Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 maja 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie medycyny pracy

W celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków związanych

ze środowiskiem pracy i sposobem jej wykonywania, a także w celu sprawowania profilaktycznej

opieki zdrowotnej nad pracującymi tworzy się służbę medycyny pracy.

1.

Zadania służby medycyny pracy wykonują: lekarze, pielęgniarki, psycholodzy i inne

osoby o kwalifikacjach zawodowych niezbędnych do wykonywania wielodyscyplinarnych

zadań tej służby.

2.

Jednostkami organizacyjnymi służby medycyny pracy są

1)

jednostki podstawowe

a)

zakłady opieki zdrowotnej tworzone i utrzymywane w celu sprawowania profilaktycznej

opieki zdrowotnej nad pracującymi,

b)

jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej wydzielone w celu realizacji profilaktycznej

opieki zdrowotnej nad pracującymi,

c)

lekarze wykonujący indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę

lekarską lub wykonujący zawód w formie grupowej praktyki lekarskiej

- zwane dalej „podstawowymi jednostkami służby medycyny pracy”;

2)

wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.

3.

Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie

1)

pielęgniarki wykonujące indywidualną praktykę pielęgniarską, indywidualną specjalistyczną

praktykę pielęgniarską, grupową praktykę pielęgniarską, z wyłączeniem zadań, o których

mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a-e, g i h oraz pkt 3;

2)

psycholodzy oraz osoby o kwalifikacjach, o których mowa w ust. 1, w ramach prowadzonej

działalności gospodarczej.

4.

Zadania służby medycyny pracy realizują, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie,

także jednostki badawczo-rozwojowe i jednostki organizacyjne uczelni medycznych, prowadzące

działalność w dziedzinie medycyny pracy.

Osoby realizujące zadania służby medycyny pracy przy wykonywaniu czynności zawodowych

są niezależne od pracodawców, pracowników i ich przedstawicieli oraz innych podmiotów,

na których zlecenie realizują zadania tej służby.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Ilekroć w ustawie jest mowa o

1)

profilaktycznej opiece zdrowotnej - należy przez to rozumieć ogół działań zapobiegających

powstawaniu i szerzeniu się niekorzystnych skutków zdrowotnych, które w sposób bezpośredni

lub pośredni mają związek z warunkami albo charakterem pracy;

2)

pracującym - należy przez to rozumieć osoby wymienione w art. 5 ust. 1 i 3;

3)

pracodawcy - należy przez to rozumieć jednostkę organizacyjną, choćby nie posiadała

osobowości prawnej, a także osobę fizyczną - jeżeli podmioty te zatrudniają pracowników

- lub będący odpowiednikiem pracodawcy podmiot stosunku służbowego;

4)

ryzyku zawodowym - należy przez to rozumieć możliwość wystąpienia niepożądanych, związanych

z wykonywaną pracą zdarzeń powodujących straty, w szczególności niekorzystnych skutków

zdrowotnych będących wynikiem zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy

lub związanych ze sposobem wykonywania pracy;

4a)

(uchylony);

5)

ustawie o zakładach opieki zdrowotnej - należy przez to rozumieć ustawę z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej

(Dz. U. Nr 91, poz. 408, z 1992 r. Nr 63, poz. 315, z 1994 r. Nr 121, poz. 591, z 1995 r. Nr 138, poz. 682, z 1996 r. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661, Nr 121, poz. 769 i Nr 158, poz. 1041, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 117, poz. 756 i Nr 162, poz. 1115, z 1999 r. Nr 28, poz. 255 i 256 i Nr 84, poz. 935, z 2000 r. Nr 3, poz. 28, Nr 12, poz. 136, Nr 43, poz. 489, Nr 84, poz. 948, Nr 114, poz. 1193 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 45, Nr 88, poz. 961, Nr 100, poz. 1083, Nr 111, poz. 1193, Nr 113, poz. 1207, Nr 126, poz. 1382, 1383i 1384 i Nr 128, poz. 1407, z 2002 r. Nr 113, poz. 984 oraz z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 124, poz. 1151 i 1152, Nr 171, poz. 1663, Nr 213, poz. 2081 i Nr 223, poz. 2215).

1.

Służba medycyny pracy realizuje zadania określone w ustawie w odniesieniu do

1)

pracowników;

2)

osób pozostających w stosunku służbowym;

3)

osób wykonujących pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą;

3a)

(uchylony);

4

kandydatów do szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych lub wyższych, uczniów tych

szkół oraz studentów, którzy w trakcie praktycznej nauki zawodu są narażeni na działanie

czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia;

5)

uczestników studiów doktoranckich, którzy w trakcie studiów są narażeni na działanie

czynników szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych dla zdrowia;

6)

osób świadczących pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładach karnych,

przebywania w aresztach śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia

wolności.

2.

Obowiązek objęcia profilaktyczną opieką zdrowotną spoczywa na

1)

pracodawcach - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 1-3;

2)

szkole lub szkole wyższej - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 4;

3)

jednostce uprawnionej do prowadzenia studiów doktoranckich - w odniesieniu do osób

wymienionych w ust. 1 pkt 5;

4)

podmiocie zatrudniającym - w odniesieniu do osób wymienionych w ust. 1 pkt 6.

2a.

(uchylony).

3.

Profilaktyczną opieką zdrowotną służby medycyny pracy obejmuje się, na ich wniosek

1)

osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek i osoby z nimi współpracujące;

2)

osoby wykonujące pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, z wyjątkiem osób wymienionych

w ust. 1 pkt 3;

3)

rolników indywidualnych i pracujących z nimi domowników oraz członków spółdzielni

produkcji rolnej;

4)

byłych pracowników oraz osoby, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek

pracy, a także osoby, które pozostawały w stosunku służbowym.

4.

(uchylony).

1.

Służba medycyny pracy jest właściwa do realizowania zadań z zakresu

1)

ograniczania szkodliwego wpływu pracy na zdrowie, w szczególności przez

a)

rozpoznawanie i ocenę czynników występujących w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania

pracy, mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,

b)

rozpoznawanie i ocenę ryzyka zawodowego w środowisku pracy oraz informowanie pracodawców

i pracujących o możliwości wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych będących

jego następstwem,

c)

udzielanie pracodawcom i pracującym porad w zakresie organizacji pracy, ergonomii,

fizjologii i psychologii pracy;

2)

sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, w szczególności przez

a)

wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy,

b)

orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,

c)

ocenę możliwości wykonywania pracy lub pobierania nauki uwzględniającą stan zdrowia

i zagrożenia występujące w miejscu pracy lub nauki,

d

prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie

patologii zawodowej,

e)

prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na choroby zawodowe lut) inne

choroby związane z wykonywaną pracą,

f

wykonywanie szczepień ochronnych, o których mowa w art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach

(Dz. U. Nr 126, poz. 1384, z 2003 r. Nr 45, poz. 391 i Nr 199, poz. 1938 oraz z 2004 r. Nr 96, poz. 959),

g)

monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka,

a zwłaszcza osób wykonujących pracę w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych,

młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych,

h)

wykonywanie badań umożliwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób

związanych z wykonywaną pracą;

3)

prowadzenia ambulatoryjnej rehabilitacji leczniczej, uzasadnionej stwierdzoną patologią

zawodową;

4)

organizowania i udzielania pierwszej pomocy medycznej w nagłych zachorowaniach i wypadkach,

które wystąpiły w miejscu pracy, służby lub pobierania nauki;

5)

inicjowania i realizowania promocji zdrowia, a zwłaszcza profilaktycznych programów

prozdrowotnych, wynikających z oceny stanu zdrowia pracujących;

6)

inicjowania działań pracodawców na rzecz ochrony zdrowia pracowników i udzielania

pomocy w ich realizacji, a w szczególności w zakresie

a)

informowania pracowników o zasadach zmniejszania ryzyka zawodowego,

b)

wdrażania zasad profilaktyki zdrowotnej u pracowników należących do grup szczególnego

ryzyka,

c)

tworzenia warunków do prowadzenia rehabilitacji zawodowej,

d)

wdrażania programów promocji zdrowia,

e)

organizowania pierwszej pomocy przedmedycznej;

7)

prowadzenia analiz stanu zdrowia pracowników, a zwłaszcza występowania chorób zawodowych

i ich przyczyn oraz przyczyn wypadków przy pracy;

8)

gromadzenia, przechowywania i przetwarzania informacji o narażeniu zawodowym, ryzyku

zawodowym i stanie zdrowia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną;

9)

(uchylony).

2

W stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie innej niż stosunek pracy służba

medycyny pracy wykonuje zadania określone w ust. 1.

3.

W stosunku do osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 służba medycyny pracy wykonuje

zadania określone w ust. 1 pkt 2 lit. c oraz - odpowiednio - w pkt 3-8.

4.

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia

5

Minister właściwy do spraw zdrowia

6.

Minister właściwy do spraw zdrowia

7.

(uchylony).

1.

Służba medycyny pracy, wykonując swoje zadania, współdziała z

1)

pracodawcami i ich organizacjami;

2)

pracownikami i ich przedstawicielami, a zwłaszcza ze związkami zawodowymi;

3)

lekarzami udzielającymi pracującym świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej;

4)

Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i Pełnomocnikiem

Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności

oraz Narodowym Funduszem Zdrowia;

5)

Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną oraz innymi organami nadzoru

i kontroli warunków pracy;

6)

jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi oraz innymi organizacjami i instytucjami,

których działalność służy ochronie zdrowia pracujących.

2.

Współdziałanie z pracodawcami i ich organizacjami oraz z pracownikami i ich przedstawicielami

polega w szczególności na

1)

bieżącej wzajemnej wymianie informacji o zagrożeniach zdrowia występujących na stanowiskach

pracy i przedstawianiu wniosków zmierzających do ich ograniczenia lub likwidacji;

2)

uczestniczeniu w inicjatywach prozdrowotnych na rzecz pracujących, zwłaszcza dotyczących

realizacji programów promocji zdrowia;

3)

dokonywaniu wyboru form opieki zdrowotnej i programów ich wdrażania, odpowiednich

do rodzaju zakładu pracy i występujących w nim zagrożeń zawodowych.

3.

Współdziałanie z lekarzami, o których mowa w ust. 1 pkt 3, polega w szczególności

na wymianie informacji o stanie zdrowia pracujących objętych ich opieką, zwłaszcza

o stanach chorobowych mogących mieć związek z zagrożeniami zawodowymi lub sposobem

wykonywania pracy.

4.

Współdziałanie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,

Pełnomocnikiem Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, zespołami do spraw orzekania

o niepełnosprawności oraz Narodowym Funduszem Zdrowia polega w szczególności na wykonywaniu

przez służbę medycyny pracy świadczeń zdrowotnych na podstawie zawartej umowy dla

podmiotów realizujących zadania w zakresie orzecznictwa w sprawie niezdolności do

pracy i potrzebie przeprowadzenia rehabilitacji zawodowej, warunkujących prawo do

świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia społecznego rolników, orzecznictwa,

o którym mowa w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu

osób niepełnosprawnych, a także świadczeń zdrowotnych z zakresu patologii zawodowej.

5.

W ramach współdziałania z Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną

oraz innymi organami nadzoru i kontroli warunków pracy

1)

jednostki służby medycyny pracy informują właściwą inspekcję o zagrożeniach dla zdrowia

stwierdzonych w miejscu wykonywania pracy i o przypadkach naruszania przez pracodawcę

obowiązków w zakresie ochrony zdrowia pracowników, wynikających z Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;

2)

właściwe inspekcje i inne organy informują odpowiednie jednostki służby medycyny pracy

o wynikach kontroli pracodawców w sprawach mających wpływ na ochronę zdrowia pracowników.

6.

Współdziałanie z jednostkami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi oraz innymi organizacjami

i instytucjami, których działalność służy ochronie zdrowia pracujących, obejmuje w

szczególności, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, udział w pracach naukowo-badawczych,

zjazdach i sympozjach naukowych, przekazywanie informacji naukowych, udział w szkoleniu

podyplomowym oraz w konsultacjach przy formułowaniu programów nauczania i doskonalenia

zawodowego.

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw zdrowia

1.

Do wykonywania zadań służby medycyny pracy w zakresie przeprowadzania badań wstępnych,

okresowych i kontrolnych oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami,

niezbędnej z uwagi na warunki pracy, uprawnieni są lekarze spełniający dodatkowe wymagania

kwalifikacyjne, określone w trybie art. 229 § 8 pkt 4 Kodeksu pracy.

2.

Dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w ust. 1, obowiązują również lekarzy

wykonujących zadania służby medycyny pracy określone w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c.

3.

Minister właściwy do spraw zdrowia

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia

1

Podjęcie oraz zakończenie działalności lekarza lub pielęgniarki w zakresie profilaktycznej

opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia we właściwym ze względu na miejsce

jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.

2

Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy lub pielęgniarka, o

której mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.

3

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, informacje, które

powinno zawierać zgłoszenie podjęcia lub zakończenia działalności lekarza lub pielęgniarki

wykonujących zadania z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi,

i tryb przekazywania tych zgłoszeń.

1.

Jednostka służby medycyny pracy prowadzi dokumentację medyczną osób objętych zakresem

jej działania.

2

Obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej obejmuje również pielęgniarkę, o której

mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1.

3.

Dane zawarte w dokumentacji medycznej są objęte tajemnicą zawodową i służbową. Dane

te mogą być udostępniane wyłącznie podmiotom określonym w art. 19 oraz podmiotom określonym

w odrębnych przepisach.

4.

Minister właściwy do spraw zdrowia

1.

Badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników oraz inne świadczenia zdrowotne

są wykonywane na podstawie umowy zawartej przez podmiot obowiązany do ich zapewnienia,

w myśl art. 5 ust. 2, zwany dalej „zleceniodawcą”, z podstawową jednostką służby medycyny

pracy, zwaną dalej „zleceniobiorcą”.

2.

Umowa powinna określać w szczególności

1)

strony umowy oraz osoby objęte świadczeniami z tytułu umowy;

2)

zakres opieki zdrowotnej, który w odniesieniu do pracowników powinien obejmować co

najmniej te rodzaje świadczeń, do których zapewnienia zleceniodawca jest obowiązany

na podstawie Kodeksu pracy, niniejszej ustawy i przepisów wydanych na ich podstawie;

3)

warunki i sposób udzielania świadczeń zdrowotnych, a w szczególności: sposób rejestracji

osób objętych umową, organizację udzielania świadczeń, tryb przekazywania zaświadczeń

lekarskich o zdolności do pracy bądź nauki oraz sposób podania tych informacji do

wiadomości zainteresowanych;

4)

sposób kontrolowania przez zleceniodawcę wykonywania postanowień umowy;

5)

obowiązki zleceniodawcy wobec zleceniobiorcy dotyczące

a)

przekazywania informacji o występowaniu czynników szkodliwych dla zdrowia lub warunków

uciążliwych wraz z aktualnymi wynikami badań i pomiarów tych czynników,

b)

zapewnienia udziału w komisji bezpieczeństwa i higieny pracy działającej na terenie

zakładu pracy,

c)

zapewnienia możliwości przeglądu stanowisk pracy w celu dokonania oceny warunków pracy,

d)

udostępniania dokumentacji wyników kontroli warunków pracy, w części odnoszącej się

do ochrony zdrowia;

6)

wysokość należności, sposób jej ustalania, terminy płatności oraz tryb rozliczeń finansowych;

7)

dopuszczalność zlecania osobom trzecim przez zleceniobiorcę niektórych obowiązków

wynikających z umowy, zgodnie z art. 14;

8)

okres, na który została zawarta umowa, z tym że okres ten nie może być krótszy niż

rok;

9)

sposób rozwiązywania umowy za wypowiedzeniem i przypadki stanowiące podstawę rozwiązywania

umowy ze skutkiem natychmiastowym;

10)

tryb rozstrzygania sporów związanych z realizacją i rozliczeniem finansowym umowy,

zwłaszcza w przypadku uchybień stwierdzonych w trybie określonym w art. 18 ust. 2

pkt 2.

3

Realizacja zadań służby medycyny pracy, określonych w trybie art. 9 ust. 4, przez

osoby, o których mowa w art. 2 ust. 3, następuje na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą.

Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Zleceniodawca, działając w porozumieniu z przedstawicielami pracowników, ma prawo

wyboru podstawowej jednostki służby medycyny pracy.

1

Podstawowa jednostka służby medycyny pracy może zlecić, na podstawie umowy, wykonywanie

niektórych świadczeń, w szczególności badań diagnostycznych i specjalistycznych konsultacji

lekarskich, zakładom opieki zdrowotnej lub podmiotom uprawnionym do wykonywania tych

świadczeń na podstawie odrębnych przepisów.

2.

Koszty zleceń, o których mowa w ust. 1, obciążają podstawową jednostkę służby medycyny

pracy.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z tym że

1)

art. 1 pkt 9 wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r.,

2)

art. 1 pkt 12 wchodzi w życie z dniem 10 listopada 2002 r.,

3)

(uchylony).

1

Samorząd województwa tworzy i utrzymuje wojewódzki ośrodek medycyny pracy.

2.

Kierownikiem wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy jest lekarz specjalista w dziedzinie

medycyny pracy lub medycyny przemysłowej.

(uchylony).

Do zadań wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy należy w szczególności

1)

udzielanie konsultacji podstawowym jednostkom służby medycyny pracy;

2)

wykonywanie kontroli podstawowych jednostek służby medycyny pracy i osób realizujących

zadania tej służby poza zakładami opieki zdrowotnej, w zakresie i w sposób określony

w ustawie;

3)

prowadzenie podyplomowego kształcenia z zakresu medycyny pracy, z wyjątkiem tych form,

które z mocy odrębnych przepisów są zastrzeżone do kompetencji innych jednostek;

4)

prowadzenie działalności diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie chorób zawodowych;

5)

rozpatrywanie odwołań od orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w

Kodeksie pracy;

6)

programowanie i realizacja działań z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia;

7)

udzielanie konsultacji i opiniowanie spraw dotyczących organizacji i funkcjonowania

opieki zdrowotnej nad pracującymi oraz innych spraw związanych z ochroną zdrowia pracujących;

8)

prowadzenie rejestrów zgłoszeń, o których mowa w art. 10;

9)

udzielanie świadczeń zdrowotnych, w zakresie i na zasadach określonych w art. 12,

niezbędnych do prowadzenia specjalizacji z medycyny pracy;

10)

udzielanie świadczeń zdrowotnych na zlecenie jednostek podstawowych służby medycyny

pracy w zakresie i na zasadach określonych w art. 14;

11)

przyjmowanie, gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie dokumentacji służby medycyny

pracy, przekazanej w związku z likwidacją jednostek organizacyjnych tej służby;

12)

gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie informacji zawartych w rejestrach, o których

mowa w art. 10, oraz dokumentacji z kontroli jednostek podstawowych służby medycyny

pracy zarejestrowanych na terenie województwa;

13)

okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji.

1

Kontrola, o której mowa w art. 17 pkt 2, obejmuje tryb, zakres i jakość udzielanych

świadczeń zdrowotnych oraz sprawowania opieki zdrowotnej określonych w ustawie.

2

Na podstawie przeprowadzonej kontroli kierownik wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy

1)

kieruje do podstawowej jednostki służby medycyny pracy wystąpienie pokontrolne, w

którym wskazuje źródła i przyczyny nieprawidłowości oraz przedstawia wnioski dotyczące

usunięcia nieprawidłowości, a także określa termin powiadomienia o wykonaniu zaleceń

zawartych we wnioskach lub o przyczynach ich niewypełnienia;

2)

w razie stwierdzenia istotnych uchybień dotyczących trybu, zakresu i jakości udzielanych

świadczeń zdrowotnych kieruje do zleceniodawcy wniosek o zastosowanie wobec zleceniobiorcy

rygorów przewidzianych w umowie, a do właściwego terytorialnie okręgowego rzecznika

odpowiedzialności zawodowej okręgowej izby lekarskiej lub okręgowej izby pielęgniarek

i położnych - wniosek o wszczęcie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej.

Pracownicy wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, uprawnieni do wykonywania kontroli,

mają prawo żądać

1)

niezbędnych informacji i udostępnienia dokumentacji, z tym że dokumentacja medyczna

może być udostępniona tylko osobom wykonującym odpowiedni zawód medyczny;

2)

dostępu do stanowisk pracy w celu zweryfikowania ich oceny dokonanej przez jednostkę

podstawową lub podmiot kontrolowany.

1.

Kontrolę jakości udzielanych świadczeń zdrowotnych w wojewódzkich ośrodkach medycyny

pracy oraz kontrolę realizacji zadań, o których mowa w art. 17, przeprowadzają, na

zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia, jednostki, o których mowa w art. 2

ust. 4.

2.

Przepisy ust. 1 oraz art. 18 i 19 nie naruszają przepisów o kontroli zakładów opieki

zdrowotnej oraz przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza lub przepisów o wykonywaniu

zawodu pielęgniarki i położnej.

Jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 4

1)

w zakresie zadań służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit.

b-d

a)

uczestniczą w orzekaniu w sprawach chorób zawodowych w zakresie uregulowanym w odrębnych

przepisach,

b)

uczestniczą w orzekaniu dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy w przypadkach zakwestionowania treści zaświadczenia lekarskiego wydanego przez lekarza

zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy;

2)

prowadzą, na podstawie odrębnych przepisów, kształcenie przeddyplomowe i podyplomowe

w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii

pracy;

3)

inicjują, opracowują i prowadzą, w tym również na zlecenie ministra właściwego do

spraw zdrowia, programy prewencji zagrożeń zdrowia wynikających z wpływu niekorzystnych

warunków środowiska pracy i sposobu wykonywania pracy, w szczególności ujawnianych

w drodze badań epidemiologicznych;

4)

wspomagają jednostki organizacyjne służby medycyny pracy działalnością konsultacyjną

w zakresie medycyny pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy, ergonomii i psychologii

pracy oraz wykonują ekspertyzy, zwłaszcza w sytuacji wystąpienia nowych problemów

dotyczących zdrowia pracujących.

1.

Ze środków budżetu samorządu województwa finansuje się

1)

zadania służby medycyny pracy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d i e oraz

pkt 3 i 4, a także w art. 20a pkt 1 lit. b;

2)

zadania służby medycyny pracy, wykonywane zgodnie z art. 6 ust. 3;

3)

profilaktyczną opiekę zdrowotną sprawowaną w odniesieniu do osób świadczących pracę

w czasie odbywania kary pozbawienia wolności w zakładach karnych, przebywania w aresztach

śledczych lub wykonujących pracę w ramach kary ograniczenia wolności, jeżeli obowiązek

objęcia profilaktyką nie spoczywa na pracodawcy;

4)

działalność wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy obejmującą realizację zadań, o których

mowa w art. 17 pkt 1-8, 11 i 12;

5)

działalność profilaktyczną wynikającą z programów zapobiegania i zwalczania określonych

chorób oraz programów promocji zdrowia ustalonych przez samorząd województwa;

6)

okresowe badania lekarskie realizowane w trybie art. 229 § 5 Kodeksu pracy, w przypadku gdy podmiot, który zatrudniał pracownika, uległ likwidacji, z wyłączeniem

badań wykonywanych w trybie art. 7a ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających

azbest

(Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20, Nr 96, poz. 959 i Nr 120, poz. 1252).

2.

Z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia,

mogą być finansowane w całości lub w części programy prewencji zagrożeń zdrowia, o

których mowa w art. 20a pkt 3.

Pracodawcy

1)

ponoszą koszty przeprowadzanych badań wstępnych, okresowych i kontrolnych oraz profilaktycznej

opieki zdrowotnej niezbędnej ze względu na warunki pracy, na zasadach określonych

w Kodeksie pracy oraz przepisach wydanych na jego podstawie;

2)

finansują wybrane przez siebie świadczenia zdrowotne z zakresu profilaktycznej opieki

zdrowotnej, należące do zadań służby medycyny pracy określonych w art. 6 ust. 1.

(uchylony).

Ze środków własnych finansują profilaktyczną opiekę zdrowotną sprawowaną przez służbę

medycyny pracy

1)

osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek i osoby z nimi współpracujące;

2)

rolnicy indywidualni i pracujący z nimi domownicy oraz członkowie spółdzielni produkcji

rolnej, z wyjątkiem orzecznictwa dotyczącego rolniczych chorób zawodowych, którego

finansowanie następuje na zasadach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym

rolników;

3)

byli pracownicy oraz osoby, które wykonywały pracę na innej podstawie niż stosunek

pracy, lub osoby, które pozostawały w stosunku służbowym, o ile w odrębnych przepisach

nie wskazano innego sposobu finansowania.

Do jednostek organizacyjnych służby medycyny pracy będących zakładami opieki zdrowotnej,

w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy ustawy o zakładach opieki

zdrowotnej.

1.

Rady nadzorcze wojewódzkich ośrodków medycyny pracy prowadzących działalność w dniu

wejścia w życie ustawy, w terminie 3 miesięcy od tego dnia, dostosują statuty ośrodków

do warunków ich funkcjonowania określonych w ustawie i przedstawią je do zatwierdzenia

właściwym wojewodom.

2.

Jeżeli na obszarze województwa nie utworzono wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy,

wojewoda utworzy taki ośrodek lub zawrze porozumienie w sprawie utworzenia międzywojewódzkiego

ośrodka medycyny pracy, zgodnie z art. 16, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w

życie ustawy.

3.

Kierownicy wojewódzkich ośrodków medycyny pracy prowadzących działalność w dniu wejścia

w życie ustawy, niespełniający warunku określonego w art. 15 ust. 2, mogą pełnić tę

funkcję do zakończenia okresu, na jaki zostali powołani, nie dłużej jednak niż przez

2 lata od dnia wejścia w życie ustawy.

(pominięty).

1.

Podmioty, o których mowa w art. 10, prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy działalność

z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej, dokonają jej zgłoszenia w terminie 2

miesięcy od tego dnia w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy właściwym ze względu na

miejsce wykonywania tej działalności.

2.

W razie braku wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, zgłoszenie, o którym mowa w ust.

1, powinno zostać dokonane w terminie 2 miesięcy od dnia utworzenia wojewódzkiego

lub międzywojewódzkiego ośrodka.

(pominięty).

1

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, Minister Sprawiedliwości

oraz „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” tworzą i utrzymują w jednostkach sobie

podległych służby wykonujące zadania odpowiednie do zadań służby medycyny pracy.

2

Ministrowie, o których mowa w ust. 1, a w stosunku do jednostek tworzonych i utrzymywanych

przez „Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna” - minister właściwy do spraw transportu,

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia

1)

szczegółowe zasady tworzenia i organizacji służb wykonujących zadania odpowiednie

do zadań służby medycyny pracy;

2)

kwalifikacje zawodowe pracowników realizujących te zadania;

3)

szczegółowe zasady kontroli tych służb.

Ustawa nie narusza przepisów o orzecznictwie lekarskim, a w szczególności przepisów

o orzecznictwie w sprawie niezdolności do pracy, warunkującej prawo do świadczeń z

ubezpieczenia społecznego i z ubezpieczenia społecznego rolników, oraz o orzecznictwie,

o których mowa w przepisach o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych.

Traci moc ustawa z dnia 15 grudnia 1951 r. o włączeniu organizacji lecznictwa pracowniczego

do państwowej administracji służby zdrowia

(Dz. U. Nr 67, poz. 466).

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

art. 1 pkt 39 lit. a) i b) i art. 23, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia z mocą

od dnia 1 września 2001 r.,

2)

art. 1 pkt 50 lit. d), pkt 54 lit. a), c) i h), art. 2 pkt 9 oraz art. 3 pkt 23, które

wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.,

3)

art. 6 i 13, które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2003 r.,

4)

art. 5 i 9, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2002 r.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z tym że

1)

(uchylony),

2

art. 10 ust. 3, art. 28 ust. 2-4, art. 30 oraz art. 48 ust. 1 w zakresie wprowadzania

zasad systemu HACCP obowiązują od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa

w Unii Europejskiej.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem

1)

rozdziału 7, art. 65-67, art. 70, które wchodzą w życie w terminie, o którym mowa

w art. 8 ust. 3,

2)

art. 69 pkt 10, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2000 r.,

3)

art. 69 pkt 9 i pkt 21 oraz art. 74, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.,

4)

art. 71, który wchodzi w życie w terminie, o którym mowa w art. 8 ust. 3, jednak nie

wcześniej niż dnia 2 stycznia 2001 r.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., z tym że art. 33 ust. 1 pkt 1,

art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 55, art. 69 pkt 5, art. 97, art. 98, art. 99 i art. 100

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., z wyjątkiem art. 26, art. 128 pkt

2, art. 139 pkt 1 i 10, art. 145 ust. 2 i 4, art. 146 ust. 2 i 4 oraz art. 147 ust.

2 i 3, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, i art. 34 pkt 1, art. 36 pkt 23,

art. 48 pkt 1 i 3, art. 84, art. 97 pkt 1-3, 5-10 i 12-36 oraz art. 139 pkt 9 lit.

a), które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2000 r.