotliwoÊci od 250 Hz
do 4 kHz,
3) –5 dB do +3 dB — dla sygna∏ów o cz´stotliwoÊci
od 4 kHz do 6,3 kHz
— z tym ˝e dla cz´stotliwoÊci granicznych 250 Hz
i 4 kHz ró˝nica nie powinna przekraczaç ±3 dB.
2. Przebieg sygna∏u ze s∏uchawki kostnej w funkcji
cz´stotliwoÊci, przy sta∏ej wartoÊci napi´cia sygna∏u
doprowadzonego do wejÊcia sygna∏u elektrycznego,
oraz granice zmiennoÊci tego przebiegu powinny byç
okreÊlone w zakresie cz´stotliwoÊci od 250 Hz do
4 kHz.
§ 28. 1. Szum maskujàcy w audiometrze powinien
byç szumem wàskopasmowym o widmie charakteryzujàcym si´ symetrià geometrycznà wzgl´dem cz´stotliwoÊci pomiarowych.
2. Cz´stotliwoÊci graniczne wàskopasmowego
szumu maskujàcego, przy których poziom g´stoÊci
widmowej szumu jest mniejszy o 3 dB od poziomu
przy cz´stotliwoÊci Êrodkowej pasma, okreÊla tabela
nr 3 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
3. Poziom g´stoÊci widmowej ciÊnienia akustycznego szumu wàskopasmowego poza pasmem ograniczonym cz´stotliwoÊciami okreÊlonymi w tabeli nr 3
za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia powinien zmniejszaç si´ co najmniej o 12 dB na oktaw´ w zakresie co
najmniej 3 oktaw, a dla pozosta∏ych cz´stotliwoÊci nie
powinien przekraczaç poziomu –36 dB w odniesieniu
do poziomu odpowiadajàcego cz´stotliwoÊci Êrodkowej pasma szumu.
§ 29. 1. Dla ka˝dej pozycji regulatora poziomu s∏yszenia
1) poziom ciÊnienia akustycznego wytwarzanego
przez s∏uchawk´ pomniejszony o równowa˝ny
normalny progowy poziom ciÊnienia akustycznego nie powinien ró˝niç si´ od wskazywanej wartoÊci poziomu s∏yszenia o wi´cej ni˝
a) ±3 dB — w zakresie cz´stotliwoÊci od 125 Hz do
4 kHz,
b) ±5 dB — dla cz´stotliwoÊci 6 kHz i 8 kHz;
7) dewiacja cz´stotliwoÊci powinna zawieraç si´
w przedziale od ±2,5 % do ±12,5 % cz´stotliwoÊci
noÊnej i byç okreÊlona z b∏´dem nieprzekraczajàcym ±10 %.
§ 27. 1. Je˝eli audiometr jest wyposa˝ony w wejÊcie sygna∏u elektrycznego, to przy sta∏ej wartoÊci napi´cia sygna∏u doprowadzonego do tego wejÊcia poziom ciÊnienia akustycznego wytwarzany przez s∏u-
2) poziom si∏y wytwarzanej przez s∏uchawk´ kostnà
pomniejszony o równowa˝ny normalny poziom
progowy si∏y nie powinien ró˝niç si´ od wskazywanej wartoÊci poziomu s∏yszenia o wi´cej ni˝
a) ±4 dB — w zakresie cz´stotliwoÊci od 125 Hz do
4 kHz,
b) ±5 dB — dla cz´stotliwoÊci 6 kHz i 8 kHz.
2. Je˝eli do przetwornika sà doprowadzone jednoczeÊnie sygna∏y z wi´cej ni˝ jednego kana∏u, to poziom sygna∏u wytwarzanego przez przetwornik nie
powinien ró˝niç si´ od poziomu sygna∏u wytwarzanego przez ten przetwornik, gdy doprowadzony jest do
niego sygna∏ z jednego kana∏u, o wi´cej ni˝
1) ±1 dB — dla cz´stotliwoÊci od 125 Hz do 4 kHz;
2) ±2 dB — dla cz´stotliwoÊci wi´kszych od 4 kHz.
3. Wymaganie, o którym mowa w ust. 2, powinno
byç spe∏nione dla poziomów s∏yszenia od wartoÊci
minimalnej do wartoÊci maksymalnej pomniejszonej
o 20 dB.
4. Wymagania, o których mowa w ust. 1—3, powinny byç spe∏nione w audiometrach o cz´stotliwoÊci
zmienianej w sposób ciàg∏y dla wszystkich cz´stotliwoÊci Êrodkowych pasm 1/3-oktawowych w ca∏ym zakresie pomiarowym, przy czym poziom wyjÊciowy
mi´dzy tymi cz´stotliwoÊciami powinien zmieniaç si´
monotonicznie.
§ 30. 1. Ró˝nica poziomów sygna∏u wyjÊciowego
zmierzona dla dwóch kolejnych pozycji regulatora poziomu s∏yszenia oddalonych od siebie najwy˝ej o 5 dB
mo˝e byç odmienna od ró˝nicy wskazywanych poziomów s∏yszenia nie wi´cej ni˝ o 0,3 wskazywanej ró˝nicy, ale nie wi´cej ni˝ o 1 dB.
2. W automatycznych audiometrach rejestrujàcych
pr´dkoÊç zmiany poziomu s∏yszenia powinna wynosiç
2,5 dB/s oraz dodatkowo mogà byç stosowane pr´dkoÊci 1,25 dB/s i 5 dB/s, przy czym b∏àd wzgl´dny pr´dkoÊci zmiany poziomu s∏yszenia nie powinien przekraczaç ±20 %.
Poz. 214
§ 35. W audiometrach obs∏ugiwanych r´cznie przy
wy∏àczniku tonu ustawionym w pozycji „wy∏àczone”
i regulatorze poziomu s∏yszenia wskazujàcym wartoÊç
1) do 60 dB w∏àcznie — poziom sygna∏u wyjÊciowego powinien byç co najmniej o 10 dB mniejszy od
równowa˝nego normalnego progowego poziomu
ciÊnienia akustycznego lub si∏y;
2) powy˝ej 60 dB — poziom sygna∏u wyjÊciowego
mo˝e zwi´kszaç si´ co najwy˝ej o 10 dB przy ka˝dym zwi´kszeniu poziomu s∏yszenia o 10 dB.
§ 36. Przebieg obwiedni sygna∏u zarejestrowany
przy jego w∏àczaniu i wy∏àczaniu przedstawia za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.
§ 37. Cz´stotliwoÊci tonu odniesienia dla przewodnictwa powietrznego powinny byç co najmniej równe
cz´stotliwoÊciom oktawowym z zakresu od 250 Hz do
4 kHz oraz cz´stotliwoÊci 6 kHz.
§ 38. Ton odniesienia powinien spe∏niaç wymagania dotyczàce b∏´du cz´stotliwoÊci, wspó∏czynnika
zniekszta∏ceƒ nieliniowych, stabilnoÊci oraz czasu narastania i zanikania, okreÊlone w § 23, tabeli nr 2 za∏àcznika nr 2 i za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.
§ 39. Regulator poziomu tonu odniesienia powinien umo˝liwiaç zmian´ poziomu s∏yszenia co najmniej w zakresie od 0 dB do
1) 80 dB, przy cz´stotliwoÊci 250 Hz;
2) 100 dB, w zakresie cz´stotliwoÊci od 500 Hz do
6 kHz.
§ 31. Audiometry sterowane komputerowo powinny zapewniaç mo˝liwoÊç wskazywania poziomu prezentowanego sygna∏u.
§ 40. Zmiana poziomu tonu pomiarowego i tonu
odniesienia powinna odbywaç si´ skokowo z odst´pem co 2,5 dB lub mniejszym.
§ 32. Ró˝nica mi´dzy poziomem szumu maskujàcego wytworzonego w s∏uchawce i wartoÊcià wskazywanà przez urzàdzenie wskazujàce poziom maskowania powinna mieÊciç si´ w zakresie od –3 dB do +5 dB.
§ 41. Poziomy tonu odniesienia oraz regulator poziomu tonu odniesienia powinny spe∏niaç wymagania, o których mowa w § 29—31.
§ 33. 1. Poziomy odniesienia dla szumów wàskopasmowych o szerokoÊci pasma 1/3-oktawowej i 1/2-oktawowej okreÊla z∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.
2. Je˝eli wartoÊç dok∏adna szerokoÊci pasma szumu wàskopasmowego nie jest znana, ale zawiera si´
w przedziale od 1/3 oktawy do 1/2 oktawy, to jako wartoÊç poziomu odniesienia przyjmuje si´ dla ka˝dej
cz´stotliwoÊci wartoÊç Êrednià poziomów okreÊlonych w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.
§ 34. Ró˝nica poziomów sygna∏u wyjÊciowego
zmierzona dla dwóch kolejnych pozycji regulatora poziomu maskowania oddalonych od siebie najwy˝ej
o 5 dB mo˝e byç odmienna od ró˝nicy wskazywanych
poziomów maskowania nie wi´cej ni˝ o 0,3 wskazywanej ró˝nicy, ale nie wi´cej ni˝ o 1 dB.
§ 42. Poziom ciÊnienia akustycznego tonu odniesienia nie powinien ró˝niç si´ od poziomu tonu pomiarowego o wi´cej ni˝
1) ±3 dB, dla cz´stotliwoÊci w zakresie od 500 Hz do
4 kHz,
2) ±5 dB, dla cz´stotliwoÊci innych
— je˝eli w audiometrze ustawiono dla obu sygna∏ów
takie same wartoÊci poziomu s∏yszenia i cz´stotliwoÊci.
§ 43. Dzia∏anie regulatora poziomu tonu odniesienia nie powinno wywo∏ywaç zmiany poziomu tonu
pomiarowego wi´kszej ni˝ ±1 dB.
§ 44. Czas wygrzewania wst´pnego audiometru
nie powinien przekraczaç 10 min.
§ 45. Poziom dêwi´ku niepo˝àdanego z przetwornika stosowanego w przewodnictwie powietrznym nie
powinien przekraczaç poziomu ciÊnienia akustycznego
odpowiadajàcego poziomowi s∏yszenia 80 dB, gdy
§ 47. 1. Audiometry powinny umo˝liwiaç poprawne pomiary w nast´pujàcych warunkach
1) audiometr posiada pe∏ne wyposa˝enie;
2) wilgotnoÊç wzgl´dna od 30 % do 90 %;
2) p∏yta czo∏owa audiometru jest zwrócona w kierunku promieniujàcej anteny;
3) ciÊnienie atmosferyczne od 98 kPa do 104 kPa;
3) regulator poziomu s∏yszenia audiometru jest ustawiony w pozycji odpowiadajàcej wartoÊci minimalnej, regulator cz´stotliwoÊci w pozycji 1 kHz,
wy∏àcznik tonu w kanale prawym toru przewodnictwa powietrznego w pozycji „w∏àczone”;
4) cz´stotliwoÊç pola elektromagnetycznego z zakresu
od 80 MHz do 1 GHz zmienia si´ skokowo w odst´pach 1 %, z tym ˝e dopuszcza si´ przyrost cz´stotliwoÊci równy 4 % dla cz´stotliwoÊci mniejszych od
500 MHz i 2 % dla pozosta∏ych cz´stotliwoÊci.
§ 46. Ustala si´ nast´pujàce warunki odniesienia
dla audiometrów
1) temperatura od 15 °C do 35 °C;
4) d∏ugotrwa∏e odchylenia napi´cia i cz´stotliwoÊci
sieci zasilajàcej od wartoÊci nominalnej nieprzekraczajàce odpowiednio ±10 % i ±5 %.
2. Po ca∏kowitym spadku napi´cia sieci zasilajàcej
na czas nie wi´kszy ni˝ 5 s audiometr powinien powracaç do stanu, który nie wywo∏uje zagro˝enia uszkodzenia s∏uchu.
Rozdzia∏ 4
Przepis koƒcowy
§ 48. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
7 dni od dnia og∏oszenia.
1) temperatura — 23 °C;
2) ciÊnienie atmosferyczne — 101,325 kPa;
3) wilgotnoÊç wzgl´dna — 50 %.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
J. Hausner
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia
30 stycznia 2004 r. (poz. 214)
Za∏àcznik nr 1
MINIMUM FUNKCJI AUDIOMETRU W ZALE˚NOÂCI OD KLASY I PRZEZNACZENIA
Za∏àcznik nr 2
CHARAKTERYSTYKI AUDIOMETRÓW
Za∏àcznik nr 3
POZIOMY ODNIESIENIA DLA SZUMÓW WÑSKOPASMOWYCH O SZEROKOÂCI PASMA
1/3-OKTAWOWEJ I 1/2-OKTAWOWEJ
Za∏àcznik nr 4
PRZEBIEG OBWIEDNI SYGNA¸U ZAREJESTROWANY PRZY JEGO W¸ÑCZANIU I WY¸ÑCZANIU
A — moment w∏àczenia tonu
D — moment wy∏àczenia tonu
1. Po ustawieniu wy∏àcznika tonu w pozycji
a) od punktu A do C nie powinien przekraczaç
200 ms,
3. Je˝eli audiometr umo˝liwia automatycznà prezentacj´ impulsowà, to wytwarzany ciàg impulsów
powinien mieç przebieg zgodny z przebiegiem obwiedni sygna∏u i powinien spe∏niaç nast´pujàce wymagania
b) od punktu B do C powinien wynosiç co najmniej 20 ms, przy czym poziom ciÊnienia akustycznego mi´dzy tymi punktami powinien
zwi´kszaç si´ bez nieciàg∏oÊci;
1) czas narastania sygna∏u od punktu B do C oraz
czas zanikania sygna∏u od punktu E do G powinny
byç równe co najmniej 20 ms i nie powinny przekraczaç 50 ms;
1) „w∏àczone” czas narastania sygna∏u
2) „wy∏àczone” czas zanikania sygna∏u
a) od punktu D do H nie powinien przekraczaç
200 ms,
b) od punktu E do G powinien wynosiç co najmniej 20 ms, przy czym poziom ciÊnienia akustycznego mi´dzy tymi punktami powinien
zmniejszaç si´ bez nieciàg∏oÊci.
2. Poziom ciÊnienia akustycznego wytwarzanego
przez s∏uchawk´ w czasie narastania i zanikania sygna∏u nie powinien przekraczaç poziomu ciÊnienia
akustycznego odpowiadajàcego stanowi ustalonemu,
przy wy∏àczniku tonu ustawionym w pozycji „w∏àczone”, o wi´cej ni˝ 1 dB.
2) poziom ciÊnienia akustycznego mi´dzy punktami
B i C oraz E i G powinien zwi´kszaç si´ lub zmniejszaç bez nieciàg∏oÊci;
3) przedzia∏ czasu mi´dzy punktami C i E powinien
byç równy co najmniej 150 ms;
4) przedzia∏y czasu mi´dzy punktami F i J oraz mi´dzy J i K powinny byç jednakowe i równe
(225 ± 35) ms;
5) poziom sygna∏u wyjÊciowego mi´dzy punktami G i I (stan „wy∏àczone”) powinien byç co najmniej o 20 dB mniejszy od maksymalnego poziomu mi´dzy punktami C i E (stan „w∏àczone”).
214
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)
z dnia 30 stycznia 2004 r.
w sprawie wymagaƒ metrologicznych, którym powinny odpowiadaç audiometry tonowe
Na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja
2001 r. — Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636,
z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne