Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie lotniczych urządzeń naziemnych
Table of Provisions (79)
Statutory Text (79 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) zasady klasyfikacji lotniczych urzàdzeƒ naziemnych;
2) warunki techniczne, jakie powinny spe∏niaç lotnicze urzàdzenia naziemne, oraz warunki ich eksploatacji.
§ 2. 1. W stosunku do urzàdzeƒ naziemnych wykorzystywanych przez lotnictwo wojskowe oraz lotnictwo wojskowe paƒstw obcych nie stosuje si´ przepisów § 5, § 10, 11 ust. 1, § 12, ust. 1 i 3, § 14, 16, 17, 18,
19, ust. 1 pkt 3, § 21, 33 ust. 1, 2 i 4, § 34, 46, 50, ust. 5,
§ 56 ust. 9 i 12, § 57 ust. 1 i 2, § 58, 59 ust. 6, § 60, 61,
62 ust. 1 pkt 6 i ust. 4 pkt 2, § 63 ust. 1, 2, 5—7, § 64,
66 ust. 5 i 7, § 67 ust. 1, § 68 ust. 4, § 69 ust. 3—5,
§ 70 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 pkt 2, § 73, 74 ust. 2 pkt 3
oraz ust. 3, § 75 ust. 3, § 76 ust. 4, § 77 ust. 1 pkt 3 i 5
oraz ust. 2, 4 i 5, § 79 ust. 4, § 80 ust. 2, § 81 ust. 1,
§ 83 ust. 1, § 87 ust. 1, § 88, 89 ust. 2—4, § 91 ust. 1
i ust. 4—6, § 94 ust. 1, § 95 ust. 3.
2. W odniesieniu do urzàdzeƒ, o których mowa
w ust. 1, kompetencje Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego wykonujà w∏aÊciwe organy wojskowe.
§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia i skróty
oznaczajà
———————
1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà-
dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 maja 2004 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra
Infrastruktury (Dz. U. Nr 106, poz. 1121).
2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy 1993/65/EWG z dnia 19 lipca 1993 r.
w sprawie definicji i korzystania ze zgodnych specyfikacji
technicznych dla zamówieƒ na sprz´t i systemy zarzàdzania ruchem powietrznym (Dz. Urz. WE L 187, z 29.07.1993,
z póên. zm.) oraz dyrektywy 97/15/WE z dnia 25 marca
1997 r. w sprawie przyj´cia norm Eurocontrol oraz zmieniajàcej dyrektyw´ Rady 93/65/EWG w sprawie definicji
i korzystania ze zgodnych specyfikacji technicznych dla zamówieƒ na sprz´t i systemy zarzàdzania ruchem powietrznym (Dz. Urz. WE L 95, z 10.04.1997). Dane dotyczàce
og∏oszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone
w niniejszym rozporzàdzeniu, dotyczà og∏oszenia tych aktów w Dzienniku Urz´dowym Unii Europejskiej — wydanie specjalne.
3) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2003 r. Nr 210, poz. 2036 oraz z 2004 r. Nr 54, poz. 535,
Nr 96, poz. 959 i Nr 99, poz. 1002.
3) AFTN — (Aeronautical Fixed Telecommunication
Network) — sta∏à telekomunikacyjnà sieç lotnicza;
4) AIP — (Aeronautical Information Publication) —
zbiór informacji lotniczych;
5) AIRAC — (Aeronautical Information Regulation
And Control) — regulacj´ i kontrol´ rozpowszechniania informacji lotniczej;
6) APW — (Area Proximity Warning) — ostrze˝enie
o zbli˝aniu si´ statku powietrznego do strefy;
7) ASR — (Approach Surveillance Radar) — radar
pierwotny kontroli zbli˝ania;
8) ATC — (Air Traffic Control) — kontrol´ ruchu lotniczego;
9) ATIS — (Automatic Terminal Information Service)
— s∏u˝b´ automatycznej informacji lotniczej;
10) ATM System — (Air Traffic Management System)
— system zarzàdzania ruchem lotniczym — okreÊlenie u˝ywane równie˝ dla systemu przetwarzania i zobrazowania danych o sytuacji powietrznej;
11) BITE — (Build-In Test Equipment) — wbudowane
systemy testujàce;
12) CAVOK — widzialnoÊç, chmury i pogoda w chwili
obserwacji sà lepsze ni˝ zalecane wartoÊci lub warunki;
13) CVOR — (Conventional Very High Frequency
Omnidirectional Radio Range) — konwencjonalnà
radiolatarni´ ogólnokierunkowà VHF;
14) D8PSK (Differentional Eight Phase Shift Keying) —
ró˝nicowe kluczowanie fazy;
15) DME — (Distance Measuring Equipment) — urzàdzenie do pomiaru odleg∏oÊci (radioodleg∏oÊciomierz);
16) DME/N — radioodleg∏oÊciomierz wykorzystywany
w nawigacji trasowej lub nawigacji w TMA;
17) DSB-AM — Double Sideband Amplitude Modulation) — emisj´ dwuwst´gowà z modulacjà amplitudy;
18) DVOR — (Doppler Very High Frequency Omnidirectional Radio Range) — dopplerowskà radiolatarni´ ogólnokierunkowà VHF;
38) plot — symboliczne zobrazowanie pojedynczej pozycji obiektu, wykrytego przez pojedynczy radar
(pierwotny lub wtórny);
19) ECAC — (European Civil Aviation Conference) —
Europejskà Konferencj´ Lotnictwa Cywilnego;
39) PSR — (Position Serach Radar) — radar pierwotny;
20) EUROCONTROL — europejskà organizacj´ do
spraw bezpieczeƒstwa ˝eglugi powietrznej;
21) FAA — (Federal Aviation Administration) — federalne w∏adze lotnictwa USA;
22) FMG — (Frequency Managment Group) — zespó∏
zarzàdzania cz´stotliwoÊciami;
23) GFSK — (Gaussian Frequency Shift Keying) — rodzaj modulacji;
24) ICAO — (International Civil Aviation Organization)
— Mi´dzynarodowà Organizacj´ Lotnictwa Cywilnego;
40) QFE — (Atmospheric pressure at aerodrome elevation) — wartoÊç ciÊnienia, w stosunku do której
wysokoÊciomierz statku powietrznego jest ustawiony tak, ˝e b´dzie wskazywa∏ wysokoÊç zero,
kiedy statek powietrzny znajdzie si´ na ziemi
w punkcie, gdzie jest mierzona oficjalna wysokoÊç
lotniska;
41) QNH — wartoÊç ciÊnienia, w stosunku do której
wysokoÊciomierz statku powietrznego jest ustawiony tak, ˝e b´dzie wskazywaç bezwzgl´dnà wysokoÊç lotniska nad poziomem morza, kiedy statek
powietrzny znajdzie si´ na ziemi na tym lotnisku;
42) RH — (relative humidity) — wilgotnoÊç wzgl´dnà;
25) ILS — (Instrument Landing System) — system làdowania wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów;
43) RSLS — (Receiver Side Lobe Suppression) — t∏umienie zapytaƒ listkami bocznymi w cz´Êci odbiorczej;
26) ISLS — (Interrogator Side Lobe Suppression) —
t∏umienie zapytaƒ listkami bocznymi w cz´Êci
nadawczej;
44) RVR — (Runway Visual Range) — widzialnoÊç
wzd∏u˝ drogi startowej;
27) ITU — (International Telecommunication Union)
— Mi´dzynarodowy Zwiàzek Telekomunikacyjny;
45) Site Acceptance Test — dokumentacj´ uzyskania
Êwiadectwa sprawnoÊci systemu oraz dok∏adnoÊci
poszczególnych elementów;
28) MOC — minimalne przewy˝szenia nad przeszkodami;
29) MOR — (Meteorological Optical Range) — meteorologiczny zasi´g optyczny;
30) MSAW — (Minimum Safe Altitude Warning) —
ostrze˝enie o osiàgni´ciu minimalnej bezpiecznej
wysokoÊci;
31) MSK (Minimum Shift Keying) — kluczowanie minimalne;
32) MTBF — (Mean Time Between Failures) — Êredni
czas pomi´dzy usterkami;
33) MTBO — (Mean Time Between Outages) — Êredni
czas pomi´dzy wy∏àczeniami;
34) MTCA — (Medium-Term Conflict Alert) — Êrednioterminowy alert o mo˝liwoÊci konfliktu;
35) NDB — (Non Directional Beacon) — radiolatarni´
bezkierunkowà;
36) NOTAM — (Notice To Airmen) — wiadomoÊç rozpowszechnianà za pomocà Êrodków telekomunikacyjnych, zawierajàcà informacje o ustanowieniu, stanie lub zmianach urzàdzeƒ lotniczych, s∏u˝bach, procedurach, a tak˝e o niebezpieczeƒstwie,
których znajomoÊç we w∏aÊciwym czasie jest istotna dla personelu zwiàzanego z operacjami lotniczymi;
37) OLDI — (On-line Data Interchange) — wymian´
danych w czasie rzeczywistym;
46) SPI — (Special Position Identifier) — impuls specjalnego identyfikatora pozycji;
47) SSR — (Secondary Surveilance Radar) — radar
wtórny dozorowania;
48) STC — (Sensitivity Time Control) — kontrol´ czu∏oÊci w funkcji czasu;
49) STCA — (Short-Term Conflict Alert) — krótkoterminowy alert o mo˝liwoÊci konfliktu;
50) TMA — (Terminal Control Area) — rejon kontrolowany lotniska lub w´z∏a lotnisk;
51) trak — symboliczne zobrazowanie pojedynczej pozycji obiektu, uzyskane w wyniku systemowej obróbki informacji o pozycji tego obiektu, dostarczonych przez wszystkie radary danego systemu
w czasie jednego odÊwie˝enia zobrazowania;
52) ULC — Urzàd Lotnictwa Cywilnego;
53) UPS — (Uninterruptible Power Supply) — bezprzerwowe êród∏o zasilania;
54) URTiP — Urzàd Regulacji Telekomunikacji i Poczty;
55) VDL — VHF Digital Link — ∏àcze cyfrowe VHF;
56) VHF — (Very High Frequency) — bardzo wielkà
cz´stotliwoÊç;
57) VOLMET — (Meteorological information for aircraft in flight) — informacje meteorologiczne dla
statków powietrznych w locie;
58) WFS — wspó∏czynnik fali stojàcej;
59) integralnoÊç systemu — cech´ odnoszàcà si´ do
zaufania rzetelnoÊci informacji dostarczanej przez
urzàdzenie; poziom integralnoÊci ILS — wyra˝a si´
jako prawdopodobieƒstwo niewypromieniowania
fa∏szywego sygna∏u;
60) monitor wykonawczy — monitor, który po wykryciu alarmu podejmuje stosowne dzia∏anie, polegajàce w szczególnoÊci na
— przejÊciu na zestaw rezerwowy,
— wy∏àczeniu urzàdzenia z pracy;
61) strefa krytyczna — stref´ o okreÊlonych wymiarach
wokó∏ systemu antenowego radiolatarni kierunku
i Êcie˝ki schodzenia, w której zabroniony jest ruch
pojazdom, w tym równie˝ powietrznym, w trakcie
wykonywania operacji podejÊcia na ILS-a;
62) strefa wra˝liwa — stref´ rozciàgajàcà si´ poza stref´ krytycznà, w której parkowanie lub ruch pojazdów, w tym powietrznych, jest kontrolowany w celu zabezpieczenia sygna∏u ILS przed jego zak∏óceniem w trakcie wykonywania operacji podejÊcia
wed∏ug ILS;
63) za∏àcznik ICAO — odpowiedni przyj´ty przez Mi´dzynarodowà Organizacj´ Lotnictwa Cywilnego
(ICAO) za∏àcznik do Konwencji o mi´dzynarodowym lotnictwie cywilnym, podpisanej w Chicago
dnia 7 grudnia 1944 r. (Dz. U. z 1959 r. Nr 35, poz.
212 i 214, z póên. zm.4)).
Poz. 1444
DSB-AM, oznaczone jako 6K80A3EJN dla odst´pu
mi´dzykana∏owego 25 kHz oraz 6K00A3EJN dla
odst´pu mi´dzykana∏owego 8.33 kHz;
2) urzàdzenia transmisji danych w radiokomunikacji
lotniczej (radiostacje) — zaprojektowane do pracy
w przedziale cz´stotliwoÊci 117.975 MHz—
137.000 MHz. Najni˝szà przydzielonà cz´stotliwoÊcià
jest
118.000
MHz,
zaÊ
najwy˝szà
136.975 MHz. W celu transmisji danych w radiokomunikacji lotniczej wykorzystuje si´ nast´pujàce
rodzaje emisji, oznaczone odpowiednio jako
a) 13K0A2DAN dla systemu ACARS wykorzystujàcego modulacj´ MSK,
b) 14K0G1D dla VDL Mode 2 wykorzystujàcego
modulacj´ D8PSK,
c) 13K0F7D dla VDL Mode 4 wykorzystujàcego
modulacj´ GFSK.
§ 6. Do urzàdzeƒ radionawigacyjnych zalicza si´
urzàdzenia przeznaczone do prowadzenia statku powietrznego okreÊlonà trasà do punktu przeznaczenia.
§ 7. Do urzàdzeƒ radiolokacyjnych zalicza si´ urzàdzenia przeznaczone do okreÊlania pozycji statku powietrznego w przestrzeni powietrznej przy pomocy
wspó∏rz´dnych p∏askich (odleg∏oÊci i azymutu).
§ 8. 1. Do wzrokowych pomocy nawigacyjnych zalicza si´ urzàdzenia
1) systemów oÊwietlenia podejÊç do làdowania;
2) systemów oÊwietlenia dróg startowych i ko∏owania;
§ 4. Podmiot dokonujàcy zakupu systemu ∏àcznoÊci, nawigacji i kontroli okreÊla specyfikacj´ technicznà tego sprz´tu, korzystajàc z przepisów okreÊlonych
przez organizacj´ Eurocontrol.
Rozdzia∏ 2
Zasady klasyfikacji urzàdzeƒ
§ 5. 1. Do urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych zalicza
si´ urzàdzenia przeznaczone do ∏àcznoÊci organów
kontroli ruchu lotniczego z za∏ogami statków powietrznych, nadajniki s∏u˝b informacji lotniczej i komunikatu
operacyjnego.
2. Ze wzgl´du na rodzaj i charakterystyk´ urzàdzenia radiokomunikacyjne dzieli si´ na
1) urzàdzenia g∏osowej radiokomunikacji lotniczej
(radiostacje) — zaprojektowane do pracy w przedziale cz´stotliwoÊci 117.975 MHz—137.000 MHz.
Najni˝szà przydzielonà cz´stotliwoÊcià jest
118.000 MHz, zaÊ najwy˝szà 136.975 MHz. Do celu
g∏osowej radiokomunikacji lotniczej wykorzystuje
si´ emisj´ dwuwst´gowà z modulacjà amplitudy
———————
3) precyzyjne wskaêniki Êcie˝ki schodzenia;
4) sterowania systemami oÊwietlenia nawigacyjnego.
2. Warunki techniczne dla wzrokowych pomocy
nawigacyjnych okreÊla za∏àcznik nr 14 ICAO.
3. Warunki eksploatacyjne dla wzrokowych pomocy nawigacyjnych okreÊlajà przepisy o warunkach eksploatacji lotnisk.
§ 9. Do automatycznych systemów pomiarowych
parametrów meteorologicznych zalicza si´ urzàdzenia
przeznaczone do pomiarów stanu atmosfery w celu
okreÊlania danych i informacji meteorologicznych
z lotniska dla u˝ytkowników, a w szczególnoÊci s∏u˝b
ruchu lotniczego i za∏óg statków powietrznych.
Rozdzia∏ 3
Warunki techniczne i eksploatacyjne
dla urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych
4) Zmiany wymienionej umowy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
§ 10. Sprz´t i systemy naziemnych urzàdzeƒ radiokomunikacji g∏osowej w paÊmie VHF oraz transmisji
danych powinny byç zgodne z wymaganiami opisanymi w za∏àczniku nr 10 i za∏àczniku nr 11 ICAO.
z 1963 r. Nr 24, poz. 137 i 138, z 1969 r. Nr 27, poz. 210
i 211, z 1976 r. Nr 21, poz. 130 i 131, Nr 32, poz. 188 i 189
i Nr 39, poz. 227 i 228, z 1984 r. Nr 39, poz. 199 i 200,
z 2000 r. Nr 39, poz. 446 i 447, z 2002 r. Nr 58, poz. 527
i 528 oraz z 2003 r. Nr 78, poz. 700 i 701.
§ 11. 1. Parametry urzàdzeƒ nadawczych i odbiorczych okreÊla Prezes Urz´du Regulacji Telekomunikacji i Poczty, zwany dalej „Prezesem URTiP” poprzez wydanie Êwiadectwa homologacji potwierdzajà-
cego dopuszczenie urzàdzenia do u˝ytkowania, umo˝liwiajàcego otrzymanie pozwolenia na u˝ytkowanie
naziemnych stacji radiokomunikacyjnych.
2. Radiostacje powinny byç eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem.
§ 12. 1. Anteny odbiorcze stosowane w lotniczych
radiostacjach naziemnych powinny zapewniaç polaryzacj´ pionowà, posiadaç dookolnà charakterystyk´
promieniowania lub kierunkowà w zastosowaniach
specjalnych.
2. WFS w zakresie pracy 118.000—137.000 MHz
nie mo˝e byç gorszy ni˝ 2:1.
3. Anteny powinny charakteryzowaç si´ mo˝liwoÊcià wypromieniowania mocy nie mniejszej ni˝ wpisana w pozwoleniu wydanym przez Prezesa URTiP.
4. Antena lub system antenowy powinien byç zaprojektowany z uwzgl´dnieniem ekstremalnych warunków pogodowych oraz byç odporny na obcià˝enia
wiatrem, o pr´dkoÊci do 160 km/h.
5. Antena lub system antenowy powinien byç zaprojektowany z uwzgl´dnieniem obowiàzujàcych przepisów odpornoÊci na wy∏adowania atmosferyczne.
6. Dopuszcza si´ wykorzystywanie jednej anteny
przez kilka urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych jednoczeÊnie.
Poz. 1444
2. Wyró˝nia si´ nast´pujàce rodzaje kontroli z powietrza
1) kontrola komisyjna — szczegó∏owa kontrola z powietrza majàca na celu potwierdzenie spe∏nienia
przez sygna∏ w przestrzeni powietrznej norm przewidzianych dla danego urzàdzenia. Wyniki tej kontroli skorelowane z wynikami kontroli na ziemi stanowià podstaw´ do certyfikacji urzàdzenia;
2) kontrola kategoryzujàca — ma za zadanie potwierdziç, ˝e sygna∏ w przestrzeni powietrznej spe∏nia
normy przewidziane dla wy˝szej kategorii;
3) kontrola okresowa — kontrola z powietrza, wykonywana w regularnych odst´pach czasu, majàca
na celu potwierdzenie, ˝e sygna∏ w przestrzeni powietrznej spe∏nia normy przewidziane dla danej
kategorii urzàdzenia;
4) kontrola doraêna — kontrola z powietrza, wykonywana po zaistnia∏ym wypadku lotniczym lub na
˝àdanie operatora z powodu niesprawnoÊci urzàdzenia oraz po wymianie podstawowych elementów systemu, w szczególnoÊci anteny i nadajnika.
Sprawdzeniu podlegajà parametry, które majà lub
mog∏y mieç wp∏yw na prac´ urzàdzenia. Je˝eli
uzasadniajà to wzgl´dy ekonomiczne, zamiast
kontroli doraênej mo˝na wykonaç kontrol´ okresowà.
7. Warunki instalacji powinny byç zgodne z zaleceniami producenta.
3. W przypadku gdy poszczególne rodzaje kontroli
majà byç wykonywane w jednym czasie, w pierwszej
kolejnoÊci wykonuje si´ kontrole doraêne.
§ 13. Operator urzàdzeƒ radiokomunikacyjnych
okreÊla, na podstawie zaleceƒ producenta, cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych.
§ 17. W wyniku przeprowadzonej kontroli inspektor pok∏adowy przydziela kontrolowanemu urzàdzeniu
radionawigacyjnemu jednà z nast´pujàcych klas
§ 14. 1. Warunkiem eksploatacji urzàdzenia radiokomunikacyjnego jest uzyskanie zezwolenia Prezesa
ULC na oddanie tego urzàdzenia do u˝ytku operacyjnego.
1) BEZ OGRANICZE¡ — sygna∏ w przestrzeni powietrznej spe∏nia wszystkie normy zawarte w niniejszym rozporzàdzeniu;
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´
na wniosek z∏o˝ony do Prezesa ULC, do którego za∏àcza si´ nast´pujàce dokumenty
1) protokó∏ w sprawie przekazania urzàdzenia do
u˝ytku;
2) pozwolenie radiowe na u˝ywanie naziemnej radiostacji lotniczej wydane przez Prezesa URTiP.
§ 15. Cz´stotliwoÊci dla lotniczych urzàdzeƒ naziemnych powinny byç planowane i wyznaczane oraz
kryteria ich separacji przyjmowane zgodnie z za∏àcznikiem nr 10 ICAO.
Rozdzia∏ 4
Warunki techniczne i eksploatacyjne
dla urzàdzeƒ radionawigacyjnych
§ 16. 1. W celu stwierdzenia w∏aÊciwej eksploatacji
urzàdzeƒ radionawigacyjnych przeprowadza si´ kontrole z powietrza.
2) Z OGRANICZENIAMI — sygna∏ w przestrzeni powietrznej nie spe∏nia ustalonych w niniejszym rozporzàdzeniu norm w sektorach pokrycia, ale
w okreÊlonej strefie jest bezpieczny dla u˝ytkownika. Obszary niespe∏niajàce norm powinny zostaç
opublikowane w AIP;
3) NIEU˚YTECZNE — sygna∏ w przestrzeni powietrznej nie spe∏nia ˝adnych norm zawartych w niniejszym rozporzàdzeniu lub jest niestabilny. Urzàdzenie nie nadaje si´ do wykorzystania operacyjnego.
§ 18. 1. Warunkiem eksploatacji urzàdzenia radionawigacyjnego jest uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC
na oddanie tego urzàdzenia do u˝ytku operacyjnego.
2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wydaje si´
na wniosek z∏o˝ony do Prezesa ULC, do którego za∏àcza si´ nast´pujàce dokumenty
1) protokó∏ w sprawie przekazania do u˝ytku nowo
oddawanego urzàdzenia;
2) protoko∏y z kontroli urzàdzenia z powietrza;
3) protoko∏y z kontroli nowo opracowanych procedur
podejÊcia;
§ 23. Ciàg∏oÊç pracy systemu ILS okreÊla si´ na
podstawie obliczonych wspó∏czynników MTBO i MTBF.
4) pozwolenie radiowe na u˝ywanie nowo oddanej
naziemnej stacji lotniczej, wydane przez Prezesa
URTiP.
§ 24. 1. Konstrukcja i sposób dzia∏ania systemu
monitorów systemu ILS powinny pozwoliç na wy∏àczenie urzàdzenia systemu ILS nawet w przypadku
awarii samego systemu monitorów.
§ 19. 1. System ILS zaliczany do urzàdzeƒ radionawigacyjnych sk∏ada si´ z nast´pujàcych elementów
1) radiolatarni kierunku pracujàcej w paÊmie cz´stotliwoÊci od 108 MHz do 112 MHz, o minimalnym
zasi´gu 46,3 km (25 NM), mierzonym od Êrodka
systemu antenowego;
2) radiolatarni Êcie˝ki schodzenia pracujàcej w paÊmie cz´stotliwoÊci od 328 MHz do 336 MHz o minimalnym zasi´gu 18,5 km (10 NM), mierzonym
od miejsca posadowienia systemu antenowego;
3) radiolatarni znakujàcych pracujàcych na cz´stotliwoÊci 75 MHz, dostarczajàcych informacji o pozycji statku powietrznego znajdujàcego si´ w okreÊlonej odleg∏oÊci od progu drogi startowej.
2. Zamiast radiolatarni znakujàcych dopuszcza si´
stosowanie radioodleg∏oÊciomierza (DME), dostarczajàcego informacji o odleg∏oÊci w sposób ciàg∏y.
2. W celu unikni´cia wy∏àczenia urzàdzenia systemu ILS spowodowanego awarià monitora systemy
kategorii II i III powinny posiadaç co najmniej dwa monitory kontrolujàce prac´ jednego nadajnika.
3. Dla radiolatarni kierunku ca∏kowity czas nadawania sygna∏u b´dàcego poza tolerancjà, o której mowa w § 33 ust. 1 i § 34, w tym równie˝ brak sygna∏u
nadawanego, nie mo˝e przekroczyç
1) dla kat. I — 10 s;
2) dla kat. II — 5 s;
3) dla kat. III — 2 s.
4. Dla radiolatarni Êcie˝ki schodzenia ca∏kowity
czas nadawania sygna∏u b´dàcego poza tolerancjà,
o której mowa w § 33 ust. 2 i § 34, w tym równie˝ brak
sygna∏u nadawanego, nie mo˝e przekroczyç
§ 20. Pod wzgl´dem dok∏adnoÊci, integralnoÊci
i niezawodnoÊci ILS dzieli si´ na nast´pujàce kategorie
1) dla kat. I — 6 s;
1) kategoria I (najni˝sza),
5. Radiolatarnia kierunku kategorii I powinna byç
wyposa˝ona w co najmniej jeden monitor pola bliskiego.
2) kategoria II,
3) kategoria III (najwy˝sza)
— o których mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO.
§ 21. 1. Na czas obs∏ugi technicznej systemu ILS,
w szczególnoÊci w trakcie przeglàdów okresowych
oraz na czas napraw i pomiarów tych urzàdzeƒ z powietrza, system powinien zostaç wy∏àczony z pracy
operacyjnej przez operatora systemu, a informacja
o tym powinna byç publikowana za pomocà NOTAM,
odpowiednio w cyklu AIRAC lub cyklu zwyk∏ym.
2. W okresie wy∏àczenia z pracy operacyjnej urzàdzenie radionawigacyjne pracuje w trybie „ON TEST”,
przy czym znak identyfikacyjny TST powinien byç
ustawiany przez operatora sprz´tu.
§ 22. 1. W zale˝noÊci od kategorii system ILS powinien spe∏niaç nast´pujàce poziomy integralnoÊci
1) poziom 2 — w przypadku kategorii I,
2) poziom 3 — w przypadku kategorii II,
3) poziom 4 — w przypadku kategorii III
— o których mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO.
2. Operator systemu ILS oblicza jego integralnoÊç
w celu okreÊlenia jej poziomu dla danej kategorii.
2) dla kat. II i III — 2 s.
6. Radiolatarnia Êcie˝ki schodzenia kategorii I powinna byç wyposa˝ona w co najmniej jeden monitor
pola bliskiego kontrolujàcego kàt Êcie˝ki schodzenia.
7. Radiolatarnia kierunku kategorii III powinna byç
wyposa˝ona w monitor pola dalekiego.
8. Monitor pola dalekiego nie mo˝e byç monitorem wykonawczym. W celu zabezpieczenia przed fa∏szywymi alarmami spowodowanymi przez poruszajàce si´ statki powietrzne, nale˝y wprowadziç do monitora odpowiednie opóênienie.
§ 25. 1. W miejscu wyznaczonym przez zarzàdzajàcego lub zak∏adajàcego system ILS nale˝y zainstalowaç wskaênik zdalnej kontroli i stanu pracy urzàdzeƒ
tego systemu.
2. Utrata ∏àcznoÊci z urzàdzeniami systemu ILS
musi spowodowaç natychmiastowy alarm na sygnalizatorze, nie powodujàc jednoczeÊnie wy∏àczenia urzàdzenia tego systemu.
3. W przypadku utraty ∏àcznoÊci z systemem ILS,
statek powietrzny znajdujàcy si´ w koƒcowej fazie podejÊcia powinien dokoƒczyç manewr, a po jego zakoƒczeniu system ILS musi zostaç wy∏àczony z pracy operacyjnej, o czym powiadamia si´ za∏ogi innych statków powietrznych.
4. W celu zapewnienia ciàg∏oÊci pracy urzàdzenia
systemu ILS w przypadku utraty ∏àcznoÊci ze zdalnym
wskaênikiem, nale˝y natychmiast wys∏aç do urzàdzenia przeszkolonà osob´ z obs∏ugi wyposa˝onà w Êrodki ∏àcznoÊci z ATC, z tym ˝e nie mo˝na wy∏àczaç monitorów systemu, a o wszelkich zmianach w pracy sprz´tu nale˝y powiadomiç kierownika ATC.
§ 26. 1. Urzàdzenia systemu kategorii III oprócz
wskaênika zdalnej kontroli i stanu wyposa˝a si´ we
wskaênik kategorii, który powinien posiadaç ten sam
wskaênik integralnoÊci co ILS.
2. Wszelkie zmiany w kategorii systemu ILS urzàdzenia powinny powodowaç alarm dêwi´kowy.
3. W przypadku obni˝enia kategorii spowodowanej usterkà urzàdzenia systemu ILS, przywrócenia kategorii wy˝szej, po usuni´ciu usterki, dokonuje r´cznie
upowa˝niona osoba.
4. Urzàdzenia systemu ILS kategorii III wyposa˝a si´
w dwa zestawy nadajników. Nadajnik niepracujàcy operacyjnie powinien byç pod∏àczony do sztucznego obcià˝enia, a jego parametry powinny byç monitorowane.
§ 27. 1. Je˝eli na tej samej drodze startowej zainstalowano na przeciwnych jej koƒcach systemy ILS, to
powinny one byç prze∏àczane w taki sposób, aby
w danej chwili pracowa∏ tylko jeden z systemów.
2. System prze∏àczajàcy powinien byç tak skonstruowany, aby uniemo˝liwia∏ on w∏àczenie urzàdzenia systemu ILS niepracujàcego operacyjnie za pomocà urzàdzenia zdalnego sterowania lub lokalnego sterowania.
§ 28. Kod identyfikacji powinien byç w∏àczony tylko wtedy, gdy urzàdzenie systemu ILS pracuje operacyjnie.
§ 29. 1. Systemy ILS kategorii I powinny posiadaç
bateryjne zasilanie awaryjne.
Poz. 1444
2. Je˝eli do oznaczenia strefy krytycznej u˝yto
ogrodzenia, to nie mo˝e ono powodowaç zak∏óceƒ
promieniowanych sygna∏ów.
§ 32. 1. Dla urzàdzeƒ systemu ILS odst´p czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza wynosi
180 dni, o ile dla danego urzàdzenia nie zostanie przyznany inny odst´p czasu.
2. Kontrola z powietrza, która odb´dzie si´ najwy˝ej na 7 dni przed koƒcem wyliczonego przedzia∏u czasu, nie wp∏ywa na dat´ kolejnej inspekcji. Je˝eli kontrola z powietrza zostanie dokonana wczeÊniej ni˝ na
7 dni przed up∏ywem koƒca wyliczonego przedzia∏u
czasu, to termin kolejnej kontroli liczy si´ od dnia zakoƒczenia poprzedniej kontroli.
3. W wyjàtkowych okolicznoÊciach, polegajàcych
w szczególnoÊci na awarii samolotu lub aparatury pomiarowej, Prezes ULC mo˝e zezwoliç na zwi´kszenie
odst´pu czasu, o którym mowa w ust. 1, o 20 dni, pod
warunkiem spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych w ust. 4.
4. Zezwolenie na zwi´kszenie przedzia∏u odst´pu
czasu, o którym mowa w ust. 3, mo˝e byç wydane pod
warunkiem
1) odnotowania w protoko∏ach z poprzednich kontroli wyników niewskazujàcych na niestabilnoÊç parametrów i niezbli˝onych do limitów alarmowych;
2) stabilnych odczytów z monitorów od czasu ostatniej kontroli;
3) stabilnych pomiarów w punktach naziemnych od
czasu ostatniej kontroli oraz niewp∏yni´cia raportów wskazujàcych na z∏à prac´ urzàdzenia od
ostatniej przeprowadzonej kontroli.
5. Je˝eli warunki atmosferyczne uniemo˝liwiajà
dokoƒczenie ju˝ rozpocz´tej kontroli, to system ILS
mo˝e pracowaç przez kolejne 20 dni pod warunkiem,
˝e w ramach rozpocz´tej kontroli zdo∏ano przeprowadziç kontrol´, która obejmuje kontrol´
2. Systemy ILS kategorii II i III powinny posiadaç
bateryjne zasilanie awaryjne umo˝liwiajàce podtrzymanie pracy urzàdzeƒ systemu, przez co najmniej
20 minut, w przypadku awarii zasilania g∏ównego.
1) wyrazistoÊci poza kursem ±35° w odleg∏oÊci oko∏o
6 NM oraz lot po osi dla obu nadajników — w przypadku radiolatarni kierunku;
3. Urzàdzenie zasilane awaryjnie musi byç wy∏àczone z pracy operacyjnej.
2) lotu na sta∏ej wysokoÊci w odleg∏oÊci poczàtkowej
10 NM oraz lot po wyznaczonym kàcie Êcie˝ki
schodzenia dla obu nadajników — w przypadku
radiolatarni Êcie˝ki schodzenia.
§ 30. 1. Dla systemów ILS kategorii I, II i III operator okreÊla stref´ krytycznà, o której mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO.
2. Dla systemów ILS kategorii II i III operator okreÊla, poza strefà krytycznà, równie˝ stref´ wra˝liwà,
o której mowa w za∏àczniku nr 10 ICAO.
§ 31. 1. Strefy krytyczne radiolatarni kierunku
i Êcie˝ki schodzenia powinny byç oznaczone w sposób
przejrzysty. Oznaczenie powinno byç widziane w dzieƒ
oraz w nocy, tak aby zapobiegaç naruszeniu tej strefy
przez ludzi i pojazdy bez stosownego zezwolenia.
6. Je˝eli rozpocz´ta kontrola, o której mowa
w ust. 5, nie zostanie zakoƒczona w terminie 20 dni, to
system ILS zostanie uznany za niezdolny do u˝ytku
operacyjnego.
7. Protokó∏ z przeprowadzonej kontroli z powietrza,
niezw∏ocznie po jej zakoƒczeniu, przekazuje si´ do Prezesa ULC.
§ 33. 1. Parametry i tolerancje mierzone dla radiolatarni kierunku podczas kontroli z powietrza okreÊla
za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
2. Parametry i tolerancje mierzone dla radiolatarni
Êcie˝ki schodzenia podczas kontroli z powietrza okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
3. Przedzia∏ czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami
z powietrza radiolatarni znakujàcych i radioodleg∏oÊciomierzy (DME) wchodzàcych w sk∏ad systemu ILS
jest taki sam jak dla ca∏ego systemu ILS.
4. W trakcie kontroli radiolatarni znakujàcej powinien byç zmierzony czas, dla którego poziom sygna∏u
utrzymuje si´ powy˝ej punktu odniesienia (korygowany do pr´dkoÊci naziemnej równej 96 w´z∏om). Zmierzony czas powinien wynosiç
1) od 2 do 4 s — dla radiolatarni wewn´trznej;
2) od 4 do 8 s — dla radiolatarni Êrodkowej;
3) od 8 do 16 s — dla radiolatarni zewn´trznej.
5. W trakcie kontroli radioodleg∏oÊciomierza powinny byç zmierzone nast´pujàce parametry
1) identyfikacja (kontrola komisyjna i okresowa);
2) dok∏adnoÊç nie wi´cej ni˝ 75 m (kontrola komisyjna i okresowa);
3) pokrycie (poziom sygna∏u na wejÊciu odbiornika
pok∏adowego nie mo˝e byç ni˝szy ni˝ –89 dBW/m2
w ca∏ym obszarze pokrycia urzàdzenia ILS; dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej).
§ 34. 1. Ustawienia limitów alarmowych monitorów dla radiolatarni kierunku ILS oraz dla radiolatarni
Êcie˝ki schodzenia ILS nie mogà przekroczyç wartoÊci
okreÊlonych w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.
2. W trakcie kontroli komisyjnej i kategoryzujàcej
limity alarmowe monitorów powinny byç sprawdzane
dla nadajnika g∏ównego i rezerwowego.
3. W trakcie kontroli okresowych limity alarmowe
powinny byç sprawdzane przemiennie dla nadajnika
g∏ównego i rezerwowego.
§ 35. Operator systemu ILS okreÊla na podstawie
zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych.
§ 36. Naziemne punkty pomiarowe powinny byç
oznaczone w sposób wyraêny i trwa∏y. Nie mogà one
stanowiç zagro˝enia dla statków powietrznych i muszà byç odporne na ewentualne uszkodzenia powsta∏e w wyniku czynnoÊci zwiàzanych z prowadzeniem
prac naziemnych.
Poz. 1444
2) przenoÊnego urzàdzenia mierzàcego sygna∏ radiolatarni kierunku oraz sprz´tu umo˝liwiajàcego pomiar ugi´ç wzd∏u˝ osi drogi startowej — w przypadku systemów ILS kategorii III.
§ 38. 1. Punkty pomiarowe powinny byç wyznaczone na progu pasa w odleg∏oÊci 105 m, z ka˝dej strony
linii centralnej drogi startowej.
2. Je˝eli nie mo˝na uzyskaç odleg∏oÊci, o której
mowa w ust. 1, z powodu przeszkód naziemnych, to
odleg∏oÊç t´ zmniejsza si´ do 60 m.
3. Je˝eli wymagania dla punktów pomiarowych,
o których mowa w ust. 1 i 2, nie mogà zostaç spe∏nione, to pomiarów mo˝na dokonaç w punktach po∏o˝onych bli˝ej. Punkty te nie powinny jednak znajdowaç
si´ w odleg∏oÊci mniejszej ni˝ po∏owa d∏ugoÊci drogi
startowej mierzonej od systemu antenowego.
4. Pomiar kursu powinien byç wykonywany na
progu drogi startowej lub w odleg∏oÊci zapewniajàcej
stabilny odczyt.
5. Urzàdzenia systemu ILS w kategorii III powinny
mieç mierzonà struktur´ kursu wzd∏u˝ osi drogi startowej, od progu drogi startowej do punktu E, ustalonego w zale˝noÊci od d∏ugoÊci drogi startowej zgodnie
z za∏àcznikiem nr 10 ICAO.
6. W przypadku wykonania regulacji parametrów
urzàdzenia, pomiary powinny byç równie˝ wykonywane
w mo˝liwie najkrótszym czasie po kontroli z powietrza.
§ 39. Parametry Êcie˝ki schodzenia: kàt Êcie˝ki schodzenia, czu∏oÊç przemieszczania oraz wyrazistoÊç poni˝ej Êcie˝ki schodzenia (dla systemów dwucz´stotliwoÊciowych) mo˝na zmierzyç w punkcie monitorowania
radiolatarni lub w odleg∏oÊci co najmniej 300 m od
Êcie˝ki schodzenia, przy czym w drugim przypadku nale˝y zastosowaç maszt antenowy o wysokoÊci co najmniej 22 m oraz zapewniç dok∏adnoÊç pomiaru ±5 cm.
§ 40. 1. Radiolatarnia ogólnokierunkowa typu
DVOR powinna byç wyposa˝ona w dwa niezale˝ne
systemy monitorujàce.
2. Ka˝dy monitor powinien kontrolowaç wybrany
azymut za pomocà zewn´trznej anteny kontrolnej.
3. Radiolatarnia, o której mowa w ust. 1, powinna
byç tak zaprojektowana, aby awaria jednej promieniujàcej anteny lub towarzyszàcego jej obwodu powodowa∏a uruchomienie alarmu, a konfiguracja systemu
monitorujàcego nie mo˝e umo˝liwiaç pracy urzàdzenia z jednym monitorem.
§ 37. W celu wykonywania naziemnych pomiarów
kontrolnych operator systemu ILS powinien byç wyposa˝ony w zestaw urzàdzeƒ posiadajàcych wa˝ny
certyfikat kalibracji. Zestaw powinien sk∏adaç si´ co
najmniej z
§ 41. 1. Radiolatarnia typu VOR wyposa˝ona
w dwa systemy monitorujàce powinna byç skonfigurowana w trybie „OR” podczas pracy nadajnika przy∏àczonego do anteny.
1) przenoÊnego urzàdzenia mierzàcego sygna∏ radiolatarni kierunku — w przypadku systemów kategorii I i II;
2. Je˝eli radiolatarnia typu VOR pracuje na nadajniku rezerwowym, system monitorowania powinien
pracowaç w trybie „OR” lub „AND”.
3. System monitorujàcy powinien wy∏àczyç radiolatarni´ lub prze∏àczyç na zestaw zapasowy w ciàgu
5 sekund, je˝eli
7. NierównoÊci i cykliczne odchylenia od linii kursu, zwane falowaniem, oraz ich kombinacje nie mogà
przekroczyç 3° od Êredniego kursu.
1) nie jest nadawany prawid∏owy kod identyfikacji;
8. Ustawienie radiali musi zawieraç si´ w ±2,5° od
prawid∏owego kursu magnetycznego, z wyjàtkiem radialu odniesienia (jeÊli zosta∏ wybrany), którego ustawienie nie mo˝e przekroczyç ±1° od prawid∏owego
azymutu magnetycznego.
2) monitorowany azymut zmieni∏ si´ o wartoÊç wi´kszà ni˝ 1°;
3) nastàpi∏a zmiana w 30 Hz sygnale modulowanym
amplitudowo lub podnoÊnej 9 960 Hz o wi´cej ni˝
15 %;
4) pojawi∏o si´ wyci´cie (brak sygna∏u) w charakterystyce DVOR spowodowane awarià anten pracujàcych w parze;
5) pojawi∏a si´ usterka w systemie samokontrolujàcym.
4. Je˝eli usterki, o których mowa w ust. 3, pojawi∏y si´ podczas pracy nadajnika rezerwowego, system
monitorujàcy powinien wy∏àczyç urzàdzenie.
5. Je˝eli radiolatarnia VOR b´dzie wykorzystywana
w procedurach podejÊcia lub odlotu, powinna zostaç
wyposa˝ona w odpowiedni wskaênik stanu pracy
urzàdzenia.
6. Radiolatarnia ogólnokierunkowa powinna byç
wyposa˝ona w alternatywne êród∏o zasilania umo˝liwiajàce prac´ urzàdzenia przez co najmniej 4 godziny
w przypadku awarii zasilania g∏ównego.
§ 42. 1. Radiolatarnia ogólnokierunkowa powinna
nadawaç na przyznanej cz´stotliwoÊci w paÊmie od
108 MHz do 117.975 MHz.
§ 43. 1. Sygna∏ cz´stotliwoÊci podnoÊnej radiolatarni ogólnokierunkowej 9 960 Hz powinien mieç wartoÊç nominalnà z tolerancjà ±1 % oraz
1) sta∏à amplitud´;
2) byç modulowany sygna∏em 30 Hz ±1 % z g∏´bokoÊcià 30 % ±2 %;
3) posiadaç wspó∏czynnik dewiacji 16 ±1.
2. Poziomy, o których mowa w ust. 1, powinny byç
utrzymywane w kàcie do 5° powy˝ej poziomu przeciwwagi.
3. Modulacja amplitudy podnoÊnej 9 960 Hz dla
CVOR nie mo˝e przekraczaç 5 %.
4. Modulacja amplitudy podnoÊnej 9 960 Hz dla
DVOR nie mo˝e przekraczaç 40 %, mierzàc w punkcie
oddalonym co najmniej 300 m od radiolatarni.
5. Cz´stotliwoÊci modulacyjne sygna∏u zmiennego
i odniesienia powinny wynosiç 30 Hz ± 1 %, mierzone
1) w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ cztery d∏ugoÊci fali
od CVOR;
2. StabilnoÊç cz´stotliwoÊci powinna byç utrzymywana z dok∏adnoÊcià ± 0.002 % od nominalnej wartoÊci.
2) za pomocà anteny monitorujàcej umieszczonej na
kraw´dzi przeciwwagi lub w polu dalekim dla
DVOR.
3. W rejonie operacyjnym radiolatarni nale˝y
utrzymywaç nat´˝enie pola co najmniej 90 µV/m.
6. Z zastrze˝eniem ust. 7, ka˝da radiolatarnia ogólnokierunkowa powinna posiadaç indywidualny znak
rozpoznawczy sk∏adajàcy si´ z dwóch lub trzech liter
alfabetu Morse’a, nadawanych z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà oko∏o siedmiu s∏owom na minut´. Znak rozpoznawczy powinien byç nadawany przynajmniej raz na
30 s.
4. Nadawany z radiolatarni ogólnokierunkowej sygna∏ powinien byç spolaryzowany poziomo, natomiast sk∏adniki polaryzacji pionowej powinny zostaç
wyt∏umione do mo˝liwie najni˝szego poziomu.
5. Dok∏adnoÊç horyzontalnie spolaryzowanego sygna∏u nadawanego z radiolatarni ogólnokierunkowej
w odleg∏oÊci oko∏o
1) czterech d∏ugoÊci fali od CVOR,
2) 300 m od DVOR
dla wszystkich kàtów w p∏aszczyênie pionowej pomi´dzy 0° a 40°, mierzona od Êrodka radiolatarni, powinna wynosiç ±2°.
6. Odchylenia od kursu spowodowane ugi´ciami
nie mogà przekroczyç 3,5° od obliczonego Êredniego
ustawienia kursu i muszà pozostawaç w przedziale 3,5° od prawid∏owego azymutu magnetycznego.
7. Je˝eli radiolatarnia pracuje z radioodleg∏oÊciomierzem DME, sygna∏ rozpoznawczy powinien byç
nadawany w sposób nast´pujàcy: trzy sygna∏y z VOR,
jeden sygna∏ z DME.
8. Je˝eli radiolatarnia nie pracuje operacyjnie,
znak rozpoznawczy powinien byç usuni´ty lub ustawiony na nadawanie sygna∏u testowego, zwanego dalej „TST”.
9. Cz´stotliwoÊcià modulacyjnà znaku rozpoznawczego jest 1 020 Hz ±50 Hz.
10. G∏´bokoÊç modulacji znaku rozpoznawczego
nie mo˝e przekroczyç 20 %.
§ 44. Parametry, które powinny byç zmierzone
podczas ró˝nych rodzajów kontroli z powietrza, okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.
§ 45. Operator radiolatarni ogólnokierunkowych
okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych.
§ 46. Pokrycie u˝yteczne powinno zostaç okreÊlone
podczas sprawdzenia komisyjnego radiolatarni i opublikowane w AIP.
§ 47. Dla radiolatarni VOR przedzia∏ czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza wynosi 12 miesi´cy, o ile dla danego urzàdzenia nie zosta∏ przyznany
inny przedzia∏ czasu.
§ 48. 1. Je˝eli z radiolatarnià VOR wspó∏pracuje radioodleg∏oÊciomierz DME, to przedzia∏ czasu pomi´dzy kolejnymi kontrolami z powietrza jest taki sam jak
dla urzàdzenia VOR.
2. W trakcie kontroli radioodleg∏oÊciomierza muszà byç zmierzone nast´pujàce parametry
1) identyfikacja — dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej;
2) dok∏adnoÊç (b∏àd nie wi´kszy ni˝ 150 m) — dotyczy
kontroli komisyjnej i okresowej;
3) pokrycie (poziom sygna∏u na wejÊciu odbiornika pok∏adowego nie mo˝e byç ni˝szy ni˝ –89 dBW/m2
w ca∏ym obszarze pokrycia VOR) — dotyczy kontroli komisyjnej i okresowej.
§ 49. 1. W celu zapewnienia ciàg∏oÊci pracy radiolatarnia bezkierunkowa NDB mo˝e byç wyposa˝ona
w dwa zestawy nadajników.
2. Radiolatarnia bezkierunkowa NDB wykorzystywana w procedurach podejÊcia powinna byç wyposa˝ona w zdalny wskaênik stanu umo˝liwiajàcy ciàg∏e
monitorowanie pracy urzàdzenia.
3. Radiolatarnia bezkierunkowa NDB wykorzystywana w procedurach podejÊcia powinna byç wyposa˝ona w alternatywne êród∏o zasilania, zapewniajàce
prac´ urzàdzenia przez co najmniej 30 minut od wystàpienia awarii zasilania g∏ównego.
§ 50. 1. Radiolatarnia bezkierunkowa powinna
nadawaç na przyznanej cz´stotliwoÊci w paÊmie
od 200 kHz do 600 kHz.
2. Moc wyjÊciowa radiolatarni bezkierunkowej powinna zapewniç minimalne nat´˝enie pola wynoszàce
70 µV/m na granicy nominalnego pokrycia i byç utrzymywana w przedziale od plus 2 dB do minus 3 dB.
3. Radiolatarnia, o której mowa w ust. 1, powinna
emitowaç noÊnà modulowanà znakiem rozpoznawczym o cz´stotliwoÊci 1 020 Hz ±50 Hz lub 400 Hz ±25 Hz.
4. Radiolatarnia bezkierunkowa NDB musi posiadaç indywidualny znak rozpoznawczy sk∏adajàcy si´
Poz. 1444
z dwóch lub trzech liter alfabetu Morse’a, nadawanych
z pr´dkoÊcià odpowiadajàcà oko∏o siedmiu s∏owom
na minut´. Znak rozpoznawczy powinien byç nadawany przynajmniej raz na 30 s.
5. Je˝eli radiolatarnia nie pracuje operacyjnie, to
znak rozpoznawczy powinien byç usuni´ty lub ustawiony na TST.
6. G∏´bokoÊç modulacji sygna∏u nadawanego
przez radiolatarni´ powinna byç utrzymywana mo˝liwie najbli˝ej wartoÊci 95 %, ale nie mo˝e spaÊç poni˝ej wartoÊci 85 %.
7. Moc noÊnej radiolatarni nie mo˝e obni˝yç si´
wi´cej ni˝ o 1,5 dB w czasie nadawania znaku rozpoznawczego.
8. Niepo˝àdane modulacje sygna∏u noÊnej, o której mowa w ust. 7, cz´stotliwoÊciami akustycznymi nie
mogà przekroczyç 5 % amplitudy sygna∏u noÊnej.
§ 51. Operator radiolatarni bezkierunkowej okreÊla, na podstawie zaleceƒ producenta, cz´stotliwoÊç
i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych.
§ 52. 1. Radiolatarnie bezkierunkowe NDB rozmieszczone na drogach lotniczych sprawdza si´ z powietrza w nast´pujàcych przypadkach
1) po instalacji nowego urzàdzenia (sprawdzenie komisyjne);
2) po zmianach konstrukcyjnych anteny;
3) po wymianie nadajnika lub innego kluczowego
elementu systemu;
4) po otrzymaniu raportu od u˝ytkownika o nieprawid∏owej pracy urzàdzenia;
5) na ˝àdanie operatora.
2. Radiolatarnie bezkierunkowe NDB wykorzystywane w procedurach podejÊcia (lokatory) sprawdza
si´ raz na 12 miesi´cy, o ile dla danego urzàdzenia nie
zosta∏ przyznany inny przedzia∏ czasu.
§ 53. 1. Radioodleg∏oÊciomierz DME powinien
nadawaç na przyznanej cz´stotliwoÊci w paÊmie 960—
1215 MHz.
2. Kszta∏t wszystkich impulsów nadawanych przez
radioodleg∏oÊciomierz DME/N musi spe∏niç nast´pujàce warunki
1) czas narastania impulsu nie mo˝e przekroczyç 3 µs;
2) czas trwania impulsu powinien wynosiç 3,5 µs
±0,5 µs;
3) czas opadania impulsu powinien wynosiç nominalnie 2,5 µs, ale nie mo˝e przekroczyç 3,5 µs;
4) odst´p pomi´dzy impulsami w parze impulsów
powinien byç zgodny z wybranym kana∏em z tabeli A w rozdziale 3 za∏àcznika nr 10 ICAO, z tolerancjà ±0,25 µs.
3. Cz´stotliwoÊç powtarzania nadajnika radioodleg∏oÊciomierza DME nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 700 par
impulsów na sekund´ (wliczajàc w to przypadkowe
impulsy i impulsy par odpowiedzi), z wyjàtkiem okresów, kiedy nadawany jest kod rozpoznawczy.
3. Dost´p do systemów radarowych i powiàzanych
z nimi urzàdzeƒ powinien byç ograniczony do osób
upowa˝nionych, w sposób uniemo˝liwiajàcy przypadkowe lub celowe ograniczenie dost´pnoÊci informacji
radarowej dla s∏u˝b zarzàdzania ruchem lotniczym.
4. Tolerancja cz´stotliwoÊci dla nadajnika i odbiornika nie mo˝e przekraczaç ±0,002 % od wyznaczonej
cz´stotliwoÊci.
5. Czu∏oÊç transpondera DME/N powinna wynosiç
co najmniej –103 dBW/m2.
4. W przypadku powstania interferencji elektromagnetycznych, pracujàce operacyjnie urzàdzenia radarowe wykorzystywane dla celów kontroli ruchu lotniczego majà priorytet przed jakimikolwiek innymi urzàdzeniami operujàcymi w tym samym zakresie cz´stotliwoÊci.
6. Czu∏oÊç, o której mowa w ust. 5, powinna zapewniç skutecznoÊç odpowiedzi przynajmniej 70 %
dla DME/N.
5. Zak∏adajàcy urzàdzenie, o którym mowa w ust. 4,
stosuje Êrodki eliminujàce interferencj´ elektromagnetycznà.
7. Opóênienie systemowe dla radioodleg∏oÊciomierza DME/N wynosi
6. Urzàdzenia radarowe powinny byç zainstalowane w pomieszczeniach spe∏niajàcych wymagane warunki, okreÊlone przez producenta urzàdzenia.
1) dla trybu X — 50 µs ±1 µs dla urzàdzeƒ trasowych
i ±0,5 µs dla urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych z pomocami do làdowania;
2) dla trybu Y — 56 µs ±1µs dla urzàdzeƒ trasowych
i ±0,5 µs dla urzàdzeƒ wspó∏pracujàcych z pomocami do làdowania.
8. Radioodleg∏oÊciomierz powinien byç wyposa˝ony w urzàdzenie monitorujàce prac´ nadajnika b´dàcego w u˝yciu.
9. W przypadku gdy parametr, o którym mowa
w ust. 7, nie spe∏nia wymogów tolerancji, monitor radioodleg∏oÊciomierza powinien byç tak zaprojektowany, aby
1) przes∏aç odpowiednià informacj´ do punktu kontrolnego;
2) wy∏àczyç nadajnik operacyjny;
3) prze∏àczyç na nadajnik rezerwowy, je˝eli taki istnieje.
§ 54. Operator radioodleg∏oÊciomierza okreÊla na
podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj
wykonywanych pomiarów naziemnych.
§ 55. Przy okreÊlaniu cz´stotliwoÊci oraz zakresu
pomiarów stosuje si´ przepisy § 33 ust. 3 i 5 oraz
§ 48.
7. Obiekty, w których zainstalowano urzàdzenia radiolokacyjne, powinny byç wyposa˝one w dodatkowe
urzàdzenia (UPS).
8. Wszystkie urzàdzenia powinny byç zasilane z sieci elektrycznej 230V/400V (–20/+15 %), 50 Hz ±10 %.
Wszystkie parametry przetwarzania powinny byç
utrzymywane bez dodatkowego strojenia, gdy napi´cie zasilajàce zmienia si´ w za∏o˝onej tolerancji.
9. Poszczególne elementy systemu radiolokacyjnego w szafach monta˝owych powinny byç zainstalowane w sposób zapewniajàcy ∏atwy dost´p. Maksymalny czas niezb´dny do demonta˝u takiego zespo∏u
lub podzespo∏u nie mo˝e przekraczaç 20 minut.
10. W celu maksymalnego skrócenia czasu niesprawnoÊci urzàdzeƒ do pracy operacyjnej powinien
byç zapewniony zestaw cz´Êci zapasowych obejmujàcy minimum podzespo∏ów, zespo∏ów i modu∏ów wyst´pujàcych pojedynczo w urzàdzeniu z wy∏àczeniem
cz´Êci antenowej.
11. System nap´dowy anteny powinien byç wyposa˝ony w automatyczny wy∏àcznik bezpieczeƒstwa
umo˝liwiajàcy automatyczne wy∏àczenie nap´du anteny i wysokiego napi´cia nadajnika w przypadku wejÊcia obs∏ugi na platform´ antenowà.
Warunki techniczne i eksploatacyjne
dla urzàdzeƒ radiolokacyjnych
12. W celu zachowania ciàg∏oÊci pracy systemy radiolokacyjne powinny byç zbudowane ze zdublowanà
cz´Êcià elektronicznà zawierajàcà uk∏ady automatycznego wykrywania b∏´dów, z czasem prze∏àczania nie
d∏u˝szym ni˝ 2 sekundy.
§ 56. 1. Urzàdzenia radiolokacyjne powinny byç tak
zaprojektowane, aby zapewnia∏y kompletnà, dok∏adnà
i wiarygodnà informacj´ o sytuacji powietrznej.
§ 57. 1. Radar pierwotny kontroli zbli˝ania ASR powinien pracowaç w paÊmie S w zakresie cz´stotliwoÊci od 2 700 MHz do 2 900 MHz.
2. Parametry dzia∏ania systemu radarowego powinny umo˝liwiaç s∏u˝bom kontroli ruchu lotniczego
zapewnienie separacji horyzontalnej wynoszàcej minimum 5 NM dla kontroli rejonu TMA i minimum 10 NM
dla kontroli obszaru.
2. Pr´dkoÊç obrotowa anteny radaru ASR powinna
byç nie mniejsza ni˝ 12 obrotów na minut´.
Rozdzia∏ 5
3. Poziom t∏umienia listków bocznych powinien
byç powy˝ej 25 dB.
4. Radar ASR powinien byç tak zaprojektowany,
aby
1) zapewnia∏ informacj´ o obiektach w czasie pe∏nego obrotu anteny — 360° w azymucie;
2) zapewnia∏ informacj´ o obiektach w zakresie
od 0.5 NM do 60 NM dla obiektów o skutecznej
powierzchni odbicia równej 1 m2;
Poz. 1444
6. Parametry modów zapytania powinny odpowiadaç charakterystyce przedstawionej w za∏àczniku nr 10
ICAO tom 4.
§ 60. 1. Systemy radiolokacji wtórnej powinny posiadaç nast´pujàce parametry
1) prawdopodobieƒstwo wykrycia wi´ksze ni˝ 97 %;
3) zawiera∏ co najmniej jeden kana∏ pogodowy wydzielony lub zintegrowany z kana∏em odbiorczym
obiektów, umo˝liwiajàcy odbiór i przetwarzanie
informacji pogodowej.
2) wspó∏czynnik wyst´powania obiektów fa∏szywych
mniejszy ni˝ 0,1 %;
5. Parametry przetwarzania informacji przez radar
ASR powinny byç takie, aby statek powietrzny poruszajàcy si´ z pr´dkoÊcià kàtowà pomi´dzy 25 i 800 w´z∏ów zosta∏ wykryty z ogólnym prawdopodobieƒstwem wykrycia, co najmniej 80 %.
a) z depesz pochodzàcych od odbiç mniejszy ni˝
0,2 %,
6. Dok∏adnoÊç pozycyjna informacji radarowej
ASR b´dàca wynikiem b∏´dów losowych powinna wynosiç co najmniej
1) 100 m dla b∏´du w odleg∏oÊci bezpoÊredniej;
3) wspó∏czynnik wielokrotnych depesz o obiekcie
mniejszy ni˝ 0,3 %, w tym
b) z depesz pochodzàcych od listków bocznych
mniejszy ni˝ 0,1 %,
c) z depesz w wyniku rozszczepienia mniejszy
ni˝ 0,1 %;
4) prawdopodobieƒstwo wykrycia kodu modu 3/A
wi´ksze ni˝ 98 %;
2) 0.15° dla b∏´du w azymucie.
5) prawdopodobieƒstwo wykrycia kodu modu C
wi´ksze ni˝ 96 %;
§ 58. 1. Ârednia iloÊç fa∏szywych depesz o obiektach w ciàgu jednego obrotu anteny nie mo˝e przekraczaç 20.
6) wspó∏czynnik wyst´powania fa∏szywych kodów
mniejszy ni˝ 0,2 %.
2. Jednorazowo czas wy∏àczenia radaru pierwotnego z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 5 godzin.
2. Dok∏adnoÊç pozycyjna informacji radarowej
SSR b´dàca wynikiem b∏´dów losowych powinna wynosiç co najmniej
3. Dane wyjÊciowe radaru pierwotnego ASR powinny zawieraç potwierdzonà, zmierzonà (niewyg∏adzonà) informacj´ pozycyjnà.
1) 100 m dla b∏´du w odleg∏oÊci;
4. Skumulowany czas wy∏àczenia radaru pierwotnego z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 10 godzin rocznie.
5. Do czasów wy∏àczenia, o których mowa w ust. 2
i 4, nie wliczajà si´ czasy planowanych wy∏àczeƒ zwiàzanych z konserwacjà urzàdzeƒ.
§ 59. 1. Nowo instalowane radary wtórne SSR powinny byç typu monoimpulsowego.
2. Nowo instalowane systemy radiolokacji wtórnej
powinny zapewniaç mo˝liwoÊç ich rozbudowy w celu
wykorzystania modu S, opisanego w za∏àczniku nr 11
ICAO.
3. Cz´stotliwoÊç robocza nadajnika radaru wtórnego powinna wynosiç 1 090 MHz ±0,2 MHz.
4. Cz´stotliwoÊç robocza odbiornika radaru wtórnego powinna wynosiç 1 030 MHz.
5. Radar wtórny SSR powinien umo˝liwiaç wysy∏anie zapytaƒ, co najmniej w modach 3/A i C, opisanych w za∏àczniku nr 4 ICAO oraz zapewniaç przeplot
modów.
2) 0,1° dla b∏´du w azymucie.
3. Maksymalny czas przetrzymywania depesz
radarowych w pami´ci nie powinien przekraczaç
czasu potrzebnego do wykonywania 25 % obrotu
anteny.
4. Jednorazowo czas wy∏àczenia radaru wtórnego
z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien
przekraczaç 4 godzin.
5. Skumulowany czas wy∏àczenia radaru wtórnego
z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien
przekraczaç 10 godzin rocznie.
6. Do czasów wy∏àczenia systemów, o których mowa w ust. 4 i 5, nie wliczajà si´ czasy planowych wy∏àczeƒ zwiàzanych z konserwacjà urzàdzeƒ.
§ 61. 1. Wszystkie podstawowe podsystemy systemu radiolokacyjnego powinny byç wyposa˝one
w uk∏ady BITE.
2. Uk∏ady BITE powinny zapewniaç ciàg∏à weryfikacj´ w trakcie pracy statusu i poprawnoÊci funkcjonowania urzàdzeƒ. Informacja wyjÊciowa z uk∏adów
monitorowania powinna byç dost´pna na stanowisku
monitorowania i kontroli.
3. Funkcja monitorowania i kontroli powinna byç
dost´pna lokalnie w miejscu instalacji radaru i w miejscu do tego wyznaczonym na szczeblu centralnym.
2) dokumentacji odbioru technicznego potwierdzajàcego spe∏nienie wszystkich wymagaƒ technicznych i funkcjonalnych.
4. W przypadku gdy funkcja, o której mowa
w ust. 3, jest dost´pna, powinna mieç ona ten sam
priorytet i dzieliç dost´p do systemu, jednak w tym samym czasie tylko jedno stanowisko powinno mieç dost´p do funkcji kontroli. Funkcje monitorowania powinny byç dost´pne równolegle.
5. Dokumenty, o których mowa w ust. 4, powinny
byç parafowane i podpisane przez u˝ytkownika lub
upowa˝nione przez niego osoby.
5. System monitorowania i kontroli powinien dostarczaç nast´pujàcych informacji
1) wskazanie, ˝e wszystkie g∏ówne parametry systemu radiolokacyjnego sà w zakresie zdefiniowanych limitów wartoÊci nominalnych;
2) w przypadku awarii — bezpoÊrednie wskazanie
uszkodzonego zespo∏u (przynajmniej do poziomu
wymienialnego modu∏u);
3) w przypadku systemów ze zdublowanymi elementami — wskazanie, ˝e mo˝liwa jest rekonfiguracja
systemu.
6. System monitorowania i kontroli dost´pny lokalnie powinien umo˝liwiaç tworzenie wydruków parametrów i statusu systemu radiolokacyjnego.
§ 62. 1. Warunkiem rozpocz´cia eksploatacji urzàdzeƒ radiolokacyjnych jest
1) dokonanie odbioru technicznego urzàdzeƒ w miejscu instalacji;
2) dokonanie analizy jakoÊci danych przy wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych;
3) dokonanie analizy jakoÊci danych radarowych
w oparciu o wyniki kontroli z powietrza;
4) dokonanie pomiarów promieniowania elektromagnetycznego dla celów BHP i ochrony Êrodowiska;
5) dokonanie analizy poprawnej pracy systemów
transmisji danych radarowych;
6) uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na wykorzystanie operacyjne urzàdzenia w oparciu o czynnoÊci,
o których mowa w pkt 1—5.
2. Odbiór techniczny w miejscu instalacji powinien
byç dokonywany na podstawie dokumentu opisujàcego procedur´ odbioru technicznego. Procedura ta powinna byç uzgodniona pomi´dzy dostawcà urzàdzeƒ
i ich u˝ytkownikiem przed rozpocz´ciem testów.
3. Procedura odbioru technicznego powinna
umo˝liwiç weryfikacj´ parametrów technicznych urzàdzenia i wymogów funkcjonalnych.
4. Przeprowadzenie procedury odbioru technicznego powinno byç udokumentowane w postaci
1) dokumentacji procedury testów odbiorczych z wpisanymi wynikami testów urzàdzeƒ;
§ 63. 1. Analiza jakoÊci danych radarowych przy
wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych powinna byç wykonywana na podstawie minimum trzech 6-godzinnych nagraƒ sytuacji
powietrznej przy Êrednim nat´˝eniu ruchu lotniczego.
2. Do analizy jakoÊci danych radarowych powinny
byç stosowane systemy b´dàce w powszechnym zastosowaniu dla takich celów i rekomendowane przez
ICAO, EUROCONTROL lub FAA.
3. Kontrola z powietrza oznacza oblot sprawdzajàcy radaru z wykorzystaniem specjalnego samolotu realizujàcego lot wed∏ug wczeÊniej ustalonej procedury
oblotu.
4. Wykonanie kontroli z powietrza i analiza danych
z takiej kontroli powinny stanowiç potwierdzenie wyników analizy jakoÊci danych radarowych wykonanych przy wykorzystaniu komputerowych systemów
analizy danych radarowych.
5. Analiza ∏àczy transmisyjnych powinna obejmowaç nie mniej ni˝ trzy jednogodzinne okresy testów.
Wynik analizy powinien dostarczyç informacji o stabilnoÊci pracy ∏àcza i stopie b∏´du.
6. Wyniki analiz, o których mowa w ust. 1, 2, 4 i 5,
powinny byç wykonane w formie wydruku z ilustracjà
graficznà lub tabelarycznà i potwierdzone podpisem
osoby upowa˝nionej przez u˝ytkownika.
7. Odbiór techniczny i kontrola z powietrza powinny obejmowaç co najmniej testy i pomiary okreÊlone
w za∏àczniku nr 5 do rozporzàdzenia.
§ 64. 1. Dopuszcza si´ wykorzystywanie przez paƒstwowy organ kontroli ruchu lotniczego danych pochodzàcych z urzàdzeƒ radarowych eksploatowanych
przez organizacje zapewniajàce zarzàdzanie ruchem
lotniczym w paƒstwach nale˝àcych do ECAC lub
EUROCONTROL.
2. Warunkiem dopuszczenia do wykorzystywania
danych radarowych z urzàdzeƒ, o których mowa
w ust. 1, jest
1) uzyskanie przez paƒstwowy organ kontroli ruchu
lotniczego kopii dokumentu odbioru technicznego
urzàdzenia od jego u˝ytkownika oraz kopii dokumentu dopuszczajàcego urzàdzenie do pracy operacyjnej wydanego przez w∏aÊciwy organ innego
paƒstwa;
2) przeprowadzenie analizy jakoÊci danych przy wykorzystaniu komputerowych systemów analizy danych radarowych;
3) przeprowadzenie analizy poprawnej pracy systemów transmisji danych radarowych;
4) trak PSR;
4) uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na wykorzystanie operacyjne urzàdzenia w oparciu o dokumenty
i czynnoÊci, o których mowa w pkt 1—3.
6) trak ∏àczny PSR i SSR;
3. Do czynnoÊci, o których mowa w ust. 2 pkt 2 i 3,
stosuje si´ odpowiednio przepisy § 62.
§ 65. Operator urzàdzenia radiolokacyjnego okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊci
i rodzaj wykonywanych pomiarów naziemnych.
§ 66. 1. System przetwarzania i zobrazowania danych radarowych powinien byç tak zaprojektowany,
aby zapewniaç dok∏adnoÊç, dost´pnoÊç i integralnoÊç
danych wejÊciowych oraz ich prezentacj´ w niezak∏ócony i czytelny sposób.
2. Urzàdzenia systemu powinny byç zainstalowane w pomieszczeniach spe∏niajàcych wymagane warunki okreÊlone przez producenta urzàdzenia.
3. Obiekty, w których zainstalowano urzàdzenia
systemu, powinny byç wyposa˝one w dodatkowe
urzàdzenia UPS. Wszystkie urzàdzenia powinny byç
zasilane z sieci elektrycznej 230V/400V (–20/+15 %),
50 Hz ±10 %.
4. Wszystkie parametry przetwarzania powinny
byç utrzymane bez dodatkowych regulacji, gdy napi´cie zasilajàce zmienia si´ w dopuszczalnej tolerancji.
5. Poszczególne elementy systemu przetwarzania
zobrazowania danych w szafach monta˝owych powinny byç zainstalowane w sposób zapewniajàcy ∏atwy
dost´p. Maksymalny czas niezb´dny do demonta˝u
takiego zespo∏u lub podzespo∏u nie powinien przekraczaç 15 minut.
Poz. 1444
5) trak SSR;
7) impuls specjalny identyfikatora pozycji (SPI);
8) kody specjalnie alokowane.
2. Prezentacja plotów i traków powinna zawieraç
1) symbol pozycyjny;
2) histori´ plotu/traku;
3) wektor pr´dkoÊci;
4) lini´ ∏àczàcà symbol pozycyjny z etykietà;
5) etykiet´ identyfikacyjnà statku powietrznego.
3. System powinien przetwarzaç i umo˝liwiaç zobrazowanie danych w trybie Êledzenia wieloradarowego i jednoradarowego.
4. Je˝eli system umo˝liwia filtrowanie danych, powinien on równie˝ zapewniç mo˝liwoÊç wyÊwietlenia
parametrów takiego filtru.
5. System powinien zapewniaç przyciàgni´cie uwagi operatora (przez zmian´ koloru opisu lub jego miganie, lub sygna∏ dêwi´kowy), je˝eli wykryty zostanie jeden z ni˝ej wymienionych kodów niebezpieczeƒstwa
1) 7700: POMOC;
2) 7600: AWARIA RADIOSTACJI;
3) 7500: PORWANIE.
6. System powinien posiadaç nast´pujàce funkcje
1) wybór zasi´gu zobrazowania;
2) wybór map;
6. W celu maksymalnego skrócenia czasu niesprawnoÊci urzàdzeƒ do pracy operacyjnej powinien
byç zapewniony zestaw cz´Êci zapasowych zawierajàcy minimalnà iloÊç podzespo∏ów, zespo∏ów i modu∏ów wyst´pujàcych pojedynczo w urzàdzeniu.
7. W celu zachowania ciàg∏oÊci pracy systemy
ATM powinny posiadaç zdublowanà cz´Êç elektronicznà (z wy∏àczeniem indywidualnych stanowisk zobrazowania sytuacji powietrznej), z uk∏adem automatycznego wykrywania b∏´dów i z czasem prze∏àczania nie
d∏u˝szym ni˝ 2 sekundy.
§ 67. 1. System przetwarzania i zobrazowania danych radarowych powinien zapewniaç prezentacj´ danych radarowych w formie plotów lub traków w jednym stale otwartym oknie na ekranie monitora. Sposób zobrazowania powinien umo˝liwiaç identyfikacj´
nast´pujàcych kategorii danych
1) plot PSR;
2) plot SSR;
3) plot ∏àczny PSR i SSR;
3) przesuni´cie zobrazowania wzgl´dem Êrodka jego
uk∏adu;
4) mo˝liwoÊç okreÊlenia odleg∏oÊci obiektu w szczególnoÊci poprzez okr´gi zasi´gowe;
5) wybór d∏ugoÊci linii ∏àczàcej symbol pozycyjny
z etykietà;
6) mo˝liwoÊç zmiany po∏o˝enia etykiety.
§ 68. 1. Na stanowisku zobrazowania sytuacji powietrznej powinna byç zapewniona informacja techniczna o pracy êróde∏ informacji radarowej.
2. Dopuszcza si´ zastosowanie w systemach przetwarzania i zobrazowania danych radarowych narz´dzi pozwalajàcych na alarmowanie operatora w niebezpiecznych sytuacjach w ruchu lotniczym, w szczególnoÊci STCA, MTCA, APW, MSAW.
3. Dopuszcza si´ zastosowanie w systemach ATM
podsystemu umo˝liwiajàcego przetwarzanie planów
lotu i ich korelacj´ z danymi radarowymi.
4. èród∏em informacji wejÊciowej do takiego podsystemu powinny byç dane z sieci AFTN, wymiany depesz
OLDI i dane wprowadzane manualnie przez operatora.
wych oraz poprawnego funkcjonowania mapy elektronicznej przeprowadza si´ kontrol´ z powietrza wed∏ug
ustalonej wczeÊniej procedury oblotu.
§ 69. 1. Systemy ATM powinny byç wyposa˝one
w podsystem umo˝liwiajàcy rejestracj´ i odtwarzanie
zarejestrowanej sytuacji powietrznej. Zarejestrowane
dane powinny byç zabezpieczone przed dost´pem
osób nieupowa˝nionych i archiwizowane przez okres
co najmniej 30 dni od dnia ich wytworzenia.
2. Analiza danych z kontroli, o której mowa
w ust. 1, jest podstawà oceny prawid∏owoÊci pracy
systemu.
2. Je˝eli system ATM posiada podsystem rejestracji i odtwarzania sytuacji powietrznej, to dzia∏anie tego podsystemu nie mo˝e pogarszaç parametrów przetwarzania danych ca∏ego systemu.
3. Maksymalny jednorazowy czas wy∏àczenia systemu z pracy operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 1 godziny.
4. Skumulowany czas wy∏àczenia systemu z pracy
operacyjnej z powodu awarii nie powinien przekraczaç 5 godzin w ciàgu roku.
5. Do czasów wy∏àczenia, o których mowa w ust. 3
i 4, nie wlicza si´ czasu planowych wy∏àczeƒ technicznych zwiàzanych z konserwacjà urzàdzeƒ.
§ 70. 1. Warunkiem rozpocz´cia eksploatacji urzàdzeƒ radiolokacyjnych jest
1) dokonanie odbioru technicznego urzàdzeƒ w miejscu instalacji;
2) dokonanie analizy jakoÊci zobrazowania w oparciu
o wyniki kontroli z powietrza;
3) uzyskanie zezwolenia Prezesa ULC na wykorzystanie operacyjne urzàdzenia w oparciu o wyniki etapów, o których mowa w pkt 1 i 2.
2. Odbiór techniczny w miejscu instalacji powinien
byç dokonywany na podstawie dokumentu opisujàcego procedur´ odbioru technicznego. Procedura ta powinna byç uzgodniona pomi´dzy dostawcà urzàdzeƒ
i ich u˝ytkownikiem przed rozpocz´ciem testów.
3. Procedura, o której mowa w ust. 2, powinna
umo˝liwiç weryfikacj´ parametrów technicznych urzàdzenia i wymogów funkcjonalnych.
4. Procedura odbioru technicznego powinna byç
udokumentowana w postaci
1) dokumentu procedury testów odbiorczych z wpisanymi wynikami testów urzàdzeƒ;
2) dokumentacji odbioru technicznego potwierdzajàcego spe∏nienie wszystkich wymagaƒ technicznych i funkcjonalnych.
5. Dokumenty, o których mowa w ust. 4, powinny
byç parafowane i podpisane przez u˝ytkownika lub
upowa˝nione przez niego osoby.
§ 71. 1. W celu potwierdzenia zachowania przez
system przetwarzania i zobrazowania danych radaro-
§ 72. Operator systemów przetwarzania i zobrazowania danych radarowych okreÊla na podstawie zaleceƒ producenta cz´stotliwoÊç i rodzaj wykonywanych
pomiarów naziemnych.
Rozdzia∏ 6
Warunki techniczne i eksploatacyjne, jakim powinny
odpowiadaç automatyczne systemy pomiarowe
parametrów meteorologicznych
§ 73. Automatyczne systemy pomiarowe parametrów meteorologicznych, zwane dalej „automatycznymi systemami”, powinny umo˝liwiaç okreÊlenie poszczególnych mierzonych parametrów meteorologicznych w zakresie odpowiadajàcym warunkom ekstremalnym wyst´pujàcym w strefie klimatycznej w∏aÊciwej dla po∏o˝enia geograficznego Rzeczypospolitej
Polskiej oraz z dok∏adnoÊcià okreÊlonà w za∏àczniku
nr 6 do rozporzàdzenia.
§ 74. 1. Automatyczne systemy pomiarowe powinny byç tak zaprojektowane, aby informacje meteorologiczne dostarczane u˝ytkownikom lotnisk by∏y aktualne oraz podane w postaci wymagajàcej minimalnej interpretacji, zgodnej z za∏àcznikiem nr 3 ICAO.
2. Automatyczne systemy nale˝y tak zaprojektowaç, zlokalizowaç oraz u˝ytkowaç, aby
1) najbardziej wiarygodnie odzwierciedla∏y mierzone
parametry meteorologiczne w okreÊlonych zakresach i z odpowiednià dok∏adnoÊcià;
2) umo˝liwia∏y wykrywanie b∏´dów i generowa∏y komunikaty o niesprawnoÊci poszczególnych elementów systemu;
3) spe∏nia∏y warunki bezpieczeƒstwa w szczególnoÊci
w odniesieniu do urzàdzeƒ emitujàcych promieniowanie elektromagnetyczne;
4) umo˝liwia∏y r´czne wprowadzanie i potwierdzanie
niemierzalnych wielkoÊci meteorologicznych do
systemu lub korekcj´ i potwierdzanie wskazaƒ generowanych przez system w przypadku, kiedy
operator uzna to za konieczne.
3. Automatyczne systemy nale˝y tak zaprojektowaç, aby posiada∏y mo˝liwoÊç archiwizacji danych
i informacji meteorologicznych przez okres co najmniej 90 dni oraz umo˝liwia∏y ich podglàd oraz wydruk.
§ 75. 1. Automatyczne systemy nale˝y poddawaç,
okreÊlonym przez producenta w instrukcji u˝ytkowania, okresowym przeglàdom, kalibracji i sprawdzeniu
poprawnoÊci wskazaƒ. W przypadku kiedy stwierdzo-
no usterk´ lub b∏´dne wskazanie, a brak jest mo˝liwoÊci naprawy lub kalibracji, nale˝y dokonaç wymiany
danego elementu systemu.
Poz. 1444
2. JeÊli na lotnisku wykorzystywany jest automatyczny system, to nale˝y stosowaç odpowiednio zorganizowany sposób przekazywania informacji meteorologicznych do s∏u˝b ruchu lotniczego, lotniskowej
s∏u˝by meteorologicznej oraz innych u˝ytkowników.
6) Êwiadectwa okresowego sprawdzenia elementów
systemu oraz u˝ytkowanych zestawów do okresowej kalibracji wed∏ug przyrzàdów wzorcowych
z wyjàtkiem przyrzàdów do pomiaru wysokoÊci
podstawy chmur i okreÊlania widzialnoÊci wzd∏u˝
drogi startowej oraz miernika pogody bie˝àcej, dla
których za wystarczajàce uznaje si´ dokonywanie
okresowych przeglàdów zgodnie z zaleceniami
producenta.
3. Na lotniskach dopuszcza si´ wykorzystywanie
automatycznych mierników pogody bie˝àcej okreÊlajàcych widzialnoÊç, wielkoÊç i rodzaj opadów oraz aktualnà pogod´ wed∏ug norm Âwiatowej Organizacji
Meteorologicznej (WMO).
2. Zezwolenie na wykorzystanie operacyjne systemu wydawane jest na okres dwóch lat, o ile dla danego czujnika nie zosta∏ przyznany inny przedzia∏ czasu.
W celu przed∏u˝enia wa˝noÊci zezwolenia konieczne
jest przedstawienie
4. Informacje dotyczàce pogody bie˝àcej powinny
byç reprezentatywne dla drogi startowej lub kompleksu dróg startowych, przy czym w przypadku rozbie˝noÊci pomi´dzy wartoÊciami wskazywanymi przez automatyczny miernik pogody bie˝àcej a ocenà obserwatora ta ostatnia jest nadrz´dna.
1) wyciàgu z dziennika eksploatacji systemu;
§ 76. 1. Dopuszcza si´ wykorzystywanie na lotniskach i làdowiskach jako systemy uzupe∏niajàce zintegrowanych automatycznych systemów oraz czujników mierzàcych wybrane parametry meteorologiczne,
uwzgl´dniajàc fakt, ˝e powy˝sze systemy okreÊlajà parametry meteorologiczne w miejscu ich lokalizacji.
2. Obs∏ug´ oraz konserwacj´ systemu powinny
wykonywaç osoby posiadajàce stosowne uprawnienia, a urzàdzenia powinny byç eksploatowane i konserwowane zgodnie z zaleceniami producenta.
3. Autoryzacja wyników pomiarów z automatycznych systemów, podawanych u˝ytkownikowi, powinna byç dokonywana przez upowa˝nionà osob´, b´dàcà obserwatorem lotniskowej stacji meteorologicznej.
4. W przypadku kiedy na lotnisku lub làdowisku
brak jest lotniskowej stacji meteorologicznej, autoryzacja wyników pomiaru powinna byç dokonywana
przez osob´ posiadajàcà odpowiednie uprawnienia.
§ 77. 1. Warunkiem dopuszczenia do operacyjnego
u˝ytkowania automatycznego systemu jest przed∏o˝enie Prezesowi ULC nast´pujàcych dokumentów
1) krótkiej charakterystyki technicznej u˝ytkowanego
systemu, w tym wykazu elementów wraz z ich parametrami technicznymi, wykorzystywanych i dost´pnych funkcji systemu, sposobu dystrybucji
danych, archiwizacji;
2) mapy powykonawczej z lokalizacjà poszczególnych elementów systemu wraz z podaniem odleg∏oÊci od drogi startowej;
3) dokumentacji Site Acceptance Test;
4) wymogów producenta i u˝ytkownika dotyczàcych
przeglàdów technicznych oraz kontroli wskazaƒ
(z uwzgl´dnieniem zakresu i okresu);
5) wyciàgu z dziennika eksploatacji;
2) wa˝nego Êwiadectwa okresowego sprawdzenia
elementów systemu oraz u˝ytkowanych zestawów
do okresowej kalibracji.
3. Procedur´ przed∏u˝enia wa˝noÊci zezwolenia
rozpoczyna si´ nie póêniej ni˝ na miesiàc przed up∏ywem wa˝noÊci poprzedniego zezwolenia.
4. Na etapie projektowania systemu nale˝y
uwzgl´dniaç warunki lokalne oraz kategori´ lotniska,
dla którego projektuje si´ system. Przy lokalizacji elementów pomiarowych systemu nale˝y uwzgl´dniaç
obowiàzujàce w tym zakresie przepisy zawarte w za∏àczniku nr 3 ICAO.
5. Wymogi, o których mowa w ust. 1—4, stosuje
si´ tak˝e w przypadku u˝ytkowania zintegrowanych
automatycznych systemów oraz czujników mierzàcych wybrane parametry meteorologiczne.
§ 78. 1. Czujniki wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów s∏u˝àce do wykonywania pomiarów
wiatru dolnego powinny dokonywaç pomiarów w zakresie
1) od 0.5 do 50 m/s (1—100 w´z∏ów), przy progu zadzia∏ania poni˝ej 0.5 m/s (poni˝ej 1 w´z∏a), dok∏adnoÊci pomiaru 0.5 m/s (1 w´ze∏) dla pr´dkoÊci
0—5 m/s (0—10 w´z∏ów) oraz 10 % dla pr´dkoÊci
powy˝ej 5 m/s (10 w´z∏ów) liniowoÊci ±0.5 m/s
(±1 w´ze∏), sta∏ej dystansowej 2—5 m, rozdzielczoÊci pomiaru 0.1 m/s — dla czujnika pr´dkoÊci
wiatru;
2) od 0 do 360° dla pr´dkoÊci wiatru 0.5—5° m/s
(1—100 w´z∏ów), przy progu zadzia∏ania poni˝ej
0.5 m/s, dok∏adnoÊci pomiaru 2—5°, liniowoÊci
2—5°, wspó∏czynniku t∏umienia 0.3—0.7, rozdzielczoÊci 3°— dla wskaênika kierunku wiatru.
2. Sk∏adowa poprzeczna i pod∏u˝na wektora pr´dkoÊci wiatru okreÊlana w stosunku do osi drogi startowej powinna byç podawana w zaokràgleniu do pe∏nych jednostek (±1 m/s lub ±2 w´z∏ów).
§ 79. 1. Przy cyfrowym przetwarzaniu danych
o wietrze w automatycznych systemach powinno stosowaç si´ procedur´ próbkowania kierunku i pr´dkoÊci wiatru z odst´pem czasowym 1—5 s.
2. Okres uÊredniania dla pomiarów wiatru dolnego
w automatycznych systemach wykorzystywanych do
os∏ony startów i làdowaƒ powinien wynosiç 2 minuty.
Dla komunikatów meteorologicznych wysy∏anych poza lotnisko okres uÊrednienia powinien wynosiç
10 minut.
3. W przypadku systemów automatycznych pomiary ciÊnienia nale˝y wykonywaç co najmniej jeden
raz na minut´.
3. Ârednie 2-minutowe i 10-minutowe wartoÊci
pr´dkoÊci i kierunku wiatru w automatycznych systemach powinny byç obliczane metodà Êredniej kroczàcej z czasem aktualizacji 10—60 s. WartoÊci ekstremalne pr´dkoÊci i kierunku okreÊla si´ w okresie uÊredniania jako maksymalne z wartoÊci uzyskanych w wyniku
próbkowania.
5. WartoÊci pochodne ciÊnienia nale˝y wyliczaç
z dok∏adnoÊcià do dziesi´tnych cz´Êci hektopaskala
z mierzonej wartoÊci ciÊnienia atmosferycznego.
4. Próbkowane wartoÊci w automatycznych systemach powinny byç zapami´tywane i dalej u˝ywane do
okreÊlenia wartoÊci ekstremalnych pr´dkoÊci i kierunku wiatru w ciàgu 2 lub 10 minut poprzedzajàcych
wprowadzenie nowej wartoÊci Êredniej.
§ 84. 1. WartoÊci QNH i QFE oblicza si´ na podstawie ciÊnienia zmierzonego na poziomie barometru
zgodnie z ich definicjami.
§ 80. 1. W automatycznych systemach kierunek
wiatru podaje si´ w stosunku do pó∏nocy geograficznej, a nie magnetycznej.
2. Pomiary parametrów wiatru dokonuje si´
w miejscach reprezentatywnych dla ca∏ej drogi startowej, a zw∏aszcza w strefach przyziemienia i oderwania
przy wykorzystaniu czujników umieszczonych na wysokoÊci 6—10 metrów.
§ 81. 1. Pomiary wiatru dolnego wykonywane
w automatycznych systemach, a przeznaczone do rozpowszechniania w komunikatach meteorologicznych
poza lotnisko powinny byç reprezentatywne dla warunków na tej samej wysokoÊci na ca∏ej d∏ugoÊci drogi startowej lub kompleksu dróg startowych.
2. Je˝eli jest to istotne dla ruchu lotniczego, oprócz
pomiarów Êrednich parametrów wiatru dolnego wykonuje si´ i przekazuje odchylenia od wartoÊci Êrednich.
3. WartoÊci kierunku wiatru w automatycznych
systemach przekazuje si´ w zaokràgleniu do pe∏nych
10 stopni, a pr´dkoÊç do jednoÊci, jednoczeÊnie podajàc stosowane jednostki.
§ 82. W przypadku okreÊlania parametrów wiatru
dla wi´cej ni˝ jednej drogi startowej stosuje si´ odr´bne wskaêniki, przy czym poszczególne wskaêniki dok∏adnie opisuje si´ dla identyfikacji okreÊlonej drogi
startowej i progu, przy którym wykonywany jest pomiar przez automatyczne systemy.
§ 83. 1. Dla potrzeb os∏ony meteorologicznej lotnictwa do wykonywania pomiarów ciÊnienia na lotnisku nale˝y wykorzystywaç zintegrowane, wchodzàce
w sk∏ad automatycznych systemów, co najmniej dwa
czujniki o dok∏adnoÊci ±0.5 hPa.
2. Pomiary ciÊnienia wykonuje si´ w zakresie
850—1 100 hPa z dok∏adnoÊcià okreÊlonà w ust. 1
i rozdzielczoÊcià 0.1 hPa.
4. W automatycznej obróbce danych nale˝y stosowaç okres uÊrednienia rz´du jednej minuty.
6. Dla potrzeb s∏u˝b ruchu lotniczego i komunikatów meteorologicznych wartoÊci ciÊnienia zaokràgla
si´ w dó∏ do najbli˝szego pe∏nego hektopaskala.
2. Poziomem odniesienia dla wyliczeƒ QFE jest
wzniesienie lotniska. Dla dróg startowych nieprecyzyjnego podejÊcia, których progi sà co najmniej 2 m poni˝ej wzniesienia lotniska, oraz dla dróg precyzyjnego
podejÊcia wartoÊç QFE, jeÊli jest to wymagane, nale˝y
odnosiç do wzniesienia odpowiedniego progu.
3. WartoÊç QNH nale˝y obliczaç, wykorzystujàc
wartoÊç QFE i zale˝noÊç zmiany ciÊnienia od wysokoÊci w atmosferze standardowej.
4. W przypadku okreÊlania wartoÊci ciÊnienia dla
wi´cej ni˝ jednej drogi startowej poszczególne wskaêniki przedstawiajàce wartoÊci ciÊnienia nale˝y dok∏adnie opisaç dla identyfikacji okreÊlonej drogi startowej.
5. WysokoÊç czujników do pomiaru ciÊnienia
wchodzàcych w sk∏ad automatycznych systemów nale˝y okreÊliç metodami geodezyjnymi w metrach,
w odniesieniu do Êredniego poziomu morza, przy
czym wartoÊç ta powinna byç podana i zapisana w dokumentacji systemu z dok∏adnoÊcià do dwóch miejsc
po przecinku.
§ 85. 1. Pomiary temperatury powietrza dokonywane przez automatyczne systemy powinny byç reprezentatywne dla dróg startowych i w zwiàzku z tym
powinny byç realizowane przy pomocy czujników stosowanych w telemetrycznych systemach pomiarowych. Ze wzgl´du na w∏aÊciwoÊci pomiarowe takie jak
stabilnoÊç d∏ugookresowa, powtarzalnoÊç, osiàgalna
dok∏adnoÊç i rozdzielczoÊç, w systemach lotniskowych powinny byç stosowane czujniki rezystancyjne
typu PT100.
2. Czujniki wchodzàce w sk∏ad automatycznych
systemów s∏u˝àcych do wykonywania pomiarów temperatury powietrza powinny dokonywaç pomiaru
w zakresie od 40 do 60 °C przy dok∏adnoÊci ±0.3 °C,
rozdzielczoÊci 0.1 °C, sta∏ej czasowej (przy pr´dkoÊci
wiatru 5m/s) 30—60s, czasie uÊredniania 60s.
3. Temperatur´ powietrza dla celów lotnictwa podaje si´ w pe∏nych stopniach Celsjusza, zaokràglajàc
wartoÊç zmierzonà do pe∏nych stopni, przy czym wartoÊci 0.5 i wy˝sze zaokràgla si´ w gór´. WartoÊç tem-
peratury powinna byç rejestrowana z rozdzielczoÊcià
0.1°C i okresem rejestracji równym jednej minucie.
§ 86. 1. Pomiary wilgotnoÊci wzgl´dnej dokonywane przez automatyczne systemy powinny byç reprezentatywne dla dróg startowych i w zwiàzku z tym powinny byç realizowane przy pomocy czujników stosowanych w telemetrycznych systemach pomiarowych.
2. Czujniki wchodzàce w sk∏ad automatycznych systemów pomiarowych parametrów meteorologicznych
s∏u˝àce do pomiaru wilgotnoÊci wzgl´dnej powinny
dokonywaç pomiaru w zakresie od 5 % do 100 % RH,
przy dok∏adnoÊci ±3—5 % RH, rozdzielczoÊci 1 % RH,
sta∏ej czasowej 40—60 s, czasie uÊredniania 60 s.
3. WilgotnoÊç wzgl´dna powinna byç rejestrowana z rozdzielczoÊcià 1 % RH i okresem rejestracji równym jednej minucie.
§ 87. 1. W automatycznych systemach temperatura punktu rosy okreÊlana jest jako wartoÊç obliczana
w oparciu o pomiary temperatury powietrza i innej
charakterystyki wilgotnoÊci powietrza — najcz´Êciej
wilgotnoÊci wzgl´dnej.
2. Obliczonà temperatur´ punktu rosy dla celów
lotnictwa podaje si´ w pe∏nych stopniach Celsjusza,
zaokràglajàc do pe∏nych stopni, przy czym wartoÊci
0.5 i wy˝sze zaokràgla si´ w gór´. Obliczona wartoÊç
temperatury punktu rosy powinna byç rejestrowana
z rozdzielczoÊcià 0.1°C i okresem rejestracji równym
jednej minucie.
3. Pomiary temperatury powietrza oraz wilgotnoÊci wzgl´dnej powinny byç reprezentatywne dla drogi
startowej lub kompleksu dróg startowych.
4. Czujniki temperatury powietrza i wilgotnoÊci
wzgl´dnej nale˝y umieszczaç na wysokoÊci 2.0 m nad
poziomem gruntu w specjalnej os∏onie — klatce termometrycznej o konstrukcji ˝aluzjowej — majàcej chroniç
czujnik przed wp∏ywem promieniowania s∏onecznego,
a jednoczeÊnie zapewniç odpowiednià jego wentylacj´.
5. Czujniki temperatury i wilgotnoÊci wzgl´dnej
powinny byç zainstalowane w tej samej os∏onie
z uwagi na to, ˝e wartoÊci temperatury i wilgotnoÊci
wzgl´dnej powietrza powinny byç reprezentatywne
dla tej samej obj´toÊci powietrza.
§ 88. 1. Do okreÊlania widzialnoÊci wzd∏u˝ drogi
startowej RVR w automatycznych systemach, nale˝y
stosowaç systemy instrumentalne oparte o metody
pomiarowe umo˝liwiajàce osiàgni´cie dok∏adnoÊci
wskazaƒ najbardziej zbli˝onych do operacyjnie po˝àdanych, przy uwzgl´dnieniu intensywnoÊci Êwiate∏
u˝ywanych na drogach startowych oraz okreÊlonej jasnoÊci t∏a.
2. WidzialnoÊç wzd∏u˝ drogi startowej RVR nale˝y
okreÊlaç dla wszystkich dróg startowych, przeznaczonych do u˝ycia w czasie ograniczonej widzialnoÊci, to
jest widzialnoÊci poziomej lub zasi´gu widzialnoÊci
wzd∏u˝ drogi startowej poni˝ej 1 500 m.
Poz. 1444
3. Dla dróg startowych precyzyjnego podejÊcia nale˝y wykorzystywaç zautomatyzowane systemy pomiarowe RVR, w szczególnoÊci na wszystkich drogach
startowych przeznaczonych dla wykonywania operacji
podejÊcia do làdowania i làdowania wed∏ug przyrzàdów zgodnie z kategorià II i III, o których mowa w § 20.
§ 89. 1. OkreÊlenie RVR powinno byç reprezentatywne dla strefy przyziemienia i w zale˝noÊci od kategorii operacji lotniczych, dla których przeznaczana jest
droga startowa, dla Êrodkowej i koƒcowej cz´Êci drogi startowej.
2. W celu uzyskania reprezentatywnoÊci pomiary
powinny byç wykonywane z boku drogi startowej,
w odleg∏oÊci nie wi´kszej ni˝ 120 m od jej osi.
3. Pomiary reprezentatywne dla strefy przyziemienia powinny byç wykonywane z miejsca oddalonego
o oko∏o 300 m od progu drogi startowej wzd∏u˝ jej osi.
4. Pomiary reprezentatywne dla Êrodkowej i koƒcowej cz´Êci drogi startowej powinny byç wykonywane
w odleg∏oÊci od 1 000 do 1 500 m wzd∏u˝ drogi od progu oraz w odleg∏oÊci oko∏o 300 m od przeciwnego koƒca drogi. Dok∏adne miejsce po∏o˝enia, w którym dokonuje si´ pomiarów, oraz po∏o˝enie dodatkowych wskaêników RVR powinno uwzgl´dniaç czynniki lotnicze, meteorologiczne i klimatyczne, takie jak d∏ugoÊç drogi startowej, obszary tworzenia lub utrzymywania si´ mg∏y.
§ 90. 1. Dla okreÊlenia RVR stosowane systemy instrumentalne wchodzàce w sk∏ad automatycznych
systemów powinny wykorzystywaç mierniki transmisji mierzàce wspó∏czynnik przepuszczalnoÊci lub os∏abienia powietrza pomi´dzy dwoma punktami przestrzeni lub mierniki wspó∏czynnika rozproszenia Êwiat∏a. Dla zastosowaƒ lotniczych za odpowiednie uwa˝a
si´ u˝ycie mierników transmisji.
2. Je˝eli wartoÊç RVR jest okreÊlana za pomocà
przyrzàdów wchodzàcych w sk∏ad automatycznych
systemów, muszà byç spe∏nione ∏àcznie nast´pujàce
wymogi
1) przy obliczaniu RVR intensywnoÊç Êwiate∏ u˝ywanych do tych obliczeƒ powinna byç równa intensywnoÊci Êwiate∏ aktualnie u˝ywanych na drodze,
o ile Êwiat∏a na danej drodze sà w∏àczone, lub
optymalnej intensywnoÊci Êwiate∏, która by∏aby
odpowiednia dla u˝ycia operacyjnego w normalnych warunkach, o ile Êwiat∏a na danej drodze sà
w∏àczone (lub ustawione na najni˝szym poziomie
w trakcie oczekiwania na ponowne podj´cie operacji). RVR nie powinna byç okreÊlana dla intensywnoÊci Êwiat∏a wynoszàcej 3 % lub mniej maksymalnej dost´pnej intensywnoÊci na danej drodze startowej. W komunikatach przekazywanych
poza lotnisko RVR nale˝y okreÊlaç przy intensywnoÊci Êwiate∏, które wykorzystuje si´ przy starcie
i làdowaniu w momencie opracowywania informacji, nie uwzgl´dniajàc ró˝nych czasowych
zmian intensywnoÊci drogi startowej. Dla obliczeƒ
nale˝y przyjàç, ˝e kontrastowa czu∏oÊç oka obserwatora wynosi 0.05;
2) pomiary powinny byç wykonywane z cz´stotliwoÊcià co 15—60 s;
3) uaktualnianie danych wyjÊciowych powinno nast´powaç co najmniej co 60 s dla zapewnienia ciàg∏ych, rzeczywistych i reprezentatywnych wartoÊci. Okres uÊredniania wartoÊci RVR powinien wynosiç 10 minut dla komunikatów przekazywanych
poza lotnisko oraz 60 s dla lokalnych komunikatów
regularnych i specjalnych oraz dla wskaêników
RVR w organach s∏u˝b ruchu lotniczego;
4) obliczenia powinny byç przeprowadzane oddzielnie dla ka˝dej drogi startowej;
5) elementy przyrzàdu powinny byç instalowane
w ten sposób, aby S∏oƒce o dowolnej porze dnia
nie znalaz∏o si´ w optycznym polu detektora;
6) system oszacowania RVR powinien posiadaç mo˝liwoÊç dokonywania r´cznej kalibracji.
3. W przypadku stosowania mierników transmisji
pozioma wiàzka Êwiat∏a powinna przebiegaç na wysokoÊci 2—3 m nad poziomem gruntu.
4. W zale˝noÊci od d∏ugoÊci linii bazowej czy zró˝nicowania poziomu terenu i drogi startowej wysokoÊç
wiàzki Êwiat∏a mo˝e wykraczaç poza wysokoÊç, o której mowa w ust. 3, jednak nie powinna byç mniejsza
ni˝ 1,5 m nad poziom gruntu.
§ 91. 1. Dla celów lotniczych w miernikach transmisji stosowanych w automatycznych systemach wykorzystuje si´ linie bazowe w przedzia∏ach od 10 do
200 m.
2. WartoÊci RVR powinny byç podawane wed∏ug
skali w krotnoÊciach wielkoÊci pomi´dzy 25 m dla RVR
mniejszej ni˝ 400 m, 50 m przy RVR od 400 do
800 m i 100 m przy RVR powy˝ej 800 m. WartoÊci obserwowane nieodpowiadajàce przyj´tej skali notowania powinny byç zaokràglane w dó∏ do pe∏nego stopnia skali.
3. Dolnà granicà dla oszacowaƒ RVR jest 50 m,
a górnà 1 500 m. Przy widzialnoÊci poni˝ej lub powy˝ej tych granic informacje powinny wskazywaç, ˝e
RVR wynosi poni˝ej 50 m lub powy˝ej 1 500 m.
4. W przypadku okreÊlania wartoÊci RVR dla wi´cej
ni˝ jednej drogi startowej poszczególne wskaêniki nale˝y dok∏adnie opisaç dla identyfikacji okreÊlonej drogi startowej lub jej cz´Êci.
5. W przypadku instrumentalnego okreÊlania RVR,
w zale˝noÊci od kategorii podejÊcia do làdowania stosuje si´
1) jeden miernik w pobli˝u punktu przyziemienia dla
kategorii I;
2) dwa mierniki w przypadku d∏ugoÊci drogi startowej poni˝ej 2 000 m albo co najmniej trzy mierniki
w przypadku d∏ugoÊci drogi startowej powy˝ej
2 000 m dla kategorii II;
Poz. 1444
2) trzy mierniki dla kategorii III;
4) cztery mierniki dla d∏ugoÊci drogi startowej powy˝ej 3 500 m niezale˝nie od kategorii.
6. W przypadku wyst´powania korzystnych warunków lokalnych dopuszcza si´, aby na lotnisku posiadajàcym drog´ startowà o d∏ugoÊci powy˝ej 3 500 m stosowaç trzy mierniki.
§ 92. 1. Instrumentalne oszacowanie widzialnoÊci
poziomej mierzonej za pomocà automatycznych systemów opiera si´ na okreÊleniu parametru pochodnego, jakim jest MOR, umo˝liwiajàcego osiàgni´cie dok∏adnoÊci najbardziej zbli˝onych do operacyjnie po˝àdanych.
2. Instrumentalne okreÊlenie widzialnoÊci poziomej powinno byç traktowane jako uzupe∏niajàce,
w stosunku do oceny widzialnoÊci przez upowa˝nionego pracownika lotniskowej s∏u˝by meteorologicznej. Wyjàtek stanowi sytuacja, w której brak jest mo˝liwoÊci wizualnego okreÊlenia widzialnoÊci poziomej.
3. WidzialnoÊç poziomà nale˝y okreÊlaç w miejscu
reprezentatywnym dla drogi startowej lub kompleksu
dróg startowych.
4. Dla okreÊlenia parametru MOR stosowane automatyczne systemy powinny wykorzystywaç pomiar
wspó∏czynnika os∏abienia lub transmisji w d∏ugim cylindrze powietrza oraz pomiar Êwiat∏a rozproszonego
w ma∏ej obj´toÊci powietrza, z uwzgl´dnieniem relacji
mi´dzy wspó∏czynnikiem os∏abienia i mierzonym
wspó∏czynnikiem rozproszenia.
5. Dla potrzeb lotnictwa stosuje si´ przyrzàdy oparte na pomiarze wspó∏czynnika rozproszenia.
6. Elementy przyrzàdu powinny byç instalowane
w ten sposób, aby S∏oƒce o dowolnej porze dnia nie
znalaz∏o si´ w optycznym polu detektora.
7. Automatyczny system powinien przewidywaç
mo˝liwoÊç wprowadzania r´cznej korekcji danych widzialnoÊci poziomej do odpowiednich wskaêników obrazujàcych te dane.
§ 93. 1. WartoÊci widzialnoÊci poziomej w automatycznych systemach nale˝y
1) podawaç w wartoÊciach podzielnych przez 50 przy
widzialnoÊci poni˝ej 800 m;
2) podawaç w wielkoÊciach podzielnych przez 100
przy widzialnoÊci 800 m i wi´kszej, ale nie mniejszej ni˝ 5 km;
3) podawaç w kilometrach przy widzialnoÊci wi´kszej
od 5 km, lecz nie mniejszej od 10 km;
4) podawaç jako 10 km, z wyjàtkiem sytuacji, w których stosuje si´ CAVOK.
2. WartoÊci obserwowane nieodpowiadajàce przyj´tej skali notowania powinny byç zaokràglane w dó∏
do pe∏nego stopnia skali.
§ 94. 1. Dla potrzeb lotnictwa do pomiaru podstawy chmur nale˝y stosowaç automatyczne systemy
oparte na metodach pomiarowych zapewniajàcych
osiàgni´cie operacyjnie po˝àdanych dok∏adnoÊci
wskazaƒ.
2. W przypadku stosowania mierników laserowych
pomiary podstawy chmur wykonuje si´ co 15—60 s
dla chmur niskich i co 1 lub 2 minuty dla pozosta∏ych
chmur.
3. Dla celów lotniczych dolny zakres pomiarów powinien wynosiç 10—30 m przy maksymalnej mierzonej wysokoÊci 1 500—3 600 m.
Poz. 1444
mniej 15 m poni˝ej poziomu lotniska, nale˝y dokonaç
lokalnych ustaleƒ, by wysokoÊç podstawy chmur
przekazywana przybywajàcemu statkowi powietrznemu odnosi∏a si´ do poziomu progu drogi startowej.
3. Pomiary podstawy chmur powinny byç reprezentatywne dla strefy podejÊcia lub, w przypadku lotnisk z drogami startowymi precyzyjnego podejÊcia,
dla strefy Êrodkowego markera systemu làdowania
wed∏ug wskazaƒ przyrzàdów.
4. W przypadku okreÊlania wysokoÊci podstawy
chmur dla wi´cej ni˝ jednej drogi startowej poszczególne wskaêniki dok∏adnie opisuje si´ w celu identyfikacji okreÊlonej drogi startowej.
4. Uk∏ad pomiarowy powinien byç os∏oni´ty od
bezpoÊredniego oÊwietlenia Êwiat∏em s∏onecznym,
jak równie˝ chroniony przed wilgocià, opadami i niskà
temperaturà.
5. WartoÊci obserwowane nieodpowiadajàce przyj´tej skali notowania powinny byç zaokràglane w dó∏
do pe∏nego stopnia skali.
§ 95. 1. WysokoÊç podstawy chmur powinna byç
odniesiona do poziomu lotniska.
§ 96. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
7 dni od dnia og∏oszenia.
2. Gdy wykorzystywana jest droga startowa precyzyjnego podejÊcia, której próg znajduje si´ co naj-
Minister Infrastruktury: K. Opawski
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 17 maja 2004 r. (poz. 1444)
Za∏àcznik nr 1
PARAMETRY I TOLERANCJE MIERZONE DLA RADIOLATARNI KIERUNKU
PODCZAS KONTROLI Z POWIETRZA
Za∏àcznik nr 2
PARAMETRY I TOLERANCJE MIERZONE DLA RADIOLATARNI ÂCIE˚KI SCHODZENIA
PODCZAS KONTROLI Z POWIETRZA
Za∏àcznik nr 3
WARTOÂCI USTAWIENIA LIMITÓW ALARMOWYCH MONITORÓW DLA RADIOLATARNI KIERUNKU ILS
ORAZ RADIOLATARNI ÂCIE˚KI SCHODZENIA ILS
Za∏àcznik nr 4
PARAMETRY MIERZONE PODCZAS RÓ˚NYCH RODZAJÓW KONTROLI Z POWIETRZA
Za∏àcznik nr 5
TESTY I POMIARY, KTÓRE POWINNY BYå OBJ¢TE ODBIOREM TECHNICZNYM
I KONTROLÑ Z POWIETRZA
Za∏àcznik nr 6
DOK¸ADNOÂCI POMIARÓW I OBSERWACJI PARAMETRÓW METEOROLOGICZNYCH
1444
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)
z dnia 17 maja 2004 r.
w sprawie lotniczych urzàdzeƒ naziemnych2)
Na podstawie art. 92 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 lipca
2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112, z
póên. zm.3)) zarzàdza si´, co nast´puje
1) ACARS — (Aircraft Communications Addressing
and Reporting System) — lotniczy system adresowania i przekazywania wiadomoÊci;
Rozdzia∏ 1
2) ACP — (Azimuth Count Pulse) — impuls informacji azymutalnej;
Przepisy ogólne