Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 maja 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla prostych zbiorników ciśnieniowych

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania oraz

wytwarzania prostych zbiorników ciÊnieniowych

produkowanych seryjnie;

2) warunki i tryb dokonywania oceny zgodnoÊci prostych zbiorników ciÊnieniowych produkowanych

seryjnie;

3) procedury oceny zgodnoÊci;

4) minimalne kryteria, jakie powinny byç uwzgl´dnione przy notyfikowaniu jednostek;

5) sposób oznakowania prostych zbiorników ciÊnieniowych produkowanych seryjnie;

6) wzór oznakowania CE.

§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

zbiorników

1) przeznaczonych do zastosowaƒ w technice jàdrowej, których awaria mo˝e spowodowaç emisj´ radioaktywnà;

2) stanowiàcych wyposa˝enie statków, w tym statków

powietrznych lub przeznaczonych do ich nap´du

lub rozruchu;

3) gaÊnic.

§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) „prosty zbiornik ciÊnieniowy” — produkowany seryjnie dowolny spawany, nieogrzewany p∏omie———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu

dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

(Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Rady 87/404/EWG z dnia 25 czerwca 1987 r.

w sprawie zbli˝enia prawa paƒstw cz∏onkowskich, dotyczàcego prostych zbiorników ciÊnieniowych, zmienionej dyrektywami Rady 90/488/EWG z dnia 17 wrzeÊnia 1990 r.

i 93/68/EWG z dnia 22 lipca 1993 r.

b) sk∏ada si´ z cz´Êci walcowej o przekroju ko∏owym, zamkni´tej dnami wypuk∏ymi skierowanymi wypuk∏oÊcià na zewnàtrz lub p∏askimi, przy

czym oÊ walca powinna pokrywaç si´ z osiami

symetrii den, lub z dwóch po∏àczonych den wypuk∏ych o wspólnej osi symetrii,

c) najwy˝sze ciÊnienie robocze zbiornika jest nie

wi´ksze ni˝ 30 barów, a iloczyn (PS x V) — ciÊnienia roboczego, oznaczonego symbolem „PS”,

wyra˝onego w barach, i pojemnoÊci zbiornika,

oznaczonej symbolem „V”, wyra˝onej w litrach,

jest nie wi´kszy ni˝ 10 000 barów x litr,

d) najni˝sza temperatura robocza zbiornika jest nie

ni˝sza ni˝ –50°C, a najwy˝sza temperatura robocza zbiornika jest nie wy˝sza ni˝ +300°C w przypadku zbiorników stalowych albo +100°C

w przypadku zbiorników z aluminium lub jego

stopów;

2) „ciÊnienie obliczeniowe”, oznaczone symbolem

„P” — nadciÊnienie przyj´te przez producenta i stosowane w celu okreÊlenia gruboÊci Êcianki elementów ciÊnieniowych, wyra˝one w barach;

3) „ciÊnienie robocze”, oznaczone symbolem „PS” —

najwy˝sze nadciÊnienie, które mo˝e powstaç

w normalnych warunkach pracy zbiornika, wyra˝one w barach;

4) „najni˝sza temperatura robocza”, oznaczona symbolem „Tmin” — najni˝sza ustalona temperatura

Êcianki zbiornika w normalnych warunkach jego

pracy, wyra˝ona w °C;

5) „najwy˝sza temperatura robocza”, oznaczona symbolem „Tmax” — najwy˝sza ustalona temperatura,

którà Êcianka zbiornika mo˝e osiàgnàç w normalnych warunkach jego pracy, wyra˝ona w °C;

6) „granica plastycznoÊci”, oznaczona symbolem

„RET” — wartoÊç w najwy˝szej temperaturze roboczej „Tmax”, wyra˝ona w N/mm2

a) górnej granicy plastycznoÊci, oznaczonej symbolem „ReH” i wyra˝onej w N/mm2, w przypadku materia∏u posiadajàcego górnà i dolnà granic´ plastycznoÊci, lub

b) umownej granicy plastycznoÊci przy wyd∏u˝eniu

trwa∏ym 0,2%, oznaczonej symbolem „Rp0,2”

i wyra˝onej w N/mm2, lub

c) umownej granicy plastycznoÊci przy wyd∏u˝eniu

trwa∏ym 1%, oznaczonej symbolem „Rp 1,0” i wyra˝onej w N/mm2, w przypadku aluminium niestopowego;

7) „typoszereg” — rodzina zbiorników ró˝niàcych si´

od prototypu Êrednicà, pod warunkiem spe∏nienia

wymagaƒ, o których mowa w § 16 ust. 4 i 5 albo

w ust. 6, lub d∏ugoÊcià cz´Êci walcowej, pod warunkiem ˝e, gdy

a) prototyp ma jedno dzwono lub wi´cej oraz dna,

warianty w typoszeregu powinny mieç co najmniej jedno dzwono,

b) prototyp ma tylko dwa dna wypuk∏e, warianty

w typoszeregu nie powinny mieƒ ˝adnego

dzwona

— przy czym zmiany d∏ugoÊci cz´Êci walcowej, powodujàce koniecznoÊç modyfikacji otworów kontrolnych lub w∏azowych, powinny byç uwidocznione na rysunku;

8) „partia zbiorników” — nie wi´cej ni˝ 3 000 zbiorników tego samego typu;

9) „produkcja seryjna” — produkcja wi´cej ni˝ jednego zbiornika tego samego typu, wytwarzanego

w danym okresie, w ciàg∏ym procesie produkcyjnym, na podstawie tego samego projektu i przy

stosowaniu tego samego procesu produkcyjnego;

10) „typ” — wzorzec wyrobu reprezentatywny dla

przewidywanej produkcji.

§ 4. Ustala si´ nast´pujàce kategorie prostych

zbiorników ciÊnieniowych produkowanych seryjnie,

zwanych dalej „zbiornikami”

1) kategori´ A — do której zalicza si´ zbiorniki, w których iloczyn ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci

zbiornika jest wi´kszy ni˝ 50 barów x litr; w kategorii A wyró˝nia si´ nast´pujàce kategorie

a) A1 — do której zalicza si´ zbiorniki, w których iloczyn ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci zbiornika

jest wi´kszy ni˝ 3 000 barów x litr,

b) A2 — do której zalicza si´ zbiorniki, w których iloczyn ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci zbiornika

jest wi´kszy ni˝ 200 barów x litr, ale nie wi´kszy

ni˝ 3 000 barów x litr,

c) A3 — do której zalicza si´ zbiorniki, w których iloczyn ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci zbiornika

jest wi´kszy ni˝ 50 barów x litr, ale nie wi´kszy

ni˝ 200 barów x litr;

2) kategori´ B — do której zalicza si´ zbiorniki, w których iloczyn ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci

zbiornika jest nie wi´kszy ni˝ 50 barów x litr.

§ 5. Zbiorniki mogà byç wprowadzane do obrotu

i oddawane do u˝ytku tylko wtedy, gdy przy prawid∏o-

Poz. 898

wym zainstalowaniu, konserwowaniu oraz u˝ytkowaniu zgodnym z przeznaczeniem nie b´dà stwarza∏y zagro˝enia dla bezpieczeƒstwa i zdrowia osób, zwierzàt

domowych lub mienia.

§ 6. 1. Zbiorniki kategorii A, o których mowa w § 4

pkt 1, wprowadzane do obrotu i oddawane do u˝ytku,

powinny spe∏niaç zasadnicze wymagania bezpieczeƒstwa okreÊlone w rozdziale 2.

2. Zbiorniki kategorii B, o których mowa w § 4

pkt 2, powinny byç wytwarzane zgodnie z uznanà

praktykà in˝ynierskà oraz oznaczone w sposób okreÊlony w § 38, bez umieszczania oznakowania CE, o którym

mowa w § 37.

§ 7. Zbiorniki, na których naniesiono oznakowanie

CE, przyjmuje si´ za zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

§ 8. W przypadku gdy producent podczas wytwarzania zbiornika nie zastosowa∏ norm zharmonizowanych dotyczàcych zbiorników albo zastosowa∏ je cz´Êciowo lub gdy takich norm nie ma, przyjmuje si´, ˝e

zbiornik zosta∏ wytworzony zgodnie z zasadniczymi

wymaganiami bezpieczeƒstwa i ochrony zdrowia, je˝eli po otrzymaniu certyfikatu badania typu WE, o którym

mowa w § 25 ust. 2, zgodnoÊç zbiornika z zatwierdzonym prototypem zosta∏a potwierdzona przez naniesienie oznakowania CE.

§ 9. 1. Je˝eli do zbiorników majà zastosowanie tak˝e odr´bne przepisy, które przewidujà umieszczenie

oznakowania CE, oznakowanie to mo˝e byç umieszczone pod warunkiem, ˝e zbiorniki spe∏niajà równie˝ wymagania okreÊlone w tych przepisach.

2. Je˝eli co najmniej jeden z przepisów, o których

mowa w ust. 1, pozwala producentowi, w okresie przejÊciowym okreÊlonym w tych przepisach, na wybór innych przepisów, oznakowanie CE powinno wskazywaç

zgodnoÊç zbiorników tylko z tymi przepisami, które zastosowa∏ producent zbiornika.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, podaje

si´ szczegó∏owe dane o zastosowanych przepisach

w do∏àczanych do zbiorników dokumentach, ostrze˝eniach lub instrukcjach, wymaganych przez te przepisy.

Rozdzia∏ 2

Zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeƒstwa

i ochrony zdrowia dotyczàce projektowania oraz wytwarzania zbiorników

§ 10. Materia∏y przeznaczone do wytwarzania zbiorników powinny byç dobrane zgodnie z przewidywanym zastosowaniem zbiornika i spe∏niaç wymagania,

o których mowa w § 11—14.

§ 11. 1. Materia∏y stosowane do wytwarzania elementów ciÊnieniowych powinny byç

1) spawalne;

2) plastyczne i odporne na obcià˝enia dynamiczne,

aby rozerwanie w najni˝szej temperaturze roboczej

nie powodowa∏o fragmentacji zbiornika lub kruchych p´kni´ç;

3) odporne na starzenie.

2. Materia∏y przeznaczone do wytwarzania zbiorników stalowych, oprócz wymagaƒ, o których mowa

w ust. 1, powinny spe∏niaç wymagania okreÊlone dla

stali jakoÊciowej niestopowej, okreÊlone w § 12 ust. 1.

3. Materia∏y przeznaczone do wytwarzania zbiorników aluminiowych lub ze stopów aluminium, oprócz

wymagaƒ, o których mowa w ust. 1, powinny spe∏niaç

wymagania okreÊlone dla aluminium niestopowego,

okreÊlone w § 13.

4. Wytwórca materia∏u do∏àcza do materia∏ów

przeznaczonych do wytwarzania zbiorników stalowych

i aluminiowych atest, o którym mowa w § 17 ust. 4

pkt 3.

§ 12. 1. Stale jakoÊciowe niestopowe przeznaczone

do wytwarzania zbiorników stalowych powinny

1) byç uspokojone i dostarczane w stanie normalizowanym lub równowa˝nym;

2) mieç zawartoÊç w´gla w wyrobie poni˝ej 0,25%,

siarki i fosforu poni˝ej 0,05% — dla ka˝dego z tych

sk∏adników.

2. Zbiorniki wykonane ze stali jakoÊciowej niestopowej powinny posiadaç nast´pujàce w∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowe

1) najwi´kszà wartoÊç wytrzyma∏oÊci na rozciàganie,

oznaczonà symbolem Rm max, mniejszà ni˝

580 N/mm2;

2) wyd∏u˝enie po zerwaniu, wyra˝one w %, oznaczone symbolem A przy Lo=5,65√So lub symbolem

A80 mm przy Lo=80 mm, spe∏niajàce nast´pujàce

warunki

a) je˝eli próbki sà pobrane równolegle do kierunku

walcowania

— dla gruboÊci ≥ 3 mm: A ≥ 22%,

— dla gruboÊci < 3 mm: A80 mm ≥ 17%,

b) je˝eli próbki sà pobrane poprzecznie do kierunku walcowania

— dla gruboÊci ≥ 3 mm: A ≥ 20%,

— dla gruboÊci < 3 mm: A80 mm ≥ 15%;

Poz. 898

ni˝sza od –10°C i gruboÊç Êcianki wynosi wi´cej ni˝

5 mm, nale˝y sprawdziç udarnoÊç.

§ 13. 1. Aluminium niestopowe, przeznaczone do

wytwarzania zbiorników aluminiowych, powinno zawieraç nie mniej ni˝ 99,5% czystego aluminium; stopy

aluminium nieutwardzajàce si´, przez starzenie powinny wykazywaç odpowiednià odpornoÊç na korozj´

mi´dzykrystalicznà w najwy˝szej temperaturze roboczej.

2. Aluminium niestopowe powinno

1) byç dostarczane w stanie wy˝arzonym;

2) posiadaç nast´pujàce w∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowe w wyrobie

a) najwi´kszà wytrzyma∏oÊç na rozciàganie, nie

wi´kszà ni˝ 350 N/mm2,

b) wyd∏u˝enie po zerwaniu

— A ≥ 16% — dla próbek pobranych równolegle

do kierunku walcowania,

— A ≥ 14% — dla próbek pobranych poprzecznie

do kierunku walcowania.

§ 14. 1. Materia∏y spawalnicze stosowane do wykonania spoin zbiornika lub na zbiorniku powinny byç odpowiednie do materia∏ów spawanych, o w∏aÊciwoÊciach zgodnych z w∏aÊciwoÊciami tych materia∏ów.

2. Elementy wp∏ywajàce na wytrzyma∏oÊç zbiornika, w szczególnoÊci Êruby, nakr´tki, powinny byç wykonane z materia∏ów, o których mowa w § 11—13, lub

innych rodzajów stali, aluminium lub odpowiednich

stopów aluminium zgodnych pod wzgl´dem w∏aÊciwoÊci z materia∏ami zastosowanymi do wytwarzania

elementów ciÊnieniowych.

3. Materia∏y inne ni˝ wymienione w § 11—13, stosowane do wykonania elementów wp∏ywajàcych na

wytrzyma∏oÊç zbiornika, powinny wykazywaç, w najni˝szej temperaturze roboczej, odpowiednie wyd∏u˝enie przy rozerwaniu i udarnoÊç.

4. Elementy nieciÊnieniowe zbiorników spawanych

powinny byç wykonane z materia∏ów o w∏aÊciwoÊciach zgodnych z materia∏ami elementów, z którymi

sà ∏àczone podczas spawania.

§ 15. 1. Producent, projektujàc zbiorniki, okreÊla ich

zastosowanie, przyjmujàc

1) najni˝szà temperatur´ roboczà, Tmin;

2) najwy˝szà temperatur´ roboczà, Tmax;

3) Êrednià udarnoÊç, oznaczonà symbolem KCV i wyra˝onà w J/cm2, w najni˝szej temperaturze roboczej, okreÊlonej na podstawie trzech próbek pobranych równolegle do kierunku walcowania, wynoszàcà nie mniej ni˝ 35 J/cm2. Najwy˝ej jeden wynik

z tych trzech prób mo˝e byç ni˝szy ni˝ 35 J/cm2, ale

nie ni˝szy ni˝ 25 J/cm2.

2. W przypadku przyj´cia najni˝szej temperatury

roboczej wy˝szej ni˝ –10°C, wymagania jakoÊciowe

w stosunku do materia∏ów powinny byç spe∏nione

w temperaturze –10°C.

3. W przypadku stali stosowanych do wytwarzania

zbiorników, których najni˝sza temperatura robocza jest

3. Producent, projektujàc zbiorniki, powinien zapewniç

3) najwy˝sze ciÊnienie robocze, PS.

1) mo˝liwoÊç ogl´dzin jego wn´trza oraz odwadniania;

2) zachowanie w∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowych

przez okres u˝ytkowania, zgodnie z zamierzonym

przeznaczeniem;

3) odpowiednie zabezpieczenie przed korozjà,

z uwzgl´dnieniem przewidywanego zastosowania

zbiorników.

4. Producent powinien zapewniç tak˝e, aby w przewidywanych warunkach u˝ytkowania

1) zbiorniki nie by∏y poddawane napr´˝eniom wp∏ywajàcym niekorzystnie na ich bezpiecznà prac´;

2) ciÊnienie wewnàtrz zbiorników nie przekracza∏o

trwale najwy˝szego ciÊnienia roboczego; dopuszcza si´ chwilowe przekroczenie ciÊnienia roboczego nie wi´cej ni˝ o 10%.

5. Z∏àcza obwodowe i wzd∏u˝ne powinny byç wykonane przy u˝yciu spoin z pe∏nym przetopem lub innych spoin zapewniajàcych równowa˝nà niezawodnoÊç z∏àcza. Dna wypuk∏e, z wyjàtkiem kulistych, powinny mieç cz´Êç walcowà.

Poz. 898

6. Stosujàc metod´ doÊwiadczalnà, gruboÊç Êcianki nale˝y ustaliç tak, aby w temperaturze otoczenia

zbiornik wytrzyma∏ ciÊnienie równe co najmniej pi´ciokrotnemu najwy˝szemu ciÊnieniu roboczemu, przy

trwa∏ym odkszta∏ceniu obwodowym nie wi´kszym ni˝

1%.

§ 17. 1. Zbiorniki powinny byç wytwarzane i poddawane kontroli podczas wytwarzania, zgodnie z dokumentacjà projektowo-wykonawczà.

2. Dokumentacja projektowo-wykonawcza zbiornika powinna zawieraç opis przyj´tych metod i czynnoÊci zapewniajàcych spe∏nienie zasadniczych wymagaƒ

lub norm zharmonizowanych, zastosowanych materia∏ów, procesów spawania oraz badaƒ i kontroli, które

b´dà wykonane, a tak˝e istotne szczegó∏y dotyczàce

konstrukcji zbiornika.

3. Do dokumentacji projektowo-wykonawczej nale˝y do∏àczyç szczegó∏owy rysunek wykonawczy danego

typu zbiornika oraz instrukcje, o których mowa w § 18.

4. W przypadku stosowania procedur oceny zgodnoÊci, o których mowa w § 25—34, do dokumentacji

projektowo-wykonawczej powinny byç do∏àczone

§ 16. 1. W przypadku zbiorników, w których iloczyn

ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci zbiornika jest nie

wi´kszy ni˝ 3 000 barów x litr, producent okreÊla gruboÊç ich Êcianek na podstawie jednej z metod, o których mowa w ust. 4—6.

1) protoko∏y uznania zastosowanych technologii spawania;

2. W przypadku zbiorników, w których iloczyn

ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci jest wi´kszy ni˝

3 000 barów x litr lub gdy najwy˝sza temperatura robocza przekracza + 100°C, gruboÊç Êcianek zbiorników

nale˝y okreÊliç, stosujàc metody, o których mowa

w ust. 4 i 5.

3) atest materia∏ów zastosowanych do wytwarzania

cz´Êci i zespo∏ów wp∏ywajàcych na wytrzyma∏oÊç

zbiornika;

3. Rzeczywista gruboÊç Êcianek cz´Êci walcowej

i den zbiorników wykonanych ze stali powinna wynosiç co najmniej 2 mm, a z aluminium lub stopów aluminium co najmniej 3 mm.

5. Atest, o którym mowa w ust. 4 pkt 3, jest dokumentem, w którym producent poÊwiadcza, ˝e dostarczone wyroby spe∏niajà wymagania okreÊlone w zamówieniu. W dokumencie tym producent zamieszcza

wyniki planowo przeprowadzonej kontroli wewn´trznej, w szczególnoÊci wyniki badaƒ sk∏adu chemicznego i w∏aÊciwoÊci wytrzyma∏oÊciowych wyrobów wytworzonych w tym samym procesie produkcyjnym co

dostawa; badania te nie muszà byç wykonane na dostarczonych wyrobach.

4. Stosujàc metod´ obliczeniowà, najmniejszà gruboÊç Êcianek elementów ciÊnieniowych oblicza si´

z uwzgl´dnieniem wielkoÊci wyst´pujàcych napr´˝eƒ

oraz nast´pujàcych wymagaƒ

1) przyj´te ciÊnienie obliczeniowe nie powinno byç

ni˝sze ni˝ przyj´te najwy˝sze ciÊnienie robocze;

2) dopuszczalne napr´˝enie b∏onowe nie powinno

przekraczaç mniejszej z dwu wartoÊci: 0,6 RET lub

0,3 Rm; w celu okreÊlenia napr´˝enia dopuszczalnego przyjmuje si´ najmniejsze wartoÊci granicy

plastycznoÊci oraz wytrzyma∏oÊci na rozciàganie

gwarantowane przez producenta materia∏u.

5. W przypadku gdy w cz´Êci walcowej zbiornika

wykonano jedno lub wi´cej spawanych z∏àczy wzd∏u˝nych w procesie spawania nieautomatycznego, gruboÊç Êcianki obliczonà w sposób, o którym mowa

w ust. 4, nale˝y pomno˝yç przez wspó∏czynnik 1,15.

2) zaÊwiadczenia kwalifikacyjne spawaczy lub operatorów spawalniczych;

4) protokó∏ przeprowadzonych badaƒ i prób lub opis

planowanych kontroli.

§ 18. 1. Do∏àczone do dokumentacji projektowo-wykonawczej instrukcje powinny zawieraç

1) informacje, o których mowa w § 38, z wyjàtkiem numeru fabrycznego zbiornika;

2) przewidywane zastosowanie zbiornika;

3) wymagania bezpieczeƒstwa dotyczàce konserwacji

i instalacji zbiornika.

2. Instrukcje powinny byç sporzàdzone w j´zyku

polskim; mogà te˝ byç sporzàdzane w j´zykach urz´dowych kraju przeznaczenia zbiornika.

§ 19. 1. Przygotowanie elementów sk∏adowych

zbiornika, takie jak: kszta∏towanie oraz ukosowanie kraw´dzi, nie powinno powodowaç powstawania wad powierzchniowych lub p´kni´ç ani zmian w∏aÊciwoÊci

wytrzyma∏oÊciowych majàcych niekorzystny wp∏yw na

bezpieczeƒstwo.

2) kategorii A2 lub A3, w zale˝noÊci od wyboru producenta — procedurze

2. Spoiny elementów ciÊnieniowych i przyleg∏e do

nich strefy powinny wykazywaç podobne w∏aÊciwoÊci

jak materia∏ spawany oraz nie powinny mieç niezgodnoÊci zewn´trznych i wewn´trznych, które mog∏yby

niekorzystnie wp∏ywaç na bezpieczeƒstwo zbiornika.

§ 23. Adnotacje i korespondencja dotyczàce procedur oceny zgodnoÊci, o których mowa w § 21 i 22, nale˝y sporzàdzaç w j´zyku polskim; mogà te˝ byç sporzàdzane w j´zyku akceptowanym przez jednostk´ notyfikowanà.

3. Z∏àcza spawane elementów ciÊnieniowych powinny byç wykonywane przez spawaczy lub operatorów spawalniczych posiadajàcych odpowiednie

uprawnienia wydane przez jednostk´ notyfikowanà,

zgodnie z uznanymi przez t´ jednostk´ technologiami

spawania.

§ 24. 1. Przez badanie typu WE jednostka notyfikowana sprawdza i poÊwiadcza, ˝e przedstawiony prototyp zbiornika spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, dotyczàce tego zbiornika.

4. Producent podczas wytwarzania zbiornika powinien zapewniç sta∏à jakoÊç spawania, przeprowadzajàc

w tym celu odpowiednie badania na podstawie odpowiednich procedur. Z przeprowadzonych badaƒ powinny byç sporzàdzane protoko∏y.

§ 20. Producent sporzàdza i do∏àcza do zbiornika instrukcje, o których mowa w § 18.

Rozdzia∏ 3

Procedury oceny zgodnoÊci

a) deklarowania zgodnoÊci WE, o której mowa

w § 32, albo

b) weryfikacji WE.

2. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

sk∏ada w jednej jednostce notyfikowanej wniosek

o przeprowadzenie badania typu WE prototypu zbiornika lub prototypu reprezentujàcego typoszereg zbiorników.

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawieraç

1) nazw´ i adres producenta lub jego upowa˝nionego

przedstawiciela;

2) miejsce wyprodukowania zbiornika;

3) dokumentacj´ projektowo-wykonawczà.

§ 21. Producent, przed rozpocz´ciem produkcji seryjnej zbiorników kategorii A, powinien uzyskaç

4. Sk∏adajàc wniosek, o którym mowa w ust. 2, nale˝y przedstawiç zbiornik reprezentatywny dla planowanej produkcji.

1) certyfikat potwierdzajàcy, zwany „certyfikatem odpowiednioÊci”, lub

§ 25. 1. Jednostka notyfikowana przeprowadza badanie typu WE w nast´pujàcy sposób

2) certyfikat badania typu WE.

1) sprawdza dokumentacj´ projektowo-wykonawczà

w celu stwierdzenia jej zgodnoÊci oraz bada przedstawiony zbiornik;

§ 22. 1. Je˝eli zbiorniki b´dà wytwarzane zgodnie

z odpowiednimi normami zharmonizowanymi, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

2) podczas badania zbiornika

1) powiadamia jednostk´ notyfikowanà, która po zbadaniu dokumentacji projektowo-wykonawczej, wystawia certyfikat odpowiednioÊci potwierdzajàcy,

˝e dokumentacja jest w∏aÊciwa, albo

a) sprawdza, czy zosta∏ wytworzony zgodnie z dokumentacjà projektowo-wykonawczà i mo˝e byç

bezpiecznie u˝ytkowany, w przewidywanych dla

zbiornika warunkach pracy,

2) poddaje prototyp zbiornika procedurze badania typu WE, o której mowa w § 24.

b) przeprowadza odpowiednie badania i próby

w celu sprawdzenia, czy spe∏nia odnoszàce si´

do niego zasadnicze wymagania.

2. Je˝eli zbiorniki b´dà wytwarzane niezgodnie lub

cz´Êciowo niezgodnie z normami zharmonizowanymi,

producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel poddaje prototyp zbiornika procedurze badania typu WE.

2. Je˝eli prototyp zbiornika spe∏nia wymagania,

o których mowa w ust. 1, jednostka notyfikowana sporzàdza certyfikat badania typu WE i przesy∏a wnioskodawcy.

3. Zbiornik wytwarzany zgodnie z normami zharmonizowanymi lub zgodnie z zatwierdzonym prototypem powinien byç poddany, w przypadku zbiornika zaliczanego do

3. Certyfikat badania typu WE powinien zawieraç

wnioski z badaƒ oraz warunki jego wa˝noÊci. Do certyfikatu nale˝y do∏àczyç opisy i rysunki niezb´dne do

identyfikacji zatwierdzonego prototypu zbiornika.

1) kategorii A1 — weryfikacji WE, o której mowa

w § 26;

4. Jednostka notyfikowana, która wyda∏a certyfikat

badania typu WE, mo˝e przes∏aç kopi´ certyfikatu Ko-

misji Europejskiej, innym jednostkom notyfikowanym

i w∏aÊciwym organom paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej oraz, na uzasadniony ich wniosek, dokumentacj´ projektowo-wykonawczà i protoko∏y przeprowadzonych badaƒ i prób.

5. Jednostka notyfikowana, która odmówi wydania

certyfikatu badania typu WE, powiadamia o tym inne

jednostki notyfikowane.

6. Jednostka notyfikowana, która wycofa certyfikat

badania typu WE, powiadamia ministra, który jà notyfikowa∏, Komisj´ Europejskà i inne jednostki notyfikowane, uzasadniajàc podj´tà decyzj´.

§ 26. 1. Przez procedur´ weryfikacji WE producent

lub jego upowa˝niony przedstawiciel zapewnia i deklaruje, ˝e zbiorniki sprawdzone w sposób okreÊlony

w § 27—30 sà zgodne z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE lub z dokumentacjà projektowo-wykonawczà, która uzyska∏a certyfikat odpowiednioÊci.

2. Producent powinien zastosowaç w procesie wytwarzania niezb´dne Êrodki w celu zapewnienia zgodnoÊci zbiornika z typem opisanym w certyfikacie badania typu WE lub z dokumentacjà projektowo-wykonawczà.

§ 27. W ramach procedury weryfikacji jednostka

notyfikowana przeprowadza odpowiednie badania

i próby zbiorników w celu sprawdzenia ich zgodnoÊci

z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu, w sposób okreÊlony w § 28—30.

§ 28. 1. Producent powinien stosowaç niezb´dne

Êrodki, aby w procesie wytwarzania zbiornika zapewniç jednorodnoÊç ka˝dej wyprodukowanej partii zbiorników.

2. Producent, przedstawiajàc zbiornik do badaƒ

w formie jednorodnych partii, do∏àcza

1) certyfikat badania typu WE lub

2) dokumentacj´ projektowo-wykonawczà sprawdzanà przez jednostk´ notyfikowanà przed przeprowadzeniem weryfikacji WE, w celu poÊwiadczenia jej

zgodnoÊci, gdy zbiornik nie jest wytwarzany zgodnie z zatwierdzonym prototypem.

§ 29. 1. Jednostka notyfikowana podczas badania

partii zbiorników

1) sprawdza, czy zbiorniki zosta∏y wytworzone

i sprawdzone zgodnie z dokumentacjà projektowo-wykonawczà;

2) przeprowadza prób´ hydraulicznà lub równowa˝nà

prób´ pneumatycznà ka˝dego zbiornika z partii,

przy ciÊnieniu próby Ph równym 1,5 ciÊnienia obliczeniowego, w celu sprawdzenia wytrzyma∏oÊci

zbiornika.

2. Zasady przestrzegania bezpieczeƒstwa podczas

przeprowadzania próby pneumatycznej podlegajà ak-

Poz. 898

ceptacji przez organ w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia

21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U.

Nr 122, poz. 1321 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676).

3. Jednostka notyfikowana, w celu sprawdzenia jakoÊci z∏àczy spawanych, przeprowadza badania próbek, pobranych zgodnie ze wskazaniem producenta,

z reprezentatywnych produkcyjnych odcinków próbnych lub ze zbiornika

1) na z∏àczach wzd∏u˝nych;

2) na z∏àczach wzd∏u˝nych i z∏àczach obwodowych, je˝eli dla z∏àczy wzd∏u˝nych i obwodowych zastosowano ró˝ne metody spawania.

4. W przypadku zbiorników, w których iloczyn ciÊnienia roboczego i pojemnoÊci zbiornika jest nie wi´kszy ni˝ 3 000 barów x litr i których gruboÊç Êcianki

ustalono w sposób okreÊlony w § 16 ust. 6, badania

próbek, o których mowa w ust. 3, nale˝y zastàpiç próbà hydraulicznà wykonywanà na pi´ciu zbiornikach

pobranych losowo z ka˝dej partii, w celu sprawdzenia

zgodnoÊci z tymi wymaganiami.

§ 30. 1. Jednostka notyfikowana po zakoƒczeniu

badaƒ partii zbiorników i przyj´ciu tej partii

1) umieszcza swój numer identyfikacyjny na ka˝dym

zbiorniku lub powoduje jego umieszczenie;

2) wystawia certyfikat zgodnoÊci dotyczàcy przeprowadzonych prób.

2. Producent mo˝e umieÊciç na zbiorniku, podczas

jego wytwarzania, numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej za jej zgodà.

3. Do obrotu mogà byç wprowadzane zbiorniki

z przyj´tej partii, z wyjàtkiem zbiorników, dla których

próby hydrauliczne lub pneumatyczne da∏y wynik negatywny.

4. Je˝eli partia zbiorników zosta∏a odrzucona, jednostka notyfikowana albo organ sprawujàcy nadzór

nad wyrobami wprowadzonymi do obrotu podejmuje

dzia∏ania w celu zapobie˝enia wprowadzenia tej partii

zbiorników do obrotu. W przypadku cz´stego odrzucania partii zbiorników jednostka notyfikowana mo˝e zawiesiç stosowanie badaƒ wyrywkowych.

§ 31. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel, na ˝àdanie organu sprawujàcego nadzór nad wyrobami wprowadzonymi do obrotu, dostarcza certyfikaty zgodnoÊci, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2.

§ 32. 1. Deklarowanie zgodnoÊci WE jest procedurà, przez którà producent wype∏nia zobowiàzania,

o których mowa w § 34, oraz umieszcza oznakowanie

CE na zbiornikach, dla których deklaruje, w wystawionej deklaracji zgodnoÊci, ˝e sà zgodne z

1) dokumentacjà projektowo-wykonawczà, dla której

wydano certyfikat odpowiednioÊci, lub

2) zatwierdzonym prototypem zbiornika.

2. Producent zbiorników kategorii A2, stosujàcy

procedur´ deklarowania zgodnoÊci WE, zostaje obj´ty

nadzorem WE.

§ 33. 1. Celem nadzoru WE jest upewnienie si´, ˝e

producent w∏aÊciwie wype∏nia zobowiàzania, o których mowa w § 34 ust. 4.

2. Je˝eli zbiorniki zosta∏y wytworzone zgodnie z zatwierdzonym prototypem, nadzór WE przeprowadza

jednostka notyfikowana, która wystawi∏a certyfikat badania typu WE.

3. W przypadkach innych ni˝ okreÊlone w ust. 2

nadzór WE przeprowadza jednostka notyfikowana, która wystawi∏a certyfikat odpowiednioÊci i do której przes∏ano dokumentacj´ projektowo-wykonawczà.

§ 34. 1. Producent stosujàcy procedur´ deklarowania zgodnoÊci WE, o której mowa w § 32, przed rozpocz´ciem produkcji przesy∏a jednostce notyfikowanej,

która wystawi∏a certyfikat badania typu WE lub certyfikat odpowiednioÊci, o którym mowa w § 22 ust. 1

pkt 1, dokument opisujàcy proces wytwarzania i ustalone systematyczne dzia∏ania podejmowane w celu zapewnienia zgodnoÊci zbiorników z normami zharmonizowanymi lub zatwierdzonym prototypem.

2. Dokument, o którym mowa w ust. 1, powinien zawieraç

1) opis Êrodków wykorzystywanych do wytwarzania

i kontroli odpowiednich do konstrukcji zbiorników;

2) plan kontroli opisujàcy badania i próby przewidywane podczas wytwarzania zbiornika wraz z procedurami i cz´stoÊcià ich przeprowadzania;

3) zobowiàzanie do przeprowadzania badaƒ i prób,

zgodnie z planem kontroli, oraz do przeprowadzania próby hydraulicznej lub, za zgodà organu w∏aÊciwej jednostki dozoru technicznego, próby pneumatycznej na wytworzonym zbiorniku, przy ciÊnieniu równym 1,5 ciÊnienia obliczeniowego;

4) wskazanie miejsc wytwarzania oraz magazynowania zbiorników i daty rozpocz´cia wytwarzania.

3. Badania i próby, o których mowa w ust. 2 pkt 3,

przeprowadza wykwalifikowany personel, niezale˝ny

od personelu produkcyjnego. Z przeprowadzonych badaƒ i prób nale˝y sporzàdziç protokó∏.

4. Producent zbiorników kategorii A2 umo˝liwia

jednostkom odpowiedzialnym za przeprowadzenie

nadzoru WE dost´p, w celach kontroli, do miejsc wytwarzania i magazynowania zbiorników, wybranie

zbiorników do badaƒ oraz dostarcza niezb´dne informacje, w szczególnoÊci

1) dokumentacj´ projektowo-wykonawczà;

2) sprawozdanie z kontroli, o którym mowa w § 35

ust. 3;

Poz. 898

3) certyfikat badania typu WE lub certyfikat odpowiednioÊci;

4) protokó∏ przeprowadzonych badaƒ i prób.

§ 35. 1. Jednostka notyfikowana, która wyda∏a certyfikat badania typu WE lub certyfikat odpowiednioÊci,

bada przed rozpocz´ciem produkcji dokument, o którym mowa w § 34 ust. 1, dokumentacj´ projektowo-wykonawczà, w celu poÊwiadczenia ich zgodnoÊci, je˝eli zbiorniki nie sà wytwarzane zgodnie z zatwierdzonym prototypem.

2. Podczas wytwarzania zbiorników kategorii A2

jednostka notyfikowana dodatkowo

1) upewnia si´, czy producent sprawdza produkowane seryjnie zbiorniki, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 34 ust. 2 pkt 3;

2) pobiera losowo wybrane próbki w miejscu wytwarzania lub magazynowania zbiorników, w celu

przeprowadzenia kontroli.

3. Kopie sprawozdania z kontroli, o której mowa

w ust. 2 pkt 2, jednostka notyfikowana przekazuje ministrowi, który jednostk´ notyfikowa∏, oraz innym jednostkom notyfikowanym na ich ˝àdanie.

§ 36. 1. Jednostka notyfikowana, jej kierownik i pracownicy odpowiedzialni za przeprowadzanie oceny

zgodnoÊci nie powinni byç projektantami, producentami, dostawcami ani instalatorami zbiorników, które

oceniajà, ani ich upowa˝nionymi przedstawicielami.

Nie powinni byç bezpoÊrednio zaanga˝owani w projektowanie, wytwarzanie, sprzeda˝ i konserwacj´ zbiorników ani przedstawicielami stron przeprowadzajàcych

te czynnoÊci.

2. Przepis ust. 1 nie wy∏àcza mo˝liwoÊci wymiany

informacji technicznych mi´dzy producentem a jednostkà notyfikowanà.

3. Jednostka notyfikowana i jej personel powinni

przeprowadzaç ocen´ zgodnoÊci, wykazujàc najwy˝szy

stopieƒ rzetelnoÊci zawodowej i kompetencji technicznej. Nie powinni podlegaç ˝adnym naciskom czy bodêcom, w szczególnoÊci natury finansowej, które mog∏yby mieç wp∏yw na wyniki kontroli, pochodzàcym

zw∏aszcza od osób lub grup osób zainteresowanych

wynikami oceny.

4. Pracownicy jednostki notyfikowanej powinni podejmowaç dzia∏ania w sposób niezale˝ny, bezstronny

i przestrzegaç zasady równoprawnego traktowania

podmiotów uczestniczàcych w procesie oceny zgodnoÊci.

5. Jednostka notyfikowana powinna mieç do dyspozycji niezb´dny personel i odpowiednie wyposa˝enie, umo˝liwiajàce w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ administracyjnych i technicznych zwiàzanych z ocenà zgodnoÊci, a tak˝e dost´p do sprz´tu wymaganego do badaƒ

specjalistycznych.

6. Pracownicy jednostki notyfikowanej odpowiedzialni za dokonywanie oceny zgodnoÊci powinni odbyç przeszkolenie w tym zakresie, a tak˝e posiadaç

1) wiedz´ oraz odpowiednie doÊwiadczenie, niezb´dne do przeprowadzania badaƒ;

2) umiej´tnoÊç sporzàdzania certyfikatów, protoko∏ów i sprawozdaƒ wymaganych w celu uwierzytelnienia przeprowadzonych badaƒ;

3) mo˝liwoÊç skutecznego dzia∏ania w zakresie spraw

wymagajàcych znajomoÊci j´zyków obcych.

7. Jednostka notyfikowana powinna

Poz. 898

3. Na zbiorniku nie nale˝y umieszczaç oznakowaƒ,

które mog∏yby wprowadziç w b∏àd strony trzecie co do

oznakowania CE pod wzgl´dem znaczenia i formy.

Wszelkie inne oznakowania mogà byç umieszczone na

zbiorniku lub jego tabliczce znamionowej pod warunkiem, ˝e nie spowodujà ograniczenia widocznoÊci

i czytelnoÊci oznakowania CE.

4. Wzór oznakowania CE okreÊla za∏àcznik do rozporzàdzenia.

§ 38. 1. Na zbiorniku albo tabliczce znamionowej

umieszcza si´ informacje, co najmniej

1) najwy˝sze ciÊnienie robocze, PS;

1) zapewniaç bezstronnoÊç pracowników przeprowadzajàcych ocen´ zgodnoÊci;

2) zapewniaç ochron´ informacji zawodowych uzyskanych przez pracowników podczas wykonywania zadaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu; nie wy∏àcza to wspó∏pracy z kompetentnymi organami administracji paƒstwowej;

3) uczestniczyç w pracach normalizacyjnych i wspó∏pracowaç z innymi jednostkami notyfikowanymi;

4) gwarantowaç zachowanie jakoÊci Êwiadczonych

us∏ug w warunkach konkurencji rynkowej.

Rozdzia∏ 4

Oznakowanie CE oraz informacje

§ 37. 1. Na zbiorniku albo na tabliczce znamionowej, przymocowanej do zbiornika w sposób uniemo˝liwiajàcy jej usuni´cie, powinny byç umieszczone

w sposób widoczny, czytelny i trwa∏y oznakowanie CE

oraz informacje, o których mowa w § 38 ust. 1.

2. Po prawej stronie oznakowania CE nale˝y umieÊciç numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej

odpowiedzialnej za weryfikacj´ WE, o której mowa

w § 26, lub za nadzór WE, o którym mowa w § 33.

2) najwy˝szà temperatur´ roboczà, Tmax;

3) najni˝szà temperatur´ roboczà, Tmin;

4) pojemnoÊç, V;

5) nazw´ lub znak producenta;

6) typ, numer fabryczny lub numer wyprodukowanej

partii zbiorników;

7) dwie ostatnie cyfry roku, w którym naniesiono

oznakowanie CE.

2. Tabliczka znamionowa przymocowana do zbiornika powinna byç zaprojektowana w taki sposób, aby

nie mog∏a byç ponownie u˝ywana oraz zawiera∏a wolne miejsce na inne informacje ni˝ wymienione w ust.1.

Rozdzia∏ 5

Przepis koƒcowy

§ 39. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii

Europejskiej.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

Za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki,

Pracy i Polityki Spo∏ecznej z dnia 12 maja 2003 r.

(poz. 898)

WZÓR OZNAKOWANIA CE

Oznakowanie CE sk∏ada si´ z liter „CE” o poni˝szych kszta∏tach

W przypadku pomniejszania lub powi´kszania oznakowania CE nale˝y zachowaç proporcje podane na powy˝szym rysunku.

Elementy oznakowania CE powinny mieç t´ samà wysokoÊç, która nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 5 mm.

898

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 12 maja 2003 r.

w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla prostych zbiorników ciÊnieniowych2)

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. Nr 166,

poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718) zarzàdza si´,

co nast´puje

niem zbiornik podlegajàcy nadciÊnieniu wewn´trznemu wi´kszemu ni˝ 0,5 bara, przeznaczony do

przechowywania powietrza lub azotu, spe∏niajàcy

∏àcznie nast´pujàce warunki

Rozdzia∏ 1

a) cz´Êci i elementy majàce wp∏yw na wytrzyma∏oÊç zbiornika poddawanego ciÊnieniu sà wykonane ze stali jakoÊciowej niestopowej, aluminium niestopowego lub ze stopów aluminium

nieutwardzajàcych si´ przez starzenie,

Przepisy ogólne