Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu i trybu opracowywania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy oraz warunków korzystania z wód regionu wodnego
Table of Provisions (12)
Statutory Text (12 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) szczegó∏owy zakres i tryb opracowywania planu
gospodarowania wodami na obszarze dorzecza,
zwanego dalej „planem”;
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych — rozumie si´ przez to oddzielny i znaczàcy element wód
powierzchniowych, w tym jezioro lub inny naturalny zbiornik wodny, sztuczny zbiornik wodny, rzek´
lub cz´Êç rzeki, strug´ lub cz´Êç strugi, strumieƒ
lub cz´Êç strumienia, kana∏ lub cz´Êç kana∏u, morskie wody wewn´trzne lub wody przybrze˝ne;
2) szczegó∏owy zakres i tryb opracowywania warunków korzystania z wód regionu wodnego, zwanych dalej „warunkami”.
———————
2) jednolitej cz´Êci wód podziemnych — rozumie si´
przez to okreÊlonà obj´toÊç wód podziemnych wyst´pujàcà w obr´bie warstwy wodonoÊnej lub zespo∏u warstw wodonoÊnych, tworzàcych poziomy
wodonoÊne;
wej — gospodarka wodna oraz Êrodowisko, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 85, poz. 766).
2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 2001 r. Nr 154, poz. 1803, z 2002 r. Nr 113, poz. 984,
Nr 130, poz. 1112, Nr 233, poz. 1957 i Nr 238, poz. 2022,
z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 165, poz. 1592, Nr 190,
poz. 1865 i Nr 228, poz. 2259 oraz z 2004 r. Nr 92, poz. 880,
Nr 96, poz. 959 i Nr 116, poz. 1206.
3) sztucznej jednolitej cz´Êci wód — rozumie si´ przez
to cz´Êç wód powierzchniowych powsta∏à na skutek dzia∏alnoÊci cz∏owieka;
1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏ami administracji rzàdo-
4) silnie zmienionej jednolitej cz´Êci wód — rozumie
si´ przez to jednolità cz´Êç wód powierzchniowych, której charakter zosta∏ w znacznym stopniu
zmieniony na skutek fizycznego oddzia∏ywania
cz∏owieka;
5) dobrym stanie wód powierzchniowych — rozumie
si´ przez to stan osiàgni´ty przez jednolità cz´Êç
wód powierzchniowych, je˝eli zarówno jej stan
ekologiczny, jak i chemiczny jest okreÊlony jako co
najmniej dobry;
6) dobrym stanie wód podziemnych — rozumie si´
przez to stan osiàgni´ty przez jednolità cz´Êç wód
podziemnych, je˝eli zarówno jej stan iloÊciowy, jak
i chemiczny jest okreÊlony jako co najmniej dobry;
7) dobrym potencjale ekologicznym — rozumie si´
przez to stan silnie zmienionej lub sztucznej jednolitej cz´Êci wód, sklasyfikowanej zgodnie z postanowieniami rozdzia∏u 2.3 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia;
8) dobrym stanie chemicznym wód powierzchniowych — rozumie si´ przez to stan chemiczny osiàgni´ty przez jednolità cz´Êç wód powierzchniowych, w którym st´˝enia zanieczyszczeƒ nie przekraczajà Êrodowiskowych norm jakoÊci, wymagany do spe∏nienia celów Êrodowiskowych dla wód
powierzchniowych okreÊlonych w cz´Êci II za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia;
9) dobrym stanie chemicznym wód podziemnych —
rozumie si´ przez to stan chemiczny jednolitej cz´Êci wód podziemnych, który spe∏nia wszystkie warunki wymienione w tabeli w rozdziale 2.3 ppkt 7.2
za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia;
Poz. 1318
7) harmonogramy realizacji ustalonych dzia∏aƒ;
8) prognoz´ oddzia∏ywania na Êrodowisko postanowieƒ zawartych w projekcie planu.
2. Metodyk´ dokonania analizy stanu dorzecza
okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
§ 4. 1. Cele Êrodowiskowe wskazane w planie obejmujà dzia∏ania polegajàce w szczególnoÊci na
1) zapobieganiu pogarszaniu si´ iloÊciowego i jakoÊciowego stanu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych;
2) osiàgni´ciu lub utrzymaniu co najmniej dobrego
stanu ekologicznego jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych oraz ekosystemów od wody zale˝nych;
3) osiàgni´ciu lub utrzymaniu co najmniej dobrego
potencja∏u ekologicznego i dobrego stanu chemicznego dla sztucznych i silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód;
4) zaprzestaniu lub stopniowym eliminowaniu zanieczyszczenia wód substancjami szczególnie szkodliwymi dla Êrodowiska wodnego;
5) ograniczeniu dop∏ywu zanieczyszczeƒ do wód
podziemnych oraz przeciwdzia∏aniu pogarszaniu
si´ stanu jednolitych cz´Êci wód podziemnych;
10) stanie iloÊciowym — rozumie si´ przez to okreÊlenie wp∏ywu bezpoÊredniego i poÊredniego poboru
wody na jednolità cz´Êç wód podziemnych;
6) osiàgni´ciu lub utrzymaniu co najmniej dobrego
stanu iloÊciowego i dobrego stanu chemicznego
jednolitych cz´Êci wód podziemnych.
11) us∏ugach wodnych — rozumie si´ przez to wszystkie us∏ugi, które umo˝liwiajà gospodarstwom domowym, instytucjom publicznym lub innym podmiotom, w szczególnoÊci przedsi´biorcom prowadzàcym dzia∏alnoÊç gospodarczà
2. Dzia∏aƒ, o których mowa w ust. 1, nie stosuje si´
do sztucznych lub silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód, dla których osiàgni´cie najbardziej rygorystycznych celów Êrodowiskowych by∏oby niemo˝liwe
lub ekonomicznie nieuzasadnione.
a) pobór, pi´trzenie, magazynowanie, uzdatnianie
i dystrybucj´ wód powierzchniowych lub podziemnych,
3. Metodyk´ ustalania celów Êrodowiskowych
okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
b) odbieranie i oczyszczanie Êcieków, które odprowadza si´ do wód powierzchniowych.
§ 5. Przy ustalaniu celów Êrodowiskowych oraz
metodyki przygotowywania programów ochrony wód
uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci
§ 3. 1. Plan zawiera
1) analiz´ stanu dorzecza;
1) aktualny stan jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych;
2) analiz´ stanu zasobów wodnych dorzecza;
2) aktualny stan jednolitych cz´Êci wód podziemnych;
3) wykaz celów Êrodowiskowych dla jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych i podziemnych oraz
obszarów chronionych;
3) wyst´powanie sztucznych i silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych;
4) wykaz przedsi´wzi´ç s∏u˝àcych ochronie zasobów
wodnych i osiàgni´ciu za∏o˝onych celów;
4) wyst´powanie wód wra˝liwych i obszarów nara˝onych na zanieczyszczenia zwiàzkami azotu pochodzàcymi ze êróde∏ rolniczych;
5) analiz´ ekonomicznà gospodarowania wodami na
obszarze dorzecza;
5) zidentyfikowane jednolite cz´Êci wód powierzchniowych
6) opis struktury administracyjnej w zakresie gospodarowania wodami;
a) wykorzystywane do zaopatrzenia
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia,
ludnoÊci
b) przeznaczone do bytowania i migracji ryb,
c) przeznaczone do bytowania skorupiaków i mi´czaków,
d) wykorzystywane do urzàdzania kàpielisk;
6) zidentyfikowane jednolite cz´Êci wód podziemnych wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
7) analiz´ i ocen´ ryzyka nieosiàgni´cia celów, w tym
wynikajàcego ze wzgl´dów ekonomicznych zwiàzanych z udzia∏em u˝ytkowników wód w kosztach
realizacji programów ochrony wód;
8) wymagania, jakim powinny odpowiadaç pod
wzgl´dem iloÊciowym i jakoÊciowym zasoby wodne w zidentyfikowanych jednolitych cz´Êciach
wód powierzchniowych i podziemnych, o których
mowa w pkt 5 i 6.
§ 6. 1. Do sporzàdzenia planu wykorzystuje si´
w szczególnoÊci informacje dotyczàce
1) charakterystyki geograficznej i demograficznej;
2) charakterystyki geologicznej i hydrogeologicznej;
3) charakterystyki meteorologicznej i hydrograficznej;
Poz. 1318
pomocà Systemu Informacji Geograficznej, prowadzona przez ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki wodnej.
§ 7. 1. W terminie 2 lat, przed wymaganym terminem sporzàdzenia projektu pierwszego planu, w celu
zg∏aszania uwag w trakcie konsultacji spo∏ecznych,
publikuje si´
1) program i harmonogram prac przygotowania planu;
2) wykaz g∏ównych problemów na obszarze dorzecza.
2. Publikacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje si´
w Biuletynie Informacji Publicznej.
3. Uwagi i wnioski do planu zg∏asza si´ do Prezesa
Krajowego Zarzàdu Gospodarki Wodnej w terminie
6 miesi´cy od daty publikacji.
4. Projekt planu poddaje si´ konsultacjom spo∏ecznym, trwajàcym 6 miesi´cy; informacj´ o uwzgl´dnionych uwagach i wnioskach oraz stanowisko odnoÊnie
do uwag i wniosków nieuwzgl´dnionych w projekcie
planu podaje si´ do publicznej wiadomoÊci za poÊrednictwem Biuletynu Informacji Publicznej w terminie
6 miesi´cy od zakoƒczenia konsultacji spo∏ecznych.
5) wp∏ywu dzia∏alnoÊci cz∏owieka na Êrodowisko;
5. Do projektu planu przedk∏adanego Radzie Ministrów do∏àcza si´ informacje o przebiegu i wynikach
konsultacji spo∏ecznych.
6) charakterystyki stref i obszarów ochronnych ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca
2001 r. — Prawo wodne oraz obszarów chronionych ustanowionych na podstawie przepisów
o ochronie przyrody;
§ 8. Po zatwierdzeniu przez Rad´ Ministrów, plan
publikuje si´ w dzienniku urz´dowym ministra w∏aÊciwego do spraw Êrodowiska, nie póêniej ni˝ w terminie
2 lat od dnia wymaganego terminu sporzàdzenia projektu pierwszego planu.
4) charakterystyki u˝ytkowania wód;
7) sieci, programów i wyników iloÊciowego i jakoÊciowego monitoringu wód;
8) kosztów zapewnienia wody dla ludnoÊci i gospodarki;
9) kosztów dzia∏aƒ w zakresie ochrony wód.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, gromadzi
si´ w formie pisemnej i na elektronicznych noÊnikach
danych przy wykorzystaniu Systemu Informacji Geograficznej, wprowadzajàc informacje wejÊciowe na
mapach w skali 1:200 000 lub wi´kszej, w uk∏adzie
wspó∏rz´dnych 92.
3. Informacje, o których mowa w ust. 1, gromadzi
si´ w formie baz danych umo˝liwiajàcych sporzàdzanie i weryfikacj´ analiz, raportów oraz graficznej prezentacji w formie map; mapy mogà byç sporzàdzane
w skali 1:500 000 w uk∏adzie wspó∏rz´dnych 92, przy
czym zaleca si´ stosowanie map o wi´kszej skali, odpowiedniej dla prezentowanej informacji.
4. Podstawà sporzàdzania warstw tematycznych
map tworzonych w ramach planu jest cyfrowa Mapa
Podzia∏u Hydrograficznego Polski wizualizowana za
§ 9. 1. Warunki opracowuje si´ dla osiàgni´cia
ustalonych w planie celów Êrodowiskowych.
2. W warunkach dokonuje si´
1) uszczegó∏owienia analizy stanu zasobów wodnych
w regionie wodnym;
2) uszczegó∏owienia celów Êrodowiskowych dla regionu wodnego;
3) ustalenia aktualnych i perspektywicznych potrzeb
wodnych w regionie wodnym oraz sposobu ich
zaspokojenia;
4) ustalenia koniecznych ograniczeƒ u˝ytkowania
wód w regionie wodnym;
5) wskazania ustaleƒ
przestrzennego.
planów
zagospodarowania
§ 10. 1. Projekt warunków sporzàdza si´ w terminie do 2 lat od dnia zatwierdzenia planu.
2. Opracowany projekt warunków umieszcza si´
na stronie internetowej odpowiedniego regionalnego
zarzàdu gospodarki wodnej, w celu przeprowadzenia
konsultacji spo∏ecznych trwajàcych 60 dni.
3. Informacj´ o uwzgl´dnionych uwagach i wnioskach oraz stanowisko odnoÊnie do uwag i wniosków
nieuwzgl´dnionych w projekcie warunków podaje si´
do publicznej wiadomoÊci za poÊrednictwem strony
internetowej odpowiedniego regionalnego zarzàdu
gospodarki wodnej w terminie 60 dni od zakoƒczenia
konsultacji spo∏ecznych.
Poz. 1318
§ 11. Informacje i dokumenty, na podstawie których sporzàdza si´ projekt planu oraz projekt warunków, poddaje si´ po raz pierwszy weryfikacji w terminie 4 lat od dnia opublikowania planów lub opublikowania warunków. Kolejnych weryfikacji dokonuje si´
co 6 lat.
§ 12. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem
og∏oszenia.
4. Warunki publikuje si´ w dzienniku urz´dowym
województwa.
Minister Ârodowiska: Cz. Âleziak
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 28 kwietnia 2004 r. (poz. 1318)
Za∏àcznik nr 1
METODYKA
DOKONANIA ANALIZY STANU DORZECZA
Spis treÊci
1. G∏ówne problemy gospodarki wodnej na obszarze dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2. Analiza stanu dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.1. Zalecenia merytoryczne do prowadzenia analiz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.2. èród∏a pozyskiwania danych do identyfikacji g∏ównych problemów gospodarki wodnej dla potrzeb sporzàdzania analiz stanu dorzeczy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.3. Wa˝ne przes∏anki prawne do kszta∏towania analizy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4. Geograficzna i geologiczna charakterystyka obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4.1. Geograficzna charakterystyka obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4.2. Geologiczna charakterystyka obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.4.3. Meteorologiczna charakterystyka obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.5. Hydrograficzne charakterystyki obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.6. Demograficzna charakterystyka obszaru dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.7. Charakterystyka wykorzystania powierzchni ziemi oraz dzia∏alnoÊci gospodarczej na obszarze
dorzecza . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.8. Przeglàd wp∏ywu dzia∏alnoÊci cz∏owieka na Êrodowisko na obszarze dorzecza . . . . . . . . . . . . . .
2.8.1. Ocena wielkoÊci wp∏ywu dzia∏alnoÊci ludzkiej na Êrodowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.8.2. Dzia∏alnoÊç cz∏owieka zwiàzana bezpoÊrednio z wodà — korzystanie z wód (rodzaj 1) . . .
2.8.3. Dzia∏alnoÊç cz∏owieka niezwiàzana bezpoÊrednio z wodà (rodzaj 2) . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.8.4. Dzia∏alnoÊç organizacyjno-prawna cz∏owieka — gospodarka przestrzenna (rodzaj 3) . . . .
2.8.5. Wp∏yw ekstremalnych zjawisk klimatycznych na Êrodowisko . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
2.9. Wskazanie obszarów chronionych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3. Analizy ekonomiczne gospodarowania wodami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4. Wykazy wód . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1. Informacje ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2. Zalecenia ogólne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3. Zakres informacji w wykazach . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4. Zestawienie wykazów wód (stan na 31.12.2003 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
1. G∏ówne problemy gospodarki wodnej na
obszarze dorzecza
Gospodarowanie wodami powinno byç realizowane zgodnie z
— zasadà zrównowa˝onego rozwoju,
— zachowaniem zasady racjonalnego i ca∏oÊciowego
traktowania zasobów wód powierzchniowych
i podziemnych, z uwzgl´dnieniem ich iloÊci i jakoÊci,
— zasadà wspólnych interesów; jest realizowane
przez wspó∏prac´ administracji publicznej, u˝ytkowników wód i przedstawicieli lokalnych spo∏ecznoÊci tak, aby uzyskaç maksymalne korzyÊci
spo∏eczne.
G∏ówne problemy gospodarki wodnej uwzgl´dniane w analizach stanu dorzecza zwiàzane sà z
— kszta∏towaniem i ochronà zasobów wodnych,
— korzystaniem z wód,
— zarzàdzaniem zasobami wodnymi.
Dzia∏ania gospodarki wodnej nale˝y przedstawiç
w uk∏adzie hierarchicznym wg nast´pujàcych g∏ównych problemów
I — zaspokajanie potrzeb ludnoÊci,
II — zaspokajanie potrzeb gospodarki,
III — ochrona wód i Êrodowiska zwiàzanego z tymi
zasobami.
W grupie problemów I. — zaspokajanie potrzeb
ludnoÊci — nale˝y wydzieliç szczegó∏owe problemy
tej grupy wg kryterium wagi i charakteru dzia∏aƒ z nimi zwiàzanych.
I.A. — zapewnienie ludnoÊci wody przeznaczonej do
spo˝ycia w zakresie niezb´dnych celów jej wykorzystania — wyznacza te problemy gospodarki wodnej,
które sà zwiàzane z zapewnieniem ludnoÊci wody do
picia, gotowania, przygotowywania po˝ywienia, higieny osobistej, czyli wody o najwy˝szej jakoÊci i o du˝ej
gwarancji zaopatrzenia w wod´. U˝ycie zwrotu „w zakresie niezb´dnych celów” jest spowodowane faktem,
˝e zdefiniowane w ustawie — Prawo wodne poj´cie
„woda przeznaczona do spo˝ycia” (art. 9) obejmuje
zarówno wymienione wy˝ej cele niezb´dne, jak i cele,
w ramach których niedostarczenie wody nie b´dzie
powodowa∏o du˝ych zagro˝eƒ dla ludnoÊci (np. zaopatrzenie w wod´ basenów kàpielowych). S∏owo
„zapewnienie” w nazwie problemu wskazuje na du˝y
stopieƒ gwarancji, z jakà woda powinna byç zabezpieczona.
I.B. — zaopatrzenie ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do
spo˝ycia w zakresie celów innych ni˝ niezb´dne — zosta∏ wydzielony dla zagadnieƒ, w których zaopatrzenie
ludnoÊci w wod´ nie jest niezb´dne i mo˝e byç dokonywane z mniejszà gwarancjà. Dotyczy to takich zagadnieƒ jak: zaopatrzenie ludnoÊci w wod´ do nape∏-
Poz. 1318
niania basenów kàpielowych, zraszanie trawników
przydomowych, mycie podwórek itp. Stàd w nazwie
„zwi´kszanie mo˝liwoÊci zaopatrzenia”, a nie zapewnianie czy zabezpieczenie jak w przypadku problemu
grupy I.A.
I.C. — zaspokajanie potrzeb ludnoÊci, poza wynikajàcymi z problemów I.A. i I.B., mieszczàcych si´ w ramach zwyk∏ego i powszechnego korzystania z wód,
w tym dotyczàcych wypoczynku zwiàzanego z wodà
— zosta∏ wydzielony po to, aby objàç wi´kszoÊç zagadnieƒ zwiàzanych z powszechnym korzystaniem
z wód i niektórych zagadnieƒ mieszczàcych si´ w ramach zwyk∏ego korzystania z wód. Zagadnieniami tego problemu mogà byç: uprawianie turystyki wodnej,
sportów wodnych, rekreacja nad wodà, amatorski po∏ów ryb, pobór kruszywa dla potrzeb gospodarstwa
domowego itp.
Problemy II. — zaspokajanie potrzeb gospodarki —
zosta∏y wydzielone wg kryterium charakteru wykorzystania wody i jej po˝ytków dla potrzeb dzia∏alnoÊci gospodarczej. Charakter wykorzystania wody w przemyÊle (II.A.) jest zupe∏nie inny ni˝ dla potrzeb rolnictwa
(II.B.) czy w celach produkcji energii (II.C.). Zupe∏nie inny charakter ma wykorzystanie wody dla ˝eglugi (II.D.)
czy dla potrzeb rybo∏ówstwa (II.E.). Swojà specyfik´
majà zagadnienia zwiàzane z wydobywaniem z wód
powierzchniowych: kamienia, ˝wiru, piasku bàdê wycinaniem roÊlin z wód lub brzegu (II.F.).
Problemy III. — ochrona wód i Êrodowiska zwiàzanego z wodami — obejmujà zagadnienia ochrony zasobów wodnych przed zak∏óceniami jakoÊciowymi
i iloÊciowymi: III.A. — ochrona zasobów wodnych
przed zanieczyszczeniem, III.B. — ochrona zasobów
wodnych przed niew∏aÊciwà lub nadmiernà eksploatacjà, w tym zagadnienie kszta∏towania przep∏ywu nienaruszalnego oraz zagadnienia ochrony Êrodowiska jako
samoistnej wartoÊci, III.C. — utrzymywanie lub poprawa stanu ekosystemów wodnych i od wody zale˝nych
(cele Êrodowiskowe). Pierwsze dwa problemy (III.A.,
III.B.) wià˝à si´ z zapewnieniem odpowiednich jakoÊciowych i iloÊciowych zasobów wodnych zarówno dla
podmiotów wodnogospodarczych, jak i Êrodowiskowych. Problemy III.C. dotyczà ochrony ekosystemów
wodnych i od wody zale˝nych, dokonywanej ze wzgl´dów pozagospodarczych. Zagadnienie przep∏ywu nienaruszalnego zosta∏o umieszczone w ramach problemów grupy III.B. Poj´cie przep∏ywu nienaruszalnego
bardzo ÊciÊle wià˝e si´ z problematykà eksploatacji zasobów wodnych m.in. w bilansach wodnogospodarczych, w których wielkoÊç tego przep∏ywu jest ograniczeniem dolnym wykorzystania zasobów wody.
Przep∏yw nienaruszalny — przep∏yw nienaruszalny
w danym przekroju cieku i dla danego okresu roku,
jest to umowny, w∏aÊciwy dla za∏o˝onego ekologicznego stanu cieku, przep∏yw, którego wielkoÊç i jakoÊç,
ze wzgl´du na zachowanie tego stanu, nie mogà byç,
a ze wzgl´du na instytucj´ powszechnego korzystania
z wód, nie powinny byç, z wyjàtkiem okresów zagro˝eƒ nadzwyczajnych, obni˝ane poprzez dzia∏alnoÊç
cz∏owieka. Dla cz´Êci przep∏ywu nienaruszalnego
zwiàzanej z koniecznoÊcià zachowania za∏o˝onego
ekologicznego stanu cieku przyj´to nazw´ przep∏yw
nienaruszalny hydrobiologiczny (przep∏yw hydrobiologiczny).
Przep∏yw (zasób) dyspozycyjny zwrotny wyznaczany
w zadanym przekroju cieku powierzchniowego i dla
zadanego okresu roku, okreÊlony dla przyj´tego miarodajnego, pod wzgl´dem iloÊci i jakoÊci, przep∏ywu
wody w ciekach tego dorzecza, obliczony dla przyj´tego rodzaju potencjalnego u˝ytkownika wody z jego
wymaganiami iloÊciowymi i jakoÊciowymi, jest to najwi´ksza iloÊç wody odpowiedniej jakoÊci, jakà mo˝e
pobraç ten u˝ytkownik w tym przekroju cieku i w tym
okresie, pod warunkiem zrzucenia jej w tej samej iloÊci i o tej samej jakoÊci bezpoÊrednio poni˝ej przekroju poboru.
WartoÊç zwrotnego przep∏ywu dyspozycyjnego
w danym przekroju cieku informuje, jak du˝e sà w tym
przekroju przep∏ywy do ich zwrotnego wykorzystania
(np. dla potrzeb elektrowni wodnej). Przez zwrotne
wykorzystanie rozumie si´ pobór wody w danym
przekroju cieku i ich zrzucenie w niezmienionej iloÊci
bezpoÊrednio (o dx) poni˝ej przekroju poboru. WartoÊç ta m.in. zale˝y od gospodarki wodà powy˝ej badanego przekroju, natomiast nie zale˝y od zapotrzebowania na wod´ u˝ytkowników znajdujàcych si´ poni˝ej badanego przekroju. W warunkach ekstremalnych
wartoÊç zwrotnego przep∏ywu dyspozycyjnego w danym przekroju cieku informuje decydenta, na jak du˝e
pobory wody w tym przekroju móg∏by liczyç, bez zakazywania poboru wody w górze cieku, a jedynie z zachowaniem przep∏ywu nienaruszalnego w przekroju
poboru (bez uwzgl´dnienia interesów u˝ytkowników
wody znajdujàcych si´ w dole cieku).
Przep∏yw (zasób) dyspozycyjny bezzwrotny, inaczej
nadwy˝ka wody, wyznaczana w zadanym przekroju
cieku i dla zadanego okresu roku, okreÊlona
z uwzgl´dnieniem gospodarki wodnej wydzielonego
Poz. 1318
dorzecza i dla przyj´tego miarodajnego, pod wzgl´dem iloÊci i jakoÊci, przep∏ywu wody w ciekach tego
dorzecza, obliczona dla przyj´tego rodzaju potencjalnego u˝ytkownika wody z jego wymaganiami iloÊciowymi i jakoÊciowymi, jest to najwi´ksza iloÊç wody
odpowiedniej jakoÊci, jakà mo˝e bezzwrotnie pobraç
ten u˝ytkownik w tym przekroju cieku i w tym okresie,
tak aby pobór ten nie naruszy∏ stanu wodnoprawnego
w dorzeczu, w szczególnoÊci poni˝ej przekroju poboru.
Poj´ciem, które najpe∏niej oddaje sens s∏owa
„dyspozycyjny”, jest poj´cie bezzwrotnego przep∏ywu
dyspozycyjnego (poj´cie rezerwy, nadwy˝ki wody).
WartoÊç nadwy˝ki wody w danym przekroju cieku informuje, jak du˝e sà w tym przekroju przep∏ywy do ich
bezzwrotnego wykorzystania (ostatecznego odprowadzenia wody z cieku), tak aby w tym przekroju by∏ zachowany przep∏yw nienaruszalny oraz aby by∏y
uwzgl´dnione potrzeby u˝ytkowników wody znajdujàcych si´ poni˝ej zadanego przekroju. W zwiàzku z tym,
aby obliczyç wielkoÊç nadwy˝ki w danym przekroju
cieku, nale˝y poznaç nie tylko u˝ytkowanie wody powy˝ej tego przekroju, ale równie˝ zbadaç zapotrzebowanie na wod´ u˝ytkowników pobierajàcych wod´
poni˝ej tego przekroju. W celu wyznaczenia nadwy˝ki
wody wzd∏u˝ biegu danego cieku nie wystarcza wykonanie rozrzàdu wody, lecz konieczne jest przeprowadzenie iteracyjnego post´powania polegajàcego na
stopniowym zwi´kszaniu wielkoÊci nadwy˝ki i sprawdzaniu bilansu poni˝ej, a˝ do momentu, gdy bilans ten
w którymÊ punkcie cieku nie b´dzie spe∏niony.
Przedstawiony powy˝ej podzia∏ problemów gospodarki wodnej stanowi podstaw´ dla budowy planów gospodarowania wodami na obszarze dorzecza
i kszta∏towania analiz stanu dorzecza.
Podzia∏ problemów gospodarki wodnej zosta∏
przedstawiony na ni˝ej zamieszczonych planszach.
III.C. Utrzymywanie lub poprawa stanu ekosystemów wodnych i od wody zale˝nych (cele Êrodowiskowe)
III.B. Ochrona zasobów wodnych przed niew∏aÊciwà lub nadmiernà eksploatacjà, w tym utrzymanie przep∏ywu nienaruszalnego
III.A. Ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem
Problem III. — OCHRONA WÓD I ÂRODOWISKA ZWIÑZANEGO Z WODAMI
II.F. Zaopatrzenie gospodarki w wydobywane z wód powierzchniowych: kamieƒ, ˝wir, piasek oraz inne materia∏y, a tak˝e roÊliny wycinane
z wód lub brzegu
II.E. Tworzenie warunków dla rybackiego korzystania z wód
II.D. Tworzenie warunków dla transportowego wykorzystania (˝egluga i sp∏aw) i przekraczania wód
II.C. Tworzenie warunków dla energetycznego wykorzystania wód
II.B. Zapewnienie wody na potrzeby rolnictwa
II.A. Zapewnienie wody na potrzeby przemys∏u
Problem II. — ZASPOKAJANIE POTRZEB GOSPODARKI
I.C. Zaspokajanie potrzeb ludnoÊci, poza wynikajàcymi z problemów I.A. i I.B., mieszczàcych si´ w ramach zwyk∏ego i powszechnego korzystania z wód, w tym dotyczàcych wypoczynku zwiàzanego z wodà
I.B. Zaopatrzenie ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia w zakresie celów innych ni˝ niezb´dne
I.A. Zapewnienie ludnoÊci wody przeznaczonej do spo˝ycia w zakresie niezb´dnych celów jej wykorzystania
Problem I. — ZASPOKAJANIE POTRZEB LUDNOÂCI
2. Analiza stanu dorzecza
2.1. Zalecenia merytoryczne do prowadzenia analiz
Analiza stanu dorzecza powinna powstaç na podstawie analiz stanu zasobów wodnych opracowanych
dla regionów wodnych. Analiza stanu zasobów wodnych w regionie wodnym powinna uwzgl´dniaç
Dla wód powierzchniowych
— podzia∏ na kategorie wód (np.: rzeki, jeziora, wody
przejÊciowe lub wody przybrze˝ne — lub jako
sztuczne lub silnie zmienione jednolite cz´Êci
wód),
— typologi´ wód powierzchniowych,
— warunki referencyjne specyficzne dla danego typu
jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych
a) dla ka˝dego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych, ustala si´ hydromorfologiczne
i fizyczno-chemiczne warunki specyficzne dla
danego typu, reprezentujàce wartoÊci hydromorfologicznych i fizyczno-chemicznych elementów jakoÊci, wymienionych w pkt 1 rozdzia∏u 2.3 metodyki (za∏àcznik V Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE) dla danego typu jednolitych cz´Êci wód przy bardzo dobrym stanie
ekologicznym okreÊlonym w odpowiedniej tablicy w pkt 2 rozdzia∏u 2.3. Ustala si´ biologiczne warunki referencyjne specyficzne dla danego typu, reprezentujàce wartoÊci biologicznych
elementów jakoÊci, wymienionych w pkt 1 rozdzia∏u 2.3 dla danego typu jednolitych cz´Êci
wód powierzchniowych przy bardzo dobrym
stanie ekologicznym, okreÊlonym w odpowiedniej tablicy pkt 2 rozdzia∏u 2.3,
b) przy stosowaniu procedur, ustanowionych
w niniejszym podpunkcie, do silnie zmienionych lub sztucznych jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych, odniesienia do bardzo dobrego stanu ekologicznego rozumie si´ jako odniesienia do maksymalnego potencja∏u ekologicznego okreÊlonego w tablicy ppkt 2.5 rozdzia∏u
2.3 metodyki. WartoÊci maksymalnego potencja∏u ekologicznego dla jednolitej cz´Êci wód
poddaje si´ kontroli co szeÊç lat,
c) warunki specyficzne dla danego typu, do celów
wymienionych w lit. a i b, oraz biologiczne warunki referencyjne specyficzne dla danego typu
mogà byç oparte zarówno na bazie przestrzennej, jak i na modelowaniu lub mogà wynikaç
z po∏àczenia tych metod. Je˝eli zastosowanie
tych metod nie jest mo˝liwe, do ustalenia takich
wartoÊci mo˝na wykorzystaç opini´ ekspertów.
Przy okreÊlaniu bardzo dobrego stanu ekologicznego w odniesieniu do st´˝eƒ okreÊlonych
syntetycznych zanieczyszczeƒ przyjmuje si´ takie granice wykrywalnoÊci, jakie mogà byç uzyskane przy zastosowaniu dost´pnych technik
w czasie ustalania warunków specyficznych dla
danego typu,
Poz. 1318
d) dla biologicznych warunków referencyjnych
specyficznych dla danego typu, opartych na bazie przestrzennej, powinna zostaç opracowana
sieç referencyjna dla ka˝dego typu jednolitych
cz´Êci wód powierzchniowych. Sieç taka zawiera wystarczajàcà liczb´ stanowisk o bardzo dobrym stanie, w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ufnoÊci wartoÊci okreÊlonych dla
danych warunków referencyjnych, uwzgl´dniajàc stopieƒ zró˝nicowania wartoÊci elementów
jakoÊci odnoszàcych si´ do bardzo dobrego stanu ekologicznego dla tego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych oraz technik modelowania, które nale˝y stosowaç zgodnie z lit. e,
e) biologiczne warunki referencyjne specyficzne
dla danego typu, oparte na modelowaniu, mogà byç uzyskane zarówno za pomocà metod
prognozowania lub rekonstrukcji. W metodach
tych wykorzystuje si´ dane historyczne, paleologiczne i inne dost´pne dane, a metody powinny zapewniaç dostateczny poziom ufnoÊci
danych warunków referencyjnych, w celu zapewnienia, ˝e otrzymane w ten sposób warunki
sà zgodne i prawdziwe dla ka˝dego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych,
f) je˝eli nie jest to mo˝liwe, ustalenie wiarygodnych warunków referencyjnych specyficznych
dla danego typu, w odniesieniu do elementu jakoÊci danego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych z uwagi na wysoki stopieƒ naturalnej zmiennoÊci tego elementu, a nie tylko
z powodu zmiennoÊci sezonowej, element ten
mo˝e zostaç wy∏àczony z oceny stanu ekologicznego dla danego typu wód powierzchniowych. W takich okolicznoÊciach nale˝y podaç
powody takiego wy∏àczenia w planie gospodarowania wodami w dorzeczu,
— oszacowanie i identyfikacj´ oddzia∏ywaƒ antropogenicznych, w tym
— oszacowanie i identyfikacj´ znaczàcych êróde∏
punktowej emisji zanieczyszczeƒ, w szczególnoÊci substancjami wymienionymi poni˝ej
(zgodnie z za∏àcznikiem VIII Ramowej Dyrektywy Wodnej), pochodzàcych z instalacji komunalnych, przemys∏owych, rolniczych oraz innych instalacji i dzia∏alnoÊci w oparciu m.in.
o informacje zebrane w ramach
— art. 45 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. — Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229, z póên.
zm.) — delegacja do wydania rozporzàdzeƒ
— rozporzàdzenia
Ministra
Ârodowiska
z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie nale˝y spe∏niç przy wprowadzaniu Êcieków do wód lub do ziemi oraz
w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla Êrodowiska wodnego (Dz. U.
Nr 212, poz. 1799),
— rozporzàdzenia
Ministra
Ârodowiska
z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie dopuszczalnych mas substancji, które mogà
byç odprowadzane w Êciekach przemys∏owych (Dz. U. Nr 35, poz. 309),
— rozporzàdzenia
Ministra
Ârodowiska
z dnia 6 listopada 2002 r. w sprawie metodyk referencyjnych badania stopnia biodegradacji substancji powierzchniowoczynnych zawartych w produktach, których stosowanie mo˝e mieç wp∏yw na jakoÊç wód (Dz. U. Nr 196, poz. 1658),
— art. 143, 145, 146, 201, 202, 205, 206, 207, 211,
215 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo
ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,
z póên. zm.1)),
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji
mogàcych powodowaç znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych
albo Êrodowiska jako ca∏oÊci (Dz. U. Nr 122,
poz. 1055),
oraz do celów opracowania pierwszego planu gospodarowania wodami w dorzeczu
— spisu zrzutów do wód mogàcych zawieraç substancje z wykazu I za∏àcznika nr 11 do rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 29 listopada
2002 r. w sprawie warunków, jakie nale˝y spe∏niç przy wprowadzaniu Êcieków do wód lub do
ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie
szkodliwych dla Êrodowiska wodnego (Dz. U.
Nr 212, poz. 1799), do których stosuje si´ najwy˝sze dopuszczalne wartoÊci okreÊlone w tabeli I w za∏àczniku nr 3 do tego rozporzàdzenia,
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
27 listopada 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim
powinny odpowiadaç wody powierzchniowe
wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia (Dz. U.
Nr 204, poz. 1728),
— rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinna odpowiadaç woda w kàpieliskach (Dz. U.
Nr 183, poz. 1530),
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody Êródlàdowe
b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia ryb w warunkach
naturalnych (Dz. U. Nr 176, poz. 1455),
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç morskie wody wewn´trzne i wody przybrze˝ne b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia skorupiaków i mi´czaków (Dz. U.
Nr 176, poz. 1454).
Substancje wymienione w za∏àczniku VIII do
Ramowej Dyrektywy Wodnej to
Poz. 1318
1. zwiàzki chloroorganiczne i substancje, które mogà tworzyç takie zwiàzki w Êrodowisku wodnym
2. zwiàzki fosforoorganiczne
3. zwiàzki cynoorganiczne
4. substancje i preparaty lub produkty ich rozk∏adu o udowodnionych w∏aÊciwoÊciach
rakotwórczych lub mutagennych lub w∏aÊciwoÊciach mogàcych zak∏ócaç w Êrodowisku wodnym lub poprzez to Êrodowisko
funkcje produkcji sterydów, funkcje tarczycy, reprodukcyjne lub inne funkcje zwiàzane z hormonami
5. trwa∏e w´glowodory oraz trwa∏e i biokumulujàce si´ toksyczne substancje organiczne
6. cyjanki
7. metale i ich zwiàzki
8. arszenik i jego zwiàzki
9. biocydy i Êrodki ochrony roÊlin
10. substancje w zawiesinie
11. substancje, które przyczyniajà si´ do eutrofizacji (w szczególnoÊci azotany i fosforany)
12. substancje, które wywierajà niekorzystny
wp∏yw na bilans tlenu (i mo˝na dokonaç ich
pomiaru przy u˝yciu takich wskaêników, jak
BZT, ChZT itp.).
— oszacowanie i identyfikacj´ znaczàcych rozproszonych êróde∏ emisji zanieczyszczeƒ, w szczególnoÊci substancji wymienionych powy˝ej
(zgodnie z za∏àcznikiem VIII Ramowej Dyrektywy Wodnej), pochodzàcych z instalacji komunalnych, przemys∏owych, rolniczych i innych instalacji oraz dzia∏alnoÊci, w oparciu m.in. o informacje zebrane na podstawie
— art. 47 i 49 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. —
Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229,
z póên. zm.),
— § 2 i 3 rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska
z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów
wyznaczania wód wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych
(Dz. U. Nr 241, poz. 2093),
— § 5 rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska
z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç programy dzia∏aƒ majàcych na celu
ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),
1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie
roÊlin (Dz. U. z 2004 r. Nr 11, poz. 94, z póên.
zm.),
z 2001 r. Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74, poz. 676,
Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957,
z 2003 r. Nr 46, poz. 392, Nr 80, poz. 717 i 721, Nr 162,
poz. 1568, Nr 175, poz. 1693, Nr 190, poz. 1865 i Nr 217,
poz. 2124 oraz z 2004 r. Nr 19, poz. 177, Nr 49, poz. 464,
Nr 70, poz. 631, Nr 91, poz. 875, Nr 92, poz. 880, Nr 96,
poz. 959 i Nr 121, poz. 1263.
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 5 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owych zasad wydawania zezwoleƒ na dopuszczenie Êrodków ochrony roÊlin do obrotu i stosowania (Dz. U. Nr 24, poz. 250, z
póên. zm.),
———————
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r. o produktach biobójczych (Dz. U. Nr 175, poz. 1433,
z póên. zm.),
oraz do celów opracowania pierwszego planu gospodarowania wodami w dorzeczu
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
27 listopada 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia
(Dz. U. Nr 204, poz. 1728),
— rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia
16 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ,
jakim powinna odpowiadaç woda w kàpieliskach (Dz. U. Nr 183, poz. 1530),
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie nale˝y spe∏niç przy wprowadzaniu Êcieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie
substancji szczególnie szkodliwych dla Êrodowiska wodnego (Dz. U. Nr 212, poz. 1799),
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ,
jakim powinny odpowiadaç wody Êródlàdowe b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia ryb w warunkach naturalnych (Dz. U. Nr 176, poz. 1455),
— rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia
4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ,
jakim powinny odpowiadaç morskie wody
wewn´trzne i wody przybrze˝ne b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia skorupiaków i mi´czaków
(Dz. U. Nr 176, poz. 1454),
— oszacowanie i identyfikacj´ znaczàcych poborów wody dla celów komunalnych, przemys∏owych, rolniczych i innych, z uwzgl´dnieniem sezonowej zmiennoÊci i ∏àcznego rocznego zapotrzebowania, oraz strat wody w systemach dystrybucji,
— oszacowanie i identyfikacj´ wp∏ywu znacznych
regulacji przep∏ywu wód, przerzutów wody
i zmian kierunków przep∏ywu na ogólnà charakterystyk´ odp∏ywu i bilansu wodnego,
— identyfikacj´
znaczàcych
morfologicznych
zmian jednolitych cz´Êci wód,
— oszacowanie i identyfikacj´ innych znaczàcych
wp∏ywów antropogenicznych na stan wód powierzchniowych,
— charakterystyk´ u˝ytkowania powierzchni ziemi, w tym identyfikacj´ g∏ównych obszarów zabudowanych, przemys∏owych i rolniczych oraz,
gdzie stosowne, obszarów po∏owu ryb oraz obszarów leÊnych,
— ocena podatnoÊci stanu jednolitych cz´Êci wód na
powy˝ej okreÊlone oddzia∏ywania antropogeniczne. Zebrane informacje wspomniane powy˝ej
oraz wszelkie inne istotne informacje, w tym istniejàce dane z monitoringu Êrodowiska, powinny
Poz. 1318
zostaç wykorzystane w celu dokonania oceny
prawdopodobieƒstwa, ˝e jednolite cz´Êci wód powierzchniowych w ramach obszaru dorzecza nie
spe∏niajà Êrodowiskowych celów jakoÊci (za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia). Przy opracowywaniu
tej oceny mo˝na stosowaç techniki modelowania.
Dla jednolitych cz´Êci wód, w odniesieniu do których stwierdzono, ˝e istnieje ryzyko, ˝e nie zostanà spe∏nione Êrodowiskowe cele jakoÊci, gdzie
stosowne, dokonuje si´ dalszej charakterystyki
w celu optymalizacji zarówno programów monitoringu, jak i programów dzia∏aƒ na obszarze dorzecza.
Dla wód podziemnych
Dla wód podziemnych powinna byç sporzàdzona
wst´pna charakterystyka wszystkich jednolitych cz´Êci wód podziemnych, do celów oceny ich wykorzystania i oceny stopnia ryzyka niespe∏nienia przez nie
celów ustalonych dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód
podziemnych, zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia.
We wst´pnej charakterystyce nale˝y okreÊliç
— po∏o˝enie i granice jednolitej cz´Êci wód lub grupy
jednolitych cz´Êci wód podziemnych,
— oddzia∏ywania, na które podatna jest jednolita
cz´Êç wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód podziemnych, w tym
— rozproszone êród∏a zanieczyszczeƒ,
— punktowe êród∏a zanieczyszczeƒ,
— pobór wód,
— sztuczne odnawianie zasobów,
— ogólnà charakterystyk´ warstw geologicznych po∏o˝onych w obszarze zlewni, z których zasilana jest
jednolita cz´Êç wód podziemnych,
— jednolite cz´Êci wód podziemnych, dla których istniejà bezpoÊrednio od nich zale˝ne ekosystemy
wód powierzchniowych lub ekosystemy làdowe.
Nast´pnie nale˝y opracowaç dalszà charakterystyk´ tej jednolitej cz´Êci wód lub grup jednolitych
cz´Êci wód podziemnych, które okreÊlono jako zagro˝one, w celu ustalenia bardziej precyzyjnej oceny znaczenia tych zagro˝eƒ i okreÊlenia programów dzia∏aƒ
na obszarze dorzecza. Charakterystyka taka powinna
zawieraç istotne informacje na temat wp∏ywu dzia∏alnoÊci cz∏owieka oraz, gdzie stosowne, informacje dotyczàce
— charakterystyki geologicznej jednolitej cz´Êci wód
podziemnych, w tym zasi´gu i rodzaju jednostek
geologicznych,
— charakterystyki hydrogeologicznej jednolitej cz´Êci wód podziemnych, w tym przewodnoÊci hydraulicznej, porowatoÊci i spoistoÊci,
— charakterystyki osadów powierzchniowych oraz
gleb w zlewni, z której sà zasilane jednolite cz´Êci
wód podziemnych, w tym mià˝szoÊç, porowatoÊç,
przewodnoÊç hydraulicznà oraz w∏asnoÊci absorpcyjne osadów i gleb,
— charakterystyki stratyfikacji wód podziemnych
w granicach jednolitych cz´Êci wód podziemnych,
— wykazu systemów wód powierzchniowych pozostajàcych w dynamicznych relacjach z jednolitymi
cz´Êciami wód podziemnych, w tym ekosystemów
làdowych i jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych,
— oszacowania kierunków i wielkoÊci wymiany wód
mi´dzy jednolitymi cz´Êciami wód podziemnych
i systemami powierzchniowymi,
— danych wystarczajàcych do wyliczenia d∏ugoterminowej, Êredniorocznej wielkoÊci ogólnego odnawiania zasobów wodnych,
Poz. 1318
Powinny równie˝ zostaç wyznaczone te jednolite
cz´Êci wód podziemnych, dla których zostanà okreÊlone ni˝sze cele Êrodowiskowe zgodnie z za∏àcznikiem
nr 2 do rozporzàdzenia, w tym
— w rezultacie uwzgl´dnienia wp∏ywów stanu jednolitych cz´Êci wód na: wody powierzchniowe i powiàzane ekosystemy làdowe; regulacj´ wód,
ochron´ przeciwpowodziowà i osuszanie terenu;
rozwój cz∏owieka (przeglàd oddzia∏ywaƒ zmian
poziomów wód podziemnych),
— gdzie wskutek dzia∏alnoÊci cz∏owieka jednolita
cz´Êç wód podziemnych jest zanieczyszczona
w takim stopniu, ˝e osiàgni´cie dobrego stanu
chemicznego wód podziemnych jest nieosiàgalne
lub nieproporcjonalnie kosztowne (przeglàd oddzia∏ywaƒ na jakoÊç wód podziemnych).
Analiza stanu zasobów wodnych w regionie wodnym, w cz´Êci graficznej, powinna obejmowaç co najmniej
— dla wód powierzchniowych
— charakterystyki sk∏adu chemicznego wód podziemnych, obejmujàcej specyfikacj´ oddzia∏ywaƒ
antropogenicznych.
Dla transgranicznych jednolitych cz´Êci wód podziemnych lub uznanych w ramach charakterystyki
wst´pnej za zagro˝one niespe∏nieniem celów okreÊlonych dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód (za∏àcznik nr 2 do
rozporzàdzenia), gdzie stosowne, zbiera si´ i przechowuje nast´pujàce informacje dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód dotyczàce
— lokalizacji punktów, w których z jednolitych cz´Êci
wód podziemnych pobierana jest woda z wy∏àczeniem punktów poboru wody w iloÊci mniejszej ni˝
Êrednio 10 m3/dob´, lub punktów poboru wody
przeznaczonej do picia przez ludzi dostarczajàcych
mniej ni˝ Êrednio 10 m3/dob´ lub wod´ dla mniej
ni˝ 50 osób,
— Êredniorocznej wielkoÊci poboru wód w wyznaczonych punktach,
— sk∏adu chemicznego wody pobieranej z jednolitych cz´Êci wód podziemnych,
— lokalizacji punktów w granicach jednolitych cz´Êci
wód podziemnych, w których nast´puje bezpoÊrednio zasilanie wód podziemnych,
— iloÊci wprowadzanej w tych punktach wody,
— sk∏adu chemicznego wód wprowadzanych do jednolitych cz´Êci wód podziemnych,
— charakterystyki u˝ytkowania powierzchni ziemi
w zlewni lub zlewniach, z terenu których zasilane
sà jednolite cz´Êci wód podziemnych, w tym dop∏ywów zanieczyszczeƒ i zmian antropogenicznych w charakterystykach zasilania.
— zobrazowanie na mapie lokalizacji i granic zasobów wodnych,
— zobrazowanie na mapie ekoregionów (podzia∏
zgodnie z za∏àcznikiem mapowym do Ramowej
Dyrektywy Wodnej) i rodzajów zasobów wód
powierzchniowych w obszarze dorzecza, identyfikacj´ warunków referencyjnych,
— dla wód podziemnych
— zobrazowanie na mapie lokalizacji i granic jednolitych cz´Êci wód podziemnych,
— oddzia∏ywania antropogeniczne na stan wód powierzchniowych i podziemnych
— punktowe êród∏a zanieczyszczeƒ,
— obszarowe êród∏a zanieczyszczeƒ,
— zobrazowanie presji wywieranych na iloÊciowy
stan wód, w tym pobory wody,
— zobrazowanie innych oddzia∏ywaƒ na stan jakoÊci i iloÊci wód.
2.2. èród∏a pozyskiwania danych do identyfikacji
g∏ównych problemów gospodarki wodnej dla potrzeb sporzàdzania analiz stanu dorzeczy
Dla potrzeb analizy stanu dorzecza konieczne jest
zgromadzenie danych o obiektach gospodarki wodnej
wraz z ich podstawowymi parametrami. Poni˝ej wskazane zosta∏y êród∏a pozyskiwania danych o obiektach.
Wszystkie obiekty powinny byç zlokalizowane na
mapie, nazwane, przypisane do w∏aÊciwej zlewni,
zlewni bilansowej i regionu wodnego w RZGW (Regionalnym Zarzàdzie Gospodarki Wodnej). Proponuje
si´ przyj´cie jako podstawy cyfrowej Mapy Podzia∏u
Hydrograficznego Polski (MPHP), prowadzonej przez
ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki wodnej.
Podstawowe dane
echowywania
danych123
Parametry
1
2
Poz. 1318
Miejsce przechowywania
danych
3
punkty monitoringu jakoÊci wody
powierzchniowej
i podziemnej
— opis punktu pomiarowego i sposobu pomiaru
G∏ówny Inspektorat Ochrony Ârodowiska,
wojewódzki inspektorat
ochrony Êrodowiska
punkty pomiaru
iloÊci wody powierzchniowej
i podziemnej
— opis punktu pomiarowego, sposób pomiaru
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej,
Paƒstwowy Instytut Geologiczny
ludnoÊç wg podzia∏u administracyjnego i zlewni
bilansowej
— liczba, struktura wiekowa
G∏ówny Urzàd Statystyczny,
wojewódzkie urz´dy statystyczne
uj´cia wód powierzchniowych
— typ uj´cia, sposób ujmowania i przeznaczenie wody
— procent gwarancji zasobów wód powierzchniowych,
przep∏yw nienaruszalny oraz aktualna i wymagana klasa
czystoÊci w przekroju powy˝ej uj´cia
— czas pracy uj´cia z uwzgl´dnieniem okresowoÊci
— charakterystyka terenu ochrony bezpoÊredniej i poÊredniej
— dane z pozwolenia wodnoprawnego (data wa˝noÊci, dopuszczone wielkoÊci poboru)
— wielkoÊci rzeczywistych poborów
— nazwa systemu wodociàgu zwiàzanego z uj´ciem
— techniczne mo˝liwoÊci wydajnoÊci uj´cia
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
spó∏ki wodne,
przedsi´biorstwa wodociàgów i kanalizacji
uj´cia wód podziemnych
— typ uj´cia, sposób ujmowania i przeznaczenie wody
— g∏´bokoÊç studni i zwierciad∏a wody
— zasoby eksploatacyjne uj´cia wód podziemnych, depresja, wiek poziomu wodonoÊnego
— czas pracy uj´cia i okresowoÊç
— aktualna i wymagana klasa czystoÊci
— iloÊç studni przy uj´ciu
— charakterystyka terenu ochrony bezpoÊredniej i poÊredniej
— numer i dane z pozwolenia wodnoprawnego (data wa˝noÊci, dopuszczone wielkoÊci poboru)
— wielkoÊci rzeczywistych poborów
— nazwa systemu wodociàgu zwiàzanego z uj´ciem
— techniczne mo˝liwoÊci wydajnoÊci uj´cia
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
spó∏ki wodne,
przedsi´biorstwa wodociàgów i kanalizacji
bezpoÊrednie i poÊrednie strefy
ochronne uj´ç
— numer uj´cia, powierzchnia zobrazowana na mapie
— rodzaj ograniczeƒ w u˝ytkowaniu terenu ochrony bezpoÊredniej
— rodzaj ograniczeƒ w u˝ytkowaniu terenu ochrony poÊredniej
— numer decyzji o ustanowieniu strefy ochronnej,
z uwzgl´dnieniem podstawowych danych
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej
Poz. 1318
2
3
oczyszczalnie
i zrzuty Êcieków
— procent gwarancji zasobów odbiornika Êcieków, przep∏yw nienaruszalny oraz aktualna i wymagana klasa czystoÊci w przekroju poni˝ej zrzutu
— numer i dane z pozwolenia wodnoprawnego (data wa˝noÊci, dopuszczone wielkoÊci zrzutu, sposób oczyszczania, przepustowoÊç oczyszczalni, procent redukcji)
— dane rzeczywiste (iloÊç i jakoÊç zrzucanych Êcieków
z uwzgl´dnieniem sezonowoÊci)
— sposób gospodarowania odpadami
— nazwa systemu kanalizacyjnego zwiàzanego ze zrzutem
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
spó∏ki wodne,
przedsi´biorstwa wodociàgów i kanalizacji
sieç wodociàgowa
— d∏ugoÊç sieci wodociàgowej
— liczba ludnoÊci zaopatrywanej z tych wodociàgów
— iloÊç wody przeznaczonej na zaspokojenie potrzeb ludnoÊci
— stopieƒ zaspokojenia potrzeb
— straty wody w sieci
— nazwa powiàzanej stacji uzdatniania wody i uj´ç
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
spó∏ki wodne,
przedsi´biorstwa wodociàgów i kanalizacji
stacja uzdatniania
wody
— êród∏o wody (nazwa uj´cia), iloÊç wody uzdatnionej
z uwzgl´dnieniem sezonowoÊci, sposób uzdatniania, jakoÊç wody przed i po uzdatnieniu
— nazwa systemu wodociàgu zwiàzanego ze stacjà
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
spó∏ki wodne,
przedsi´biorstwa wodociàgów i kanalizacji
sieç kanalizacyjna
— d∏ugoÊç sieci kanalizacyjnej
— liczba ludnoÊci korzystajàcej z kanalizacji
— roczna suma Êcieków pochodzàcych z gospodarstw domowych
— roczna suma Êcieków pochodzàcych z innych êróde∏
— wielkoÊç przesiàków z systemu kanalizacyjnego
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
stacje sanitarno-epidemiologiczne,
spó∏ki wodne,
przedsi´biorstwa wodociàgów i kanalizacji
tereny wypoczynku, uprawiania
sportów wodnych
i turystyki zwiàzanej z wodà oraz
amatorskiego po∏owu ryb
— powierzchnia zobrazowana na mapie
— opis techniczny obiektów zwiàzanych z funkcjami terenu
— strona cieku, d∏ugoÊç, nazwa w∏asna, czas pracy kompleksu
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
stacje sanitarno-epidemiologiczne
system odprowadzania wody opadowej z infrastruktury komunikacji
làdowej
— lokalizacja, d∏ugoÊç systemu, iloÊç i sposób oczyszczania
(nazwa oczyszczalni), nazwa zrzutu Êcieków
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
2
Poz. 1318
3
wydobywanie
z wód: kamienia,
˝wiru, piasku oraz
innych materia∏ów; wycinanie roÊlin z wód lub
brzegu
— lokalizacja, roczna wielkoÊç i sposób eksploatacji
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
wysypiska Êmieci
— lokalizacja, powierzchnia, rodzaj pod∏o˝a, sposób
uszczelnienia pod∏o˝a, sposób utylizacji, ocena wp∏ywu
wysypiska na wody powierzchniowe i podziemne
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
— czas funkcjonowania wysypiska
przedsi´biorstwa gospodarki komunalnej,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
sk∏adowiska odpadów i mogilniki
— lokalizacja, powierzchnia, rodzaj pod∏o˝a, sposób
uszczelnienia pod∏o˝a, rodzaj odpadów, sposób ich zabezpieczenia, ocena wp∏ywu na wody powierzchniowe
i podziemne, czas funkcjonowania sk∏adowiska
przedsi´biorstwa gospodarki komunalnej,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
cmentarze
— lokalizacja, powierzchnia, rodzaj pod∏o˝a
przedsi´biorstwa gospodarki komunalnej,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
u˝ytkownicy wody
— nazwa u˝ytkownika, rodzaj dzia∏alnoÊci, wielkoÊç produk- G∏ówny Urzàd Statystyczcji, dane o zatrudnieniu z uwzgl´dnieniem pracowników ny,
fizycznych, system pracy (sezonowoÊç, zmianowoÊç)
wojewódzkie urz´dy statystyczne,
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
zamkni´te obiegi
wody
— powiàzanie z uj´ciem lub systemem wodociàgowym
administracja rzàdowa
— iloÊç wody krà˝àca w obiegu, roczna iloÊç pobrana na szczebla wojewódzkiego,
uzupe∏nienie obiegu z uwzgl´dnieniem sezonowoÊci
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
systemy ch∏odzàce — roczna iloÊç wody ch∏odzonej z uwzgl´dnieniem sezono- u˝ytkownicy wody,
wod´
woÊci, sposób ch∏odzenia, d∏ugoÊç instalacji ch∏odzà- administracja rzàdowa
cych, redukcja temperatury wody w systemie
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
porty, przystanie,
nabrze˝a prze∏adunkowe, stocznie
i doki
— powierzchnia zobrazowana na mapie
— obiekty zwiàzane z funkcjami, opis sposobu ochrony wód
przed zanieczyszczeniami, mo˝liwoÊci prze∏adunkowe
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
administracja morska
obiekty regulacyjne umo˝liwiajàce
˝eglug´
— szczegó∏owa lokalizacja poczàtku i koƒca regulacji
— klasa ˝eglownoÊci drogi wodnej
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych,
Poz. 1318
2
3
— charakterystyka cieku regulowanego, parametry obiektów regulacyjnych, iloÊç i charakterystyka sekcji regulacji
(przep∏ywy, spadek rzeki, ubezpieczenia brzegów i dna,
zabudowa biologiczna), stan techniczny okreÊlony dla
poszczególnych sekcji
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
przedsi´biorstwa ˝eglugowe
urzàdzenia odwad- — wydajnoÊç urzàdzeƒ, roczna iloÊç i jakoÊç odprowadzanej
niajàce zak∏ady
wody z uwzgl´dnieniem sezonowoÊci, charakterystyka
górnicze
odbiornika wody
— numer pozwolenia na odprowadzanie wody
spó∏ki górnicze,
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
kana∏y ˝eglugowe
i przesy∏owe wraz
z budowlami towarzyszàcymi
— parametry techniczne kana∏u, iloÊç sekcji (dla kana∏ów
˝eglugowych)
— iloÊç i charakterystyka oraz stan techniczny obiektów towarzyszàcych
— parametry ˝eglugowe (dla kana∏ów ˝eglugowych)
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych,
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
elektrownie przep∏ywowe, szczytowe
— moc instalowana, dyspozycyjna, gwarantowana, moc
szczytowa i pompowa, iloÊç produkowanej energii, czas
pracy elektrowni, spad i prze∏yk elektrowni, charakterystyka urzàdzeƒ towarzyszàcych elektrowni
— iloÊç wody u˝yta zwrotnie
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
struktura upraw
— powierzchnia lasów, sadów, pastwisk, gruntów ornych, administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
upraw pod przykryciem
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
Zarzàd Lasów Paƒstwowych,
G∏ówny Urzàd Statystyczny,
wojewódzkie urz´dy statystyczne,
oÊrodki doradztwa rolniczego
rybackie korzystanie ze Êródlàdowych wód powierzchniowych
— obwody rybackie, roczna wielkoÊç i sposób po∏owu
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
stawy rybne
— iloÊç, powierzchnia i g∏´bokoÊç stawów, gatunki ryb
— d∏ugoÊç doprowadzalników i odprowadzalników
— iloÊç wody potrzebna do nape∏nienia stawów
— iloÊç wody potrzebna w sezonie na uzupe∏nienie stawów
— urzàdzenia towarzyszàce stawom
— roczna iloÊç od∏awianych ryb
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych,
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
Poz. 1318
2
3
— lokalizacja, powierzchnia, obiekty zwiàzane z funkcjami
— opis sposobu ochrony wód przed zanieczyszczeniami
— przepustowoÊç portu
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
administracja morska
urzàdzenia nawad- — sposób doprowadzania wody
niajàce
— sposób nawadniania
— sezonowa iloÊç wody do nawodnieƒ rolniczych i leÊnych
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
Zarzàd Lasów Paƒstwowych,
spó∏ki wodne
melioracje szczegó∏owe
— powierzchnia zmeliorowana, sposób odprowadzania wody
— obiekty towarzyszàce melioracji
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych,
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
Zarzàd Lasów Paƒstwowych,
spó∏ki wodne
przekroczenia cieków
— rodzaj, przebieg, noÊnoÊç, Êwiat∏o
— kilometr biegu cieku
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
zbiorniki wodne
— funkcje zbiornika, rz´dna i wysokoÊç poziomu pi´trzenia,
powierzchnia, pojemnoÊç i d∏ugoÊç zbiornika, charakterystyka przelewów i upustów, poziom powodziowej retencji zbiornikowej, stan morfologii dna, przypisanie w∏aÊciwych zbiornikowi obiektów, powiàzanie z elektrownià,
sposób nape∏niania zbiornika, derywacja, dost´pnoÊç
zbiornika dla rekreacji, w´dkarstwa, gospodarki rybackiej, zabudowa brzegów, klasa czystoÊci wód strefy
ochrony bezpoÊredniej i poÊredniej
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych
strefy ochronne
zbiorników wód
podziemnych
— powierzchnia stref zobrazowana na mapie
— ograniczenia u˝ytkowania terenów w obr´bie stref
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
Paƒstwowy Instytut Geologiczny,
Instytut Ochrony Ârodowiska
kana∏y/rurociàgi
przesy∏owe
— Êrednica i d∏ugoÊç kana∏u/rurociàgu
— roczna iloÊç przesy∏anej wody z uwzgl´dnieniem sezonowoÊci, uj´cie powiàzane z kana∏em/rurociàgiem
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych
porty rybackie
2
Poz. 1318
3
sztuczne zasilanie
wód podziemnych
— roczna iloÊç wt∏aczanej wody z uwzgl´dnieniem sezono- administracja rzàdowa
woÊci, sposób wt∏aczania
szczebla wojewódzkiego,
— stan techniczny
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy)
budowle regulacyjne, regulacja
rzek i potoków
— szczegó∏owa lokalizacja poczàtku i koƒca regulacji
— charakterystyka cieku regulowanego, parametry obiektów regulacyjnych, iloÊç i charakterystyka sekcji regulacji
(przep∏ywy, spadek rzeki, ubezpieczenia brzegów i dna,
zabudowa biologiczna)
— stan techniczny
— status obiektu (eksploatowany, nieeksploatowany, zatwierdzony do realizacji)
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych
obszary chronione
i chronione tereny
podmok∏e
— nazwa obszaru chronionego
— powierzchnia zobrazowana na mapie
— decyzja o ustanowieniu obszaru chronionego (nazwa organu, znak i data decyzji lub nazwa wykazu wód i pozycja w wykazie)
— cel utworzenia obszaru chronionego
— wielkoÊç obszaru (ha) lub d∏ugoÊç cieku (km)
— zakazy i nakazy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem zagadnieƒ dotyczàcych wód powierzchniowych i podziemnych
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
Instytut Ochrony Ârodowiska,
Zarzàd Lasów Paƒstwowych
wa∏y i groble
— przebieg wa∏u zobrazowany na mapie
— charakterystyka przep∏ywów obwa∏owanego cieku
— parametry techniczne wa∏u, iloÊç i charakterystyka Êluz,
przepustów i przejazdów przez wa∏y
— stan techniczny wa∏u
— pompownie, ich rodzaj, wydajnoÊç i wysokoÊç podnoszenia
administracja rzàdowa
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych
poldery i suche
zbiorniki wodne
— szczegó∏owa lokalizacja, iloÊç wody mo˝liwa do zmaga- administracja rzàdowa
zynowania, sposób wykorzystania obiektów
szczebla wojewódzkiego,
administracja samorzàdowa (województwa, powiaty, gminy),
regionalny zarzàd gospodarki wodnej,
wojewódzkie zarzàdy melioracji i urzàdzeƒ wodnych
obiekty lokalnych
systemów ostrze˝eƒ
— instalacja urzàdzeƒ do pomiaru iloÊci wody, opracowanie administracja samorzàdosposobu ostrzegania
wa (województwa, powiaty, gminy)
2.3. Wa˝ne przes∏anki prawne do kszta∏towania analizy
Na postawie za∏àcznika nr V do Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE
Stan wód powierzchniowych
1. Elementy jakoÊci dla klasyfikacji stanu
ekologicznego
1.1. Rzeki
1.2. Jeziora
1.3. Wody przejÊciowe
1.4. Wody przybrze˝ne
1.5. Sztuczne lub silnie zmienione jednolite cz´Êci
wód
2. Normatywne definicje klasyfikacji stanu
ekologicznego
2.1. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w rzekach
2.2. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w jeziorach
Poz. 1318
Wody podziemne
5. Stan iloÊciowy wód podziemnych
5.1. Parametry klasyfikacji stanu iloÊciowego
5.2. Definicja stanu iloÊciowego
6. Monitoring stanu iloÊciowego wód podziemnych
6.1. Sieç monitoringu poziomu wód podziemnych
6.2. G´stoÊç stanowisk monitoringu
6.3. Cz´stotliwoÊç monitoringu
6.4. Interpretacja i prezentacja stanu iloÊciowego
wód podziemnych
7. Stan chemiczny wód podziemnych
7.1. Parametry okreÊlania stanu chemicznego wód
podziemnych
7.2. Definicja dobrego stanu chemicznego wód
podziemnych
8. Monitoring stanu chemicznego wód podziemnych
8.1. Sieç monitoringu wód podziemnych
2.3. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w wodach przejÊciowych
8.2. Monitoring diagnostyczny
2.4. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w wodach przybrze˝nych
8.4. Identyfikacja trendów zanieczyszczeƒ
2.5. Definicje maksymalnego, dobrego i umiarkowanego potencja∏u ekologicznego dla silnie
zmienionych lub sztucznych jednolitych cz´Êci
wód
9. Prezentacja stanu wód podziemnych
2.6. Procedura ustalania chemicznych norm jakoÊci
3. Monitoring stanu ekologicznego i stanu
chemicznego wód powierzchniowych
3.1. Projektowanie monitoringu diagnostycznego
3.2. Projektowanie monitoringu operacyjnego
8.3. Monitoring operacyjny
8.5. Interpretacja i prezentacja stanu chemicznego
wód podziemnych
Stan wód powierzchniowych
1. Elementy jakoÊci
ekologicznego
dla
klasyfikacji
stanu
1.1. Rzeki
Elementy biologiczne
Sk∏ad i liczebnoÊç flory wodnej
3.3. Projektowanie monitoringu badawczego
Sk∏ad i liczebnoÊç bezkr´gowców bentosowych
3.4. Cz´stotliwoÊç monitoringu
Sk∏ad, liczebnoÊç i struktura wiekowa ichtiofauny
3.5. Dodatkowe wymogi monitoringu obszarów
chronionych
3.6. Normy dla monitoringu elementów jakoÊci
4. Klasyfikacja i prezentacja stanu ekologicznego
4.1. PorównywalnoÊç wyników monitoringu biologicznego
4.2. Prezentacja wyników monitoringu i klasyfikacja stanu ekologicznego oraz potencja∏u ekologicznego
4.3. Prezentacja wyników monitoringu i klasyfikacja stanu chemicznego
Elementy hydromorfologiczne wspierajàce elementy biologiczne
Re˝im hydrologiczny
iloÊç i dynamika przep∏ywu wód
po∏àczenie z jednolitymi cz´Êciami
wód podziemnych
Ciàg∏oÊç rzeki
Warunki morfologiczne
zmiennoÊç g∏´bokoÊci i szerokoÊci
rzeki
struktura i sk∏ad pod∏o˝a rzek
struktura strefy nadbrze˝nej
Elementy chemiczne i fizyczno-chemiczne
wspierajàce elementy biologiczne
Ogólne
Poz. 1318
w znacznych iloÊciach do jednolitych cz´Êci
wód
1.3. Wody przejÊciowe
Warunki termiczne
Warunki natlenienia
Zasolenie
Stan zakwaszenia
Substancje biogenne
Zanieczyszczenia specyficzne
Zanieczyszczenie wszystkimi substancjami
priorytetowymi zidentyfikowanymi jako
odprowadzane do jednolitych cz´Êci wód
Zanieczyszczenie innymi substancjami
zidentyfikowanymi jako odprowadzane
w znacznych iloÊciach do jednolitych cz´Êci
wód
1.2. Jeziora
Elementy biologiczne
Sk∏ad, liczebnoÊç i biomasa fitoplanktonu
Sk∏ad i liczebnoÊç innej flory wodnej
Sk∏ad i liczebnoÊç bezkr´gowców bentosowych
Sk∏ad i liczebnoÊç ichtiofauny
Elementy hydromorfologiczne wspierajàce elementy biologiczne
Warunki morfologiczne
zmiennoÊç g∏´bokoÊci
wielkoÊç, struktura i sk∏ad pod∏o˝a
struktura strefy p∏ywów
Re˝im p∏ywu
Elementy biologiczne
przep∏yw wód s∏odkich
Sk∏ad, liczebnoÊç i biomasa fitoplanktonu
Sk∏ad i liczebnoÊç innej flory wodnej
Sk∏ad i liczebnoÊç bezkr´gowców bentosowych
Sk∏ad, liczebnoÊç i struktura wiekowa ichtiofauny
Elementy hydromorfologiczne wspierajàce elementy biologiczne
Re˝im hydrologiczny
wielkoÊç i dynamika przep∏ywu wód
czas przebywania
po∏àczenie z jednolitymi cz´Êciami
wód podziemnych
Warunki morfologiczne
zmiennoÊç g∏´bokoÊci jeziora
wielkoÊç, struktura i sk∏ad pod∏o˝a
misy jeziornej
struktura brzegu jeziora
Elementy chemiczne i fizyczno-chemiczne
wspierajàce elementy biologiczne
Ogólne
PrzejrzystoÊç
Warunki termiczne
Warunki natlenienia
Zasolenie
Stan zakwaszenia
Substancje biogenne
Zanieczyszczenia specyficzne
Zanieczyszczenie wszystkimi substancjami
priorytetowymi zidentyfikowanymi jako
odprowadzane do jednolitych cz´Êci wód
Zanieczyszczenie innymi substancjami
zidentyfikowanymi jako odprowadzane
ekspozycja na fale
Elementy chemiczne i fizyczno-chemiczne
wspierajàce elementy biologiczne
Ogólne
PrzejrzystoÊç
Warunki termiczne
Warunki natlenienia
Zasolenie
Substancje biogenne
Zanieczyszczenia specyficzne
Zanieczyszczenie wszystkimi substancjami
priorytetowymi zidentyfikowanymi jako
odprowadzane do jednolitych cz´Êci wód
Zanieczyszczenie innymi substancjami
zidentyfikowanymi jako odprowadzane
w znacznych iloÊciach do jednolitych cz´Êci
wód
1.4. Wody przybrze˝ne
Elementy biologiczne
Sk∏ad, liczebnoÊç i biomasa fitoplanktonu
Sk∏ad i liczebnoÊç innej flory wodnej
Sk∏ad i liczebnoÊç bezkr´gowców bentosowych
Elementy hydromorfologiczne wspierajàce elementy biologiczne
Warunki morfologiczne
zmiennoÊç g∏´bokoÊci
struktura i sk∏ad pod∏o˝a wybrze˝a
struktura strefy p∏ywów
Re˝im p∏ywu
kierunek dominujàcych pràdów
ekspozycja na fale
Elementy chemiczne i fizyczno-chemiczne
wspierajàce elementy biologiczne
ko odprowadzane do jednolitych cz´Êci
wód
Ogólne
Zanieczyszczenie innymi substancjami
zidentyfikowanymi jako odprowadzane
w znacznych iloÊciach do jednolitych cz´Êci
wód
PrzejrzystoÊç
Warunki termiczne
Warunki natlenienia
Zasolenie
Substancje biogenne
Zanieczyszczenia specyficzne
Zanieczyszczenie wszystkimi substancjami priorytetowymi zidentyfikowanymi ja-
1.5. Sztuczne lub silnie zmienione jednolite cz´Êci
wód
Elementy jakoÊci stosowane do sztucznych i silnie
zmienionych jednolitych cz´Êci wód sà stosowane do
jednej z wy˝ej wymienionych czterech kategorii naturalnych wód powierzchniowych, najbardziej przypominajàcej odpowiednià silnie zmienionà lub sztucznà
jednolità cz´Êç wód.
Stan bardzo dobry
Stan dobry
WartoÊci biologicznych elementów jakoÊci danego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych ró˝nià si´ umiarkowanie od
tych, jakie zwykle towarzyszà temu
typowi jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych w warunkach niezak∏óconych. WartoÊci wskazujà na
umiarkowany poziom zak∏ócenia
wynikajàcy z dzia∏alnoÊci cz∏owieka, zdecydowanie wi´kszy ni˝
w warunkach stanu dobrego.
Stan umiarkowany
Wody wykazujàce oznaki powa˝nych zmian wartoÊci biologicznych elementów jakoÊci dla danego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych oraz
wody, w których brak jest znacznej cz´Êci odpowiednich populacji biologicznych, jakie zwykle towarzyszà danemu typowi jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych, sà klasyfikowane jako wody o z∏ym stanie.
Wody wykazujàce oznaki znacznych zmian wartoÊci biologicznych elementów jakoÊci dla danego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych oraz
wody, w których odpowiednie zbiorowiska organizmów ró˝nià si´ znacznie od tych, jakie zwykle towarzyszà danemu typowi jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych w warunkach niezak∏óconych, sà klasyfikowane jako wody o s∏abym stanie.
Wody osiàgajàce stan poni˝ej umiarkowanego sà klasyfikowane jako wody o s∏abym stanie lub z∏ym stanie.
WartoÊci biologicznych elementów jakoÊci danego typu
jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych wykazujà niskie poziomy zak∏ócenia wynikajàce z dzia∏alnoÊci cz∏owieka, ale odchylenia od wartoÊci,
WartoÊci biologicznych elementów jakoÊci dla jednolitych cz´- jakie zwykle towarzyszà temu
Êci wód powierzchniowych odzwierciedlajà wartoÊci normalnie typowi jednolitych cz´Êci wód
zwiàzane z tym typem w warunkach niezak∏óconych i nie poka- powierzchniowych w warunzujà ˝adnych lub pokazujà niewielkie oznaki zak∏óceƒ.
kach niezak∏óconych, sà jedynie niewielkie.
Sà to warunki i populacje specyficzne dla danego typu.
Charakterysty- Nie ma lub sà bardzo niewielkie antropogeniczne zmiany warka ogólna
toÊci fizyczno-chemicznych i hydromorfologicznych elementów
jakoÊci danego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych
w odniesieniu do tych, jakie zwykle towarzyszà temu typowi
jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych w warunkach niezak∏óconych.
Element
Poni˝szy tekst podaje ogólnà definicj´ jakoÊci ekologicznej. Do celów klasyfikacji charakterystyk´ elementów jakoÊci stanu ekologicznego dla ka˝dej kategorii wód powierzchniowych podano w tabelach poni˝ej.
Tabela 1. Ogólna definicja dla rzek, jezior, wód przejÊciowych i wód przybrze˝nych
2. Normatywne definicje klasyfikacji stanu ekologicznego
Sk∏ad taksonomiczny odpowiada ca∏kowicie lub prawie Istniejà niewielkie zmiany w sk∏aca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
dzie i obfitoÊci makrofitów i fitobentosu w porównaniu do zbioNie ma wykrywalnych zmian w Êredniej obfitoÊci makro- rowisk specyficznych dla danego
fitów i fitobentosu
typu wód. Zmiany te nie wskazujà na przyspieszony wzrost fitobentosu lub roÊlin wy˝szych powodujàcy niepo˝àdane zak∏ócenia równowagi mi´dzy organizmami wyst´pujàcymi w cz´Êciach wód lub jakoÊci fizyczno-chemicznej wody lub osadów.
LiczebnoÊç jest umiarkowanie zak∏ócona i mo˝e powodowaç znaczne i niepo˝àdane zak∏ócenia wartoÊci innych biologicznych i fizyczno-chemicznych elementów jakoÊci.
Sk∏ad taksonomiczny fitoplanktonu
ró˝ni si´ umiarkowanie w porównaniu
do zbiorowisk specyficznych dla danego typu wód.
Stan umiarkowany
— 8866 —
Fitobentos nie jest nara˝ony na
negatywny wp∏yw pow∏ok (ko˝uchów) i skupisk bakterii obecnych
na skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Zbiorowiskom organizmów fitobentosowych mo˝e towarzyszyç wyst´powanie pow∏ok (ko˝uchów) lub skupisk
bakterii, a w pewnych przypadkach
mogà one byç zastàpione przez pow∏oki i skupiska bakterii na skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Wyraênie widoczne sà umiarkowane
zmiany w Êredniej obfitoÊci makrofitów i fitobentosu.
Sk∏ad taksonomiczny makrofitów i fitobentosu ró˝ni si´ umiarkowanie w porównaniu do specyficznych dla danego
typu wód zespo∏ów i jest znacznie bardziej zmieniony ni˝ w przypadku stanu
dobrego.
Mo˝e
wyst´powaç
umiarkowany
wzrost cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci
Mo˝e
wyst´powaç
niewielki zakwitów fitoplanktonu. Mo˝e wyst´wzrost cz´stotliwoÊci i intensyw- powaç zjawisko sta∏ego zakwitu w czanoÊci zakwitów specyficznych dla sie miesi´cy letnich.
danego typu wód.
Makrofity
i fitobentos
Stan dobry
Sk∏ad taksonomiczny fitoplanktonu odpowiada ca∏kowicie Istniejà niewielkie zmiany w sk∏alub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
dzie i liczebnoÊci fitoplanktonu
w porównaniu do zbiorowisk
Ârednia liczebnoÊç fitoplanktonu jest ca∏kowicie zgodna specyficznych dla danego typu
ze specyficznymi dla danego typu warunkami fizykoche- wód. Zmiany te nie wskazujà na
micznymi i nie zmienia znacznie specyficznych dla danego przyspieszony wzrost glonów
typu warunków przejrzystoÊci.
w wyniku niepo˝àdanych zak∏óceƒ w odniesieniu do równowagi
Zakwity fitoplanktonu wyst´pujà z cz´stotliwoÊcià i inten- organizmów
wyst´pujàcych
sywnoÊcià zgodnà ze specyficznymi dla danego typu wa- w jednolitej cz´Êci wód lub jakorunkami fizyczno-chemicznymi.
Êci fizyczno-chemicznej wody lub
osadów.
Stan bardzo dobry
Fitoplankton
Element
Biologiczne elementy jakoÊci
2.1. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w rzekach
Stan bardzo dobry
Stan dobry
Ichtiofauna
Sk∏ad gatunkowy i liczebnoÊç odpowiadajà ca∏kowicie lub Istniejà niewielkie zmiany w sk∏aprawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
dzie gatunkowym i liczebnoÊci
w porównaniu do zespo∏ów speObecne sà wszystkie specyficzne dla danego typu wód ga- cyficznych dla danego typu wód,
tunki wra˝liwe na zak∏ócenia.
które mogà byç przypisane antropogenicznym wp∏ywom na fiStruktura wiekowa populacji ryb wykazuje niewielkie zyczno-chemiczne i hydromorfooznaki zak∏ócenia antropogenicznego i nie wskazuje na za- logiczne elementy jakoÊci.
burzenia reprodukcji albo rozwoju ˝adnego gatunku.
Struktura wiekowa populacji ryb
wykazuje oznaki zmian, które mogà byç przypisane antropogenicznym wp∏ywom na fizyczno-chemiczne lub hydromorfologiczne
elementy jakoÊci oraz, w niektórych przypadkach, jest wskaênikiem zaburzeƒ reprodukcji lub
rozwoju okreÊlonych gatunków
w stopniu mogàcym spowodowaç zanik niektórych klas wiekowych.
Bezkr´gowce Sk∏ad taksonomiczny i liczebnoÊç odpowiada ca∏kowicie Istniejà niewielkie zmiany w sk∏abentosowe
lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
dzie i liczebnoÊci taksonów bezkr´gowców w porównaniu do
Stosunek taksonów wra˝liwych na zak∏ócenia do takso- zbiorowisk specyficznych dla danów niewra˝liwych nie wykazuje oznak zmian w porówna- nego typu wód.
niu do poziomów niezak∏óconych.
Stosunek taksonów wra˝liwych
Poziom ró˝norodnoÊci taksonów bezkr´gowców nie wy- na zak∏ócenia do taksonów niekazuje oznak zmian w porównaniu do poziomów niezak∏ó- wra˝liwych wykazuje niewielkie
conych.
oznaki zmian w porównaniu do
poziomów specyficznych dla danego typu wód.
Poziom ró˝norodnoÊci taksonów
bezkr´gowców wykazuje niewielkie oznaki zmian w porównaniu
do poziomów specyficznych dla
danego typu wód.
Element
Sk∏ad i liczebnoÊç gatunków ryb ró˝nià
si´ umiarkowanie w porównaniu do zespo∏ów specyficznych dla danego typu
wód, na skutek antropogenicznego
wp∏ywu na fizyczno-chemiczne i hydromorfologiczne elementy jakoÊci.
Struktura wiekowa populacji ryb wykazuje powa˝ne oznaki zaburzeƒ antropogenicznych do tego stopnia, ˝e umiarkowana cz´Êç gatunków specyficznych
dla danego typu wód nie wyst´puje
lub jest bardzo nieliczna.
Stosunek taksonów wra˝liwych na zak∏ócenia do taksonów niewra˝liwych
oraz poziom ró˝norodnoÊci sà znacznie
ni˝sze ni˝ poziom specyficzny dla danego typu wód oraz znacznie ni˝sze ni˝
w przypadku stanu dobrego.
Nieobecne sà g∏ówne grupy taksonomiczne zespo∏ów specyficznych dla danego typu wód.
Sk∏ad i liczebnoÊç taksonów bezkr´gowców ró˝nià si´ umiarkowanie od
specyficznych dla danego rodzaju populacji.
Stan umiarkowany
Charakterystyka ogólna
Element
Stan dobry
Stan umiarkowany
St´˝enia substancji biogennych nie
przekraczajà poziomów ustalonych
dla zapewnienia funkcjonowania
ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
— 8868 —
Poziomy zasolenia, pH, bilans tlenu,
zdolnoÊç neutralizacji kwasów oraz
temperatura nie wykazujà oznak
zmian na skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznej i pozostajà w zakresie
odpowiadajàcym normalnie warunkom niezak∏óconym.
Temperatura, bilans tlenu, pH, zdol- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynoÊç neutralizacji kwasów i zasole- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bionie nie wykraczajà poza zakresy logicznych elementów jakoÊci.
ustalone dla zapewnienia prawid∏oSt´˝enia substancji biogennych po- wego funkcjonowania okreÊlonego
zostajà w zakresie odpowiadajàcym typu ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej
normalnie warunkom niezak∏óco- wymienionych wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
nym.
WartoÊci fizyczno-chemicznych elementów odpowiadajà ca∏kowicie lub
prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Stan bardzo dobry
Kszta∏ty koryta, zmiennoÊç szeroko- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyÊci i g∏´bokoÊci, pr´dkoÊci przep∏y- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biowu, warunki pod∏o˝a oraz warunki logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
i struktura stref nadbrze˝nych odpowiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Warunki morfologiczne
Fizyczno-chemiczne elementy jakoÊci1)
Ciàg∏oÊç rzeki nie jest zak∏ócona na Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyskutek dzia∏alnoÊci antropogenicz- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bionych i pozwala na niezak∏óconà mi- logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
gracj´ organizmów wodnych i transport osadów.
Stan umiarkowany
Ciàg∏oÊç rzeki
Stan dobry
WielkoÊç i dynamika przep∏ywu oraz Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wywynikajàce z nich po∏àczenie z wo- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biodami podziemnymi odpowiadajà logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie
warunkom niezak∏óconym.
Stan bardzo dobry
Re˝im hydrologiczny
Element
Hydromorfologiczne elementy jakoÊci
Stan bardzo dobry
Stan umiarkowany
St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla biookreÊlonà w ppkt 2.6 tego rozdzia∏u logicznych elementów jakoÊci.
bez naruszenia wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Stan dobry
— 8869 —
1) Zastosowane zosta∏y nast´pujàce skróty: st = st´˝enie t∏owe substancji biogennych, NJ = Êrodowiskowa norma jakoÊci.
2) Stosowanie norm wynikajàcych z Protoko∏u nie wymaga ograniczenia st´˝enia zanieczyszczeƒ poni˝ej poziomów t∏a (NJ>st).
Specyficzne zanieczyszczenia nie- St´˝enia pozostajà w zakresie odpo- St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wysyntetyczne
wiadajàcym normalnie warunkom nowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla bioniezak∏óconym (st1)).
okreÊlonà w ppkt 2.62) tego rozdzia∏u logicznych elementów jakoÊci.
bez naruszenia wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Specyficzne zanieczyszczenia synte- St´˝enia bliskie zeru lub co najmniej
tyczne
poni˝ej poziomów wykrywalnoÊci
najbardziej zaawansowanych i powszechnie stosowanych technik
analitycznych.
Element
Sk∏ad taksonomiczny i liczebnoÊç
fitoplanktonu odpowiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom
niezak∏óconym.
Ârednia biomasa fitoplanktonu jest
zgodna ze specyficznymi dla danego
typu wód warunkami fizyczno-chemicznymi i nie zmienia znacznie specyficznych dla typu warunków przezroczystoÊci.
Zakwity fitoplanktonu wyst´pujà
z cz´stotliwoÊcià i intensywnoÊcià
zgodnà ze specyficznymi dla danego
typu warunkami fizyczno-chemicznymi.
Sk∏ad taksonomiczny odpowiada
ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie
warunkom niezak∏óconym.
Brak jest wykrywalnych zmian
w Êredniej obfitoÊci makrofitów
i fitobentosu.
Makrofity i fitobentos
Stan bardzo dobry
Fitoplankton
Element
Biologiczne elementy jakoÊci
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
i obfitoÊci taksonów makrofitów
i fitobentosu w porównaniu do populacji specyficznych dla danego typu wód. Zmiany te nie wskazujà na
przyspieszony wzrost fitobentosu
lub roÊlin wy˝szych powodujàcy niepo˝àdane zak∏ócenia równowagi
mi´dzy organizmami wyst´pujàcymi w wodzie lub w fizyczno-chemicznej jakoÊci wody.
Fitobentos nie jest nara˝ony na negatywny wp∏yw pow∏ok (ko˝uchów)
lub skupisk bakterii obecnych na
skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
i liczebnoÊci taksonów fitoplanktonu
w porównaniu do zbiorowisk specyficznych dla danego typu wód.
Zmiany te nie wskazujà na przyspieszony wzrost glonów w wyniku niepo˝àdanych zak∏óceƒ w odniesieniu
do równowagi organizmów wyst´pujàcych w wodzie lub w jakoÊci fizyczno-chemicznej wody lub osadów.
Mo˝e wyst´powaç niewielki wzrost
cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci specyficznych dla danego typu wód zakwitów fitoplanktonu.
Stan dobry
2.2. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w jeziorach
Sk∏ad taksonomiczny makrofitów
i fitobentosu ró˝ni si´ umiarkowanie
w porównaniu do specyficznych dla
danego typu wód i jest znacznie bardziej zmieniony ni˝ w przypadku stanu dobrego.
Wyraênie widoczne sà umiarkowane
zmiany w Êredniej obfitoÊci makrofitów i fitobentosu.
Zespo∏om organizmów fitobentosowych mo˝e towarzyszyç wyst´powanie pow∏ok (ko˝uchów) i skupisk
bakterii, a w pewnych przypadkach
mogà one zostaç zastàpione przez
pow∏oki (ko˝uchy) i skupiska bakterii
obecne na skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Sk∏ad fitoplanktonu ró˝ni si´ umiarkowanie w porównaniu do specyficznego dla danego typu wód.
Biomasa jest umiarkowanie zak∏ócona i mo˝e powodowaç znaczne i niepo˝àdane zak∏ócenia wartoÊci innych biologicznych i fizyczno-chemicznych elementów jakoÊci wody
lub osadów.
Mo˝e wyst´powaç umiarkowany
wzrost cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci zakwitów fitoplanktonu. Mo˝e
wyst´powaç zjawisko sta∏ego zakwitu w czasie miesi´cy letnich.
Stan umiarkowany
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
i liczebnoÊci taksonów bezkr´gowców w porównaniu do zespo∏ów
specyficznych dla danego typu wód.
Stosunek taksonów wra˝liwych na
zak∏ócenia do taksonów niewra˝liwych wykazuje niewielkie oznaki
zmian w porównaniu do poziomów
specyficznych dla danego typu
wód.
Poziom ró˝norodnoÊci taksonów
bezkr´gowców wykazuje niewielkie
oznaki zmian w porównaniu do poziomów specyficznych dla danego
typu wód.
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
gatunkowym i liczebnoÊci w porównaniu do warunków specyficznych
dla danego typu wód, które mogà byç
przypisane antropogenicznym wp∏ywom na fizyczno-chemiczne lub hydromorfologiczne elementy jakoÊci.
Struktura wiekowa populacji ryb wykazuje oznaki zmian, które mogà byç
przypisane antropogenicznym wp∏ywom na fizyczno-chemiczne lub hydromorfologiczne elementy jakoÊci
oraz, w niektórych przypadkach, jest
wskaênikiem zaburzeƒ reprodukcji
lub rozwoju okreÊlonych gatunków
w stopniu mogàcym spowodowaç
zanik niektórych klas wiekowych.
Sk∏ad gatunkowy i liczebnoÊç odpowiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Obecne sà wszystkie specyficzne dla
danego typu wód gatunki wra˝liwe
na zak∏ócenia.
Struktura wiekowa populacji ryb wykazuje niewielkie oznaki zak∏ócenia
antropogenicznego i nie wskazuje
na zaburzenia reprodukcji ani rozwoju ˝adnego gatunku.
Ichtiofauna
Stan dobry
Sk∏ad taksonomiczny i liczebnoÊç
odpowiada ca∏kowicie lub prawie
ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Stosunek taksonów wra˝liwych na
zak∏ócenia do taksonów niewra˝liwych nie wykazuje oznak zmian
w porównaniu do poziomów niezak∏óconych.
Poziom ró˝norodnoÊci taksonów
bezkr´gowców nie wykazuje oznak
zmian w porównaniu do poziomów
niezak∏óconych.
Stan bardzo dobry
Bezkr´gowce bentosowe
Element
Sk∏ad i liczebnoÊç gatunków ryb ró˝nià si´ umiarkowanie w porównaniu
do populacji specyficznych dla danego typu wód, na skutek wp∏ywu
antropogenicznego na fizyczno-chemiczne lub hydromorfologiczne elementy jakoÊci.
Struktura wiekowa populacji ryb wykazuje powa˝ne oznaki zaburzeƒ,
które mogà byç spowodowane
wp∏ywem antropogenicznym na fizyczno-chemiczne i hydromorfologiczne elementy jakoÊci do tego
stopnia, ˝e umiarkowana cz´Êç gatunków specyficznych dla danego
typu wód nie wyst´puje lub jest bardzo nieliczna.
Sk∏ad i liczebnoÊç taksonów bezkr´gowców ró˝nià si´ umiarkowanie od
zespo∏ów specyficznych dla danego
typu wód.
Nieobecne sà g∏ówne grupy taksonomiczne zespo∏ów specyficznych
dla danego typu wód.
Stosunek taksonów wra˝liwych na
zak∏ócenia do niewra˝liwych oraz
poziom ró˝norodnoÊci sà znacznie
ni˝sze ni˝ poziom specyficzny dla
danego typu wód oraz znacznie ni˝sze ni˝ w przypadku stanu dobrego.
Stan umiarkowany
Charakterystyka ogólna
Element
Stan bardzo dobry
WartoÊci fizyczno-chemicznych elementów odpowiadajà ca∏kowicie lub
prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
St´˝enia substancji biogennych pozostajà w zakresie odpowiadajàcym
normalnie warunkom niezak∏óconym.
Poziomy zasolenia, pH, bilans tlenu,
zdolnoÊç neutralizacji kwasów, przezroczystoÊci oraz temperatura nie
wykazujà oznak zmian na skutek
dzia∏alnoÊci antropogenicznej i pozostajà w zakresie odpowiadajàcym
normalnie warunkom niezak∏óconym.
Fizyczno-chemiczne elementy jakoÊci1)
Stan umiarkowany
Temperatura, warunki tlenowe, pH, Warunki odpowiadajàce osiàgni´ciu
zdolnoÊç neutralizacji kwasów, prze- wy˝ej wymienionych wartoÊci dla
zroczystoÊç i zasolenie nie wykracza- biologicznych elementów jakoÊci.
jà poza zakresy ustalone dla zapewnienia prawid∏owego funkcjonowania okreÊlonego typu ekosystemu
i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych
wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
St´˝enia substancji biogennych nie
przekraczajà poziomów ustalonych
dla zapewnienia funkcjonowania
ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
Stan dobry
ZmiennoÊç g∏´bokoÊci jeziora, iloÊç Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyi struktura pod∏o˝a oraz struktura ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bioi stan strefy brzegowej jeziora odpo- logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
wiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Stan umiarkowany
Warunki morfologiczne
Stan dobry
WielkoÊç i dynamika przep∏ywu, po- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyziom, czas retencji oraz wynikajàce ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bioz nich po∏àczenie z wodami pod- logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
ziemnymi odpowiadajà ca∏kowicie
lub prawie ca∏kowicie warunkom
niezak∏óconym.
Stan bardzo dobry
Re˝im hydrologiczny
Element
Hydromorfologiczne elementy jakoÊci
Stan bardzo dobry
Stan umiarkowany
St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki odpowiadajàce osiàgni´ciu
nowionych zgodnie z procedurà wy˝ej wymienionych wartoÊci dla
okreÊlonà w ppkt 2.6 bez naruszenia biologicznych elementów jakoÊci.
wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na dopuszczenie Êrodków ochrony roÊlin do obrotu i stosowania (Dz. U.
Nr 24, poz. 250, z póên. zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Stan dobry
— 8873 —
1) Zastosowane zosta∏y nast´pujàce skróty: st = st´˝enie t∏owe substancji biogennych, NJ = Êrodowiskowa norma jakoÊci.
2) Stosowanie norm wynikajàcych z Protoko∏u nie wymaga ograniczenia st´˝eƒ zanieczyszczeƒ poni˝ej poziomów t∏a (NJ>st).
Specyficzne zanieczyszczenia nie- St´˝enia pozostajà w zakresie odpo- St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki odpowiadajàce osiàgni´ciu
syntetyczne
wiadajàcym normalnie warunkom nowionych zgodnie z procedurà wy˝ej wymienionych wartoÊci dla
niezak∏óconym (st1)).
okreÊlonà w ppkt 2.62) bez narusze- biologicznych elementów jakoÊci.
nia wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Specyficzne zanieczyszczenia synte- St´˝enia bliskie zeru lub co najmniej
tyczne
poni˝ej poziomów wykrywalnoÊci
najbardziej zaawansowanych i powszechnie stosowanych technik
analitycznych.
Element
Sk∏ad taksonomiczny fitoplanktonu
odpowiada ca∏kowicie warunkom
niezak∏óconym.
Ârednia biomasa fitoplanktonu jest
ca∏kowicie zgodna ze specyficznymi
dla danego typu wód warunkami fizyczno-chemicznymi i nie zmienia
znacznie specyficznych warunków
przezroczystoÊci.
Zakwity fitoplanktonu wyst´pujà
z cz´stotliwoÊcià i intensywnoÊcià
zgodnà ze specyficznymi dla danego
typu wód warunkami fizyczno-chemicznymi.
Sk∏ad taksonomiczny makroglonów
jest zgodny z warunkami niezak∏óconymi.
Brak jest wykrywalnych zmian w pokryciu makroglonami na skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Sk∏ad taksonomiczny odpowiada
ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie
warunkom niezak∏óconym.
Brak jest wykrywalnych zmian w obfitoÊci okrytozalà˝kowych na skutek
dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Makroglony
Okrytozalà˝kowe
Stan bardzo dobry
Fitoplankton
Element
Biologiczne elementy jakoÊci
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
taksonomicznym okrytozalà˝kowych
w porównaniu do specyficznego dla
danego typu wód.
ObfitoÊç okrytozalà˝kowych wykazuje niewielkie oznaki zaburzeƒ.
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
i obfitoÊci taksonów makroglonów
w porównaniu do zespo∏ów specyficznych dla danego typu wód.
Zmiany te nie wskazujà na przyspieszony wzrost fitobentosu lub roÊlin
wy˝szych powodujàcy niepo˝àdane
zak∏ócenia równowagi mi´dzy organizmami wyst´pujàcymi w wodzie
lub w jakoÊci fizyczno-chemicznej
wody.
Istniejà niewielkie zmiany w sk∏adzie
i liczebnoÊci taksonów fitoplanktonu.
Istniejà niewielkie zmiany biomasy
w porównaniu do warunków specyficznych dla danego typu wód.
Zmiany te nie wskazujà na przyspieszony wzrost glonów w wyniku niepo˝àdanych zak∏óceƒ w odniesieniu
do równowagi organizmów wyst´pujàcych w wodzie lub w odniesieniu do jakoÊci fizyczno-chemicznej
wody.
Mo˝e wyst´powaç niewielki wzrost
cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci specyficznych dla danego typu zakwitów fitoplanktonu.
Stan dobry
2.3. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w wodach przejÊciowych
Sk∏ad taksonomiczny okrytozalà˝kowych ró˝ni si´ umiarkowanie od
specyficznego dla danego typu wód
i jest znacznie bardziej zaburzony ni˝
w przypadku stanu dobrego.
Istniejà umiarkowane zaburzenia
w obfitoÊci taksonów roÊlin okrytozalà˝kowych.
Sk∏ad taksonomiczny makroglonów
ró˝ni si´ umiarkowanie w porównaniu do warunków specyficznych dla
danego typu wód i jest znacznie bardziej zaburzony ni˝ w przypadku stanu dobrego.
Wyraênie widoczne sà umiarkowane
zmiany w Êredniej obfitoÊci makroglonów, mogàce powodowaç niepo˝àdane zak∏ócenia w równowadze
organizmów obecnych w wodzie.
Sk∏ad i liczebnoÊç taksonów fitoplanktonu ró˝nià si´ umiarkowanie
w porównaniu do specyficznego dla
danego typu wód.
Biomasa jest umiarkowanie zak∏ócona i mo˝e powodowaç znaczne niepo˝àdane zak∏ócenia warunków innych biologicznych elementów jakoÊci.
Mo˝e wyst´powaç umiarkowany
wzrost cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci zakwitów fitoplanktonu. Mo˝e
wyst´powaç zjawisko sta∏ego zakwitu w czasie miesi´cy letnich.
Stan umiarkowany
Re˝im p∏ywów
Element
Stan dobry
Stan umiarkowany
System przep∏ywu wód s∏odkich od- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wypowiada ca∏kowicie lub prawie ca∏- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biokowicie warunkom niezak∏óconym. logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
Stan bardzo dobry
Umiarkowana cz´Êç gatunków wra˝liwych na zak∏ócenie, specyficznych
dla danego typu wód, jest nieobecna na skutek wp∏ywów antropogenicznych na fizykochemiczne lub hydromorfologiczne elementy jakoÊci.
Sk∏ad gatunkowy i liczebnoÊç sà LiczebnoÊç gatunków wra˝liwych na
zgodne z warunkami niezak∏ócony- zak∏ócenia wykazuje oznaki niewielkich zmian w porównaniu do warunmi.
ków specyficznych dla danego typu
wód, które mogà byç wynikiem
wp∏ywów antropogenicznych na fizyczno-chemiczne lub hydromorfologiczne elementy jakoÊci.
Ichtiofauna
Hydromorfologiczne elementy jakoÊci
Poziom ró˝norodnoÊci i liczebnoÊci
taksonów bezkr´gowców umiarkowanie przekracza zakresy zwiàzane
z warunkami specyficznymi dla danego typu wód.
Obecne taksony wskazujàce na zanieczyszczenie.
Wiele wra˝liwych taksonów specyficznych dla zespo∏u danego typu
wód jest nieobecnych.
Poziom ró˝norodnoÊci i liczebnoÊci
taksonów bezkr´gowców wykazuje
niewielkie przekroczenia zakresów
specyficznych dla danego typu wód.
Obecna jest wi´kszoÊç taksonów
wra˝liwych na zak∏ócenia specyficznych dla danego typu wód.
Stan umiarkowany
Stan dobry
Poziom ró˝norodnoÊci i liczebnoÊci
taksonów bezkr´gowców sà w zakresie odpowiadajàcym warunkom
niezak∏óconym.
Obecne sà wszystkie taksony wra˝liwe na zak∏ócenia zwiàzane z warunkami niezak∏óconymi.
Stan bardzo dobry
Bezkr´gowce bentosowe
Element
St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla biookreÊlonà w ppkt 2.6 bez naruszenia logicznych elementów jakoÊci.
wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Stan umiarkowany
Specyficzne zanieczyszczenia synte- St´˝enia bliskie zeru lub co najmniej
poni˝ej poziomów wykrywalnoÊci
tyczne
najbardziej zaawansowanych powszechnie stosowanych technik
analitycznych.
Stan dobry
Temperatura,
warunki
tlenowe Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyi przezroczystoÊç nie osiàgajà pozio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biomów przekraczajàcych ustanowione logicznych elementów jakoÊci.
w celu zapewnienia prawid∏owego
funkcjonowania ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
St´˝enia substancji biogennych nie
przekraczajà poziomów ustalonych
dla zapewnienia funkcjonowania
ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych wartoÊci dla elementów
jakoÊci biologicznej.
Stan bardzo dobry
WartoÊci fizyczno-chemicznych elementów jakoÊci odpowiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
St´˝enia substancji biogennych pozostajà w zakresie odpowiadajàcym
normalnie warunkom niezak∏óconym.
Temperatura,
warunki
tlenowe
i przezroczystoÊç nie wykazujà oznak
zmian na skutek dzia∏alnoÊci antropogenicznych i pozostajà w zakresie
odpowiadajàcym normalnie warunkom niezak∏óconym.
Charakterystyka ogólna
Element
Fizyczno-chemiczne elementy jakoÊci1)
Stan bardzo dobry
Stan dobry
Stan umiarkowany
Fitoplankton
Element
Biologiczne elementy jakoÊci
Sk∏ad i liczebnoÊç taksonów fitoplanktonu odpowiada warunkom
niezak∏óconym.
Ârednia biomasa fitoplanktonu jest
zgodna ze specyficznymi dla danego
typu wód warunkami fizyczno-chemicznymi i nie zmienia znacznie specyficznych dla danego typu wód warunków przezroczystoÊci.
Zakwity planktonu wyst´pujà z cz´stotliwoÊcià i intensywnoÊcià zgodnà ze specyficznymi dla danego typu
wód warunkami fizyczno-chemicznymi.
Stan bardzo dobry
Obserwuje si´ niewielkie zmiany
w sk∏adzie i liczebnoÊci taksonów
fitoplanktonu.
Obserwuje si´ niewielkie zmiany
biomasy w porównaniu do specyficznych dla danego typu wód warunków. Zmiany te nie wskazujà na
przyspieszony wzrost glonów powodujàcy niepo˝àdane zak∏ócenia równowagi organizmów wyst´pujàcych
w wodzie lub w jakoÊci wody.
Mo˝e wyst´powaç niewielki wzrost
cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci zakwitów fitoplanktonu specyficznych
dla danego typu wód.
Stan dobry
2.4. Definicje bardzo dobrego, dobrego i umiarkowanego stanu ekologicznego w wodach przybrze˝nych
2) Stosowanie norm wynikajàcych z Protoko∏u nie wymaga ograniczenia st´˝eƒ zanieczyszczeƒ poni˝ej poziomów t∏a (NJ>st).
1) Zastosowane zosta∏y nast´pujàce skróty: st = st´˝enie t∏owe substancji biogennych, NJ = Êrodowiskowa norma jakoÊci.
Sk∏ad i liczebnoÊç taksonów planktonu wskazuje na umiarkowane zak∏ócenia.
Biomasa glonów wykracza znacznie
poza zakres wartoÊci zwiàzany ze
specyficznymi dla danego typu wód
warunkami, powodujàc niepo˝àdany wp∏yw na inne biologiczne elementy jakoÊci.
Mo˝e wyst´powaç umiarkowany
wzrost cz´stotliwoÊci i intensywnoÊci zakwitów planktonowych. Mo˝e
wyst´powaç zjawisko sta∏ego zakwitu w czasie miesi´cy letnich.
Stan umiarkowany
Specyficzne zanieczyszczenia nie- St´˝enia pozostajà w zakresie odpo- St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wysyntetyczne
wiadajàcym normalnie warunkom nowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla eleniezak∏óconym (st1)).
okreÊlonà w ppkt 2.62) bez narusze- mentów jakoÊci biologicznej.
nia wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Element
ZmiennoÊç g∏´bokoÊci, struktura Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyi substrat pod∏o˝a wybrze˝a oraz ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biostruktura i stan stref p∏ywów odpo- logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
wiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Warunki morfologiczne
Stan umiarkowany
Poziom ró˝norodnoÊci i liczebnoÊci
taksonów bezkr´gowców umiarkowanie wykracza poza zakresy zwiàzane ze specyficznymi dla danego
typu wód warunkami.
Obecne sà taksony wskazujàce na
zanieczyszczenie.
Wiele wra˝liwych taksonów specyficznych dla zespo∏ów danego typu
wód jest nieobecnych.
Brak jest umiarkowanej liczby wra˝liwych na zak∏ócenia taksonów makroglonów i okrytozalà˝kowych specyficznych dla warunków niezak∏óconych.
Pokrycie makroglonami i obfitoÊç
okrytozalà˝kowych sà umiarkowanie zak∏ócone i mogà powodowaç
niepo˝àdane zak∏ócenia równowagi
organizmów obecnych w wodzie.
Stan umiarkowany
Przep∏yw wód s∏odkich oraz kieru- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wy- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynek i pr´dkoÊç dominujàcych prà- ˝ej wymienionych wartoÊci dla bio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biodów odpowiadajà ca∏kowicie lub logicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
Stan dobry
Poziom ró˝norodnoÊci i liczebnoÊci
taksonów bezkr´gowców wykracza
niewiele poza zakresy zwiàzane ze
specyficznymi dla danego typu wód
warunkami.
Obecna jest wi´kszoÊç z taksonów
wra˝liwych na zak∏ócenia w obr´bie
zespo∏ów specyficznych dla danego
typu wód.
Obecna jest wi´kszoÊç wra˝liwych
na zak∏ócenia taksonów makroglonów i okrytozalà˝kowych specyficznych dla warunków niezak∏óconych.
Stopieƒ pokrycia makroglonami
i obfitoÊç okrytozalà˝kowych wykazujà niewielkie oznaki zak∏ócenia.
Stan dobry
Re˝im p∏ywów
Element
Stan bardzo dobry
Poziom ró˝norodnoÊci i liczebnoÊci
taksonów bezkr´gowców nie wykazuje oznak zmian w porównaniu do
warunków niezak∏óconych.
Wszystkie taksony wra˝liwe na zaburzenia specyficzne dla warunków
niezak∏óconych sà obecne.
Bezkr´gowce bentosowe
Hydromorfologiczne elementy jakoÊci
Obecne sà wszystkie wra˝liwe na zak∏ócenia
taksony
makroglonów
i okrytozalà˝kowych specyficzne dla
warunków niezak∏óconych.
Stopieƒ pokrycia makroglonami
i obfitoÊç okrytozalà˝kowych odpowiadajà warunkom niezak∏óconym.
Stan bardzo dobry
Makroglony i okrytozalà˝kowe
Element
St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla biookreÊlonà w ppkt 2.6 bez naruszenia logicznych elementów jakoÊci.
wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Stan umiarkowany
Specyficzne zanieczyszczenia synte- St´˝enia bliskie zeru lub co najmniej
tyczne
poni˝ej poziomów wykrywalnoÊci
najbardziej zaawansowanych i powszechnie stosowanych technik
analitycznych.
Stan dobry
Temperatura,
warunki
tlenowe Warunki zgodne z osiàgni´ciem wyi przezroczystoÊç nie osiàgajà pozio- ˝ej wymienionych wartoÊci dla biomów poza ustalonymi zakresami logicznych elementów jakoÊci.
ustanowionymi dla zapewnienia
prawid∏owego funkcjonowania ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych wartoÊci dla biologicznych
elementów jakoÊci.
St´˝enia substancji biogennych nie
przekraczajà poziomów ustanowionych dla zapewnienia funkcjonowania ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej
wymienionych wartoÊci dla elementów jakoÊci biologicznej.
Stan bardzo dobry
Elementy fizyczno-chemiczne odpowiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym.
St´˝enia substancji biogennych pozostajà w zakresie odpowiadajàcym
normalnie warunkom niezak∏óconym.
Temperatura, bilans tlenu i przezroczystoÊç nie wykazujà oznak zmian
antropogenicznych i pozostajà w zakresach odpowiadajàcych normalnie warunkom niezak∏óconym.
Charakterystyka ogólna
Element
Fizyczno-chemiczne elementy jakoÊci1)
Stan bardzo dobry
Stan dobry
Stan umiarkowany
Biologiczne elementy jakoÊci
Element
WartoÊci odpowiednich biologicznych elementów jakoÊci odpowiadajà w najwi´kszym mo˝liwym stopniu
wartoÊciom zwiàzanym z najbardziej
zbli˝onym typem jednolitych cz´Êci
wód powierzchniowych, przy warunkach fizycznych wynikajàcych
z charakterystyki sztucznej lub silnie
zmienionej jednolitej cz´Êci wód.
Maksymalny potencja∏ ekologiczny
Obecne sà niewielkie zmiany w wartoÊciach odpowiednich biologicznych elementów jakoÊci w porównaniu do wartoÊci przyj´tych dla maksymalnego potencja∏u ekologicznego.
Dobry potencja∏ ekologiczny
Obecne sà umiarkowane zmiany
w wartoÊciach odpowiednich biologicznych elementów jakoÊci w porównaniu do wartoÊci przyj´tych dla
maksymalnego potencja∏u ekologicznego.
WartoÊci te sà znacznie bardziej
zmienione ni˝ te, które wyst´pujà
przy dobrej jakoÊci.
Umiarkowany potencja∏ ekologiczny
2.5. Definicje maksymalnego, dobrego i umiarkowanego potencja∏u ekologicznego dla silnie zmienionych lub sztucznych jednolitych cz´Êci wód
2) Stosowanie norm wynikajàcych z Protoko∏u nie wymaga ograniczenia st´˝eƒ zanieczyszczeƒ poni˝ej poziomów t∏a (NJ>st).
1) Zastosowane zosta∏y nast´pujàce skróty: st = st´˝enie t∏owe substancji biogennych, NJ = Êrodowiskowa norma jakoÊci.
Specyficzne zanieczyszczenia nie- St´˝enia pozostajà w zakresach od- St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wysyntetyczne
powiadajàcych normalnie warun- nowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla biokom niezak∏óconym (st1)).
okreÊlonà w ppkt 2.62) bez narusze- logicznych elementów jakoÊci.
nia wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ1)).
Element
Warunki ogólne
Elementy fizyczno-chemiczne
Hydromorfologiczne elementy
Element
Dobry potencja∏ ekologiczny
Umiarkowany potencja∏ ekologiczny
Elementy fizyczno-chemiczne odpowiadajà ca∏kowicie lub prawie ca∏kowicie warunkom niezak∏óconym
zwiàzanym z typem jednolitej cz´Êci
wód powierzchniowych najbardziej
porównywalnym z sztucznà lub silnie zmienionà jednolità cz´Êcià wód.
St´˝enia substancji biogennych pozostajà w zakresie odpowiadajàcym
normalnie warunkom niezak∏óconym.
Temperatura, warunki tlenowe oraz
pH odpowiadajà wartoÊciom charakterystycznym do najbardziej zbli˝onego typu jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych w warunkach niezak∏óconych.
WartoÊci elementów fizyczno-che- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wymicznych nie przekraczajà zakresów ˝ej wymienionych wartoÊci dla bioustanowionych dla zapewnienia logicznych elementów jakoÊci.
funkcjonowania ekosystemu i osiàgni´cia wartoÊci okreÊlonych powy˝ej dla biologicznych elementów jakoÊci.
Temperatura i pH nie przekraczajà
zakresów ustanowionych w celu zapewnienia prawid∏owego funkcjonowania ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej wymienionych wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
St´˝enia substancji biogenów nie
przekraczajà zakresów ustanowionych dla zapewnienia funkcjonowania ekosystemu i osiàgni´cia wy˝ej
wymienionych wartoÊci dla biologicznych elementów jakoÊci.
Warunki hydromorfologiczne odpo- Warunki zgodne z osiàgni´ciem po- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wywiadajà jedynie tym oddzia∏ywa- wy˝ej wymienionych warunków dla ˝ej wymienionych wartoÊci dla bioniom na jednolite cz´Êci wód po- biologicznych elementów jakoÊci.
logicznych elementów jakoÊci.
wierzchniowych, które wynikajà z jej
charakterystyk jako sztucznej lub silnie zmienionej jednolitej cz´Êci wód,
po podj´ciu wszelkich dzia∏aƒ ograniczajàcych skutki, a podj´tych dla
zapewnienia najlepszego zbli˝enia
do
ekologicznego
kontinuum,
w szczególnoÊci w odniesieniu do
migracji fauny oraz odpowiednich
tarlisk i warunków rozmna˝ania.
Maksymalny potencja∏ ekologiczny
1) Stosowanie norm wynikajàcych z Protoko∏u nie wymaga ograniczenia st´˝eƒ zanieczyszczeƒ poni˝ej poziomów t∏a (NJ>st).
St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla biookreÊlonà w ppkt 2.61) bez narusze- logicznych elementów jakoÊci.
nia wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ).
Umiarkowany potencja∏ ekologiczny
Specyficzne zanieczyszczenia nie- St´˝enia pozostajà w zakresach odsyntetyczne
powiadajàcych normalnie warunkom niezak∏óconym istniejàcym
w typie jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych najbardziej porównywalnym z sztucznà lub silnie zmienionà jednolità cz´Êcià wód (st´˝enie t∏owe = st).
Dobry potencja∏ ekologiczny
St´˝enia nie przekraczajà norm usta- Warunki zgodne z osiàgni´ciem wynowionych zgodnie z procedurà ˝ej wymienionych wartoÊci dla biookreÊlonà w ppkt 2.6 bez naruszenia logicznych elementów jakoÊci.
wymogów
— ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.
o ochronie roÊlin (Dz. U. z 2004 r.
Nr 11, poz. 94, z póên. zm.),
— rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owych
zasad wydawania zezwoleƒ na
dopuszczenie Êrodków ochrony
roÊlin do obrotu i stosowania
(Dz. U. Nr 24, poz. 250, z póên.
zm.),
— ustawy z dnia 13 wrzeÊnia 2002 r.
o produktach biobójczych (Dz. U.
Nr 175, poz. 1433, z póên. zm.),
(<NJ).
Maksymalny potencja∏ ekologiczny
Specyficzne zanieczyszczenia synte- St´˝enia bliskie zeru lub co najmniej
tyczne
poni˝ej poziomów wykrywalnoÊci
najbardziej zaawansowanych powszechnie stosowanych technik
analitycznych.
Element
2.6. Procedura ustalania chemicznych norm jakoÊci
Poz. 1318
— glony i/lub makrofity,
— rozwielitki lub organizmy reprezentatywne dla
wód zasolonych,
— ryby.
Przy ustalaniu Êrodowiskowych norm jakoÊci dla
zanieczyszczeƒ wymienionych w pkt 1—9 za∏àcznika
VIII Ramowej Dyrektywy Wodnej (rozdzia∏ 2.1 metodyki) w celu ochrony flory i fauny wodnej konieczne jest
dzia∏anie zgodnie z nast´pujàcymi przepisami. Normy
mogà zostaç ustanowione dla wody, osadów lub organizmów ˝ywych.
Przy ustalaniu maksymalnego Êredniorocznego
st´˝enia ma zastosowanie nast´pujàca procedura
Gdzie to mo˝liwe, nale˝y uzyskaç dane o toksycznoÊci ostrej i chronicznej w stosunku do taksonów wymienionych poni˝ej, które sà w∏aÊciwe dla danego typu jednolitej cz´Êci wód, jak i dla innych gatunków
wodnych, dla których dane sà dost´pne. „Podstawowy zestaw” taksonów to
a) ustalenie w∏aÊciwych wspó∏czynników bezpieczeƒstwa w ka˝dym przypadku zgodnie z charakterem i jakoÊcià dost´pnych danych i wytycznymi
okreÊlonymi w rozporzàdzeniu Komisji (WE)
nr 1488/94 w sprawie oceny ryzyka stwarzanego
przez istniejàce substancje oraz wspó∏czynnikami
bezpieczeƒstwa okreÊlonymi w poni˝szej tabeli
Ustalanie Êrodowiskowych norm jakoÊci
Wspó∏czynnik bezpieczeƒstwa
Jeden przypadek toksycznoÊci chronicznej wyra˝onej parametrem NOEC1) 1 000
(ryby lub rozwielitki lub organizm reprezentatywny dla wód zasolonych)
Jeden przypadek toksycznoÊci chronicznej wyra˝onej parametrem NOEC 100
(ryby lub rozwielitki lub organizm reprezentatywny dla wód zasolonych)
Dwa przypadki toksycznoÊci chronicznej wyra˝onej parametrem NOEC dla 50
gatunków reprezentujàcych dwa poziomy troficzne (ryby i/lub rozwielitki lub
organizm reprezentatywny dla wód zasolonych i/lub glony)
ToksycznoÊç chroniczna wyra˝ona parametrem NOEC dla przynajmniej 10
3 gatunków (zazwyczaj ryby, rozwielitki lub organizm reprezentatywny dla
wód zasolonych i glony) reprezentujàcych trzy poziomy troficzne
Inne przypadki, w tym dane z badaƒ terenowych lub ekosystemów modelo- ka˝dy przypadek oceniany odwych, które umo˝liwiajà bardziej precyzyjne obliczenie i zastosowanie dzielnie
wspó∏czynników bezpieczeƒstwa
b) je˝eli dane odpornoÊci na degradacj´ i bioakumulacji sà dost´pne, powinny byç uwzgl´dniane przy
okreÊlaniu koƒcowych wartoÊci Êrodowiskowych
norm jakoÊci,
c) norma okreÊlona w taki sposób powinna byç porównana z wszelkimi wynikami z badaƒ terenowych; je˝eli wykryte zostanà nieprawid∏owoÊci,
sposób okreÊlania norm zostanie zweryfikowany
w celu umo˝liwienia bardziej precyzyjnego obliczenia wspó∏czynnika bezpieczeƒstwa,
d) okreÊlona norma b´dzie podlegaç dok∏adnej analizie i spo∏ecznej konsultacji w celu umo˝liwienia
bardziej precyzyjnego obliczenia wspó∏czynnika
bezpieczeƒstwa.
3. Monitoring stanu ekologicznego i stanu
chemicznego wód powierzchniowych
W celu ustanowienia spójnego kompleksowego
przeglàdu stanu wód na ka˝dym obszarze dorzecza
opracowuje si´ programy monitoringu stanu wód. Dla
wód powierzchniowych takie programy obejmujà
— obj´toÊç i poziom lub nat´˝enie przep∏ywu w zakresie stosowanym do stanu ekologicznego i chemicznego oraz potencja∏u ekologicznego oraz
— stan ekologiczny i stan chemiczny oraz potencja∏
ekologiczny.
Sieç monitoringu projektowana jest w sposób
umo˝liwiajàcy pozyskanie spójnego i ca∏oÊciowego
obrazu stanu ekologicznego i chemicznego w ka˝dym
dorzeczu oraz zezwala na podzia∏ jednolitych cz´Êci
wód na pi´ç klas zgodnie z normatywnymi definicjami
w ppkt 1.2 tego rozdzia∏u.
Do planu gospodarowania wodami w dorzeczu
powinna zostaç do∏àczona mapa lub mapy ilustrujàce
sieç monitoringu wód powierzchniowych.
Na podstawie charakterystyki oraz oceny wp∏ywu,
wykonanych zgodnie z rozdzia∏em 2.1 metodyki (art. 5
i za∏àcznikiem II Ramowej Dyrektywy Wodnej), ustala
si´ dla ka˝dego przedzia∏u czasowego, dla którego ma
zastosowanie plan gospodarowania wodami w dorze-
1) ang. No observed effect concentration — St´˝enie niewywo∏ujàce skutku.
czu, programy monitoringu diagnostycznego oraz
monitoringu operacyjnego. W niektórych przypadkach mo˝e zaistnieç potrzeba ustalenia programów
monitoringu badawczego.
Konieczne jest prowadzenie monitoringu parametrów wskaênikowych dla stanu ka˝dego w∏aÊciwego
elementu jakoÊci. Przy doborze parametrów biologicznych elementów jakoÊci okreÊla si´ w∏aÊciwy poziom
taksonomiczny wymagany do osiàgni´cia odpowiednich poziomów ufnoÊci i dok∏adnoÊci w klasyfikacji
elementów jakoÊci. Szacunki poziomu ufnoÊci i dok∏adnoÊci wyników z programów monitoringu przedstawiane sà w planie.
3.1. Projektowanie monitoringu diagnostycznego
Cel
Programy monitoringu diagnostycznego powinny
zostaç ustanowione w celu dostarczenia informacji
dla
— uzupe∏nienia i zatwierdzenia procedury oceny
wp∏ywu okreÊlonej w rozdziale 2.1 metodyki,
— sprawnego i skutecznego zaprojektowania przysz∏ych programów monitoringu,
— oceny d∏ugoterminowych zmian w warunkach naturalnych oraz
— oceny d∏ugoterminowych zmian wynikajàcych
z szeroko rozumianej dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Wyniki takiego monitoringu zostanà poddane kontroli oraz zastosowane, w po∏àczeniu z procedurà oceny wp∏ywu opisanà w rozdziale 2.1 metodyki, do ustalenia wymagaƒ w stosunku do programów monitoringu w ramach aktualnych oraz przysz∏ych planów gospodarowania wodami w dorzeczu.
Wybór punktów monitoringu
Monitoring diagnostyczny przeprowadzony jest
w wystarczajàcej liczbie jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych w celu dokonania oceny ogólnego
stanu wód powierzchniowych w ramach ka˝dej zlewni
lub podzlewni w obszarze dorzecza. Przy wyborze tych
jednolitych cz´Êci wód monitoring, tam gdzie jest to
stosowne, powinien byç przeprowadzany w punktach,
gdzie
— zmiennoÊç przep∏ywu wody jest znaczna w ramach obszaru dorzecza jako ca∏oÊci; w tym
w punktach na du˝ych rzekach, dla których powierzchnia zlewni jest wi´ksza ni˝ 2 500 km2,
— obj´toÊç wyst´pujàcej wody jest znaczna w ramach obszaru dorzecza, w∏àczajàc du˝e jeziora
i zbiorniki,
— du˝e jednolite cz´Êci wód przekraczajà granice
paƒstwa,
Poz. 1318
— na stanowiskach, które sà wymagane dla oszacowania ∏adunku zanieczyszczeƒ przekraczajàcego
granice paƒstwa, który wprowadzany jest do Êrodowiska morskiego.
Wybór elementów jakoÊci
Monitoring diagnostyczny przeprowadzany jest
w ka˝dym przekroju pomiarowym przez jeden rok
w okresie obj´tym planem gospodarowania wodami
w dorzeczu, dla dostarczenia informacji
— o parametrach wskaênikowych dla wszystkich biologicznych elementów jakoÊci,
— o parametrach wskaênikowych dla wszystkich hydromorfologicznych elementów jakoÊci,
— o parametrach wskaênikowych dla wszystkich fizyczno-chemicznych elementów jakoÊci,
— o substancjach zanieczyszczajàcych z listy substancji priorytetowych, które odprowadzane sà
w dorzeczu lub zlewni, oraz
— o innych zanieczyszczeniach odprowadzanych
w znacznych iloÊciach w dorzeczu lub zlewni,
chyba ˝e uprzednio przeprowadzony monitoring diagnostyczny wykaza∏, ˝e dana jednolita cz´Êç wód
osiàgn´∏a dobry stan i na podstawie przeglàdu wp∏ywu dzia∏alnoÊci cz∏owieka wed∏ug rozdzia∏u 2.1 metodyki nie mo˝na stwierdziç zmian w tych oddzia∏ywaniach na danà jednolità cz´Êç wód. W tych przypadkach monitoring diagnostyczny przeprowadzany
b´dzie w ramach co trzeciego planu gospodarowania wodami w dorzeczu.
3.2. Projektowanie monitoringu operacyjnego
Monitoring operacyjny podejmowany jest w celu
— ustalenia stanu tych jednolitych cz´Êci wód, które
zosta∏y okreÊlone jako zagro˝one niespe∏nieniem
okreÊlonych dla nich celów ochrony Êrodowiska,
oraz
— oceny wszelkich zmian stanu tych jednolitych cz´Êci wód wynikajàcych z podj´tych programów
dzia∏aƒ.
Program mo˝e byç zmieniony w okresie wa˝noÊci
planu gospodarowania wodami w dorzeczu w Êwietle
uzyskanych informacji b´dàcych cz´Êcià wymagaƒ
rozdzia∏u 2.1 metodyki lub cz´Êcià wymagaƒ niniejszego rozdzia∏u, w szczególnoÊci dla umo˝liwienia
zmniejszenia cz´stotliwoÊci pomiarów, je˝eli stwierdzone oddzia∏ywanie nie jest znaczne lub usuni´to
okreÊlone oddzia∏ywanie.
Wybór stanowisk monitoringu
Monitoring operacyjny przeprowadzany jest dla
tych jednolitych cz´Êci wód, które na podstawie oceny
wp∏ywu wykonanej zgodnie z rozdzia∏em 2.1 metodyki lub monitoringu diagnostycznego zosta∏y okreÊlone
jako zagro˝one niespe∏nieniem celów Êrodowisko-
wych, okreÊlonych zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia, oraz dla tych jednolitych cz´Êci wód, do
których odprowadzane sà substancje z listy substancji
priorytetowych. Punkty monitoringu wyznaczane sà
dla substancji z listy substancji priorytetowych wed∏ug okreÊlenia zawartego w prawodawstwie ustanawiajàcym odpowiednie Êrodowiskowe normy jakoÊci.
We wszystkich pozosta∏ych przypadkach, w tym dotyczàcych substancji z listy substancji priorytetowych,
dla których brak jest okreÊlonych wytycznych w takim
prawodawstwie, punkty monitoringu wyznaczane sà
nast´pujàco
— dla jednolitych cz´Êci wód zagro˝onych znacznym
oddzia∏ywaniem ze strony êród∏a punktowego,
liczba punktów monitoringu w ka˝dej jednolitej
cz´Êci wód wystarczajàca dla oceny wielkoÊci
i wp∏ywu êród∏a punktowego. Je˝eli jednolita
cz´Êç wód obj´ta jest oddzia∏ywaniem z wielu êróde∏ punktowych, punkty monitoringu mogà byç
wyznaczone w celu oceny ∏àcznej wielkoÊci i wp∏ywu oddzia∏ywania,
— dla jednolitych cz´Êci wód zagro˝onych znacznym
oddzia∏ywaniem ze strony êród∏a rozproszonego,
liczba punktów monitoringu na wybranych cz´Êciach wód wystarczajàca do oceny wielkoÊci
i wp∏ywu oddzia∏ywania wywieranego przez êród∏o rozproszone. Wybór jednolitych cz´Êci wód
dokonywany jest dla zapewnienia odpowiedniej
reprezentatywnoÊci poszczególnych zagro˝eƒ wywo∏anych przez oddzia∏ywania êród∏a rozproszonego oraz zagro˝eƒ nieosiàgni´ciem dobrego stanu wód powierzchniowych,
— dla jednolitych cz´Êci wód zagro˝onych znacznym
oddzia∏ywaniem hydromorfologicznym, liczba
punktów monitoringu na wybranych cz´Êciach
wód wystarczajàca do oceny wielkoÊci i wp∏ywu
oddzia∏ywania hydromorfologicznego. Wybór jednolitych cz´Êci wód powinien byç reprezentatywny dla ogólnego wp∏ywu oddzia∏ywania hydromorfologicznego, pod wp∏ywem którego znajdujà
si´ dane jednolite cz´Êci wód.
Wybór elementów jakoÊci
W celu oceny wielkoÊci i oddzia∏ywania wywieranego na jednolite cz´Êci wód powierzchniowych, powinny byç monitorowane te elementy jakoÊci, które sà
wskaênikowe dla oddzia∏ywania, pod wp∏ywem którego znajdujà si´ jednolite cz´Êci wód. W celu oceny
wp∏ywu oddzia∏ywania, monitoruje si´ odpowiednio
— parametry wskaênikowe dla biologicznego elementu lub elementów jakoÊci najbardziej wra˝liwych na oddzia∏ywania, pod wp∏ywem których
znajdujà si´ jednolite cz´Êci wód,
— wszystkie odprowadzane substancje priorytetowe
i inne zanieczyszczenia zrzucane w znacznych iloÊciach,
— parametry wskaênikowe dla hydromorfologicznego elementu jakoÊci najbardziej wra˝liwego na
okreÊlone oddzia∏ywanie.
Poz. 1318
3.3. Projektowanie monitoringu badawczego
Cel
Monitoring badawczy przeprowadzany jest
— tam, gdzie nie jest znany powód ˝adnego z przekroczeƒ,
— tam, gdzie monitoring diagnostyczny wykazuje, ˝e
cele wymienione w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia dla jednolitych cz´Êci wód przypuszczalnie
nie zostanà osiàgni´te, a jeszcze nie zosta∏ ustanowiony monitoring operacyjny, celem okreÊlenia
przyczyn, z powodu których jednolite cz´Êci wód
lub grupa jednolitych cz´Êci wód nie spe∏niajà celów Êrodowiskowych, lub
— dla okreÊlenia wielkoÊci i wp∏ywów przypadkowego zanieczyszczenia,
i informuje w∏adze o koniecznym programie dzia∏aƒ
dla osiàgni´cia celów Êrodowiskowych oraz szczególnych dzia∏aƒ dla zaradzenia skutkom przypadkowego zanieczyszczenia.
3.4. Cz´stotliwoÊç monitoringu
W okresie monitorowania diagnostycznego stosowane sà podane poni˝ej cz´stotliwoÊci monitoringu
parametrów wskaênikowych dla fizyczno-chemicznych elementów jakoÊci, chyba ˝e na podstawie wiedzy technicznej i opinii ekspertów uzasadnione sà
d∏u˝sze odst´py czasu mi´dzy prowadzonymi pomiarami monitoringu. Dla biologicznych oraz hydromorfologicznych elementów jakoÊci monitoring przeprowadzany jest co najmniej raz podczas okresu prowadzenia monitoringu diagnostycznego.
Dla monitoringu operacyjnego cz´stotliwoÊç monitoringu wymagana dla ka˝dego parametru ustalana
jest tak, aby zapewniç zebranie wystarczajàcych danych do wiarygodnej oceny stanu danego elementu
jakoÊci. Zalecane jest, aby prowadzenie monitoringu
mia∏o miejsce w odst´pach czasu nieprzekraczajàcych
wartoÊci wymienionych w poni˝szej tabeli, chyba ˝e
na podstawie wiedzy technicznej i opinii ekspertów
uzasadnione sà d∏u˝sze odst´py czasu mi´dzy okresami prowadzenia pomiarów monitoringowych.
Cz´stotliwoÊci wybierane sà w sposób zapewniajàcy osiàgni´cie akceptowanego poziomu ufnoÊci
i dok∏adnoÊci. Oszacowania poziomów ufnoÊci i dok∏adnoÊci osiàgni´tej przez stosowany system monitoringu podawane sà w planie gospodarowania wodami w dorzeczu.
Cz´stotliwoÊci
monitoringu
wybierane
sà
z uwzgl´dnieniem zmiennoÊci parametrów, wynikajàcej zarówno z warunków naturalnych, jak i antropogenicznych. Terminy przeprowadzania monitoringu wybierane sà w sposób zmniejszajàcy wp∏yw zmiennoÊci
sezonowej na wyniki, co zapewnia, ˝e wyniki odzwierciedlajà zmiany w jednolitych cz´Êciach wód na skutek
oddzia∏ywania antropogenicznego. W miar´ potrzeby,
dla osiàgni´cia tego celu przeprowadzany jest dodatkowy monitoring w ró˝nych porach tego samego roku.
Element jakoÊci
Rzeki
Poz. 1318
Jeziora
Wody
przejÊciowe
Wody
przybrze˝ne
Biologicznej
Fitoplankton
6 miesi´cy
6 miesi´cy
6 miesi´cy
6 lat
Inne roÊliny wodne
3 lata
3 lata
3 lata
3 lata
Makrobezkr´gowce
3 lata
3 lata
3 lata
3 lata
Ryby
3 lata
3 lata
3 lata
Hydromorfologicznej
Ciàg∏oÊç
6 lat
Hydrologia
ciàg∏y
1 miesiàc
Morfologia
6 lat
6 lat
6 lat
6 lat
Warunki termiczne
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
Natlenienie
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
Zasolenie
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
Substancje biogenne
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
Zakwaszenie
3 miesiàce
3 miesiàce
Inne zanieczyszczenia
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
3 miesiàce
Substancje priorytetowe
1 miesiàc
1 miesiàc
1 miesiàc
1 miesiàc
Fizyczno-chemicznej
3.5. Dodatkowe wymogi monitoringu dla obszarów
chronionych
Programy monitoringu wymienione powy˝ej uzupe∏niane sà w celu spe∏nienia nast´pujàcych wymagaƒ
Punkty poboru wody do picia
Jednolite cz´Êci wód powierzchniowych, z których
pozyskiwana jest woda do picia w iloÊci Êrednio ponad 100 m3/dob´, sà wyznaczane jako stanowiska monitoringu i sà przedmiotem takiego dodatkowego monitoringu, który mo˝e byç konieczny dla spe∏nienia
— celów Êrodowiskowych zgodnie z za∏àcznikiem
nr 2 do rozporzàdzenia,
— norm jakoÊci ustalonych przez Komisj´ Europejskà
dla substancji priorytetowych w∏aÊciwych, uregulowanych we w∏aÊciwych krajowych aktach prawnych,
Zaopatrywana Wspólnota
— norm zawartych w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia (Dz. U. Nr 204,
poz. 1728).
Takie jednolite cz´Êci wód sà monitorowane
z punktu widzenia wszystkich odprowadzanych substancji priorytetowych oraz innych substancji odprowadzanych w znacznych iloÊciach, które mogà wp∏ywaç na stan jednolitych cz´Êci wód i które sà kontrolowane przepisami rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia (Dz. U. Nr 204, poz. 1728). Monitoring przeprowadzany jest zgodnie z okreÊlonà poni˝ej cz´stotliwoÊcià
Cz´stotliwoÊç
< 10 000
4 razy w roku
10 000—30 000
8 razy w roku
> 30 000
12 razy w roku
Obszary ochrony gatunków i siedlisk
Jednolite cz´Êci wód stanowiàce takie obszary
w∏àczone sà do programu monitoringu operacyjnego
okreÊlonego powy˝ej, je˝eli na podstawie oceny wp∏ywu i monitoringu diagnostycznego zosta∏y zidentyfikowane jako zagro˝one niespe∏nieniem celów Êrodowiskowych, okreÊlonych dla nich zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia. Monitoring przeprowadzany jest w celu oceny wielkoÊci i wp∏ywu odpowiednich znaczàcych oddzia∏ywaƒ wywieranych na te jednolite cz´Êci wód oraz, w miar´ potrzeby, dla oceny
zmian stanu tych jednolitych cz´Êci wód wynikajàcych
z podj´tych programów dzia∏aƒ. Monitoring kontynuowany jest, dopóki obszary te nie spe∏nià wymagaƒ
zawartych w prawodawstwie dotyczàcym wody, na
mocy którego zosta∏y wyznaczone, oraz nie spe∏nià
okreÊlonych dla nich w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia celów Êrodowiskowych.
3.6. Normy dla monitoringu elementów jakoÊci
Metody stosowane w monitoringu w odniesieniu
do parametrów typów odpowiadajà ni˝ej wymienionym normom mi´dzynarodowym lub takim normom
krajowym lub mi´dzynarodowym, które zapewnià zebranie danych o równowa˝nej jakoÊci naukowej i porównywalnoÊci.
Pobieranie próbek do oznaczania makrobezkr´gowców
ISO 5667-3: 1995
JakoÊç wody — pobieranie
próbek — cz´Êç 3: Wytyczne
w sprawie konserwacji i post´powania z próbkami
EN 27828: 1994
JakoÊç wody — metody pobierania próbek do badaƒ
biologicznych — Wytyczne
do pobierania makrobentosu z u˝yciem siatki r´cznej
EN 28265: 1994
JakoÊç wody — przeznaczenie i sposób u˝ycia czerpaczy do iloÊciowego pobierania makrobentosu z kamienistego pod∏o˝a w p∏ytkich
wodach Êródlàdowych
EN ISO 9381: 1995
JakoÊç wody — pobieranie
makrobezkr´gowców w g∏´bokich wodach — Wytyczne
do stosowania zestawów
kolonizacyjnych oraz czerpaczy jakoÊciowych i iloÊciowych
EN ISO 8689-1: 1999 Biologiczna
klasyfikacja
rzek, cz´Êç I: Wytyczne do
interpretacji danych o jakoÊci biologicznej, na podstawie badaƒ makrobezkr´gowców dennych
EN ISO 8689-2: 1999 Biologiczna
klasyfikacja
rzek, cz´Êç II: Wytyczne do
Poz. 1318
prezentacji danych o jakoÊci
biologicznej na podstawie
badaƒ makrobezkr´gowców
dennych
Pobieranie próbek do oznaczania makrofitów
W∏aÊciwe normy CEN/ISO po ich opracowaniu
Pobieranie próbek do oznaczania ryb
W∏aÊciwe normy CEN/ISO po ich opracowaniu
Pobieranie próbek do oznaczania okrzemek
W∏aÊciwe normy CEN/ISO po ich opracowaniu
Normy dla parametrów fizyczno-chemicznych
Wszystkie w∏aÊciwe normy CEN/ISO
Normy dla parametrów hydromorfologicznych
Wszystkie w∏aÊciwe normy CEN/ISO
4. Klasyfikacja i prezentacja stanu ekologicznego
4.1. PorównywalnoÊç wyników monitoringu biologicznego
a) do celów oszacowania wartoÊci biologicznych elementów jakoÊci okreÊlonych dla ka˝dej kategorii
wód powierzchniowych lub dla silnie zmienionych
i sztucznych jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych powinny zostaç ustanowione systemy monitoringu. Stosujàc procedur´ okreÊlonà poni˝ej dla
silnie zmienionych lub sztucznych jednolitych cz´Êci wód, odniesienia do stanu ekologicznego powinny byç konstruowane jako odniesienia do potencja∏u ekologicznego. Systemy takie mogà wykorzystywaç poszczególne gatunki lub grupy gatunków, które sà reprezentatywne dla elementu jakoÊci w uj´ciu ca∏oÊciowym,
b) w celu zapewnienia porównywalnoÊci takich systemów monitoringu, otrzymane wyniki wyra˝ane
sà jako wspó∏czynniki jakoÊci ekologicznej do celów klasyfikacji stanu ekologicznego. Wspó∏czynniki te przedstawiajà zale˝noÊci mi´dzy wartoÊciami zaobserwowanych parametrów biologicznych
dla danej jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych
i wartoÊciami tych parametrów w warunkach referencyjnych przyj´tych dla tej jednolitej cz´Êci wód.
Wspó∏czynnik wyra˝ony jest wartoÊcià liczbowà
w zakresie od zera do jednoÊci, przy czym bardzo
dobry stan ekologiczny wyra˝any jest przez wartoÊci bliskie jednoÊci, a z∏y stan ekologiczny przez
wartoÊci bliskie zeru,
c) skala wspó∏czynnika jakoÊci ekologicznej dla systemu monitoringu dla ka˝dej kategorii wód powierzchniowych zostanie podzielona na pi´ç klas
od bardzo dobrego do z∏ego stanu ekologicznego,
jak okreÊlono w pkt 2 tego rozdzia∏u, poprzez przypisanie wartoÊci liczbowej ka˝dej granicy mi´dzy
klasami. WartoÊç graniczna mi´dzy klasami okreÊlajàcymi stan bardzo dobry i dobry oraz wartoÊç
graniczna mi´dzy dobrym a umiarkowanym stanem ustalane sà na zasadzie ni˝ej opisanego çwiczenia interkalibracyjnego,
d) celem wykonania çwiczenia interkalibracyjnego
jest zapewnienie, ˝e wartoÊci dopuszczalne ustanowione sà zgodnie z normatywnymi definicjami
w pkt 2 tego rozdzia∏u i porównywalne mi´dzy poszczególnymi paƒstwami,
g) projekt rejestru stanowisk tworzàcych sieç interkalibracyjnà zosta∏ przygotowany przez Komisj´ Europejskà do 22 grudnia 2003 r. Ostateczny rejestr
stanowisk zostanie ustalony do 22 grudnia 2004 r.
i opublikowany przez Komisj´ Europejskà,
e) jako cz´Êç tego çwiczenia, wymiana informacji
mi´dzy paƒstwami powinna prowadziç do okreÊlenia zestawu (lub listy) stanowisk w ka˝dym ekoregionie; stanowiska te b´dà tworzy∏y sieç interkalibracji. Sieç sk∏ada si´ ze stanowisk wybranych
spoÊród ró˝nych typów jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych obecnych w ka˝dym ekoregionie.
Dla ka˝dego wybranego typu jednolitych cz´Êci
wód powierzchniowych, sieç sk∏ada si´ z co najmniej dwóch stanowisk odpowiadajàcych normatywnym definicjom granicy mi´dzy bardzo dobrym i dobrym stanem oraz co najmniej dwóch
stanowisk odpowiadajàcych normatywnym definicjom granicy mi´dzy dobrym a umiarkowanym
stanem. Stanowiska wyznaczane sà na podstawie
opinii ekspertów, uzyskanej w ramach wspólnych
inspekcji, oraz wszelkich innych dost´pnych informacji,
h) çwiczenie interkalibracyjne powinno zostaç ukoƒczone w ciàgu 18 miesi´cy od daty opublikowania
koƒcowego rejestru,
f) system monitoringu powinien byç stosowany na
tych stanowiskach sieci interkalibracyjnej, które
nale˝à zarówno do ekoregionu, jak i do danego typu jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych, dla
którego b´dzie stosowany system monitoringu.
Wyniki takiego zastosowania wykorzystane b´dà
do okreÊlenia wartoÊci liczbowych odpowiednich
granic klas w systemie monitoringu,
i) wyniki çwiczenia interkalibracyjnego oraz wartoÊci
ustalone dla systemów klasyfikacyjnych stosowanych w poszczególnych paƒstwach w monitoringu
zostanà opublikowane przez Komisj´ Europejskà
w ciàgu szeÊciu miesi´cy od zakoƒczenia çwiczenia interkalibracyjnego.
4.2. Prezentacja wyników monitoringu i klasyfikacja
stanu ekologicznego oraz potencja∏u ekologicznego
a) dla kategorii wód powierzchniowych klasyfikacja
stanu ekologicznego jednolitych cz´Êci wód jest
wyra˝ona poprzez ni˝szà z wartoÊci otrzymanych
z monitoringu biologicznego i fizyczno-chemicznego dla w∏aÊciwych elementów jakoÊci okreÊlonych
zgodnie z pierwszà kolumnà poni˝szej tabeli. Paƒstwa Cz∏onkowskie dostarczà map´ ka˝dego obszaru dorzecza przedstawiajàcà klasyfikacj´ stanu
ekologicznego ka˝dej jednolitej cz´Êci wód, oznaczonà kodami barwnymi zgodnymi z drugà kolumnà poni˝szej tabeli, celem odzwierciedlenia klasyfikacji stanu ekologicznego jednolitej cz´Êci wód.
Klasyfikacja stanu ekologicznego
bardzo dobry
niebieski
dobry
zielony
umiarkowany
˝ó∏ty
s∏aby
pomaraƒczowy
z∏y
czerwony
b) dla silnie zmienionych oraz sztucznych jednolitych
cz´Êci wód klasyfikacja stanu ekologicznego jednolitych cz´Êci wód jest wyra˝ona przez ni˝szà
z wartoÊci otrzymanych z monitoringu biologicznego i fizyczno-chemicznego dla w∏aÊciwych elementów jakoÊci okreÊlonych zgodnie z pierwszà
kolumnà poni˝szej tabeli. Dla ka˝dego obszaru dorzecza powinna zostaç przedstawiona mapa iluKlasyfikacja potencja∏u
ekologicznego
dobry i powy˝ej dobrego
umiarkowany
s∏aby
z∏y
Kod barwny
strujàca klasyfikacj´ potencja∏u ekologicznego dla
ka˝dej jednolitej cz´Êci wód, oznaczona kodami
barwnymi, odnoszàcymi si´ do sztucznych jednolitych cz´Êci wód zgodnie z drugà kolumnà poni˝szej tabeli oraz odnoszàcymi si´ do silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód zgodnie z trzecià kolumnà poni˝szej tabeli.
Kod barwny
sztuczne jednolite cz´Êci wód
zielono-jasnoszare pasy równej szerokoÊci
˝ó∏to-jasnoszare pasy równiej szerokoÊci
pomaraƒczowo-jasnoszare pasy równej szerokoÊci
silnie zmienione jednolite cz´Êci wód
zielono-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci
˝ó∏to-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci
pomaraƒczowo-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci
czerwono-jasnoszare pasy równej sze- czerwono-ciemnoszare
rokoÊci
szerokoÊci
pasy
równej
c) na mapie powinny zostaç wskazane za pomocà
czarnej kropki te jednolite cz´Êci wód, w których
nie osiàgni´to dobrego stanu lub dobrego potencja∏u ekologicznego na skutek niezgodnoÊci z jednà lub wi´kszà liczbà norm jakoÊci Êrodowiska,
ustalonych dla tej jednolitej cz´Êci wód w odniesieniu do okreÊlonych zanieczyszczeƒ syntetycznych lub niesyntetycznych (zgodnie z wczeÊniej
ustalonym systemem zgodnoÊci).
4.3. Prezentacja wyników monitoringu i klasyfikacja
stanu chemicznego
Je˝eli cz´Êç wodna osiàga zgodnoÊç ze Êrodowiskowymi normami jakoÊci: ustalonymi w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 29 listopada 2002 r.
Poz. 1318
w sprawie warunków, jakie nale˝y spe∏niç przy wprowadzaniu Êcieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla Êrodowiska wodnego (Dz. U. Nr 212, poz. 1799), ustalonymi
dla substancji priorytetowych przez Komisj´ Europejskà oraz na mocy innych w∏aÊciwych aktów prawnych
ustanawiajàcych Êrodowiskowe normy jakoÊci, nale˝y
jà okreÊliç jako osiàgajàcà dobry stan chemiczny. Je˝eli nie spe∏nia tych norm, nale˝y jà okreÊliç jako nieosiàgajàcà dobrego stanu chemicznego.
Mapa ka˝dego obszaru dorzecza ilustrujàca stan
chemiczny ka˝dej jednolitej cz´Êci wód powinna zostaç oznaczona kodami barwnymi, zgodnie z drugà
kolumnà poni˝szej tabeli, celem odzwierciedlenia klasyfikacji stanu chemicznego jednolitej cz´Êci wód.
Klasyfikacja stanu chemicznego
Kod barwny
dobry
niebieski
nieosiàgajàcy dobrego
czerwony
Wody podziemne
5. Stan iloÊciowy wód podziemnych
5.1. Parametry klasyfikacji stanu iloÊciowego
Re˝im poziomu wód podziemnych
5.2. Definicja stanu iloÊciowego
Elementy
Stan dobry
Poziom wód podziemnych Poziom wód podziemnych w jednolitej cz´Êci wód podziemnych jest taki, ˝e zapewnia nieprzekraczanie dost´pnych zasobów wód podziemnych przy d∏ugoterminowej Êredniorocznej wartoÊci poboru wód.
Zgodnie z powy˝szym, poziom wód podziemnych nie podlega zmianom antropogenicznym, które mog∏yby spowodowaç
— niespe∏nienie celów Êrodowiskowych, okreÊlonych zgodnie z za∏àcznikiem nr 2
do rozporzàdzenia, przez powiàzane z nim wody powierzchniowe,
— wszelkie znaczne obni˝enie stanu tych wód,
— wszelkie znaczne szkody w ekosystemach làdowych bezpoÊrednio uzale˝nionych od jednolitej cz´Êci wód podziemnych,
oraz mo˝liwym zmianom kierunku przep∏ywu wynikajàcym ze zmian poziomu,
krótkotrwa∏ym lub ciàg∏ym na przestrzennie ograniczonym obszarze, ale nie powodujàcym intruzji wód s∏onych lub innych oraz nie wskazujàcym na trwa∏à
i o wyraênie antropogenicznym charakterze tendencj´ kierunku przep∏ywu mogàcà spowodowaç takà intruzj´.
6. Monitoring stanu iloÊciowego wód podziemnych
6.1. Sieç monitoringu poziomu wód podziemnych
Jednolite cz´Êci wód, z których pozyskiwana jest
woda do picia w iloÊci Êrednio ponad 100 m3/dob´, sà
wyznaczane jako stanowiska monitoringu i sà przedmiotem takiego dodatkowego monitoringu, który mo˝e byç konieczny dla spe∏nienia
— celów Êrodowiskowych zgodnie z za∏àcznikiem
nr 2 do rozporzàdzenia,
— norm jakoÊci ustalonych przez Komisj´ Europejskà
dla substancji priorytetowych; uregulowanych we
w∏aÊciwych krajowych aktach prawnych.
W celu ustanowienia spójnego i kompleksowego
przeglàdu stanu wód podziemnych na ka˝dym obszarze dorzecza powinny zostaç opracowane programy
monitoringu stanu wód. Dla wód podziemnych takie
programy obejmujà monitoring stanu chemicznego
i iloÊciowego.
Sieç monitoringu projektowana jest w sposób
umo˝liwiajàcy wiarygodnà ocen´ stanu iloÊciowego
wszystkich jednolitych cz´Êci wód lub grup jednolitych cz´Êci wód podziemnych, w tym ocen´ dost´pnych zasobów wód podziemnych. W planie gospodarowania wodami w dorzeczu przedstawia si´ map´
lub mapy ilustrujàce sieç monitoringu wód podziemnych.
6.2. G´stoÊç stanowisk monitoringu
Sieç obejmuje liczb´ reprezentatywnych punktów
monitoringu wystarczajàcà do oszacowania poziomu
wód podziemnych w ka˝dej jednolitej cz´Êci wód lub
grupie jednolitych cz´Êci wód podziemnych, uwzgl´dniajàc zmiennoÊci krótko- i d∏ugoterminowe w zasilaniu jednolitych cz´Êci wód, w szczególnoÊci
— dla jednolitych cz´Êci wód podziemnych okreÊlonych jako zagro˝one niespe∏nieniem celów Êrodowiskowych, zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia, zapewnia si´ g´stoÊç punktów monitoringu wystarczajàcà do oceny wp∏ywu poboru
wód i zrzutów na poziom wód podziemnych,
— dla transgranicznych jednolitych cz´Êci wód podziemnych zapewnia si´ liczb´ punktów monitoringu wystarczajàcà do oszacowania kierunku i wielkoÊci przep∏ywu wód podziemnych przez granice
Paƒstwa.
6.3. Cz´stotliwoÊç monitoringu
Cz´stotliwoÊç monitoringu jest wystarczajàca dla
dokonania oceny stanu iloÊciowego ka˝dej jednolitej
cz´Êci wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód podziemnych, uwzgl´dniajàc zmiennoÊci krótko- i d∏ugoterminowe w zasilaniu jednolitej cz´Êci wód, w szczególnoÊci
— dla jednolitych cz´Êci wód podziemnych okreÊlonych jako zagro˝one niespe∏nieniem celów Êrodowiskowych zapewnia si´ wystarczajàcà cz´stotli-
Poz. 1318
woÊç pomiarów dla oceny wp∏ywu poboru wód
i zrzutów do poziomu wód podziemnych,
— dla transgranicznych jednolitych cz´Êci wód podziemnych zapewnia si´ wystarczajàcà cz´stotliwoÊç pomiarów do oszacowania kierunku i wielkoÊci przep∏ywu wód podziemnych przez granice
Paƒstwa.
6.4. Interpretacja i prezentacja stanu iloÊciowego
wód podziemnych
Wyniki otrzymane z sieci monitoringu dla jednolitej cz´Êci wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód podziemnych wykorzystywane sà do oceny stanu iloÊciowego tej jednolitej cz´Êci wód lub grupy jednolitych
cz´Êci wód. Z zastrze˝eniem pkt 9 przedstawia si´ map´ obrazujàcà wyniki oceny stanu iloÊciowego wód
podziemnych za pomocà kodu barwnego, zgodnie
z nast´pujàcym systemem
stan dobry
barwa zielona,
stan s∏aby
barwa czerwona.
7. Stan chemiczny wód podziemnych
7.1. Parametry okreÊlania stanu chemicznego wód
podziemnych
PrzewodnoÊç
St´˝enia zanieczyszczeƒ
7.2. Definicja dobrego stanu chemicznego wód
podziemnych
Elementy
Stan dobry
Ogólne
Sk∏ad chemiczny jednolitych cz´Êci wód podziemnych jest taki, ˝e st´˝enia zanieczyszczeƒ
— jak okreÊlono poni˝ej, nie wykazujà efektów intruzji wód s∏onych lub innych,
— nie przekraczajà norm jakoÊci majàcych zastosowanie na mocy w∏aÊciwych aktów prawnych,
— nie sà na takim poziomie, ˝e mog∏yby prowadziç do nieosiàgni´cia przez powiàzane z nimi wody powierzchniowe celów Êrodowiskowych lub do obni˝enia jakoÊci chemicznej lub ekologicznej tych jednolitych cz´Êci wód, lub spowodowania znacznych szkód w ekosystemach làdowych bezpoÊrednio zale˝nych od jednolitych cz´Êci wód podziemnych
PrzewodnoÊç
Zmiany w przewodnoÊci nie wskazujà na intruzje wód s∏onych ani innà
8. Monitoring stanu chemicznego wód podziemnych
8.1. Sieç monitoringu wód podziemnych
Sieç monitoringu wód podziemnych ustalana jest
zgodnie z ppkt 6.1 tego rozdzia∏u. Sieç monitoringu
projektowana jest, aby umo˝liwiç otrzymanie spójnego i ca∏oÊciowego obrazu stanu chemicznego wód
podziemnych w ramach ka˝dego dorzecza oraz umo˝liwiç wykrycie d∏ugoterminowych, antropogenicznych
trendów wzrostu zanieczyszczeƒ.
Na podstawie charakterystyki i oceny wp∏ywu, wykonanych zgodnie z rozdzia∏em 2.1 metodyki, ustanawia si´ dla ka˝dego okresu, do którego stosuje si´
plan gospodarowania wodami w dorzeczu, program
monitoringu diagnostycznego. Wyniki tego programu
wykorzystane sà do ustanowienia programu monitoringu operacyjnego w pozosta∏ych okresach planu gospodarowania wodami w dorzeczu.
Oszacowania poziomu ufnoÊci i dok∏adnoÊci wyników otrzymanych w ramach monitoringu zawarte sà
w planie gospodarowania wodami w dorzeczu.
8.2. Monitoring diagnostyczny
Cel
Monitoring diagnostyczny przeprowadzany jest
w celu
— uzupe∏nienia i sprawdzenia procedury oceny
wp∏ywu,
— dostarczenia informacji do oceny d∏ugoterminowych tendencji wynikajàcych zarówno ze zmian
warunków naturalnych, jak równie˝ na skutek
dzia∏alnoÊci antropogenicznej.
Wybór stanowisk monitoringu
Wystarczajàca liczba stanowisk monitoringu wyznaczana jest dla ka˝dej z
— jednolitych cz´Êci wód okreÊlonych jako zagro˝one zgodnie z charakterystykà wykonanà wg rozdzia∏u 2.1 metodyki,
— jednolitych cz´Êci wód przekraczajàcych granic´
Paƒstwa.
Wybór parametrów
Dla ka˝dej wyznaczonej jednolitej cz´Êci wód podziemnych prowadzi si´ monitoring nast´pujàcego zestawu kluczowych parametrów
— zawartoÊç tlenu,
— wartoÊç pH,
— przewodnoÊç,
— azotany,
— azot amonowy.
Jednolite cz´Êci wód, które zgodnie z rozdzia∏em
2.1 metodyki (za∏àcznik nr II Ramowej Dyrektywy
Wodnej) oznaczono jako znaczàco zagro˝one nieosiàgni´ciem dobrego stanu, monitorowane sà z uwzgl´dnieniem tych parametrów, które sà indykatywne dla
wp∏ywu tych oddzia∏ywaƒ.
Transgraniczne jednolite cz´Êci wód sà tak˝e monitorowane z uwzgl´dnieniem tych parametrów, które
sà w∏aÊciwe dla ochrony wszystkich spoÊród wykorzystaƒ wspieranych przez przep∏yw wód podziemnych.
8.3. Monitoring operacyjny
Cel
Monitoring operacyjny przeprowadzany jest
w okresach mi´dzy programami monitoringu diagnostycznego w celu
— ustalenia stanu chemicznego wszystkich jednolitych cz´Êci wód lub grup jednolitych cz´Êci wód
podziemnych okreÊlonych jako zagro˝one,
— ustalenia obecnoÊci jakichkolwiek spowodowanych dzia∏alnoÊcià antropogenicznà d∏ugoterminowych trendów wzrostu st´˝enia wszelkich zanieczyszczeƒ.
Wybór stanowisk monitoringu
Monitoring operacyjny przeprowadzany jest dla
wszystkich jednolitych cz´Êci wód lub grup jednolitych cz´Êci wód podziemnych, które na podstawie za-
Poz. 1318
równo oceny wp∏ywu, przeprowadzonej zgodnie
z rozdzia∏em 2.1 metodyki, jak te˝ monitoringu diagnostycznego zosta∏y okreÊlone jako zagro˝one nieosiàgni´ciem celów ustanowionych zgodnie z za∏àcznikiem nr 2 do rozporzàdzenia. Wybór stanowisk monitoringu odzwierciedla równie˝ wyniki oceny reprezentatywnoÊci danych monitoringu przeprowadzonego w danym miejscu, dla jakoÊci danej jednolitej cz´Êci wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód podziemnych.
Cz´stotliwoÊç monitoringu
Monitoring operacyjny przeprowadzany jest
w okresach mi´dzy programami monitoringu diagnostycznego z cz´stotliwoÊcià wystarczajàcà dla wykrycia wp∏ywu poszczególnych oddzia∏ywaƒ, ale co najmniej raz na rok.
8.4. Identyfikacja trendów zanieczyszczeƒ
Dane otrzymane zarówno z monitoringu diagnostycznego, jak i operacyjnego wykorzystywane sà do
identyfikacji, spowodowanych dzia∏alnoÊcià antropogenicznà, wieloletnich trendów wzrostu zanieczyszczeƒ oraz odwrócenia tych trendów. Zostanie okreÊlony rok lub okres bazowy, od którego obliczane b´dà takie trendy. Obliczanie trendów wykonywane b´dzie dla jednolitej cz´Êci wód lub, gdzie stosowne,
dla grup jednolitych cz´Êci wód podziemnych. Odwrócenie trendów wykazywane b´dzie statystycznie
wraz z okreÊleniem zwiàzanego z tà ocenà poziomu
ufnoÊci.
8.5. Interpretacja i prezentacja stanu chemicznego
wód podziemnych
Przy ocenie stanu chemicznego wyniki otrzymane
z poszczególnych punktów pomiarowych jednolitych
cz´Êci wód podziemnych agregowane sà dla jednolitych cz´Êci wód jako ca∏oÊci. Bez uszczerbku dla odpowiednich dyrektyw, dla stanu dobrego, który ma zostaç osiàgni´ty w danej jednolitej cz´Êci wód podziemnych, dla tych parametrów chemicznych, dla których zosta∏y ustanowione Êrodowiskowe normy jakoÊci w prawodawstwie wspólnotowym
— oblicza si´ Êrednià wartoÊç wyników monitoringu
w ka˝dym punkcie pomiarowym jednolitej cz´Êci
wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód podziemnych oraz
— te Êrednie wartoÊci wykorzystywane sà do wykazania zgodnoÊci z dobrym stanem chemicznym
wód podziemnych.
Z zastrze˝eniem pkt 9 niniejszego rozdzia∏u, przedstawia si´ map´ stanu chemicznego wód podziemnych, oznaczonà zgodnie z poni˝szym kodem barwnym
stan dobry
barwa zielona,
stan s∏aby
barwa czerwona.
Na mapie powinny zostaç wskazane w postaci
czarnych punktów te jednolite cz´Êci wód podziemnych, w których okreÊlono znaczàcà i rosnàcà tenden-
cj´ wzrostu st´˝eƒ wszelkich zanieczyszczeƒ wynikajàcych z dzia∏alnoÊci cz∏owieka. Odwrócenie takich tendencji wyznaczane jest na mapie w postaci niebieskiego punktu.
Mapy te sà cz´Êcià planu gospodarowania wodami w dorzeczu.
9. Prezentacja stanu wód podziemnych
W ramach planu gospodarowania wodami w dorzeczu przedstawia si´ map´ ilustrujàcà dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód
podziemnych zarówno stan iloÊciowy, jak równie˝
stan chemiczny tej jednolitej cz´Êci wód lub grupy jednolitych cz´Êci wód, za pomocà kodu barwnego, zgodnie z wymogami ppkt 6.4 oraz 8.5 niniejszego rozdzia∏u. Mo˝na nie przedstawiaç oddzielnych map
w ppkt 6.4 oraz 8.5, ale w takim przypadku te wartoÊci
powinny zostaç przedstawione zgodnie z wymogami
ppkt 8.5 na mapie wymaganej na podstawie tego
punktu dla tych jednolitych cz´Êci wód, które sà przedmiotem znaczàcej i d∏ugotrwa∏ej tendencji wzrostu
st´˝eƒ wszelkich zanieczyszczeƒ lub ka˝dego odwrócenia tej tendencji.
2.4. Geograficzna i geologiczna charakterystyka obszaru dorzecza
2.4.1. Geograficzna
dorzecza
charakterystyka
obszaru
Poz. 1318
gicznych, w tym zasi´gu i rodzaju jednostek geologicznych.
W analizie nale˝y równie˝ zamieÊciç charakterystyk´ osadów powierzchniowych oraz gleb.
Za∏o˝enia szczegó∏owe do wykonywania analizy (wody podziemne)
1. Analiza przedstawia stany wód podziemnych ka˝dej jednolitej cz´Êci wód podziemnych zawierajàcej si´ w ca∏oÊci albo we fragmencie regionu wodnego.
2. Podawany w analizie stan zabezpieczajàcy Êrodowisko wodne obejmuje stany: iloÊciowy, przedstawiany pod kàtem spe∏nienia celów Êrodowiskowych, i stan chemiczny. Stan zabezpieczajàcy Êrodowisko wodne jest to˝samy z poj´ciem „stanu
wód podziemnych” i jest ogólnym wyra˝eniem
stanu jednolitej cz´Êci wód podziemnych okreÊlonego przez gorszy z jego stanów: iloÊciowego,
przedstawianego pod kàtem spe∏nienia celów Êrodowiskowych, i chemicznego.
3. Dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód podziemnych zawierajàcej si´ w ca∏oÊci albo we fragmencie regionu wodnego analiza przedstawia jego stan iloÊciowy, przedstawiany pod kàtem spe∏nienia celów Êrodowiskowych, jako jeden z dwóch stanów: dobry
albo s∏aby, zdefiniowane w rozdziale 2.3 metodyki.
Na zasoby wodne w regionie wodnym, b´dàce
przedmiotem analizy, sk∏adajà si´ zasoby
— p∏ynàcych Êródlàdowych wód powierzchniowych
(dalej zwanych „ciekami”),
— stojàcych Êródlàdowych wód powierzchniowych,
— wód podziemnych,
— wód przyujÊciowych,
— morskich wód przybrze˝nych,
znajdujàcych si´ w obszarze regionu wodnego.
4. Dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód podziemnych zawierajàcej si´ w ca∏oÊci albo we fragmencie regionu wodnego analiza powinna przedstawiaç jego
stan chemiczny, jako jeden z dwóch stanów: dobry
albo s∏aby, zdefiniowane w rozdziale 2.3 metodyki.
Analiza stanu dorzecza powinna zawieraç dane
— dla cieków (wysokoÊç n.p.m., szerokoÊç geograficznà, d∏ugoÊç geograficznà, wielkoÊç i odleg∏oÊç
od êróde∏ rzeki),
— dla jezior (wysokoÊç n.p.m., szerokoÊç geograficznà, d∏ugoÊç geograficznà, g∏´bokoÊç, wielkoÊç),
— dla wód przybrze˝nych (szerokoÊç geograficznà,
d∏ugoÊç geograficznà).
6. Dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód podziemnych regionu wodnego analiza powinna okreÊlaç
Analiza powinna zawieraç po∏o˝enie i granice jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych wraz z ich charakterystykà. Po∏o˝enie i zró˝nicowanie jednolitych
cz´Êci wód nale˝y przedstawiç na mapie (mapach)
w formacie GIS.
2.4.2. Geologiczna
dorzecza
charakterystyka
obszaru
Geologiczna charakterystyka obszaru dorzecza powinna zawieraç ogólnà charakterystyk´ warstw geolo-
5. Analiza stanu powinna zawieraç dla ka˝dej jednolitej cz´Êci wód podziemnych, zawierajàcej si´
w ca∏oÊci albo we fragmencie regionu wodnego,
wielkoÊç dost´pnych zasobów wód podziemnych
tej cz´Êci.
— po∏o˝enie i granice jednolitej cz´Êci wód,
— oddzia∏ywania, na które podatna jest jednolita
cz´Êç wód, w tym
— rozproszone êród∏a zanieczyszczeƒ,
— punktowe êród∏a zanieczyszczeƒ,
— pobór wód,
— sztuczne odnawianie zasobów,
— ogólnà charakterystyk´ warstw le˝àcych nad
jednolità cz´Êcià wód w obszarze zlewni, z których zasilana jest jednolita cz´Êç wód podziemnych,
— te jednolite cz´Êci wód podziemnych, dla których istniejà bezpoÊrednio od nich zale˝ne ekosystemy wód powierzchniowych lub ekosystemy làdowe.
7. Analiza powinna wymieniaç te jednolite cz´Êci
wód podziemnych regionu wodnego, które sà zagro˝one w wyniku wp∏ywu dzia∏alnoÊci cz∏owieka
polegajàcej na poborze wody z jednolitych cz´Êci
wód, sztucznym zasilaniu jednolitych cz´Êci wód,
zrzutach Êcieków do jednolitych cz´Êci wód, u˝ytkowaniu ziemi w zlewni jednolitych cz´Êci wód,
zmianach antropogenicznych w charakterystykach
zasilania jednolitych cz´Êci wód, zmianach kierunku odp∏ywu powierzchniowego wskutek uszczelnienia gruntu, sztucznego zasilania, spi´trzania
lub odwadniania itp.
8. Analiza wymienia te jednolite cz´Êci wód podziemnych regionu wodnego, w przypadku których,
w wyniku dzia∏alnoÊci cz∏owieka, jednolita cz´Êç
wód podziemnych jest tak zanieczyszczona, ˝e
osiàgni´cie dobrego stanu chemicznego wód podziemnych jest niewykonalne lub nieproporcjonalnie kosztowne.
9. Analiza wyszczególnia te jednolite cz´Êci wód podziemnych regionu wodnego do
— warstw wodonoÊnych, do których ponownie
wprowadzane sà wody u˝yte dla celów geotermalnych,
— formacji geologicznych, do których wprowadzane sà wody zawierajàce substancje pochodzàce z poszukiwania i wydobycia w´glowodorów lub z dzia∏alnoÊci górniczej lub wody dla
celów technicznych, przy czym formacjami tymi
sà formacje, z których sà wydobywane w´glowodory czy inne substancje, lub formacje, które z naturalnych powodów sà stale nieprzydatne do innych celów,
— których powtórnie wprowadzane sà wody wypompowywane z kopalƒ i kamienio∏omów lub
wody zwiàzane z budowà lub utrzymaniem
konstrukcji in˝ynierskich,
— formacji geologicznych, do których jest wprowadzany gaz ziemny czy gazol, w celu ich magazynowania, przy czym formacje te z naturalnych powodów sà stale nieprzydatne dla innych celów,
— formacji geologicznych, do których jest wprowadzany gaz ziemny czy gazol, w celu ich magazynowania, je˝eli jest to podyktowane nadrz´dnym celem zapewnienia bezpieczeƒstwa
dostaw gazu, oraz kiedy wprowadzanie to odbywa si´ w sposób niezagra˝ajàcy obecnie
i w przysz∏oÊci pogorszeniem jakoÊci wód podziemnych.
Poz. 1318
11. Za∏àcznikiem do analizy powinna byç mapa stanu
chemicznego wód podziemnych, przedstawionego za pomocà poni˝szego kodu barwnego
— stan dobry — barwa zielona,
— stan s∏aby — barwa czerwona.
12. Na powy˝szej mapie powinny zostaç wskazane,
w postaci czarnych punktów, te jednolite cz´Êci
wód podziemnych, w których zidentyfikowano
znaczàce i trwa∏e trendy wzrostu st´˝eƒ wszelkich
zanieczyszczeƒ pochodzàcych z dzia∏alnoÊci cz∏owieka. Odwrócenie takich trendów zostanie przedstawione na mapie w postaci niebieskiego punktu.
13. Za∏àcznikiem do analizy powinna byç mapa lub
mapy ilustrujàce sieç monitoringu wód podziemnych w obszarze regionu wodnego.
2.4.3. Meteorologiczna charakterystyka obszaru dorzecza
Analiza powinna obejmowaç okreÊlenie wielkoÊci,
rozk∏adu i zanieczyszczeƒ opadu atmosferycznego na
powierzchni´ regionu wodnego oraz zakresu temperatur powietrza i Êrednich temperatur powietrza.
2.5. Hydrograficzne charakterystyki obszaru dorzecza
Analiza powinna wydzielaç jednolite cz´Êci wód
powierzchniowych ze wzgl´du na ich charakter, który
mo˝e byç
— naturalny,
— silnie zmieniony,
— sztuczny.
Stan zasobów wodnych w regionie wodnym, b´dàcy przedmiotem analizy, obejmuje
— stan iloÊciowy, przedstawiony pod kàtem okreÊlenia mo˝liwoÊci wodnogospodarczego wykorzystania wody ze wzgl´du na iloÊç wody,
— stan jakoÊciowy, przedstawiony pod kàtem okreÊlenia mo˝liwoÊci wodnogospodarczego wykorzystania wody ze wzgl´du na jakoÊç wody,
— stan Êrodowiska wodnego (dla jednolitych cz´Êci
wód powierzchniowych) oraz stan zabezpieczajàcy
Êrodowisko wodne (dla jednolitych cz´Êci wód
podziemnych), przedstawione pod kàtem spe∏nienia celów Êrodowiskowych.
Analiza stanu iloÊciowego i jakoÊciowego powinna przedstawiaç stan zasobów wodnych
— naturalnych,
10. Za∏àcznikiem do analizy powinna byç mapa stanu
iloÊciowego wód podziemnych, przedstawianego
pod kàtem spe∏nienia celów Êrodowiskowych, ilustrowanego za pomocà poni˝szego kodu barwnego
— stan dobry — barwa zielona,
— stan s∏aby — barwa czerwona.
— wynikajàcych z dotychczasowego u˝ytkowania zasobów wody i gospodarki przestrzennej (stan aktualny),
— mo˝liwych do zwrotnego wykorzystania (zasobów
zwrotnych),
— mo˝liwych do bezzwrotnego wykorzystania (zasobów bezzwrotnych, nadwy˝ek wody).
Stan i potencja∏ ekologiczny, stan chemiczny oraz
stan Êrodowiska wodnego wód powierzchniowych sà
przedstawiane w analizie dla poszczególnych cz´Êci
tych wód.
— dobry stan chemiczny — kolor niebieski,
Za∏àcznikiem do analizy stanu chemicznego lub
analizy stanu ekologicznego wód powierzchniowych
jest mapa albo mapy obrazujàce sieç monitoringu
tych wód.
Analiza podaje stan Êrodowiska wodnego regionu
wodnego, przy czym mo˝liwymi stanami sà
Wydzielone dla potrzeb analizy jednolite cz´Êci
wód powierzchniowych mogà posiadaç nast´pujàce
stany ekologiczne, zdefiniowane w rozdziale 2.3 metodyki
— bardzo dobry,
— dobry,
— umiarkowany,
— s∏aby,
— z∏y.
Stan ekologiczny jest przedstawiany w analizie
w postaci mapy regionu wodnego, ilustrujàcej ten
stan za pomocà kodu barwnego, wg zasady
— bardzo dobry stan ekologiczny — kolor niebieski,
— dobry stan ekologiczny — kolor zielony,
— umiarkowany stan ekologiczny — kolor ˝ó∏ty,
— s∏aby stan ekologiczny — kolor pomaraƒczowy,
— z∏y stan ekologiczny — kolor czerwony.
— stan niespe∏niajàcy wymagaƒ dobrego stanu chemicznego — kolor czerwony.
— stan dobry, czyli taki stan jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych, kiedy oba jego stany: ekologiczny i chemiczny sà okreÊlone jako co najmniej „dobre”,
— stan inny ni˝ dobry.
Stan Êrodowiska wodnego silnie zmienionych lub
sztucznych jednolitych cz´Êci wód jest reprezentowany w analizie przez potencja∏ ekologiczny tych cz´Êci.
Potencja∏ ekologiczny silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód jest przedstawiany w analizie w postaci mapy regionu wodnego, ilustrujàcej ten potencja∏
za pomocà kodu barwnego, wg zasady
— bardzo dobry i dobry potencja∏ ekologiczny — zielono-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci,
— umiarkowany potencja∏ ekologiczny — ˝ó∏to-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci,
— s∏aby potencja∏ ekologiczny — pomaraƒczowo-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci,
— z∏y potencja∏ ekologiczny — czerwono-ciemnoszare pasy równej szerokoÊci.
Analiza stanu ekologicznego obejmuje rozpoznanie (identyfikacj´) warunków referencyjnych dla jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych.
Potencja∏ ekologiczny sztucznych jednolitych cz´Êci wód jest przedstawiany w analizie w postaci mapy
regionu wodnego, ilustrujàcej ten potencja∏ za pomocà kodu barwnego, wg zasady
Podstawà opisu stanu chemicznego wód powierzchniowych w analizie sà wskaêniki najwa˝niejszych zanieczyszczeƒ wymienionych w punktach 1—9
za∏àcznika VIII Ramowej Dyrektywy Wodnej (rozdzia∏
2.1 metodyki).
— bardzo dobry i dobry potencja∏ ekologiczny — zielono-jasnoszare pasy równej szerokoÊci,
Wynikiem analizy stanu chemicznego wód powierzchniowych jest okreÊlenie dla jednolitej cz´Êci
wód jednego z dwóch stanów
— dobrego stanu chemicznego, gdy jednolita cz´Êç
wód spe∏nia wszystkie standardy jakoÊci ekologicznej podane w rozporzàdzeniu Ministra Ârodowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie nale˝y spe∏niç przy wprowadzaniu Êcieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla Êrodowiska wodnego (Dz. U. Nr 212, poz. 1799) i ustalone dla substancji priorytetowych przez komisj´ europejskà
(art. 16 Ramowej Dyrektywy Wodnej) oraz na mocy innych w∏aÊciwych aktów prawnych ustanawiajàcych Êrodowiskowe normy jakoÊci,
— umiarkowany potencja∏ ekologiczny — ˝ó∏to-jasnoszare pasy równej szerokoÊci,
— s∏aby potencja∏ ekologiczny — pomaraƒczowo-jasnoszare pasy równej szerokoÊci,
— z∏y potencja∏ ekologiczny — czerwono-jasnoszare
pasy równej szerokoÊci.
Analiza zawiera opis przyczyn zakwalifikowania
fragmentów jednolitych cz´Êci wód regionu wodnego
do zbioru silnie zmienionych albo sztucznych jednolitych cz´Êci wód.
— stanu nieosiàgajàcego dobrego stanu chemicznego.
Analiza zawiera opis przyczyn, dla których w zak∏adanych terminach nie mo˝na osiàgnàç za∏o˝onych celów Êrodowiskowych, dla fragmentów jednolitych cz´Êci wód regionu wodnego, jak równie˝ opis dokonanych, obecnych i przewidywanych dzia∏aƒ zmierzajàcych do osiàgni´cia tych celów w póêniejszym terminie.
Stan chemiczny wód powierzchniowych jest
przedstawiany w analizie w postaci mapy regionu
wodnego, ilustrujàcej ten stan za pomocà kodu barwnego, wg zasady
Analiza zawiera uzasadnienie, dlaczego dla fragmentów jednolitych cz´Êci wód regionu wodnego
przyj´to mniej ostre cele Êrodowiskowe ni˝ te, które
wynikajà z za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia.
Analiza zawiera informacj´ o czasowym pogorszeniu si´ stanu jednolitych cz´Êci wód regionu wodnego, wywo∏anym przyczynami naturalnymi lub si∏ami
wy˝szymi (powodzie, susze itp.).
Analiza zawiera informacje o nieosiàgni´ciu dobrego stanu wód podziemnych, dobrego stanu ekologicznego lub o niezapobie˝eniu pogarszaniu si´ stanu
fragmentów jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych czy wód podziemnych b´dàce wynikiem nowych zmian charakterystyki fizycznej jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych, zmian poziomu jednolitych cz´Êci wód podziemnych lub wynikiem nowych
dzia∏aƒ zrównowa˝onego rozwoju cz∏owieka, pod warunkami wymienionymi w cz´Êci VII za∏àcznika nr 2 do
rozporzàdzenia.
Za∏àcznikiem do analizy jest zestawienie i przedstawienie na mapie punktów monitoringu stanu wód
regionu wodnego.
Za∏o˝enia szczegó∏owe do wykonywania analizy
1. Przedstawienia stanu iloÊciowego i jakoÊciowego
zasobów cieków w regionie wodnym dokonuje si´
dla jednolitych cz´Êci wód tego regionu oraz dla
zadanych przekrojów na tych wodach, w granicach tego regionu.
2. W zbiorze wydzielonych dla potrzeb analizy cieków
regionu wodnego znajdujà si´
— g∏ówne cieki regionu wodnego, tzn. odbiornik
wód (recypient) albo odbiorniki wód wszystkich
rzek regionu wodnego,
— cieki regionu wodnego wa˝ne ze wzgl´du na
wyszczególnione cele (problemy) gospodarki
wodnej,
— cieki przekraczajàce w swoim biegu granic´
paƒstwa (cieki transgraniczne).
3. W zbiorze wydzielonych dla potrzeb analizy przekrojów cieków regionu wodnego znajdujà si´
— przekroje otwierajàcy i zamykajàcy zlewni´
(zlewnie) regionu wodnego, znajdujàce si´ na
g∏ównym cieku (ciekach) tego regionu,
— przekroje na g∏ównym cieku (ciekach) regionu
wodnego znajdujàce si´ bezpoÊrednio powy˝ej
lub bezpoÊrednio poni˝ej ujÊç cieków wa˝nych
ze wzgl´du na wyszczególnione cele (problemy)
gospodarki wodnej,
— ujÊciowe przekroje cieków wa˝nych ze wzgl´du
na wyszczególnione cele (problemy) gospodarki wodnej,
— przekroje przekraczania przez cieki granicy paƒstwa,
— przekroje cieków znajdujàce si´ bezpoÊrednio
powy˝ej i bezpoÊrednio poni˝ej przekrojów powa˝nych zak∏óceƒ stanu zasobów cieków,
— przekroje miarodajne dla oceny stanu wa˝nych
ekosystemów zale˝nych od wody (parków narodowych, rezerwatów przyrody itp.).
Poz. 1318
4. Stan zasobów wodnych cieków w regionie wodnym mo˝e byç okreÊlony wg
— oceny dynamicznej ciàg∏ej (na podstawie dynamicznego bilansu wodnogospodarczego),
— oceny statycznej ciàg∏ej (na podstawie statycznego bilansu wodnogospodarczego),
— oceny statycznej zbiorczej (punktowej).
5. W przypadku cieków, je˝eli metodyka nie stanowi
inaczej, stan zasobów wodnych dotyczy przep∏ywu wody (nat´˝enia przep∏ywu wody), tzn. obj´toÊci wody przep∏ywajàcej w jednostce czasu.
W przypadkach podanych w metodyce, stan zasobów wodnych dotyczy stanu wody, tzn. wzniesienia poziomu zwierciad∏a wody ponad zadany poziom porównawczy.
6. WartoÊç naturalnego przep∏ywu w danym przekroju cieku informuje, jak du˝e sà w tym przekroju zasoby wody dostarczone przez natur´, które by∏yby
dost´pne, gdyby nie u˝ytkowanie wody powy˝ej
badanego przekroju i gdyby nie ograniczenie
zwiàzane z koniecznoÊcià zachowania przep∏ywu
nienaruszalnego w tym przekroju.
7. Podstawà okreÊlenia naturalnych zasobów cieków
regionu wodnego sà
— dla oceny dynamicznej ciàg∏ej
okreÊlone dla ka˝dego obliczeniowego przekroju, synchroniczne szeregi czasowe (ciàgi) unaturalnionych przep∏ywów Êrednich dekadowych z okresu 1951 — TIMGW, gdzie TIMGW jest
rokiem o szeÊç lat poprzedzajàcym ustawowy
termin wykonania analizy, z zaokràgleniem
otrzymanego roku w dó∏, z dok∏adnoÊcià do
pi´ciu lat. Obliczeniowymi, dla oceny, przekrojami sà przekroje wejÊciowe (dla odcinków nieêród∏owych) i koƒcowy przekrój tych odcinków
sieci hydrograficznej, na których znajdujà si´,
uwzgl´dniane w ocenie, zak∏ócajàce proces
przep∏ywu wody obiekty u˝ytkowników wody,
— dla oceny statycznej ciàg∏ej
okreÊlony dla ka˝dego obliczeniowego przekroju i miesiàca, zbiór wielkoÊci przep∏ywów wody
równych wielkoÊciom przep∏ywów o prawdopodobieƒstwach przewy˝szenia przep∏ywów
w tych miesiàcach równych przyj´tym gwarancjom zaopatrzenia w wod´ u˝ytkowników z ró˝nych poziomów hierarchii wa˝noÊci. Obliczeniowymi, dla oceny, sà przekroje wymienione
przy ocenie dynamicznej ciàg∏ej,
— dla oceny statycznej zbiorczej (punktowej)
wielkoÊci jak dla oceny statycznej ciàg∏ej. Obliczeniowymi, dla oceny, przekrojami sà wydzielone do analizy przekroje cieków powierzchniowych regionu wodnego.
8. Stan zasobów cieków w regionie wodnym okreÊlajà
— w przypadku oceny dynamicznej ciàg∏ej
dla zadanych poziomów gwarancji zaopatrzenia
w wod´, wielkoÊci przep∏ywu wody przedsta-
wione wzd∏u˝ biegu wydzielonych do analizy
cieków powierzchniowych regionu wodnego
oraz w wydzielonych do analizy przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu,
— w przypadku oceny statycznej ciàg∏ej
dla ka˝dego miesiàca roku i dla ka˝dego poziomu wa˝noÊci u˝ytkowników wody w hierarchii
ich zaopatrzenia w wod´, wielkoÊci przep∏ywu
wody przedstawione wzd∏u˝ biegu wydzielonych do analizy cieków powierzchniowych regionu wodnego oraz w wydzielonych do analizy
przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu, odpowiadajàce przyj´temu dla wykonania oceny miarodajnemu przep∏ywowi wody,
— w przypadku oceny statycznej zbiorczej (punktowej)
dla ka˝dego miesiàca roku i dla ka˝dego poziomu wa˝noÊci u˝ytkowników wody w hierarchii
ich zaopatrzenia w wod´, wielkoÊci przep∏ywu
wody przedstawione w wydzielonych do analizy
przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu, odpowiadajàce przyj´temu dla wykonania oceny miarodajnemu przep∏ywowi wody.
Powy˝sze okreÊlenie stanu zasobów cieków w regionie wodnym uzupe∏niajà wielkoÊci przep∏ywów nienaruszalnych.
Przedstawienia stanu dokonuje si´ w postaci zawartoÊci numerycznych zbiorów danych wynikowych, tabel, wykresów i ilustracji mapowych.
9. WielkoÊcià przep∏ywu wód zabezpieczajàcà za∏o˝ony stan ekologiczny cieku regionu wodnego jest
przep∏yw nienaruszalny. WielkoÊç tego przep∏ywu
jest
wyznaczana
wg
metody
Kostrzewy,
z uwzgl´dnieniem kryterium hydrobiologicznego
i rybacko-w´dkarskiego (prze˝ywalnoÊci ryb), lub
wg metody ma∏opolskiej. WielkoÊci przep∏ywów
nienaruszalnych sà okreÊlane na podstawie wielkoÊci przep∏ywów wody.
10. Analiza stanu obejmuje wyszczególnienie obiektów wodnogospodarczych i innych, które w du˝ym stopniu zak∏ócajà naturalny przep∏yw wody
w wydzielonych do analizy ciekach i przekrojach
(m.in. wp∏ywajà na wielkoÊç tego przep∏ywu). Wyszczególnienie to powinno si´ odbywaç w kolejnoÊci zale˝nej od wielkoÊci wp∏ywu (od wp∏ywu najwi´kszego do najmniejszego).
11. Stan obecnych (aktualnych) zasobów cieków w regionie wodnym okreÊlajà
— w przypadku oceny dynamicznej ciàg∏ej
— dla zadanych poziomów gwarancji zaopatrzenia w wod´, dla zadanych okresów roku korzystania z zasobów, wielkoÊci zwrotnych zasobów dyspozycyjnych wody (z uwzgl´dnieniem jedynie wymogów iloÊciowych) przedstawione wzd∏u˝ biegu wydzielonych do analizy cieków powierzchniowych regionu wodnego oraz w wydzielonych do analizy przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu,
— dla zadanych poziomów gwarancji zaopatrzenia w wod´, dla zadanych okresów roku
korzystania z zasobów, wielkoÊci bezzwrotnych zasobów dyspozycyjnych wody (nad-
Poz. 1318
wy˝ek wody), z uwzgl´dnieniem jedynie wymogów iloÊciowych, przedstawione wzd∏u˝
biegu wydzielonych do analizy cieków powierzchniowych regionu wodnego oraz
w wydzielonych do analizy przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu,
— w przypadku oceny statycznej ciàg∏ej
— dla ka˝dego miesiàca roku i dla ka˝dego poziomu wa˝noÊci u˝ytkowników wody w hierarchii ich zaopatrzenia w wod´, wielkoÊci
zwrotnych zasobów dyspozycyjnych wody
(z uwzgl´dnieniem jedynie wymogów iloÊciowych) przedstawione wzd∏u˝ biegu wydzielonych do analizy cieków powierzchniowych regionu wodnego oraz w wydzielonych
do analizy przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu, odpowiadajàce przyj´temu dla wykonania oceny miarodajnemu
przep∏ywowi wody,
— dla ka˝dego miesiàca roku i dla ka˝dego poziomu wa˝noÊci u˝ytkowników wody w hierarchii ich zaopatrzenia w wod´, wielkoÊci
bezzwrotnych zasobów dyspozycyjnych wody (nadwy˝ek wody), z uwzgl´dnieniem jedynie wymogów iloÊciowych, przedstawione
wzd∏u˝ biegu wydzielonych do analizy cieków powierzchniowych regionu wodnego
oraz w wydzielonych do analizy przekrojach
cieków powierzchniowych tego regionu, odpowiadajàce przyj´temu dla wykonania oceny miarodajnemu przep∏ywowi wody,
— w przypadku oceny statycznej zbiorczej (punktowej)
— dla ka˝dego miesiàca roku i dla ka˝dego poziomu wa˝noÊci u˝ytkowników wody w hierarchii ich zaopatrzenia w wod´, wielkoÊci
zwrotnych zasobów dyspozycyjnych wody,
z uwzgl´dnieniem jedynie wymogów iloÊciowych, przedstawione w wydzielonych do
analizy przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu, odpowiadajàce przyj´temu dla wykonania oceny miarodajnemu
przep∏ywowi wody,
— dla ka˝dego miesiàca roku i dla ka˝dego poziomu wa˝noÊci u˝ytkowników wody w hierarchii ich zaopatrzenia w wod´, wielkoÊci
bezzwrotnych zasobów dyspozycyjnych wody (nadwy˝ek wody), z uwzgl´dnieniem jedynie wymogów iloÊciowych, przedstawione
w wydzielonych do analizy przekrojach cieków powierzchniowych tego regionu, odpowiadajàce przyj´temu dla wykonania oceny
miarodajnemu przep∏ywowi wody.
Przedstawienia stanu dokonuje si´ w postaci zawartoÊci numerycznych zbiorów danych wynikowych, tabel, wykresów i ilustracji mapowych.
12. Opisu stanu jakoÊciowego dokonuje si´ w oparciu
o obserwacje prowadzone w sieci
— krajowej, sk∏adajàcej si´ z sieci reperowej, podstawowej i granicznej,
— regionalnej.
2.6. Demograficzna charakterystyka obszaru dorzecza
— identyfikacj´ znaczàcych zmian w morfologii
obiektów wodnych,
W analizie nale˝y podaç najwi´ksze skupiska ludnoÊci, liczb´ mieszkaƒców oraz prognozy przyrostu
naturalnego.
— analiz´ innych oddzia∏ywaƒ antropogenicznych na
stan wód.
Za∏àcznikiem do analizy powinna byç mapa lub
mapy ilustrujàce najwi´ksze skupiska ludnoÊci w obszarze regionu wodnego.
2.7. Charakterystyka wykorzystania powierzchni ziemi oraz dzia∏alnoÊci gospodarczej na obszarze
dorzecza
Analiza stanu Êrodowiska wodnego obejmuje podstawowe informacje na temat znaczàcych presji i oddzia∏ywaƒ antropogenicznych na te wody, w tym
— oszacowanie punktowych êróde∏ zanieczyszczeƒ,
— oszacowanie rozproszonych êróde∏ zanieczyszczeƒ, w tym podstawowe informacje na temat
u˝ytkowania ziemi,
— oszacowanie presji wywieranych na iloÊciowy
stan wód, w tym poborów wody (z ich sezonowà
zmiennoÊcià), strat wody w systemach dystrybucyjnych, istotnych regulacji przep∏ywu wód, w tym
przerzutów wody i przekierowania przep∏ywu,
G∏ówne problemy gospodarki wodnej w dorzeczu
przedstawione w uk∏adzie hierarchicznym
Analizujàc cele i zadania w zakresie gospodarowania wodami na obszarze zlewni, zlewni bilansowej
i regionu wodnego, uwzgl´dniajàce potrzeby ludnoÊci, przemys∏u, rolnictwa, leÊnictwa i rybactwa,
umo˝liwiajàce powi´kszenie zasobów wodnych oraz
uzyskanie i utrzymanie ich dobrego stanu ekologicznego, wskazano i przedstawiono w uk∏adzie hierarchicznym g∏ówne problemy gospodarki wodnej
w dorzeczu.
Zdefiniowane zosta∏y problemy gospodarki wodnej w odniesieniu do dzia∏aƒ wodnogospodarczych
cz∏owieka w regionie wodnym. Problemy te odniesiono do dzia∏alnoÊci cz∏owieka ze szczególnym
uwzgl´dnieniem wp∏ywu eksploatowanych obiektów
gospodarki wodnej, jak równie˝ obiektów w fazie realizacji, gdzie ich wp∏yw na Êrodowisko jest ju˝ nieunikniony.
LUDNOÂå W REGIONIE WODNYM
Problem gospodarki wodnej
Dzia∏alnoÊç na rzecz ludnoÊci wraz
z jej wp∏ywem na Êrodowisko
Zaspokajanie potrzeb ludnoÊci
I.A. Zapewnienie ludnoÊci wody
przeznaczonej do spo˝ycia
w zakresie niezb´dnych celów
jej wykorzystania
I.B. Zaopatrzenie ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia
w zakresie celów innych ni˝
niezb´dne
I.C. Zaspokajanie potrzeb ludnoÊci, poza wynikajàcymi z celów I.A. i I.B., mieszczàcych
si´ w ramach zwyk∏ego i powszechnego
korzystania
z wód, w tym dotyczàcych wypoczynku zwiàzanego z wodà
Eksploatacja obiektów bezpoÊrednio i poÊrednio zwiàzanych z
— zaopatrzeniem ludnoÊci w wod´
— odprowadzeniem Êcieków
— rekreacjà oraz uprawianiem
sportów wodnych
— ochronà przed powodzià i suszà
— eliminacjà i ograniczeniem zanieczyszczenia wód
— zapobieganiem niekorzystnym
zmianom naturalnych przep∏ywów wód albo naturalnych poziomów zwierciad∏a wód
— wydobywaniem z wód: kamienia, ˝wiru, piasku oraz innych
materia∏ów, a tak˝e wycinaniem
roÊlin z wód lub brzegu
I.
III.
Ochrona wód i Êrodowiska Powy˝sze inwestycje
zwiàzanego z wodami
— w trakcie realizacji
III.A. Ochrona zasobów wodnych — zatwierdzone do wykonania
przed zanieczyszczeniem
Podstawowe dane
O liczbie ludnoÊci
O obiektach
— uj´cia wód powierzchniowych
— uj´cia wód podziemnych
— teren ochrony bezpoÊredniej
i poÊredniej
— oczyszczalnie i zrzuty Êcieków
— sieç wodociàgowa
— stacja uzdatniania wody
— sieç kanalizacyjna
— system odprowadzania wody
opadowej z infrastruktury komunikacji làdowej
— przystanie, tory kajakowe, kàpieliska
— ochrony przed powodzià i suszà
— wysypiska Êmieci
— sk∏adowiska odpadów i mogilniki
— cmentarze
O miejscach wyznaczonych do
— wydobywania z wód: kamienia,
˝wiru, piasku oraz innych materia∏ów
— wycinania roÊlin z wód lub brzegu
PRZEMYS¸ W REGIONIE WODNYM
Problem gospodarki wodnej
I.
Zaspokajanie potrzeb ludnoÊci
I.A. Zapewnienie ludnoÊci wody
przeznaczonej do spo˝ycia
w zakresie niezb´dnych celów
jej wykorzystania
II.
Zaspokajanie potrzeb gospodarki
II.A. Zapewnienie wody na potrzeby przemys∏u
II.C. Tworzenie
warunków
dla
energetycznego wykorzystania wód
II.D. Tworzenie warunków dla
transportowego wykorzystania (˝egluga i sp∏aw) i przekraczania wód
II.F. Zaopatrzenie
gospodarki
w wydobywane z wód powierzchniowych
kamieƒ,
˝wir, piasek oraz inne materia∏y, a tak˝e roÊliny wycinane
z wód lub brzegu
III.
Dzia∏alnoÊç przemys∏u wraz z jego wp∏ywem na Êrodowisko
Prowadzenie ró˝nych ga∏´zi przemys∏u, wraz z infrastrukturà do wykorzystania wody, zale˝nà od specyfiki i rodzaju prowadzonej dzia∏alnoÊci i warunków lokalnych
Przemys∏ spo˝ywczy, kosmetyczny
i farmaceutyczny wymaga wody
o najwy˝szej jakoÊci
Eksploatacja obiektów bezpoÊrednio i poÊrednio zwiàzanych z
— zaopatrzeniem przemys∏u w wod´
— odprowadzeniem Êcieków
— korzystaniem z wód do celów ˝eglugi oraz sp∏awu
— korzystaniem z wód do celów
energetycznych
— odwadnianiem obiektów lub wykopów budowlanych oraz zak∏adów górniczych
— eliminacjà i ograniczeniem zanieczyszczenia wód
— zapobieganiem niekorzystnym
zmianom naturalnych przep∏ywów wód albo naturalnych poziomów zwierciad∏a wód
— ochronà przed powodzià i suszà
— wydobywaniem z wód: kamienia, ˝wiru, piasku oraz innych
materia∏ów, a tak˝e wycinaniem
roÊlin z wód lub brzegu
Ochrona wód i Êrodowiska
zwiàzanego z wodami
III.A. Ochrona zasobów wodnych
przed zanieczyszczeniem
III.B. Ochrona zasobów wodnych
przed niew∏aÊciwà lub nadmiernà eksploatacjà, w tym
zagadnienie
kszta∏towania Powy˝sze inwestycje
przep∏ywu nienaruszalnego
— w trakcie realizacji
III.C. Utrzymywanie lub poprawa — zatwierdzone do wykonania
stanu ekosystemów wodnych
i od wody zale˝nych
Podstawowe dane
O u˝ytkownikach wody
O obiektach
— uj´cia wód powierzchniowych
— uj´cia wód podziemnych
— teren ochrony bezpoÊredniej
i poÊredniej
— oczyszczalnie i zrzuty Êcieków
— sieç wodociàgowa
— stacja uzdatniania wody
— sieç kanalizacyjna
— system odprowadzania wody
opadowej z infrastruktury komunikacji làdowej
— system odprowadzania wody
opadowej z terenów zak∏adów
— zamkni´te obiegi wody
— systemy ch∏odzàce wod´
— porty, przystanie, nabrze˝a prze∏adunkowe, stocznie i doki
— sk∏adowiska odpadów i mogilniki
— obiekty regulacyjne umo˝liwiajàce ˝eglug´
— urzàdzenia odwadniajàce zak∏ady górnicze
— kana∏y ˝eglugowe wraz z budowlami towarzyszàcymi
— kana∏y przesy∏owe
— energetyczne korzystanie z wód
elektrownie
przep∏ywowe,
szczytowe
— urzàdzenia do wydobywania
z wód: kamienia, ˝wiru, piasku
oraz innych materia∏ów
— obiekty ochrony przed powodzià
i suszà
ROLNICTWO I LEÂNICTWO W REGIONIE WODNYM
Problem gospodarki wodnej
Dzia∏alnoÊç rolnictwa i leÊnictwa
wraz z jego wp∏ywem
na Êrodowisko
Zaspokajanie potrzeb gospodarki
II.B. Zapewnienie wody na potrzeby rolnictwa i leÊnictwa
II.E. Tworzenie warunków dla rybackiego korzystania z wód
Prowadzenie upraw rolnych i leÊnych o ró˝nej retencyjnoÊci i sezonowoÊci, wraz z infrastrukturà do
wykorzystania wody, zale˝nà od
specyfiki prowadzonej dzia∏alnoÊci
i warunków lokalnych.
III.
Eksploatacja obiektów bezpoÊrednio i poÊrednio zwiàzanych z
— zaopatrzeniem rolnictwa i leÊnictwa w wod´
— odprowadzeniem Êcieków
— korzystaniem z wód do celów
nawadniania i odwadniania
gruntów
— mo˝liwoÊcià wykorzystania Êcieków do nawo˝enia, nawodnienia
— zapobieganiem niekorzystnym
zmianom naturalnych przep∏ywów wód albo naturalnych poziomów zwierciad∏a wód
— ochronà przed powodzià i suszà
— wycinaniem roÊlin z wód lub
brzegu
— rybackim korzystaniem ze Êródlàdowych wód powierzchniowych i stawów rybnych oraz
morskich wód przybrze˝nych,
wraz z infrastrukturà
— eliminacjà i ograniczeniem zanieczyszczenia wód
— wylesianiem dla pozyskania
gruntów pod inne przeznaczenie
— wycinaniem roÊlin z wód lub
brzegu
II.
Ochrona wód i Êrodowiska
zwiàzanego z wodami
III.A. Ochrona zasobów wodnych
przed zanieczyszczeniem
III.B. Ochrona zasobów wodnych
przed niew∏aÊciwà lub nadmiernà eksploatacjà, w tym
zagadnienie
kszta∏towania
przep∏ywu nienaruszalnego
III.C. Utrzymywanie lub poprawa
stanu ekosystemów wodnych
i od wody zale˝nych
Powy˝sze inwestycje
— w trakcie realizacji
— zatwierdzone do wykonania
Podstawowe dane
O rolniczych i leÊnych u˝ytkownikach wody
O strukturze upraw
O obiektach
— uj´cia wód powierzchniowych
— uj´cia wód podziemnych
— teren ochrony bezpoÊredniej
i poÊredniej
— oczyszczalnie i zrzuty Êcieków
— infrastruktura do rybackiego korzystania ze Êródlàdowych wód
powierzchniowych
p∏ynàcych
i stojàcych
— urzàdzenia nawadniajàce
— melioracje szczegó∏owe
— porty rybackie rzeczne, jeziorne
i morskie
— sk∏adowiska odpadów i mogilniki
— obiekty ochrony przed powodzià
i suszà
ÂRODOWISKO W REGIONIE WODNYM
Problem gospodarki wodnej
III.
Ochrona wód i Êrodowiska
zwiàzanego z wodami
III.A. Ochrona zasobów wodnych
przed zanieczyszczeniem
III.B. Ochrona zasobów wodnych
przed niew∏aÊciwà lub nadmiernà eksploatacjà, w tym
zagadnienie
kszta∏towania
przep∏ywu nienaruszalnego
III.C. Utrzymywanie lub poprawa
stanu ekosystemów wodnych
i od wody zale˝nych
Dzia∏alnoÊç w Êrodowisku wraz
z jej wp∏ywem na Êrodowisko
Wykonywanie obserwacji i pomiarów hydrologicznych oraz hydrogeologicznych
Odbudowa ekosystemów zdegradowanych przez niew∏aÊciwà eksploatacj´ zasobów wodnych, ze
szczególnym uwzgl´dnieniem pozostawienia przep∏ywu nienaruszalnego
Wp∏yw na zachowanie naturalnych
biocenoz przez budow´ i eksploatacj´ w∏aÊciwych obiektów bàdê rezygnacj´ z takich przedsi´wzi´ç
Utrzymanie, poprawa bàdê odtworzenie
— dobrego stanu ekologicznego
wód
— istniejàcych lub uszkodzonych
ekosystemów terenów podmok∏ych
— jakoÊci wód, biologicznych stosunków w Êrodowisku wodnym
i na obszarach zalewowych
— obszarów chronionych
Podstawowe dane
O punktach monitoringu
— iloÊci i jakoÊci wód powierzchniowych
— iloÊci i jakoÊci wód podziemnych
O obszarach chronionych
O obiektach
— zbiorniki wodne
— kana∏y/rurociàgi przesy∏owe
— ochrony przed powodzià i suszà
— przekroczenia cieków
— mi´dzyzlewniowe przerzuty wody
— sztuczne zasilanie wód podziemnych
— budowli regulacyjnych
— melioracje szczegó∏owe
— obiekty specyficzne dla zaopatrzenia ludnoÊci, przemys∏u, rolnictwa i leÊnictwa w wod´
Powy˝sze inwestycje
— w trakcie realizacji
— zatwierdzone do wykonania
OCHRONA LUDNOÂCI I GOSPODARKI PRZED POWODZIÑ, SP¸YWEM LODÓW
ORAZ SUSZÑ W REGIONIE WODNYM
Problem gospodarki wodnej
IV.
Ochrona ludnoÊci i gospodarki przed powodzià, sp∏ywem
lodów oraz suszà
IV.A. Ochrona przed suszà
IV.B. Ochrona przed powodzià
i sp∏ywem lodów
III.
Ochrona wód i Êrodowiska
zwiàzanego z wodami
III.A. Ochrona zasobów wodnych
przed zanieczyszczeniem
III.B. Ochrona zasobów wodnych
przed niew∏aÊciwà lub nadmiernà eksploatacjà, w tym
zagadnienie
kszta∏towania
przep∏ywu nienaruszalnego
III.C. Utrzymywanie lub poprawa
stanu ekosystemów wodnych
i od wody zale˝nych
Dzia∏alnoÊç na rzecz ochrony wraz
z jej wp∏ywem na Êrodowisko
Ograniczenie katastrofalnych przep∏ywów powodujàcych erozj´ koryta i zalewanie obszarów
Eksploatacja
— zbiorników retencyjnych
— urzàdzeƒ sterujàcych przep∏ywami wód
— systemów ostrze˝eƒ przed powodzià i suszà
Utrzymanie w nale˝ytym stanie
technicznym koryt cieków naturalnych oraz kana∏ów
Ochrona obiektów komunikacyjnych
Wyznaczenie terenów zalewowych
o okreÊlonym zagro˝eniu powodzià
w celu kszta∏towania zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych
Tworzenie lokalnych systemów
ostrze˝eƒ
Powy˝sze inwestycje
— w trakcie realizacji
— zatwierdzone do wykonania
Podstawowe dane
O obiektach
— zbiorniki wodne
— wa∏y i groble
— poldery i suche zbiorniki wodne
— budowle regulacyjne rzek i potoków
— kana∏y ulgi
— lokalne systemy ostrze˝eƒ
2.8. Przeglàd wp∏ywu dzia∏alnoÊci cz∏owieka na Êrodowisko na obszarze dorzecza
„Ârodowisko” rozpatrujemy w granicach zlewni
wód powierzchniowych, bioràc pod uwag´ wody podziemne w tych granicach, wody powierzchniowe w ca∏ej sieci hydrograficznej zamkni´tej przekrojem koƒcowym, poszczególne obszary ró˝norodnego u˝ytkowania gruntu sk∏adajàce si´ na powierzchni´ zlewni oraz
charakteryzujàce si´ okreÊlonymi cechami fizycznymi
(opady atmosferyczne, gleby, ukszta∏towanie terenu,
naturalna flora i fauna).
Ârodowisko wed∏ug art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62,
poz. 627, z póên. zm.) definiuje si´ jako: ogó∏ elementów przyrodniczych, w tym tak˝e przekszta∏conych
w wyniku dzia∏alnoÊci cz∏owieka, a w szczególnoÊci
powierzchni´ ziemi, kopaliny, wody, powietrze, zwierz´ta i roÊliny, krajobraz oraz klimat.
Na kszta∏towanie si´ zasobów wodnych (obok dzia∏alnoÊci ludzkiej) majà wp∏yw oddzia∏ywania klimatyczne w postaci opadów atmosferycznych, temperatur i innych czynników niezale˝nych od cz∏owieka. Wp∏ywy te
utrzymujà si´, na ogó∏, w normach w∏aÊciwych dla ka˝dego regionu Ziemi, ale te˝ pojawiajà si´ niekiedy zjawiska ekstremalne o wi´kszej lub mniejszej skali.
W rozwa˝anej tu kategorii dzia∏aƒ na terenie zlewni,
majàcych wp∏yw na stan Êrodowiska, bierzemy pod
uwag´ dalej zjawisko powodzi i suszy, a tak˝e sp∏yw lodów jako kl´ski ˝ywio∏owe, których z∏agodzeniem zajmuje si´ gospodarka wodna. Z tego te˝ wzgl´du poddajemy równie˝ negatywne oddzia∏ywania klimatyczne
w zlewni analizie analogicznie jak dzia∏alnoÊç cz∏owieka, wy∏aniajàc problemy, jakie te zjawiska stwarzajà gospodarce wodnej, i wskazujàc, pod jakim kàtem powinna byç prowadzona ocena ich wp∏ywu na Êrodowisko.
Szczególny problem u˝ytkowania Êrodowiska to
korzystanie z zasobów wodnych wyst´pujàcych w postaci wód powierzchniowych i podziemnych. Poni˝ej
dokonano podzia∏u korzystania z wód, majàc na uwadze korzystanie bezpoÊrednie z wód, jak i dzia∏ania
majàce wp∏yw na ich cechy, takie jak: iloÊç, jakoÊç,
charakter zró˝nicowania w czasie i przestrzeni.
Dzia∏alnoÊç cz∏owieka w dorzeczu i jej wp∏yw na
Êrodowisko mo˝na podzieliç na
rodzaj 1. Dzia∏alnoÊç cz∏owieka zwiàzana bezpoÊrednio z wodà
Poz. 1318
Bioràc pod uwag´, ˝e na stan Êrodowiska, w tym
na stan zasobów wodnych, ma wp∏yw nie tylko „fizyczne” korzystanie, ale te˝ decyzje (rozwiàzania
prawno-organizacyjne) wynikajàce z prowadzonej gospodarki przestrzennej, wymieniç tu nale˝y te˝
rodzaj 3. Dzia∏alnoÊç organizacyjno-prawna cz∏owieka — gospodarka przestrzenna (wraz z gospodarowaniem zasobami wodnymi).
2.8.1. Ocena wielkoÊci wp∏ywu
ludzkiej na Êrodowisko
dzia∏alnoÊci
BezpoÊrednie u˝ytkowanie wód mo˝e oddzia∏ywaç
na zasoby wód powierzchniowych i podziemnych poprzez
a) zak∏ócenie iloÊci naturalnych zasobów wodnych
dorzecza siecià poborów i zrzutów, powodujàc
m.in.
— punktowe zmniejszenie iloÊci wody,
— punktowe zwi´kszenie iloÊci wody,
— zmiany po∏o˝enia poziomu wód gruntowych,
— przemieszczenie zasobów wodnych w przestrzeni (ze zlewni do zlewni),
— straty bezzwrotne zasobów,
— zak∏ócenie warunków dla naturalnej fauny i flory w obr´bie koryta i na terenie dorzecza,
b) zak∏ócenie jakoÊci naturalnych zasobów wodnych
przez doprowadzenie ∏adunku zanieczyszczeƒ, powodujàc m.in.
— punktowe pogorszenie chemicznej i bakteriologicznej jakoÊci wody,
— liniowe pogorszenie chemicznej i bakteriologicznej jakoÊci wody,
— obszarowe pogorszenie chemicznej i bakteriologicznej jakoÊci wody,
— zmian´ termiki wód,
— zmian´ warunków dla naturalnej fauny i flory
w obr´bie koryta i na terenie dorzecza,
c) zak∏ócenie innych cech naturalnych zasobów wodnych i Êrodowiska, powodujàc m.in.
— obejmujàca wszelkiego rodzaju korzystanie z wody i jej po˝ytków, w tym dzia∏ania
gospodarki wodnej;
— zmiany naturalnego charakteru wahaƒ zwierciad∏a wody — zmiennoÊç przep∏ywów w czasie
i przestrzeni (podwy˝szanie przep∏ywów niskich
i obni˝anie przep∏ywów kulminacyjnych),
rodzaj 2. Dzia∏alnoÊç cz∏owieka niezwiàzana bezpoÊrednio z wodà
— niekorzystnà koncentracj´ przep∏ywu w obr´bie
koryt,
— jednak˝e o takich skutkach, które majà
bezpoÊredni lub poÊredni wp∏yw na Êrodowisko wodne. Nale˝y tutaj omówiç ró˝ne
sposoby korzystania z powierzchni ziemi
w zlewni (poza korytami — dolinami rzecznymi).
— zmiany spadków na poszczególnych odcinkach
cieków,
— zmiany pr´dkoÊci wody w korycie,
— zmiany naturalnej si∏y erozyjnej cieku na poszczególnych odcinkach,
— zak∏ócenie naturalnego ruchu rumowiska,
— zak∏ócenie warunków ˝ycia naturalnej fauny
i flory w obr´bie koryta i na terenie dorzecza,
— zmniejszenie iloÊci rumowiska,
— zmniejszenie iloÊci ryb,
— zaburzenie iloÊci naturalnej roÊlinnoÊci w korycie i dorzeczu.
Zaproponowana w tym rozdziale systematyka oceny wp∏ywu dzia∏alnoÊci ludzkiej na Êrodowisko mo˝e
byç pomocna przy docelowej analizie stanu zlewni czy
dorzecza, prowadzàcej do wy∏onienia dominujàcych
w danym regionie rodzajów dzia∏alnoÊci ludzkiej majàcych negatywny wp∏yw na równowag´ Êrodowiska
(wyra˝ona mi´dzy innymi iloÊcià i jakoÊcià zasobów
wodnych). Analiza stanu zlewni i ocena wagi wy∏onionych problemów zwiàzanych z gospodarkà wodnà pozwoli zaplanowaç rozwiàzywanie tych problemów
w odpowiedniej kolejnoÊci, w wymaganym czasie
i miejscu. Poniewa˝ problemy gospodarki wodnej
w du˝ej cz´Êci wynikajà ze specyfiki dzia∏alnoÊci ludzkiej w danym regionie, warto okreÊliç rozmiary poszczególnych typów dzia∏alnoÊci, porównaç ze Êrednimi w kraju, czy z zalecanymi w normach i podjàç regulacj´ tych wp∏ywów w planach poprawy warunków
Êrodowiskowych.
2.8.2. Dzia∏alnoÊç cz∏owieka zwiàzana bezpoÊrednio z wodà — korzystanie z wód
(rodzaj 1)
Przez „korzystanie z wód” rozumiemy wszelkiego
rodzaju (powszechne, zwyk∏e i szczególne) korzystanie
z wód powierzchniowych i podziemnych majàce
wp∏yw na ich iloÊç i jakoÊç. Zapewnienie odpowiednich gwarancji na takie korzystanie z wód przy zachowaniu okreÊlonego stanu Êrodowiska jest generalnym
dà˝eniem gospodarki wodnej zwiàzanej z rozwiàzywaniem poszczególnych problemów.
W tabeli 1a i tabeli 1b zestawiono rodzaje dzia∏alnoÊci ludzkiej rodzaju 1. oraz korespondujàce z nim
tzw. problemy gospodarki wodnej, wynikajàce z takiego korzystania z wód, które nale˝y uwzgl´dniç w planie gospodarki wodnej dorzecza.
Poz. 1318
ObjaÊnienia symboli dla przypisania rodzaju dzia∏alnoÊci ludzkiej do grupy specyficznego jej wp∏ywu
na Êrodowisko
„i” — zak∏óca iloÊç naturalnych zasobów wodnych
dorzecza siecià poborów i zrzutów, powodujàc
jeden lub kilka z poni˝szych efektów
— punktowe zmniejszenie iloÊci wody,
— punktowe zwi´kszenie iloÊci wody,
— zmiany po∏o˝enia poziomu wód gruntowych,
— przemieszczenie zasobów wodnych w przestrzeni (ze zlewni do zlewni),
— straty bezzwrotne zasobów,
— zak∏ócenie warunków dla naturalnej fauny
i flory w obr´bie koryta i na terenie dorzecza,
„j” — zak∏óca jakoÊç naturalnych zasobów wodnych przez doprowadzenie ∏adunku zanieczyszczeƒ, powodujàc jeden lub kilka z poni˝szych efektów
— punktowe pogorszenie chemicznej i bakteriologicznej jakoÊci wody,
— liniowe pogorszenie chemicznej i bakteriologicznej jakoÊci wody,
— obszarowe pogorszenie chemicznej i bakteriologicznej jakoÊci wody,
— zmian´ termiki wód,
— zmian´ warunków dla naturalnej fauny i flory w obr´bie koryta i na terenie dorzecza,
„c” — zak∏óca inne cechy naturalnych zasobów wodnych i Êrodowiska, powodujàc jeden lub kilka
z poni˝szych efektów
— zmian´ naturalnego charakteru wahaƒ
zwierciad∏a wody — zmiennoÊç przep∏ywów
w czasie i przestrzeni (podwy˝szanie przep∏ywów niskich i obni˝anie przep∏ywów kulminacyjnych),
— niekorzystnà koncentracj´ przep∏ywu w obr´bie koryt,
Do realizacji celów gospodarki s∏u˝à ró˝nego rodzaju urzàdzenia i budowle hydrotechniczne, które
m.in. kszta∏tujà zasoby wodne, a wi´c nale˝à równie˝
do dzia∏alnoÊci ludzkiej zarówno polegajàcej na korzystaniu z wód, jak i korzystaniu ze zlewni — powierzchni ziemi (omawianej w nast´pnej grupie). Analizowano je w osobnej tabeli 1c w tym podrozdziale — dzia∏alnoÊç ta s∏u˝y realizacji celów gospodarki wodnej I.,
II. i IV., lecz stwarza problemy kwalifikujàce je do celów grupy III., co zosta∏o wskazane.
— zmiany spadków na poszczególnych odcinkach cieków,
Obie tabele zawierajà te˝ w ostatniej kolumnie
symboliczne wskazanie rodzaju zak∏ócenia Êrodowiska, które wynika z okreÊlonej dzia∏alnoÊci i podlega
ocenie wp∏ywu na Êrodowisko. Symbolika oznaczeƒ
wynika z podzia∏u przedstawionego w rozdziale 1.
— zmniejszenie iloÊci rumowiska,
— zmiany pr´dkoÊci wody w korycie,
— zmiany naturalnej si∏y erozyjnej cieku na poszczególnych odcinkach,
— zak∏ócenie naturalnego ruchu rumowiska,
— zak∏ócenie warunków dla naturalnej fauny
i flory w obr´bie koryta i na terenie dorzecza,
— zmniejszenie iloÊci ryb,
— zaburzenie iloÊci naturalnej
w korycie i dorzeczu.
roÊlinnoÊci
Tabela 1a. Analiza dzia∏alnoÊci ludzkiej w dorzeczu zwiàzanej z osadnictwem
Rodzaje dzia∏alnoÊci cz∏owieka w dorzeczu
zwiàzane bezpoÊrednio z wodà
Osadnictwo — pobyt sta∏y
Problem gospodarki wodnej
I. Zapewnienie wody dla ludnoÊci przeznaczonej
do
I.A. spo˝ycia
I.B. do celów gospodarstwa domowego
III. A. Odprowadzenie Êcieków
I. Umo˝liwienie zgodnie z prawem powszechnego korzystania z wód
I.C. wypoczynku, uprawiania sportów wodnych
i turystyki zwiàzanej z wodà
I.C. amatorskiego po∏owu ryb
IV. Ochrona ludnoÊci przed skutkami zjawisk ekstremalnych
Ocena
wp∏ywu
na Êrodowisko
„i”
„i”
„j”
„j”
„c”
„c”
Tabela 1b. Analiza dzia∏alnoÊci ludzkiej w dorzeczu zwiàzanej z gospodarkà
Rodzaje dzia∏alnoÊci cz∏owieka w dorzeczu
zwiàzane bezpoÊrednio z wodà
Prowadzenie ró˝nych ga∏´zi przemys∏u
Dzia∏alnoÊç gospodarcza
Wykorzystywanie wody dla ch∏odzenia
w energetyce cieplnej
Tworzenie warunków dla uprawiania
sportów wodnych, turystyki i rekreacji
(tory kajakowe, przystanie, kàpieliska)
Problem gospodarki wodnej
Ocena
wp∏ywu
na Êrodowisko
II.A. Zapewnienie wody na potrzeby przemys∏u
(z uwzgl´dnieniem zmiennoÊci w ciàgu doby
i dni tygodnia)
III.A. Odprowadzenie Êcieków
„i”
II.A. Tworzenie warunków dla energetyki cieplnej
(ch∏odzenie) — zapewnienie du˝ych iloÊci
wody
„i”
III.A. Uwzgl´dnienie wp∏ywu podgrzania wody
„j”
II.A. Spe∏nienie wymogów co do stanu nape∏nienia koryta (g∏´bokoÊci) i pr´dkoÊci
„j”
„i”, „j”,
„c”
Eksploatacja — ujmowanie wód mine- III.A. Zabezpieczenie stref ochronnych dla uj´ç
ralnych
„i”
Dzia∏alnoÊç rolnicza wymagajàca za- II.B. Zapewnienie wody na potrzeby rolnictwa
opatrzenia w wod´ (uprawy — nawad(z uwzgl´dnieniem sezonowoÊci)
nianie, stawy rybne, hodowla zwierzàt) III.A. Odprowadzenie Êcieków
„i”
Wykorzystywanie wody dla tworzenia
energii
II.C. Tworzenie warunków dla energetycznego
wykorzystania wód (zapewnienie iloÊci wody
i spadu zwiàzanego z budowlà pi´trzàcà i poziomem nape∏nienia powy˝ej niej)
III.C. Eliminacja zaburzeƒ dla ruchu ryb wzd∏u˝ cieku
Prowadzenie dzia∏alnoÊci transportowej (˝egluga, sporty wodne, sp∏aw) na
ciekach i jeziorach
II.D. Tworzenie warunków dla transportowego
wykorzystania wód — utrzymanie ustalonego stanu wody w ciekach (nape∏nienie — g∏´bokoÊç) i wyrównanie linii brzegowej (likwidacja meandrów)
Rybo∏ówstwo w ciekach i zbiornikach
wodnych
II.E. Tworzenie warunków dla rybackiego korzystania z wód (utrzymania ustalonego stanu
i obj´toÊci)
„j”
„i”, „c”
„i”, „c”
„i”, „c”
Tabela 1c. Analiza dzia∏alnoÊci ludzkiej w dorzeczu zwiàzanej z gospodarkà wodnà
Dzia∏alnoÊç s∏u˝àca realizacji celów gospodarki wodnej
Rodzaje dzia∏alnoÊci cz∏owieka w dorzeczu
zwiàzane bezpoÊrednio z wodà
Problem gospodarki wodnej
Ocena
wp∏ywu
na Êrodowisko
Wyrównywanie przep∏ywu w ciekach III.B. Ograniczenie negatywnego wp∏ywu na Êro(w celu ograniczenia maksimów i minidowisko, zmiany re˝imu cieku
mów) poprzez zbiorniki i regulacj´ cieków
„c”
Magazynowanie wody w sztucznych III.B. Ograniczenie wp∏ywu zbiornika na poziom
zbiornikach przyzaporowych
wód gruntowych, warunki sp∏ywu w zlewni
zbiornika
„c”
Przerzuty wody (do innych zlewni)
III.B. Wyznaczenie granicznej wielkoÊci poboru
nieszkodliwej dla Êrodowiska
„i”
Sztuczne zasilanie wód podziemnych
III.B. Optymalizacja dopuszczalnej iloÊci przemieszczonych wód z uwagi na równowag´
Êrodowiska
„i”, „c”
Odprowadzanie wód opadowych i roz- III.A. Eliminacja negatywnego wp∏ywu odprowatopowych
dzanych wód na re˝im przep∏ywu w cieku i jakoÊç wód odbiornika
Odprowadzanie wód z oczyszczalni
„c”, „j”
Êcieków
Uj´cia wód powierzchniowych
Uj´cie wód podziemnych
III.A. Zabezpieczenie stref ochronnych dla uj´ç w
szczególnoÊci êróde∏ wody pitnej
III.B. Wyznaczenie optymalnej iloÊci poborów
III.C. Ochrona przed erozjà dennà i brzegowà koryt
„i”
„c”
III.A. Zabezpieczenie stref ochronnych dla uj´ç
w szczególnoÊci êróde∏ wody pitnej
III.B. Wyznaczenie optymalnej iloÊci poborów
„i”
Koncentracja przep∏ywu w ciekach po- III.C. Ograniczenie wp∏ywu na zmian´ stanu ekoprzez likwidacj´ meandrów, stosowasystemu
nie ostróg
Pozostawienie przep∏ywu nienaruszal- III.B. Zabezpieczenie przep∏ywu nienaruszalnego
nego w ciekach
w ciekach
Odprowadzanie Êcieków
Budowa
wych
wa∏ów
III.C. Utrzymanie, ew. podniesienie klasy czystoÊci
wód do oczekiwanego poziomu
przeciwpowodzio- III.B. Zabezpieczenie koryta cieku i terenów le˝àcych poni˝ej wa∏ów przed efektem skoncentrowanego dop∏ywu
III.C. Ograniczenie utrudnieƒ w naturalnym sp∏ywie wód ze zlewni do koryta ograniczonego
wa∏ami
2.8.3. Dzia∏alnoÊç cz∏owieka niezwiàzana bezpoÊrednio z wodà (rodzaj 2)
Wykorzystanie powierzchni ziemi w zlewni to
wszelkie zmiany wprowadzone przez cz∏owieka w jej
naturalnym stanie. Czyni si´ to poprzez wszelkiego rodzaju zabudow´ budynkami mieszkalnymi, gospodarczymi, przemys∏owymi, u˝ytecznoÊci publicznej itp.,
budow´ sieci dróg i instalacji naziemnych i podziemnych, zabudow´ specjalnymi budowlami i urzàdzeniami hydrotechnicznymi. W tabeli 2 wyszczególniono te
„c”
„c”
„c”
„c”
„c”
rodzaje dzia∏alnoÊci ludzkiej, w tym prowadzonà gospodark´ leÊnà, rolniczà, dzia∏alnoÊç sportowà, rekreacyjnà i inne. W tym rozumieniu nie jest b∏´dem, ˝e
dzia∏ania zwiàzane z gospodarkà wodnà wymienione
sà nie tylko w tabeli 1c (gdzie analizuje si´ je pod kàtem wy∏onienia problemów gospodarki wodnej, jakie
dzia∏ania te rozwiàzujà lub powodujà w korycie cieku),
ale te˝ w omawianej tabeli 2, gdzie si´ je analizuje pod
kàtem powierzchni, jakà zajmujà i zmieniajà jej naturalny charakter. Przy wymienionych tu pozycjach
przez „budow´ i eksploatacj´” rozumie si´ okresy po-
wstawania ró˝nego typu budowli i zwiàzane z tym place budów z ca∏à z∏o˝onoÊcià problemów dla Êrodowiska, jak i póêniejszy okres ich eksploatacji, ró˝niàcy si´
charakterem zak∏óceƒ.
U˝ytkowanie powierzchni ziemi w zlewni powoduje ró˝nego typu zaburzenia i zanieczyszczenia, które
zaznaczono w tabeli 2, stosujàc poni˝sze oznaczenia
— ZR — Zaburzenie (zmiany pr´dkoÊci sp∏ywu powierzchniowego) naturalnej retencyjnoÊci zlewni,
— ZO — Zanieczyszczenia obszarowe i ich wp∏yw na
wody powierzchniowe i podziemne,
Poz. 1318
— ZL — Zanieczyszczenia liniowe i ich wp∏yw na wody powierzchniowe i podziemne,
— ZP — Zanieczyszczenia punktowe — zrzuty Êcieków i ich wp∏yw na wody powierzchniowe i podziemne.
Wskazana ocena wp∏ywu na Êrodowisko przedstawiona zosta∏a symbolami u˝ytymi wczeÊniej w tabeli 1.
Oznaczenie problemów gospodarki wodnej zastosowano jak wczeÊniej w odniesieniu do klasyfikacji
ustalonej w rozdziale 1.
Tabela 2. Analiza dzia∏alnoÊci ludzkiej zwiàzanej z wykorzystaniem powierzchni ziemi w dorzeczu
Rodzaje dzia∏alnoÊci cz∏owieka w dorzeczu
niezwiàzane bezpoÊrednio z wodà
Problem gospodarki wodnej
Ocena
wp∏ywu
na Êrodowisko
Zabudowa budynkami mieszkalnymi
III.C. Eliminacja — minimalizacja zaburzeƒ natural— indywidualna zabudowa mieszkalna
nego poziomu retencji Êrodowiska — ZR
— zbiorowa zabudowa mieszkalna i us∏ugowa
„c”
Budowa i eksploatacja cmentarzy
III.A. Ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeniem obszarowym — ZO
„j”
Budowa i eksploatacja infrastruktury komu- III.A. — Ochrona zasobów wodnych przed zanienikacyjnej liniowej i obszarowej (dróg ró˝neczyszczeniem liniowym — ZL, ZO, ZR
go typu, placów, parkingów itp.), w tym stacji benzynowych
„j”
Budowa i eksploatacja komunalnych wysy- III.A. — ZO
pisk Êmieci
Sk∏adowanie odpadów — w tym w mogilnikach
„j”
Prowadzenie upraw rolnych o ró˝nej reten- III.C. — ZR
cyjnoÊci i intensywnoÊci nawo˝enia
III.A. — ZO
„c”
„j”
Odwadnianie gruntów rolniczych
Nawadnianie gruntów rolniczych
III.A. — ZO, ZR
„i”, „j”,
„c”
Odwadnianie zak∏adów górniczych
III.A. — ZO, ZR
„i”, „j”,
„c”
Zwalczanie chorób drzew i innych upraw III.A. — ZO
wyst´pujàcych na du˝ych obszarach (w lasach, sadach, terenach rolniczych) za pomocà Êrodków chemicznych
„j”
Wylesianie dla pozyskania gruntów pod in- III.C. — ZR
ne przeznaczenie
„c”
Zabudowa do dzia∏alnoÊci gospodarczej
III.C. — ZR, ZO
„c”, „j”
Zabudowa do dzia∏alnoÊci sportowej, rekre- III.C. — ZR, ZO
acyjnej, us∏ugowej, leczniczej itd.
„c”, „j”
Budowa i eksploatacja infrastruktury dla ˝e- III.C. — ZR, ZO
glugi i przemys∏u zwiàzanego z wodà (nabrze˝a prze∏adunkowe, stocznie i doki, porty,
przystanie)
„c”, „j”
Rodzaje dzia∏alnoÊci cz∏owieka w dorzeczu
niezwiàzane bezpoÊrednio z wodà
Problem gospodarki wodnej
Poz. 1318
Ocena
wp∏ywu
na Êrodowisko
Budowanie i eksploatacja urzàdzeƒ sporto- III.C. — ZR, ZO
wych i rekreacyjnych poza budynkami (stadiony, boiska, baseny, korty itp.)
„c”, „j”
Wydobywanie piasku i ˝wiru poza korytem III.B. — ZR
cieku
„c”, „j”
Wydobywanie surowców metodà g∏´bino- III.B. — ZR
wà i odkrywkowà
„c”, „j”
Budowa i eksploatacja zbiorników retencyj- III.B., III.C. — ZR
nych
„c”, „j”
Budowa i eksploatacja zabudowy hydro- III.B., III.C. — ZL
technicznej koryta cieku s∏u˝àcej regulacji
przep∏ywów i zapobieganiu erozji
„c”, „j”
Budowa i eksploatacja wa∏ów przeciwpowo- III.B., III.C. — ZR
dziowych
„c”, „j”
Budowa i eksploatacja oczyszczalni Êcieków III.A., III.C. — ZO, ZR
„c”, „j”
Budowa i eksploatacja zak∏adów uzdatniania III.A., III.C. — ZO, ZR
wód
„c”, „j”
2.8.4. Dzia∏alnoÊç organizacyjno-prawna cz∏owieka — gospodarka przestrzenna (rodzaj 3)
Wydzielenie „gospodarki przestrzennej” jako
osobnej, obok wymienionych wczeÊniej typów dzia∏alnoÊci ludzkiej w zlewni, wynika z za∏o˝enia, ˝e na stan
Êrodowiska wp∏ywa te˝ rodzaj dzia∏aƒ prawno-organizacyjnych prowadzonych przez w∏adze rzàdowe, samorzàdowe, a tak˝e instytucje prowadzàce gospodark´ wodnà. Nale˝y tu rozwa˝yç dzia∏ania w dziedzinie
zagospodarowania przestrzennego majàce wp∏yw na
powierzchni´ zalesionà w zlewni (stopieƒ zalesienia),
na utrzymywanie parków narodowych, rezerwatów
i innych obszarów podlegajàcych ochronie (na mocy
ustawy o ochronie przyrody) w tym chronionych odcinków cieków (w ramach sieci NATURA 2000), na
przeznaczenie gruntów ornych, na iloÊç ∏àk, pastwisk,
nieu˝ytków, zabudow´ zwiàzanà z osadnictwem (stopieƒ urbanizacji rozwa˝anego obszaru) i gospodarkà
itp.
Plany perspektywiczne gospodarki przestrzennej
opieraç si´ powinny, zgodnie z prawodawstwem polskim, na warunkach korzystania z wód dorzecza sporzàdzonych w oparciu o analizy stanu dorzecza i strategiczne plany gospodarowania wodami w dorzeczu.
Przez has∏o „gospodarowanie wodami” rozumiemy prawno-organizacyjnà dzia∏alnoÊç ludzkà w zlew-
ni, prowadzonà przez odpowiednie instytucje rzàdowe
i samorzàdowe, realizujàcà cele gospodarki wodnej
w oparciu o plan gospodarowania wodami w dorzeczu, majàcà wp∏yw na stan Êrodowiska, w tym na sposób wykorzystania zasobów wodnych.
Konieczne jest, aby dokonujàc oceny gospodarowania wodami, przeanalizowaç dzia∏alnoÊç instytucji
majàcych wp∏yw na sposób prowadzenia gospodarki wodnej oraz okreÊliç zasady wspó∏pracy mi´dzy
nimi.
Do bie˝àcej dzia∏alnoÊci instytucji zwiàzanych
z zarzàdzaniem wodami w zlewni nale˝y wydawanie
pozwoleƒ budowlanych, eksploatacyjnych, wodnoprawnych, uzgodnieƒ projektowych tak, aby w∏aÊciwie realizowaç wyznaczone cele gospodarki przestrzennej.
2.8.5. Wp∏yw ekstremalnych zjawisk
tycznych na Êrodowisko
klima-
Negatywne oddzia∏ywanie klimatyczne w zlewni
nale˝y poddaç analizie analogicznie jak dzia∏alnoÊç
cz∏owieka, wy∏aniajàc problemy, jakie te zjawiska
stwarzajà gospodarce wodnej, i wskazujàc, pod jakim
kàtem powinna byç prowadzona ocena ich wp∏ywu na
Êrodowisko. Zagadnienia te sà przedstawione w tabeli 3.
Tabela 3. Analiza negatywnych oddzia∏ywaƒ klimatycznych majàcych wp∏yw na stan Êrodowiska
Rodzaje zjawisk ekstremalnych
w dorzeczu
zwiàzanych bezpoÊrednio z wodà
Problem gospodarki wodnej
Nadmierne opady atmosferyczne i gwa∏- Ochrona ˝ycia ludzkiego, mienia i Êrodowiska
towne sp∏ywy roztopowe
Ocena
wp∏ywu
na Êrodowisko
„i”, „j”,
„c”
Ograniczenie katastrofalnych przep∏ywów powodujàcych erozj´ koryta i zalewy powodziowe przez
regulacje cieków, budow´ zbiorników przeciwpowodziowych, budow´ wa∏ów przeciwpowodziowych, a tak˝e poprzez systemy poprawiajàce sp∏yw
powierzchniowy — drena˝ obszarów, rowy odprowadzajàce
Ograniczenie nadmiernych sp∏ywów powierzchniowych powodujàcych erozj´ gruntu, osuwiska
poprzez zapobieganie wylesianiu, nowe nasadzenia
Opady atmosferyczne niosàce zanieczysz- Ochrona zasobów wodnych przed zanieczyszczeczenie Êrodowiska
niem — ZO
„j”
Niebezpieczny sp∏yw lodów niezwiàzany ze Ochrona obiektów komunikacyjnych (mosty, k∏adwzrostem przep∏ywów
ki, przejÊcia rurociàgów umocowanych pod mostami lub specjalnymi pomostami w poprzek koryta)
i hydrotechnicznych przed destrukcyjnym dzia∏aniem kry lodowej (poprzez lodo∏amanie, kruszenie
lodów do bezpiecznej wielkoÊci), awaryjne usuwanie zatorów lodowych, a tak˝e prawid∏owe wymiarowanie tych obiektów w fazie projektowania
„c”
D∏ugotrwa∏y, nietypowy dla klimatu brak Zabezpieczenia awaryjnego zaopatrzenia w wod´
opadów atmosferycznych
(zbiorniki wyrównawcze, dowo˝enie wody pitnej)
Ograniczenie podniesienia si´ st´˝enia zanieczyszczeƒ w ciekach poprzez np. ograniczenie zrzutu
Êcieków w okresie suszy
2.9. Wskazanie obszarów chronionych
Zgodnie z art. 114 ustawy — Prawo wodne analiza
stanu dorzecza powinna zawieraç wskazanie obszarów chronionych, czyli takich, które zosta∏y uznane za
wymagajàce szczególnej ochrony znajdujàcych si´
tam wód powierzchniowych i podziemnych oraz dla
zachowania siedlisk i gatunków bezpoÊrednio uzale˝nionych od wody.
Za obszary chronione uznawane sà
— wszystkie cieki lub zbiorniki wodne wykorzystywane do poboru wody przeznaczonej do spo˝ycia
przez ludzi w iloÊci Êrednio co najmniej 10 m3/dob´ lub przez wi´cej ni˝ 50 osób oraz cieki lub zbiorniki wodne, które sà przewidywane dla takiego
wykorzystania w przysz∏oÊci (art. 51 pkt 1 ustawy
— Prawo wodne)
— wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopa-
„j”
trzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia (art. 92 ust. 3 pkt 6 ustawy — Prawo wodne),
— wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà
byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia (art. 92 ust. 3 pkt 6 ustawy — Prawo wodne),
— wody przeznaczone do celów rekreacyjnych,
w tym obszary wyznaczone jako kàpieliska
— wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych
wykorzystywanych do celów rekreacyjnych,
a w szczególnoÊci do kàpieli (art. 92 ust. 3 pkt 6
ustawy — Prawo wodne),
— wykaz wód morskich, wykorzystywanych do
celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli (art. 92 ust. 3 pkt 6 ustawy — Prawo wodne),
— wody przeznaczone do ochrony gatunków wodnych o znaczeniu ekonomicznym
— wykaz wód powierzchniowych przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych umo˝liwiajàcych migracj´ ryb (art. 92 ust. 3 pkt 6 ustawy — Prawo
wodne),
— wykaz wód powierzchniowych przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych umo˝liwiajàcych migracj´ ryb (art. 92 ust. 3 pkt 6 ustawy — Prawo
wodne),
— wykaz wód morza wewn´trznego i wód przybrze˝nych przeznaczonych do bytowania
skorupiaków i mi´czaków (art. 92 ust. 3 pkt 6
ustawy — Prawo wodne),
— obszary szczególnie nara˝one, z których odp∏yw
azotu ze êróde∏ rolniczych do wód powierzchniowych i podziemnych wra˝liwych na zwiàzki azotu
nale˝y ograniczyç (art. 47 ust. 8 pkt 1 ustawy —
Prawo wodne)
— wykaz wód wra˝liwych na zanieczyszczenie
zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych (art. 92
ust. 3 pkt 6 ustawy — Prawo wodne),
— obszary wyznaczone dla ochrony siedlisk lub gatunków, gdzie utrzymanie lub poprawa jakoÊci
wód jest istotnym czynnikiem ich ochrony wraz
z obszarami NATURA 2000.
Zaleca si´ wskazanie obszarów chronionych, które
powinny znaleêç si´ w planach gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy.
Proponujàc przyj´cie ww. listy obszarów chronionych jako wskazanych do umieszczenia w planach gospodarowania wodami, uznajemy za niezb´dne, aby
rejestr obszarów chronionych, prowadzony dla ka˝dego obszaru dorzecza, z uwzgl´dnieniem regionów
wodnych, zawiera∏ co najmniej nast´pujàce informacje
— nazwa obszaru chronionego,
— decyzja o ustanowieniu obszaru chronionego (nazwa organu, znak i data decyzji lub nazwa wykazu
wód i pozycja w wykazie),
— data utworzenia obszaru chronionego,
— cel utworzenia obszaru chronionego,
— wielkoÊç obszaru (ha) lub d∏ugoÊç cieku (km),
— zakazy i nakazy, ze szczególnym uwzgl´dnieniem
zagadnieƒ dotyczàcych wód powierzchniowych
i podziemnych,
— inne informacje, o ile sà istotne dla planowania
w gospodarce wodnej (plany dotyczàce poszerzenia obszaru, otuliny parków narodowych i krajobrazowych itp.),
— lokalizacja obszaru chronionego na mapie rastrowej w skali 1:50 000, uk∏ad 92.
Poz. 1318
Przedstawiony wy˝ej zakres informacji nale˝y traktowaç jako „otwarty”, z mo˝liwoÊcià poszerzania rejestrów o inne dane, przydatne dla celów planistycznych gospodarowania wodami, a wynikajàce ze specyfiki lokalnej lub regionalnej.
3. Analizy ekonomiczne gospodarowania wodami
Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza zgodnie z ustawà — Prawo wodne ma zawieraç
i uwzgl´dniaç analiz´ ekonomicznà gospodarowania
wodami na obszarze dorzecza jako jednà z zasadniczych swoich cz´Êci.
Zgodnie z art. 211 ustawy — Prawo wodne, analiza ekonomiczna u˝ytkowania wód powinna byç przeprowadzona w dorzeczach do koƒca 2004 r., co pozwoli na opracowanie programów dzia∏aƒ w dorzeczach, obejmujàcych ustalenie celów Êrodowiskowych dla zasobów wodnych w dorzeczach, okreÊlenie
dla nich odpowiednich zadaƒ niezb´dnych do wdro˝enia, oszacowanie ich kosztów i wp∏ywu na stan zasobów wodnych.
Analiza ekonomiczna u˝ytkowania wód powinna
wskazywaç najbardziej efektywne kosztowo zestawy
dzia∏aƒ podejmowanych dla osiàgni´cia celów Êrodowiskowych (za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia) oraz wykorzystanie polityki op∏at dla racjonalnego i zrównowa˝onego korzystania z zasobów wodnych. Generalnie, wymagany jest pe∏ny zwrot kosztu us∏ug wodnych, w∏àczajàc w nie koszty Êrodowiskowe, koszty
„odtworzenia zasobów wodnych”, i zapewnienie
zgodnoÊci okreÊlonych kosztów z podstawowà obowiàzujàcà zasadà — „zanieczyszczajàcy — p∏aci”.
W konsekwencji poszerzy si´ odpowiedzialnoÊç u˝ytkownika za stan Êrodowiska wodnego.
Analiza ekonomiczna u˝ytkowania wód jest ÊciÊle
powiàzana z nast´pujàcymi zagadnieniami
— wyznaczaniem silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód,
— oddzia∏ywaniem i wp∏ywem na Êrodowisko,
— planowaniem w dorzeczach rzek
i powinna byç oparta na
— bazie danych zawierajàcej informacj´ na temat
pe∏nych kosztów us∏ug wodnych,
— bazie danych zawierajàcych oszacowane koszty potencjalnych programów dzia∏aƒ,
— obliczeniach uwzgl´dniajàcych zasad´ zwrotu
kosztów us∏ug wodnych opierajàcych si´ na zakresie (wielkoÊci), cenach i kosztach us∏ug
wodnych,
— kosztach obecnych i przewidywanych inwestycji,
— spo∏ecznych, Êrodowiskowych i ekonomicznych efektach zwrotu kosztów us∏ug wodnych,
— regionalnych i klimatycznych uwarunkowaniach,
— d∏ugoterminowych prognozach potrzeb wodnych i mo˝liwoÊci ich zaspokojenia.
Przygotowanie i opracowanie tych baz jest podstawà dla rozpocz´cia analiz ekonomicznych.
Generalnie analiza ekonomiczna gospodarowania
wodami w regionach wodnych, a w konsekwencji
równie˝ analiza ekonomiczna gospodarowania wodami na obszarze dorzecza powinna byç oparta na nast´pujàcych elementach
— analizie stanu zasobów wodnych w regionie wodnym, w tym identyfikacji silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód i identyfikacji wód w obszarach chronionych,
— identyfikacji istotnych oddzia∏ywaƒ na stan zasobów wodnych w regionie wodnym,
— analizie istniejàcych polityk cenowych w zakresie
us∏ug wodnych w regionie wodnym,
— wariantowych programach dzia∏aƒ w regionie
wodnym,
— koniecznoÊci pe∏nego zwrotu kosztu us∏ug wodnych, w∏àczajàc w nie koszty Êrodowiskowe, koszty
„odtworzenia zasobów wodnych”, i zapewnienie
zgodnoÊci okreÊlonych kosztów z podstawowà obowiàzujàcà zasadà —„zanieczyszczajàcy — p∏aci”.
Analiza ekonomiczna powinna w konsekwencji zapewniç wprowadzenie odpowiedniej polityki cenowej
w zakresie kosztów us∏ug wodnych, umo˝liwiajàcej
wdro˝enie celów Êrodowiskowych poprzez realizacj´
odpowiednich programów dzia∏aƒ. Polityka ta powinna uwzgl´dniaç „pe∏ny” koszt, uwzgl´dniajàcy równie˝ koszt „odtworzenia” zasobów wodnych.
Przez poj´cie polityki cenowej rozumieç nale˝y
— polityk´ w zakresie op∏at za korzystanie z wód
i urzàdzeƒ wodnych i pozosta∏ych op∏at tworzàcych wg ustawy — Prawo wodne „Êrodek specjalny”,
— polityk´ prowadzonà przez Êwiadczàcych us∏ugi
wodne.
Fundamentalne znaczenie, zgodnie z Ramowà Dyrektywà Wodnà, ma zagadnienie osiàgni´cia dobrego
stanu wód do roku 2015. Realizacja tego celu mi´dzy
innymi b´dzie mo˝liwa dzi´ki wdro˝eniu odpowiedniej polityki cenowej w zakresie us∏ug wodnych w regionach wodnych i w konsekwencji w obszarach dorzeczy. Nale˝y przy tym pami´taç, ˝e ewentualne odst´pstwa (przesuni´cia w czasie w osiàgni´ciu postulowanego dobrego stanu) powinny byç szeroko uzasadnione w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Pe∏na realizacja zasady „zanieczyszczajàcy — p∏aci” (czyli w konsekwencji ostateczne zerwanie z zasadà pewnej „spo∏ecznej solidarnoÊci”)
mo˝e w konsekwencji doprowadziç do znacznego
zró˝nicowania stawek w op∏atach w zale˝noÊci od rodzaju obs∏ugiwanego podmiotu i Êwiadczonych us∏ug
wodnych. Analiza ekonomiczna uwzgl´dniaç musi
równie˝ uwarunkowania regionalne, spo∏eczne i klimatyczne, które tak˝e wp∏ywaç b´dà na zró˝nicowanie
stawek op∏at.
Poz. 1318
Z uwagi na znaczenie dla sporzàdzania planów gospodarowania wodami dla obszaru dorzeczy, analiz
ekonomicznych gospodarowania wodami, opracowywanych dla regionów wodnych, konieczne jest ujednolicenie ich formy i zasad opracowywania.
Dla opracowania optymalnej analizy pozwalajàcej
na porównywanie i ocen´ sytuacji w regionach wodnych oraz póêniejszà integracj´ wyników w obszarach
dorzeczy niezb´dne b´dzie utworzenie i sukcesywne
prowadzenie w regionach wodnych jednolitej bazy
danych dotyczàcej u˝ytkowania wód. Jednolita baza
powinna obejmowaç mi´dzy innymi
— rodzaje u˝ytkowania wód w regionie wodnym
wraz z ich wspólnà kategoryzacjà,
— rodzaje us∏ug wodnych i podmiotów je wykonujàcych,
— rodzaje oddzia∏ywaƒ na Êrodowisko wodne wynikajàce z u˝ytkowania wód,
— obowiàzujàce stawki op∏at,
— identyfikacj´ silnie zmienionych jednolitych cz´Êci
wód i wód w obszarach chronionych,
— programy dzia∏aƒ z uwzgl´dnieniem ich charakteru wraz z kosztami.
Proponowane kroki dla opracowania analizy ekonomicznej w regionie wodnym przedstawiajà si´ nast´pujàco
— identyfikacja rodzajów korzystania z wód i rodzajów us∏ug wodnych w regionie wodnym,
— przygotowanie raportu na temat aktualnego stanu
pokrywania kosztów us∏ug wodnych w regionach
wodnych — powinien zapewniç on pe∏nà analiz´
wraz ze wskazaniem, które z us∏ug (i gdzie) sà dotowane, czyli nie sà w pe∏ni pokrywane z op∏at
uiszczanych przez u˝ytkowników,
— identyfikacja obszarów istotnych z punktu widzenia ochrony gatunków — rejestr obszarów chronionych w regionach wodnych,
— identyfikacja silnie zmienionych jednolitych cz´Êci
wód w regionach wodnych,
— identyfikacja obszarów w regionach wodnych,
w których uwzgl´dnienie kosztów Êrodowiskowych w koszcie us∏ug wodnych ma istotne znaczenie — powinno wskazaç si´ tutaj obszary, które
z uwagi na poziom ich degradacji wymagajà dynamicznych zmian w polityce cenowej zapewniajàcych ich odbudow´,
— rozwa˝enie przypadków mo˝liwych odst´pstw od
regu∏y uwzgl´dnienia kosztów Êrodowiskowych
w koszcie us∏ug wodnych, w celu ich póêniejszego
przedstawienia i uzasadnienia w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza — powinno si´ tutaj wskazaç obszary, których poziom degradacji uniemo˝liwia osiàgni´cie dobrego stanu
wód do 2015 r., bez wzgl´du na zakres zmian
w polityce cenowej,
— identyfikacja istotnych oddzia∏ywaƒ i prognoza ich
wp∏ywu na stan Êrodowiska wodnego z uwzgl´dnieniem podstawowego celu, jakim, zgodnie z Ramowà Dyrektywà Wodnà, jest osiàgni´cie dobrego stanu wód w 2015 r. — ocena ewentualnych
odst´pstw w przypadkach, w których wprowadzenie polityki cenowej zapewniajàcej jego osiàgni´cie jest nierealne z uwagi na koszty (spo∏eczne, gospodarcze),
— opracowanie potencjalnych programów dzia∏aƒ
w regionach wodnych (programów „naprawczych”),
Poz. 1318
propozycja odst´pstw do zamieszczenia i uzasadnienia w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza — w programie gospodarowania
wodami dla obszaru dorzecza nale˝y uzasadniç to
odst´pstwo, które mo˝e prowadziç do niespe∏nienia celów Êrodowiskowych, w tym osiàgni´cia dobrego stanu wód do 2015 r.,
— kalkulacja ca∏kowitych kosztów przyj´tych programów dzia∏aƒ,
— wybór êróde∏ finansowania przyj´tych programów
dzia∏aƒ,
— opracowanie potencjalnych programów dzia∏aƒ
dla przypadków odst´pstw od regu∏y uwzgl´dnienia kosztów Êrodowiskowych w koszcie us∏ug
wodnych,
— ocena wp∏ywu przyj´tych programów dzia∏aƒ na
przysz∏à polityk´ zwiàzanà z pokrywaniem kosztów us∏ug wodnych (polityka cenowa w regionie
wodnym i obszarze dorzecza).
— szacunkowe opracowanie kosztów potencjalnych
programów dzia∏aƒ,
4. Wykazy wód
— analiza kosztów i efektywnoÊci potencjalnych programów dzia∏aƒ.
4.1. Informacje ogólne
Przedstawione powy˝ej dzia∏ania powinny byç realizowane w poszczególnych regionach wodnych,
równolegle, tak aby wype∏niç wymagania terminowe
wynikajàce z ustawy — Prawo wodne.
Dalszy proces prowadzenia analiz ekonomicznych
w kolejnych krokach, tj. dla obszarów dorzeczy, powinien byç prowadzony wspólnie, a wi´c z udzia∏em
Krajowego Zarzàdu Gospodarki Wodnej.
Propozycja kolejnych prac przedstawia si´ nast´pujàco
— opracowanie wspólnej bazy danych dla kosztów
i efektywnoÊci potencjalnych programów dzia∏aƒ
dla regionów wodnych,
— wybór programów dzia∏aƒ w regionach wodnych,
— analiza kosztów i efektywnoÊci wybranych programów dzia∏aƒ w regionach wodnych,
— szczegó∏owa konstrukcja programów dzia∏aƒ w regionach wodnych — po wyborze programów dzia∏aƒ konieczne b´dzie ich uszczegó∏owienie wraz
z opracowaniem niezb´dnych harmonogramów,
— ocena ca∏kowitych kosztów programów dzia∏aƒ
w regionach wodnych,
— analiza porównawcza kosztów szczegó∏owych
programów dzia∏aƒ w regionach wodnych,
— ocena wp∏ywu szczegó∏owych programów dzia∏aƒ
na popraw´ Êrodowiska wodnego,
— ocena kosztów programów dzia∏aƒ nieproporcjonalnie wysokich w stosunku do ich wp∏ywu na popraw´ stanu Êrodowiska wodnego — zmierzaç ma
w konsekwencji do rewizji przyj´tych programów
dzia∏aƒ,
— rewizja programów dzia∏aƒ w regionach wodnych
w przypadku uznania kosztów za zbyt wysokie —
Ustawa — Prawo wodne nie okreÊla wzorów wykazów ani te˝ nie przesàdza o ich merytorycznej zawartoÊci. Uwzgl´dniajàc fakt, i˝ wykazy wód dla regionów wodnych sà wskazane w ustawie jako dokumentacje podstawowe dla opracowywania planów gospodarowania wodami w obszarach dorzeczy, ich merytoryczna zawartoÊç zosta∏a ustalona przez ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki wodnej w niniejszym
rozporzàdzeniu. Przyj´to, ˝e w okreÊleniu zakresu merytorycznego i wzorów wykazów uwzgl´dnione powinny zostaç wydane ju˝ rozporzàdzenia ustalajàce
wymagania, jakie muszà byç spe∏nione dla przedmiotowych wód, w szczególnoÊci
— rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia (Dz. U. Nr 204, poz. 1728),
— rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagaƒ dotyczàcych jakoÊci wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi
(Dz. U. Nr 203, poz. 1718),
— rozporzàdzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinna odpowiadaç woda w kàpieliskach (Dz. U.
Nr 183, poz. 1530),
— rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody Êródlàdowe b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia ryb w warunkach naturalnych
(Dz. U. Nr 176, poz. 1455),
— rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç morskie wody wewn´trzne
i wody przybrze˝ne b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia
skorupiaków i mi´czaków (Dz. U. Nr 176,
poz. 1454),
— rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia
23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. Nr 241,
poz. 2093).
— w ujednolicony sposób dla wszystkich regionów (ikonografia, kolorystyka itp.), zgodny
z wytycznymi dla planów gospodarowania wodami na obszarze dorzeczy oraz warunków korzystania z wód regionu wodnego,
— Uwzgl´dniajàc przepisy ustawy — Prawo wodne
oraz majàc na uwadze przydatnoÊç wykazów wód dla
sporzàdzania analiz stanu zasobów wodnych i planów gospodarowania wodami dorzeczy, uznaje si´ za
konieczne prowadzenie przez dyrektorów RZGW wykazów wód w jednolity sposób dla ka˝dego regionu
wodnego, tj. dla: Górnej Odry, Ârodkowej Odry, Warty, Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego, Ma∏ej Wis∏y, Górnej Wis∏y, Ârodkowej Wis∏y, Dolnej Wis∏y.
— w szczególnoÊci powinny zostaç utworzone
warstwy mapy numerycznej przedstawiajàce
— uj´cia wód powierzchniowych,
— uj´cia wód podziemnych,
— kàpieliska, z uwzgl´dnieniem rodzaju wykorzystania,
— wody powierzchniowe i podziemne wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´,
W skali kraju prowadzonych b´dzie oko∏o siedemdziesi´ciu wykazów wód, przez siedem RZGW dla
oÊmiu regionów wodnych. Potwierdza to koniecznoÊç
prowadzenia ich w sposób jednolity, tak aby mo˝liwe
by∏o agregowanie informacji dla wykorzystania w planach gospodarowania wodami dorzeczy. Dla stworzenia jednolitej formy wykazów i zapewnienia warunków bezpoÊredniego wykorzystania danych do opracowania analiz stanu dorzecza proponuje si´ nast´pujàce zalecenia merytoryczne.
4.2. Zalecenia ogólne
— przyj´cie jako podstawy cyfrowej Mapy Podzia∏u
Hydrograficznego Polski (MPHP) prowadzonej
przez ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki
wodnej,
— wykazy nale˝y opisaç w sposób jednoznaczny
i okreÊliç
— nazw´ obszaru dorzecza,
— nazw´ regionu wodnego,
— szczegó∏owà lokalizacj´ uj´cia wody, kàpieliska,
obszaru, akwenu, cieku itp. (lokalizacja hydrograficzna — dla wód powierzchniowych: nazwa
wody (cieku, jeziora, morza), kilometra˝, zlewnia wy˝szego rz´du, nazwa odbiornika — dla
wód podziemnych: nawiàzanie do numeracji
z banku Hydro, nazwa (nr) GZWP, przynale˝noÊç
stratygraficzna; lokalizacja administracyjna —
gmina, powiat, województwo),
— nazw´ dorzecza,
— nazw´ zlewni bilansowej,
— ocen´ przydatnoÊci wody do celu okreÊlonego
w wykazie.
Nazwa obszaru dorzecza, nazwa regionu wodnego, nazwa dorzecza — w rozumieniu art. 3 ust. 1
oraz art. 9 ust. 1 ustawy — Prawo wodne.
— wody powierzchniowe i podziemne zanieczyszczone zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych,
— obszary wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych,
— wody powierzchniowe przeznaczone do bytowania w warunkach naturalnych ryb ∏ososiowatych i karpiowatych oraz wód morza wewn´trznego i wód przybrze˝nych przeznaczonych do bytowania skorupiaków i mi´czaków,
— ka˝dy wykaz powinien otrzymaç kod, który zawieraç b´dzie informacje: na temat rodzaju wykazu,
jakiego obszaru dorzecza i regionu wodnego dotyczy, które RZGW wykaz sporzàdza oraz jaki jest
stan aktualnoÊci wykazu.
Tematycznie wykazy podzielono na cztery podstawowe grupy, nadajàc im nast´pujàce kody
ZL
RK
— zbiór informacji powinien w mo˝liwie szeroki sposób charakteryzowaç poszczególne rodzaje wód
i ich przydatnoÊç dla wymienionych celów, odzwierciedlajàc wymogi okreÊlone w podanych wy˝ej rozporzàdzeniach,
— wykazy powinny zawieraç oprócz zbiorów informacji, równie˝ graficzne przedstawienie najwa˝niejszych danych
— na mapach topograficznych w skali 1:50 000,
uk∏ad wspó∏rz´dnych 92, w postaci cyfrowej
(rastry),
AR
— wody, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci
wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia
ZL-1 — wody powierzchniowe, które sà lub
mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia,
ZL-2 — wody podziemne, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia,
— wody powierzchniowe Êródlàdowe i morskie
wykorzystywane do celów rekreacyjnych,
a w szczególnoÊci do kàpieli
RK-1 — wody powierzchniowe Êródlàdowe,
wykorzystywane do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli,
RK-2 — wody morskie, wykorzystywane do
celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli,
— wody wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych
AR-1 — wody powierzchniowe, Êródlàdowe
p∏ynàce, wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych,
NB
AR-2 — wody powierzchniowe, Êródlàdowe stojàce, wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze
êróde∏ rolniczych,
AR-3 — wody podziemne, wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze
êróde∏ rolniczych,
AR-4 — wody w estuariach oraz morskie
wody wewn´trzne i wody morza
terytorialnego, wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze
êróde∏ rolniczych,
— wody powierzchniowe Êródlàdowe i morskie, przeznaczone do bytowania ryb, skorupiaków i mi´czaków w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàce migracj´ ryb
NB-1 — wody powierzchniowe, przeznaczone do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych
oraz umo˝liwiajàce migracj´ ryb,
NB-2 — wody powierzchniowe, przeznaczone do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych
oraz umo˝liwiajàce migracj´ ryb,
NB-3 — wody morskie wewn´trzne i wody
przybrze˝ne, przeznaczone do bytowania skorupiaków i mi´czaków.
Kody obszarów dorzeczy i regionów wodnych przedstawiajà si´ nast´pujàco
ODRA — obszar dorzecza Odry (art. 3 ustawy — Prawo wodne),
GO
— region wodny Górnej Odry,
ÂO
— region wodny Ârodkowej Odry,
WA
— region wodny Warty,
DO
— region wodny Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego,
WIS¸A — obszar dorzecza Wis∏y,
MW
— region wodny Ma∏ej Wis∏y,
GW
— region wodny Górnej Wis∏y,
ÂW
— region wodny Ârodkowej Wis∏y,
DW
— region wodny Dolnej Wis∏y.
Kody RZGW przedstawiajà si´ nast´pujàco
GL
— Gliwice,
WR
— Wroc∏aw,
PO
— Poznaƒ,
SZ
— Szczecin,
KR
— Kraków,
WA
— Warszawa,
GD
— Gdaƒsk.
Kod stanu aktualnoÊci wykazu
ROK (np. 2003 rok) rozumiany jako stan na 31.12.2003 r.
4.3. Zakres informacji w wykazach
Wykazy wód prowadzone b´dà dla ka˝dego regionu wodnego, tj. dla
Poz. 1318
— Górnej Odry — RZGW Gliwice,
— Ârodkowej Odry — RZGW Wroc∏aw,
— Warty — RZGW Poznaƒ,
— Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego — RZGW
Szczecin,
— Ma∏ej Wis∏y — RZGW Gliwice,
— Górnej Wis∏y — RZGW Kraków,
— Ârodkowej Wis∏y — RZGW Warszawa,
— Dolnej Wis∏y — RZGW Gdaƒsk.
Szczegó∏owa analiza przepisów ustawy — Prawo
wodne sk∏ania do przyj´cia i prowadzenia przez
wszystkich dyrektorów RZGW nast´pujàcych wykazów wód
1) wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç
w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
2) wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci
w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
3) wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
4) wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych,
wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu
ze êróde∏ rolniczych;
5) wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych,
wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu
ze êróde∏ rolniczych;
6) wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
7) wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
8) wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych
oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Dla regionu wodnego Dolnej Wis∏y oraz regionu
wodnego Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego proponuje si´ dodatkowo tworzenie nast´pujàcych wykazów
9) wód morskich, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
10) wód w estuariach oraz morskich wód wewn´trznych i wód morza terytorialnego, wra˝liwych na
zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
11) wód morskich wewn´trznych i wód przybrze˝nych,
przeznaczonych do bytowania skorupiaków i mi´czaków.
4
5
7
6
9
8
11
12
13
14
15
16
17
18
19
lokalizacja
hydrograficzna
lokalizacja
administracyjna
20
21
22
dane
ogólne
23
24
25
26
27
dan
e dane techniczne
tech
Informacje o uj´ciu wody
28
29
30
31
Informacje
o jakoÊci
wody
ujmowanej
32
— 8913 —
10
charakterystyka
województwo
powiat
gmina
Informacje o wodach
lokalizacja hydrograficzna
Kod obiektu
nazwa zlewni (kod wg MPHP)
zlewnia transgraniczna (tak/nie)
miejscowoÊç
km cieku (wg IMGW)
brzeg (lewy, prawy), nurt
ZL-1 — wody powierzchniowe, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia
nazwa obszaru dorzecza
nazwa regionu wodnego
nazwa dorzecza
nazwa zlewni bilansowej
nazwa zlewni wy˝szego rz´du (kod wg MPHP)
rodzaj (ciek, jezioro, sztuczny zbiornik wodny)
nazwa (cieku, jeziora, sztucznego zbiornika wodnego)
parametry charakteryzujàce wielkoÊç (d∏ugoÊç cieku w km, powierzchnia akwenu w ha)
rzàd cieku
wspó∏rz´dne geograficzne uj´cia na jeziorze, sztucznym zbiorniku wodnym
nazwa uj´cia (zwyczajowa lub wg pozwolenia wodnoprawnego)
nazwa u˝ytkownika uj´cia
adres u˝ytkownika uj´cia
status uj´cia (eksploatowane, nieczynne, planowane)
rodzaj uj´cia (infiltracyjne, brzegowe, inne)
wielkoÊç poboru wody limitowana pozwoleniem wodnoprawnym (w m3/s)
pobór wody na rok (w tys. m3) (wg pozwolenia wodnoprawnego)
pobór wody na rok (w tys. m3) (rzeczywisty)
Szacunkowa iloÊç osób zaopatrywanych w wod´ z uj´cia (w tys.)
Szacunkowy udzia∏ zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ do wielkoÊci produkcji wody ogó∏em z uj´cia (w %)
kategoria jakoÊci wody wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 27 listopada
2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç wody powierzchniowe
wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ do spo˝ycia (Dz. U. Nr 204,
poz. 1728)
stosowana technologia uzdatniania wody
Uwagi
Kod obiektu1)
nazwa regionu wodnego
3
4
7
nazwa zlewni (kod/kody wg MPHP)
6
zasoby dyspozycyjne zlewni bilansowej w m3/d
8
zasoby perspektywiczne zlewni bilansowej w m3/d
9
utwory starsze
dewon
karbon
perm
trias
jura
kreda
trzeciorz´d
czwartorz´d
10 11 12 13 14 15 16 17 18
dominujàca jakoÊç wody w poziomie u˝ytkowym wg klasyfikacji stosowanej na Mapie hydrogeologicznej Polski6)
maksymalna godzinowa w m3/h
Êrednia dobowa w m3/d
nazwa zlewni bilansowej
wielkoÊç poboru wody
limitowana
pozwoleniem wodnoprawnym
(jednostki
jak w pozwoleniu)
20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35
nazwa uj´cia (zwyczajowa lub wg pozwolenia wodnoprawnego)
19
nazwa u˝ytkownika uj´cia
miejscowoÊç
gmina
powiat
dane techniczne
Stopieƒ spe∏nienia wymagaƒ dotyczàcych jakoÊci wody przeznaczonej do spo˝ycia przez ludzi wg rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 listopada 2002 r.
w sprawie wymagaƒ dotyczàcych jakoÊci wody przeznaczonej do spo˝ycia przez
ludzi (Dz. U. Nr 203, poz. 1718)5)
36
37
Uwagi
UWAGI
1. Kolumn´ 2 nale˝y uzupe∏niç w rozumieniu art. 3 ustawy — Prawo wodne.
2. Kolumn´ 4 nale˝y uzupe∏niç w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy — Prawo wodne.
— 8914 —
wód podziemnych wykorzystywanych lub mogàcych byç w przysz∏oÊci wykorzystanych do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ do spo˝ycia (do wykonania w jednolitej
metodyce dla ca∏ego kraju w ramach niniejszego wykazu).
4) Komunalne uj´cia wodociàgowe wiejskie i miejskie (niezale˝nie od statusu prawnego w∏aÊciciela uj´cia — w∏asnoÊç gminna, spó∏ka z o.o. studnie publiczne,
dostosowane i u˝ytkowane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ do picia — eksploatowane z poborem >10 m3/dob´ lub dla >50 osób.
5) Przydatna/nieprzydatna/przydatna warunkowo (zgodnie z ocenà SANEPID-u).
6) Mapy hydrogeologiczne Polski w skali 1:50 000.
7) Wed∏ug standardu wprowadzonego w 2000 r.
1) Kod obiektu — np. ÂW1, gdzie litery oznaczajà region wodny, a cyfry — kolejnà liczb´ porzàdkowà.
2) Zgodnie z opracowaniem: „Ustalenie zasobów perspektywicznych wód podziemnych w obszarach dzia∏alnoÊci RZGW”, PIG, XI.2003.
3) Zgodnie z „Przeglàdowà mapà wyst´powania u˝ytkowych pi´ter/poziomów wodonoÊnych w regionie wodnym” w skali 1:200 000, stanowiàcà integralnà cz´Êç wykazu
zlewnia transgraniczna wg MPHP (tak/nie)
5
adres u˝ytkownika uj´cia
dane ogólne
status uj´cia (eksploatowane, nieczynne, planowane)
lokalizacja administracyjna
nr obiektu w banku HYDRO7)
charak- wykaz u˝ytkowych pi´ter/poziomów wodoterystynoÊnych w zlewni bilansowej
ka2)
(kod poziomu)3)
wspó∏rz´dne geograficzne Êrodka uj´cia wody
Informacje o uj´ciu wody4)
pobór wody na rok wg pozwolenia wodnoprawnego w tys. m3/rok
Informacje o wodach
rzeczywista wielkoÊç poboru wody w tys. m3/rok
lokalizacja
hydrograficzna
nazwa dorzecza
———————
nazwa obszaru dorzecza
ZL-2 — wody podziemne, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia
Szacunkowa iloÊç osób zaopatrywanych z uj´cia (w tys.)
województwo
inne
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
lokalizacja
lokalizacja hydroadministracyjna
graficzna
20
21
22
23
24
25
26
27
sposób
rekreacyjnego
wykorzystania
wód
(tak/nie)
u˝ytkowanie wód do celów
rekreacyjnych
Informacje o wodach powierzchniowych wykorzystywanych do celów
rekreacyjnych
28
29
— 8915 —
3
charakterystyka
Informacje o wodach
lokalizacja hydrograficzna
Kod obiektu
RK-1 — wody powierzchniowe Êródlàdowe, wykorzystywane do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli
nazwa obszaru dorzecza
nazwa regionu wodnego
nazwa dorzecza
nazwa zlewni bilansowej
nazwa zlewni (kod wg MPHP)
nazwa zlewni wy˝szego rz´du (kod wg MPHP)
zlewnia transgraniczna (tak/nie)
rodzaj (ciek, jezioro, sztuczny zbiornik wodny)
nazwa (cieku, jeziora, sztucznego zbiornika wodnego)
rzàd cieku
województwo
powiat
gmina
miejscowoÊç
wspó∏rz´dne geograficzne Êrodka kàpieliska na zbiorniku wodnym, jeziorze
km cieku wyznaczajàcy Êrodek kàpieliska
brzeg (lewy, prawy)
powierzchnia akwenu wykorzystywana do celów rekreacyjnych w ha
nazwa u˝ytkownika
adres u˝ytkownika
korzystanie zorganizowane (certyfikat WOPR-u, badania SANEPID-u)
korzystanie zwyczajowe (badania SANEPID-u)
kàpielisko
∏odzie bezsilnikowe
∏odzie motorowe
szlaki kajakowe
PrzydatnoÊç wody do kàpieli wg rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 paêdziernika
2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinna odpowiadaç woda w kàpieliskach (Dz. U. Nr 183,
poz. 1530) (przydatna/nieprzydatna)
Uwagi
Kod obiektu
4
3
lokalizacja
hydrograficzna
Informacje
o wodach
nazwa regionu wodnego
6
7
8
9
10
11
12
13
lokalizacja hydrograficzna
14
15
16
17
18
19
20
21
sposób rekreacyjnego
wykorzystania wód
(tak/nie)
u˝ytkowanie wód do celów rekreacyjnych
22
23
— 8916 —
5
lokalizacja
administracyjna
Informacje o wodach morskich, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych
RK-2 — wody morskie, wykorzystywane do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli
nazwa obszaru dorzecza
nazwa dorzecza
nazwa zlewni bilansowej
województwo
powiat
gmina
miejscowoÊç
geograficzna nazwa wybrze˝a
wspó∏rz´dne geograficzne Êrodka kàpieliska
d∏ugoÊç linii brzegowej kàpieliska w m
zasi´g kàpieliska w m od linii brzegu
nazwa u˝ytkownika
adres u˝ytkownika
korzystanie zorganizowane (certyfikat WOPR-u, badania SANEPID-u)
korzystanie zwyczajowe (badania SANEPID-u)
kàpielisko
∏odzie bezsilnikowe
∏odzie motorowe
szlaki kajakowe
PrzydatnoÊç wody do kàpieli wg rozporzàdzenia Ministra Zdrowia z dnia 16 paêdziernika
2002 r. w sprawie wymagaƒ, jakim powinna odpowiadaç woda w kàpieliskach (Dz. U. Nr 183,
poz. 1530) (przydatna/nieprzydatna)
Uwagi
AR-1
Wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie
zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych
Zakres niezb´dnych informacji
— zgodnie z przyj´tym kilometra˝em cieków, najcz´Êciej od ujÊcia do êród∏a, nale˝y zestawiç odcinki rzeki i ich
d∏ugoÊç, na których badania jakoÊci wody wyka˝à
— zawartoÊç NO3 > 50 mg/dm3,
— zawartoÊç NO3 — 40—50 mg/dm3,
— zawartoÊç NO3 > 25 mg/dm3,
— wartoÊci innych wskaêników eutrofizacji (fosfor ogólny, azot ogólny, azot azotanowy, chlorofil a).
Kryteria wyznaczania wód wra˝liwych na zanieczyszczenia zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych okreÊla rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wra˝liwych
na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093), a za∏àcznik nr 1 tego rozporzàdzenia wskazuje wartoÊci graniczne podstawowych wskaêników eutrofizacji, mi´dzy innymi dla wód powierzchniowych p∏ynàcych. WartoÊci rzeczywiste wskazanych w za∏àczniku nr 1 tego rozporzàdzenia wskaêników eutrofizacji nale˝y umieÊciç w omawianym wykazie.
— nazwa rzeki,
— nazwa RZGW,
— suma d∏ugoÊci wskazanych odcinków rzeki o okreÊlonej zawartoÊci NO3 wg sporzàdzonego zestawienia,
— suma d∏ugoÊci wskazanych odcinków rzeki, gdzie wartoÊci innych wskaêników eutrofizacji zosta∏y przekroczone,
— informacja o ewentualnym obj´ciu zlewni programem dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç programy dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),
— informacja dotyczàca ewentualnej transgranicznoÊci zlewni.
Zestawienie b´dzie podstawà utworzenia warstwy mapy numerycznej okreÊlajàcej odcinki rzeki zanieczyszczone zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych przy okreÊlonym stopniu eutrofizacji.
AR-2
Wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie
zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych
Zakres niezb´dnych informacji
— w wykazie nale˝y umieÊciç te zbiorniki, które sà wa˝ne z punktu widzenia gospodarki wodnej regionu wodnego,
— administracyjna lokalizacja jeziora/zbiornika (gmina, powiat, województwo),
— hydrograficzna lokalizacja jeziora/zbiornika w zlewniach bilansowych i w regionach wodnych, zgodnie z zasadami lokalizowania obszarów bezodp∏ywowych stosowanymi w hydrografii,
— dane morfometryczne (pow. w ha i obj´toÊç w tys. m3),
— kategoria podatnoÊci na degradacj´ wg Systemu Oceny JakoÊci Jezior (SOJJ)
— ocena ta jest integralnà cz´Êcià oceny jezior ze wzgl´du na podatnoÊç na zanieczyszczenia i wp∏ywy zewn´trzne, a wykonywana jest w ramach paƒstwowego monitoringu Êrodowiska. PodatnoÊç zbiornika na
degradacj´ jest obliczana na podstawie wskaêników morfometryczno-zlewniowych i okreÊlana w nast´pujàcy sposób
I kategoria — akwen odporny,
II kategoria — odpornoÊç wzgl´dna,
III kategoria — akwen o niskiej odpornoÊci,
PK — poza kategorià — akwen pozbawiony odpornoÊci, silnie zagro˝ony degradacjà.
— informacja o stopniu zanieczyszczenia NO3 dla
— zawartoÊci NO3 > 50 mg/dm3,
— zawartoÊci NO3 — 40—50 mg/dm3,
— zawartoÊci NO3 > 25 mg/dm3,
— zawartoÊci innych wskaêników eutrofizacji.
Rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093), za∏àcznik nr 1 tego
rozporzàdzenia okreÊla wartoÊci graniczne podstawowych wskaêników eutrofizacji dla wód powierzchniowych
stojàcych. WartoÊci rzeczywiste wskazanych w za∏àczniku nr 1 tego rozporzàdzenia wskaêników eutrofizacji nale˝y umieÊciç w omawianym wykazie.
— informacja o ewentualnym obj´ciu zlewni programem dzia∏aƒ majàcym na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç programy dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),
— informacja dotyczàca ewentualnej transgranicznoÊci zlewni.
Wykaz b´dzie podstawà utworzenia warstwy mapy numerycznej okreÊlajàcej jeziora/zbiorniki zanieczyszczone zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych przy okreÊlonym stopniu eutrofizacji.
AR-3
Wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych
Zakres niezb´dnych informacji
— lokalizacja uj´cia w zlewni,
— administracyjne przyporzàdkowanie,
— numeracja z banku Hydro,
— zasoby eksploatacyjne (m3/h i w m3/dob´),
— wiek ujmowanej warstwy wodonoÊnej,
— po∏o˝enie wzgl´dem GZWP wraz z podaniem numeru GZWP,
— zanieczyszczone wody NO3 dla
— zawartoÊci NO3 > 50 mg/dm3,
— zawartoÊci NO3 — 40—50 mg/dm3,
— zawartoÊci NO3 > 25 mg/dm3,
— powierzchnia obszaru (ha) zanieczyszczona NO3 > 50 mg/dm3,
— powierzchnia obszaru (ha) zagro˝ona zanieczyszczeniem NO3 — 40—50 mg/dm3.
Kryteria wyznaczania wód podziemnych wra˝liwych na zanieczyszczenia zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych okreÊla rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania
wód wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093).
Tak sporzàdzone zestawienie uj´ç okreÊli obszary w obr´bie lub poza GZWP, wra˝liwe na zanieczyszczenie
wód podziemnych zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych. WielkoÊç tego zagro˝enia dla obszarów b´dzie odpowiada∏a wielkoÊci wykazanej w zestawieniu uj´ç wód podziemnych dla tych GZWP.
— informacja o ewentualnym obj´ciu zlewni programem dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç programy dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),
— informacja dotyczàca ewentualnej transgranicznoÊci zlewni bilansowej.
Wykaz b´dzie podstawà utworzenia warstwy mapy numerycznej okreÊlajàcej obszary wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych w obr´bie zlewni bilansowej i regionów wodnych.
AR-4
Wykaz wód w estuariach oraz morskich wód wewn´trznych i wód morza terytorialnego,
wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych
Zakres niezb´dnych informacji
— zestawienie uwzgl´dniajàce estuaria oraz odcinki wybrze˝a okreÊlone d∏ugoÊcià, gdzie badania jakoÊci wody wyka˝à
— zawartoÊç NO3 > 50 mg/dm3,
— zawartoÊç NO3 — 40—50 mg/dm3,
— zawartoÊç NO3 > 25 mg/dm3,
— zawartoÊci innych wskaêników eutrofizacji (fosfor ogólny, azot ogólny, azot azotanowy, chlorofil a, przezroczystoÊç).
Kryteria wyznaczania wód wra˝liwych na zanieczyszczenia zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych okreÊla rozporzàdzenie Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie kryteriów wyznaczania wód wra˝liwych
na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. Nr 241, poz. 2093), a za∏àcznik nr 1 tego rozporzàdzenia wskazuje wartoÊci graniczne podstawowych wskaêników eutrofizacji równie˝ dla morskich wód
wewn´trznych i morskich wód przybrze˝nych. WartoÊci rzeczywiste wskazanych w za∏àczniku wskaêników eutrofizacji nale˝y umieÊciç w omawianym wykazie.
— administracyjne po∏o˝enie analizowanego odcinka wybrze˝a (wydzielone wg nazwy geograficznej wybrze˝a),
— nazwa estuariów lub nazwa geograficzna wybrze˝a,
— nazwa RZGW,
— suma d∏ugoÊci odcinków analizowanego wybrze˝a i powierzchni estuarium o okreÊlonej zawartoÊci NO3
wg sporzàdzonego zestawienia,
— suma d∏ugoÊci odcinków analizowanego wybrze˝a i powierzchni estuarium o przekroczonej zawartoÊci innych wskaêników eutrofizacji,
— informacja o ewentualnym obj´ciu zlewni programem dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie szczegó∏owych wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç programy dzia∏aƒ majàcych na celu ograniczenie odp∏ywu azotu ze êróde∏ rolniczych (Dz. U. z 2003 r. Nr 4, poz. 44),
— informacja dotyczàca ewentualnej transgranicznoÊci zlewni bilansowej.
Wykaz b´dzie podstawà utworzenia warstwy mapy numerycznej okreÊlajàcej obszary wra˝liwe na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych w obr´bie zlewni bilansowej i regionów wodnych.
Kod obiektu
3
4
5
7
6
lokalizacja hydrograficzna
nazwa zlewni (kod wg MPHP)
9
10
11
12
13
14
15
16
17
warunki
u˝ytkowania
lokalizacja
administracyjna
18
19
20
21
22
23
— 8921 —
8
charakterystyka
województwo
powiat
Informacje o wodach
gmina
typologia rybacka wody (kraina ryb) wg IRÂ w Olsztynie
NB-1 — wody powierzchniowe, przeznaczone do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàce migracj´ ryb
nazwa obszaru dorzecza
nazwa regionu wodnego
nazwa dorzecza
nazwa zlewni bilansowej
nazwa zlewni wy˝szego rz´du (kod wg MPHP)
zlewnia transgraniczna (tak/nie)
rodzaj (ciek, jezioro, sztuczny zbiornik wodny)
nazwa (cieku, jeziora, sztucznego zbiornika wodnego)
parametry charakteryzujàce wielkoÊç (d∏ugoÊç cieku w km, powierzchnia akwenu w ha)
rzàd cieku
informacja, czy warunki bytowania wymagajà zarybiania (tak/nie)
informacja o warunkach migracji ryb z uwzgl´dnieniem ewentualnych przeszkód
migracyjnych (tak/nie)
dominujàce w opisywanym Êrodowisku wodnym gatunki ryb ∏ososiowatych (powy˝ej 50 %
w po∏owach)
gatunki towarzyszàce
gatunki chronione o wysokim stopniu zagro˝enia w kategoriach IUCN
informacja o przydatnoÊci wody powierzchniowej do bytowania ryb ∏ososiowatych
wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ,
jakim powinny odpowiadaç wody Êródlàdowe b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia ryb w warunkach
naturalnych (Dz. U. Nr 176, poz. 1455) (przydatna/nieprzydatna)
Uwagi
Kod obiektu
4
5
6
7
8
9
10
11
12
charakterystyka
13
14
15
16
17
warunki
u˝ytkowania
lokalizacja
administracyjna
18
19
20
21
22
23
— 8922 —
3
lokalizacja hydrograficzna
województwo
powiat
Informacje o wodach
gmina
typologia rybacka wody (kraina ryb) wg IRÂ w Olsztynie
NB-2 — wody powierzchniowe, przeznaczone do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàce migracj´ ryb
nazwa obszaru dorzecza
nazwa regionu wodnego
nazwa dorzecza
nazwa zlewni bilansowej
nazwa zlewni (kod wg MPHP)
nazwa zlewni wy˝szego rz´du (kod wg MPHP)
zlewnia transgraniczna (tak/nie)
rodzaj (ciek, jezioro, sztuczny zbiornik wodny)
nazwa (cieku, jeziora, sztucznego zbiornika wodnego)
parametry charakteryzujàce wielkoÊç (d∏ugoÊç cieku w km, powierzchnia akwenu w ha)
rzàd cieku
informacja, czy warunki bytowania wymagajà zarybiania (tak/nie)
informacja o warunkach migracji ryb z uwzgl´dnieniem ewentualnych przeszkód
migracyjnych (tak/nie)
dominujàce w opisywanym Êrodowisku wodnym gatunki ryb karpiowatych (powy˝ej 50 %
w po∏owach)
gatunki towarzyszàce
gatunki chronione o wysokim stopniu zagro˝enia w kategoriach IUCN
informacja o przydatnoÊci wody powierzchniowej do bytowania ryb karpiowatych
wg rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 4 paêdziernika 2002 r. w sprawie wymagaƒ,
jakim powinny odpowiadaç wody Êródlàdowe b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia ryb w warunkach
naturalnych (Dz. U. Nr 176, poz. 1455) (przydatna/nieprzydatna)
Uwagi
Kod obiektu
4
5
6
7
8
lokalizacja
administracyjna
9
10
11
lokalizacja
hydrograficzna
12
13
Informacje o wodach b´dàcych Êrodowiskiem ˝ycia skorupiaków
i mi´czaków
14
— 8923 —
3
lokalizacja
hydrograficzna
Informacje
o wodach
NB-3 — wody morskie wewn´trzne i wody przybrze˝ne, przeznaczone do bytowania skorupiaków i mi´czaków
nazwa obszaru dorzecza
nazwa regionu wodnego
nazwa dorzecza
nazwa zlewni bilansowej
województwo
powiat
gmina
geograficzna nazwa wybrze˝a
powierzchnia w ha
wspó∏rz´dne geograficzne Êrodka akwenu, gdzie wyst´pujà skorupiaki i mi´czaki
dominujàce w opisywanym Êrodowisku wodnym gatunki skorupiaków i mi´czaków
ocena przydatnoÊci wody w akwenie do bytowania skorupiaków i mi´czaków
wg wymagaƒ rozporzàdzenia Ministra Ârodowiska z dnia 4 paêdziernika 2002 r.
w sprawie wymagaƒ, jakim powinny odpowiadaç morskie wody wewn´trzne i wody
przybrze˝ne b´dàce Êrodowiskiem ˝ycia skorupiaków i mi´czaków (Dz. U. Nr 176,
poz. 1454) (przydatna/nieprzydatna)
Uwagi
4.4. Zestawienie wykazów wód (stan na 31.12.2003 r.)
Obszar dorzecza Odry
RZGW w Gliwicach — region wodny Górnej Odry
ODRA
GO
GL
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
GO
GL
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
GO
GL
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
ODRA
GO
GL
AR-1
2003
4) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
GO
GL
AR-2
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
GO
GL
AR-3
2003
6) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
GO
GL
NB-1
2003
7) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
ODRA
GO
GL
NB-2
8) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Obszar dorzecza Odry
RZGW we Wroc∏awiu — region wodny Ârodkowej Odry
ODRA
ÂO
WR
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
ÂO
WR
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
ÂO
WR
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
ODRA
ÂO
WR
AR-1
2003
4) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
ÂO
WR
AR-2
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
ÂO
WR
AR-3
2003
6) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
ÂO
WR
NB-1
2003
7) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
ODRA
ÂO
WR
NB-2
8) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Obszar dorzecza Odry
RZGW w Poznaniu — region wodny Warty
ODRA
WA
PO
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
WA
PO
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
WA
PO
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
ODRA
WA
PO
AR-1
2003
4) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
WA
PO
AR-2
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
WA
PO
AR-3
2003
6) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
WA
PO
NB-1
2003
7) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
ODRA
WA
PO
NB-2
8) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Obszar dorzecza Odry
RZGW w Szczecinie — region wodny Dolnej Odry i Przymorza Zachodniego
ODRA
DO
SZ
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
DO
SZ
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
ODRA
DO
SZ
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
ODRA
DO
SZ
RK-2
2003
4) wykaz wód morskich, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
ODRA
DO
SZ
AR-1
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
DO
SZ
AR-2
2003
6) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
DO
SZ
AR-3
2003
7) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
DO
SZ
AR-4
2003
8) wykaz wód w estuariach oraz morskich wód wewn´trznych i wód morza terytorialnego, wra˝liwych na
zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
ODRA
DO
SZ
NB-1
2003
9) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
ODRA
DO
SZ
NB-2
2003
10) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
ODRA
DO
SZ
NB-3
11) wykaz wód morskich wewn´trznych i wód przybrze˝nych, przeznaczonych do bytowania skorupiaków
i mi´czaków.
Obszar dorzecza Wis∏y
RZGW w Gliwicach — region wodny Ma∏ej Wis∏y
WIS¸A
MW
GL
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
MW
GL
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
MW
GL
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
WIS¸A
MW
GL
AR-1
2003
4) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
MW
GL
AR-2
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
MW
GL
AR-3
2003
6) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
MW
GL
NB-1
2003
7) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
WIS¸A
MW
GL
NB-2
8) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Obszar dorzecza Wis∏y
RZGW w Krakowie — region wodny Górnej Wis∏y
WIS¸A
GW
KR
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
GW
KR
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
GW
KR
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
WIS¸A
GW
KR
AR-1
2003
4) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
GW
KR
AR-2
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
GW
KR
AR-3
2003
6) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
GW
KR
NB-1
2003
7) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
WIS¸A
GW
KR
NB-2
8) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Obszar dorzecza Wis∏y
RZGW w Warszawie — region wodny Ârodkowej Wis∏y
WIS¸A
ÂW
WA
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
ÂW
WA
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
ÂW
WA
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
WIS¸A
ÂW
WA
AR-1
2003
4) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
ÂW
WA
AR-2
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
ÂW
WA
AR-3
2003
6) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
ÂW
WA
NB-1
2003
7) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
WIS¸A
ÂW
WA
NB-2
8) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb.
Obszar dorzecza Wis∏y
RZGW w Gdaƒsku — region wodny Dolnej Wis∏y
WIS¸A
DW
GD
ZL-1
2003
1) wykaz wód powierzchniowych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia
ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
DW
GD
ZL-2
2003
2) wykaz wód podziemnych, które sà lub mogà byç w przysz∏oÊci wykorzystywane do zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do spo˝ycia;
WIS¸A
DW
GD
RK-1
2003
3) wykaz wód powierzchniowych Êródlàdowych, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
WIS¸A
DW
GD
RK-2
2003
4) wykaz wód morskich, wykorzystywanych do celów rekreacyjnych, a w szczególnoÊci do kàpieli;
WIS¸A
DW
GD
AR-1
2003
5) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych p∏ynàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
DW
GD
AR-2
2003
6) wykaz wód powierzchniowych, Êródlàdowych stojàcych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
DW
GD
AR-3
2003
7) wykaz wód podziemnych, wra˝liwych na zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
DW
GD
AR-4
2003
8) wykaz wód w estuariach oraz morskich wód wewn´trznych i wód morza terytorialnego, wra˝liwych na
zanieczyszczenie zwiàzkami azotu ze êróde∏ rolniczych;
WIS¸A
DW
GD
NB-1
2003
9) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb ∏ososiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
WIS¸A
DW
GD
NB-2
2003
10) wykaz wód powierzchniowych, przeznaczonych do bytowania ryb karpiowatych w warunkach naturalnych oraz umo˝liwiajàcych migracj´ ryb;
WIS¸A
DW
GD
NB-3
11) wykaz wód morskich wewn´trznych i wód przybrze˝nych, przeznaczonych do bytowania skorupiaków
i mi´czaków.
Za∏àcznik nr 2
METODYKA USTALANIA CELÓW ÊRODOWISKOWYCH
I.
1. Wody, jako integralna cz´Êç Êrodowiska oraz siedliska dla zwierzàt i roÊlin, podlegajà ochronie, niezale˝nie od tego, czyjà stanowià w∏asnoÊç.
2. Ochrona wód polega na utrzymywaniu lub poprawie jakoÊci wód, biologicznych stosunków w Êrodowisku wodnym i na terenach podmok∏ych tak,
aby osiàgnàç nast´pujàce cele Êrodowiskowe
a) dla jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych,
niewydzielonych jako sztuczne lub silnie zmienione
— uniknàç niekorzystnych zmian w ich stanie
ekologicznym i chemicznym,
— osiàgnàç lub zachowaç dobry stan ekologiczny i chemiczny,
b) dla sztucznych i silnie zmienionych jednolitych
cz´Êci wód powierzchniowych
— uniknàç niekorzystnych zmian w ich potencjale ekologicznym i stanie chemicznym,
— dà˝yç do osiàgni´cia lub zachowaç dobry potencja∏ ekologiczny i dobry stan chemiczny,
c) dla jednolitych cz´Êci wód podziemnych
— uniknàç niekorzystnych zmian ich stanu iloÊciowego i chemicznego,
— odwróciç znaczàce i utrzymujàce si´ tendencje wzrostowe zanieczyszczenia powsta∏ego
w wyniku dzia∏alnoÊci cz∏owieka,
— zapewniç równowag´ pomi´dzy poborem
i zasilaniem wód podziemnych,
— zachowaç lub osiàgnàç dobry stan iloÊciowy
i chemiczny.
3. Realizujàc cele Êrodowiskowe, o których mowa
w ust. 2, nale˝y zapewniç, aby wody, w zale˝noÊci
od potrzeb, nadawa∏y si´ w szczególnoÊci do
a) zaopatrzenia ludnoÊci w wod´ przeznaczonà do
spo˝ycia,
wych substancji szczególnie szkodliwych dla
Êrodowiska wodnego, w tym substancji priorytetowych,
b) eliminowanie lub stopniowe ograniczanie przedostawania si´ do wód zanieczyszczeƒ, w szczególnoÊci substancji priorytetowych,
c) zapobieganie niekorzystnym zmianom naturalnych przep∏ywów wody albo naturalnych poziomów zwierciad∏a wody.
II. OkreÊlajàc cele Êrodowiskowe, nale˝y braç pod
uwag´ mo˝liwoÊci ich osiàgni´cia.
1. Uruchamiajàc programy dzia∏aƒ okreÊlone w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy dla wód powierzchniowych
a) wdra˝a si´ dzia∏ania niezb´dne dla zapobie˝enia pogarszaniu si´ stanu wszystkich jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych, z zastrze˝eniem cz´Êci VII i VIII,
b) chroni si´, poprawia i przywraca stan wszystkich jednolitych cz´Êci wód powierzchniowych,
z zastrze˝eniem lit. c, w celu osiàgni´cia dobrego stanu wód powierzchniowych, w odniesieniu do sztucznych i silnie zmienionych jednolitych cz´Êci wód, najpóêniej do 2015 r., zgodnie
z przepisami rozdzia∏u 4.3 za∏àcznika nr 1 do
rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem przed∏u˝eƒ czasowych ustalonych zgodnie z cz´Êcià V i stosowania cz´Êci VI, VII i VIII,
c) chroni si´ i poprawia wszystkie sztuczne i silnie
zmienione jednolite cz´Êci wód, w celu osiàgni´cia dobrego potencja∏u ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych najpóêniej do 2015 r., zgodnie z przepisami rozdzia∏u 4.3 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem przed∏u˝eƒ czasowych
ustalonych zgodnie z cz´Êcià V i stosowania
cz´Êci VI, VII i VIII,
4. Realizujàc cele Êrodowiskowe w zakresie ochrony
jednolitych cz´Êci wód, nale˝y podejmowaç
przede wszystkim takie dzia∏ania, jak
d) wdra˝a si´ konieczne dzia∏ania, w celu stopniowego redukowania zanieczyszczenia substancjami priorytetowymi i zaprzestania lub stopniowego eliminowania emisji, odprowadzania
i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych.
a) unikanie, eliminowanie, ograniczanie zanieczyszczenia wód, w szczególnoÊci wprowadzania do jednolitych cz´Êci wód powierzchnio-
2. Uruchamiajàc programy dzia∏aƒ okreÊlone w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy dla wód podziemnych
b) rekreacji oraz uprawiania sportów wodnych.
a) wdra˝a si´ dzia∏ania niezb´dne dla zapobiegania dop∏ywowi lub ograniczenia dop∏ywu zanieczyszczeƒ do wód podziemnych i zapobiegania
pogarszaniu si´ stanu wszystkich jednolitych
cz´Êci wód podziemnych, z zastrze˝eniem cz´Êci VII i VIII,
b) chroni si´, poprawia i przywraca stan wszystkich jednolitych cz´Êci wód podziemnych, zapewnia równowag´ mi´dzy poborem a zasilaniem wód podziemnych, w celu osiàgni´cia dobrego stanu wód podziemnych najpóêniej do
2015 r., zgodnie z przepisami rozdzia∏u 4.3 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem przed∏u˝eƒ czasowych ustalonych zgodnie z cz´Êcià V i stosowania cz´Êci VI, VII i VIII,
c) wdra˝a si´ dzia∏ania niezb´dne do odwrócenia
znaczàcego i utrzymujàcego si´ rosnàcego trendu st´˝enia ka˝dego zanieczyszczenia powsta∏ego wskutek dzia∏alnoÊci cz∏owieka w celu stopniowej redukcji zanieczyszczenia wód podziemnych.
3. Uruchamiajàc programy dzia∏aƒ okreÊlone w planach gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy dla obszarów chronionych, nale˝y osiàgaç
zgodnoÊç ze wszystkimi normami i celami najpóêniej do 2015 r., chyba ˝e ustalono inaczej
w prawodawstwie wspólnotowym, w ramach
którego zosta∏y ustalone poszczególne obszary
chronione.
III. Je˝eli wi´cej ni˝ jeden z celów okreÊlonych w cz´Êci II odnosi si´ do danej jednolitej cz´Êci wód, stosuje si´ najbardziej rygorystyczny z celów.
IV. Mo˝na wyznaczyç jednolità cz´Êç wód powierzchniowych jako sztucznie lub silnie zmienionà, gdy
1) zmiany charakterystyk hydromorfologicznych tej
jednolitej cz´Êci wód, konieczne dla osiàgni´cia
dobrego stanu ekologicznego, mia∏yby zdecydowanie niekorzystny wp∏yw na
a) Êrodowisko,
b) ˝eglug´, w∏àczajàc urzàdzenia portowe, lub
rekreacj´,
c) dzia∏alnoÊç, do celów której woda jest magazynowana, takà jak: zaopatrzenie w wod´ do
picia, wytwarzanie energii elektrycznej lub nawadnianie,
d) regulacj´ wód, zapobieganie powodzi, odwadnianie ziemi lub
e) innà równie wa˝nà dzia∏alnoÊç cz∏owieka
zwiàzanà ze zrównowa˝onym rozwojem;
Poz. 1318
2) korzystne cele, którym s∏u˝à charakterystyki
sztucznej lub silnie zmienionej jednolitej cz´Êci
wód, nie mogà, ze wzgl´du na mo˝liwoÊci techniczne czy nieproporcjonalne koszty, byç osiàgni´te za pomocà innych dzia∏aƒ, znacznie korzystniejszych z punktu widzenia Êrodowiska naturalnego.
V. Nieprzekraczalne terminy ustalone w cz´Êci II mogà
byç przed∏u˝one w zwiàzku ze stopniowym osiàganiem celów w odniesieniu do jednolitej cz´Êci wód,
pod warunkiem ˝e nie zachodzi dalsze pogarszanie
si´ stanu zmienionej jednolitej cz´Êci wód, gdy
wszystkie z nast´pujàcych warunków sà spe∏nione
1) ka˝da niezb´dna poprawa stanu jednolitej cz´Êci
wód nie mo˝e byç w sposób racjonalny osiàgni´ta w okresie czasu wymienionym w cz´Êci II
ze wzgl´du na przynajmniej jednà z nast´pujàcych przyczyn
a) poprawa mo˝e byç osiàgni´ta w wymaganym
zakresie tylko na etapach przekraczajàcych
okreÊlony czas, z uwagi na mo˝liwoÊci techniczne,
b) zakoƒczenie dzia∏aƒ prowadzàcych do poprawy w danym czasie by∏oby nieproporcjonalnie kosztowne,
c) warunki naturalne nie pozwalajà na popraw´
stanu jednolitej cz´Êci wód w ustalonym czasie;
2) przed∏u˝enie terminu oraz przyczyny je uzasadniajàce sà szczegó∏owo okreÊlone i wyjaÊnione
w planie gospodarowania wodami na obszarze
dorzecza;
3) przed∏u˝enie jest ograniczone do maksymalnie
dwóch kolejnych uaktualnieƒ planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjàtkiem przypadków, w których warunki naturalne
uniemo˝liwiajà osiàgni´cie celów w tym okresie;
4) zestawienie dzia∏aƒ, które sà przewidywane jako
niezb´dne dla stopniowego przywracania jednolitej cz´Êci wód do wymaganego stanu w przed∏u˝onym terminie, przyczyny dla ka˝dego
znacznego opóênienia w uruchamianiu oraz
orientacyjny harmonogram ich wdro˝enia
uwzgl´dnia si´ w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.
VI. Mo˝na zmierzaç do osiàgni´cia mniej rygorystycznych celów Êrodowiskowych ni˝ wymagane w cz´Êci II, dla okreÊlonych jednolitych cz´Êci wód,
w przypadku gdy te jednolite cz´Êci wód sà w takim stopniu zmienione wskutek dzia∏alnoÊci cz∏owieka lub ich warunki naturalne sà takie, ˝e osià-
gni´cie tych celów by∏oby niemo˝liwe lub nieproporcjonalnie kosztowne, a nast´pujàce warunki sà
spe∏nione ∏àcznie
1) potrzeby w zakresie Êrodowiska naturalnego lub
spo∏eczno-ekonomiczne zaspokajane przez takà
dzia∏alnoÊç cz∏owieka nie mogà byç zaspokojone
za pomocà innych dzia∏aƒ, korzystniejszych
z punktu widzenia Êrodowiska i bez ponoszenia
nieproporcjonalnych kosztów;
2) dla wód powierzchniowych osiàga si´ najlepszy
z mo˝liwych stan ekologiczny i chemiczny przy
danych oddzia∏ywaniach, których nie mo˝na
by∏oby w racjonalny sposób uniknàç z powodu
natury dzia∏alnoÊci cz∏owieka czy zanieczyszczenia;
3) dla wód podziemnych, zachodzà mo˝liwie jak
najmniejsze zmiany dobrego stanu wód podziemnych, przy wp∏ywach, których nie mo˝na
by∏oby w racjonalny sposób uniknàç z powodu
natury dzia∏alnoÊci cz∏owieka czy zanieczyszczenia;
4) nie zachodzi dalsze pogorszenie stanu jednolitej
cz´Êci wód;
5) ustalenie mniej rygorystycznych celów Êrodowiskowych i powody ich ustalenia sà szczegó∏owo
wymienione w planie gospodarowania wodami
na obszarze dorzecza, a cele te poddawane sà
kontroli co szeÊç lat.
VII. Czasowe pogorszenie si´ stanu jednolitej cz´Êci
wód nie jest naruszeniem wymogów rozporzàdzenia, jeÊli jest ono wynikiem okolicznoÊci o charakterze naturalnym czy dzia∏ania si∏y wy˝szej, wyjàtkowych lub takich, których nie mo˝na by∏o w sposób racjonalny przewidzieç, w szczególnoÊci ekstremalnych zjawisk powodziowych i d∏ugotrwa∏ej
suszy, czy wynikiem okolicznoÊci powsta∏ych na
skutek nag∏ych zdarzeƒ, które nie mog∏y byç
w sposób racjonalny przewidziane, jeÊli spe∏nione
sà wszystkie nast´pujàce warunki
1) zosta∏y podj´te wszystkie mo˝liwe kroki, w celu
zapobie˝enia dalszemu pogarszaniu si´ stanu
wód i zagro˝eniu osiàgni´cia celów Êrodowiskowych rozporzàdzenia w innych jednolitych
cz´Êciach wód, których takie okolicznoÊci nie
dotyczà;
2) warunki, na jakich wyjàtkowe okolicznoÊci, lub
takie, których nie mo˝na racjonalnie przewidzieç, w∏àcznie z przyj´ciem w∏aÊciwych wskaêników, zawarte sà w planie gospodarowania
wodami na obszarze dorzecza;
3) dzia∏ania, jakie nale˝y podjàç w wyjàtkowych
okolicznoÊciach, sà w∏àczone do programu dzia-
Poz. 1318
∏aƒ i nie zagra˝ajà odtworzeniu jakoÊci jednolitej
cz´Êci wód po ustaniu tych okolicznoÊci;
4) skutki wyjàtkowych okolicznoÊci lub takich,
których nie mo˝na by∏o przewidzieç, podlegajà corocznemu przeglàdowi i, z zastrze˝eniem
dla przyczyn wymienionych w cz´Êci V pkt 1,
wszelkie mo˝liwe do zrealizowania dzia∏ania
sà podejmowane w jak najkrótszym czasie,
w celu przywrócenia jednolitej cz´Êci wód do
stanu sprzed zaistnienia skutków tych okolicznoÊci.
VIII. Przepisów nie narusza si´, w przypadku gdy
1) dobry stan wód podziemnych, dobry stan ekologiczny lub dobry potencja∏ ekologiczny nie zosta∏y osiàgni´te lub nie uda∏o si´ zapobiec pogarszaniu si´ stanu jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych bàdê podziemnych w wyniku
nowych zmian w charakterystyce fizycznej jednolitej cz´Êci wód powierzchniowych lub zmian
poziomu jednolitej cz´Êci wód podziemnych,
lub
2) nie uda∏o si´ zapobiec pogorszeniu si´ ze stanu
bardzo dobrego do dobrego jednolitej cz´Êci
wód powierzchniowych w wyniku nowych
form zrównowa˝onej dzia∏alnoÊci gospodarczej
cz∏owieka
3) i sà ∏àcznie spe∏nione nast´pujàce warunki
a) zosta∏y podj´te wszystkie mo˝liwe kroki
zmierzajàce do ograniczenia niekorzystnego
wp∏ywu na stan jednolitej cz´Êci wód,
b) przyczyny tych zmian lub modyfikacji sà
szczegó∏owo okreÊlone i wyjaÊnione w planie
gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, a cele podlegajà ocenie co szeÊç lat,
c) przyczyny tych zmian lub modyfikacji stanowià nadrz´dny interes spo∏eczny i/lub korzyÊci dla Êrodowiska naturalnego i dla spo∏eczeƒstwa p∏ynàce z osiàgni´cia celów wymienionych w cz´Êci II, sà mniejsze ni˝ korzyÊci dla zdrowia ludzi, utrzymania bezpieczeƒstwa ludzi lub zrównowa˝onego rozwoju, wynikajàce ze zmian lub modyfikacji,
oraz
d) korzystne cele, którym s∏u˝à te zmiany lub
modyfikacje jednolitej cz´Êci wód, nie mogà, ze wzgl´du na mo˝liwoÊci techniczne czy
nieproporcjonalne koszty, byç osiàgni´te za
pomocà innych dzia∏aƒ, znacznie korzystniejszych z punktu widzenia Êrodowiska naturalnego.
Warszawa, dnia 3 czerwca 2004 r.
Nr 126
TREÂå
Poz.
ROZPORZÑDZENIA
1318 — Ministra Ârodowiska z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu i trybu opracowywania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy oraz warunków korzystania z wód regionu wodnego . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8845
1319 — Ministra Zdrowia z dnia 16 kwietnia 2004 r. w sprawie specjalizacji i uzyskiwania tytu∏u
specjalisty przez diagnostów laboratoryjnych . . . . . . . . . . . . . 8935
1318
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1)
z dnia 28 kwietnia 2004 r.
w sprawie zakresu i trybu opracowywania planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy
oraz warunków korzystania z wód regionu wodnego
Na podstawie art. 121 ustawy z dnia 18 lipca
2001 r. — Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229,
z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje