Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2004 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania weterynaryjne przy produkcji mleka oraz produktów mlecznych oraz wymagania weterynaryjne, jakie powinno

spe∏niaç mleko surowe przeznaczone do wytwarzania

produktów mlecznych oraz mleko spo˝ywcze poddane

obróbce cieplnej.

2. Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ do produktów mlecznych, w których podczas wytwarzania zastàpiono niektóre sk∏adniki mleka innymi nadajàcymi si´

do spo˝ycia przez ludzi.

3. Metody analiz i badania mleka spo˝ywczego

poddanego obróbce cieplnej, przeznaczonego do bezpoÊredniego spo˝ycia przez ludzi okreÊla decyzja Rady

92/608/EWG z dnia 14 listopada 1992 r. ustanawiajàca

metody analizy i badania mleka poddanego obróbce

termicznej, przeznaczonego do bezpoÊredniego spo˝ycia przez ludzi (Dz. Urz. WE L 407 z 31.12.1992.).

4. Wzory Êwiadectw zdrowia dla przewozu z paƒstw

trzecich mleka spo˝ywczego poddanego obróbce termicznej, produktów mlecznych oraz mleka surowego

przeznaczonego do spo˝ycia przez ludzi okreÊla decyzja

Komisji 95/343 z dnia 27 lipca 1995 r. okreÊlajàca wzory

Êwiadectw zdrowia dla przewozu z paƒstw trzecich mleka spo˝ywczego poddanego obróbce termicznej, produktów na bazie mleka oraz mleka surowego przeznaczonego do spo˝ycia przez ludzi, które majà byç akceptowane w punktach odbioru, punktach standaryzacji,

zak∏adzie obróbki termicznej lub zak∏adzie mleczarskim

(Dz. Urz. UE L 200 z 24.08.1995., z póên. zm.).

———————

1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-

stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1

rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca

2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 92/46/EWG z dnia 16 czerwca 1992 r.

okreÊlajàcej zasady higieny produkcji i wprowadzania na

rynek mleka surowego, mleka spo˝ywczego poddanego

obróbce cieplnej, mleka po termizacji oraz produktów

mlecznych (Dz. Urz. WE L 268 z 14.09.1992., z póên. zm.).

Dane dotyczàce og∏oszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporzàdzeniu, dotyczà

og∏oszenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.

6. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

sprzeda˝y bezpoÊredniej mleka i produktów mlecznych, je˝eli

1) mleko surowe pochodzi od zwierzàt z gospodarstw produkcyjnych urz´dowo wolnych od

gruêlicy i brucelozy;

2) produkty mleczne zosta∏y wytworzone w gospodarstwie producenta, które spe∏nia wymagania

weterynaryjne, z mleka spe∏niajàcego warunki,

o których mowa w pkt 1.

7. W∏aÊciwy organ mo˝e udzieliç zgody na odst´pstwa od przepisów zawartych w § 5 ust. 1, § 29—33,

§ 35—36, § 40 oraz § 41, zak∏adom produkujàcym

w ograniczonym zakresie, o których mowa w decyzji

Komisji 95/165 z dnia 4 maja 1995 r. ustanawiajàcej

jednolite kryteria przyznawania odst´pstw niektórym

zak∏adom wytwarzajàcym produkty na bazie mleka

(Dz. Urz. UE L 108 z 13.05.1995.) i na warunkach okreÊlonych w tej decyzji.

8. Zgoda, o której mowa w ust. 7, jest udzielana

w formie decyzji administracyjnej na wniosek zak∏adu

spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w decyzji Komisji

95/165.

§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) mleko surowe — mleko otrzymywane poprzez wydzielanie gruczo∏ów mlecznych krów, owiec, kóz

lub bawolic, które nie zosta∏o ogrzane do temperatury przekraczajàcej 40 °C lub poddane innym zabiegom dajàcym równowa˝ny efekt;

2) mleko przeznaczone do wytwarzania produktów

mlecznych — mleko surowe przeznaczone do

przetwórstwa lub p∏ynne lub zamro˝one mleko

otrzymane z mleka surowego, niezale˝nie od poddania go dozwolonym procesom fizycznym oraz

niezale˝nie od zmiany jego sk∏adu, pod warunkiem ˝e procesy te ograniczajà si´ do dodawania

lub usuwania naturalnych sk∏adników mleka;

3) mleko spo˝ywcze poddane obróbce cieplnej —

mleko uzyskane w drodze obróbki cieplnej, oferowane do sprzeda˝y konsumentowi lub instytucjom,

w postaci mleka pasteryzowanego, mleka UHT,

mleka sterylizowanego, mleka pasteryzowanego

w wysokiej temperaturze, mleka UHT i mleka sterylizowanego produkowanych z mleka surowego

poddanego termizacji lub wst´pnej obróbce cieplnej w innym zak∏adzie, mleka poddanego pasteryzacji przeznaczonego do sprzeda˝y w du˝ej iloÊci na

zamówienie indywidualnego konsumenta;

4) produkty mleczne — produkty z mleka, w tym produkty otrzymywane wy∏àcznie z mleka, z dodatkiem substancji niezb´dnych do ich wytworzenia,

jednak˝e substancje te nie mogà byç u˝yte w celu

cz´Êciowego lub ca∏kowitego zastàpienia któregokolwiek ze sk∏adników mleka oraz produkty z∏o˝one, w których ˝aden ze sk∏adników nie ma na celu

zastàpienia któregokolwiek ze sk∏adników mleka

i w którym mleko lub produkty z mleka stanowià

podstawowà cz´Êç w zakresie iloÊci lub wp∏ywu

na ostateczny charakter tego produktu;

5) obróbka cieplna — ogrzewanie mleka surowego,

w wyniku którego test na obecnoÊç fosfatazy zastosowany bezpoÊrednio po ogrzewaniu daje wynik negatywny;

6) termizacja — ogrzewanie mleka surowego przez

co najmniej 15 sekund w temperaturze od 57 °C do

68 °C, w wyniku którego test na obecnoÊç fosfatazy zastosowany bezpoÊrednio po ogrzewaniu daje

wynik pozytywny;

7) gospodarstwo produkcyjne — gospodarstwo,

w którym utrzymuje si´ przynajmniej jednà mlecznà krow´, owc´, koz´ lub bawolic´;

8) punkt odbioru mleka — zak∏ad, w którym odbiera

si´, ewentualnie sch∏adza i filtruje mleko surowe;

9) punkt standaryzacji — zak∏ad, niepo∏àczony z punktem odbioru, zak∏adem obróbki cieplnej mleka lub

zak∏adem przetwórczym, w którym mleko surowe

mo˝e byç odt∏uszczane, a jego naturalne sk∏adniki

mogà byç modyfikowane;

10) zak∏ad obróbki cieplnej — zak∏ad, w którym mleko

surowe poddaje si´ obróbce cieplnej;

11) zak∏ad przetwórczy mleka — zak∏ad lub gospodarstwo produkcyjne, w którym mleko lub produkty

mleczarskie sà poddawane obróbce, przetwarzaniu lub pakowane;

12) w∏aÊciwy organ — powiatowy lekarz weterynarii

odpowiedzialny za przeprowadzenie kontroli zdrowotnych;

13) pakowanie jednostkowe — zabezpieczenie mleka

i produktów mlecznych polegajàce na wykorzystaniu opakowaƒ jednostkowych lub pojemników

majàcych bezpoÊredni kontakt z produktami;

14) pakowanie zbiorcze — umieszczanie jednego lub

wi´cej opakowanych jednostkowo lub nieopakowanych produktów w pojemniku;

15) opakowanie hermetycznie zamkni´te — nieprzepuszczalny pojemnik, który po zamkni´ciu chroni

Poz. 1946

jego zawartoÊç przed dost´pem mikroorganizmów podczas i po przeprowadzeniu obróbki

cieplnej;

16) próbka oborowa — próbka mleka z jednego rannego lub wieczornego doju, przeprowadzonego pod

pe∏nym nadzorem i odbywajàcego si´ nie wczeÊniej ni˝ 11 i nie póêniej ni˝ 13 godzin po poprzednim doju;

17) zak∏ad — zak∏ad obróbki cieplnej i zak∏ad przetwórczy mleka;

18) punkt — punkt odbioru mleka i punkt standaryzacji.

§ 3. Podmiot podejmujàcy dzia∏alnoÊç w zakresie

produkcji i umieszczania na rynku mleka i produktów

mlecznych przeznaczonych do spo˝ycia, w tym punkty odbioru mleka i punkty standaryzacji, jest obowiàzany zapewniç wymagania higieniczne i techniczne

okreÊlone w przepisach rozporzàdzenia.

§ 4. 1. Podmiot prowadzàcy zak∏ad lub punkt zapewnia wdro˝enie i przestrzeganie systemu kontroli

wewn´trznej opartego na zasadach analizy zagro˝eƒ

i krytycznych punktów kontroli poprzez

1) identyfikacj´ punktów krytycznych w zak∏adzie na

podstawie stosowanych procesów;

2) monitorowanie i kontrol´ tych punktów krytycznych poprzez wprowadzenie odpowiednich metod;

3) pobieranie próbek do badaƒ laboratoryjnych w laboratoriach zatwierdzonych przez w∏aÊciwy organ

na potrzeby sprawdzania metod mycia i dezynfekcji oraz na potrzeby sprawdzania zgodnoÊci z wymaganiami weterynaryjnymi;

4) prowadzenie pisemnego rejestru informacji, o których mowa w pkt 1—3, w celu przekazania go w∏aÊciwemu organowi. Wyniki badaƒ i testów przechowuje si´ przez okres 2 lat, z wyjàtkiem wyników badaƒ i testów produktów mlecznych, które

nie mogà byç przechowywane w temperaturze pokojowej, dla których okres ten mo˝e byç skrócony

do 2 miesi´cy po up∏ywie okresu przydatnoÊci do

spo˝ycia lub po up∏ywie minimalnego okresu

trwa∏oÊci;

5) przekazanie informacji w∏aÊciwemu organowi, je˝eli wyniki badaƒ laboratoryjnych lub inne informacje wskazujà na istnienie powa˝nego zagro˝enia dla zdrowia;

6) wycofanie z rynku partii produktów pozyskanych

w zbli˝onych warunkach technologicznych,

w przypadku nag∏ego zagro˝enia dla zdrowia ludzi, które mogà stwarzaç analogiczne zagro˝enia.

Wycofana partia produktu pozostaje pod nadzorem i kontrolà w∏aÊciwego organu do czasu jej

zniszczenia, u˝ycia do celów innych ni˝ spo˝ycie

przez ludzi lub po wydaniu decyzji przez w∏aÊciwy

organ, do czasu jej powtórnego przetworzenia

w sposób zapewniajàcy ich bezpieczne spo˝ycie.

2. Informacje dotyczàce spe∏nienia wymagaƒ zawartych w ust. 1 pkt 1 i 2 sà udost´pniane w∏aÊciwemu organowi, który prowadzi kontrole w tym zakresie,

w zak∏adzie lub punkcie.

3. W ramach kontroli, o której mowa w ust. 1,

przeprowadza si´ testy w celu wykrycia pozosta∏oÊci

substancji o dzia∏aniu leczniczym lub hormonalnym,

a tak˝e antybiotyków, pestycydów, detergentów oraz

innych substancji szkodliwych, lub substancji mogàcych zmieniaç w∏aÊciwoÊci organoleptyczne mleka

lub produktów mlecznych, lub powodowaç, ˝e ich

spo˝ycie b´dzie niebezpieczne lub szkodliwe dla zdrowia ludzi, w zakresie, w jakim pozosta∏oÊci te przekraczajà dozwolone poziomy tolerancji okreÊlone w rozporzàdzeniu Rady 2377/90 z dnia 26 czerwca 1990 r.

ustanawiajàce wspólnotowà procedur´ okreÊlania

maksymalnego limitu pozosta∏oÊci weterynaryjnych

produktów leczniczych w Êrodkach spo˝ywczych

pochodzenia zwierz´cego (Dz. Urz. WE L 224

z 18.08.1990.).

Poz. 1946

3) przeprowadzanie innych badaƒ, jakie uwa˝a za

niezb´dne do kontroli przestrzegania przepisów.

2. Podmiot prowadzàcy zak∏ad lub punkt zapewnia

swobodny dost´p do wszystkich pomieszczeƒ i urzàdzeƒ, w tym pomieszczeƒ ch∏odniczych oraz dost´p

do dokumentów umo˝liwiajàcych identyfikacj´ gospodarstwa produkcyjnego lub zak∏adu, z którego pochodzi surowiec.

§ 7. 1. Zak∏ad lub punkt pozostajà pod sta∏ym nadzorem w∏aÊciwego organu. Cz´stotliwoÊç kontroli

w zak∏adzie lub punkcie uzale˝niona jest od wielkoÊci

zak∏adu lub punktu, rodzaju wytwarzanych produktów

oraz oceny ryzyka i zagro˝eƒ.

2. W∏aÊciwy organ przeprowadza regularne analizy wyników kontroli wewn´trznej prowadzonej na

podstawie § 4. Mo˝e on przeprowadzaç dodatkowe

kontrole na wszystkich etapach produkcji oraz kontrole produktów.

4. Mleko lub produkty mleczne, w których stwierdzono obecnoÊç pozosta∏oÊci, o których mowa w ust. 3,

nie mo˝e byç przeznaczone do spo˝ycia przez ludzi.

3. W∏aÊciwy organ przekazuje zak∏adowi lub punktowi wyniki analiz, o których mowa w ust. 2, sporzàdzone w formie protoko∏u wraz z zaleceniami do wykonania.

§ 5. 1. Podmiot, o którym mowa w § 4, prowadzi

lub organizuje szkolenia dla pracowników, w zakresie

przestrzegania warunków higieny produkcji stosowanych dla danego profilu produkcji. Obowiàzek uczestniczenia w szkoleniu nie dotyczy pracowników posiadajàcych kwalifikacje w zakresie obj´tym szkoleniem,

potwierdzone odpowiednimi dokumentami.

4. W przypadku powtarzajàcych si´ uchybieƒ

w∏aÊciwy organ zwi´ksza liczb´ kontroli, a w uzasadnionych przypadkach zabezpiecza przed u˝yciem

etykiety i plomby zawierajàce oznaczenia zdrowotne

oraz zakazuje ich u˝ycia w drodze decyzji administracyjnej.

2. Podmiot, o którym mowa w § 4, uzgadnia plan

i realizacj´ szkoleƒ z w∏aÊciwym organem.

§ 6. 1. W∏aÊciwy organ przeprowadza regularnie

kontrole w zak∏adzie lub punkcie obejmujàce

1) kontrol´

a) utrzymywania czystoÊci pomieszczeƒ, wyposa˝enia i higieny personelu,

b) skutecznoÊci systemu kontroli wewn´trznej

sprawowanej przez podmiot prowadzàcy zak∏ad

lub punkt, obejmujàcà pobieranie próbek i kontrol´ wyników badaƒ,

c) spe∏niania wymagaƒ mikrobiologicznych i higieny produktów mlecznych,

d) skutecznoÊci obróbki cieplnej produktów mlecznych i mleka spo˝ywczego poddanego obróbce

cieplnej,

e) szczelnoÊci opakowaƒ hermetycznie zamkni´tych, poprzez wyrywkowe pobranie próbek do

przeprowadzenia badaƒ,

f) poprawnoÊci oznakowania produktów mlecznych,

g) warunków przechowywania i transportu;

2) pobieranie próbek wymaganych do badaƒ laboratoryjnych;

§ 8. 1. Zwierz´ta w gospodarstwach produkcyjnych poddaje si´ regularnym badaniom w celu zapewnienia przestrzegania wymagaƒ weterynaryjnych

przy pozyskiwaniu mleka surowego.

2. Badania, o których mowa w ust. 1, mogà byç

przeprowadzone w trakcie kontroli weterynaryjnej

prowadzonej na podstawie przepisów o ochronie

zdrowia zwierzàt i zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt oraz przepisów o rejestracji i identyfikacji zwierzàt

gospodarskich.

3. Je˝eli w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 2,

zaistnieje podejrzenie, ˝e wymagania weterynaryjne

przy pozyskiwaniu mleka surowego nie sà przestrzegane, w∏aÊciwy organ mo˝e zaleciç kontrol´ ogólnego

stanu zdrowia zwierzàt oraz przeprowadzenie dodatkowych badaƒ tych zwierzàt.

§ 9. 1. W∏aÊciwy organ przeprowadza kontrole gospodarstw produkcyjnych w celu sprawdzenia przestrzegania warunków higieny.

2. Cz´stotliwoÊç kontroli, o których mowa w ust. 1,

uzale˝niona jest od oceny ryzyka w danym gospodarstwie produkcyjnym.

§ 10. 1. Mleko spo˝ywcze poddane obróbce cieplnej oraz produkty mleczne wytwarza si´ z mleka surowego pochodzàcego od zwierzàt z gospodarstw produkcyjnych urz´dowo wolnych od gruêlicy i brucelozy.

2. Mleko pozyskane od zdrowych zwierzàt pochodzàcych z gospodarstw produkcyjnych, które nie zosta∏y uznane za

badaniom na obecnoÊç gruêlicy, zgodnie z przepisami

o ochronie zdrowia zwierzàt i zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt.

1) urz´dowo wolne od gruêlicy i urz´dowo wolne lub

wolne od brucelozy — w przypadku krów i bawolic albo

3. Mleko surowe powinno spe∏niaç inne wymagania, je˝eli takie zosta∏y ustanowione przez Komisj´ Europejskà, zgodnie z procedurà przewidzianà prawem

Unii Europejskiej.

2) urz´dowo wolne od brucelozy (Brucella melitensis) — w przypadku owiec i kóz

— mo˝e byç wykorzystywane do produkcji produktów mlecznych oraz mleka spo˝ywczego po poddaniu go obróbce cieplnej w zak∏adzie uznanym za zatwierdzony w zakresie prowadzenia tego rodzaju obróbki cieplnej, z zastrze˝eniem ust. 3.

3. W przypadku mleka koziego i owczego przeznaczonego do sprzeda˝y, obróbk´ cieplnà, o której

mowa w ust. 2, przeprowadza si´ w miejscu pozyskania.

Rozdzia∏ 2

Wymagania weterynaryjne przy pozyskiwaniu

mleka surowego

§ 11. 1. Mleko surowe powinno pochodziç od

1) krów i bawolic

a) z gospodarstw produkcyjnych urz´dowo wolnych od gruêlicy (Bovine tuberculosis) i wolnych lub urz´dowo wolnych od brucelozy (Bovine brucellosis),

b) u których nie wyst´pujà objawy chorób zakaênych przenoszonych na cz∏owieka za poÊrednictwem mleka,

c) których mleko posiada w∏aÊciwe cechy organoleptycznych,

d) o dobrym ogólnym stanie zdrowia, bez widocznych objawów chorobowych, wycieku z narzàdów rodnych, biegunki z goràczkà i rozpoznawalnego zapalenia wymienia,

e) które nie wykazujà uszkodzeƒ wymienia majàcych wp∏yw na jakoÊç mleka,

f) którym nie podawano substancji mogàcych

stwarzaç zagro˝enie dla zdrowia ludzi, mogàcych przechodziç do mleka lub u których minà∏

okres karencji po podaniu takich substancji,

a ponadto w przypadku krów, które dajà co najmniej

2 litry mleka dziennie;

2) owiec i kóz

4. Mleko surowe pochodzàce z obszaru zapowietrzonego w wyniku wystàpienia pryszczycy mo˝e zostaç poddane, na warunkach okreÊlonych przez w∏aÊciwy organ, obróbce cieplnej w zak∏adzie uznanym za zatwierdzony w zakresie prowadzenia obróbki cieplnej.

§ 12. 1. Mleko surowe nie mo˝e byç poddane obróbce, przetworzeniu, sprzedawane ani spo˝ywane,

je˝eli

1) zosta∏o pozyskane od zwierzàt, którym podano

substancje o dzia∏aniu hormonalnym lub tyreostatycznym;

2) zawiera pozosta∏oÊci substancji majàcych dzia∏anie farmakologiczne lub hormonalne oraz antybiotyków, pestycydów, detergentów i innych substancji szkodliwych lub substancji mogàcych

zmieniaç cechy organoleptyczne mleka, w iloÊci

przekraczajàcej dozwolony poziom.

2. Podmiot skupujàcy mleko prowadzi niezale˝ny

system badania mleka surowego, majàcy na celu wykrycie mleka surowego, w którym zosta∏y przekroczone dopuszczalne wartoÊci substancji, o których mowa

w ust. 1 pkt 2.

Rozdzia∏ 3

Wymagania weterynaryjne w gospodarstwach

produkcyjnych

§ 13. Mleko surowe powinno pochodziç z gospodarstw produkcyjnych zarejestrowanych i kontrolowanych zgodnie z przepisami rozporzàdzenia.

§ 14. Je˝eli zwierz´ta ró˝nych gatunków sà przetrzymywane razem w jednym gospodarstwie produkcyjnym, zwierz´ta ka˝dego gatunku powinny spe∏niaç

przewidziane dla tego gatunku wymagania weterynaryjne.

§ 15. Je˝eli bawolice, owce i kozy nie sà przetrzymywane na zewnàtrz, pomieszczenia, w których sà

przetrzymywane, powinny byç zaprojektowane, wykonane i utrzymywane w sposób zapewniajàcy

1) dobre warunki bytowe, czystoÊci, higieny i zdrowia

zwierzàt;

a) z gospodarstw produkcyjnych urz´dowo wolnych od brucelozy (Brucella melitensis),

2) wymagania higieny doju, przelewania, sch∏adzania i przechowywania mleka.

b) które spe∏niajà wymagania okreÊlone w pkt 1

lit. b—f.

§ 16. 1. Zbiorniki na mleko, pomieszczenia, instalacje i sprz´t do pracy mogà byç u˝ywane do innych

Êrodków spo˝ywczych, je˝eli podj´te zostanà wszystkie Êrodki zapewniajàce unikni´cie zanieczyszczenia

lub zepsucia mleka lub produktów mlecznych.

2. Je˝eli kozy sà przetrzymywane w jednym gospodarstwie produkcyjnym z krowami, poddaje si´ je

2. Zbiorniki u˝ywane do transportu mleka lub produktów mlecznych powinny byç wyraênie oznakowane, ˝e mogà byç u˝ywane wy∏àcznie do transportu

Êrodków spo˝ywczych.

3. W przypadku gdy gospodarstwo produkcyjne

produkuje mleko lub produkty mleczne zawierajàce

sk∏adniki niepoddane obróbce cieplnej lub procesowi

dajàcemu równowa˝ny efekt, produkty te i ich sk∏adniki przechowuje si´ i przetwarza oddzielnie w celu unikni´cia ich wzajemnego zanieczyszczenia oraz poddaje

si´ obróbce lub przetwarzaniu w pomieszczeniach

przeznaczonych do tego celu.

§ 17. 1. Pomieszczenia do doju, przelewania, sch∏adzania i przechowywania mleka lokalizuje si´ i wyposa˝a w sposób wykluczajàcy zanieczyszczenie mleka.

Poz. 1946

cyjnym wyznacza si´ obszar doju lub pomieszczenie

do doju oddzielone od miejsca przebywania zwierzàt.

§ 20. W gospodarstwie produkcyjnym zapewnia

si´ mo˝liwoÊç skutecznego oddzielenia od reszty stada zwierzàt zaka˝onych lub podejrzanych o zaka˝enia.

§ 21. Zwierz´ta wszystkich gatunków nie mogà

mieç dost´pu do pomieszczeƒ i miejsc, gdzie przechowuje si´, przelewa lub sch∏adza mleko.

Rozdzia∏ 4

Wymagania higieny doju, skupu mleka surowego

i jego transportu z gospodarstwa produkcyjnego

do punktu lub zak∏adu

§ 22. Dój przeprowadza si´ w warunkach higieny.

2. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, powinny byç ∏atwe do czyszczenia i dezynfekcji oraz posiadaç

1) Êciany i pod∏ogi ∏atwe do czyszczenia w miejscach,

gdzie mo˝e dojÊç do zanieczyszczenia lub infekcji;

2) pod∏ogi u∏atwiajàce odp∏yw cieczy i usuwanie zanieczyszczeƒ;

3) wentylacj´ i naturalne lub sztuczne oÊwietlenie;

4) wod´ zdatnà do spo˝ycia przez ludzi w wystarczajàcej iloÊci, u˝ywanà przy doju i czyszczeniu urzàdzeƒ i sprz´tu s∏u˝àcego przy produkcji;

5) zabezpieczenia przed kontaktem ze êród∏ami zanieczyszczeƒ, takimi jak toalety i sk∏adowiska obornika;

6) sprz´t i urzàdzenia do produkcji ∏atwe do mycia,

czyszczenia i dezynfekcji.

3. Pomieszczenia do przechowywania mleka oddziela si´ od pomieszczeƒ, w których przetrzymywane

sà zwierz´ta oraz wyposa˝a si´ w

1) urzàdzenia ch∏odnicze, je˝eli mleko nie jest odbierane w ciàgu 2 godzin od zakoƒczenia doju;

2) zabezpieczenia przed dost´pem szkodników.

§ 18. PrzenoÊne urzàdzenia do doju powinny spe∏niaç wymagania, o których mowa w § 17 ust. 2 pkt 6,

a tak˝e powinny

1) byç u˝ywane w miejscach zaopatrzonych w wod´

zdatnà do spo˝ycia przez ludzi w wystarczajàcej

iloÊci, u˝ywanà przy doju i czyszczeniu urzàdzeƒ

i sprz´tu s∏u˝àcego przy produkcji;

2) byç usytuowane na terenie wolnym od odchodów

i innych odpadów;

§ 23. 1. Niezw∏ocznie po zakoƒczeniu doju mleko

surowe umieszcza si´ w czystym miejscu, zapewniajàcym ochron´ przed zanieczyszczeniem.

2. Je˝eli mleko surowe nie zosta∏o odebrane w ciàgu 2 godzin od zakoƒczenia doju, powinno zostaç

sch∏odzone do temperatury nie wy˝szej ni˝ 8 °C

w przypadku codziennego odbioru lub do temperatury nie wy˝szej ni˝ 6 °C, gdy mleko surowe nie jest odbierane codziennie.

3. Podczas transportu mleka surowego do zak∏adu

obróbki cieplnej lub zak∏adu przetwórczego, jego temperatura nie powinna przekraczaç 10 °C.

§ 24. 1. Urzàdzenia i sprz´t u˝ywane do doju, przelewania lub transportu mleka surowego wykonuje si´

z materia∏u g∏adkiego, ∏atwego do mycia i dezynfekcji,

odpornego na korozj´ i niewp∏ywajàcego na sk∏ad

mleka lub niepogarszajàcego jego w∏aÊciwoÊci organoleptycznych.

2. Wyposa˝enie u˝ywane do doju, mechaniczne

urzàdzenia do doju oraz pojemniki przeznaczone do

kontaktu z mlekiem myje si´ i dezynfekuje po ka˝dorazowym u˝yciu.

3. Zbiorniki do transportu mleka surowego do

punktu lub zak∏adu przetwórczego myje si´ i poddaje

dezynfekcji po ka˝dym wyjeêdzie lub serii wyjazdów,

je˝eli czas mi´dzy wyjazdami jest bardzo krótki oraz

w ka˝dym przypadku raz dziennie.

§ 25. 1. Osoby zajmujàce si´ dojem i przelewaniem

mleka surowego noszà czystà odzie˝ roboczà.

2. Osoby zajmujàce si´ dojem muszà myç r´ce

bezpoÊrednio przed rozpocz´ciem dojenia i utrzymywaç je w czystoÊci przez ca∏y czas trwania doju.

3) zabezpieczaç mleko przed czynnikami szkodliwymi

przez ca∏y okres jego pozyskiwania.

3. W pobli˝u miejsc doju powinno umieÊciç si´

urzàdzenia umo˝liwiajàce osobom zajmujàcym si´ dojem i przelewaniem mleka surowego umycie ràk.

§ 19. W przypadku utrzymywania zwierzàt bez

uwi´zi na otwartym terenie, w gospodarstwie produk-

§ 26. 1. Ka˝da osoba zajmujàca si´ dojem i przelewaniem mleka surowego ma obowiàzek posiadaç od-

powiednie dokumenty o braku przeciwwskazaƒ zdrowotnych do wykonywania tych czynnoÊci wydane na

podstawie przepisów o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia.

2. Pracodawca jest odpowiedzialny za dopuszczenie do kontaktu z mlekiem surowym osób niepowodujàcych ryzyka jego zanieczyszczenia i nieposiadajàcych przeciwwskazaƒ do kontaktu z ˝ywnoÊcià.

§ 27. 1. Do mleka surowego nie mo˝na dodawaç

wody.

2. Podmiot odbierajàcy mleko surowe prowadzi

system kontroli przestrzegania zakazu, o którym mowa w ust. 1, polegajàcy na regularnym sprawdzaniu

temperatury zamarzania mleka pochodzàcego z poszczególnych gospodarstw produkcyjnych zgodnie

z nast´pujàcymi zasadami

1) surowe mleko z ka˝dego gospodarstwa produkcyjnego poddaje si´ kontrolom na podstawie losowo

pobranych próbek;

2) je˝eli mleko jest dostarczane z jednego gospodarstwa produkcyjnego bezpoÊrednio do zak∏adu pobiera si´

a) w trakcie odbioru mleka surowego z gospodarstwa produkcyjnego, je˝eli podj´to Êrodki zabezpieczajàce przed zafa∏szowaniem mleka

w czasie transportu albo

b) podczas wy∏adunku w zak∏adzie, gdy mleko surowe dostarczane jest bezpoÊrednio przez prowadzàcego gospodarstwo produkcyjne;

3) je˝eli mleko surowe jest dostarczane z kilku gospodarstw produkcyjnych

a) próbki pobiera si´ w trakcie dostarczania mleka

do zak∏adu lub punktu,

b) je˝eli na podstawie wyników przeprowadzonych badaƒ zaistnieje podejrzenie, ˝e do mleka surowego jest dodawana woda, próbki pobiera si´ z ka˝dego gospodarstwa produkcyjnego, bioràcego udzia∏ w skupie danej partii

mleka;

4) je˝eli wyniki przeprowadzonych badaƒ, o których

mowa w pkt 2 i 3, wyka˝à, ˝e do mleka surowego

dodawana jest woda, w∏aÊciwy organ pobiera

próbk´ oborowà w gospodarstwie produkcyjnym;

5) je˝eli wyniki badaƒ, o których mowa w pkt 4, wyka˝à, ˝e do mleka surowego nie zosta∏a dodana

woda, mleka tego u˝ywa si´ do produkcji mleka

spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej lub

mleka przeznaczonego do wytwarzania produktów

mlecznych.

§ 28. Podmiot odbierajàcy mleko surowe informuje w∏aÊciwy organ o przekroczeniu maksymalnej iloÊci

drobnoustrojów lub komórek somatycznych w skupowanym mleku surowym.

Poz. 1946

Rozdzia∏ 5

Ogólne wymagania weterynaryjne, jakie powinien

spe∏niaç zak∏ad

§ 29. 1. Zak∏ad powinien posiadaç powierzchnie

robocze o wielkoÊci odpowiedniej do wielkoÊci produkcji, zapewniajàce higieniczne warunki produkcji

oraz których rozk∏ad zapobiega zanieczyszczeniu mleka i produktów mlecznych.

2. Produkcja mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej lub produktów mlecznych mogàcych

stanowiç ryzyko zanieczyszczenia innych produktów

okreÊlonych w rozporzàdzeniu, powinna odbywaç si´

na ÊciÊle wydzielonych powierzchniach roboczych.

§ 30. Pomieszczenia produkcyjne, w których mleko

i produkty mleczne sà poddawane obróbce lub przetworzeniu, powinny posiadaç

1) trwa∏à, wodoodpornà posadzk´, ∏atwà do czyszczenia i dezynfekcji, u∏atwiajàcà odp∏yw wody

i wyposa˝onà w urzàdzenia do jej odprowadzania;

2) Êciany o g∏adkiej powierzchni, jasnych kolorach,

∏atwe do czyszczenia, wytrzyma∏e i nieprzepuszczalne;

3) sufity lub stropodachy ∏atwe do czyszczenia;

4) drzwi wykonane z materia∏ów nierdzewnych i ∏atwych do czyszczenia;

5) wentylacj´ oraz urzàdzenia do odprowadzania pary wodnej;

6) naturalne lub sztuczne oÊwietlenie;

7) wystarczajàcà iloÊç toalet i miejsc do mycia i odka˝ania ràk, zaopatrywanych w ciep∏à i zimnà wod´

lub wod´ mieszanà do odpowiedniej temperatury,

które wyposa˝a si´

a) w krany uruchamiane bez u˝ycia ràk,

b) w Êrodki do czyszczenia i dezynfekcji oraz do higienicznego osuszania ràk;

8) urzàdzenia do czyszczenia narz´dzi, wyposa˝enia

i sprz´tu.

§ 31. 1. W zak∏adzie zapewnia si´ pomieszczenia

do przechowywania mleka i produktów mlecznych.

2. Do pomieszczeƒ do przechowywania mleka

i produktów mlecznych stosuje si´ wymagania okreÊlone w § 30, z zastrze˝eniem ust. 3—6.

3. Pomieszczenia do sch∏adzania i ch∏odnie powinny posiadaç pod∏og´ ∏atwà do czyszczenia i dezynfekcji i u∏o˝onà w sposób u∏atwiajàcy odp∏yw wody.

4. Pomieszczenia do zamra˝ania i g∏´bokiego zamra˝ania powinny posiadaç pod∏og´ ∏atwà do czyszczenia i dezynfekcji, wodoszczelnà i odpornà na gnicie.

5. Pomieszczenia, o których mowa w ust. 1, wyposa˝a si´ dodatkowo w urzàdzenie ch∏odnicze o mocy

zapewniajàcej utrzymanie mleka i produktów mlecznych w temperaturach okreÊlonych w rozporzàdzeniu.

6. PojemnoÊç pomieszczeƒ do przechowywania

mleka i produktów mlecznych powinna byç wystarczajàca do przechowywania surowców i produktów.

7. W pomieszczeniach, o których mowa w ust. 3,

wybudowanych przed dniem 1 stycznia 1993 r. dopuszcza si´ Êciany wykonane z drewna.

§ 32. 1. Zak∏ady wyposa˝a si´ w

1) urzàdzenia zapewniajàce higienicznà obróbk´

i ochron´ surowców oraz nieopakowanych lub

opakowanych produktów podczas za∏adunku i roz∏adunku;

2) urzàdzenia zabezpieczajàce przed szkodnikami;

3) urzàdzenia produkcyjne i sprz´t przeznaczone do

bezpoÊredniego kontaktu z surowcami i produktami, wykonane z materia∏ów nierdzewnych oraz ∏atwe do czyszczenia i dezynfekcji;

4) wodoszczelne, wykonane z nierdzewnych materia∏ów pojemniki na surowce i produkty nieprzeznaczone do spo˝ycia przez ludzi; je˝eli te surowce lub

produkty usuwane sà przy u˝yciu rurociàgów; rurociàgi te powinny byç tak skonstruowane i zainstalowane, aby zapobiega∏y zanieczyszczeniu pozosta∏ych surowców i produktów;

5) urzàdzenia do czyszczenia i dezynfekcji wyposa˝enia, urzàdzeƒ i instalacji;

6) sprawnie dzia∏ajàcà instalacj´ kanalizacyjnà spe∏niajàcà wymagania higieny;

7) instalacje doprowadzajàce wod´ zdatnà do spo˝ycia przez ludzi;

8) instalacje doprowadzajàce wod´ niezdatnà do

spo˝ycia przez ludzi, której u˝ycie jest dopuszczalne do produkcji pary wodnej, urzàdzeƒ ch∏odniczych oraz dla celów przeciwpo˝arowych, z tym ˝e

rury doprowadzajàce takà wod´ powinny byç wyraênie oznakowane, w taki sposób, aby wykluczyç

u˝ycie tej wody do celów spo˝ywczych oraz zanieczyszczenie produktów;

9) wystarczajàcà iloÊç szatni, których Êciany i pod∏ogi

wykonane sà z g∏adkiego, wodoszczelnego i zmywalnego materia∏u, wyposa˝onych w umywalki

i toalety, których drzwi nie mogà otwieraç si´ bezpoÊrednio na pomieszczenia produkcyjne; umywalki wyposa˝one w krany uruchamiane bez u˝ycia ràk oraz Êrodki do czyszczenia i do higienicznego osuszania ràk;

10) pomieszczenie do przechowywania detergentów

i Êrodków do dezynfekcji;

11) pomieszczenie lub szafk´ do przechowywania

Êrodków i narz´dzi do utrzymywania czystoÊci;

Poz. 1946

12) urzàdzenia do czyszczenia i dezynfekcji zbiorników

s∏u˝àcych do transportu mleka oraz p∏ynnych lub

sproszkowanych produktów mlecznych, chyba ˝e

czyszczenie i dezynfekcja Êrodków transportu odbywa si´ w wyspecjalizowanych stacjach obs∏ugi,

zatwierdzonych przez w∏aÊciwy organ.

2. Je˝eli w∏aÊciwy organ sprawuje sta∏y nadzór

w zak∏adzie z uwagi na wielkoÊç prowadzonej produkcji, zak∏ad ten zapewnia do wy∏àcznej dyspozycji tego

organu pomieszczenie odpowiednio wyposa˝one i zabezpieczone przed dost´pem innych osób.

§ 33. Sprz´t i urzàdzenia u˝ywane przy obróbce surowców i produktów, pod∏ogi, sufity lub stropodachy

oraz Êciany utrzymuje si´ w czystoÊci i w dobrym stanie technicznym, aby nie stanowi∏y êród∏a zanieczyszczenia dla tych surowców lub produktów.

§ 34. 1. Pomieszczenia, gdzie mleko i produkty

mleczne sà pozyskiwane lub przechowywane, zabezpiecza si´ przed dost´pem zwierzàt.

2. Gryzonie, insekty i inne szkodniki regularnie eliminuje si´.

3. Ârodki u˝ywane do eliminowania gryzoni, insektów i szkodników oraz inne substancje o dzia∏aniu toksycznym przechowuje si´ w zamykanych pomieszczenia lub szafkach w sposób wykluczajàcy zagro˝enie

zanieczyszczenia surowców lub produktów.

§ 35. 1. Pomieszczeƒ produkcyjnych, sprz´tu i urzàdzeƒ produkcyjnych u˝ywa si´ wy∏àcznie do celów obj´tych decyzjà w∏aÊciwego organu, z zastrze˝eniem

ust. 2.

2. W∏aÊciwy organ mo˝e udzieliç zgody na u˝ywanie pomieszczeƒ, sprz´tu lub urzàdzeƒ produkcyjnych

do produkcji innych Êrodków spo˝ywczych lub do produkcji produktów mlecznych nieprzeznaczonych do

spo˝ycia przez ludzi, z mleka spe∏niajàcego wymagania rozporzàdzenia, jednoczeÊnie lub w innych terminach pracy zak∏adu, pod warunkiem ˝e nie spowoduje

to zaka˝enia Êrodków spo˝ywczych przeznaczonych

do spo˝ycia przez ludzi, na których produkcj´ wyra˝ono zgod´ w zak∏adzie.

3. Zgoda, o której mowa w ust. 2, jest udzielana

w formie decyzji administracyjnej na wniosek zak∏adu.

§ 36. 1. Dozwolone jest u˝ywanie wy∏àcznie Êrodków czystoÊci i Êrodków dezynfekcyjnych dopuszczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià w sposób wykluczajàcy

ich niekorzystne oddzia∏ywanie na maszyny i urzàdzenia oraz surowce i produkty.

2. Pojemniki do przechowywania Êrodków, o których mowa w ust. 1, powinny byç wyraênie oznakowane i posiadaç etykiety informujàce o zasadach ich stosowania.

3. Sprz´t i urzàdzenia produkcyjne po u˝yciu Êrodków, o których mowa w ust. 1, nale˝y sp∏ukiwaç wodà

zdatnà do spo˝ycia przez ludzi.

§ 37. 1. Osoby zatrudnione w zak∏adzie, w tym osoby majàce kontakt z nieopakowanymi surowcami lub

produktami, przestrzegajà czystoÊci poprzez

1) noszenie odpowiedniej, czystej odzie˝y ochronnej

i nakrycia g∏owy ca∏kowicie zakrywajàcego w∏osy;

2) mycie ràk przed ka˝dym przystàpieniem do pracy

i w razie zabrudzenia;

3) zabezpieczanie uszkodzeƒ skóry wodoodpornym

opatrunkiem.

2. W pomieszczeniach produkcyjnych oraz pomieszczeniach do przechowywania surowców i produktów obowiàzuje ca∏kowity zakaz palenia tytoniu,

jedzenia i picia.

Rozdzia∏ 6

Wymagania weterynaryjne, jakie powinien

spe∏niaç punkt

§ 38. 1. Przepisy § 29—32 stosuje si´ odpowiednio

do punktu odbioru mleka.

2. Punkt odbioru mleka powinien posiadaç dodatkowo

1) sprz´t ch∏odniczy lub inne urzàdzenia do sch∏adzania mleka, a je˝eli mleko jest przechowywane

w punkcie odbioru mleka — ch∏odnie;

2) wirówki lub inne urzàdzenia do fizycznego oczyszczania mleka, je˝eli mleko jest oczyszczane

w punkcie odbioru mleka.

§ 39. 1. Przepisy § 29—32 stosuje si´ odpowiednio

do punktu standaryzacji.

2. Punkt standaryzacji powinien posiadaç dodatkowo

1) zbiorniki do przechowywania mleka w warunkach

ch∏odniczych;

2) urzàdzenia standaryzacyjne oraz zbiorniki do przechowywania mleka przed i po standaryzacji;

3) wirówki lub inne urzàdzenia do fizycznego oczyszczania mleka.

Rozdzia∏ 7

Szczegó∏owe wymagania weterynaryjne,

jakie powinien spe∏niaç zak∏ad

§ 40. Zak∏ad oprócz spe∏nienia wymagaƒ, o których mowa w rozdziale 5, musi posiadaç

1) urzàdzenia do mechanicznego nape∏niania i automatycznego zamykania pojemników s∏u˝àcych do

pakowania mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej, je˝eli takie czynnoÊci sà dokonywane w zak∏adzie, z wyjàtkiem nape∏niania konwi

i zbiorników;

Poz. 1946

2) urzàdzenia do sch∏adzania i przechowywania

w warunkach ch∏odniczych posiadajàce urzàdzenie do sta∏ego pomiaru temperatury, mleka poddanego obróbce cieplnej i p∏ynnych produktów

mlecznych, je˝eli takie czynnoÊci sà dokonywane

w zak∏adzie;

3) pomieszczenie do przechowywania pojemników

jednostkowych, do przechowywania surowców do

ich produkcji oraz do przechowywania pojemników wielokrotnego u˝ytku i urzàdzenia do ich mechanicznego czyszczenia i dezynfekcji;

4) zbiorniki do przechowywania mleka surowego,

urzàdzenia do standaryzacji oraz zbiorniki do przechowywania mleka po standaryzacji;

5) wirówki lub inne urzàdzenia do fizycznego oczyszczania mleka;

6) urzàdzenia do obróbki cieplnej mleka posiadajàce

a) automatycznà regulacj´ temperatury,

b) termometr rejestrujàcy,

c) automatyczne urzàdzenia zabezpieczajàce przed

niedostatecznym ogrzaniem,

d) system zabezpieczajàcy przed zmieszaniem

mleka pasteryzowanego lub sterylizowanego

z mlekiem niedostatecznie ogrzanym,

e) automatyczne urzàdzenie rejestrujàce prace

systemu, o którym mowa w lit. d;

7) urzàdzenia do sch∏adzania, pakowania i przechowywania mro˝onych produktów mlecznych, je˝eli

sà one produkowane w zak∏adzie;

8) urzàdzenia do suszenia i pakowania produktów

mlecznych w proszku, je˝eli sà one produkowane

w zak∏adzie.

§ 41. W zak∏adzie oprócz spe∏niania wymagaƒ,

o których mowa w rozdziale 5 oraz § 40, zapewnia si´

1) zabezpieczenie przed zanieczyszczeniami wywo∏ywanymi przez urzàdzenia, wentylacj´ lub pracowników; w tym celu wyró˝nia si´ w zak∏adzie strefy

suche i mokre i ustanawia si´ dla nich odr´bne

warunki funkcjonowania;

2) czyszczenie i dezynfekcj´ pojemników i zbiorników

u˝ywanych do przewo˝enia surowego mleka

z punktu odbioru mleka do punktu standaryzacji,

zak∏adu obróbki cieplnej lub zak∏adu przetwórczego, niezw∏ocznie po zakoƒczeniu przewozu, nie

rzadziej ni˝ raz dziennie, przed ka˝dym ponownym

u˝yciem;

3) czyszczenie i dezynfekcj´ urzàdzeƒ, sprz´tu i pojemników majàcych kontakt z mlekiem, produktami mlecznymi lub ∏atwo psujàcymi si´ surowcami,

po zakoƒczeniu ka˝dego etapu produkcji nie rzadziej ni˝ raz dziennie;

4) czyszczenie pomieszczeƒ, gdzie dokonuje si´ obróbki cieplnej nie rzadziej ni˝ raz dziennie;

5) czyszczenie pozosta∏ych urzàdzeƒ, sprz´tu i pojemników majàcych kontakt z mlekiem o ustalonym statusie mikrobiologicznym lub pomieszczeniami, gdzie jest ono umieszczane, zgodnie z planem ustalonym przez podmiot odpowiedzialny za

zak∏ad.

2) wykazuje ujemnà reakcj´ na obecnoÊç fosfatazy

i dodatnià na obecnoÊç peroksydazy, z zastrze˝eniem ust. 2;

Rozdzia∏ 8

2. Mleko pasteryzowane, które wykazuje ujemnà

reakcj´ na obecnoÊç peroksydazy, mo˝e byç wprowadzane do obrotu, je˝eli zosta∏o oznakowane jako „pasteryzowane w wysokiej temperaturze”.

Wymagania dla mleka spo˝ywczego poddanego

obróbce cieplnej i produktów mlecznych

§ 42. 1. Po przyj´ciu mleka surowego do zak∏adu

obróbki cieplnej sch∏adza si´ je do temperatury nie

wy˝szej ni˝ 6 °C i przechowuje si´ w tej temperaturze

do czasu obróbki, chyba ˝e zostanie poddane obróbce

w ciàgu 4 godzin od przyj´cia do zak∏adu.

2. Je˝eli mleko surowe nie zosta∏o poddane obróbce cieplnej w ciàgu 36 godzin od przyj´cia do zak∏adu,

przed rozpocz´ciem obróbki nale˝y przeprowadziç dodatkowe badania.

3. Mleko surowe, o którym mowa w ust. 2, mo˝e

byç u˝yte do produkcji mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej, je˝eli zawiera w 1 ml nie wi´cej

ni˝ 300 000 drobnoustrojów oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C.

4. Mleko spo˝ywcze poddane obróbce cieplnej

sprawdza si´ na obecnoÊç wody dodanej zgodnie

z § 27 ust. 2, w szczególnoÊci przez kontrol´ punktu

zamarzania mleka okreÊlonego w § 66 pkt 3.

§ 43. 1. Podczas produkcji mleka spo˝ywczego

poddanego obróbce cieplnej, sprawdza si´ poprzez

wyrywkowe pobranie próbek do przeprowadzenia badaƒ na

1) ogólnà liczb´ drobnoustrojów

a) w mleku, które nie zosta∏o poddane obróbce

cieplnej w ciàgu 36 godzin od odbioru, która nie

powinna przekraczaç w 1 ml 300 000 drobnoustrojów oznaczonych metodà p∏ytkowà w temperaturze 30 °C,

b) w mleku poddanym uprzednio pasteryzacji,

bezpoÊrednio przed drugà obróbkà cieplnà, która nie powinna przekraczaç w 1 ml 100 000

drobnoustrojów oznaczonych metodà p∏ytkowà

w temperaturze 30 °C;

2) obecnoÊç wody dodanej w mleku.

2. Je˝eli wartoÊci, okreÊlone w ust. 1 pkt 1, zosta∏y

przekroczone, mleko nie mo˝e byç u˝ywane do produkcji mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej.

§ 44. 1. Mleko pasteryzowane

1) uzyskuje si´ przy zastosowaniu obróbki cieplnej

mleka surowego w temperaturze nie ni˝szej ni˝

71,7 °C przez 15 sekund lub z zastosowaniem innych parametrów czasu i temperatury zapewniajàcych równowa˝ny efekt;

3) niezw∏ocznie po pasteryzacji sch∏adza si´ do temperatury nie wy˝szej ni˝ 6 °C.

§ 45. 1. Mleko UHT

1) produkuje si´ przy zastosowaniu obróbki cieplnej

mleka surowego w temperaturze nie ni˝szej ni˝

135 °C przez co najmniej 1 sekund´;

2) pakuje si´, u˝ywajàc aseptycznych i nieprzeêroczystych pojemników lub pojemników, które sà nieprzeêroczyste dzi´ki opakowaniu, warunkujàcym

minimalizacj´ zmian fizycznych, chemicznych i organoleptycznych;

3) nie ulega zepsuciu po up∏ywie 15 dni przechowywania w zamkni´tym pojemniku w temperaturze

30 °C lub po up∏ywie 7 dni przechowywania w zamkni´tym pojemniku w temperaturze 55 °C.

2. Dopuszcza si´ obróbk´ cieplnà mleka poprzez

bezpoÊredni kontakt z parà wodnà, je˝eli

1) par´ wodnà wytwarza si´ z wody zdatnej do spo˝ycia przez ludzi;

2) para wodna nie pozostawia w mleku Êladów substancji obcych i nie wp∏ywa ujemnie na jego jakoÊç;

3) proces ten nie powoduje zmiany zawartoÊci wody

w mleku UHT.

§ 46. Mleko sterylizowane

1) produkuje si´ przy zastosowaniu obróbki cieplnej

w hermetycznych opakowaniach lub pojemnikach,

których szczelnoÊç nie mo˝e zostaç naruszona;

2) nie ulega zepsuciu po up∏ywie 15 dni przechowywania w zamkni´tym pojemniku w temperaturze

30 °C lub po up∏ywie 7 dni przechowywania w zamkni´tym pojemniku w temperaturze 55 °C.

§ 47. 1. Mleko pasteryzowane w wysokiej temperaturze, mleko UHT i mleko sterylizowane mo˝e byç produkowane z mleka surowego poddanego termizacji

lub wst´pnej obróbce cieplnej w innym zak∏adzie.

2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1

1) zestawienie parametrów czasu i temperatury powinno byç ni˝sze lub równe stosowanym przy pasteryzacji;

2) mleko wykazuje dodatnià reakcj´ na obecnoÊç peroksydazy przed drugà obróbkà cieplnà;

3) informacja o pierwszej obróbce powinna znaleêç

si´ w dokumentach towarzyszàcych mleku;

4) informacja o stosowaniu tego rodzaju obróbki powinna byç zg∏oszona w∏aÊciwemu organowi.

pojemników i zbiorników powinno odbywaç si´ w sposób automatyczny.

§ 48. Dla mleka pasteryzowanego, mleka UHT

i mleka sterylizowanego proces obróbki cieplnej, wysokoÊci temperatur i czas trwania ogrzewania, rodzaje

stosowanego sprz´tu oraz urzàdzenia do kontroli i rejestracji temperatur muszà byç zgodne z okreÊlonymi

dla nich normami.

§ 54. 1. Do pakowania u˝ywa si´ opakowaƒ jednorazowych lub zbiorczych, które mogà byç ponownie wykorzystane po dok∏adnym ich oczyszczeniu i dezynfekcji.

§ 49. 1. Dane pochodzàce z urzàdzeƒ rejestrujàcych zbiera si´ i przechowuje przez okres 2 lat oraz

udost´pnia si´ na ˝àdanie w∏aÊciwego organu kontrolujàcego zak∏ad, z zastrze˝eniem ust. 2.

2. W przypadku produktów nietrwa∏ych pod wzgl´dem mikrobiologicznym okres ich przechowywania

mo˝e zostaç skrócony do dwóch miesi´cy po up∏ywie

terminu przydatnoÊci tych produktów do spo˝ycia lub

po up∏ywie minimalnego terminu ich trwa∏oÊci.

§ 50. Mleko przeznaczone do produkcji produktów

mlecznych wytwarzanych z mleka surowego, poddaje

si´

1) obróbce cieplnej w ciàgu 36 godzin od momentu

przyj´cia do zak∏adu, je˝eli jest przechowywane

w temperaturze nie wy˝szej ni˝ 6 °C lub w ciàgu

48 godzin od momentu przyj´cia do zak∏adu, je˝eli jest przechowywane w temperaturze nie wy˝szej

ni˝ 4 °C;

2) obróbce termicznej w ciàgu 72 godzin od doju

w przypadku mleka bawolego, owczego lub koziego.

§ 51. Mleko termizowane przeznaczone do produkcji produktów mlecznych powinno

1) byç produkowane z mleka surowego, w którym, jeÊli nie zosta∏o poddane obróbce cieplnej w ciàgu

36 godzin od momentu przyj´cia do zak∏adu, ogólna liczba drobnoustrojów przed poddaniem go

termizacji nie przekracza w 1 ml 300 000 oznaczonych metodà p∏ytkowà w temperaturze 30 °C;

2) zawieraç ogólnà liczb´ drobnoustrojów nieprzekraczajàcà w 1 ml 100 000 oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C, je˝eli jest wykorzystywane do produkcji mleka pasteryzowanego,

mleka UHT lub mleka sterylizowanego.

Rozdzia∏ 9

Wymagania weterynaryjne pakowania

jednostkowego i zbiorczego mleka

i produktów mlecznych

§ 52. Pakowanie jednostkowe i zbiorcze mleka

i produktów mlecznych prowadzi si´ w pomieszczeniach przeznaczonych do tego celu, spe∏niajàcych wymagania higieny.

§ 53. Butelkowanie, nape∏nianie pojemników mlekiem spo˝ywczym poddanym obróbce cieplnej oraz

p∏ynnymi produktami mlecznymi, a tak˝e zamykanie

2. Opakowania jednostkowe i zbiorcze powinny

spe∏niaç wymagania higieny oraz byç wystarczajàco

trwa∏e, aby ochroniç produkt przed czynnikami zewn´trznymi.

3. Opakowania jednostkowe i zbiorcze zamyka si´

szczelnie bezpoÊrednio po nape∏nieniu za pomocà

urzàdzeƒ zamykajàcych zabezpieczajàcych mleko

przed ujemnym wp∏ywem czynników zewn´trznych,

w zak∏adzie, gdzie dokonano obróbki cieplnej mleka.

Zamykanie odbywa si´ w taki sposób, aby otwarcie

lub naruszenie opakowania mo˝na by∏o bezspornie

i ∏atwo stwierdziç.

§ 55. Na opakowaniach mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej i produktów mlecznych w postaci p∏ynnej nale˝y w widocznym miejscu umieÊciç

czytelne informacje o rodzaju obróbki cieplnej, jakiej

mleko zosta∏o poddane, dat´ jej przeprowadzenia,

a w przypadku mleka pasteryzowanego tak˝e temperatur´, w jakiej produkt powinien byç przechowywany.

§ 56. Produkcja i pakowanie mogà byç dokonywane w tym samym pomieszczeniu, je˝eli zachowane sà

wymagania, o których mowa w § 52, oraz je˝eli

1) wielkoÊç i wyposa˝enie pomieszczenia gwarantuje

zachowanie wymagaƒ higieny;

2) opakowania zosta∏y dostarczone do zak∏adu w os∏onie ochronnej, zabezpieczajàcej je przed uszkodzeniami podczas transportu, w której zosta∏y umieszczone bezpoÊrednio po wyprodukowaniu;

3) opakowania przechowuje si´ z zachowaniem wymagaƒ higieny, w przeznaczonym do tego pomieszczeniu, wolnym od kurzu, szkodników, oddzielonym od pomieszczeƒ, w których znajdujà si´

substancje mogàce je zanieczyÊciç;

4) opakowania nie sà przechowywane bezpoÊrednio

na pod∏odze;

5) opakowania sk∏adane sà z zachowaniem wymagaƒ higieny przed ich dostarczeniem do pomieszczenia produkcyjnego, z wyjàtkiem opakowaƒ

sk∏adanych automatycznie, je˝eli nie istnieje ryzyko zanieczyszczenia;

6) opakowania dostarczone do pomieszczenia produkcyjnego sà zu˝yte w jak najkrótszym czasie;

7) osoby majàce kontakt z nieopakowanym mlekiem

lub produktami mlecznymi nie zajmujà si´ opakowaniami;

8) niezw∏ocznie po zapakowaniu mleko lub produkty

mleczne umieszczane sà w pomieszczeniach przeznaczonych do ich przechowywania.

Rozdzia∏ 10

Wymagania weterynaryjne znakowania

i etykietowania mleka i produktów mlecznych

§ 57. 1. Mleko i produkty mleczne przed wprowadzeniem na rynek, oprócz znakowania okreÊlonego

w przepisach wydanych na podstawie art. 15 pkt 1

ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakoÊci handlowej

artyku∏ów rolno-spo˝ywczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 5,

poz. 44, z póên. zm.3)) oraz na podstawie art. 24 ust. 5

ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634,

z póên. zm.4)), nale˝y zaopatrzyç w owalny znak weterynaryjny zawierajàcy

1) w górnej cz´Êci — litery PL;

2) w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny;

3) w dolnej cz´Êci — litery EWG.

2. Znak weterynaryjny umieszcza si´ w postaci piecz´ci, nadruku lub wypalania albo na etykiecie przymocowanej do opakowania

1) w widocznym miejscu na produkcie, opakowaniu

lub opakowaniu zbiorczym;

2) w przypadku produktów pakowanych w opakowania jednostkowe, które umieszcza si´ w opakowaniu zbiorczym — znak weterynaryjny mo˝na umieÊciç tylko na opakowaniu zbiorczym;

3) w przypadku produktów pakowanych w hermetycznie zamykane opakowanie — znak weterynaryjny

umieszcza si´ na jego pojemniku lub pokrywie.

3. Znak weterynaryjny musi byç czytelny, wyraêny

i trwa∏y.

4. Znakowania dokonuje si´ w zak∏adzie, w czasie

produkcji lub niezw∏ocznie po jej zakoƒczeniu.

5. Mleko i produkty mleczne z zak∏adów posiadajàcych dodatkowe okresy przejÊciowe na dostosowanie

do wymagaƒ strukturalnych znakuje si´ przed wprowadzeniem na rynek kwadratowym znakiem weterynaryjnym zawierajàcym

Poz. 1946

k∏adach zatwierdzonych i posiadajàcych okresy przejÊciowe na segregacj´ mleka znakuje si´ znakiem okreÊlonym w ust. 5.

Rozdzia∏ 11

Wymagania weterynaryjne przechowywania

i transportu mleka i produktów mlecznych

§ 58. 1. Produkty, które nie mogà byç przechowywane w temperaturze pokojowej, przechowuje si´

w temperaturze okreÊlonej przez producenta, gwarantujàcej ich trwa∏oÊç.

2. Mleko pasteryzowane przechowuje si´ w temperaturze nie wy˝szej ni˝ 6 °C.

3. Handlowy dokument identyfikacyjny dla produktów mlecznych wystawiany przez zak∏ad powinien

zawieraç nast´pujàce informacje

1) okreÊlenie charakteru obróbki cieplnej, jakiej poddano mleko;

2) oznaczenie w∏aÊciwego organu odpowiedzialnego

za nadzór nad zak∏adem pochodzenia, o ile taka informacja nie wynika z numeru identyfikacyjnego;

3) oznakowanie, o którym mowa w § 57.

4. Handlowy dokument identyfikacyjny przewozi

si´ razem z produktem, a odbiorca produktu przechowuje go przez jeden rok.

§ 59. Je˝eli produkty przechowuje si´ w warunkach ch∏odniczych, temperatura przechowywania powinna byç rejestrowana, a szybkoÊç sch∏adzania powinna byç tak dobrana, aby produkty osiàgn´∏y po˝àdanà temperatur´ tak szybko, jak to mo˝liwe.

§ 60. 1. Cysterny, konwie, zbiorniki i pojemniki u˝ywane do transportu mleka pasteryzowanego powinny

spe∏niaç wymagania higieny oraz byç

1) skonstruowane w taki sposób, aby mleko sp∏ywa∏o z nich ca∏kowicie, a krany powinny byç ∏atwe do

rozmontowania, mycia, czyszczenia i dezynfekcji;

1) w górnej cz´Êci — litery PL;

2) myte, czyszczone i dezynfekowane bezpoÊrednio

po u˝yciu, a je˝eli to konieczne równie˝ przed ponownym u˝yciem;

2) w Êrodku — weterynaryjny numer identyfikacyjny;

3) hermetycznie zamykane przed i w czasie transportu.

3) w dolnej cz´Êci — okreÊlenie „NA RYNEK

KRAJOWY”.

6. Mleko i produkty mleczne pochodzàce z wydzielonych linii produkcyjnych, na których u˝ywa si´ mleka niespe∏niajàcego wymagaƒ Unii Europejskiej, w za———————

3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 154, poz. 1802, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145

i Nr 166, poz. 1360, z 2003 r. Nr 208, poz. 2020 i Nr 223,

poz. 2220 i 2221 oraz z 2004 r. Nr 42, poz. 386 i Nr 96,

poz. 959.

4) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 128, poz. 1408, z 2002 r. Nr 135, poz. 1145

i Nr 166, poz. 1362, z 2003 r. Nr 52, poz. 450, Nr 122,

poz. 1144, Nr 130, poz. 1187, Nr 199, poz. 1938 i Nr 208,

poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 33, poz. 288 i Nr 96, poz. 959.

2. Wewn´trzne powierzchnie i cz´Êci cystern, konwi, zbiorników i pojemników u˝ywanych do transportu mleka majàce kontakt z mlekiem powinny byç wykonane z g∏adkiego, nierdzewnego materia∏u, ∏atwego

do mycia, czyszczenia i dezynfekcji, z którego nie przenikajà do mleka substancje mogàce wp∏ywaç ujemnie

na jego jakoÊç i cechy organoleptyczne.

§ 61. 1. Pojazdy i cysterny u˝ywane do transportu

mleka pasteryzowanego projektuje si´ i wyposa˝a

w sposób umo˝liwiajàcy utrzymanie temperatury nie

wy˝szej ni˝ 6 °C przez ca∏y czas trwania transportu.

2. Pojazdy u˝ywane do transportu mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej oraz mleka w ma∏ych pojemnikach lub konwiach nie mogà byç u˝ywane

do transportu innych produktów, towarów oraz zwierzàt mogàcych spowodowaç zanieczyszczenie mleka.

3. Pojazdy u˝ywane do transportu mleka spo˝ywczego poddanego obróbce cieplnej w ma∏ych pojemnikach lub konwiach muszà zapewniaç przewo˝onym

pojemnikom ochron´ przed zanieczyszczeniem i negatywnym wp∏ywem czynników atmosferycznych.

4. Wewn´trzne powierzchnie pojazdów powinny

byç g∏adkie i ∏atwe do mycia, czyszczenia i dezynfekcji.

§ 62. Temperatura mleka pasteryzowanego podczas transportu nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 6 °C,

a w przypadku mleka pasteryzowanego w opakowaniach jednostkowych przeznaczonego do sprzeda˝y

detalicznej nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 8 °C.

§ 63. Roz∏adunek mleka i produktów mlecznych powinien zapewniaç ochron´ przed czynnikami zanieczyszczajàcymi i powodujàcymi psucie, bioràc pod uwag´ czas trwania transportu i u˝yty Êrodek transportu.

Rozdzia∏ 12

Wymagania zdrowotne, jakie powinno spe∏niaç

mleko surowe przeznaczone do wytwarzania

produktów mlecznych oraz mleko spo˝ywcze

poddane obróbce cieplnej

§ 64. Mleko surowe dostarczane przez gospodarstwo produkcyjne do zak∏adu odpowiada nast´pujàcym wymaganiom

1) w surowym mleku krowim przeznaczonym do produkcji mleka spo˝ywczego poddanego obróbce

cieplnej, mleka fermentowanego, serka Êmietankowego lub mleka smakowego z dodatkiem substancji aromatyzujàcych i ˝elujàcych oraz Êmietany

Poz. 1946

c) Staphylococcus aureus w 1 ml

— n = 5,

— m = 500,

— M = 2 000,

— C = 2;

3) w surowym mleku bawolim przeznaczonym do

produkcji produktów mlecznych

a) liczba drobnoustrojów oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C1 nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 1 000 000,

b) liczba komórek somatycznych oznaczonych metodà iloÊciowà komórek somatycznych2 nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 500 000;

4) w surowym mleku bawolim przeznaczonym do

produkcji produktów mlecznych, których produkcja nie przewiduje obróbki cieplnej mleka

a) liczba drobnoustrojów oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 500 000,

b) liczba komórek somatycznych oznaczonych metodà iloÊciowà komórek somatycznych nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 400 000,

c) Staphylococcus aureus w wartoÊciach okreÊlonych w pkt 2 lit. c;

5) w surowym mleku kozim i owczym przeznaczonym do produkcji mleka spo˝ywczego poddanego

obróbce cieplnej lub produktów z mleka poddanego obróbce cieplnej liczba drobnoustrojów oznaczonych metodà p∏ytkowà w temperaturze 30 °C1

nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 1 500 000;

6) w surowym mleku kozim i owczym przeznaczonym do produkcji produktów mlecznych, których

produkcja nie przewiduje obróbki cieplnej mleka

a) liczba drobnoustrojów oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C1 nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 100 000,

a) liczba drobnoustrojów oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 500 000,

b) liczba komórek somatycznych oznaczonych metodà iloÊciowà komórek somatycznych2 nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 400 000;

b) Staphylococcus aureus w wartoÊciach okreÊlonych w pkt 2 lit. c.

2) w surowym mleku krowim przeznaczonym do bezpoÊredniego spo˝ycia oraz do produkcji produktów mlecznych, których produkcja nie przewiduje

obróbki cieplnej mleka

a) liczba drobnoustrojów oznaczonych metodà

p∏ytkowà w temperaturze 30 °C1 nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 100 000,

b) liczba komórek somatycznych oznaczonych metodà iloÊciowà komórek somatycznych2 nie mo˝e przekraczaç w 1 ml 400 000,

———————

1 Liczba drobnoustrojów oznaczonych za pomocà metody

p∏ytkowej w temperaturze 30 °C jest Êrednià geometrycznà

za okres dwóch miesi´cy z co najmniej dwóch próbek

w miesiàcu.

2 Liczba komórek somatycznych oznaczonych za pomocà

metody iloÊciowej komórek somatycznych jest Êrednià

geometrycznà za okres trzech miesi´cy, przy zbadaniu co

najmniej jednej próbki w miesiàcu.

§ 65. 1. ZgodnoÊç z wymaganiami, o których mowa w § 64, sprawdza si´ poprzez wyrywkowe kontrole w gospodarstwie produkcyjnym lub w momencie

przyjmowania mleka do zak∏adu.

2. Je˝eli maksymalne wartoÊci wymagaƒ zosta∏y

przekroczone i wyniki przeprowadzonych kontroli

wskazujà na mo˝liwoÊç istnienia zagro˝enia dla zdrowia ludzi, w∏aÊciwy organ podejmie Êrodki okreÊlone

w przepisach o wymaganiach weterynaryjnych dla

produktów pochodzenia zwierz´cego.

§ 66. Mleko krowie powinno spe∏niaç dodatkowo

nast´pujàce wymagania

1) wykazywaç g´stoÊç w temperaturze 20 °C nie mniejszà ni˝ 1,028 g na 1 litr w przypadku mleka pe∏nego

lub ekwiwalent g´stoÊci w temperaturze 20 °C

w przypadku mleka ca∏kowicie odt∏uszczonego;

2) zawieraç nie mniej ni˝ 28 g bia∏ka na 1 litr, stanowiàcego iloczyn ca∏kowitej zawartoÊci azotu wyra-

˝onego w procentach i wspó∏czynnika 6,38 oraz

nie mniej ni˝ 8,5 % suchej masy bezt∏uszczowej;

2. Zgoda, o której mowa w ust. 1, jest udzielana

w formie decyzji administracyjnej na wniosek zak∏adu.

3) wykazywaç punkt zamarzania nie wy˝szy ni˝

–0,520 °C, punkt zamarzania mleka mo˝e byç wy˝szy ni˝ –0,520 °C, je˝eli w wyniku przeprowadzonych badaƒ i post´powania wyjaÊniajàcego nie

stwierdzono dodania wody do mleka.

3. Wykaz produktów mlecznych, w odniesieniu do

których mo˝na okreÊliç odst´pstwa oraz charakter

tych odst´pstw okreÊla decyzja Komisji 97/284/WE

z dnia 25 kwietnia 1997 r. zast´pujàca decyzj´ Komisji

96/536/WE z dnia 29 lipca 1996 r. ustanawiajàcà wykaz

produktów na bazie mleka, odnoÊnie do których Paƒstwa Cz∏onkowskie sà upowa˝nione do udzielania indywidualnych lub ogólnych odst´pstw na podstawie

art. 8 ust. 2 dyrektywy 92/46/EWG oraz charakter tych

odst´pstw stosowanych przy wytwarzaniu takich produktów (Dz. Urz. UE L 114 z 01.05.1997.).

§ 67. Wymagania mikrobiologiczne dla mleka surowego i produktów mlecznych sà okreÊlone w za∏àczniku do rozporzàdzenia.

§ 68. 1. W przypadku wytwarzania serów o okresie

dojrzewania nie krótszym ni˝ 60 dni w∏aÊciwy organ

mo˝e udzieliç zgody na odst´pstwa w odniesieniu do

wymagaƒ dla mleka surowego, o których mowa

w § 64, z zastrze˝eniem, ˝e gotowy produkt pozyskany z tego mleka spe∏nia wymagania

1) mikrobiologiczne w zakresie czynników chorobotwórczych okreÊlonych w cz´Êci III za∏àcznika;

Rozdzia∏ 13

Przepisy koƒcowe

§ 69. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: W. Olejniczak

2) znakowania zgodnego z § 57.

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2004 r. (poz. 1946)

WYMAGANIA MIKROBIOLOGICZNE DLA MLEKA SUROWEGO I PRODUKTÓW MLECZNYCH

I. Wymagania mikrobiologiczne dla mleka surowego

pochodzàcego od krów, po zapakowaniu

1) ogólna liczba drobnoustrojów w temperaturze

30 °C w 1 ml ≤ 50 000;

2) Staphylococcus aureus w 1 ml: n = 5, c = 2, m = 100,

M = 500;

3) Salmonella: brak w 25 g, n = 5, c = 0.

II. Wymagania mikrobiologiczne dla mleka surowego

pochodzàcego od krów

1. Dla mleka pasteryzowanego

1) drobnoustroje chorobotwórcze: brak w 25 g, n = 5,

c = 0, m = 0, M = 0;

2) liczba bakterii z grupy coli w 1 ml: n = 5, c = 1, m = 0,

M = 5;

3) po przetrzymaniu próbki w temperaturze 6 °C

przez 5 dni — ogólna liczba drobnoustrojów

w temperaturze 21 °C w 1 ml: n = 5, c = 1,

m = 5 x 104, M = 5 x 105.

2. Dla mleka sterylizowanego i mleka UHT, po

przechowaniu próbki w temperaturze 30 °C przez

15 dni

1) ogólna liczba drobnoustrojów w temperaturze

30 °C w 0,1 ml ≤ 10;

2) badanie organoleptyczne: bez zmian;

3) substancje czynne farmakologicznie — zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach.

III. Wymagania

mlecznych

mikrobiologiczne

dla

produktów

1. Wymagania mikrobiologiczne w zakresie czynników chorobotwórczych

Rodzaj drobnoustrojów

Ârodek spo˝ywczy

Wymagania (ml, g)

1

2

3

Listeria monocytogenes

Salmonella

Ser, z wyjàtkiem sera twardego

Brak w 25 g1

n = 5, c = 0

Inne produkty mleczne

Brak w 1 g

Wszystkie produkty mleczne, z wyjàtkiem mleka

w proszku

Brak w 1 g

n = 5, c = 0

Mleko w proszku

Brak w 1 g

n = 10, c = 0

2. Wymagania mikrobiologiczne w zakresie drobnoustrojów Êwiadczàcych o niskim poziomie higieny (badania nieobowiàzkowe dla mleka sterylizowanego oraz produktów mlecznych, w przypadku gdy obróbk´ cieplnà zastosowano po zapakowaniu)

Rodzaj drobnoustrojów

Ârodek spo˝ywczy

Wymagania (ml, g)

1

2

3

Staphylococcus aureus

Escherichia coli

Ser z mleka surowego i z mleka poddanego termizacji

m = 1 000

M = 10 000

n=5

c=2

Ser mi´kki z mleka poddanego obróbce cieplnej

m = 100

M = 1 000

n=5

c=2

Twarogi i twaro˝ki

Mleko w proszku

Mro˝one produkty mleczne, w tym lody

m = 10

M = 100

n=5

c=2

Ser z mleka surowego i z mleka poddanego termizacji

m = 10 000

M = 100 000

n=5

c=2

Ser mi´kki z mleka poddanego obróbce cieplnej

m = 100

M = 1 000

n=5

c=2

3. Wymagania mikrobiologiczne w zakresie drobnoustrojów wskaênikowych

Rodzaj drobnoustrojów

Ârodek spo˝ywczy

Wymagania (ml, g)

1

2

3

Bakterie z grupy coli

w temperaturze 30 °C

P∏ynne produkty mleczne

m=0

M=5

n=5

c=2

Mas∏o z mleka pasteryzowanego, Êmietanki

pasteryzowanej lub Êmietany

m=0

M = 10

n=5

c=2

Ser mi´kki z mleka poddanego obróbce cieplnej

m = 10 000

M = 100 000

n=5

c=2

Produkty mleczne w proszku

m=0

M = 10

n=5

c=2

Produkty mleczne mro˝one, w tym lody

m = 10

M = 100

n=5

c=2

Poz. 1946 i 1947

2

3

Ogólna liczba

drobnoustrojów

w temperaturze 21 °C

Produkty mleczne, p∏ynne niefermentowane

Produkty mleczne poddane ogrzewaniu2

m = 50 000

M = 100 000

n=5

c=2

Ogólna liczba

drobnoustrojów

w temperaturze 30 °C

Produkty mleczne mro˝one, w tym lody

m = 100 000

M = 500 000

n=5

c=2

4. Wymagania mikrobiologiczne dla produktów mlecznych, które zosta∏y poddane obróbce UHT lub sterylizacji, przeznaczonych do przechowywania w temperaturze pokojowej, po przetrzymaniu próbki w temperaturze 30 °C przez 15 dni

1) ogólna liczba drobnoustrojów w 0,1 ml ≤ 10;

2) badanie organoleptyczne: bez zmian.

Symbole u˝yte w za∏àczniku oznaczajà

n — liczba próbek pobranych do badaƒ,

m — wartoÊç graniczna liczby drobnoustrojów; wynik uznaje si´ za zadowalajàcy, je˝eli we wszystkich badanych próbkach

liczba drobnoustrojów nie przekracza wartoÊci „m”,

M — wartoÊç maksymalna liczby drobnoustrojów; wynik uznaje si´ za niezadowalajàcy, je˝eli liczba drobnoustrojów w jednej lub kilku badanych próbkach ma wartoÊç „M” lub jà przekracza,

c — liczba próbek, w których dopuszcza si´ liczb´ drobnoustrojów pomi´dzy „m” i „M”; wynik uznaje si´ za zadowalajàcy, je˝eli liczba drobnoustrojów w pozosta∏ych próbkach ma wartoÊç „m” lub ni˝szà.

———————

1 Próbka 25 g sk∏ada si´ z 5 próbek po 5 g pobranych z ró˝nych cz´Êci Êrodka spo˝ywczego.

2 Po przetrzymaniu próbki w temperaturze 6 °C przez 5 dni.

1947

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOÂCI

z dnia 26 sierpnia 2004 r.

w sprawie organizacji roku szkolnego w szko∏ach w zak∏adach poprawczych

i w schroniskach dla nieletnich

Na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67,

poz. 329, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje

———————

1) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r.

Nr 28, poz. 153 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759

i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 12, poz. 136, Nr 19,

poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104, Nr 120,

poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320, z 2001 r. Nr 111, poz. 1194

i Nr 144, poz. 1615, z 2002 r. Nr 41, poz. 362, Nr 113,

poz. 984, Nr 141, poz. 1185 i Nr 200, poz. 1683, z 2003 r.

Nr 6, poz. 65, Nr 128, poz. 1176, Nr 137, poz. 1304 i Nr 203,

poz. 1966 oraz z 2004 r. Nr 69, poz. 624, Nr 96, poz. 959,

Nr 99, poz. 1001, Nr 109, poz. 1161, Nr 145, poz. 1532,

Nr 162, poz. 1690 i Nr 173, poz. 1808.

§ 1. 1. Zaj´cia dydaktyczno-wychowawcze w szko∏ach w zak∏adach poprawczych i w schroniskach dla

nieletnich rozpoczynajà si´ w pierwszym powszednim

dniu wrzeÊnia, z wyjàtkiem soboty, a koƒczà w ostatni

piàtek czerwca.

2. W klasach programowo najwy˝szych zasadniczych szkó∏ zawodowych zaj´cia dydaktyczno-wychowawcze koƒczà si´ w najbli˝szy piàtek po dniu

11 czerwca.

§ 2. W szko∏ach w zak∏adach poprawczych

i w schroniskach dla nieletnich nie przewiduje si´ ferii

szkolnych.

1946

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)

z dnia 18 sierpnia 2004 r.

w sprawie wymagaƒ weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych2)

Na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierz´cego (Dz. U. Nr 33,

poz. 288) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

5. Wykaz krajów trzecich, z których dopuszcza si´

przywóz mleka i produktów mlecznych okreÊla decyzja Komisji 95/340 z dnia 27 lipca 1995 r. ustalajàca

tymczasowy wykaz paƒstw trzecich, z których Paƒstwa

Cz∏onkowskie dopuszczajà przywóz mleka i produktów na bazie mleka (Dz. Urz. UE L 200 z 24.08.1995.,

z póên. zm.).

Przepisy ogólne