Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze amoniakalnych instalacji chłodniczych w zakładach przetwórstwa rolno-spożywczego

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych

przy obs∏udze amoniakalnych instalacji ch∏odniczych

w zak∏adach przetwórstwa rolno-spo˝ywczego.

§ 6. Komor´ ch∏odniczà, w której utrzymywana jest

temperatura poni˝ej 5°C (278 K) wyposa˝a si´ w

1) instalacj´ sygnalizacyjnà z napisem w brzmieniu

„Uwaga — cz∏owiek w komorze”, wskazujàcà na

obecnoÊç w niej pracowników;

2) drzwi otwierane od wewnàtrz i z zewnàtrz.

§ 2. Prace przy obs∏udze amoniakalnych instalacji

ch∏odniczych w zak∏adach przetwórstwa rolno-spo˝ywczego zalicza si´ do prac szczególnie niebezpiecznych w rozumieniu ogólnych przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy.

§ 7. 1. Pomieszczenia maszynowni i aparatowni komór ch∏odniczych oraz drogi ewakuacyjne wyposa˝a

si´ w oÊwietlenie awaryjne z w∏asnym êród∏em zasilania, w∏àczajàcym si´ automatycznie w przypadku wy∏àczenia energii elektrycznej.

§ 3. Pracowników zatrudnionych przy obs∏udze

amoniakalnych instalacji ch∏odniczych zapoznaje si´ z

2. Punkty Êwietlne instalacji oÊwietlenia awaryjnego rozmieszcza si´ w sposób zapewniajàcy dostatecznà widocznoÊç przyrzàdów kontrolno-pomiarowych

i regulacyjnych oraz wyjÊç ewakuacyjnych z pomieszczeƒ ch∏odni.

1) ich schematem technicznym oraz usytuowaniem

g∏ównych zaworów odcinajàcych;

2) zasadami bezpieczeƒstwa

z uwzgl´dnieniem

i

higieny

pracy,

a) ratownictwa chemicznego i sposobów post´powania w razie awarii, w szczególnoÊci niekontrolowanego wycieku amoniaku lub po˝aru,

b) udzielania pierwszej pomocy, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem poparzeƒ lub zatrucia amoniakiem,

c) instrukcjà

— obs∏ugi technicznej instalacji,

— bezpieczeƒstwa po˝arowego.

§ 4. Na terenie zak∏adu pracy w dobrze widocznym

miejscu instaluje si´ wiatrowskaz.

§ 5. Zawory odcinajàce w amoniakalnej instalacji

ch∏odniczej znakuje si´ w sposób widoczny i trwa∏y.

———————

1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113,

poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239,

Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268,

z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538,

Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354,

Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805 oraz z 2002 r. Nr 74,

poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199,

poz. 1673 i Nr 200, poz.1679.

§ 8. 1. Maszynowni´ i aparatowni´ oraz inne pomieszczenia, w których zachodzi koniecznoÊç wymiany

powietrza, wyposa˝a si´ w system wentylacji ciàg∏ej

z co najmniej 3-krotnà wymianà powietrza w ciàgu godziny.

2. Maszynowni´ i aparatowni´, niezale˝nie od systemu, o którym mowa w ust. 1, wyposa˝a si´ w system

wentylacji awaryjnej, uruchamiany z zewnàtrz i od wewnàtrz, o wydajnoÊci zapewniajàcej co najmniej

10-krotnà wymian´ powietrza w ciàgu godziny.

§ 9. 1. Maszynowni´ i aparatowni´ wyposa˝onà

w aparatur´ umo˝liwiajàcà ciàg∏à kontrol´ st´˝eƒ amoniaku w powietrzu i sygnalizujàcà przekroczenie wartoÊci najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia oraz najwy˝szego dopuszczalnego st´˝enia chwilowego amoniaku

w powietrzu, wchodzàcà w sk∏ad amoniakalnej instalacji ch∏odniczej, dopuszcza si´ do eksploatacji bez sta∏ej

obs∏ugi.

2. Okresowe czynnoÊci zwiàzane z czyszczeniem

lub wymianà elementów instalacji, o której mowa

w ust. 1, w tym filtrów i zaworów, sà dokonywane przez

co najmniej dwóch pracowników.

§ 10. W maszynowni niewyposa˝onej w aparatur´,

o której mowa w § 9 ust. 1, spr´˝arki o wydajnoÊci przekraczajàcej 85 m3/h sà obs∏ugiwane przez dwóch pra-

cowników, z których jeden jest przeszkolony w zakresie

obs∏ugi i eksploatacji urzàdzeƒ ch∏odniczych.

§ 11. Przy stosowaniu spr´˝arek ch∏odzonych wodà

temperatura w maszynowni nie mo˝e byç ni˝sza ni˝

5°C (278 K).

§ 12. 1. Instalacje ch∏odnicze wyposa˝one w spr´˝arki o ∏àcznej wydajnoÊci przekraczajàcej 150 m3/h,

niezale˝nie od manometrów na stronie t∏ocznej i ssawnej spr´˝arek, wyposa˝a si´ w manometry na kolektorach strony t∏ocznej i ssawnej.

Poz. 902

§ 18. 1. Butle z amoniakiem przechowuje si´ w pozycji stojàcej w pomieszczeniu nieogrzewanym lub

pod wiatà oraz

1) oddziela si´ od butli z innymi gazami;

2) zaopatruje si´ w ko∏paki ochronne;

3) zabezpiecza si´ przed dost´pem osób trzecich.

2. Pomieszczenie lub wiat´, o których mowa

w ust. 1, oznacza si´ napisem w brzmieniu: „Uwaga —

butle z amoniakiem”.

2. Manometry na kolektorach strony t∏ocznej

i ssawnej umieszcza si´ w miejscu dobrze widocznym

dla obs∏ugi.

§ 19. 1. W przypadku niekontrolowanego wycieku

amoniaku

3. Na manometrach, na kolektorach strony t∏ocznej

i ssawnej, zaznacza si´ ich dopuszczalne ciÊnienie robocze.

2) odcina si´ dop∏yw amoniaku do tej cz´Êci instalacji, z której nastàpi∏ wyciek;

§ 13. Odolejanie urzàdzeƒ ch∏odniczych wykonuje

co najmniej dwóch pracowników.

§ 14. 1. Odpowietrzanie amoniakalnej instalacji

ch∏odniczej odbywa si´ automatycznie.

1) uruchamia si´ wentylacj´ awaryjnà;

3) przyst´puje si´ do neutralizacji par amoniaku przy

u˝yciu mg∏y wodnej lub preparatów chemicznych;

4) opró˝nia si´ uszkodzony odcinek instalacji z amoniaku, je˝eli jest to mo˝liwe w danej sytuacji;

5) powiadamia si´ pracodawc´.

2. Odpowietrzanie instalacji, o której mowa

w ust. 1, dokonuje si´ oddzielnie dla ka˝dego aparatu.

2. Z pomieszczeƒ ska˝onych lub zagro˝onych parami amoniaku ewakuuje si´ pracowników.

3. Instalacji, o której mowa w ust. 1, nie odpowietrza si´ bezpoÊrednio do atmosfery.

3. Ewakuacja pracowników z pomieszczeƒ, o których mowa w ust. 2, przebiega w miar´ mo˝liwoÊci

w stron´ przeciwnà do kierunku wiatru, a ze strefy ska˝onej tymi parami tak˝e poprzecznie do kierunku wiatru.

§ 15. W przypadku niemo˝liwoÊci przeprowadzenia

automatycznego odpowietrzenia instalacji, o której

mowa w § 14, odpowietrzenia dokonuje si´ r´cznie po

up∏ywie co najmniej 20 minut od chwili zatrzymania

pracy spr´˝arek.

§ 16. Usuwanie szronu z parowników odbywa si´

w sposób niepowodujàcy ich uszkodzenia.

§ 17. 1. Miejsce przetaczania amoniaku z cystern

do amoniakalnej instalacji ch∏odniczej wyposa˝a si´

w nie mniej ni˝ dwa hydranty po˝arowe o Êrednicy

52 mm, wyposa˝one w pràdownice wodne, umo˝liwiajàce wytworzenie mg∏y wodnej.

2. Przetaczanie amoniaku z butli lub cystern do instalacji, o której mowa w ust. 1, odbywa si´

1) przy u˝yciu rurociàgów stalowych;

2) przez specjalny zawór kolektora cieczowego.

3. Przetaczanie amoniaku, o którym mowa w ust. 2,

wykonuje co najmniej dwóch pracowników przeszkolonych w zakresie przetaczania amoniaku.

§ 20. W sàsiedztwie pomieszczeƒ, w których wystàpi∏ niekontrolowany wyciek amoniaku, niedopuszczalne jest u˝ywanie sprz´tu i urzàdzeƒ iskrzàcych lub wytwarzajàcych p∏omieƒ albo wysokà temperatur´.

§ 21. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.2)

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: A. Taƒski

———————

2) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-

niem Ministra Rolnictwa i Gospodarki ˚ywnoÊciowej z dnia

14 lutego 1995 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy obs∏udze i konserwacji amoniakalnych instalacji

ch∏odniczych (Dz. U. Nr 19, poz. 97), które utraci moc

z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia na

podstawie art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie

ustawy — Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

(Dz. U. Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 oraz

z 1998 r. Nr 66, poz. 431).

902

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

z dnia 12 maja 2003 r.

w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy obs∏udze amoniakalnych instalacji ch∏odniczych w zak∏adach

przetwórstwa rolno-spo˝ywczego

Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21,

poz. 94, z póên. zm1)) zarzàdza si´, co nast´puje