Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie sposobu przeprowadzania kontroli niektórych roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów, które stanowią szczególne zagrożenie dla środowiska
Table of Provisions (9)
Statutory Text (9 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe sposoby
przeprowadzania kontroli niektórych roÊlin, produktów roÊlinnych lub przedmiotów, stanowiàcych szczególne zagro˝enie dla Êrodowiska
1) których wprowadzanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczone tylko ze wzgl´du
na ich przeznaczenie do wykorzystania w pracach
naukowo-badawczych;
2) które sà wymienione w rozporzàdzeniu Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r.
w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu si´ organizmów kwarantannowych
(Dz. U. Nr 61, poz. 571 i Nr 138, poz. 1466) w za∏àcznikach nr 2 i 4.
§ 2. Kontrola roÊlin, produktów roÊlinnych lub
przedmiotów, o których mowa w § 1, polega na przeprowadzeniu oceny zdrowotnoÊci tych roÊlin, produktów roÊlinnych lub przedmiotów.
2. RoÊliny, o których mowa w ust. 1, po przeprowadzeniu procesu terapii
1) poddaje si´ ocenie wizualnej na obecnoÊç oznak
i objawów powodowanych przez organizmy szkodliwe; ocen´ t´ przeprowadza si´ od chwili dostarczenia roÊlin do jednostki prowadzàcej prace naukowo-badawcze do chwili zakoƒczenia badaƒ;
2) poddaje si´ badaniom na obecnoÊç organizmów
szkodliwych;
3) do chwili zakoƒczenia badaƒ, przechowuje si´
w warunkach wymaganych do prowadzenia prac
naukowo-badawczych oraz sprzyjajàcych ich normalnemu wzrostowi w cyklu wegetacyjnym.
3. Do badaƒ, o których mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje si´ metody oraz roÊliny szczególnie wra˝liwe na dany organizm szkodliwy, zwane dalej „roÊlinami wskaênikowymi”, uwzgl´dniajàc roÊliny gatunków Citrus sinensis (L.) Osbeck, C. aurantifolia Christm. Swing, C.
medica L., C. reticulata Blanco i Sesamum L., umo˝liwiajàce wykrycie nast´pujàcych organizmów szkodliwych
§ 3. 1. RoÊliny z rodzajów Citrus L., Fortunella
Swingle, Poncirus Raf. oraz ich mieszaƒce, z wyjàtkiem owoców i nasion tych roÊlin, przed wykorzystaniem do prac naukowo-badawczych poddaje si´
pierwszemu etapowi oceny zdrowotnoÊci, zwanemu
dalej „procesem terapii”, zgodnie z procedurami okreÊlonymi przez Organizacj´ do spraw ˚ywienia i Rolnictwa (FAO)3).
———————
1) Citrus greening bacterium;
stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1
rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca
2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).
2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà za∏àcznik
nr III do dyrektywy 95/44/WE z dnia 26 lipca 1995 r. ustanawiajàcej warunki, zgodnie z którymi niektóre organizmy szkodliwe, roÊliny, produkty roÊlinne i inne, wymienione w za∏àcznikach I—V do dyrektywy Rady 77/93/EWG
mogà byç wprowadzane do Wspólnoty lub niektórych
jej stref chronionych lub przemieszczane we Wspólnocie lub w takich strefach celem przeprowadzenia prób
lub do celów naukowo-badawczych i do prowadzenia
prac nad tworzeniem odmian roÊlin (Dz. Urz. WE L 184
z 03.08.1995).
Dane dotyczàce og∏oszenia aktu prawa Unii Europejskiej
dotyczà og∏oszenia tego aktu w Dzienniku Urz´dowym
Unii Europejskiej — wydanie specjalne.
3) Przewodniki Techniczne dla Bezpiecznego Przemieszczania RoÊlin wydawane przez Organizacj´ Narodów Zjednoczonych Do Spraw Wy˝ywienia i Rolnictwa (FAO).
7) Naturally spreading psorosis;
1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-
2) Citrus variegated chlorosis;
3) Citrus mosaic virus;
4) Citrus tristeza virus (wszystkie izolaty);
5) Citrus vein enation woody gall;
6) Leprosis;
8) Phoma tracheiphila (Petri) Kanchaveli & Gikashvili;
9) Satsuma dwarf virus;
10) Spiroplasma citri Saglio et al.;
11) Tatter leaf virus;
12) Witches’ broom phytoplasma;
13) Xanthomonas campestris (wszystkie szczepy patogeniczne dla Citrus).
4. W przypadku chorób powodujàcych zamieranie
roÊlin, wierzcho∏ki p´dów roÊlin, o których mowa
w ust. 1, szczepi si´ na siewki uprawiane w sterylnych
kulturach, w sposób okreÊlony w procedurach, o których mowa w ust. 1, a wyprodukowane w ten sposób
roÊliny poddaje si´ procesowi terapii.
5. Je˝eli w czasie oceny wizualnej, o której mowa
w ust. 2 pkt 1, na roÊlinach zaobserwowano oznaki lub
objawy wyst´powania organizmów szkodliwych, roÊliny poddaje si´ badaniom laboratoryjnym w celu
identyfikacji tych organizmów.
Poz. 1724
wskaênikowe, umo˝liwiajàce wykrycie nast´pujàcych organizmów
a) Tobacco ringspot virus,
b) Tomato ringspot virus,
c) Erwinia amylovora (Burr.) Winsl. et al.;
§ 4. 1. RoÊliny, przeznaczone do sadzenia, z rodzajów Cydonia Mill., Malus Mill., Prunus L., Pyrus L. i ich
mieszaƒce oraz roÊliny z rodzaju Fragaria L., z wyjàtkiem nasion tych roÊlin, przed wykorzystaniem do
prac naukowo-badawczych, poddaje si´ procesowi terapii zgodnie z procedurami, o których mowa w § 3
ust. 1.
2) je˝eli roÊliny pochodzà z kraju, który nie jest uznany za wolny od Apple proliferation phytoplasma
lub Cherry rasp leaf virus (amerykaƒski), do badaƒ
stosuje si´ metody laboratoryjne oraz roÊliny
wskaênikowe, umo˝liwiajàce wykrycie tych organizmów.
2. RoÊliny, o których mowa w ust. 1, po przeprowadzeniu procesu terapii
5. W przypadku roÊlin z rodzaju Prunus L., dla ka˝dego gatunku tych roÊlin
1) poddaje si´ ocenie wizualnej na obecnoÊç oznak
i objawów powodowanych przez organizmy szkodliwe; ocen´ t´ przeprowadza si´ od chwili dostarczenia roÊlin do jednostki prowadzàcej prace naukowo-badawcze do chwili zakoƒczenia badaƒ;
1) niezale˝nie od kraju ich pochodzenia, do badaƒ
stosuje si´ metody laboratoryjne oraz roÊliny
wskaênikowe, umo˝liwiajàce wykrycie nast´pujàcych organizmów szkodliwych
2) poddaje si´ badaniom na obecnoÊç organizmów
szkodliwych;
3) do chwili zakoƒczenia badaƒ, przechowuje si´
w warunkach wymaganych do prowadzenia prac
naukowo-badawczych oraz sprzyjajàcych ich normalnemu wzrostowi w cyklu wegetacyjnym.
3. W przypadku roÊlin z rodzaju Fragaria L., niezale˝nie od kraju ich pochodzenia, do badaƒ stosuje si´
metody laboratoryjne oraz roÊliny wskaênikowe,
uwzgl´dniajàc roÊliny gatunku Fragaria vesca i Fragaria virginiana oraz roÊliny z rodzaju Chenopodium
spp., umo˝liwiajàce wykrycie nast´pujàcych organizmów szkodliwych
1) Arabis mosaic virus;
2) Raspberry ringspot virus;
3) Strawberry crinkle virus;
4) Strawberry latent ‘C’ virus;
5) Strawberry latent ringspot virus;
6) Strawberry mild yellow edge virus;
7) Strawberry vein banding virus;
8) Strawberry witches’ broom phytoplasma;
9) Tomato black ring virus;
10) Tomato ringspot virus;
11) Colletotrichum acutatum Simmonds;
12) Phytophthora fragariae Hickman var. fragariae
Wilcox & Duncan;
13) Xanthomonas fragariae Kennedy & King.
4. W przypadku roÊlin z rodzaju Malus Mill.
1) niezale˝nie od kraju ich pochodzenia, do badaƒ
stosuje si´ metody laboratoryjne oraz roÊliny
a) Little cherry pathogen (nieeuropejskie),
b) Peach mosaic virus (amerykaƒski),
c) Peach phony rickettsia,
d) Peach rosette mosaic virus,
e) Peach rosette phytoplasma,
f) Peach X-disease phytoplasma,
g) Peach yellows phytoplasma,
h) Plum line pattern virus (amerykaƒski),
i) Plum pox virus,
j) Tomato ringspot virus,
k) Xanthomonas campestris pv. pruni (Smith) Dye;
2) je˝eli roÊliny pochodzà z kraju, który nie jest uznany za wolny od Apricot chlorotic leafroll phytoplasma, Cherry rasp leaf virus lub Pseudomonas syringae pv. persicae (Prunier et al.) Young et al., do
badaƒ stosuje si´ metody laboratoryjne oraz roÊliny wskaênikowe, umo˝liwiajàce wykrycie tych organizmów.
6. W przypadku roÊlin z rodzaju Cydonia Mill. i Pyrus L., niezale˝nie od kraju ich pochodzenia, do badaƒ
stosuje si´ metody laboratoryjne oraz roÊliny wskaênikowe, umo˝liwiajàce wykrycie Erwinia amylovora
(Burr.) Winsl. et al. i Pear decline phytoplasma.
7. Je˝eli w czasie oceny wizualnej, o której mowa
w ust. 2 pkt 1, na roÊlinach zaobserwowano oznaki lub
objawy wyst´powania organizmów szkodliwych, roÊliny poddaje si´ badaniom laboratoryjnym w celu
identyfikacji tych organizmów.
§ 5. 1. RoÊliny z rodzaju Vitis L., z wyjàtkiem owoców tych roÊlin, przed wykorzystaniem do prac naukowo-badawczych, poddaje si´ procesowi terapii zgodnie z procedurami, o których mowa w § 3 ust 1.
2. RoÊliny, o których mowa w ust. 1, po przeprowadzeniu procesu terapii
1) poddaje si´ ocenie wizualnej na obecnoÊç oznak
i objawów powodowanych przez organizmy szkodliwe, uwzgl´dniajàc Daktulosphaira vitifoliae
(Fitch); ocen´ t´ przeprowadza si´ od chwili dostarczenia roÊlin do jednostki prowadzàcej prace
naukowo-badawcze do chwili zakoƒczenia badaƒ;
1) poddaje si´ ocenie wizualnej na obecnoÊç oznak
i objawów powodowanych przez organizmy szkodliwe, uwzgl´dniajàc Potato yellow vein disease;
ocen´ t´ przeprowadza si´ od chwili dostarczenia
roÊlin do jednostki prowadzàcej prace naukowo-badawcze do chwili zakoƒczenia badaƒ;
2) poddaje si´ badaniom na obecnoÊç organizmów
szkodliwych;
2) poddaje si´ badaniom na obecnoÊç organizmów
szkodliwych;
3) do chwili zakoƒczenia badaƒ, przechowuje si´
w warunkach wymaganych do prowadzenia prac
naukowo-badawczych oraz sprzyjajàcych ich normalnemu wzrostowi w cyklu wegetacyjnym.
3) do chwili zakoƒczenia badaƒ, przechowuje si´
w warunkach wymaganych do prowadzenia prac
naukowo-badawczych oraz sprzyjajàcych ich normalnemu wzrostowi w cyklu wegetacyjnym.
3. Je˝eli roÊliny, o których mowa w ust. 1, pochodzà z kraju, który nie jest uznany za wolny od
3. Badania, o których mowa w ust. 2, przeprowadza si´ w celu wykrycia nast´pujàcych organizmów
szkodliwych
1) Ajinashika disease — roÊliny poddaje si´ badaniom laboratoryjnym; w przypadku uzyskania wyniku negatywnego tych badaƒ roÊliny poddaje si´
testowi biologicznemu na winoroÊli odmiany Koshu i pozostawia pod obserwacjà przez co najmniej dwa cykle wegetacyjne;
2) Grapevine stunt virus — do badaƒ u˝ywa si´ roÊlin wskaênikowych, uwzgl´dniajàc winoroÊl odmiany Campbell Early; ocen´ wizualnà przeprowadza si´ przez okres roku;
3) Summer mottle — do badaƒ u˝ywa si´ roÊlin
wskaênikowych, uwzgl´dniajàc winoroÊl odmiany
Sideritis, Cabernet-Franc i Mission.
4. Niezale˝nie od kraju pochodzenia roÊlin, o których mowa w ust. 1, do badaƒ stosuje si´ metody laboratoryjne oraz roÊliny wskaênikowe, umo˝liwiajàce
wykrycie nast´pujàcych organizmów szkodliwych
1) Blueberry leaf mottle virus;
2) Grapevine Flavescence dorée MLO i inne ˝ó∏taczki
winoroÊli;
3) Peach rosette mosaic virus;
4) Tobacco ringspot virus;
5) Tomato ringspot virus;
6) Xylella fastidiosa (Well & Raju);
7) Xylophilus ampelinus (Panagopoulos) Willems et al.
5. Je˝eli w czasie oceny wizualnej, o której mowa
w ust. 2 pkt 1, na roÊlinach zaobserwowano oznaki lub
objawy wyst´powania organizmów szkodliwych, roÊliny poddaje si´ badaniom laboratoryjnym w celu
identyfikacji tych organizmów.
§ 6. 1. RoÊliny, przeznaczone do sadzenia, z rodzaju Solanum L., tworzàce stolony lub bulwy oraz ich
mieszaƒce, przed wykorzystaniem do prac naukowo-badawczych, poddaje si´ procesowi terapii zgodnie
z procedurami, o których mowa w § 3 ust. 1.
2. Ka˝dà roÊlin´ pochodzàcà z partii roÊlin, o których mowa w ust. 1, po przeprowadzeniu procesu terapii
1) bakterii
a) Clavibacter michiganensis (Smith) Davis et al.
ssp. sepedonicus (Spieckermann et Kotthoff)
Davis et al.,
b) Ralstonia solanacearum (Smith) Smith;
2) wirusów i organizmów wirusopodobnych
a) Andean potato latent virus,
b) Potato black ringspot virus,
c) Potato spindle tuber viroid,
d) Potato yellowing alfamovirus,
e) Potato virus T,
f) Andean potato mottle virus,
g) wirusy ziemniaka: A, M, S, V, X i Y (w∏àczajàc
Y0, Yn i Yc) oraz Potato leaf roll virus.
4. W przypadku nasion w∏aÊciwych ziemniaka badanie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, przeprowadza
si´ w celu wykrycia wirusów i organizmów wirusopodobnych wymienionych w ust. 3 pkt 2 lit. a—e.
5. Je˝eli w czasie oceny wizualnej, o której mowa
w ust. 2 pkt 1, na roÊlinach zaobserwowano oznaki lub
objawy wyst´powania organizmów szkodliwych, roÊliny poddaje si´ badaniom laboratoryjnym w celu
identyfikacji tych organizmów.
6. W celu wykrycia organizmów szkodliwych,
o których mowa w ust. 3, przeprowadza si´ badania
na obecnoÊç
1) bakterii, zgodnie z nast´pujàcym sposobem post´powania
a) w przypadku bulw — badaniu poddaje si´ cz´Êç
przystolonowà ka˝dej bulwy; standardowa próba sk∏ada si´ z 200 bulw, z tym ˝e dopuszcza si´
przeprowadzenie badania próby obejmujàcej
mniej ni˝ 200 bulw,
b) w przypadku m∏odych roÊlin i sadzonek, w tym
mikroroÊlin — badaniu poddaje si´ dolnà cz´Êç
∏odygi ka˝dej roÊliny oraz korzenie, je˝eli jest to
mo˝liwe,
c) w przypadku badania bulw potomnych lub fragmentów ∏odyg u ich podstawy w odniesieniu do
gatunków niewytwarzajàcych bulw — po badaniu pozostawia si´ roÊliny na jeden cykl wegetacyjny,
d) w przypadku badania na obecnoÊç Clavibacter
michiganensis (Smith) Davis et al. ssp. sepedonicus (Spieckermann et Kotthoff) Davis et al. —
stosuje si´ metodyk´ badaƒ okreÊlonà w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 13 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegó∏owych sposobów post´powania przy zwalczaniu
i zapobieganiu rozprzestrzeniania si´ bakterii
Clavibacter michiganensis ssp. sepedonicus
(Dz. U. Nr 75, poz. 709); metodyk´ t´ stosuje si´
do roÊlin, o których mowa w lit. a i b,
e) w przypadku badania na obecnoÊç Ralstonia solanacearum (Smith) Smith — stosuje si´ metodyk´ badaƒ okreÊlonà w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia
2004 r. w sprawie szczegó∏owych sposobów post´powania przy zwalczaniu i zapobieganiu rozprzestrzeniania si´ bakterii Ralstonia solanacearum (Dz. U. Nr 83, poz. 775); metodyk´ t´ stosuje si´ do roÊlin, o których mowa w lit. a i b;
Poz. 1724
d) w przypadku badania z u˝yciem testów serologicznych, o których mowa w lit. a i b, nie ∏àczy
si´ liÊci pochodzàcych z ró˝nych roÊlin, chyba
˝e dla danego testu dopuszcza si´ ∏àczenie tych
liÊci; w celu sporzàdzenia próby z jednej roÊliny
dopuszcza si´ ∏àczenie liÊci z poszczególnych ∏odyg tej roÊliny,
e) w przypadku testu biologicznego dopuszcza si´
∏àczenie do pi´ciu roÊlin przy inokulacji co najmniej podwójnej liczby roÊlin wskaênikowych;
do testów biologicznych u˝ywa si´ roÊlin
wskaênikowych, zamieszczonych w wykazie Europejskiej i Âródziemnomorskiej Organizacji
Ochrony RoÊlin (EPPO) lub innych urz´dowo zatwierdzonych roÊlin wskaênikowych, w przypadku których zosta∏a wykazana przydatnoÊç
do wykrywania wirusów;
3) Potato spindle tuber viroid, zgodnie z nast´pujàcym sposobem post´powania
a) w przypadku roÊlin, o których mowa w ust. 1,
badaniu laboratoryjnemu poddaje si´ roÊliny
pochodzàce ze szklarni, po ich dobrym ukorzenieniu, ale przed kwitnieniem i wytworzeniem
py∏ku,
b) roÊliny powinny byç uprawiane w temperaturze
co najmniej 18 °C oraz w warunkach co najmniej 16-godzinnego okresu naÊwietlania,
2) wirusów i organizmów wirusopodobnych, z wyjàtkiem Potato spindle tuber viroid, zgodnie z nast´pujàcym sposobem post´powania
c) prób´ powinny stanowiç w pe∏ni rozwini´te liÊcie pobierane z wierzcho∏ka ∏odygi ka˝dej roÊliny,
a) badania laboratoryjne materia∏u wegetatywnego, w tym bulw, m∏odych roÊlin, sadzonek i mikroroÊlin, obejmujà co najmniej test serologiczny przeprowadzany w fazie przed kwitnieniem,
w czasie kwitnienia lub tu˝ po kwitnieniu, w odniesieniu do ka˝dego organizmu szkodliwego
wymienionego w ust. 3 pkt 2 lit. a, b, d i g; je˝eli uzyskano negatywny wyniku testu serologicznego, przeprowadza si´ test biologiczny;
w przypadku Potato leaf roll virus wykonuje si´
dwa testy serologiczne,
d) analiz´ przeprowadza si´ z u˝yciem radioaktywnych lub nieradioaktywnych znakowanych sond
cDNA lub RNA, przy u˝yciu metody elektroforezy powrotnej, stosujàc barwienie srebrem lub
RT-PCR; dopuszczalna proporcja ∏àczenia roÊlin dla sond i elektroforezy powrotnej wynosi 1:5.
b) w przypadku nasion badanie obejmuje test serologiczny, a w przypadku braku mo˝liwoÊci jego przeprowadzenia — test biologiczny; zaleca
si´ przeprowadzenie powtórnego badania cz´Êci prób negatywnych oraz prób, które uzyska∏y
wyniki testów na granicy przyj´tych dla nich dopuszczalnych wartoÊci, przy u˝yciu innych metod,
c) badania z u˝yciem testów serologicznych i biologicznych, o których mowa w lit. a i b, przeprowadza si´ na roÊlinach uprawianych w szklarni,
a prób´ pobiera si´ co najmniej z dwóch miejsc
na ka˝dej ∏odydze roÊliny, z uwzgl´dnieniem
m∏odych, w pe∏ni rozwini´tych liÊci z wierzcho∏ka ka˝dej ∏odygi oraz starszych liÊci z cz´Êci
Êrodkowej,
§ 7. 1. Kontrola roÊlin, produktów roÊlinnych lub
przedmiotów wymienionych w rozporzàdzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r.
w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu si´ organizmów kwarantannowych w za∏àcznikach nr 2 i 4 obejmuje ocen´ wizualnà lub badania laboratoryjne na obecnoÊç oznak lub objawów wyst´powania organizmów kwarantannowych okreÊlonych
w za∏àcznikach nr 1 i 2 do wymienionego rozporzàdzenia.
2. W czasie kontroli sprawdza si´ spe∏nienie wymagaƒ specjalnych okreÊlonych w za∏àczniku nr 4 do
rozporzàdzenia, o którym mowa w ust. 1.
§ 8. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
3 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: w z. D. Oleszczuk
1724
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)
z dnia 8 lipca 2004 r.
w sprawie sposobu przeprowadzania kontroli niektórych roÊlin, produktów roÊlinnych lub przedmiotów,
które stanowià szczególne zagro˝enie dla Êrodowiska2)
Na podstawie art. 34 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia
18 grudnia 2003 r. o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94 i Nr 96, poz. 959) zarzàdza si´, co nast´puje