Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki
Table of Provisions (19)
Statutory Text (19 Articles)
1.
Ustawa reguluje zasady i tryb wnoszenia oraz rozpoznawania skargi strony, której prawo
do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania
lub bezczynności sądu.
2.
Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio, gdy na skutek działania lub bezczynności
sądu albo komornika sądowego doszło do naruszenia prawa strony do przeprowadzenia
i zakończenia bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy egzekucyjnej lub innej sprawy dotyczącej
wykonania orzeczenia sądowego.
1.
Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,
nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli
postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności
faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż
to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia
sądowego (przewlekłość postępowania).
2.
Dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności
ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania w sprawie
rozstrzygnięcia co do istoty lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego
w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej
wykonania orzeczenia sądowego, uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej
i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych
w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła
przewlekłość postępowania.
Uprawnionym do wniesienia skargi jest
1)
w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe - strona;
2)
w postępowaniu w sprawach o wykroczenia - strona;
3)
w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione
pod groźbą kary - strona lub wnioskodawca;
4)
w postępowaniu karnym - strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną;
5)
w postępowaniu cywilnym - strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania;
6)
w postępowaniu sądowo-administracyjnym - skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach
strony;
7)
w postępowaniu egzekucyjnym oraz w innym postępowaniu dotyczącym wykonania orzeczenia
sądowego - strona oraz inna osoba realizująca swoje uprawnienia w tym postępowaniu.
1.
Sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym
toczy się postępowanie.
2.
Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem
Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy.
3.
Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym
lub Naczelnym Sądem Administracyjnym - właściwy do jej rozpoznania jest Naczelny Sąd
Administracyjny.
4.
Sądem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania egzekucyjnego
lub innego postępowania dotyczącego wykonania orzeczenia sądowego jest sąd okręgowy,
w którego okręgu prowadzona jest egzekucja lub wykonywane są inne czynności, a gdy
egzekucja lub inne postępowanie dotyczące wykonania orzeczenia sądowego prowadzone
jest w dwu lub więcej okręgach - sąd, w okręgu którego dokonano pierwszej czynności.
1.
Skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość
postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.
2.
Skargę składa się do sądu, przed którym toczy się postępowanie.
3.
Skargę dotyczącą przewlekłości postępowania egzekucyjnego lub innego postępowania
dotyczącego wykonania orzeczenia sądowego wnosi się do sądu, o którym mowa w art.
4 ust. 4.
1.
Skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego.
2.
Skarga powinna ponadto zawierać
1)
żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.
3.
Skarga może zawierać żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia
w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej,
o której mowa w art. 12 ust. 4.
Sąd, do którego wniesiono skargę, przedstawia ją niezwłocznie sądowi właściwemu wraz
z aktami sprawy, w której toczy się postępowanie.
1.
Sąd rozpoznaje skargę w składzie trzech sędziów.
2.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi
sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu,
którego skarga dotyczy.
1.
Skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania
odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków.
2.
Sąd odrzuca skargę wniesioną przez nieuprawnionego albo niedopuszczalną na podstawie
art. 14.
1.
Sąd właściwy do rozpoznania skargi zawiadamia o toczącym się postępowaniu Skarb Państwa
- prezesa tego sądu, którego działanie lub bezczynność według twierdzeń skarżącego
spowodowało przewlekłość postępowania, doręczając mu odpis skargi.
2.
Jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania prowadzonego przez komornika sądowego,
sąd zawiadamia komornika oraz Skarb Państwa - prezesa tego sądu rejonowego, przy którym
działa komornik, doręczając im odpis skargi.
3.
Skarbowi Państwa oraz komornikowi, w razie zgłoszenia udziału w sprawie, przysługują
prawa strony w zakresie rozpoznania skargi.
Sąd wydaje orzeczenie w terminie dwóch miesięcy, licząc od daty złożenia skargi.
1.
Skargę niezasadną sąd oddala.
2.
Uwzględniając skargę, sąd stwierdza, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła
przewlekłość postępowania.
3.
Na żądanie skarżącego sąd może zalecić podjęcie przez sąd rozpoznający sprawę co do
istoty, odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie. Zalecenia nie mogą wkraczać
w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy.
4.
Uwzględniając skargę, sąd może, na żądanie skarżącego, przyznać od Skarbu Państwa,
a w przypadku skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez komornika - od
komornika, odpowiednią sumę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej 10 000 złotych.
W wypadku przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej od Skarbu Państwa, wypłaty dokonuje
sąd prowadzący postępowanie, w którym nastąpiła przewlekłość postępowania, ze środków
własnych tego sądu.
1.
Odpis orzeczenia uwzględniającego skargę sąd doręcza prezesowi właściwego sądu.
2.
Odpis orzeczenia uwzględniającego skargę dotyczącą przewlekłości postępowania prowadzonego
przez komornika sąd doręcza Ministrowi Sprawiedliwości.
Skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, a
w sprawie egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego po upływie
6 miesięcy, od daty wydania przez sąd orzeczenia, o którym mowa w art. 12.
1.
Strona, której skargę uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia
szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa albo solidarnie od
Skarbu Państwa i komornika.
2.
Postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie
lub zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości postępowania.
Strona, która nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 5 ust. 1, może dochodzić - na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
- Kodeks cywilny
(Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm. - naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania
co do istoty sprawy.
1.
Skarga podlega stałej opłacie w wysokości 100 złotych.
2.
Jeśli skargę wniosło kilka osób, każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie; jeżeli została
uiszczona jedna opłata bez odpowiedniego wskazania, uznaje się, że wniosła ją osoba
wymieniona jako pierwsza w skardze.
3.
Uwzględniając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę.
1.
W okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy osoby, które przed
tym dniem złożyły skargę do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (zwanego dalej
„Trybunałem”), zarzucając naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie,
o którym mowa w art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
(Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2003 r. Nr 42, poz. 364), mogą wnieść skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania na podstawie przepisów
niniejszej ustawy, jeżeli skarga do Trybunału została wniesiona w toku postępowania,
którego ona dotyczy, i o ile Trybunał nie wydał postanowienia w przedmiocie dopuszczalności
skargi.
2.
Skarga wniesiona w trybie ust. 1 powinna wskazywać datę wniesienia skargi do Trybunału.
3.
Właściwy sąd niezwłocznie zawiadamia ministra właściwego do spraw zagranicznych o
skargach wniesionych w trybie, o którym mowa w ust. 1.
Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.