Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2004 r. w sprawie wymagań dotyczących dokumentacji dołączanej do wniosku o udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego
Table of Provisions (11)
Statutory Text (11 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania dotyczàce
dokumentacji do∏àczanej do wniosku o udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego i jego wpis do
Rejestru Wspólnotowego oraz do wniosku o przed∏u˝enie tej zgody, w tym zakres dokumentacji oraz zakres badaƒ, których wyniki nale˝y zamieÊciç w dokumentacji.
§ 2. 1. Dokumentacja, o której mowa w § 1, zawiera
1) informacje oraz wyniki badaƒ dodatku paszowego,
dotyczàce
a) to˝samoÊci tego dodatku,
b) w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych tego dodatku,
c) warunków stosowania tego dodatku,
d) metod kontroli,
e) skutecznoÊci dzia∏ania tego dodatku,
f) metabolizmu i pozosta∏oÊci,
g) wp∏ywu biologicznego i toksykologicznego tego
dodatku na zwierz´ta docelowe;
2) podsumowanie danych zawartych w dokumentacji
oraz za∏àczniki, w których sà zawarte wymagania
dotyczàce zakresu dokumentacji i zakresu badaƒ
do∏àczanych do wniosku o udzielenie zgody na
stosowanie dodatku paszowego;
3) szczegó∏owe uzasadnienie — w przypadku braku
wymaganych danych oraz wyników badaƒ dotyczàcych dodatku paszowego;
———————
1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-
stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1
rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca
2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 134, poz. 1433).
2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 87/153/EWG z dnia 16 lutego 1987 r.
ustalajàcej wytyczne oceny dodatków stosowanych w ˝ywieniu zwierzàt (Dz. Urz. WE L 64 z 7.03.1987, z póên. zm.).
Dane dotyczàce og∏oszenia aktu prawa Unii Europejskiej,
zamieszczone w niniejszym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏oszenia tego aktu w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.
4) szczegó∏owe informacje z wszystkich przeprowadzonych badaƒ, ponumerowane i przedstawione
w sposób, który jest okreÊlony w za∏àcznikach nr 1
i 2 do rozporzàdzenia;
5) publikacje naukowe zawierajàce informacje majàce znaczenie dla oceny dodatku paszowego.
2. Dokumentacj´ sk∏ada si´ w formie papierowej
i na elektronicznym noÊniku informacji.
3. W przypadku koniecznoÊci uzupe∏nienia dokumentacji wnioskodawca dostarcza dodatkowe informacje.
§ 3. W przypadku dokumentacji dotyczàcej bezpieczeƒstwa stosowania dodatku paszowego zakres badaƒ zale˝y od charakteru tego dodatku i warunków jego zastosowania.
§ 4. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce zakresu
dokumentacji do∏àczanej do wniosku o udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego i jego wpis do
Rejestru Wspólnotowego oraz zakresu badaƒ, których
wyniki nale˝y zamieÊciç w dokumentacji, sà okreÊlone
w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
§ 5. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce zakresu
dokumentacji do∏àczanej do wniosku o
1) przed∏u˝enie zgody na stosowanie dodatku paszowego, w przypadku osoby odpowiedzialnej za
wprowadzenie dodatku do obrotu, sà okreÊlone
w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia w cz´Êci VII;
2) udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego, w przypadku wnioskodawcy innego ni˝ osoba
odpowiedzialna za wprowadzenie tego dodatku
do obrotu, sà okreÊlone w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia w cz´Êci VIII.
§ 6. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce zakresu
dokumentacji do∏àczanej do wniosku o udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego z grup mikroorganizmów i enzymów i jego wpis do Rejestru Wspólnotowego oraz zakresu badaƒ, których wyniki nale˝y
zamieÊciç w dokumentacji, sà okreÊlone w za∏àczniku
nr 2 do rozporzàdzenia.
§ 7. Do dokumentacji, o której mowa w § 1, do∏àcza si´
1) raporty ekspertów zawierajàce ocen´ wyników badaƒ dotyczàcych jakoÊci dodatku paszowego oraz
skutecznoÊci i bezpieczeƒstwa jego stosowania;
2) monografi´, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia w cz´Êci V — w przypad-
ku dodatku paszowego, z wy∏àczeniem dodatku
paszowego z grup mikroorganizmów i enzymów;
3) monografi´, której wzór jest okreÊlony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia w cz´Êci V — w przypadku dodatku paszowego z grup mikroorganizmów
i enzymów;
4) not´ identyfikacyjnà, której wzór jest okreÊlony
w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia w cz´Êci VI —
w przypadku wszystkich grup dodatków paszowych, z wy∏àczeniem dodatku paszowego z grup
mikroorganizmów i enzymów.
§ 8. Przepisy § 2—7 do dokumentacji do∏àczanej
do wniosku o udzielenie zgody na nowe zastosowanie
zarejestrowanego dodatku paszowego stosuje si´ odpowiednio.
Poz. 1721
§ 9. Wymagania dotyczàce dokumentacji do∏àczanej do wniosku o dopuszczenie do obrotu w Unii Europejskiej dodatku paszowego zawierajàcego, sk∏adajàcego si´ lub pochodzàcego z organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO) sà okreÊlone w rozporzàdzeniu 1829/2003/WE z dnia 22 wrzeÊnia 2003 r.
w sprawie genetycznie zmodyfikowanej ˝ywnoÊci
i paszy (Dz. Urz. UE L 268 z 18.10.2003).
§ 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: w z. D. Oleszczuk
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 7 lipca 2004 r. (poz. 1721)
Za∏àcznik nr 1
SZCZEGÓ¸OWE WYMAGANIA DOTYCZÑCE ZAKRESU DOKUMENTACJI DO¸ÑCZANEJ DO WNIOSKU
O UDZIELENIE ZGODY NA STOSOWANIE DODATKU PASZOWEGO I JEGO WPIS DO REJESTRU
WSPÓLNOTOWEGO ORAZ ZAKRESU BADA¡, KTÓRYCH WYNIKI NALE˚Y ZAMIEÂCIå W DOKUMENTACJI
I. Podsumowanie informacji zawartych w dokumentacji
Podsumowania poszczególnych cz´Êci dokumentacji dokonuje si´ w kolejnoÊci, wraz z odniesieniami do
odpowiednich stron i z uwzgl´dnieniem propozycji
obejmujàcej wszystkie warunki dotyczàce wniosku
o udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego.
II. Zakres dokumentacji zawierajàcej informacje dotyczàce identyfikacji i charakterystyki dodatku paszowego oraz warunków jego stosowania i metod post´powania analitycznego
1. Informacje dotyczàce identyfikacji dodatku paszowego obejmujà
3) jakoÊciowy i iloÊciowy sk∏ad dodatku paszowego,
w tym substancj´ czynnà, inne sk∏adniki, zanieczyszczenia i zró˝nicowanie partii oraz opis poszczególnych sk∏adników substancji czynnej i proporcje mieszaniny, w przypadku substancji czynnej stanowiàcej mieszanin´ sk∏adników czynnych,
z których ka˝dy jest zdefiniowany;
4) postaç fizycznà dodatku paszowego, rozk∏ad wielkoÊci czàstek, kszta∏t czàstek, g´stoÊç, g´stoÊç nasypowà, a w przypadku dodatku paszowego w postaci p∏ynnej — lepkoÊç i napi´cie powierzchniowe;
5) opis procesu wytwarzania dodatku paszowego
z uwzgl´dnieniem specyficznych procedur procesu technologicznego.
1) nazw´ handlowà dodatku paszowego;
2) rodzaj dodatku paszowego okreÊlony zgodnie z jego podstawowà funkcjà oraz informacje dotyczàce
mechanizmu dzia∏ania tego dodatku, wraz z wyszczególnieniem innych zastosowaƒ substancji
czynnej;
2. Informacje dotyczàce charakterystyki substancji
czynnej dodatku paszowego obejmujà
1) nazewnictwo, w tym
a) nazw´ rodzajowà,
b) nazw´ chemicznà zgodnà z nomenklaturà Mi´dzynarodowej Unii Chemii Teoretycznej i Stosowanej (IUPAC),
3. Informacje dotyczàce charakterystyki dodatku
paszowego, w tym w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych
i technologicznych, obejmujà okreÊlenie
c) inne mi´dzynarodowe nazwy rodzajowe i skróty,
1) wp∏ywu czynników Êrodowiskowych, takich jak
Êwiat∏o, temperatura, pH, wilgotnoÊç, tlen, oraz
materia∏ów, z których sà wykonane opakowania,
na trwa∏oÊç dodatku paszowego, w tym okresu
trwa∏oÊci;
d) numer substancji czynnej wed∏ug Wykazu Substancji Chemicznych (CAS);
2) wzór strukturalny, wzór czàsteczkowy i mas´ czàsteczkowà, a w przypadku substancji czynnej uzyskanej w procesie fermentacji
a) pochodzenie mikrobiologiczne, z uwzgl´dnieniem nazwy i miejsca kolekcji drobnoustrojów,
uznanego przez Mi´dzynarodowy Urzàd Depozytowy, gdzie szczep jest zdeponowany, numeru depozytu oraz w∏aÊciwoÊci morfologicznych,
fizjologicznych, genetycznych i molekularnych
umo˝liwiajàcych identyfikacj´ szczepu,
b) modyfikacj´ genetycznà, w przypadku szczepów modyfikowanych genetycznie;
3) czystoÊç substancji czynnej, w tym
a) identyfikacj´ i iloÊciowy sk∏ad zanieczyszczeƒ
chemicznych i mikrobiologicznych oraz substancji toksycznych,
b) potwierdzenie braku zawartoÊci organizmów
wytwarzajàcych;
4) w∏aÊciwoÊci fizyczne i inne substancji czynnej,
w tym
2) wp∏ywu czynników fizycznych, stosowanych w procesie produkcji i przechowywania, takich jak temperatura, wilgotnoÊç, ciÊnienie, czas i opakowanie,
na trwa∏oÊç dodatku paszowego, w tym produktów
rozpadu lub rozk∏adu dodatku paszowego, powsta∏ych w procesie produkcji i przechowywania premiksów i pasz oraz okresu ich trwa∏oÊci;
3) w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych i technologicznych dodatku paszowego, innych ni˝ wymienione
w pkt 1 i 2, w tym
a) w∏aÊciwoÊci koniecznych do uzyskania i utrzymania jednorodnych mieszanin w premiksach
i paszach,
b) w∏aÊciwoÊci dotyczàcych pylenia,
c) w∏aÊciwoÊci elektrostatycznych,
d) rozpuszczalnoÊci;
4) niezgodnoÊci lub interakcji dodatku paszowego
z paszami, noÊnikami, dodatkami paszowymi dopuszczonymi do stosowania i wprowadzenia do
obrotu lub produktami leczniczymi.
a) sta∏à dysocjacji (pKa),
b) w∏aÊciwoÊci elektrostatyczne,
c) punkt topnienia i punkt wrzenia,
d) g´stoÊç,
e) pr´˝noÊç par,
f) rozpuszczalnoÊç w wodzie i rozpuszczalnikach
organicznych,
g) wspó∏czynnik podzia∏u,
4. Informacje dotyczàce warunków stosowania dodatku paszowego obejmujà okreÊlenie
1) identyfikacji i uzasadnienia profilu dzia∏ania dodatku paszowego
a) technologicznego, okreÊlajàcego wp∏yw dodatku paszowego na cechy premiksów i mieszanek
paszowych,
b) zootechnicznego, okreÊlajàcego wp∏yw dodatku
paszowego na produkcj´ zwierz´cà;
h) widmo masowe i absorpcyjne,
2) propozycji u˝ycia technologicznego dodatku paszowego w produkcji pasz;
i) widmo magnetycznego rezonansu jàdrowego
(NMR),
3) propozycji sposobu stosowania dodatku paszowego w ˝ywieniu zwierzàt, z uwzgl´dnieniem
j) mo˝liwà izomeri´;
5) opis procesu wytwarzania i oczyszczania substancji czynnej oraz zastosowane pod∏o˝a mikrobiologiczne, a w przypadku substancji czynnej uzyskanej w procesie fermentacji — zró˝nicowanie partii.
a) gatunku lub kategorii, wieku oraz kierunku u˝ytkowania zwierzàt, dla których dodatek paszowy
jest przeznaczony,
b) rodzaju paszy,
c) przeciwwskazaƒ;
4) propozycji sposobu przygotowywania premiksów
i pasz z u˝yciem dodatku paszowego, w tym
a) zawartoÊci dodatku paszowego w premiksach
i paszach, wyra˝onej jako zawartoÊç substancji
czynnej okreÊlonej chemicznie w premiksie lub
paszy,
b) zawartoÊci dodatku paszowego w paszy przygotowanej do u˝ycia,
c) okresu stosowania dodatku paszowego,
d) okresu karencji;
5) znanych zastosowaƒ substancji czynnej dodatku
paszowego, w tym w Êrodkach spo˝ywczych, leczeniu ludzi lub zwierzàt, rolnictwie i przemyÊle;
6) karty charakterystyki substancji niebezpiecznej lub
preparatu niebezpiecznego w rozumieniu przepisów o substancjach i preparatach chemicznych
oraz Êrodków ostro˝noÊci dotyczàcych wytwarzania, obs∏ugi, stosowania i usuwania dodatku paszowego.
5. Informacje dotyczàce metod kontroli obejmujà
1) opis metod stosowanych do okreÊlenia sk∏adu
i postaci dodatku paszowego, czystoÊci i w∏aÊciwoÊci substancji czynnej oraz charakterystyki dodatku paszowego, o których mowa w ust. 1 pkt 3
i 4, ust. 2 pkt 3 i 4 i ust. 3;
2) opis jakoÊciowych i iloÊciowych metod badaƒ
analitycznych stosowanych w rutynowej kontroli
zawartoÊci substancji czynnej w premiksach i paszach, przy czym metod´ badaƒ zatwierdza si´ co
najmniej w czterech laboratoriach lub na miejscu,
zgodnie z mi´dzynarodowymi zharmonizowanymi wskazówkami dotyczàcymi zatwierdzania metod badaƒ analitycznych na miejscu, w odniesieniu do parametrów takich, jak: mo˝liwoÊç zastosowania, selektywnoÊç, kalibrowanie, dok∏adnoÊç,
precyzja, zakres, granice wykrywalnoÊci, zakres
kwantyfikacji czu∏oÊci metody oraz elastycznoÊç
i zastosowanie praktyczne, wraz z dokumentacjà
oceny tych parametrów;
3) opis jakoÊciowych i iloÊciowych metod badaƒ
analitycznych stosowanych do okreÊlenia pozosta∏oÊci substancji znacznikowej1) substancji czynnej w tkankach docelowych i produktach pochodzenia zwierz´cego;
4) w przypadku metod, o których mowa w pkt 2 i 3
— dodatkowe informacje na temat
a) zastosowanej metody próbobrania, odzysku
procentowego, specyficznoÊci, dok∏adnoÊci,
precyzji, granicy wykrywalnoÊci, granic kwantyfikacji oraz zastosowanej procedury zatwier———————
1) Pozosta∏oÊç substancji znacznikowej jest to pozosta∏oÊç,
której st´˝enie wyst´puje w znanym stosunku do wskaênika, przy którym ca∏kowite st´˝enie pozosta∏oÊci w tkance
docelowej zanika do wartoÊci Najwy˝szego Dopuszczalnego St´˝enia Pozosta∏oÊci (MRL).
Poz. 1721
dzania metody badania, przy czym granice
kwantyfikacji metod badaƒ znajdujà si´ poni˝ej
wartoÊci Najwy˝szego Dopuszczalnego St´˝enia Pozosta∏oÊci (MRL),
b) norm referencyjnych substancji czynnej i pozosta∏oÊci substancji znacznikowej,
c) optymalnych warunków przechowywania w odniesieniu do norm referencyjnych, o których
mowa w lit. b,
d) przydatnoÊci tych metod w rutynowych badaniach.
III. Zakres badaƒ dotyczàcych skutecznoÊci dzia∏ania
dodatku paszowego
1. Badania majàce na celu ustalenie wp∏ywu dodatku paszowego na cechy premiksów i mieszanek
paszowych dotyczà grup dodatków paszowych takich,
jak: przeciwutleniacze, konserwanty, substancje wià˝àce, substancje emulgujàce, substancje stabilizujàce,
substancje ˝elujàce, regulatory kwasowoÊci lub podobne substancje, które majà na celu polepszenie lub
stabilizacj´ w∏aÊciwoÊci premiksów i pasz, lecz nie wywierajà bezpoÊredniego skutku biologicznego na produkcj´ zwierz´cà, przy czym
1) ka˝de dzia∏anie dodatku paszowego lub jego skutki potwierdza si´ informacjami naukowymi;
2) informacje dotyczàce skutecznoÊci dzia∏ania dodatku paszowego przedstawia si´ za pomocà kryteriów metod powszechnie uznanych, z uwzgl´dnieniem planowanych warunków stosowania
w porównaniu z paszà kontrolnà;
3) badania planuje si´ i przeprowadza z uwzgl´dnieniem mo˝liwoÊci dokonania analizy statystycznej;
4) przedstawia si´ wyczerpujàce informacje dotyczàce poddanych analizie substancji czynnych, preparatów, premiksów i pasz oraz numer referencyjny
partii, szczegó∏owà obróbk´ i warunki wykonywania badaƒ;
5) opis ka˝dego przeprowadzonego badania uwzgl´dnia informacje o wystàpieniu korzystnych i niepo˝àdanych skutków dzia∏ania dodatku paszowego,
zarówno technologicznych, jak i biologicznych.
2. Badania wp∏ywu dodatku paszowego na produkcj´ zwierz´cà, wykonywane na zwierz´tach docelowych, w porównaniu: z ujemnà grupà kontrolnà
(karmionà bez dodatków paszowych z grup: antybiotyków, stymulatorów wzrostu lub kokcydiostatyków i innych produktów leczniczych) oraz ewentualnie z dodatnià grupà kontrolnà (otrzymujàcà pasze zawierajàce dodatki paszowe ju˝ zarejestrowane, o znanej skutecznoÊci dzia∏ania, wed∏ug zalecanego dawkowania)
i przy za∏o˝eniu, ˝e: badane zwierz´ta sà zdrowe i pochodzà z jednorodnej grupy, badania umo˝liwiajà ocen´ skutecznoÊci dodatku paszowego zgodnie z praktykà rolniczà, dla wszystkich prób stosuje si´ podobne
wzory protoko∏u w celu dokonania analizy informacji
pod wzgl´dem ich jednorodnoÊci i oceny statystycz-
nej, uk∏ad eksperymentalny znajduje uzasadnienie
w przewidywanym zastosowaniu dodatku paszowego
i uwzgl´dnia mo˝liwoÊç dokonania analizy statystycznej, obejmujà
1) w przypadku dodatku paszowego z grupy kokcydiostatyków i innych produktów leczniczych
a) skutki dzia∏ania dodatku paszowego, w tym
wp∏yw na grupy kontrolne zwierzàt i fazy ich cyklu rozwojowego oraz w szczególnoÊci wp∏yw
na w∏aÊciwoÊci profilaktyczne, w tym zachorowalnoÊç, ÊmiertelnoÊç, liczb´ oocyst i obraz
zmian patologicznych oraz informacje dotyczàce wp∏ywu dodatku paszowego na zu˝ycie paszy i przyrost masy cia∏a, przy czym badania
obejmujà trzy etapy doÊwiadczeƒ prowadzonych na zwierz´tach docelowych, w tym
— kontrolowane doÊwiadczenia wykonywane
w uk∏adzie bateryjnym klatek, z uwzgl´dnieniem zaka˝eƒ pojedynczych i mieszanych,
— kontrolowane badania na pod∏o˝u wykonywane w przewidywanych warunkach stosowania,
— kontrolowane próby terenowe wykonywane
w rzeczywistych warunkach stosowania,
b) dodatkowe informacje w celu oceny interferencji ze wzrostem zwierzàt i zu˝yciem paszy,
w przypadku ptaków przeznaczonych na tucz,
kur niosek przeznaczonych na wymian´ i królików oraz wp∏ywu na zap∏odnienie jaj i ich wyl´gowoÊç w przypadku ptaków hodowlanych;
2) w przypadku dodatku paszowego majàcego
wp∏yw na produkcj´ zwierz´cà, innego ni˝ wymieniony w pkt 1, wp∏yw na
a) pobranie paszy,
b) mas´ cia∏a,
c) zu˝ycie paszy, w odniesieniu do suchej masy,
d) jakoÊç Êrodków
zwierz´cego,
spo˝ywczych
pochodzenia
e) wydajnoÊç,
f) parametry korzystne dla zwierz´cia, Êrodowiska, producenta i konsumenta, inne ni˝ wymienione w lit. a—e,
g) zale˝noÊç efektu od dawki;
3) warunki badaƒ, przy czym próby przeprowadza si´
co najmniej w dwóch ró˝nych miejscach, sprawozdania z ich wykonania przedstawia si´ oddzielnie, z uwzgl´dnieniem szczegó∏ów dotyczàcych
kontroli i prowadzonego post´powania eksperymentalnego, protokó∏ z próby uwzgl´dnia nast´pujàce informacje
a) miejsce badaƒ, wielkoÊç i rodzaj stada, warunki
˝ywienia i chowu oraz metody skarmiania,
a w przypadku gatunków organizmów wodnych: liczb´ i wielkoÊç zbiorników wodnych lub
zagród w gospodarstwie oraz jakoÊç wody,
Poz. 1721
b) zwierz´ta u˝yte w badaniach, z wyszczególnieniem: gatunku (w przypadku gatunków organizmów wodnych przeznaczonych do produkcji
˝ywnoÊci — nazwy potocznej, po której w nawiasie podaje si´ nazw´ ∏aciƒskà lub opis wed∏ug Linneusza), rasy, wieku, p∏ci, oraz opisem
procedury identyfikacyjnej, stanu fizjologicznego i ogólnego stanu zdrowia,
c) liczb´ testów, grup kontrolnych oraz liczb´ zwierzàt w ka˝dej grupie, przy czym
— liczba zwierzàt badanych powinna zapewniaç mo˝liwoÊç analizy statystycznej,
— okreÊla si´ odpowiednià metod´ oceny statystycznej,
— przedstawia si´ co najmniej trzy niezale˝ne,
porównywalne próby na poziomie prawdopodobieƒstwa p<0,05 dla ka˝dej grupy zwierzàt w celu wykazania danego skutku dzia∏ania, w przypadku prze˝uwaczy dopuszcza si´
poziom prawdopodobieƒstwa p<0,10,
— sprawozdanie obejmuje wszystkie zwierz´ta
lub jednostki doÊwiadczalne uczestniczàce
w próbach, z uwzgl´dnieniem zwierzàt w danej grupie niepodlegajàcych ocenie ze
wzgl´du na brak lub utrat´ danych,
d) opis procesu wytwarzania i iloÊciowy sk∏ad diety, z wyszczególnieniem u˝ytych sk∏adników,
wartoÊci ˝ywieniowej i energetycznej, oraz informacje o pobraniu paszy,
e) zawartoÊç substancji czynnej oraz innych substancji u˝ytych dla celów porównawczych w paszy, ustalone na podstawie uznanych metod badaƒ analitycznych, oraz numer referencyjny partii,
f) dat´ i dok∏adny czas trwania badaƒ oraz dat´
i charakter wykonanych badaƒ,
g) opis badania ustalajàcego dawkowanie, przeprowadzonego w celu uzasadnienia wyboru
dawki lub zakresu dawek, uwa˝anych za optymalne pod wzgl´dem skutecznoÊci, przy czym
wyznaczenie dawki opiera si´ na podstawie
grup kontrolnych (karmionych bez antybiotyków, stymulatorów wzrostu lub innych produktów leczniczych) oraz co najmniej trzech poziomach wy˝szych od zera w przypadku zwierzàt
docelowych,
h) czas, w którym wystàpi∏y niekorzystne skutki
dzia∏ania u zwierzàt lub w grupach, oraz szczegó∏owe informacje na temat programu prowadzenia obserwacji,
i) informacje naukowe dotyczàce bezpieczeƒstwa
badanych produktów w warunkach gospodarstwa rolnego dla u˝ytkowników, konsumentów,
zwierzàt i Êrodowiska, w przypadku gdy dodatek paszowy ma szkodliwy wp∏yw na zdrowie
konsumentów — wszystkie przeprowadzane
badania planuje si´ w sposób uniemo˝liwiajàcy
dostanie si´ produktów pochodzàcych od lub ze
zwierzàt poddanych badaniom do ∏aƒcucha pokarmowego ludzi.
3. Badania majàce na celu ustalenie jakoÊci zdrowotnej Êrodków spo˝ywczych pochodzàcych od zwierzàt, którym podawano dodatek paszowy.
4. Badania ustalajàce wp∏yw dodatku paszowego
na charakterystyk´ odchodów zwierz´cych, w tym
azotu, fosforu, zapachu, obj´toÊci — w przypadku dodatku paszowego przeznaczonego do modyfikacji danych cech odchodów zwierz´cych.
IV. Zakres badaƒ dotyczàcych bezpieczeƒstwa dodatku paszowego
1. Badania wykonywane na zwierz´tach docelowych obejmujà
1) badania tolerancji, majàce na celu ustalenie
a) marginesu bezpieczeƒstwa dodatku paszowego, za który uwa˝a si´ margines mi´dzy maksymalnym poziomem zalecanej dawki w paszach
a minimalnym poziomem powodujàcym niekorzystne efekty, przy czym
— margines bezpieczeƒstwa co najmniej 10-krotny uwa˝a si´ za wystarczajàcy i nie wymaga
si´ dalszych badaƒ,
— test na tolerancj´ przeprowadza si´ na zwierz´tach docelowych, w czasie ca∏ego ich
okresu produkcyjnego lub ewentualnie jednego miesiàca,
— przedstawia si´ ocen´ objawów klinicznych
i innych parametrów w celu potwierdzenia
wp∏ywu na zdrowie zwierzàt, dla których dodatek paszowy jest przeznaczony,
— badania wykonuje si´ w porównaniu z ujemnà grupà kontrolnà (karmionà bez dodatków
paszowych z grup: antybiotyków, stymulatorów wzrostu lub innych produktów leczniczych),
Poz. 1721
nych i egzogennych bakterii chorobotwórczych
i niechorobotwórczych,
c) przeprowadza si´ badania w zakresie zdolnoÊci
dodatku paszowego do
— pobudzania opornoÊci krzy˝owej na dane
antybiotyki,
— selekcji opornych szczepów bakterii w warunkach terenowych u zwierzàt docelowych
oraz badanie mechanizmów genetycznych
przekazywania genów opornoÊci,
d) przeprowadza si´ badania majàce na celu ustalenie wp∏ywu dodatku paszowego
— na liczb´ drobnoustrojów wzgl´dnie chorobotwórczych obecnych w przewodzie pokarmowym, takich jak Enterobacteriaceae, Enterococcus i Clostridium,
— na siewstwo lub wydalanie mikroorganizmów wywo∏ujàcych choroby odzwierz´ce,
takie jak Salmonella spp, Campylobacter
spp,
e) w przypadku substancji czynnej okreÊlonej chemicznie, która odznacza si´ w∏aÊciwoÊciami
przeciwbakteryjnymi, przeprowadza si´ badania terenowe w celu monitorowania opornoÊci
bakteryjnej na dodatek paszowy;
3) badania metabolizmu i pozosta∏oÊci, obejmujàce
a) badania przeprowadzane z uwzgl´dnieniem
znacznika izotopowego lub innych alternatywnych metod, majàce na celu
— ustalenie drogi metabolizmu substancji czynnej dodatku paszowego w celu przeprowadzenia jego oceny toksykologicznej,
— okreÊlenie rodzaju pozosta∏oÊci i ich kinetyki
w cz´Êciach zwierzàt przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi oraz mleku i jajach,
— okreÊla si´ dodatkowe parametry, w zale˝noÊci od charakterystyki toksykologicznej dodatku paszowego,
— okreÊlenie rodzaju wydalanych substancji
w celu dokonania wst´pnej oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko,
— przedstawia si´ niepo˝àdane skutki dzia∏ania
dodatku paszowego,
— ewentualnie ustalenie metabolizmu i pozosta∏oÊci sk∏adników dodatku paszowego, innych ni˝ substancja czynna, lub sk∏adników
uzyskanych w procesie fermentacji, w przypadku dodatku paszowego uzyskanego
w procesie fermentacji, które odznaczajà si´
znacznym oddzia∏ywaniem toksycznym,
wi´kszym od substancji czynnej dodatku paszowego,
b) ewentualnego szkodliwego wp∏ywu dodatku
paszowego na potomstwo lub zdolnoÊci rozrodcze samców lub samic — w przypadku dodatku paszowego przeznaczonego do stosowania u zwierzàt hodowlanych;
2) badania mikrobiologiczne majàce na celu ustalenie bezpieczeƒstwa mikrobiologicznego dodatku
paszowego, przy czym
a) wszystkie badania przeprowadza si´ z zastosowaniem najwy˝szego proponowanego poziomu dawkowania,
b) w przypadku substancji czynnej okreÊlonej chemicznie, która na poziomie zawartoÊci w paszy
odznacza si´ w∏aÊciwoÊciami przeciwbakteryjnymi, przeprowadza si´ badania ustalajàce minimalne st´˝enie hamujàce (MIC) dla endogen-
b) badania metabolizmu, uwzgl´dniajàce w planie
badania i uk∏adzie eksperymentalnym: anatomi´, fizjologi´, w tym wiek, gatunek i p∏eç zwierzàt, ich profil zootechniczny oraz szczególne
cechy Êrodowiskowe populacji zwierzàt docelowych, ewentualnie wp∏yw mikroflory jelitowej
lub mikroflory ˝wacza, krà˝enia jelitowo-wàtrobowego lub koprofagii u królików oraz przewidywany sposób dawkowania lub jego wielokrotnoÊç i przeprowadzane z u˝yciem substancji
czynnej i dodatku paszowego oznakowanego,
a tak˝e znacznika izotopowego lub innych alternatywnych metod, majàce na celu ustalenie
— bilansu metabolicznego oraz kinetyki substancji czynnej w osoczu i krwi, po podaniu
dawki jednorazowej, w celu dokonania oceny szybkoÊci i wielkoÊci wch∏aniania,
— rozmieszczenia oraz dróg wydalania (mocz,
ka∏, skrzela, ˝ó∏ç, wydychane powietrze, mleko lub jaja),
— metabolitów g∏ównych (> 10%) w wydzielinach i metabolitów (< 10%), które mogà
mieç znaczenie toksykologiczne,
— rozmieszczenia substancji znacznikowej
w cz´Êciach zwierzàt przeznaczonych do
spo˝ycia przez ludzi oraz mleku i jajach, po
podaniu dawki jednorazowej zwierz´tom,
znajdujàcym si´ w stanie równowagi osiàgni´tej po u˝yciu dodatku paszowego nieoznakowanego,
c) badania pozosta∏oÊci dodatku paszowego majàce na celu ustalenie
— rodzaju pozosta∏oÊci (substancje czynne, metabolity, produkty rozpadu, pozosta∏oÊci
zwiàzane2)), które stanowià ponad 10%
wszystkich pozosta∏oÊci, z uwzgl´dnieniem
metabolitów majàcych dzia∏anie toksyczne,
w cz´Êciach zwierzàt przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi oraz mleku i jajach, po podaniu tym zwierz´tom substancji znacznikowej
w dawce wielokrotnej, w celu osiàgni´cia
stanu równowagi metabolicznej, w tym ustalenie stosunku pozosta∏oÊci substancji znacznikowej do pozosta∏oÊci ogó∏em,
— zawartoÊci pozosta∏oÊci w cz´Êciach zwierzàt
przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi oraz
w mleku i jajach w okresie eliminacji, nast´pujàcym po osiàgni´ciu stanu równowagi,
oraz ustalenie tkanek docelowych3) i pozosta∏oÊci substancji znacznikowej, po zastosowaniu najwy˝szego poziomu proponowanego
profilu metabolitów,
— tempa eliminacji pozosta∏oÊci substancji
znacznikowej z tkanek docelowych, mleka
i jaj po wycofaniu dodatku paszowego, nast´pujàcym po powtórzeniu jego podania,
zgodnie z proponowanymi warunkami stosowania, wystarczajàcym do osiàgni´cia stanu
równowagi, majàc na celu wyznaczenie okresu karencji dodatku paszowego na podstawie ustalonej wartoÊci MRL,
— okresu karencji dodatku paszowego, który
nie mo˝e byç krótszy od czasu potrzebnego
————————
2) Pozosta∏oÊci dodatku paszowego zwiàzane stanowià frakcj´ pozosta∏oÊci w tkance, nieposiadajàcà znaczenia fizykochemicznego lub biologicznego, która powsta∏a w wyniku utworzenia wiàzania kowalencyjnego metabolitu dodatku paszowego z makromoleku∏ami komórkowymi.
3) Tkanka docelowa jest tkankà jadalnà wyselekcjonowanà
w celu monitorowania ∏àcznych pozosta∏oÊci dodatku paszowego u zwierz´cia docelowego.
Poz. 1721
do obni˝enia poni˝ej wartoÊci MRL (przy 95%
granicy ufnoÊci), koncentracji pozosta∏oÊci
substancji znacznikowej okreÊlonej w tkance
docelowej, przy czym jako minimalne wymagania bierze si´ pod uwag´ roz∏o˝one w czasie punkty pomiarowe, dobrane odpowiednio w odniesieniu do fazy ubytku substancji
czynnej i jej metabolitów, oraz co najmniej
cztery zwierz´ta na jeden punkt pomiarowy
w zale˝noÊci od gatunku (wielkoÊç, zró˝nicowanie genetyczne)4).
2. Badania biologiczne wykonywane na zwierz´tach laboratoryjnych z u˝yciem substancji czynnej,
zgodnie z metodami testów normalizacyjnych mi´dzynarodowo uznanymi, okreÊlonymi w wytycznych
OECD, dotyczàcymi szczegó∏owej metodologii lub
przepisach o substancjach i preparatach chemicznych
oraz zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Laboratoryjnej, przeprowadzane z uwzgl´dnieniem dodatkowo
badaƒ dotyczàcych g∏ównych metabolitów pochodzàcych od zwierzàt docelowych, je˝eli nie zosta∏y one
w dostatecznym zakresie wykszta∏cone u gatunku
poddanego badaniom laboratoryjnym, uwzgl´dniajàce dost´pne informacje dotyczàce ludzi w celu wyboru dodatkowych badaƒ i ich rodzaju, obejmujà
1) badanie toksycznoÊci ostrej, przy czym
a) badanie to, po podaniu doustnym, przeprowadza si´ na co najmniej dwóch gatunkach ssaków, przy czym jeden gatunek laboratoryjny zast´puje si´, je˝eli jest to konieczne, gatunkiem
zwierzàt docelowych,
b) ustala si´ przybli˝onà minimalnà dawk´ Êmiertelnà, bez koniecznoÊci wyznaczenia dok∏adnego poziomu dawki Êmiertelnej (LD50),
c) w celu zmniejszenia liczby badanych zwierzàt
i ich cierpienia — maksymalna dawka nie powinna przekraczaç 2 000 mg/kg masy cia∏a lub
stosuje si´ metody alternatywne,
d) przeprowadza si´ ocen´ zagro˝enia dla zdrowia
pracowników zatrudnionych przy produkcji, obs∏udze lub stosowaniu dodatku paszowego lub
dodatku paszowego w∏àczonego do premiksów
i pasz z zastosowaniem badaƒ produktu, za który uwa˝a si´ substancj´ czynnà wraz z noÊnikiem w postaci, w której zostanà wprowadzone
do obrotu,
————————
4) Celem wyznaczenia okresu karencji sugeruje si´ minimalnà liczb´ zdrowych zwierzàt przeznaczonych do badaƒ
podczas przeprowadzania ka˝dego uboju lub w danym
punkcie pomiarowym
— krowy w okresie laktacji — osiem sztuk, ∏àcznie ze
zwierz´tami w okresie drugiej lub kolejnej laktacji
(cztery sztuki o wysokiej mlecznoÊci we wczesnym stadium laktacji oraz cztery sztuki o niskiej mlecznoÊci
w póênym stadium laktacji),
— inne du˝e zwierz´ta — cztery sztuki w chwili pobierania prób,
— drób — szeÊç sztuk w chwili pobierania prób,
— ptaki nioski — dziesi´ç jaj na dany punkt pomiarowy,
— ryby — dziesi´ç sztuk w chwili pobierania prób.
e) przeprowadza si´ nast´pujàce badania
— ostre dra˝nienie skóry,
— ostre dra˝nienie b∏on Êluzowych, w tym oczu,
w przypadku otrzymania pozytywnego wyniku podczas ostrego dra˝nienia skóry,
— uczulanie skóry,
— ostre dzia∏anie inhalacyjne, je˝eli wiadomo,
˝e produkt mo˝e tworzyç py∏ lub mgie∏k´
przedostajàce si´ przez drogi oddechowe;
2) badanie dzia∏ania genotoksycznego i mutagennego substancji czynnych oraz, je˝eli jest to konieczne, ich metabolitów i produktów rozpadu, przy
czym
a) przeprowadza si´ selektywnà kombinacj´ co
najmniej trzech ró˝nych testów dotyczàcych
genotoksycznoÊci,
b) uk∏ad eksperymentalny obejmuje badanie systemów prokariotycznych i eukariotycznych,
z uwzgl´dnieniem systemów badaƒ in vitro
oraz in vivo przeprowadzanych na ssakach,
c) je˝eli jest to konieczne, badanie przeprowadza
si´ z aktywacjà metabolicznà ssaków oraz bez
tej aktywacji,
d) przedstawia si´ uzasadnienie wyboru metody
oceny dzia∏ania genotoksycznego na poziomie
genu, chromosomu i genomu,
e) przedstawia si´ dodatkowe badania w zale˝noÊci od ich wyników, profilu toksycznoÊci danej
substancji i jej planowanego stosowania, przy
czym badania wykonuje si´ zgodnie z aktualnie
ustalonymi i sprawdzonymi procedurami,
f) przedstawia si´ informacje potwierdzajàce zastosowanie komórek szpiku kostnego w badaniu genotoksycznym w przypadku uzyskania
negatywnego wyniku;
Poz. 1721
4) badanie toksycznoÊci przewlek∏ej po podaniu doustnym i badanie dzia∏ania rakotwórczego, przy
czym
a) badanie toksycznoÊci przewlek∏ej przeprowadza
si´ co najmniej na jednym gatunku gryzoni,
b) badania dzia∏ania rakotwórczego nie przeprowadza si´ w przypadkach, w których substancja
czynna i jej metabolity
— nie wykaza∏y dzia∏ania rakotwórczego w czasie badania dzia∏ania genotoksycznego,
— nie posiadajà budowy chemicznej znanych
zwiàzków rakotwórczych,
— nie spowodowa∏y wystàpienia zmian o charakterze nowotworowym w wyniku badaƒ
dotyczàcych oceny toksycznoÊci;
5) badanie wp∏ywu na rozród i badanie dzia∏ania teratogennego, obejmujàce
a) dwupokoleniowe badanie wp∏ywu na rozród,
przy czym
— badanie to obejmuje co najmniej dwa pokolenia filialne (F1, F2) i ewentualnie uwzgl´dnia badanie dzia∏ania teratogennego, przy
czym badanà substancj´ podaje si´ samcom
i samicom w odpowiednim czasie poprzedzajàcym okres krycia i kontynuuje si´ podawanie do czasu odsadzenia potomstwa
z drugiego pokolenia (F2),
— przeprowadza si´ ocen´ wp∏ywu na rozród
na podstawie oceny p∏odnoÊci, zachowania
w czasie cià˝y oraz zachowaƒ matczynych
w okresie ssania, jak te˝ ocen´ wzrostu i rozwoju potomstwa w pierwszym pokoleniu F1,
od zap∏odnienia do dojrza∏oÊci, i ocen´ rozwoju potomstwa w drugim pokoleniu F2 do
okresu odsadzenia,
b) badanie dzia∏ania teratogennego, przy czym
3) badanie toksycznoÊci podprzewlek∏ej po podaniu
doustnym, przy czym
a) czas badania wynosi co najmniej 90 dni,
b) badania przeprowadza si´ na dwóch gatunkach
zwierzàt, przy czym jeden gatunek laboratoryjny
zast´puje si´, je˝eli jest to konieczne, gatunkiem
zwierzàt docelowych, w przypadku dodatku paszowego przeznaczonego do ˝ywienia zwierzàt
przeznaczonych do produkcji ˝ywnoÊci,
c) badania na zwierz´tach docelowych uznaje si´
za wystarczajàce, przy czym substancj´ czynnà
podaje si´ doustnie na co najmniej trzech poziomach dawkowania, z wyjàtkiem grupy kontrolnej, w celu uzyskania reakcji na danà dawk´,
w przypadku dodatku paszowego przeznaczonego do ˝ywienia zwierzàt nieprzeznaczonych
do produkcji ˝ywnoÊci,
d) zak∏ada si´, ˝e maksymalna dawka prowadzi do
wystàpienia efektów szkodliwych, a minimalna
dawka nie prowadzi do ˝adnych objawów toksycznoÊci;
— przeprowadza si´ badanie embriotoksycznoÊci i badanie toksycznoÊci dla p∏odu,
— badanie obejmuje co najmniej dwa gatunki
zwierzàt;
6) badanie metabolizmu i dystrybucji, przy czym
a) badanie ma na celu ustalenie wch∏aniania, rozmieszczenia i dróg wydalania substancji czynnej,
b) badanie metabolizmu obejmuje bilans metaboliczny oraz wyznaczenie g∏ównych metabolitów
w moczu i kale u zwierzàt obu p∏ci,
c) stosuje si´ te same szczepy jak przy badaniach
toksykologicznych,
d) jednorazowà dawk´ substancji znacznikowej
podaje si´ zwierz´tom znajdujàcym si´ w stanie
równowagi osiàgni´tej po podaniu dodatku paszowego nieoznakowanego w dawce zbli˝onej
do maksymalnej, proponowanej do stosowania
u zwierzàt docelowych;
7) badanie biodost´pnoÊci pozosta∏oÊci zwiàzanych,
to jest zawartych w Êrodkach spo˝ywczych pochodzenia zwierz´cego, przy czym ocena zagro˝enia
dla zdrowia konsumentów spo˝ywajàcych te Êrodki spo˝ywcze uwzgl´dnia dodatkowy czynnik
bezpieczeƒstwa, uzyskany na podstawie wyznaczenia dost´pnoÊci biologicznej pozosta∏oÊci zwiàzanych, przy u˝yciu odpowiednich zwierzàt laboratoryjnych oraz mi´dzynarodowo uznanych metod;
d) wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa stosowany do
wyznaczenia wartoÊci ADI wybiera si´ na podstawie
8) inne badania toksykologiczne i farmakologiczne,
w przypadku koniecznoÊci dostarczenia dodatkowych informacji majàcych znaczenie dla oceny
bezpieczeƒstwa substancji czynnej dodatku paszowego i jej pozosta∏oÊci;
— wiedzy na temat skutków dzia∏ania sk∏adników pozosta∏oÊci,
9) ustalenie poziomu substancji czynnej niepowodujàcego skutków negatywnych (NOEL), wyra˝onego w mg substancji czynnej na kg masy cia∏a na
dob´, na podstawie analizy danych, o których mowa w pkt 1 — 8, opublikowanych danych naukowych oraz majàcych znaczenie struktur chemicznych, przy czym
a) ustala si´ najni˝szy poziom wartoÊci NOEL,
b) wartoÊç NOEL, którà stosuje si´ do obliczenia
dopuszczalnego dziennego spo˝ycia (ADI), wyznacza si´ na podstawie skutków toksykologicznych lub farmakologicznych,
c) w przypadku dodatku paszowego odznaczajàcego si´ w∏aÊciwoÊciami antybakteryjnymi —
wartoÊç ADI wyznacza si´ na podstawie skutków dzia∏ania dodatku paszowego na flor´ bakteryjnà jelit cz∏owieka lub wyselekcjonowane,
wra˝liwe szczepy bakterii obecne w przewodzie
pokarmowym cz∏owieka.
3. Badania bezpieczeƒstwa dodatku paszowego
dla konsumentów Êrodków spo˝ywczych pochodzàcych od lub ze zwierzàt, u których produkt by∏ stosowany, majà na celu
1) wyznaczenie wartoÊci ADI, wyra˝onej jako iloÊç
mg dodatku paszowego lub materia∏u zwiàzanego
z dodatkiem przypadajàca na osob´ na dob´, przy
czym
a) przedstawia si´ propozycj´ wartoÊci ADI,
b) wartoÊç ADI uzyskuje si´ z obliczenia ilorazu
wartoÊci NOEL, wyra˝onej w mg substancji
czynnej na kg masy cia∏a na dob´ i odpowiedniego wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa, a nast´pnie pomno˝enia tego wyniku przez Êrednià mas´ cia∏a cz∏owieka wynoszàcà 60 kg, przy czym
wartoÊç NOEL wyra˝onà w mg/kg masy cia∏a na
dob´ ustala si´ na podstawie wyników badaƒ
toksykologicznych lub farmakologicznych,
c) w przypadku dodatku paszowego odznaczajàcego si´ w∏aÊciwoÊciami antybakteryjnymi —
wartoÊç ADI wyznacza si´ na podstawie w∏aÊciwoÊci mikrobiologicznych dodatku paszowego,
— charakteru skutków biologicznych stosowanych do wyznaczenia wartoÊci NOEL,
— znaczenia skutków biologicznych dla cz∏owieka oraz ich odwracalnoÊci,
— zakresu i jakoÊci informacji stosowanych do
wyznaczenia wartoÊci NOEL,
e) zwykle stosuje si´ wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa równy co najmniej 100 podczas obliczania
wartoÊci ADI (przez co rozumie si´, ˝e jest to
czynnik równy 10 w celu uwzgl´dnienia ewentualnych ró˝nic mi´dzygatunkowych oraz kolejny wspó∏czynnik równy 10 dla uwzgl´dnienia
ewentualnych ró˝nic mi´dzy reakcjami poszczególnych osób), przy czym je˝eli sà dost´pne informacje dotyczàce substancji czynnej w odniesieniu do ludzi, wykorzystuje si´ je do obni˝enia
wartoÊci wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa;
2) wyznaczenie wartoÊci MRL dodatku paszowego,
przy czym
a) wartoÊç MRL oblicza si´ przy za∏o˝eniu, ˝e spo˝ycie cz´Êci zwierzàt przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi oraz mleka i jaj stanowi zasadnicze êród∏o nara˝enia ludzi, ewentualnie
uwzgl´dnia si´ inne êród∏a nara˝enia — w przypadku ich wyst´powania,
b) przyjmuje si´ jednakowà wartoÊç MRL w przypadku substancji stosowanej jako dodatek paszowy i majàcej inne zastosowanie, przy czym
najsurowszà wartoÊç MRL stosuje si´ w przypadkach, w których wylicza si´ ró˝ne wartoÊci
MRL dla ka˝dego zastosowania, poniewa˝ sposób podawania, wielkoÊç, cz´stotliwoÊç dawkowania oraz czas podawania ró˝nià si´ w sposób
znaczàcy od odpowiadajàcych im warunków zastosowania jako dodatek paszowy, lub istnieje
mo˝liwoÊç wyst´powania ró˝nych poziomów
pozosta∏oÊci w wyniku przemian kinetycznych
i metabolicznych,
c) w celu wyliczenia wartoÊci MRL okreÊla si´ charakter chemiczny zwiàzanej z dodatkiem paszowym substancji, zwanej „pozosta∏oÊcià substancji znacznikowej”, stosowanej w celu okreÊlenia poziomów pozosta∏oÊci w tkance, przy
czym sk∏adnik pozosta∏oÊci substancji znacznikowej nie zawsze ma znaczenie toksykologiczne, ale stanowi odpowiedni wskaênik reprezentatywny dla pozosta∏oÊci ogó∏em,
d) ustala si´ stosunek pozosta∏oÊci substancji
znacznikowej do pozosta∏oÊci ogó∏em w odniesieniu do wartoÊci ADI (przez co rozumie si´
stosunek pozosta∏oÊci substancji znacznikowej
do pozosta∏oÊci radioaktywnych ogó∏em, stosunek pozosta∏oÊci substancji znacznikowej do
wszystkich pozosta∏oÊci biologicznie czynnych),
dla wszystkich punktów wyznaczonych w czasie
przeprowadzania badania eliminacji pozosta∏oÊci, w szczególnoÊci ustala si´ ten stosunek
w danym punkcie w czasie w celu opracowania
wartoÊci MRL, przy czym okreÊla si´ metod´ badaƒ analitycznych dla pozosta∏oÊci substancji
znacznikowej celem zapewnienia zgodnoÊci
z wartoÊcià MRL,
e) w celu ustalenia wartoÊci MRL, wyra˝onej
w g/kg pozosta∏oÊci substancji znacznikowej na
kg cz´Êci zwierzàt przeznaczonych do spo˝ycia
przez ludzi lub pochodzàcych ze zwierzàt lub od
zwierzàt produktów, na podstawie wartoÊci ADI,
uwzgl´dnia si´ podane w tabeli wartoÊci dotyczàce dziennego spo˝ycia ˝ywnoÊci
Ssaki
Ptaki
Ryby
Mi´Ênie
Wàtroba
Nerki
T∏uszcz
300 g
100 g
50 g
50 g**
300 g
100 g
10 g
90 g***
300 g*
+ mleko
+ jaja
1500 g
100 g
*** Mi´Ênie i skóra wed∏ug proporcji naturalnej.
*** Dla Êwiƒ 50g t∏uszczu i skóry w naturalnej propor-
cji.
*** T∏uszcz i skóra w naturalnych proporcjach.
f) poszczególne wartoÊci MRL w ró˝nych tkankach
odzwierciedlajà kinetyk´ zanikania pozosta∏oÊci
wewnàtrz tych tkanek u gatunków zwierzàt docelowych, przy czym ustala si´ metod´ badaƒ
analitycznych, której granice kwantyfikacji znajdujà si´ poni˝ej wartoÊci MRL,
g) w przypadku gdy pozosta∏oÊci substancji znacznikowej sà obecne w cz´Êciach zwierzàt przeznaczonych do spo˝ycia przez ludzi oraz mleku
i jajach, ustala si´ takà wartoÊç MRL, aby ogólna iloÊç pozosta∏oÊci spo˝ywanych5) w tych
produktach zwierz´cych, majàcych znaczenie
toksykologiczne lub mikrobiologiczne, by∏a poni˝ej wartoÊci ADI okreÊlonej w tabeli powy˝ej,
h) wartoÊç MRL ustala si´ z uwzgl´dnieniem
wszystkich innych êróde∏ nara˝enia konsumenta,
i) w przypadku pozosta∏oÊci dodatku paszowego,
które nie przekraczajà wartoÊci MRL w mleku,
jajach lub mi´sie, jednak wp∏ywajà na jakoÊç
˝ywnoÊci, w szczególnoÊci podczas jej przetwarzania; w przypadku wykorzystywania mleka do
produkcji serów, stosuje si´ dodatkowo drugà
wartoÊç MRL dodatku paszowego dotyczàcà
przetworzonej ˝ywnoÊci pochodzàcej od lub ze
————————
5) Proponowane wyliczenie (500 g mi´sa (w tym 300 g mi´Êni, 100 g wàtroby, 50 g nerek, 50 g t∏uszczu) lub
500 g mi´sa drobiowego (w tym 300 g mi´Êni, 100 g wàtroby, 10 g nerek, 90 g t∏uszczu) lub 300 g ryby) + 1 500 g mleka + 100 g jaj.
Poz. 1721
zwierzàt, u których dodatek paszowy by∏ stosowany,
j) wartoÊci MRL nie ustala si´ w nast´pujàcych
przypadkach
— brak dost´pnoÊci biologicznej danych pozosta∏oÊci i brak szkodliwego oddzia∏ywania na
mikroflor´ jelitowà cz∏owieka,
— ca∏kowity rozk∏ad na sk∏adniki od˝ywcze lub
substancje nieszkodliwe u zwierz´cia docelowego,
— brak ustalonej wartoÊci ADI z powodu niskiej
toksycznoÊci u zwierzàt doÊwiadczalnych,
— dodatek paszowy jest przeznaczony wy∏àcznie do ˝ywienia zwierzàt domowych,
— substancja jest zatwierdzona jako dozwolona
substancja dodatkowa w rozumieniu przepisów o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci
i ˝ywienia, pozosta∏oÊç substancji znacznikowej to substancja macierzysta, a jej sk∏adniki
stanowià niemajàcà znaczenia frakcj´ wartoÊci ADI dozwolonej substancji dodatkowej;
3) okreÊlenie okresu karencji dla dodatku paszowego
na podstawie wartoÊci MRL, obejmujàcego czas
od zakoƒczenia podawania proponowanej postaci
dodatku paszowego, koniecznego do obni˝enia
poziomu pozosta∏oÊci do wartoÊci poni˝ej wartoÊci MRL (przy 95 % granicy ufnoÊci), przy czym
w tym celu wyznacza si´ poszczególne cz´Êci
zwierzàt przeznaczone do spo˝ycia przez ludzi,
zwane „tkankami docelowymi”.
4. Badania toksykologiczne ustalajàce bezpieczeƒstwo dodatku paszowego dla pracowników zatrudnionych przy produkcji, obs∏udze lub stosowaniu dodatku
paszowego lub dodatku paszowego w∏àczonego do
premiksów i pasz, nara˝onych na dzia∏anie dodatku paszowego poprzez jego wdychanie lub dzia∏anie miejscowe, uwzgl´dniajàce informacje dotyczàce sposobu
obs∏ugi lub stosowania dodatku paszowego i ocen´
zagro˝enia dla zdrowia pracowników oraz doÊwiadczenie zdobyte w zak∏adach produkujàcych dodatki, jako
êród∏o informacji koniecznych do oceny rodzajów zagro˝eƒ, w szczególnoÊci obejmujàce dodatki paszowe
mogàce wyst´powaç w postaci sproszkowanej oraz
posiadajàce dzia∏anie uczulajàce, majà na celu
1) ocen´ zagro˝enia toksycznego, potrzebnà do ustalenia bezpieczeƒstwa dodatku paszowego dla pracowników, w tym
a) okreÊlenie skutków dzia∏ania na uk∏ad oddechowy, obejmujàce
— informacje potwierdzajàce brak wp∏ywu dodatku paszowego na zdrowie pracowników
nara˝onych na wdychanie dodatku w postaci
py∏u,
— wyniki badaƒ inhalacyjnych oraz uczulajàcych wykonanych na zwierz´tach laboratoryjnych,
— opublikowane dane epidemiologiczne lub
w∏asne, zebrane przez osob´ sk∏adajàcà
wniosek,
b) okreÊlenie skutków dzia∏ania na oczy i skór´,
obejmujàce
dotyczàcych skutecznoÊci i bezpieczeƒstwa stosowania dodatku paszowego, przy czym
— informacje potwierdzajàce brak dzia∏ania
uczulajàcego dodatku paszowego, je˝eli taka
dokumentacja istnieje,
a) etapu II oceny nie wykonuje si´ w przypadku,
gdy
— wyniki badaƒ wykonanych na zwierz´tach laboratoryjnych,
c) informacje dotyczàce toksycznoÊci systemowej,
w tym toksycznoÊci badanej po podaniu dawki powtórnej, mutagennoÊci, rakotwórczoÊci oraz badania wp∏ywu na rozród zwierzàt, stosowane w celu
dokonania oceny innych aspektów bezpieczeƒstwa pracowników, przy za∏o˝eniu, ˝e zanieczyszczenie skóry i wdychanie dodatku paszowego stanowià najbardziej prawdopodobne sposoby nara˝enia;
2) ocen´ nara˝enia, je˝eli jest to mo˝liwe iloÊciowà,
przy czym
a) przedstawia si´ informacje dotyczàce sposobu
stosowania dodatku paszowego, który mo˝e
dostaç si´ do organizmu wszystkimi drogami
oddechowà, przez skór´ lub drogà pokarmowà,
b) informacje zawierajàce ocen´ iloÊciowà, je˝eli
jest to mo˝liwe, dotyczà zawartoÊci w powietrzu, zanieczyszczenia skóry lub spo˝ycia;
w przypadku braku tych informacji przedstawia
si´ dane wystarczajàce do przeprowadzenia
oceny nara˝enia;
3) ustalenie Êrodków kontroli nara˝enia — w celu dokonania oceny dotyczàcej zagro˝enia dla zdrowia
osób stosujàcych dodatek paszowy, w tym toksycznoÊci systemowej, dzia∏ania uczuleniowego
lub nadwra˝liwoÊci, uwzgl´dnia si´ informacje dotyczàce oceny toksykologicznej oraz oceny nara˝enia przy zastosowaniu Êrodków kontroli nara˝enia,
a tak˝e Êrodków ostro˝noÊci, majàcych na celu eliminacj´ nara˝enia, w tym zmian´ postaci produktu, modyfikacj´ procedur stosowanych w produkcji lub zmian´ sposobu stosowania dodatku paszowego, lub zastosowanie Êrodków ochrony osobistej.
5. Badania bezpieczeƒstwa stosowania dodatku
paszowego, majàce na celu ochron´ Êrodowiska glebowego i wodnego, sà wykonywane w przypadku d∏ugiego okresu stosowania dodatków paszowych w ˝ywieniu zwierzàt, które, niewch∏oni´te z przewodu pokarmowego, sà wydalane z odchodami, przy czym, je˝eli jest to mo˝liwe, uwzgl´dniajàce dokonanie ograniczonej oceny wp∏ywu dodatku paszowego na Êrodowisko naturalne na podstawie kolejnych etapów badania, sk∏adajàce si´ z etapu I oceny przeprowadzanego
zgodnie ze schematem wskazujàcym sposób oceny
i etapu II oceny, w tym etapów IIA i IIB, wykonywanego w przypadku koniecznoÊci dostarczenia dodatkowych informacji, obejmujà
1) etap I oceny majàcy na celu ustalenie zakresu
wp∏ywu na Êrodowisko dodatku paszowego i jego
metabolitów, z uwzgl´dnieniem wyników badaƒ
— budowa chemiczna, skutki biologiczne oraz
stosowanie dodatku paszowego nie wykazujà znaczenia dla Êrodowiska, co oznacza, ˝e
dodatek paszowy i jego g∏ówne metabolity
(ponad 20 % ogólnej iloÊci pozosta∏oÊci
w odchodach) sà substancjami fizjologicznymi, w tym witaminami, substancjami mineralnymi, których zawartoÊç w Êrodowisku nie
ulega zmianie,
— dodatek paszowy jest przeznaczony dla zwierzàt domowych,
— najgorszy przypadek przewidywanej zawartoÊci w Êrodowisku (PEC) jest zbyt niski, aby
stanowiç zagro˝enie dla Êrodowiska,
b) najgorszy przypadek wartoÊci PEC Êrodowiska
glebowego wyst´puje w wyniku rozrzucenia
nawozu naturalnego wytworzonego w czasie
maksymalnego wydalania g∏ównych sk∏adników pozosta∏oÊci (dodatku paszowego i jego
g∏ównych metabolitów), przy czym wartoÊç
PEC ocenia si´ dla ka˝dego g∏ównego sk∏adnika
pozosta∏oÊci w nawozie naturalnym oraz dla
Êrodowiska glebowego i wodnego, mogàcych
mieç znaczenie dla oceny zagro˝enia, przy czym
kolejnych etapów oceny nie przeprowadza si´,
je˝eli w Êrodowisku glebowym
— wartoÊç PEC nie przekracza 100 µg/kg —
w przypadku ∏àcznej zawartoÊci g∏ównych
pozosta∏oÊci dodatku paszowego w nawozie
naturalnym,
— okres po∏owicznego rozk∏adu (DT50) g∏ównych pozosta∏oÊci w nawozie naturalnym nie
przekracza 30 dni lub gdy ich zawartoÊç po
rozk∏adzie nie przekracza 100 µg/kg,
— wartoÊç PEC w glebie na g∏´bokoÊci 5 cm nie
przekracza 10 µg/kg,
c) najgorszy przypadek wartoÊci PEC dla Êrodowiska wodnego wyst´puje w wyniku bezpoÊredniego przedostania si´ rozsypanej paszy lub
odchodów zawierajàcych dodatek paszowy i jego metabolity do zbiorników wodnych lub
w wyniku poÊredniego przedostania si´ sk∏adników pozosta∏oÊci obecnych w odchodach
zwierz´cych lub glebie do wód gruntowych,
przy czym kolejnych etapów oceny nie przeprowadza si´, je˝eli w Êrodowisku wodnym wartoÊç PEC nie przekracza 0,1 µg/l w zbiornikach
wodnych lub wodach gruntowych,
d) etap II oceny przeprowadza si´, je˝eli
— wnioskodawca nie przedstawi informacji,
o których mowa w pkt 1, umo˝liwiajàcych
zwolnienie dodatku paszowego z dalszej
oceny,
— dodatek paszowy wprowadza si´ bezpoÊrednio do Êrodowiska (np. wodnego);
ETAP I OCENY ZAGRO˚ENIA DLA ÂRODOWISKA WYNIKAJÑCEGO ZE STOSOWANIA
DODATKU PASZOWEGO
2) etap II oceny, majàcy na celu ustalenie potencjalnej akumulacji biologicznej dodatku paszowego
(przy czym akumulacji biologicznej nie uznaje si´
za potencjalnie znaczàcà, je˝eli wspó∏czynnik podzia∏u Kow jest mniejszy od 3), i jego g∏ównych
metabolitów oraz wp∏ywu dodatku paszowego na
przewidywany margines bezpieczeƒstwa, obejmujàcy etap IIB oceny, w przypadku braku mo˝liwoÊci ustalenia marginesów bezpieczeƒstwa,
w tym
a) etap IIA oceny, majàcy na celu identyfikacj´ zagro˝enia dla Êrodowiska poprzez dokonanie dok∏adnego obliczenia wartoÊci PEC, okreÊlenie
wspó∏zale˝noÊci pomi´dzy nara˝eniem, zawartoÊcià dodatku paszowego i jego g∏ównych metabolitów, a krótkotrwa∏ym dzia∏aniem szkodliwym dla gatunków zwierzàt innych ni˝ docelowe oraz roÊlin w Êrodowisku glebowym i wod-
Poz. 1721
nym oraz wykorzystanie tych wyników w celu
okreÊlenia przewidywanej zawartoÊci niepowodujàcej ˝adnych skutków (PNEC) w Êrodowisku,
przy czym w celu okreÊlenia zagro˝enia stosuje
si´ nast´pujàce etapy oceny
— w przypadku gdy nie zakoƒczono oceny na
etapie I, wylicza si´ dok∏adnà wartoÊç PEC
dla Êrodowiska glebowego i wodnego, przy
czym w celu przeprowadzenia oceny na etapie IIA stosuje si´ najwy˝szà wartoÊç obliczonego PEC, a w przypadku wysokiej trwa∏oÊci
w glebie (DT90 > 1 roku) przy zawartoÊci powy˝ej 10 g/kg gleby w stanie równowagi wykonuje si´ ocen´ na etapie IIB, z uwzgl´dnieniem na etapie IIA
— zawartoÊci dodatku paszowego i jego
g∏ównych metabolitów w nawozie naturalnym, po podaniu zwierz´tom dodatku
paszowego w proponowanej dawce, przy
czym wyliczenie to uwzgl´dnia wielkoÊç
odchodów i poszczególne dawki,
— mo˝liwoÊci rozcieƒczenia wydalanego dodatku paszowego w wyniku procesu przetwarzania nawozu naturalnego i jego
przechowywania przed rozrzuceniem,
— adsorpcji i desorpcji dodatku paszowego
i jego metabolitów w Êrodowisku glebowym, trwa∏oÊci pozosta∏oÊci dodatku paszowego w glebie (DT50 i DT90), a w przypadku akwakultury — sedymentacji,
— innych czynników, w tym fotolizy, hydrolizy, parowania, rozk∏adu w glebie lub systemie osadów wodnych,
— wyznaczenie poziomów prowadzàcych do
znaczàcych krótkookresowych szkodliwych
skutków dla ró˝nych poziomów troficznych
w Êrodowisku glebowym i wodnym, przy
czym badanie dla Êrodowiska glebowego
obejmuje: dzia∏anie toksyczne na d˝d˝ownice
(50 % st´˝enie Êmiertelne, wartoÊç LC50), fitotoksycznoÊç (50 % st´˝enie efektywne, wartoÊç EC50), dzia∏anie toksyczne dla roÊlin
gruntowych i mikroorganizmów ˝yjàcych
w glebie (np. EC50 dla wp∏ywu na metanogenez´ i wiàzanie azotu), w przypadku Êrodowiska wodnego: dla ryb — 96-godzinne badanie
LC50, dla Daphnia magna — 48-godzinne badanie EC50, dla alg — badanie LC50 i badanie
toksycznoÊci dla organizmów osadowych,
— wyliczenie wartoÊci PNEC dla Êrodowiska
glebowego i wodnego, na podstawie obliczenia ilorazu najni˝szej wartoÊci, zaobserwowanej u najbardziej wra˝liwych gatunków
powodujàcej skutki szkodliwe, uzyskanej
w wyniku przeprowadzenia badaƒ ekotoksycznoÊci oraz czynnika bezpieczeƒstwa równego co najmniej 100, w zale˝noÊci od stosowanego wskaênika i liczby przetestowanych
gatunków,
— porównuje si´ obliczone wartoÊci PEC
i PNEC, przy czym mo˝liwy do zaakceptowania stosunek wartoÊci PEC do wartoÊci PNEC
zale˝y od charakteru wyników badania, przeprowadzonego w celu wyznaczenia wartoÊci
PNEC i przeci´tnie wynosi 1,0—0,1, przy
czym je˝eli obliczony stosunek jest znacznie
ni˝szy od wartoÊci 0,1, nie przeprowadza si´
dalszej oceny zagro˝enia, chyba ˝e spodziewana jest akumulacja biologiczna,
b) etap IIB oceny obejmuje szczegó∏owe badanie
ekotoksykologiczne, przeprowadzane w przypadku wàtpliwoÊci dotyczàcych oddzia∏ywania
dodatku paszowego na Êrodowisko naturalne,
a zw∏aszcza skutków oddzia∏ywania na gatunki
zwierzàt, roÊlin i mikroorganizmów ˝yjàce
w Êrodowisku glebowym i wodnym, których badanie na etapie IIA wskaza∏o na mo˝liwe zagro˝enie, przy czym
— w przypadku mo˝liwego zawy˝enia wartoÊci
PEC podczas przeprowadzania oceny na eta-
Poz. 1721
pie IIA wykonuje si´ pomiary zawartoÊci
w Êrodowisku oraz trwa∏oÊci dodatku paszowego i jego g∏ównych metabolitów w przypadku stosowania dodatku w warunkach terenowych,
— ustala si´ trzy kategorie gatunków wyst´pujàcych w Êrodowisku — zwierz´ta, roÊliny
i mikroorganizmy,
— badania dobiera si´ w sposób staranny,
w szczególnoÊci w przypadku, gdy dodatek
paszowy i jego metabolity przedostajà si´
do Êrodowiska,
— ocena oddzia∏ywania na Êrodowisko glebowe obejmuje
— badanie subletalne skutków dzia∏ania na
d˝d˝ownice, dalsze badania oddzia∏ywania na mikroflor´ gleby, fitotoksycznoÊç
dla ró˝nych gatunków roÊlin uprawnych
majàcych gospodarcze znaczenie, badania
na bezkr´gowcach u˝ytków zielonych ∏àcznie z owadami i dziko ˝yjàcymi ptakami,
— odr´bnà ocen´ dzia∏ania toksycznego na
ssaki — je˝eli jest to konieczne,
— ocena oddzia∏ywania na Êrodowisko wodne
obejmuje
— badanie toksycznoÊci przewlek∏ej w stosunku do najbardziej wra˝liwych organizmów wodnych, wyznaczonych podczas
oceny fazy IIA, w tym badanie ryb we
wczesnym etapie ˝ycia, test rozmna˝ania
Daphni, 72-godzinne badanie alg i badanie akumulacji biologicznej,
— ustalenie Êrodków ostro˝noÊci majàcych
na celu ograniczenie oddzia∏ywania dodatku paszowego na Êrodowisko, w przypadku gdy nie mo˝na ustaliç odpowiedniego marginesu bezpieczeƒstwa mi´dzy
wartoÊciami PEC i PNEC.
6. Zakres badaƒ, o których mowa w ust. 1—5, obejmuje informacje umo˝liwiajàce ocen´
1) bezpieczeƒstwa stosowania dodatku paszowego
u zwierzàt docelowych;
2) zagro˝enia dla ludzi i zwierzàt, zwiàzanego z selekcjà i przekazywaniem opornoÊci na antybiotyki
oraz zwi´kszonà trwa∏oÊcià i siewstwem drobnoustrojów chorobotwórczych;
3) zagro˝enia dla konsumentów spo˝ywajàcych ˝ywnoÊç pochodzenia zwierz´cego, mogàcà zawieraç
pozosta∏oÊci dodatków paszowych i jego metabolitów;
4) zagro˝enia dla pracowników zatrudnionych przy
produkcji, obs∏udze lub stosowaniu dodatku paszowego lub dodatku paszowego w∏àczonego do
premiksów i pasz, wynikajàcego z dzia∏ania na ich
uk∏ad oddechowy, oczy i skór´;
5) zagro˝enia dla Êrodowiska, wynikajàcego z dzia∏ania bezpoÊredniego lub poÊredniego (odchody
zwierz´ce) dodatku paszowego lub jego metabolitów.
7. Przy ocenie bezpieczeƒstwa dodatku paszowego
uwzgl´dnia si´ znane przypadki wystàpienia niezgodnoÊci lub interakcji dodatku paszowego z produktami
leczniczymi weterynaryjnymi lub innymi sk∏adnikami
paszy, niezb´dnymi dla ˝ywienia danego gatunku
zwierz´cia.
8. Dopuszcza si´ dokumentacj´ niezawierajàcà informacji niezb´dnych przy poprzedniej rejestracji
w przypadku sk∏adania wniosku o udzielenie zgody na
rozszerzenie zastosowania dodatku paszowego na
zwierz´ docelowe inne ni˝ zwierz´, na które dodatek
paszowy zosta∏ zarejestrowany.
9. Zwierz´ docelowe, o którym mowa w ust. 8, powinno byç zbli˝one fizjologià i metabolizmem do zwierz´cia, na które dodatek paszowy zosta∏ zarejestrowany.
10. Dokumentacja, o której mowa w ust. 8, powin-
Poz. 1721
2) ustalenia i iloÊciowego okreÊlenia pozosta∏oÊci
substancji znacznikowej, majàc na celu wyznaczenie
a) wartoÊci MRL,
b) okresu karencji dodatku paszowego.
13. Przy ocenie bezpieczeƒstwa dodatku paszowego ponadto sà wymagane informacje dotyczàce biodost´pnoÊci pozosta∏oÊci zwiàzanych i niezwiàzanych,
w szczególnoÊci w przypadku braku informacji o pozosta∏oÊciach substancji znacznikowej.
14. Przy ocenie zagro˝enia dodatku paszowego
dla Êrodowiska sà wymagane informacje o sk∏adzie,
w∏aÊciwoÊciach fizykochemicznych i biologicznych
g∏ównych metabolitów dodatku paszowego, wydalonych z organizmu zwierz´cia.
V. Wzór monografii dodatku paszowego, z wyjàtkiem
grup mikroorganizmów i enzymów
na
1. Identyfikacja dodatku paszowego zawiera okreÊlenie
1) wykazaç bezpieczeƒstwo stosowania dodatku dla
danego zwierz´cia docelowego;
1) nazwy handlowej tego dodatku;
2) wykazaç brak znaczàcych ró˝nic dotyczàcych metabolizmu oraz pozosta∏oÊci w produktach pochodzenia zwierz´cego przeznaczonych do spo˝ycia
przez ludzi;
3) uzasadniç propozycj´ wartoÊci MRL oraz okresu
karencji.
11. Informacje, które uwzgl´dnia si´ przy ocenie
zagro˝enia stosowania dodatku paszowego dla konsumenta oraz przy wyznaczaniu wartoÊci MRL i okresu
karencji, obejmujà
1) budow´ chemicznà substancji czynnej;
2) metabolizm u proponowanych zwierzàt docelowych;
3) charakter pozosta∏oÊci u proponowanych zwierzàt
docelowych;
4) tempo eliminacji pozosta∏oÊci z tkanek docelowych;
5) informacje dotyczàce dzia∏ania biologicznego substancji czynnej dodatku paszowego i jej metabolitów.
12. W przypadku dokumentacji badaƒ metabolizmu dodatku paszowego uwzgl´dnia si´ analiz´ porównawczà wyników badaƒ wykonywanych na zwierz´tach przeznaczonych do produkcji ˝ywnoÊci i zwierz´tach laboratoryjnych, które zosta∏y u˝yte w badaniach toksykologicznych, w celu
1) uzyskania wyczerpujàcych danych o dzia∏aniu toksykologicznym dodatku paszowego i jego metabolitów, powsta∏ych w organizmie zwierz´cia docelowego;
2) rodzaju tego dodatku okreÊlonego zgodnie z jego
podstawowà funkcjà, wraz z wyszczególnieniem
innych zastosowaƒ substancji czynnej;
3) jakoÊciowego i iloÊciowego sk∏adu tego dodatku,
z uwzgl´dnieniem: substancji czynnych, innych
sk∏adników, zanieczyszczeƒ, zró˝nicowania partii
oraz opisu poszczególnych sk∏adników substancji
czynnej oraz proporcji mieszaniny, w przypadku
substancji czynnej stanowiàcej mieszanin´ sk∏adników czynnych, z których ka˝dy jest zdefiniowany;
4) postaci fizycznej tego dodatku, rozk∏adu wielkoÊci
czàstek, kszta∏tu czàstek, g´stoÊci, g´stoÊci nasypowej, a w przypadku dodatku paszowego w postaci p∏ynnej — lepkoÊci i napi´cia powierzchniowego;
5) opisu procesu wytwarzania tego dodatku
z uwzgl´dnieniem szczegó∏owych procedur procesu technologicznego.
2. Charakterystyka substancji czynnej zawiera
1) nazewnictwo obejmujàce
a) nazw´ rodzajowà,
b) nazw´ chemicznà zgodnà z nomenklaturà
IUPAC,
c) inne mi´dzynarodowe nazwy rodzajowe i ich
skróty,
d) numer substancji czynnej zgodny z Wykazem
Substancji Chemicznych (CAS);
2) wzór strukturalny, wzór czàsteczkowy, mas´ czàsteczkowà oraz w przypadku substancji czynnej
uzyskanej w procesie fermentacji
a) sk∏ad jakoÊciowy i iloÊciowy g∏ównych sk∏adników,
b) pochodzenie mikrobiologiczne, z uwzgl´dnieniem nazwy i miejsca kolekcji drobnoustrojów,
w którym szczep jest zdeponowany;
3) czystoÊç substancji czynnej, w tym
a) sk∏ad iloÊciowy i jakoÊciowy substancji czynnej,
b) zanieczyszczenia,
c) substancje toksyczne,
d) potwierdzenie braku wystàpienia organizmów
wytwarzajàcych;
4) w∏aÊciwoÊci fizyczne i inne substancji czynnej
okreÊlonej chemicznie, w tym
a) sta∏à dysocjacji (pKa),
b) w∏aÊciwoÊci elektrostatyczne,
c) punkt topnienia i punkt wrzenia,
d) g´stoÊç,
Poz. 1721
b) w∏aÊciwoÊci dotyczàcych pylenia,
c) w∏aÊciwoÊci elektrostatycznych,
d) rozpuszczalnoÊci.
4. Metody kontroli zawierajà
1) opis metod stosowanych do okreÊlenia sk∏adu
i postaci dodatku paszowego, czystoÊci i w∏aÊciwoÊci substancji czynnej oraz charakterystyki dodatku paszowego, o których mowa w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia w cz´Êci II w ust. 1 pkt 3 i 4,
ust. 2 pkt 3 i 4 i ust. 3;
2) opis jakoÊciowych i iloÊciowych metod badaƒ
analitycznych stosowanych do okreÊlenia pozosta∏oÊci substancji znacznikowej substancji czynnej w tkankach docelowych i produktach pochodzenia zwierz´cego;
3) wskazanie êród∏a opublikowanych danych dotyczàcych metod opisanych w ust. 4, wraz z za∏àczeniem odpowiednich kopii;
e) pr´˝noÊç par,
4) informacje dotyczàce prawid∏owych warunków
przechowywania dodatku paszowego.
f) rozpuszczalnoÊç w wodzie i rozpuszczalnikach
organicznych,
5. W∏aÊciwoÊci biologiczne dodatku paszowego
obejmujà
g) wspó∏czynnik podzia∏u,
1) w przypadku dodatku paszowego z grupy kokcydiostatyków i innych produktów leczniczych —
szczegó∏owe w∏aÊciwoÊci profilaktyczne, w tym
zachorowalnoÊç, ÊmiertelnoÊç, liczb´ oocyst i obraz zmian patologicznych;
h) widmo masowe i absorpcyjne,
i) informacje o magnetycznym rezonansie jàdrowym (NMR),
j) mo˝liwà izomeri´,
k) inne w∏aÊciwoÊci fizyczne.
2) w przypadku dodatku paszowego majàcego
wp∏yw na produkcj´ zwierz´cà, innego ni˝ wymieniony w pkt 1, wp∏yw na
3. W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne, technologiczne
i biologiczne dodatku paszowego obejmujà okreÊlenie
a) pobranie paszy,
1) trwa∏oÊci tego dodatku pod wp∏ywem dzia∏ania
czynników Êrodowiskowych, takich jak Êwiat∏o,
temperatura, pH, wilgotnoÊç i tlen, z uwzgl´dnieniem propozycji okresu trwa∏oÊci;
c) zu˝ycie paszy,
b) mas´ cia∏a,
d) jakoÊç Êrodków
zwierz´cego,
spo˝ywczych
pochodzenia
e) wydajnoÊç zwierz´cia,
2) trwa∏oÊci tego dodatku pod wp∏ywem dzia∏ania
czynników fizycznych, stosowanych w procesie
produkcji pasz i premiksów, takich jak temperatura, wilgotnoÊç, ciÊnienie i czas oraz produktów
rozpadu lub rozk∏adu dodatku paszowego, powsta∏ych w warunkach produkcji premiksów
i pasz;
3) trwa∏oÊci tego dodatku w warunkach przechowywania premiksów i pasz, z uwzgl´dnieniem propozycji okresu trwa∏oÊci;
f) parametry korzystne dla zwierz´cia, Êrodowiska, producenta lub konsumenta, inne ni˝ wymienione w lit. a—e;
3) w przypadku dodatku paszowego posiadajàcego
wp∏yw na cechy premiksów i mieszanek — dzia∏anie technologiczne;
4) w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych, technologicznych
lub biologicznych tego dodatku, innych ni˝ wymienione w pkt 1—3, w tym
4) niekorzystne skutki dzia∏ania, przeciwwskazania,
zagro˝enia dla zwierzàt docelowych, konsumentów ˝ywnoÊci pochodzenia zwierz´cego, Êrodowiska oraz interakcje biologiczne wraz z uzasadnieniem i wartoÊciami ADI lub MRL, oznaczonymi dla
innych zastosowaƒ substancji czynnej.
a) w∏aÊciwoÊci koniecznych do uzyskania i utrzymania jednorodnych mieszanin w premiksach
i paszach,
6. Szczegó∏owe informacje dotyczàce jakoÊci i iloÊci pozosta∏oÊci dodatku paszowego w tkankach docelowych oraz w produktach pochodzenia zwierz´cego,
wynikajàce ze stosowania danego dodatku zgodnie
z przeznaczeniem.
7. Oznaczenie wartoÊci ADI i MRL oraz okresu karencji dodatku paszowego.
8. Inne w∏aÊciwoÊci dodatku paszowego umo˝liwiajàce jego identyfikacj´.
9. Warunki stosowania dodatku paszowego.
10. Data sporzàdzenia monografii.
VI. Wzór noty identyfikacyjnej
1. Identyfikacja dodatku paszowego zawiera
1) wskazanie rodzaju dodatku paszowego;
Poz. 1721
3) przeciwwskazania i interakcje;
4) zagro˝enia zwiàzane ze stosowaniem dodatku paszowego.
5. Informacje dotyczàce osoby odpowiedzialnej za
wprowadzenie dodatku paszowego do obrotu zawierajà
1) imi´ i nazwisko albo siedzib´ osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie dodatku do obrotu;
2) adres osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie
dodatku do obrotu albo jej siedziby;
3) numer zezwolenia na wprowadzenie dodatku do
obrotu.
2) wskazanie postaci fizycznej dodatku paszowego;
6. Informacje przedsi´biorcy, innego ni˝ osoba odpowiedzialna za wprowadzenie dodatku do obrotu, zawierajà
3) wskazanie sk∏adu jakoÊciowego i iloÊciowego dodatku paszowego;
1) imi´ i nazwisko albo siedzib´ przedsi´biorcy;
4) wskazanie metod badaƒ analitycznych stosowanych do okreÊlenia dodatku paszowego i jego pozosta∏oÊci;
5) wskazanie numeru Rejestru Wspólnotowego;
2) adres przedsi´biorcy albo jego siedziby;
3) numer zg∏oszenia lub numer zezwolenia przyznany
przedsi´biorstwu lub poÊrednikowi.
7. Data sporzàdzenia noty identyfikacyjnej.
6) opakowanie.
2. Specyfikacja dotyczàca substancji czynnej zawiera
1) nazewnictwo obejmujàce
a) nazw´ rodzajowà,
b) nazw´ chemicznà zgodnie z nomenklaturà
IUPAC,
c) numer substancji czynnej wed∏ug CAS;
2) wzór chemiczny.
3. W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne, technologiczne
i biologiczne dodatku paszowego obejmujà okreÊlenie
1) trwa∏oÊci dodatku paszowego;
2) trwa∏oÊci dodatku paszowego w warunkach
a) produkcji premiksów i pasz,
b) przechowywania premiksów i pasz;
3) innych ich w∏aÊciwoÊci.
4. Warunki stosowania dodatku paszowego obejmujà
VII. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce zakresu dokumentacji do∏àczanej do wniosku o przed∏u˝enie
zgody na stosowanie dodatku paszowego,
w przypadku osoby odpowiedzialnej za wprowadzenie dodatku do obrotu
1. Informacje ogólne obejmujà
1) dokumentacj´ zawierajàcà informacje oraz monografi´, przygotowane zgodnie z aktualnie obowiàzujàcymi wymaganiami oraz wykazem wszystkich
zmian danego rodzaju od uzyskania zgody na stosowanie dodatku paszowego i jego wprowadzenie
do obrotu lub ostatniego przed∏u˝enia tej zgody;
2) potwierdzenie uzupe∏nienia monografii i dokumentacji dotyczàcej bezpieczeƒstwa stosowania
dodatku paszowego o aktualne informacje, majàce zwiàzek z dodatkiem paszowym i nowymi wymaganiami;
3) informacje dotyczàce statusu rejestracji dodatku
paszowego w innych paƒstwach oraz wielkoÊci jego sprzeda˝y.
2. Identyfikacja dodatku paszowego i jego substancji czynnej obejmuje
1) gatunek lub kategori´ zwierzàt oraz ich maksymalny wiek, je˝eli zosta∏ okreÊlony;
1) dokumentacj´ potwierdzajàcà brak zmian i modyfikacji w zakresie sk∏adu, czystoÊci oraz dzia∏ania
dodatku paszowego, w odniesieniu do zarejestrowanego dodatku;
2) minimalnà i maksymalnà zawartoÊç dodatku paszowego w paszy;
2) informacje o zmianach wprowadzonych do procesu wytwarzania.
3. SkutecznoÊç dodatku paszowego obejmuje
1) aktualnà dokumentacj´ potwierdzajàcà uprzednio
okreÊlonà skutecznoÊç dodatku paszowego w warunkach produkcji zwierz´cej;
2) podsumowanie ogólnych doÊwiadczeƒ dotyczàcych stosowania dodatku paszowego oraz wyniki
monitorowania jego wydajnoÊci.
4. Informacje mikrobiologiczne zawierajà
1) aktualne informacje na temat rozwoju opornoÊci
przeciwbakteryjnej na podstawie wyników badaƒ
d∏ugotrwa∏ego stosowania dodatku paszowego,
wykonywanych w warunkach terenowych, za które
uwa˝a si´ gospodarstwa, w których dodatek paszowy stosuje si´ rutynowo, je˝eli jest to mo˝liwe,
przez d∏ugi czas, przy czym w badaniach wykorzystuje si´ bakterie jelitowe, w tym endogenne i egzogenne bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne;
2) wyniki badaƒ ustalajàce zdolnoÊç bakterii opornych do opornoÊci krzy˝owej na antybiotyki stosowane w terapii chorób ludzi i zwierzàt, przeprowadzone z zastosowaniem ró˝nych grup antybiotyków, w tym nale˝àcych do tej samej grupy co dodatek paszowy;
3) wyniki z przeprowadzonych programów monitoringowych.
5. Dokumentacja bezpieczeƒstwa stosowania dodatku paszowego obejmuje potwierdzenie bezpieczeƒstwa jego stosowania dla zwierzàt docelowych,
konsumentów, pracowników zatrudnionych przy produkcji, obs∏udze lub stosowaniu dodatku paszowego
oraz dla Êrodowiska naturalnego, na podstawie aktualnego stanu wiedzy naukowej, od uzyskania zgody
na stosowanie dodatku paszowego i jego wprowadzenie do obrotu lub ostatniego przed∏u˝enia tej zgody,
przy czym przedstawia si´
1) szczegó∏owe raporty o wystàpieniu niekorzystnych skutków u zwierzàt docelowych, ludzi oraz
w Êrodowisku, a zw∏aszcza skutków nieznanych
w chwili udzielania zgody na stosowanie dodatku
paszowego i wprowadzanie do obrotu lub ostatniego przed∏u˝enia tej zgody lub skutków uprzednio znanych, których cz´stotliwoÊç wyst´powania
zwi´kszy∏a si´ od czasu ostatniej rejestracji,
z uwzgl´dnieniem charakteru szkodliwego skutku,
liczby organizmów obj´tych tym dzia∏aniem, wyników, warunków stosowania oraz oceny przyczynowoÊci wystàpienia skutku;
2) informacje na temat interakcji i zanieczyszczeƒ
krzy˝owych, które wystàpi∏y w okresie od ostatniej przeprowadzanej rejestracji;
3) informacje w zakresie monitoringu pozosta∏oÊci
dodatku paszowego, je˝eli jest to konieczne;
4) inne informacje dotyczàce bezpieczeƒstwa stosowania dodatku paszowego;
5) szczegó∏owe uzasadnienie — w przypadku braku
wymaganych danych.
Poz. 1721
VIII. Szczegó∏owe wymagania dotyczàce zakresu dokumentacji do∏àczanej do wniosku o udzielenie
zgody na stosowanie dodatku paszowego,
w przypadku wnioskodawcy innego ni˝ osoba
odpowiedzialna za wprowadzenie tego dodatku
do obrotu
1. Dodatek paszowy podlega ocenie zgodnoÊci
z danymi zawartymi w dokumentacji do∏àczonej do
wniosku z∏o˝onego przez osob´ odpowiedzialnà za
wprowadzenie dodatku paszowego do obrotu, która
uzyska∏a zgod´ na jego stosowanie.
2. Ocena zgodnoÊci danych, o której mowa
w ust. 1, obejmuje okreÊlenie
1) sk∏adu jakoÊciowego i iloÊciowego;
2) czystoÊci substancji czynnej i innych sk∏adników;
3) procesu produkcji;
4) warunków stosowania.
3. W przypadku zgodnoÊci danych, o których mowa w ust. 2, zwolnienie z przeprowadzenia badaƒ farmakologicznych, toksykologicznych i skutecznoÊci
dzia∏ania dodatku paszowego jest mo˝liwe, je˝eli
w opinii wyra˝onej w raporcie ekspertów zrezygnowano z tych badaƒ.
4. Dokumentacja ponadto zawiera
1) informacje dotyczàce identyfikacji i charakterystyki dodatku paszowego oraz warunków jego stosowania i metod post´powania analitycznego wraz
z monografià;
2) informacje wskazujàce, ˝e zakres specyfikacji parametrów fizycznych i chemicznych dodatku paszowego jest zasadniczo podobny do tego, jaki posiada zarejestrowany produkt;
3) dokumentacj´ potwierdzajàcà uprzednio okreÊlonà skutecznoÊç dodatku paszowego, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej;
4) aktualne informacje na temat rozwoju opornoÊci
przeciwbakteryjnej na podstawie wyników badaƒ
d∏ugotrwa∏ego stosowania dodatku paszowego,
wykonywanych w warunkach terenowych, za które uwa˝a si´ gospodarstwa, w których dodatek paszowy stosuje si´ rutynowo, je˝eli jest to mo˝liwe,
przez d∏ugi czas, przy czym w badaniach wykorzystuje si´ bakterie jelitowe, w tym endogenne i egzogenne bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne;
5) wyniki badaƒ ustalajàce zdolnoÊç bakterii opornych do opornoÊci krzy˝owej na antybiotyki stosowane w terapii chorób ludzi i zwierzàt, przeprowadzone z zastosowaniem ró˝nych grup antybiotyków, w tym nale˝àcych do tej samej grupy co dodatek paszowy;
6) dokumentacj´ potwierdzajàcà bezpieczeƒstwo stosowania dodatku paszowego dla zwierzàt docelowych, konsumentów Êrodków spo˝ywczych po-
chodzenia zwierz´cego, które by∏y skarmiane dodatkiem paszowym, pracowników zatrudnionych
przy produkcji, obs∏udze lub stosowaniu dodatku
paszowego lub dodatku paszowego w∏àczonego
do premiksów i pasz oraz Êrodowiska naturalne-
Poz. 1721
go, na podstawie aktualnego stanu wiedzy naukowej;
7) ustalenie zgodnoÊci okresu karencji dodatku paszowego z wartoÊcià MRL.
Za∏àcznik nr 2
SZCZEGÓ¸OWE WYMAGANIA DOTYCZÑCE ZAKRESU DOKUMENTACJI DO¸ÑCZANEJ DO WNIOSKU
O UDZIELENIE ZGODY NA STOSOWANIE DODATKU PASZOWEGO Z GRUP MIKROORGANIZMÓW
I ENZYMÓW I JEGO WPIS DO REJESTRU WSPÓLNOTOWEGO ORAZ ZAKRESU BADA¡,
KTÓRYCH WYNIKI NALE˚Y ZAMIEÂCIå W DOKUMENTACJI
I. Podsumowanie informacji zawartych w dokumentacji
Podsumowania poszczególnych cz´Êci dokumentacji dokonuje si´ w kolejnoÊci, wraz z odniesieniami
do odpowiednich stron i z uwzgl´dnieniem propozycji
obejmujàcej wszystkie warunki dotyczàce wniosku
o udzielenie zgody na stosowanie dodatku paszowego
z grup mikroorganizmów i enzymów.
II. Zakres dokumentacji zawierajàcej informacje dotyczàce identyfikacji i charakterystyki dodatku paszowego z grup mikroorganizmów i enzymów oraz
warunków jego stosowania i metod post´powania
analitycznego
1. Informacje dotyczàce identyfikacji dodatku paszowego obejmujà wskazanie
1) nazwy handlowej tego dodatku;
2) rodzaju tego dodatku okreÊlonego zgodnie z jego
podstawowà funkcjà;
3) jakoÊciowego i iloÊciowego sk∏adu tego dodatku,
w tym substancji czynnej, innych sk∏adników i zanieczyszczeƒ;
4) postaci fizycznej i wielkoÊci czàstek tego dodatku;
5) opisu procesu wytwarzania tego dodatku
z uwzgl´dnieniem specyficznych procedur procesu technologicznego;
6) opisu g∏ównych sk∏adników substancji czynnej
oraz proporcji mieszaniny, w przypadku substancji czynnej stanowiàcej mieszanin´ sk∏adników
czynnych, z których ka˝dy jest zdefiniowany.
2. Informacje dotyczàce charakterystyki substancji
czynnej dodatku paszowego obejmujà
1) nazewnictwo, w tym
a) nazw´ i opis taksonomiczny substancji czynnej
zgodnie z mi´dzynarodowym Kodem Nomenklatury — w przypadku dodatku paszowego
z grupy mikroorganizmów,
b) nazw´ substancji czynnej zgodnie z jej g∏ównà
aktywnoÊcià enzymatycznà (wed∏ug IUB/Iupac),
Einecs i numerem CAS — w przypadku dodatku
paszowego z grupy enzymów;
2) informacje obejmujàce
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów
— nazw´ i miejsce kolekcji drobnoustrojów,
uznane przez Mi´dzynarodowy Urzàd Depozytowy, gdzie szczep jest zdeponowany, oraz
numer depozytu,
— modyfikacj´ genetycznà w przypadku szczepów modyfikowanych genetycznie,
— w∏aÊciwoÊci umo˝liwiajàce identyfikacj´
szczepu, w tym pochodzenie, morfologi´ i fizjologi´ szczepu, stadium wzrostu, czynniki
wp∏ywajàce na aktywnoÊç biologicznà dodatku paszowego oraz inne informacje genetyczne,
— liczb´ jednostek formujàcych kolonie na
1 g dodatku,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów
— pochodzenie biologiczne,
— nazw´ i miejsce kolekcji drobnoustrojów,
uznane przez Mi´dzynarodowy Urzàd Depozytowy, gdzie szczep jest zdeponowany, oraz
numer depozytu w przypadku pochodzenia
mikrobiologicznego,
— modyfikacj´ genetycznà i w∏aÊciwoÊci
umo˝liwiajàce identyfikacj´ szczepu w przypadku pochodzenia mikrobiologicznego,
— metody otrzymywania chemicznie czystego
modelu substratów,
— inne cechy fizykochemiczne,
c) kopi´ kwitu depozytowego mikroorganizmu
w Mi´dzynarodowym Urz´dzie Depozytowym,
okreÊlajàcego nazw´ i opis taksonomiczny mikroorganizmu zgodnie z mi´dzynarodowym
Kodem Nomenklatury;
3) czystoÊç substancji czynnej, w tym
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów — sta∏oÊç i czystoÊç genetycznà hodowanych szczepów,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów
— identyfikacj´ i iloÊciowy sk∏ad zanieczyszczeƒ
mikrobiologicznych i chemicznych oraz potwierdzenie braku zawartoÊci substancji toksycznych pochodzàcych od organizmów wytwarzajàcych,
Poz. 1721
4) w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych, technologicznych
lub biologicznych dodatku paszowego, innych ni˝
wymienione w pkt 1—3, w tym wytrzyma∏oÊci na
rozpad lub utrat´ aktywnoÊci biologicznej w Êrodowisku przewodu pokarmowego lub in vitro;
— brak dzia∏ania przeciwbakteryjnego substancji czynnej, w iloÊci wyst´pujàcej w paszy,
5) fizykochemicznych lub biologicznych niezgodnoÊci
lub interakcji dodatku paszowego z paszami, dodatkami paszowymi dopuszczonymi do stosowania i do obrotu lub produktami leczniczymi.
— sk∏adniki nieenzymatyczne (Suma Cia∏ Sta∏ych Organicznych —TOS1));
4. Informacje dotyczàce warunków stosowania dodatku paszowego obejmujà wskazanie
4) w∏aÊciwoÊci substancji czynnej, w tym
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów — w∏aÊciwoÊci zwiàzane z identyfikacjà i zastosowaniem substancji czynnej,
w tym form´ wegetatywnà lub przetrwalnikowà, liczb´ jednostek formujàcych kolonie na
1 g dodatku,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów — optymalne pH, optymalnà temperatur´
i inne cechy fizykochemiczne;
5) opis procesu wytwarzania i oczyszczania substancji
czynnej oraz zastosowane pod∏o˝a mikrobiologiczne, z uwzgl´dnieniem zró˝nicowania sk∏adu partii.
3. Informacje dotyczàce w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych, technologicznych i biologicznych dodatku
paszowego obejmujà wskazanie
1) trwa∏oÊci dodatku paszowego, a w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów —
utraty aktywnoÊci biologicznej pod wp∏ywem
dzia∏ania czynników Êrodowiskowych, takich jak
Êwiat∏o, temperatura, pH, wilgotnoÊç i tlen,
z uwzgl´dnieniem okresu trwa∏oÊci;
2) trwa∏oÊci dodatku paszowego, a w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów —
utraty aktywnoÊci biologicznej, pod wp∏ywem
dzia∏ania czynników fizycznych, stosowanych
w procesie produkcji pasz i premiksów, takich jak
temperatura, ciÊnienie i wilgotnoÊç oraz produkty
rozpadu dodatku paszowego, powsta∏e w tych
warunkach;
3) trwa∏oÊci dodatku paszowego w warunkach przechowywania premiksów i pasz, z uwzgl´dnieniem
okresu trwa∏oÊci, w tym
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów — utraty aktywnoÊci biologicznej,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów
— produktów reakcji enzymatycznych lub chemicznych dodatku paszowego ze sk∏adnikami pasz,
— produktów rozpadu dodatku paszowego powsta∏ych w warunkach przechowywania
pasz;
———————
1) TOS (%) = 100 — (% popio∏u + % wody + % rozpuszczalni-
ków i/lub dodatków oraz sk∏adników).
1) propozycji stosowania dodatku paszowego w ˝ywieniu zwierzàt, z uwzgl´dnieniem gatunku lub
kategorii zwierzàt, rodzaju paszy, okresu stosowania dodatku paszowego i okresu karencji;
2) przeciwwskazaƒ;
3) propozycji zawartoÊci dodatku paszowego w premiksach i paszach, wyra˝onej jako jednostki aktywnoÊci biologicznej
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów — liczby jednostek formujàcych kolonie na 1 g dodatku,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów — liczby jednostek aktywnoÊci na 1 g dodatku;
4) znanych zastosowaƒ substancji czynnej dodatku
paszowego, na przyk∏ad w produkcji Êrodków spo˝ywczych, medycynie, weterynarii, rolnictwie
i przemyÊle, z uwzgl´dnieniem nazw handlowych,
wskazaƒ i przeciwwskazaƒ;
5) Êrodków ostro˝noÊci dotyczàcych wytwarzania,
obs∏ugi, stosowania i usuwania dodatku paszowego.
5. Informacje dotyczàce metod kontroli obejmujà
1) opis metod stosowanych do okreÊlenia sk∏adu dodatku paszowego, czystoÊci i w∏aÊciwoÊci substancji czynnej, procesów jej wytwarzania
i oczyszczania, w∏aÊciwoÊci dodatku paszowego
oraz jego zawartoÊci w premiksach i paszach,
o których mowa w ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3—5,
ust. 3 pkt 1—4 i ust. 4 pkt 3;
2) opis jakoÊciowych i iloÊciowych metod badaƒ analitycznych stosowanych w rutynowej kontroli zawartoÊci dodatku paszowego w premiksach i paszach;
3) informacje na temat
a) zastosowanej metody próbobrania, odzysku
procentowego, specyficznoÊci,
dok∏adnoÊci,
granicy wykrywalnoÊci, mo˝liwych interferencji, odtwarzalnoÊci,
b) norm referencyjnych substancji czynnej;
4) opis metod badaƒ analitycznych stosowanych do
izolowania, liczenia i identyfikacji dodatku paszowego w przypadku dodatku paszowego z grupy
mikroorganizmów.
III. Zakres badaƒ dotyczàcych skutecznoÊci dzia∏ania
dodatku paszowego z grup mikroorganizmów
i enzymów
1. Badania dodatku paszowego z grup mikroorganizmów i enzymów majàce na celu ustalenie jego
wp∏ywu na cechy premiksów i mieszanek paszowych,
przy czym
1) skutecznoÊç dzia∏ania dodatku paszowego wykazuje si´ za pomocà metod powszechnie uznanych,
z uwzgl´dnieniem planowanych warunków stosowania, w porównaniu z ujemnà paszà kontrolnà
oraz, je˝eli jest to mo˝liwe, z paszà zawierajàcà
dodatki paszowe technologiczne o znanej skutecznoÊci;
2) przedstawia si´ wyczerpujàce informacje dotyczàce poddanych analizie substancji czynnych, preparatów, premiksów i pasz oraz numer referencyjny
partii, zawartoÊç substancji czynnej w premiksach
i paszach oraz warunki, daty i czas trwania badaƒ;
3) informacje o wystàpieniu niekorzystnych skutków
dzia∏ania dodatku paszowego podczas badaƒ.
2. Badania wp∏ywu dodatku paszowego na produkcj´ zwierz´cà wykonywane na zwierz´tach docelowych, w porównaniu z ujemnà grupà kontrolnà zwierzàt oraz ewentualnie z dodatnià grupà kontrolnà
zwierzàt otrzymujàcà pasze zawierajàce dodatki paszowe o znanej skutecznoÊci dzia∏ania, z uwzgl´dnieniem badania zale˝noÊci efektu od dawki, obejmujà
1) w przypadku gdy substancja czynna stanowi mieszanin´ sk∏adników czynnych — uzasadnienie
obecnoÊci ka˝dego z nich;
2) informacje dotyczàce wp∏ywu dodatku paszowego na wartoÊç od˝ywczà, wzrost zwierzàt, jakoÊç
Êrodków spo˝ywczych pochodzenia zwierz´cego,
wydajnoÊç i inne parametry korzystne dla zwierz´cia, Êrodowiska, producenta lub konsumenta;
3) warunki badaƒ, przy czym szczegó∏owe sprawozdania z wykonanych badaƒ przedstawia si´ oddzielnie, z uwzgl´dnieniem oceny statystycznej
i zastosowanych metod, obejmujàce wskazanie
a) zwierzàt u˝ytych w badaniach, z wyszczególnieniem gatunku, rasy, wieku, p∏ci oraz opisem
procedury identyfikacyjnej,
b) liczby testów i grup kontrolnych oraz liczby
zwierzàt w ka˝dej grupie, przy czym liczba zwierzàt badanych obu p∏ci powinna zapewniaç
mo˝liwoÊç analizy statystycznej,
c) zawartoÊci substancji czynnej oraz innych substancji u˝ytych dla celów porównawczych w paszy, ustalonych na podstawie uznanych metod
badaƒ analitycznych oraz numeru referencyjnego partii, w tym jakoÊciowego i iloÊciowego sk∏adu diety, z wyszczególnieniem u˝ytych sk∏adników, wartoÊci ˝ywieniowej i energetycznej,
d) miejsca badaƒ, stanu fizjologicznego i stanu
ogólnego zdrowia zwierzàt, warunków ˝ywienia
Poz. 1721
i chowu oraz metod skarmiania, w tym metod
kontroli i Êrodków ostro˝noÊci majàcych na celu unikni´cie krzy˝owego zanieczyszczenia grup
kontrolnych, w szczególnoÊci w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów,
e) daty i dok∏adnego czasu trwania badaƒ oraz daty i charakteru wykonanych badaƒ,
f) niekorzystnych efektów, które wystàpi∏y w czasie doÊwiadczenia, i okresu ich wyst´powania.
3. Badania majàce na celu ustalenie jakoÊci zdrowotnej Êrodków spo˝ywczych pochodzàcych od zwierzàt, którym podawano dodatek paszowy.
IV. Zakres badaƒ dotyczàcych bezpieczeƒstwa dodatku paszowego z grup mikroorganizmów i enzymów
1. Badania wykonywane na zwierz´tach docelowych obejmujà
1) badania toksykologiczne obejmujàce badania tolerancji majàce na celu ustalenie marginesu bezpieczeƒstwa dodatku paszowego, za który uwa˝a
si´ margines mi´dzy maksymalnym poziomem
zalecanej dawki w paszach a minimalnym poziomem powodujàcym niekorzystne efekty;
2) badania mikrobiologiczne majàce na celu ustalenie bezpieczeƒstwa mikrobiologicznego dodatku
paszowego, obejmujàce
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów badania ustalajàce
— opornoÊç krzy˝owà na antybiotyki stosowane w terapii oraz wartoÊç MIC dla drobnoustrojów odznaczajàcych si´ opornoÊcià
chromosomowà, które powsta∏y w Êrodowisku in vitro, oraz pod∏o˝e genetyczne tej
opornoÊci,
— zdolnoÊç do selekcji czynników przenoszàcych opornoÊç, przy czym badanie przeprowadza si´ w warunkach terenowych na zwierz´tach docelowych, oraz badanie ustalajàce
zdolnoÊç ewentualnie wykrytego plazmidu R do przenoszenia opornoÊci na kilka antybiotyków,
— wp∏yw na mikroflor´ i kolonizacj´ przewodu
pokarmowego,
— opornoÊç na antybiotyki,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów badania ustalajàce wp∏yw na mikroflor´
przewodu pokarmowego,
c) w przypadku substancji czynnych pochodzenia
mikrobiologicznego, takich jak enzymy, badania
ustalajàce liczb´ jednostek formujàcych kolonie
danego mikroorganizmu na 1 g dodatku.
2. Badania biologiczne wykonywane na zwierz´tach laboratoryjnych, przeprowadzane z u˝yciem substancji czynnej, ze starannym wyborem zwierzàt do
badaƒ, u których metabolizm danego dodatku paszo-
wego b´dzie przebiega∏ podobnie do metabolizmu ludzi lub zwierzàt docelowych, z uwzgl´dnieniem szczegó∏owych informacji oraz oceny statystycznej, dotyczàcych warunków doÊwiadczalnych, w tym: gatunku
zwierzàt, liczby testów i grup kontrolnych, iloÊci podawanej dawki, sk∏adu diety i wyników analizy paszy,
warunków chowu, dok∏adnego czasu trwania badaƒ,
daty wykonywanych badaƒ, ÊmiertelnoÊci, zmian chorobowych i histopatologicznych, które zaobserwowano u badanych zwierzàt wraz z okreÊleniem czasu ich
wystàpienia, obejmujà
1) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów — badania toksycznoÊci ostrej, w tym ostre
dzia∏anie inhalacyjne, ostre dra˝nienie skóry, je˝eli jest to konieczne, ostre dra˝nienie b∏on Êluzowych oraz uczulanie skóry, w celu oceny ewentualnego zagro˝enia dla zdrowia ludzi, zwiàzanego
z obs∏ugà dodatku paszowego;
2) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów pochodzenia mikrobiologicznego badanie
dzia∏ania mutagennego, w tym badanie dotyczàce
mutacji genów, wyst´pujàcych u bakterii, oraz
uszkodzenia chromosomów, je˝eli jest to mo˝liwe,
przeprowadzone in vitro, przy czym
a) badania przeprowadza si´ na partii pochodzàcej
z oczyszczonego produktu fermentacji przed dodaniem noÊników, rozpuszczalników i innych
substancji, zgodnie ze wskazówkami ustalonymi przez uznane instytucje mi´dzynarodowe,
przy czym ze wzgl´du na skutki wywo∏ywane na
poziomie komórkowym przez bia∏kopodobny
charakter i enzymatycznà aktywnoÊç niektórych
preparatów enzymatycznych, przeprowadza si´
modyfikacje standardowych protoko∏ów badaƒ,
w szczególnoÊci w przypadku testów in vitro, do
których do∏àcza si´ uzasadnienie,
b) badania majà na celu ustalenie reakcji toksycznych oraz skutków genotoksycznych, przy czym
w celu okreÊlenia substancji toksycznych przeprowadza si´ ∏àcznà analiz´ wyników badaƒ
i informacji ogólnych,
c) sprawozdanie z badaƒ toksykologicznych zawiera odpowiednià dokumentacj´ potwierdzajàcà
wykonanie badaƒ na substancji stanowiàcej
sk∏adnik produktu handlowego;
4) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów pochodzenia mikrobiologicznego — badanie
toksycznoÊci podprzewlek∏ej, przeprowadzone na
gryzoniach, przy czym czas badania po podaniu
doustnym wynosi 90 dni;
5) inne badania toksykologiczne, przeprowadzane
w celu dostarczenia dodatkowych informacji, majàcych znaczenie dla oceny dodatku paszowego.
3. Zakres badaƒ, o których mowa w ust. 1 i 2, powinien umo˝liwiaç ocen´
1) bezpieczeƒstwa stosowania dodatku paszowego
u zwierzàt docelowych;
Poz. 1721
2) zagro˝enia dla pracowników zatrudnionych przy
produkcji, obs∏udze lub stosowaniu dodatku paszowego lub dodatku paszowego w∏àczonego do
premiksów i pasz, wynikajàcego z dzia∏ania na ich
uk∏ad oddechowy, oczy i skór´;
3) ewentualnego zagro˝enia dla zwierzàt, innych ni˝
docelowe.
4. W przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów lub enzymów oraz dodatku paszowego z grupy enzymów pochodzenia mikrobiologicznego przedstawia si´ nast´pujàce informacje
1) potwierdzenie bezpieczeƒstwa mikrobiologicznego i toksykologicznego mikroorganizmu lub organizmu wytwarzajàcego dla zwierzàt docelowych
w proponowanych warunkach stosowania;
2) wyniki badaƒ bezpieczeƒstwa, je˝eli nie zostanie
przekazana odpowiednia dokumentacja;
3) wyniki badaƒ tolerancji przeprowadzonych na
zwierz´tach docelowych — w przypadku dodatku
paszowego z grupy mikroorganizmów.
V. Wzór monografii dodatku paszowego z grup mikroorganizmów i enzymów
1. Identyfikacja dodatku paszowego zawiera wskazanie
1) nazwy handlowej dodatku paszowego;
2) rodzaju dodatku paszowego okreÊlonego zgodnie
z jego podstawowà funkcjà;
3) jakoÊciowego i iloÊciowego sk∏adu dodatku paszowego, z uwzgl´dnieniem: substancji czynnych,
innych sk∏adników, zanieczyszczeƒ;
4) postaci fizycznej dodatku paszowego, wielkoÊci
czàstek;
5) opisu specyficznych procedur procesu technologicznego;
6) opisu poszczególnych sk∏adników substancji czynnej oraz proporcji mieszaniny, w przypadku substancji czynnej stanowiàcej mieszanin´ sk∏adników czynnych, z których ka˝dy jest zdefiniowany.
2. Charakterystyka substancji czynnej zawiera
wskazanie
1) nazewnictwa obejmujàcego
a) nazw´ i opis taksonomiczny substancji czynnej
zgodnie z mi´dzynarodowym Kodem Nomenklatury — w przypadku dodatku paszowego
z grupy mikroorganizmów,
b) nazw´ substancji czynnej zgodnie z jej g∏ównà
aktywnoÊcià enzymatycznà (wed∏ug IUB/Iupac,
Einecs i numer CAS) — w przypadku dodatku
paszowego z grupy enzymów;
2) informacji obejmujàcych
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów
— nazw´ i miejsce kolekcji drobnoustrojów,
uznane przez Mi´dzynarodowy Urzàd Depozytowy, gdzie szczep jest zdeponowany, oraz
numer depozytu,
— modyfikacj´ genetycznà, w przypadku szczepów modyfikowanych genetycznie,
— w∏aÊciwoÊci
szczepu;
umo˝liwiajàce
identyfikacj´
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów
— pochodzenie biologiczne,
— nazw´ i miejsce kolekcji drobnoustrojów,
uznane przez Mi´dzynarodowy Urzàd Depozytowy, gdzie szczep jest zdeponowany, oraz
numer depozytu w przypadku pochodzenia
mikrobiologicznego,
— modyfikacj´ genetycznà i w∏aÊciwoÊci umo˝liwiajàce identyfikacj´ szczepu, w przypadku
pochodzenia mikrobiologicznego,
— metody otrzymywania chemicznie czystego
modelu substratów,
— inne cechy fizykochemiczne;
3) czystoÊci substancji czynnej, w tym
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów — sta∏oÊci i czystoÊci genetycznej hodowanych szczepów,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów
— identyfikacj´ i iloÊciowy sk∏ad zanieczyszczeƒ mikrobiologicznych i chemicznych oraz
potwierdzenie braku zawartoÊci substancji
toksycznych pochodzàcych od organizmów
wytwarzajàcych,
— brak dzia∏ania przeciwbakteryjnego substancji czynnej, w iloÊci wyst´pujàcej w paszy,
— sk∏adniki nieenzymatyczne (Suma Cia∏ Sta∏ych Organicznych —TOS);
4) w∏aÊciwoÊci substancji czynnej, w szczególnoÊci
a) w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów — w∏aÊciwoÊci zwiàzane z identyfikacjà i zastosowaniem substancji czynnej,
w tym formà wegetatywnà lub przetrwalnikowà,
liczbà jednostek formujàcych kolonie na 1 g dodatku,
b) w przypadku dodatku paszowego z grupy enzymów — optymalnego pH, optymalnej temperatury i innych w∏aÊciwoÊci.
Poz. 1721
3. W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne, technologiczne
i biologiczne dodatku paszowego obejmujà wskazanie
1) trwa∏oÊci dodatku paszowego, a w przypadku dodatku paszowego z grupy mikroorganizmów —
utraty aktywnoÊci biologicznej
a) pod wp∏ywem dzia∏ania czynników Êrodowiskowych, takich jak Êwiat∏o, temperatura, pH,
wilgotnoÊç i tlen, z uwzgl´dnieniem okresu
trwa∏oÊci,
b) pod wp∏ywem dzia∏ania czynników fizycznych,
stosowanych w procesie produkcji pasz i premiksów, takich jak temperatura, ciÊnienie i wilgotnoÊç oraz produkty rozpadu dodatku paszowego, powsta∏e w tych warunkach,
c) w warunkach przechowywania premiksów i pasz,
z uwzgl´dnieniem okresu trwa∏oÊci;
2) w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych, technologicznych
lub biologicznych dodatku paszowego, innych ni˝
wymienione w pkt 1, wytrzyma∏oÊci na rozpad lub
utraty aktywnoÊci biologicznej w Êrodowisku przewodu pokarmowego lub in vitro;
3) fizykochemicznych lub biologicznych niezgodnoÊci lub interakcji dodatku paszowego z paszami,
dodatkami paszowymi dopuszczonymi do stosowania i do obrotu lub produktami leczniczymi.
4. Metody kontroli zwierajà
1) opis metod stosowanych do okreÊlenia sk∏adu dodatku paszowego, czystoÊci i w∏aÊciwoÊci substancji czynnej oraz w∏aÊciwoÊci dodatku paszowego, o których mowa w ust. 1 pkt 3, ust. 2 pkt 3
i 4, ust. 3 pkt 1 lit. a i b;
2) êród∏o opublikowanych danych dotyczàcych metod opisanych w ust. 4, wraz z kopiami zawierajàcymi te metody.
5. W∏aÊciwoÊci biologiczne dodatku paszowego
obejmujà
1) wp∏yw dodatku paszowego na wartoÊç od˝ywczà,
wzrost zwierzàt, jakoÊç produktów pochodzenia
zwierz´cego, wydajnoÊç i inne parametry korzystne dla zwierz´cia, Êrodowiska naturalnego, producenta lub konsumenta;
2) przeciwwskazania oraz Êrodki ostro˝noÊci i interakcje biologiczne, wraz z uzasadnieniem.
6. Inne w∏aÊciwoÊci dodatku paszowego umo˝liwiajàce jego identyfikacj´.
1721
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)
z dnia 7 lipca 2004 r.
w sprawie wymagaƒ dotyczàcych dokumentacji do∏àczanej do wniosku o udzielenie zgody na stosowanie
dodatku paszowego2)
Na podstawie art. 30i ustawy z dnia 23 sierpnia
2001 r. o Êrodkach ˝ywienia zwierzàt (Dz. U. Nr 123,
poz. 1350, z 2003 r. Nr 122, poz. 1144 i Nr 208,
poz. 2020 oraz z 2004 r. Nr 91, poz. 877) zarzàdza si´,
co nast´puje