Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 września 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju i uśmiercania zwierząt

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) kwalifikacje osób uprawnionych do zawodowego

uboju;

2) warunki przemieszczania, przetrzymywania, unieruchamiania w celu dokonania uboju lub uÊmiercenia zwierzàt;

3) warunki i metody uboju i uÊmiercania zwierzàt

stosownie do gatunku.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) przemieszczaniu — rozumie si´ przez to wy∏adunek lub przewóz i przep´dzanie z platform roz∏adunkowych, zagród lub pomieszczeƒ znajdujàcych si´ na terenie ubojni lub do miejsca uboju;

2) przetrzymywaniu — rozumie si´ przez to utrzymywanie zwierzàt w pomieszczeniach, zagrodach,

wydzielonych obszarach na terenie ubojni w celu

zapewnienia im niezb´dnej opieki przed ubojem;

3) unieruchamianiu — rozumie si´ przez to metody

ograniczajàce ruchy zwierz´cia w celu dokonania

efektywnego jego og∏uszenia lub uÊmiercenia;

4) uÊmierceniu — rozumie si´ przez to ka˝dà czynnoÊç powodujàcà Êmierç zwierz´cia.

§ 3. 1. Unieruchamianie, og∏uszanie, wykrwawianie lub uÊmiercanie zwierzàt bez wykrwawiania przeprowadzajà osoby, które

1) ukoƒczy∏y 18 lat;

2) posiadajà wykszta∏cenie co najmniej zasadnicze

zawodowe;

3) odby∏y szkolenie teoretyczne oraz trzymiesi´cznà

praktyk´ na stanowisku ubojowym, pod sta∏ym

nadzorem osoby posiadajàcej udokumentowany

3-letni sta˝ pracy na stanowisku ubojowym.

———————

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-

stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1

rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca

2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 93/119/WE z dnia 22 grudnia 1993 r.

w sprawie ochrony zwierzàt podczas uboju lub zabijania

(Dz. Urz. WE L 340 z 31.12.93 r., z póên. zm.).

Dane dotyczàce og∏oszenia aktu prawa Unii Europejskiej,

zamieszczone w niniejszym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏oszenia tego aktu w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.

2. Kwalifikacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, sà

potwierdzane dokumentem, który jest przechowywany w ubojni.

3. CzynnoÊci zwiàzane z przemieszczaniem i przetrzymywaniem zwierzàt mogà byç wykonywane przez

osoby inne ni˝ okreÊlone w ust. 1, je˝eli odby∏y miesi´czny sta˝ w ubojni pod sta∏ym nadzorem osoby posiadajàcej udokumentowany 3-letni sta˝ pracy przy

przemieszczaniu i przetrzymywaniu zwierzàt.

4. Osoby nadzorujàce, o których mowa w ust. 1

pkt 3 i ust. 3, wyznacza podmiot prowadzàcy ubojni´

po udzieleniu zgody przez powiatowego lekarza weterynarii w∏aÊciwego ze wzgl´du na miejsce po∏o˝enia

ubojni.

§ 4. Zwierz´ta w czasie przemieszczania, przetrzymywania, unieruchamiania, og∏uszania, uboju lub

uÊmiercania chroni si´ przed stresem, bólem lub cierpieniem.

§ 5. 1. Konstrukcja i wyposa˝enie ubojni oraz urzàdzenia w niej u˝ywane powinny zapewniaç ochron´

zwierzàt przed zb´dnym niepokojem, bólem lub cierpieniem.

2. Narz´dzia, sprz´t oraz instalacje s∏u˝àce do

og∏uszania lub uÊmiercania zwierzàt powinny byç zaprojektowane, wykonane, utrzymywane i u˝ywane

w sposób pozwalajàcy na szybkie i skuteczne og∏uszenie lub uÊmiercenie zwierzàt.

3. W miejscu uboju zapewnia si´ zapasowe wyposa˝enie i narz´dzia s∏u˝àce do og∏uszania lub uÊmiercania zwierzàt przygotowane do u˝ycia w przypadku

awarii.

4. Wyposa˝enie i narz´dzia, o których mowa w ust. 3,

sà kontrolowane przed ka˝dym rozpocz´ciem uboju.

§ 6. Zwierz´ta jednokopytne, prze˝uwacze, Êwinie,

króliki i drób dostarczone do ubojni w celu uboju przemieszcza si´ w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do

rozporzàdzenia.

§ 7. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 6, unieruchamia si´ w sposób zapobiegajàcy zadawaniu im bólu, cierpieƒ lub urazów.

2. Koƒczyn zwierzàt nie kr´puje si´, a zwierzàt

przed og∏uszeniem lub uÊmierceniem nie podwiesza

si´.

3. Byd∏o poddawane ubojowi zgodnie z obyczajami religijnymi zarejestrowanych zwiàzków wyznanio-

wych jest unieruchamiane przy u˝yciu mechanicznych

urzàdzeƒ s∏u˝àcych do kr´powania.

Poz. 2102

5) zastosowanie komory pró˝niowej — wy∏àcznie

w przypadku ba˝antów i przepiórek pochodzàcych

z hodowli fermowych.

4. Drób lub króliki mo˝na podwieszaç przed og∏uszeniem, przy czym podczas ich og∏uszania cia∏o zwierz´cia powinno byç rozluênione w celu zapewnienia

ca∏kowitego i natychmiastowego pozbawienia wra˝liwoÊci na ból.

2. Szczegó∏owe warunki i metody uÊmiercania

zwierzàt, o których mowa w ust. 1, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

5. Nie jest podwieszeniem, o którym mowa

w ust. 2, trzymanie zwierzàt w urzàdzeniach unieruchamiajàcych.

1) rozpoczyna si´ po ich og∏uszeniu, przy czym nie

póêniej ni˝ w

6. Zwierz´ta, które og∏usza si´ z zastosowaniem

mechanicznych lub elektrycznych urzàdzeƒ przyk∏adanych do g∏owy, unieruchamia si´ w taki sposób, aby

efekt og∏uszenia zosta∏ osiàgni´ty w jak najkrótszym

czasie.

7. Do og∏uszania koni lub byd∏a mogà byç stosowane urzàdzenia ograniczajàce ruchy g∏owy.

8. Niedopuszczalne jest stosowanie urzàdzeƒ do

elektronarkozy w celu unieruchamiania i przep´dzania

zwierzàt.

§ 8. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 6, przed ubojem niezw∏ocznie og∏usza si´ przez zastosowanie

1) urzàdzenia z zablokowanym bolcem lub

2) urzàdzenia udarowego, lub

3) elektronarkozy, lub

§ 10. 1. Wykrwawianie zwierzàt

a) 60 sekund — w przypadku byd∏a i jednokopytnych,

b) 15 sekund — w przypadku owiec i kóz,

c) 10 sekund — w przypadku Êwiƒ wykrwawianych w pozycji le˝àcej,

d) 20 sekund — w przypadku Êwiƒ wykrwawianych w pozycji wiszàcej,

e) 15 sekund — w przypadku pozosta∏ych zwierzàt

ciep∏okrwistych;

2) koƒczy si´ przed odzyskaniem przez zwierz´ ÊwiadomoÊci;

3) powinno byç obfite i ca∏kowite oraz wykonane

w mo˝liwie najkrótszym czasie przez naci´cie co

najmniej jednej t´tnicy szyjnej lub naczyƒ z niej

wychodzàcych.

2. Przed zakoƒczeniem wykrwawiania zwierzàt

4) dwutlenku w´gla;

1) nie przeprowadza si´ ˝adnych czynnoÊci zwiàzanych z obróbkà poubojowà;

5) pa∏ki — w przypadku ma∏ych partii królików.

2) nie stosuje si´ pobudzenia elektrycznego.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do zwierzàt poddawanych ubojowi zgodnie z obyczajami religijnymi

zarejestrowanych zwiàzków wyznaniowych.

3. W przypadku gdy jedna osoba wykonuje czynnoÊci og∏uszania, podwieszania i wykrwawiania,

wszystkie te czynnoÊci wykonuje si´ kolejno na jednym zwierz´ciu, a nast´pnie przyst´puje do ich wykonywania na nast´pnym zwierz´ciu.

3. Strusie og∏usza si´ wy∏àcznie przez zastosowanie urzàdzenia udarowego lub elektronarkozy.

4. Szczegó∏owe warunki i sposoby stosowania

urzàdzeƒ, o których mowa w ust. 1, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

5. Zwierz´ta og∏usza si´ wy∏àcznie w przypadku,

gdy mo˝na przystàpiç do ich wykrwawiania przed

up∏ywem czasu okreÊlonego w § 10.

§ 9. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 6, uÊmierca

si´ przez

1) u˝ycie broni palnej lub

4. W przypadku wystàpienia awarii urzàdzenia u˝ywanego do wykrwawiania drobiu og∏uszonà parti´

drobiu niezw∏ocznie poddaje si´ wykrwawieniu przy

u˝yciu no˝a.

§ 11. 1. Zwierz´ta, o których mowa w § 6, poddawane ubojowi poza ubojnià unieruchamia si´, og∏usza

i wykrwawia w sposób okreÊlony w § 7, 8 i 10.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do drobiu, królików, Êwiƒ, owiec i kóz poddawanych ubojowi w gospodarstwie na potrzeby w∏asne gospodarstwa, przy

czym Êwinie, owce i kozy og∏usza si´ przed wykrwawieniem.

3) zastosowanie dwutlenku w´gla, lub

3. Uboju Êwiƒ, owiec i kóz w gospodarstwach dokonujà wy∏àcznie osoby posiadajàce kwalifikacje,

o których mowa w § 3 ust. 1.

4) dekapitacj´ lub dyslokacj´ kr´gów szyjnych — wy∏àcznie w przypadku drobiu;

§ 12. 1. Przepisy § 8 do zwierzàt, o których mowa

w § 6, poddawanych ubojowi zwiàzanemu ze zwalcza-

2) pora˝enie pràdem, lub

niem chorób zakaênych zwierzàt stosuje si´ odpowiednio.

gazu, dostarczonego przez 100 % êród∏o dwutlenku

w´gla.

2. Przepisy § 8 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i ust. 5 oraz § 9 do

zwierzàt, o których mowa w § 6, poddawanych

uÊmiercaniu zwiàzanemu ze zwalczaniem chorób zakaênych zwierzàt stosuje si´ odpowiednio.

§ 15. 1. Zwierz´ta u˝ywane w procedurach doÊwiadczalnych uÊmierca si´ przez

3. W przypadku uÊmiercania zwierzàt zwiàzanego

ze zwalczaniem chorób zakaênych zwierzàt

2) zastosowanie Êrodków u˝ywanych do narkozy

wziewnej, lub

1) po zastosowaniu urzàdzenia, o którym mowa w § 8

ust. 1 pkt 1, natychmiast po og∏uszeniu zwierz´cia

wprowadza si´ sond´ w otwór w czaszce zwierz´cia w sposób zapewniajàcy zniszczenie pnia mózgu

i spowodowanie Êmierci zwierz´cia;

3) wykrwawienie zwierz´cia w trakcie narkozy;

2) natychmiast po ich og∏uszeniu przyk∏ada si´ elektrody do serca zwierz´cia i przy zachowaniu tych

samych parametrów doprowadza do migotania

komór i zatrzymania akcji serca — w przypadku zastosowania elektronarkozy.

5) uderzenie w g∏ow´ powodujàce utrat´ ÊwiadomoÊci w po∏àczeniu ze skrwawieniem lub zniszczeniem mózgu — w przypadku ryb, p∏azów, ma∏ych

gadów, ptaków, królików, Êwinek morskich, szczurów, chomików i myszy;

§ 13. 1. Zwierz´ta futerkowe z gatunków lis pospolity, lis polarny, norka, tchórz, jenot, nutria, szynszyla

i królik uÊmierca si´ przez zastosowanie

1) urzàdzeƒ dzia∏ajàcych mechanicznie powodujàcych penetracj´ mózgu lub

2) Êrodka znieczulajàcego w dawce Êmiertelnej, lub

3) pora˝enia pràdem powodujàcego zatrzymanie akcji serca, lub

4) chloroformu, lub

5) dwutlenku w´gla, lub

6) tlenku w´gla.

2. Szczegó∏owe warunki i metody uÊmiercania

zwierzàt, o których mowa w ust. 1, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 14. 1. Jednodniowe piskl´ta ptaków z gatunków

kura, kaczka, g´Ê, indyk, ba˝ant, przepiórka, perlica,

kaczka pi˝mowa, struÊ uÊmierca si´ w wyl´garniach

przez zastosowanie

1) urzàdzeƒ mechanicznych powodujàcych natychmiastowà Êmierç lub

1) iniekcj´ Êmiertelnej dawki Êrodka stosowanego do

narkozy lub eutanazji lub

4) u˝ycie broni palnej lub urzàdzenia z zablokowanym bolcem — w przypadku du˝ych ssaków i gadów;

6) maceracj´ w urzàdzeniu, o którym mowa w § 14

ust. 1 pkt 1 — w przypadku ptaków majàcych nie

wi´cej ni˝ 72 godziny;

7) dekapitacj´ — w przypadku ryb, p∏azów, gadów,

ptaków, gryzoni i królików o masie cia∏a nieprzekraczajàcej 300 g, przy czym zwierz´ta zimnokrwiste uprzednio og∏usza si´;

8) dyslokacj´ kr´gów szyjnych — w przypadku p∏azów, gadów, ptaków i ssaków o masie cia∏a nieprzekraczajàcej 150 g;

9) pora˝enie pràdem — w przypadku ryb, p∏azów,

ptaków, Êwiƒ, owiec, kóz, cielàt i królików;

10) zastosowanie Êrodków chemicznych wch∏aniajàcych si´ przez skór´ i skrzela — w przypadku kr´gowców wodnych.

2. Zwierz´ta domowe uÊmierca si´ w sposób okreÊlony w ust. 1 pkt 1.

§ 16. Przepisów § 11—15 nie stosuje si´ do zwierzàt, które niezw∏ocznie uÊmierca si´ w przypadku zagro˝enia zdrowia publicznego.

§ 17. 1. Ranne lub chore zwierz´ta poddaje si´ ubojowi lub uÊmierca w miejscu, w którym si´ znajdujà.

2) dwutlenku w´gla.

2. Zarodki gatunków ptaków wymienionych w ust. 1

uÊmierca si´ w sposób okreÊlony w ust. 1 pkt 1.

3. Urzàdzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1

1) jest wyposa˝one w szybko obracajàce si´ ostrza

lub wypustki z polistyrenu;

2) ma wydajnoÊç wystarczajàcà do natychmiastowego uÊmiercenia wszystkich umieszczonych w nim

ptaków.

4. Ptaki uÊmiercane przez zastosowanie dwutlenku

w´gla umieszcza si´, do czasu stwierdzenia ich Êmierci, w atmosferze o najwy˝szym osiàgalnym st´˝eniu

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje si´ do zwierzàt przewo˝onych do uboju sanitarnego lub uboju z koniecznoÊci, je˝eli lekarz weterynarii uzna∏, ˝e dalszy transport nie narazi ich na zb´dne cierpienie.

§ 18. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju

oraz dopuszczalnych metod uboju i uÊmiercania zwierzàt (Dz. U. Nr 70, poz. 643).

§ 19. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 9 wrzeÊnia 2004 r. (poz. 2102)

Za∏àcznik nr 1

WARUNKI PRZEMIESZCZANIA ZWIERZÑT NA TERENIE UBOJNI

1. Zwierz´ta dostarczone do ubojni

1) wy∏adowuje si´ niezw∏ocznie przy u˝yciu odpowiedniego sprz´tu i urzàdzeƒ s∏u˝àcych do wy∏adunku zwierzàt ze Êrodków transportu;

2) chroni si´ przed dzia∏aniem czynników atmosferycznych oraz zapewnia odpowiednià wentylacj´,

je˝eli oczekiwanie na wy∏adunek jest konieczne;

3) przetrzymuje si´ oddzielnie — w przypadku gdy

ich gatunek, p∏eç, wiek lub ró˝ne miejsca pochodzenia mogà powodowaç wzajemne ranienie;

4) sch∏adza si´ przez zastosowanie odpowiednich

Êrodków — w przypadku ich przegrzania spowodowanego wysokà temperaturà i du˝à wilgotnoÊcià powietrza;

5) poddaje si´ kontroli dwa razy dziennie w przypadku ich przetrzymywania; kontrola obejmuje

sprawdzenie kondycji i stanu zdrowia zwierzàt.

2. Zwierz´ta i oseski, które dozna∏y urazów w czasie transportu lub w ubojni, poddaje si´ niezw∏ocznie

ubojowi, a w przypadku gdy jest to niemo˝liwe, oddziela si´ je i ubija przed up∏ywem 2 godzin.

3. Zwierz´ta dostarczone do ubojni niezdolne do

samodzielnego poruszania si´

6. Przep´dzanie zwierzàt do miejsca uboju lub odpoczynku przeprowadza si´ ze szczególnà ostro˝noÊcià

1) przejÊciami

a) skonstruowanymi w sposób minimalizujàcy

mo˝liwoÊç zranienia si´ zwierzàt,

b) rozmieszczonymi w sposób pozwalajàcy na wykorzystanie instynktu stadnego zwierzàt;

2) przy zastosowaniu przyrzàdów elektrycznych

w mi´Ênie zadu — wy∏àcznie w przypadku doros∏ego byd∏a i Êwiƒ, przez czas nie d∏u˝szy ni˝ 2 sekundy, oraz je˝eli zapewniono swobodnà przestrzeƒ przed zwierz´ciem.

7. Zwierz´ta niepoddane ubojowi niezw∏ocznie po

przybyciu do ubojni przetrzymuje si´ w

1) zagrodach i pomieszczeniach zapewniajàcych ich

ochron´ przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, które wyposa˝a si´ w

a) pod∏o˝e lub pod∏ogi zapobiegajàce upadkom

zwierzàt i niepowodujàce urazów — w przypadku kontaktu z nimi,

b) wentylacj´, przy czym w przypadku wentylacji

mechanicznej instaluje si´ dodatkowe urzàdzenia wspomagajàce w razie jej awarii,

1) nie powinny byç przeciàgane na stanowisko ubojowe;

c) sztuczne oÊwietlenie umo˝liwiajàce przeprowadzenie kontroli zwierzàt o ka˝dej porze oraz

przenoÊne oÊwietlenie wspomagajàce,

2) uÊmierca si´ w miejscu, w którym si´ znajdujà;

d) urzàdzenia do wiàzania zwierzàt,

3) uÊmierca si´ na stanowisku ubojowym — w przypadku gdy mogà byç przywiezione na miejsce

przy u˝yciu wózka lub ruchomej platformy, a ich

transport do miejsca uboju nie spowoduje niepotrzebnych cierpieƒ.

4. Wy∏adunek zwierzàt przeprowadza si´

e) materia∏y s∏u˝àce jako Êció∏ka dla przetrzymywanych zwierzàt;

2) polowych miejscach przetrzymywania nieposiadajàcych naturalnej os∏ony, w których zapewnia si´

zwierz´tom ochron´ przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, fizycznymi, chemicznymi

lub innymi wp∏ywajàcymi niekorzystnie na ich

zdrowie.

1) przy zastosowaniu pomostów, ramp i trapów wyposa˝onych w Êciany boczne lub por´cze zapobiegajàce wypadaniu zwierzàt, przy czym pomosty,

rampy i trapy dodatkowo wyposa˝a si´ w pod∏og´

o nachyleniu zapobiegajàcym upadkom zwierzàt;

8. Zwierz´tom przetrzymywanym po wy∏adunku

w ubojni zapewnia si´ sta∏y dost´p do wody dostarczanej przez urzàdzenia s∏u˝àce do pojenia zwierzàt.

2) przez wyprowadzenie zwierzàt pojedynczo — je˝eli jest to konieczne;

9. Zwierz´ta karmi si´ w 12 godzin po wy∏adunku,

a nast´pnie podaje si´ pokarm w iloÊci i czasie dostosowanym do ich gatunku.

3) w sposób zapobiegajàcy dra˝nieniu, p∏oszeniu

i upadkom zwierzàt.

10. Zwierz´ta przebywajàce w ubojni powy˝ej

12 godzin

5. W czasie wy∏adunku zwierzàt nie podnosi si´ za

g∏ow´, rogi, uszy, koƒczyny, ogon lub runo w sposób

powodujàcy ból lub cierpienie.

1) przetrzymuje si´ w legowiskach, w których mo˝na

je uwiàzaç w sposób pozwalajàcy na przyj´cie

przez nie pozycji le˝àcej;

2) nieuwiàzane karmi si´ w taki sposób, aby mog∏y

jeÊç, nie przeszkadzajàc sobie wzajemnie.

11. Niedopuszczalne jest rzucanie i przewracanie

pojemników i kontenerów ze zwierz´tami. Pojemniki

i kontenery powinny byç za∏adowywane i wy∏adowywane w pozycji horyzontalnej za pomocà urzàdzeƒ

mechanicznych.

Poz. 2102

12. Pojemniki i kontenery z perforowanym lub ruchomym dnem wy∏adowuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy zranienie zwierzàt; je˝eli to konieczne, zwierz´ta wy∏adowuje si´ pojedynczo.

13. Zwierz´ta wy∏adowane z pojemników i kontenerów, przetrzymywane w ubojni, poi si´ i karmi

w sposób okreÊlony w ust. 8 i 9.

Za∏àcznik nr 2

SZCZEGÓ¸OWE WARUNKI I SPOSOBY STOSOWANIA URZÑDZE¡ DO OG¸USZANIA ZWIERZÑT

I. Urzàdzenie z zablokowanym bolcem

2) u˝ywa si´ urzàdzeƒ sprz´˝onych z urzàdzeniem

1. Urzàdzenie z zablokowanym bolcem ustawia si´

w pozycji zapewniajàcej uszkodzenie kory mózgowej

przez bolec.

a) mierzàcym opór elektryczny cia∏a zwierz´cia

oraz zapobiegajàcym aplikacji pràdu o parametrach poni˝ej poziomu wymaganego do skutecznego og∏uszenia,

2. Niedopuszczalne jest wykonanie strza∏u w okolic´ potylicznà w przypadku byd∏a.

b) akustycznym lub wizualnym wskazujàcym czas

aplikacji pràdu,

3. Strza∏ wykonuje si´ w przypadku owiec i kóz

majàcych rogi za podstawà rogów (potylica) w kierunku nasady j´zyka, a u bezrogich — w najwy˝szy punkt

czaszki (ciemi´) w kierunku zgodnym z p∏aszczyznà

przecinajàcà kàty ˝uchwy.

c) wskazujàcym napi´cie i nat´˝enie pod obcià˝eniem, umieszczone w sposób widoczny dla obs∏ugujàcego.

4. Po ka˝dym strzale kontroluje si´ prawid∏owe

dzia∏anie mechanizmu cofajàcego bolec; w przypadku

stwierdzenia nieprawid∏owego dzia∏ania mechanizmu

nie u˝ywa si´ go do czasu naprawienia.

5. W przypadku naprawy lub wymiany urzàdzenia

z zablokowanym bolcem zapewnia si´ sprz´t zapasowy.

II. Urzàdzenie udarowe

1. Stosujàc urzàdzenie udarowe

1) u˝ywa si´ wy∏àcznie przyrzàdów mechanicznych

wymierzonych w czaszk´;

2) u˝ywa si´ naboju o sile zalecanej przez producenta;

3) przyk∏ada si´ przyrzàd do g∏owy zwierz´cia w taki

sposób, aby je og∏uszyç bez z∏amania koÊci czaszki.

2. Przy ka˝dym u˝yciu kontroluje si´ prawid∏owe

ustawienie urzàdzenia.

III. Pa∏ka do og∏uszania

2. W przypadku wodnej kàpieli og∏uszajàcej drobiu

1) poziom wody w zbiorniku powinien zapewniaç zanurzenie g∏owy ptaka;

2) stosuje si´ pràd o nat´˝eniu i czasie wynoszàcym

co najmniej

a) 0,15 A przez 4 sekundy — w przypadku indyków,

b) 0,13 A przez 6 sekund — w przypadku kaczek

i g´si,

c) 0,12 A przez 4 sekundy — w przypadku drobiu

z gatunku kura domowa,

d) 0,06 A przez 4 sekundy — w przypadku przepiórek

— a je˝eli stosuje si´ wy˝sze od podanego nat´˝enie pràdu, powinna nast´powaç natychmiastowa

utrata ÊwiadomoÊci przez zwierz´ta trwajàca do

ich Êmierci;

3) zapewnia si´ napi´cie pràdu wystarczajàce do wytworzenia mocy powodujàcej skuteczne og∏uszenie ka˝dego z ptaków – w przypadku ich grupowego og∏uszania;

Og∏uszenia dokonuje si´ w sposób powodujàcy

natychmiastowà utrat´ przytomnoÊci zwierz´cia trwajàcà do jego Êmierci.

4) kontroluje si´ prawid∏owoÊç przep∏ywu pràdu oraz

po∏àczeƒ elektrycznych, w tym po∏àczeƒ i nawil˝enia p´t mocujàcych nogi ptaków;

IV. Elektronarkoza

5) zbiorniki do kàpieli powinny mieç rozmiary i g∏´bokoÊç dostosowane do gatunku ptaków;

1. W przypadku zwierzàt og∏uszanych pojedynczo

1) elektrody przyk∏ada si´ w sposób zapewniajàcy

przep∏yw pràdu przez mózg; miejsca przy∏o˝enia

elektrod strzy˝e si´ lub zwil˝a;

6) nie dopuszcza si´ do przepe∏nienia zbiorników;

7) elektroda na dnie zbiornika powinna byç po∏o˝ona

na ca∏ej jego d∏ugoÊci;

3. Zapewnia si´, je˝eli jest to konieczne, r´czne

wspomaganie czynnoÊci wykonywanych automatycznie.

3) wystarczajàce oÊwietlenie komory i mechanizmu

przenoszàcego zwierz´ta do niej tak, aby Êwinie

mog∏y widzieç otoczenie i inne zwierz´ta;

V. Dwutlenek w´gla

4) wyposa˝enie komory w urzàdzenie dokonujàce

pomiaru koncentracji gazu oraz alarmujàce za pomocà sygna∏ów akustycznych i wizualnych spadek

jego koncentracji poni˝ej wymaganego poziomu;

Stosujàc dwutlenek w´gla, zapewnia si´

1) co najmniej 70 % koncentracj´ dwutlenku w´gla

w komorze do og∏uszania Êwiƒ;

2) komor´ oraz mechanizm przenoszàcy zwierz´ta

do niej; komora powinna byç zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegajàcy

zranieniu Êwiƒ, Êciskaniu ich klatek piersiowych

oraz umo˝liwiajàcy zwierz´tom pozostawanie

w pozycji stojàcej do czasu utraty ÊwiadomoÊci;

5) umieszczenie Êwiƒ przed wprowadzeniem do komory w zagrodach i kontenerach, w których mogà

widzieç inne zwierz´ta, a nast´pnie przeprowadzenie do komory przed up∏ywem 30 sekund od

ich wejÊcia do urzàdzenia;

6) przeprowadzenie zwierzàt do miejsca maksymalnego st´˝enia gazu.

Za∏àcznik nr 3

SZCZEGÓ¸OWE WARUNKI I METODY UÂMIERCANIA ZWIERZÑT

1. Broƒ palnà stosuje si´ do

1) uÊmiercania zwierzàt kopytnych w zwiàzku ze

zwalczaniem chorób zakaênych zwierzàt;

2) zwierzàt ∏ownych utrzymywanych na fermach po

spe∏nieniu warunków okreÊlonych w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

16 czerwca 2004 r. w sprawie wymagaƒ weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów z mi´sa

króliczego i z mi´sa zwierzàt ∏ownych utrzymywanych na fermach umieszczanych na rynku (Dz. U.

Nr 148, poz. 1559).

1) pràd powinien przep∏ywaç przez serce do czasu zatrzymania krà˝enia i Êmierci zwierz´cia;

2) zwierz´ta przebywajà w komorze wype∏nionej

dwutlenkiem w´gla do czasu stwierdzenia ich

Êmierci.

3. Stosujàc komor´ pró˝niowà

1) zwierz´ta umieszcza si´ w hermetycznej komorze,

w której pró˝nia jest osiàgana przy u˝yciu pompy

elektrycznej;

2) utrzymuje si´ pró˝ni´ do Êmierci zwierzàt;

2. Do pora˝enia pràdem elektrycznym lub dwutlenkiem w´gla stosuje si´ odpowiednio wymagania

okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia w cz´Êciach IV i V, przy czym

3) zwierz´ta dostarczone do uboju oraz trzymane

w kontenerach umieszcza si´ wraz z tymi kontenerami w komorze przystosowanej do tego celu.

Za∏àcznik nr 4

SZCZEGÓ¸OWE WARUNKI I METODY UÂMIERCANIA ZWIERZÑT FUTERKOWYCH

Zwierz´ta futerkowe uÊmierca si´ przez zastosowanie

1) urzàdzenia bolcowego penetrujàcego, ustawionego w sposób pozwalajàcy na uszkodzenie kory

mózgowej, przy czym po og∏uszeniu zwierz´ta

niezw∏ocznie wykrwawia si´;

2) Êrodka znieczulajàcego w dawce powodujàcej natychmiastowà utrat´ ÊwiadomoÊci, a nast´pnie

Êmierç;

3) pora˝enia pràdem elektrycznym powodujàcego

zatrzymanie akcji serca, przy czym elektrody przyk∏ada si´ w sposób umo˝liwiajàcy przep∏yw pràdu

bezpoÊrednio przez mózg i serce; w przypadku lisów, je˝eli elektrody przyk∏ada si´ do nosa i od-

bytu, stosuje si´ pràd o nat´˝eniu wynoszàcym

0,3 A przez co najmniej 3 sekundy;

4) tlenku w´gla lub dwutlenku w´gla, przy czym

a) komora, w której zwierz´ta sà poddawane dzia∏aniu gazu, powinna byç zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegajàcy powstawaniu urazów u zwierzàt oraz zapewniajàcy mo˝liwoÊç ich obserwacji,

b) stosuje si´ st´˝enie gazu powodujàce natychmiastowà utrat´ ÊwiadomoÊci i Êmierç zwierz´cia; uÊmiercanie rozpoczyna si´, gdy w komorze

zawartoÊç gazu, dostarczanego ze 100 % êród∏a,

wynosi co najmniej 1 % obj´toÊci dla tlenku

w´gla,

c) tlenek w´gla produkowany przez przystosowany do tego celu silnik spalinowy mo˝e byç stosowany wy∏àcznie w przypadku ∏asicowatych

i szynszyli, po sch∏odzeniu i przefiltrowaniu oraz

gdy jest wolny od dra˝niàcych substancji lub

gazów; zwierzàt nie umieszcza si´ w komorach

przed osiàgni´ciem 1 % st´˝enia gazu,

Poz. 2102 i 2103

6) chloroformu — w przypadku szynszyli, przy czym

a) komora powinna byç zaprojektowana, wykonana i utrzymywana w sposób zapobiegajàcy powstawaniu urazów u zwierzàt oraz zapewniajàcy mo˝liwoÊç ich obserwacji,

d) wdychany gaz powoduje u zwierzàt g∏´bokie

znieczulenie, a nast´pnie Êmierç,

b) zwierz´ta umieszcza si´ w komorze, gdy wyst´puje w niej nasycony zwiàzek chloroformu

z powietrzem,

e) zwierz´ta pozostajà w komorze do czasu stwierdzenia ich Êmierci;

c) wdychany gaz powoduje g∏´bokie znieczulenie, a nast´pnie Êmierç zwierz´cia,

5) dwutlenku w´gla — w przypadku ∏asicowatych

i szynszyli;

d) zwierz´ta pozostajà w komorze do czasu

stwierdzenia ich Êmierci.

2103

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 9 wrzeÊnia 2004 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wymagaƒ weterynaryjnych przy produkcji

i dla produktów jajecznych umieszczanych na rynku2)

Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierz´cego (Dz. U. Nr 33,

poz. 288) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2004 r. w sprawie wymagaƒ

weterynaryjnych przy produkcji i dla produktów ja-

jecznych umieszczanych na rynku (Dz. U. Nr 52,

poz. 521) za∏àcznik nr 2 otrzymuje brzmienie okreÊlone

w za∏àczniku do niniejszego rozporzàdzenia.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak

———————

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em administracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 roz-

porzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).

2) Przepisy rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 89/437/EWG z dnia 20 czerwca 1989 r. w sprawie higieny

i problemów sanitarnych zwiàzanych z produkcjà i umieszczaniem na rynku produktów jajecznych (Dz. Urz. WE L 212

z 22.07.89, z póên. zm.).

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 9 wrzeÊnia 2004 r. (poz. 2103)

DOPUSZCZALNE POZIOMY ZANIECZYSZCZE¡ MIKROBIOLOGICZNYCH

Rodzaj bakterii

Dopuszczalny poziom

Salmonella

brak w 25 g lub 25 ml

Bakterie tlenowe mezofilne

M = 105 w 1 g lub 1 ml1)

Enterobacteriaceae

M = 102 w 1 g lub 1 ml

Staphylococcus aureus

brak w 1 g

———————

1) M — wartoÊç maksymalna liczby drobnoustrojów; wynik uznaje si´ za niezadowalajàcy, je˝eli liczba drobnoustrojów

w jednej lub kilku badanych próbkach ma wartoÊç M lub jà przekracza.

2102

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 9 wrzeÊnia 2004 r.

w sprawie kwalifikacji osób uprawnionych do zawodowego uboju oraz warunków i metod uboju

i uÊmiercania zwierzàt2)

Na podstawie art. 34 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierzàt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106,

poz. 1002 oraz z 2004 r. Nr 69, poz. 625, Nr 92, poz. 880

i Nr 96, poz. 959) zarzàdza si´, co nast´puje