Statut Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego sporządzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.

which counteract efforts towards deregulation and

speeding up procedures.”)

WIELKA BRYTANIA I IRLANDIA PÓ¸NOCNA

Deklaracja z∏o˝ona przy podpisaniu

„Wielka Brytania rozumie odniesienie zawarte

w artykule 1 i ust´pie 7 preambu∏y konwencji do „prawa” ka˝dej osoby do „˝ycia w Êrodowisku w∏aÊciwym

dla jej zdrowia i samopoczucia” jako wyra˝ajàce dà˝enia, które stanowi∏y motywacj´ do negocjacji konwencji i które w pe∏ni sà podzielane przez Wielkà Brytani´.

Prawa, które ka˝da Strona zobowiàzuje si´ zagwarantowaç na podstawie artyku∏u 1, sà ograniczone do prawa dost´pu do informacji, do udzia∏u spo∏eczeƒstwa

w podejmowaniu decyzji oraz dost´pu do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska w zwiàzku

z przepisami konwencji”.

Poz. 707 i 708

(Upon signature

Declaration

„The United Kingdom understands the references in article 1 and the seventh preambular paragraph of this Convention to the „right” of every person „to live in an environment adequate to his or her

health and well-being” to express an aspiration

which motivated the negotiation of this Convention

and which is shared fully by the United Kingdom. The

legal rights which each Party undertakes to guarantee under article 1 are limited to the rights of access

to information, public participation in decision-making and access to justice in environmental matters

in accordance with the provisions of this Convention.”)

Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz

708

RZYMSKI STATUT MI¢DZYNARODOWEGO TRYBUNA¸U KARNEGO

sporzàdzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 17 lipca 1998 r. zosta∏ przyj´ty Rzymski Statut Mi´dzynarodowego Trybuna∏u Karnego, w nast´pujàcym

brzmieniu

Przek∏ad

RZYMSKI STATUT MI¢DZYNARODOWEGO

TRYBUNA¸U KARNEGO

zdecydowane, by po∏o˝yç kres bezkarnoÊci

sprawców tych zbrodni i w ten sposób przyczyniç si´

do zapobie˝enia ich pope∏nianiu,

PREAMBU¸A

przypominajàc, i˝ obowiàzkiem ka˝dego Paƒstwa

jest wykonywanie jurysdykcji karnej w stosunku do

osób odpowiedzialnych za zbrodnie mi´dzynarodowe,

Paƒstwa-Strony niniejszego statutu,

Êwiadome, i˝ wszyscy ludzie sà po∏àczeni wspólnymi wi´zami, ˝e ich kultury tworzà wspólne dziedzictwo, oraz zaniepokojeni, i˝ ta delikatna mozaika mo˝e

w ka˝dej chwili zostaç zniszczona,

pami´tajàc, i˝ w mijajàcym wieku miliony dzieci,

kobiet i m´˝czyzn by∏y ofiarami niewyobra˝alnych

okrucieƒstw, które g∏´boko poruszy∏y sumienie ludzkoÊci,

potwierdzajàc cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych, a w szczególnoÊci zasad´ powstrzymywania si´ przez ka˝de paƒstwo od groêby u˝ycia si∏y lub jej

u˝ycia przeciwko ca∏oÊci terytorialnej lub niezawis∏oÊci

politycznej któregokolwiek paƒstwa, jak i w inny sposób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych,

uznajàc, i˝ tego typu powa˝ne zbrodnie zagra˝ajà

pokojowi, bezpieczeƒstwu i pomyÊlnoÊci Êwiata,

podkreÊlajàc, i˝ ˝adne z postanowieƒ niniejszego

Statutu nie mo˝e byç traktowane jako upowa˝nienie

dla któregokolwiek Paƒstwa-Strony do interweniowania w konflikt zbrojny lub w wewn´trzne sprawy jakiegokolwiek paƒstwa,

potwierdzajàc, i˝ najpowa˝niejsze zbrodnie wagi

mi´dzynarodowej nie mogà pozostaç bezkarne oraz ˝e

ich skuteczne Êciganie musi zostaç zapewnione poprzez podj´cie odpowiednich dzia∏aƒ zarówno przez

poszczególne paƒstwa, jak i poprzez wzmocnienie

wspó∏pracy mi´dzynarodowej,

zdecydowane, ze wzgl´du na powy˝sze cele oraz

dla dobra obecnych i przysz∏ych pokoleƒ, utworzyç niezale˝ny sta∏y Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny zwiàzany z systemem Narodów Zjednoczonych, posiadajàcy

jurysdykcj´ w stosunku do najpowa˝niejszych zbrodni

wagi mi´dzynarodowej,

podkreÊlajàc, i˝ Mi´dzynarodowy Trybuna∏ Karny

utworzony na podstawie niniejszego statutu ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach karnych,

postanawiajàc zagwarantowaç trwa∏e poszanowanie sprawiedliwoÊci mi´dzynarodowej i jej realizacj´,

uzgodni∏y, co nast´puje

CZ¢Âå I. UTWORZENIE TRYBUNA¸U

Poz. 708

CZ¢Âå II. JURYSDYKCJA, DOPUSZCZALNOÂå

ORAZ PRAWO W¸AÂCIWE

Artyku∏ 5

Przest´pstwa obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u

1. Jurysdykcja Trybuna∏u jest ograniczona do najpowa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej. Jurysdykcja Trybuna∏u na podstawie niniejszego statutu

obejmuje nast´pujàce zbrodnie

Artyku∏ 1

(a) zbrodni´ ludobójstwa;

Trybuna∏

(b) zbrodnie przeciwko ludzkoÊci;

Niniejszym tworzy si´ Mi´dzynarodowy Trybuna∏

Karny (zwany dalej „Trybuna∏em”). Trybuna∏ jest instytucjà sta∏à i jest on w∏adny wykonywaç jurysdykcj´ wobec osób, które dopuÊci∏y si´ najpowa˝niejszych

zbrodni wagi mi´dzynarodowej, wymienionych w niniejszym statucie. Trybuna∏ ma charakter komplementarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru

sprawiedliwoÊci w sprawach karnych. Jurysdykcja

i dzia∏alnoÊç Trybuna∏u uregulowane sà postanowieniami niniejszego statutu.

(c) zbrodnie wojenne;

(d) zbrodni´ agresji.

2. Trybuna∏ wykonuje jurysdykcj´ w odniesieniu do

zbrodni agresji, gdy tylko zostanie przyj´te postanowienie zgodnie z artyku∏ami 121 i 123 definiujàce t´ zbrodni´ oraz okreÊlajàce warunki wykonywania przez Trybuna∏ jurysdykcji w odniesieniu do tej zbrodni. Powy˝sze

postanowienie powinno byç zgodne z odpowiednimi

postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych.

Artyku∏ 2

Artyku∏ 6

Stosunki pomi´dzy Trybuna∏em

a Narodami Zjednoczonymi

Stosunki pomi´dzy Trybuna∏em a Narodami Zjednoczonymi sà regulowane w oparciu o umow´ zatwierdzonà przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron niniejszego statutu, a nast´pnie zawartà przez Prezesa Trybuna∏u w jego imieniu.

Ludobójstwo

Dla celów niniejszego statutu „ludobójstwo” oznacza którykolwiek z nast´pujàcych czynów, dokonany

z zamiarem zniszczenia w ca∏oÊci lub cz´Êci grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, takich jak

(a) zabójstwo cz∏onków grupy;

Artyku∏ 3

Siedziba Trybuna∏u

1. Siedzibà Trybuna∏u ustanawia si´ Hag´ w Holandii („Paƒstwo przyjmujàce”).

2. Trybuna∏ zawiera porozumienie w sprawie g∏ównej siedziby z Paƒstwem przyjmujàcym. Porozumienie to

zawierane jest przez Prezesa Trybuna∏u w jego imieniu,

po zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

(b) spowodowanie powa˝nego uszkodzenia cia∏a lub

rozstroju zdrowia psychicznego cz∏onków grupy;

(c) rozmyÊlne stworzenie dla grupy warunków ˝ycia,

obliczonych na spowodowanie jej ca∏kowitego lub

cz´Êciowego zniszczenia fizycznego;

(d) stosowanie Êrodków, które majà na celu wstrzymanie urodzin w obr´bie grupy;

(e) przymusowe przekazywanie dzieci cz∏onków grupy do innej grupy.

3. Na podstawie niniejszego statutu Trybuna∏ mo˝e

ustanowiç swojà siedzib´ gdzie indziej, je˝eli uzna to za

po˝àdane.

Artyku∏ 4

Status prawny i uprawnienia Trybuna∏u

1. Trybuna∏ posiada mi´dzynarodowà osobowoÊç

prawnà. Trybuna∏ posiada równie˝ zdolnoÊç prawnà

w zakresie koniecznym do wykonywania swych funkcji

i realizowania swoich celów.

2. Trybuna∏ mo˝e wykonywaç swoje funkcje

i uprawnienia przewidziane w niniejszym statucie na

terytorium ka˝dego Paƒstwa-Strony oraz — na podstawie specjalnej umowy — na terytorium jakiegokolwiek

innego paƒstwa.

Artyku∏ 7

Zbrodnie przeciwko ludzkoÊci

1. Dla celów niniejszego statutu „zbrodnia przeciwko ludzkoÊci” oznacza którykolwiek z nast´pujàcych

czynów, pope∏niony w ramach rozleg∏ego lub systematycznego, Êwiadomego ataku skierowanego przeciwko

ludnoÊci cywilnej

(a) zabójstwo;

(b) eksterminacja;

(c) niewolnictwo;

(d) deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludnoÊci;

(e) uwi´zienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolnoÊci fizycznej z naruszeniem podstawowych regu∏

prawa mi´dzynarodowego;

(f) tortury;

(g) zgwa∏cenie, niewolnictwo seksualne, przymusowa prostytucja, wymuszona cià˝a, przymusowa

sterylizacja oraz jakiekolwiek inne formy przemocy seksualnej porównywalnej wagi;

(h) przeÊladowanie jakiejkowiek mo˝liwej do zidentyfikowania grupy lub zbiorowoÊci z powodów politycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kulturowych, religijnych, p∏ci (gender) w rozumieniu

ust´pu 3 lub z innych powodów powszechnie

uznanych za niedopuszczalne na podstawie prawa

mi´dzynarodowego, w zwiàzku z jakimkolwiek

czynem, do którego odnosi si´ niniejszy ust´p, lub

z jakàkolwiek zbrodnià obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u;

(i) wymuszone zagini´cia osób;

(j) zbrodnia apartheidu;

(k) inne nieludzkie czyny o podobnym charakterze celowo powodujàce ogromne cierpienie lub powa˝ne uszkodzenie cia∏a albo zdrowia psychicznego

lub fizycznego.

2. W rozumieniu ust´pu 1

(a) „atak skierowany przeciwko ludnoÊci cywilnej”

oznacza sposób dzia∏ania, polegajàcy na wielokrotnym dopuszczaniu si´ czynów opisanych

w ust´pie 1 skierowanych przeciwko ludnoÊci cywilnej, podj´ty stosownie do lub dla wsparcia polityki paƒstwowej lub organizacyjnej zak∏adajàcej

dokonanie takiego ataku;

(b) „eksterminacja” obejmuje celowe stworzenie takich warunków ˝ycia, inter alia, pozbawienie dost´pu do jedzenia i opieki medycznej, które sà obliczone na wyniszczenie cz´Êci ludnoÊci;

(c) „niewolnictwo” oznacza realizowanie niektórych

lub wszystkich uprawnieƒ zwiàzanych z prawem

w∏asnoÊci w stosunku do cz∏owieka oraz obejmuje

realizacj´ tych uprawnieƒ w zakresie handlu ludêmi, a w szczególnoÊci kobietami i dzieçmi;

(d) „deportacja lub przymusowe przemieszczanie ludnoÊci” oznacza zmuszenie ludzi do zmiany ich

zgodnego z prawem miejsca zamieszkania po∏àczone z wydaleniem lub innymi przymusowymi

dzia∏aniami, bez podstawy w prawie mi´dzynarodowym;

(e) „tortury” oznaczajà celowe zadawanie dotkliwego

bólu lub cierpienia, fizycznego bàdê psychicznego, jakiejkolwiek osobie b´dàcej pod opiekà lub

pod kontrolà oskar˝onego; termin ten nie obejmuje bólu i cierpienia wynikajàcych jedynie ze zgodnych z prawem sankcji, nieod∏àcznie zwiàzanych

z tymi sankcjami lub wywo∏anych przez nie przypadkowo;

Poz. 708

(f) „wymuszona cià˝a” oznacza bezprawne uwi´zienie kobiety, której zajÊcie w cià˝´ nastàpi∏o na skutek przemocy, z zamiarem wp∏yni´cia na sk∏ad etniczny jakiejkolwiek grupy ludnoÊci lub dokonania

innych powa˝nych naruszeƒ prawa mi´dzynarodowego; niniejsza definicja w ˝adnym razie nie mo˝e

byç rozumiana jako naruszajàca prawo krajowe dotyczàce cià˝y;

(g) „przeÊladowanie” oznacza celowe i dotkliwe,

sprzeczne z prawem mi´dzynarodowym, pozbawianie podstawowych praw jakiejkolwiek grupy

lub wspólnoty z powodu jej to˝samoÊci;

(h) „zbrodnia apartheidu” oznacza niehumanitarne

dzia∏ania o charakterze podobnym do opisanych

w ust´pie 1, dokonane w ramach zinstytucjonalizowanego ustroju ukierunkowanego na systematyczny ucisk oraz przewag´ jednej grupy rasowej

nad jakàkolwiek innà grupà lub grupami rasowymi oraz dokonane w zamiarze utrzymania tego

ustroju;

(i) „wymuszone zagini´cia osób” oznaczajà zatrzymanie, aresztowanie lub porwanie osób przez Paƒstwo lub organizacj´ politycznà lub z ich upowa˝nienia, przy ich poparciu lub milczàcej zgodzie,

a nast´pnie odmow´ przyznania faktu tego pozbawienia wolnoÊci lub odmow´ przekazania informacji dotyczàcych losu i miejsca pobytu tych ludzi,

z zamiarem pozbawienia ich ochrony prawnej

przez d∏u˝szy okres czasu.

3. Dla celów niniejszego statutu przyjmuje si´, ˝e

poj´cie „p∏eç” (gender) odnosi si´ do dwóch p∏ci: m´skiej i ˝eƒskiej w kontekÊcie spo∏ecznym. Poj´cie

„p∏eç” (gender) nie ma ˝adnego innego znaczenia od

wskazanego powy˝ej.

Artyku∏ 8

Zbrodnie wojenne

1. Trybuna∏ posiada jurysdykcj´ w odniesieniu do

zbrodni wojennych, w szczególnoÊci pope∏nionych

w ramach realizacji planu lub polityki albo kiedy zbrodnie te sà pope∏niane na szerokà skal´.

2. Dla celów niniejszego statutu „zbrodnie wojenne” oznaczajà

(a) powa˝ne naruszenia Konwencji Genewskich z dnia

12 sierpnia 1949 r., mianowicie jakiekolwiek z wymienionych poni˝ej dzia∏aƒ skierowanych przeciwko ludziom lub dobrom chronionym na podstawie

postanowieƒ odpowiedniej Konwencji Genewskiej

(i) zamierzone zabójstwo;

(ii) tortury lub nieludzkie traktowanie, w tym eksperymenty biologiczne;

(iii) umyÊlne sprawianie wielkich cierpieƒ albo

ci´˝kich uszkodzeƒ cia∏a i zdrowia;

(iv) powa˝ne zniszczenia i przyw∏aszczania mienia, nieusprawiedliwione koniecznoÊcià woj-

skowà i dokonywane bezprawnie i samowolnie;

(v) zmuszanie jeƒców wojennych lub innych

chronionych osób do s∏u˝by w si∏ach zbrojnych mocarstwa nieprzyjacielskiego;

(vi) umyÊlne pozbawianie jeƒców wojennych lub

innych chronionych osób prawa do rzetelnego

procesu prowadzonego w normalnym trybie;

(vii) bezprawna deportacja lub przesiedlenie albo

bezprawne pozbawianie wolnoÊci;

(viii) branie zak∏adników;

(b) inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów prawa

mi´dzynarodowego majàcych zastosowanie do

konfliktów zbrojnych o mi´dzynarodowym charakterze, mianowicie

(i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko

ludnoÊci cywilnej lub osobom cywilnym

niebioràcym bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych;

(ii) zamierzone kierowanie ataków na obiekty

cywilne, czyli obiekty nieb´dàce celami wojskowymi;

(iii) zamierzone kierowanie ataków na personel,

instalacje, materia∏y, oddzia∏y lub pojazdy

zwiàzane z pomocà humanitarnà lub misjami pokojowymi dzia∏ajàcymi w oparciu

o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d∏ugo,

jak sà one uprawnione do ochrony przys∏ugujàcej osobom cywilnym i obiektom cywilnym na podstawie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych;

(iv) zamierzone przeprowadzanie ataku ze ÊwiadomoÊcià, i˝ atak ten spowoduje przypadkowà utrat´ ˝ycia lub zranienie osób cywilnych

lub szkod´ w obiektach cywilnych, lub rozleg∏à, d∏ugotrwa∏à i powa˝nà szkod´ w Êrodowisku naturalnym, które by∏yby wyraênie

nadmierne w stosunku do konkretnej, bezpoÊredniej i ca∏kowitej spodziewanej korzyÊci wojskowej;

(v) atakowanie lub bombardowanie, przy u˝yciu

jakichkolwiek Êrodków, bezbronnych miast,

wsi, domów mieszkalnych i budowli nieb´dàcych celami wojskowymi;

(vi) zabijanie lub ranienie nieprzyjaciela, który

z∏o˝ywszy broƒ lub nie majàc ju˝ Êrodków

obrony, zda∏ si´ na ∏ask´;

(vii) bezpodstawne u˝ywanie flagi rozjemczej lub

sztandaru, lub oznak wojskowych i munduru

nieprzyjaciela, lub Organizacji Narodów

Zjednoczonych, jak równie˝ oznak rozró˝niajàcych, ustanowionych przez Konwencje Genewskie, skutkujàce Êmiercià lub powa˝nym

zranieniem osoby;

(viii) przesiedlanie, bezpoÊrednio lub poÊrednio,

przez mocarstwo okupujàce cz´Êci w∏asnej

ludnoÊci cywilnej na terytorium okupowane

Poz. 708

lub deportacja albo przesiedlanie ca∏oÊci lub

cz´Êci ludnoÊci cywilnej zamieszka∏ej na terytorium okupowanym w ramach tego terytorium lub poza nie;

(ix) zamierzone kierowanie ataków na budynki

przeznaczone na cele religijne, edukacyjne,

artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca,

gdzie gromadzeni sà ranni i chorzy, pod warunkiem ˝e nie sà one celami wojskowymi;

(x) poddawanie osób, które sà pod w∏adzà strony przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub

wszelkiego rodzaju eksperymentom medycznym lub naukowym, które nie sà usprawiedliwione leczeniem medycznym, stomatologicznym lub szpitalnym tej osoby ani

prowadzone w jej interesie, a które powodujà Êmierç lub powa˝ne zagro˝enie zdrowia

tej osoby lub osób;

(xi) podst´pne zabijanie lub ranienie osób nale˝àcych do ludnoÊci lub wojsk nieprzyjaciela;

(xii) og∏aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane

˝ycie;

(xiii) niszczenie lub zagarnianie w∏asnoÊci nieprzyjaciela, z wyjàtkiem przypadków, gdy takiego zniszczenia lub zagarni´cia wymaga

koniecznoÊç wojenna;

(xiv) og∏aszanie praw i roszczeƒ obywateli strony

przeciwnej za wygas∏e, zawieszone lub niedopuszczalne do dochodzenia przed sàdem;

(xv) zmuszanie obywateli strony przeciwnej do

uczestnictwa w dzia∏aniach wojennych skierowanych przeciwko ich krajowi, nawet gdy

pozostawali oni w s∏u˝bie strony wojujàcej

przed rozpocz´ciem wojny;

(xvi) wydawanie na ∏up miast lub miejsc, nawet

zdobytych szturmem;

(xvii) u˝ywanie trucizny lub zatrutej broni;

(xviii) u˝ywanie gazów duszàcych, trujàcych lub innych oraz wszelkich podobnych cieczy, materia∏ów i urzàdzeƒ;

(xix) stosowanie pocisków, które z ∏atwoÊcià rozszerzajà si´ lub sp∏aszczajà w ciele cz∏owieka,

takich jak pociski z twardà ∏uskà, która nie pokrywa w ca∏oÊci rdzenia lub jest ponacinana;

(xx) stosowanie broni, pocisków i materia∏ów

oraz sposobów prowadzenia wojny, które

z natury rzeczy powodujà zb´dne szkody lub

nadmierne cierpienie lub które ze swej istoty stanowià naruszanie mi´dzynarodowego

prawa konfliktów zbrojnych, pod warunkiem

˝e taka broƒ, pociski i materia∏y, a tak˝e sposoby prowadzenia wojny sà obj´te ca∏kowitym zakazem i sà wymienione w aneksie do

niniejszego statutu w wyniku poprawki przyj´tej zgodnie z odpowiednimi postanowieniami artyku∏ów 121 i 123;

(xxi) dopuszczanie si´ zamachów na godnoÊç

osobistà, a w szczególnoÊci poni˝ajàce i upokarzajàce traktowanie;

majàcych zastosowanie do konfliktów zbrojnych,

które nie majà charakteru mi´dzynarodowego,

mianowicie

(xxii) dopuszczanie si´ zgwa∏cenia, niewolnictwa

seksualnego, przymusowej prostytucji, wymuszonej cià˝y w rozumieniu artyku∏u 7

ust´p 2 (f), przymusowej sterylizacji oraz innych form przemocy seksualnej równie˝ stanowiàcych powa˝ne naruszenie Konwencji

Genewskich;

(i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko ludnoÊci cywilnej lub osobom cywilnym niebioràcym bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach

wojennych;

(xxiii) u˝ywanie osób cywilnych lub innych chronionych osób do ochraniania swojà obecnoÊcià punktów, obszarów lub si∏ wojskowych

przed dzia∏aniami wojskowymi;

(xxiv) zamierzone kierowanie ataków na budynki,

materia∏y, oddzia∏y medyczne i Êrodki transportu oraz personel u˝ywajàcy znaków odró˝niajàcych ustanowionych przez Konwencje Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodowym;

(xxv) zamierzone g∏odzenie osób cywilnych jako

metoda prowadzenia dzia∏aƒ wojennych poprzez pozbawianie tych osób Êrodków niezb´dnych do ˝ycia, w tym umyÊlne pozbawianie racji ˝ywnoÊciowych przewidzianych

w Konwencjach Genewskich;

(xxvi) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej

pi´tnastego roku ˝ycia do narodowych si∏

zbrojnych lub faktyczne u˝ywanie ich w dzia∏aniach zbrojnych;

(c) w przypadku wybuchu konfliktu zbrojnego niemajàcego charakteru mi´dzynarodowego, powa˝ne

naruszenia artyku∏u 3, wspólnego dla czterech

Konwencji Genewskich, mianowicie nast´pujàce

czyny pope∏nione wobec osób niebioràcych bezpoÊredniego udzia∏u w dzia∏aniach wojennych,

w∏àcznie z cz∏onkami si∏ zbrojnych, którzy z∏o˝yli

broƒ, oraz osób wy∏àczonych z walki na skutek

choroby, ran, pozbawienia wolnoÊci lub z jakiegokolwiek innego powodu

(i) zamachy na ˝ycie i nietykalnoÊç cielesnà,

a w szczególnoÊci zabójstwa we wszelkiej postaci, okaleczenia, okrutne traktowanie i tortury;

(ii) zamachy na godnoÊç osobistà, a w szczególnoÊci poni˝ajàce i upokarzajàce traktowanie;

(iii) branie zak∏adników;

(iv) skazywanie i wykonywanie egzekucji bez

uprzedniego wyroku, wydanego przez nale˝ycie ukonstytuowany sàd dajàcy gwarancje procesowe powszechnie uznane za niezb´dne;

(d) ust´p 2(c) ma zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych

zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolowane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia∏ania o podobnym charakterze;

(e) inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów w obr´bie ustalonych ram prawa mi´dzynarodowego

(ii) zamierzone kierowanie ataków na budynki,

materia∏y, oddzia∏y medyczne i Êrodki transportu oraz personel u˝ywajàcy znaków odró˝niajàcych ustanowionych przez Konwencje

Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodowym;

(iii) zamierzone kierowanie ataków na personel,

instalacje, materia∏y, oddzia∏y lub pojazdy

zwiàzane z pomocà z humanitarnà lub misjami pokojowymi dzia∏ajàcymi w oparciu o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d∏ugo, jak sà

one uprawnione do ochrony przys∏ugujàcej

osobom cywilnym i obiektom cywilnym na

podstawie mi´dzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych;

(iv) zamierzone kierowanie ataków na budynki

przeznaczone na cele religijne, edukacyjne,

artystyczne, naukowe lub charytatywne, pomniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie

gromadzeni sà ranni i chorzy, pod warunkiem

˝e nie sà one celami wojskowymi;

(v) wydawanie na ∏up miast lub miejsc, nawet

zdobytych szturmem;

(vi) dopuszczanie si´ zgwa∏cenia, niewolnictwa

seksualnego, przymusowej prostytucji, wymuszonej cià˝y w rozumieniu artyku∏u 7

ust´p 2(f), przymusowej sterylizacji oraz innych form przemocy seksualnej równie˝ stanowiàcych powa˝ne naruszenie artyku∏u 3 wspólnego czterem Konwencjom Genewskim;

(vii) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej pi´tnastego roku ˝ycia do si∏ zbrojnych lub u˝ywanie ich w dzia∏aniach zbrojnych;

(viii) zarzàdzanie przesiedleƒ ludnoÊci cywilnej

z powodów zwiàzanych z konfliktem zbrojnym, chyba ˝e wymaga tego potrzeba zapewnienia bezpieczeƒstwa ludnoÊci cywilnej lub

jest to podyktowane koniecznoÊcià wojskowà;

(ix) podst´pne zabijanie lub ranienie walczàcego

nieprzyjaciela;

(x) og∏aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane

˝ycie;

(xi) poddawanie osób, które sà pod w∏adzà strony

przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub

wszelkiego rodzaju eksperymentom medycznym lub naukowym, które nie sà usprawiedliwione leczeniem medycznym, stomatologicznym lub szpitalnym tej osoby ani prowadzone

w jej interesie, a które powodujà Êmierç lub

powa˝ne zagro˝enie zdrowia tej osoby lub

osób;

(xii) niszczenie lub zagarnianie w∏asnoÊci nieprzyjaciela, z wyjàtkiem przypadków, gdy takiego

zniszczenia lub zagarni´cia wymaga koniecznoÊç wojenna;

(f) ust´p 2(e) ma zastosowanie do konfliktów zbrojnych, które nie majà charakteru mi´dzynarodowego; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych

zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolowane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia∏ania o podobnym charakterze; ma natomiast zastosowanie do konfliktów zbrojnych, majàcych miejsce na terytorium paƒstwa, gdzie toczy si´ przed∏u˝ajàcy si´ konflikt zbrojny mi´dzy w∏adzami paƒstwowymi a zorganizowanymi, zbrojnymi ugrupowaniami lub pomi´dzy takimi ugrupowaniami.

3. ˚adne z postanowieƒ ust´pu 2 (c) i (e) nie wp∏ywa na odpowiedzialnoÊç Rzàdu za utrzymanie lub przywrócenie prawa i porzàdku w paƒstwie oraz obron´

jednoÊci i integralnoÊci terytorialnej paƒstwa przy u˝yciu usprawiedliwionych Êrodków.

Artyku∏ 9

Elementy Definicji Zbrodni

1. Elementy Definicji Zbrodni stanowià pomoc dla

Trybuna∏u w interpretacji i stosowaniu artyku∏u 6, 7 i 8.

Przyjmowane sà wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów

cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron.

2. Poprawki do Elementów Definicji Zbrodni mogà

zostaç zg∏oszone przez

(a) Ka˝de Paƒstwo-Stron´;

(b) s´dziów, o ile za poprawkà opowiedzia∏a si´ bezwzgl´dna wi´kszoÊç spoÊród nich;

Poz. 708

rysdykcj´ jedynie w odniesieniu do zbrodni pope∏nionych po wejÊciu w ˝ycie statutu w stosunku do tego

paƒstwa, chyba ˝e paƒstwo to z∏o˝y∏o deklaracj´ na

podstawie artyku∏u 12 ust´p 3.

Artyku∏ 12

Przes∏anki wykonywania jurysdykcji

1. Paƒstwo, które staje si´ Stronà statutu, uznaje

tym samym jurysdykcj´ Trybuna∏u w odniesieniu do

zbrodni wymienionych w artykule 5.

2. W przypadku okreÊlonym w artykule 13 punkcie (a) lub (c), Trybuna∏ mo˝e wykonywaç jurysdykcj´,

je˝eli jedno lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych paƒstw

jest Paƒstwem-Stronà niniejszego statutu lub uzna∏o

jurysdykcj´ Trybuna∏u w trybie wskazanym w ust´pie 3

(a) Paƒstwo, na terytorium którego zosta∏ pope∏niony

czyn, lub — je˝eli zbrodnia zosta∏a pope∏niona na

pok∏adzie statku wodnego lub powietrznego — Paƒstwo rejestracji statku wodnego lub powietrznego;

(b) Paƒstwo, którego obywatelem jest osoba oskar˝ona o pope∏nienie zbrodni.

3. Je˝eli zgodnie z ust´pem 2 wymagane jest uznanie jurysdykcji Trybuna∏u przez Paƒstwo, które nie jest

Stronà statutu, paƒstwo to mo˝e, w drodze deklaracji

z∏o˝onej Sekretarzowi, uznaç jurysdykcj´ Trybuna∏u

w odniesieniu do danej zbrodni. Paƒstwo uznajàce jurysdykcj´ powinno zgodnie z cz´Êcià IX podjàç wspó∏prac´ z Trybuna∏em bez zw∏oki i bez zastrze˝eƒ.

Artyku∏ 13

Wykonywanie jurysdykcji

Trybuna∏ mo˝e wykonywaç jurysdykcj´ zgodnie

z postanowieniami niniejszego statutu w odniesieniu

do zbrodni wymienionych w artykule 5, je˝eli

(c) Prokuratora.

Poprawki przyjmuje Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów.

3. Elementy Definicji Zbrodni i poprawki do nich

powinny byç zgodne z niniejszym statutem.

Artyku∏ 10

˚adne z postanowieƒ niniejszej cz´Êci nie mo˝e byç

interpretowane jako ograniczajàce lub naruszajàce

w jakikolwiek sposób istniejàce i rozwijajàce si´ zasady prawa mi´dzynarodowego dla celów innych ni˝ niniejszy statut.

(a) sytuacja, wskazujàca na pope∏nienie jednej lub

wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokuratorowi przez Paƒstwo-Stron´ w trybie artyku∏u 14;

b) sytuacja, wskazujàca na pope∏nienie jednej lub

wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokuratorowi przez Rad´ Bezpieczeƒstwa, dzia∏ajàcà na

podstawie rozdzia∏u VII Karty Narodów Zjednoczonych; lub

(c) post´powanie przygotowawcze w odniesieniu do

takiej zbrodni zosta∏o wszcz´te przez Prokuratora

na podstawie artyku∏u 15.

Artyku∏ 11

Artyku∏ 14

Jurysdykcja ratione temporis

Przedstawienie sytuacji przez Paƒstwo-Stron´

1. Jurysdykcjà Trybuna∏u obj´te sà wy∏àcznie

zbrodnie pope∏nione po wejÊciu w ˝ycie niniejszego

statutu.

1. Paƒstwo-Strona mo˝e przedstawiç Prokuratorowi sytuacj´ wskazujàcà na pope∏nienie jednej lub wi´cej zbrodni obj´tych jurysdykcjà Trybuna∏u, ˝àdajàc od

Prokuratora wst´pnego zbadania sprawy w celu ustalenia, czy nale˝y postawiç zarzut pope∏nienia tych

zbrodni konkretnej osobie lub wi´kszej liczbie osób.

2. Je˝eli paƒstwo stanie si´ Stronà statutu po jego

wejÊciu w ˝ycie, Trybuna∏ mo˝e wykonywaç swojà ju-

2. W miar´ mo˝liwoÊci przedstawienie powinno

wskazywaç odpowiednie okolicznoÊci sprawy i powinno byç poparte dokumentami, które sà dost´pne paƒstwu przedstawiajàcemu sytuacj´.

Poz. 708

dzia∏ajàcà w oparciu o rezolucj´ podj´tà na mocy rozdzia∏u VII Karty Narodów Zjednoczonych; wniosek mo˝e zostaç ponowiony przez Rad´ na tych samych warunkach.

Artyku∏ 17

Artyku∏ 15

Przes∏anki dopuszczalnoÊci

Prokurator

1. Prokurator mo˝e proprio motu dokonaç wst´pnego zbadania sprawy na podstawie informacji

o zbrodniach podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u.

2. Prokurator bada wiarygodnoÊç otrzymanej informacji. W tym celu mo˝e ˝àdaç dodatkowych informacji od paƒstw, organów Narodów Zjednoczonych, organizacji mi´dzyrzàdowych lub pozarzàdowych i innych wiarygodnych êróde∏, które uwa˝a za w∏aÊciwe,

oraz mo˝e zapoznawaç si´ z pisemnymi lub ustnymi

zeznaniami w siedzibie Trybuna∏u.

3. Je˝eli Prokurator uzna, ˝e istnieje uzasadniona

podstawa do prowadzenia post´powania przygotowawczego, sk∏ada do Izby Przygotowawczej wniosek

o upowa˝nienie do wszcz´cia tego post´powania, wraz

z zebranymi w sprawie materia∏ami, na których wniosek jest oparty. Pokrzywdzeni mogà sk∏adaç oÊwiadczenia do Izby Przygotowawczej zgodnie z Regu∏ami

Procesowymi i Dowodowymi.

4. Je˝eli po rozpoznaniu wniosku i do∏àczonych

materia∏ów Izba Przygotowawcza uzna, ˝e istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przygotowawczego i ˝e sprawa wydaje si´ byç obj´ta jurysdykcjà Trybuna∏u, Izba udziela upowa˝nienia do

wszcz´cia tego post´powania, bez przesàdzania póêniejszego rozstrzygni´cia Trybuna∏u co do jurysdykcji

i dopuszczalnoÊci sprawy.

5. Odmowa udzielenia upowa˝nienia do wszcz´cia

post´powania przygotowawczego przez Izb´ Przygotowawczà nie wyklucza mo˝liwoÊci z∏o˝enia przez Prokuratora kolejnego wniosku w oparciu o nowe fakty lub

dowody odnoszàce si´ do tego samego stanu faktycznego.

6. Je˝eli po wst´pnym zbadaniu sprawy przewidzianym w ust´pach 1 i 2 Prokurator stwierdzi, ˝e

przedstawiona informacja nie stanowi uzasadnionej

podstawy do wszcz´cia post´powania przygotowawczego, informuje o tym zawiadamiajàcych. Nie pozbawia to jednak Prokuratora mo˝liwoÊci badania dalszych przedstawianych mu informacji odnoszàcych si´

do tego samego stanu faktycznego, w Êwietle nowych

faktów lub dowodów.

Artyku∏ 16

Odroczenie wszcz´cia i zawieszenie post´powania

przygotowawczego

Nie mo˝na wszczàç ani prowadziç post´powania

przygotowawczego na podstawie niniejszego statutu

przez okres 12 miesi´cy od chwili zwrócenia si´ do Trybuna∏u z takim wnioskiem przez Rad´ Bezpieczeƒstwa,

1. Majàc na wzgl´dzie ust´p 10 Preambu∏y i artyku∏ 1, Trybuna∏ orzeka, ˝e sprawa jest niedopuszczalna, je˝eli

(a) sprawa jest przedmiotem post´powania karnego

w paƒstwie, do którego jurysdykcji sprawa ta nale˝y, chyba ˝e paƒstwo to nie wyra˝a woli lub jest

niezdolne do rzeczywistego przeprowadzenia post´powania karnego;

(b) w sprawie by∏o prowadzone post´powanie przygotowawcze w paƒstwie, do którego jurysdykcji

sprawa ta nale˝y, i paƒstwo to postanowi∏o zaniechaç wniesienia oskar˝enia przeciwko osobie podejrzanej, chyba ˝e decyzja taka zosta∏a spowodowana brakiem woli lub niezdolnoÊcià tego paƒstwa do rzeczywistego Êcigania;

(c) osoba podejrzana zosta∏a ju˝ osàdzona z powodu

czynu b´dàcego przedmiotem skargi i rozprawa

przed Trybuna∏em jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 20 ust´p 3;

(d) waga sprawy nie usprawiedliwia dalszego dzia∏ania Trybuna∏u.

2. W celu ustalenia braku woli w danej sprawie Trybuna∏ bierze pod uwag´, czy majàc na wzgl´dzie zasady rzetelnego procesu, uznane w prawie mi´dzynarodowym, wyst´puje jedna lub wi´cej spoÊród nast´pujàcych okolicznoÊci

(a) post´powanie zosta∏o wszcz´te lub toczy si´ albo

decyzja krajowa zosta∏a podj´ta w celu uchronienia osoby podejrzanej od odpowiedzialnoÊci karnej za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u, wymienione w artykule 5;

(b) mia∏a miejsce nieusprawiedliwiona zw∏oka w prowadzeniu post´powania, której w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy nie da si´ pogodziç z zamiarem wymierzenia sprawiedliwoÊci osobie podejrzanej;

(c) post´powanie nie by∏o lub nie jest prowadzone

w sposób niezawis∏y lub bezstronny, ani te˝ nie by∏o lub nie jest prowadzone w sposób, który w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy da si´ pogodziç z zamiarem wymierzenia sprawiedliwoÊci osobie podejrzanej.

3. W celu stwierdzenia niezdolnoÊci w danej sprawie Trybuna∏ bierze pod uwag´, czy na skutek ca∏kowitego lub znacznego rozpadu lub nieosiàgalnoÊci krajowego wymiaru sprawiedliwoÊci paƒstwo nie jest w stanie ujàç oskar˝onego bàdê uzyskaç niezb´dnych dowodów i zeznaƒ lub w inny sposób jest niezdolne do prowadzenia post´powania.

Artyku∏ 18

Wst´pne orzeczenie o dopuszczalnoÊci

1. Je˝eli sytuacja zosta∏a przedstawiona Trybuna∏owi na podstawie artyku∏u 13 (a) i Prokurator uzna∏, ˝e

istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przygotowawczego, lub Prokurator wszczà∏ to

post´powanie zgodnie z artyku∏ami 13 (c) i 15, Prokurator zawiadamia wszystkie Paƒstwa-Strony, jak równie˝ te paƒstwa, które w Êwietle dost´pnych informacji sprawowa∏yby jurysdykcj´ w stosunku do danych

zbrodni. Prokurator mo˝e zawiadomiç te paƒstwa

w sposób poufny i, je˝eli uzna to za konieczne dla

ochrony osób, zapobie˝enia zniszczeniu dowodów i zapobie˝enia ukrywaniu si´ osób, mo˝e ograniczyç zakres informacji udzielonej paƒstwu.

2. W ciàgu miesiàca od otrzymania zawiadomienia

paƒstwo mo˝e poinformowaç Trybuna∏, ˝e toczy si´

lub toczy∏o si´ post´powanie przygotowawcze przeciwko jego obywatelom lub innym osobom obj´tym

jego jurysdykcjà z powodu czynów, które mogà stanowiç zbrodnie wymienione w artykule 5 i które majà

zwiàzek z informacjami udost´pnionymi Paƒstwom

w zawiadomieniu. Prokurator odst´puje temu paƒstwu, na jego wniosek, prowadzenie post´powania

przygotowawczego przeciwko tym osobom, chyba ˝e

na wniosek Prokuratora Izba Przygotowawcza postanowi upowa˝niç Prokuratora do prowadzenia post´powania przygotowawczego.

3. Odstàpienie paƒstwu post´powania przygotowawczego podlega ponownemu badaniu przez Prokuratora po up∏ywie szeÊciu miesi´cy od daty odstàpienia oraz w razie istotnej zmiany okolicznoÊci wskazujàcych na brak woli lub mo˝liwoÊci rzeczywistego przeprowadzenia post´powania przygotowawczego przez

to paƒstwo.

4. Zainteresowanemu paƒstwu oraz Prokuratorowi

przys∏uguje odwo∏anie od orzeczenia Izby Przygotowawczej do Izby Odwo∏awczej stosownie do artyku∏u

82 ust´p 2. Odwo∏anie mo˝e zostaç rozpoznane w trybie przyspieszonym.

5. Je˝eli Prokurator odstàpi∏ paƒstwu post´powanie przygotowawcze na podstawie ust´pu 2, mo˝e ˝àdaç od zainteresowanego paƒstwa okresowego przedstawiania informacji na temat post´pu w prowadzeniu

tego post´powania i wniesionych aktów oskar˝enia.

Paƒstwa-Strony udzielajà odpowiedzi na takie ˝àdania

bez nieuzasadnionej zw∏oki.

6. W trakcie rozpoznawania sprawy przez Izb´ Przygotowawczà oraz w razie odstàpienia przez Prokuratora od post´powania przygotowawczego na podstawie

niniejszego artyku∏u, Prokurator mo˝e wyjàtkowo

ubiegaç si´ o upowa˝nienie go przez Izb´ Przygotowawczà do przeprowadzenia niezb´dnych czynnoÊci

Êledczych w celu zabezpieczenia dowodów, je˝eli istnieje niepowtarzalna mo˝liwoÊç uzyskania istotnych

dowodów albo powa˝ne niebezpieczeƒstwo, ˝e dowody te nie b´dà dost´pne w póêniejszym czasie.

Poz. 708

7. Paƒstwo, które odwo∏a∏o si´ od orzeczenia Izby

Przygotowawczej na podstawie tego artyku∏u, mo˝e

wnieÊç sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy na

podstawie artyku∏u 19, powo∏ujàc si´ na nowe wa˝ne

fakty lub istotnà zmian´ okolicznoÊci sprawy.

Artyku∏ 19

Sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna∏u

lub dopuszczalnoÊci sprawy

1. Trybuna∏ bada, czy wniesiona sprawa podlega jego jurysdykcji. Trybuna∏ mo˝e z urz´du stwierdziç dopuszczalnoÊç sprawy na podstawie artyku∏u 17.

2. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy

w oparciu o przes∏anki z artyku∏u 17 lub sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna∏u mo˝e byç wniesiony przez

(a) oskar˝onego lub osob´, w stosunku do której wydano nakaz aresztowania lub wezwanie do stawienia si´ na podstawie artyku∏u 58;

(b) paƒstwo, które ma jurysdykcj´ w danej sprawie

z uwagi na to, ˝e prowadzi lub prowadzi∏o post´powanie karne w danej sprawie; lub

(c) paƒstwo, od którego wymagane jest uznanie jurysdykcji na podstawie artyku∏u 12.

3. Prokurator mo˝e ˝àdaç od Trybuna∏u wydania

orzeczenia w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci.

W post´powaniu dotyczàcym jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci podmioty, które przedstawi∏y sytuacj´ na

podstawie artyku∏u 13, jak równie˝ pokrzywdzeni mogà przed∏o˝yç Trybuna∏owi swoje uwagi.

4. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci sprawy lub jurysdykcji Trybuna∏u mo˝e byç wniesiony tylko raz

przez ka˝dà z osób lub paƒstw wymienionych w ust´pie 2. Sprzeciw powinien zostaç z∏o˝ony przed rozpocz´ciem lub w chwili rozpocz´cia rozprawy. W wyjàtkowych okolicznoÊciach Trybuna∏ mo˝e udzieliç zezwolenia na wniesienie sprzeciwu wi´cej ni˝ raz albo po rozpocz´ciu rozprawy. Sprzeciw wobec dopuszczalnoÊci

sprawy wniesiony w chwili rozpocz´cia rozprawy lub

w terminie póêniejszym za pozwoleniem Trybuna∏u

mo˝e byç oparty jedynie na postanowieniu zawartym

w artykule 17 ust´p 1 (c).

5. Paƒstwo wymienione w ust´pie 2 (b) i (c) powinno wnieÊç sprzeciw przy pierwszej mo˝liwej okazji.

6. Przed zatwierdzeniem zarzutów oskar˝enia

sprzeciwy wobec dopuszczalnoÊci sprawy lub jurysdykcji Trybuna∏u wnosi si´ do Izby Przygotowawczej.

Po zatwierdzeniu zarzutów oskar˝enia wnosi si´ je do

Izby Orzekajàcej. Od decyzji w sprawie jurysdykcji lub

dopuszczalnoÊci przys∏uguje odwo∏anie do Izby Odwo∏awczej zgodnie z artyku∏em 82.

7. Je˝eli sprzeciw zosta∏ wniesiony przez paƒstwo,

o którym mowa w ust´pie 2 (b) lub (c), prokurator zawiesza Êledztwo do czasu wydania przez Trybuna∏

orzeczenia zgodnie z artyku∏em 17.

8. Do czasu wydania przez Trybuna∏ stosownego

orzeczenia Prokurator mo˝e staraç si´ o upowa˝nienie

go przez Trybuna∏ do

(a) podj´cia niezb´dnych czynnoÊci Êledczych, o których mowa w artykule 18 ust´p 6;

(b) odebrania oÊwiadczeƒ lub zeznaƒ od Êwiadków lub

dokoƒczenia gromadzenia i badania dowodów, które rozpocz´∏o si´ przed wniesieniem sprzeciwu;

(c) zapobie˝enia, we wspó∏pracy z odpowiednimi

paƒstwami, ukrywaniu si´ osób, w stosunku do

których Prokurator z∏o˝y∏ wniosek o wydanie nakazu aresztowania na podstawie artyku∏u 58.

9. Wniesienie sprzeciwu nie pozbawia skutecznoÊci

˝adnej czynnoÊci dokonanej przez Prokuratora ani ˝adnego zarzàdzenia lub nakazu wydanego przez Trybuna∏

przed z∏o˝eniem sprzeciwu.

10. Je˝eli Trybuna∏ uzna∏, ˝e sprawa jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 17, Prokurator mo˝e z∏o˝yç wniosek o uchylenie decyzji, je˝eli jest przekonany,

˝e ujawni∏y si´ nowe fakty podwa˝ajàce podstawy

wczeÊniejszego uznania sprawy za niedopuszczalnà na

podstawie artyku∏u 17.

Poz. 708

Artyku∏ 21

Prawo w∏aÊciwe

1. Trybuna∏ stosuje

(a) w pierwszej kolejnoÊci niniejszy statut, Elementy

Definicji Zbrodni, Regu∏y Procesowe i Dowodowe;

(b) w drugiej kolejnoÊci odpowiednie traktaty oraz zasady i regu∏y prawa mi´dzynarodowego, ∏àcznie

z uznanymi zasadami mi´dzynarodowego prawa

konfliktów zbrojnych;

(c) w razie braku (a) i (b) — ogólne zasady prawa wyinterpretowane przez Trybuna∏ z praw krajowych

ró˝nych systemów prawnych Êwiata, a we w∏aÊciwych przypadkach — w∏àcznie z prawem krajowym paƒstw, które same wykonywa∏yby jurysdykcj´ w stosunku do danej zbrodni, o ile zasady te nie

sà niezgodne z niniejszym statutem, prawem mi´dzynarodowym i uznanymi przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà normami i standardami.

2. Trybuna∏ mo˝e stosowaç zasady i regu∏y zgodnie

z ich interpretacjà zawartà w poprzednich orzeczeniach.

11. Je˝eli Prokurator majàc na wzgl´dzie przes∏anki wymienione w artykule 17 odst´puje paƒstwu post´powanie przygotowawcze, mo˝e ˝àdaç, aby paƒstwo

to udost´pni∏o mu informacje na temat prowadzonego

post´powania. Na wniosek paƒstwa informacja ta jest

poufna. Je˝eli Prokurator nast´pnie podejmie decyzj´

o wszcz´ciu post´powania przygotowawczego, zawiadamia o tym paƒstwo, któremu odstàpiono prowadzenie post´powania.

3. Stosowanie i interpretacja prawa na podstawie

niniejszego artyku∏u muszà byç zgodne z uznanymi

przez spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà prawami cz∏owieka i pozbawione jakiegokolwiek negatywnego ró˝nicowania opartego na podstawach takich jak p∏eç (gender)

w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 3, wiek, rasa, kolor skóry, j´zyk, religia lub wierzenia, przekonania polityczne

i inne, pochodzenie narodowe, etniczne lub spo∏eczne,

majàtek, urodzenie lub inny status.

Artyku∏ 20

CZ¢Âå III. OGÓLNE ZASADY PRAWA KARNEGO

Ne bis in idem

Artyku∏ 22

1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, nikt nie

mo˝e byç sàdzony przez Trybuna∏ za czyn b´dàcy

zbrodnià, w zwiàzku z którà osoba ta zosta∏a skazana

lub uniewinniona przez Trybuna∏.

Nullum crimen sine lege

2. Nikt nie mo˝e byç sàdzony przez inny sàd za

zbrodnie wymienione w artykule 5, w zwiàzku z którymi osoba ta zosta∏a ju˝ skazana lub uniewinniona przez

Trybuna∏.

3. Nikt, kto zosta∏ ju˝ osàdzony przez inny sàd za

czyn opisany w artykule 6, 7 lub 8, nie mo˝e byç sàdzony przez Trybuna∏ za ten sam czyn, chyba ˝e post´powanie przed innym sàdem

(a) by∏o prowadzone w celu uchronienia danej osoby

przed odpowiedzialnoÊcià karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u; lub

(b) nie by∏o prowadzone w sposób niezale˝ny lub bezstronny, stosownie do norm rzetelnego procesu

uznanych przez prawo mi´dzynarodowe, a w Êwietle okolicznoÊci danej sprawy sposób jego prowadzenia wskazuje na brak zamiaru wymierzenia

sprawiedliwoÊci tej osobie.

1. Nikt nie mo˝e byç pociàgni´ty do odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu, je˝eli jego czyn w chwili pope∏nienia nie stanowi∏ zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u.

2. Definicja zbrodni powinna byç interpretowana

dos∏ownie i nie mo˝e byç rozszerzana w drodze analogii. W razie niejasnoÊci, definicja powinna byç interpretowana na korzyÊç osoby podejrzanej, oskar˝onej lub

skazanej.

3. Niniejszy artyku∏ nie stoi na przeszkodzie uznaniu

jakiegokolwiek zachowania za przest´pstwo na podstawie prawa mi´dzynarodowego, niezale˝nie od niniejszego statutu.

Artyku∏ 23

Nulla poena sine lege

Osobie skazanej przez Trybuna∏ mo˝e zostaç wymierzona kara jedynie zgodnie z niniejszym statutem.

Artyku∏ 24

Zasada retroaktywnoÊci ratione personae

1. Nikt nie mo˝e byç pociàgni´ty do odpowiedzialnoÊci karnej na podstawie niniejszego statutu za czyn

pope∏niony przed wejÊciem w ˝ycie statutu.

2. Je˝eli przed wydaniem prawomocnego wyroku

w sprawie ma miejsce zmiana przepisów prawa majàcych zastosowanie w danej sprawie, stosuje si´ prawo

wzgl´dniejsze dla osoby podejrzanej, oskar˝onej lub

skazanej.

Poz. 708

tu, je˝eli osoba ta ca∏kowicie i dobrowolnie odst´puje od przest´pczego zamiaru.

4. ˚adne z postanowieƒ niniejszego statutu odnoszàcych si´ do indywidualnej odpowiedzialnoÊci karnej nie ma wp∏ywu na odpowiedzialnoÊç paƒstwa na

podstawie prawa mi´dzynarodowego.

Artyku∏ 26

Wy∏àczenie jurysdykcji wobec osób

poni˝ej osiemnastego roku ˝ycia

Artyku∏ 25

Jurysdykcjà Trybuna∏u nie sà obj´te osoby, które

nie ukoƒczy∏y 18 roku ˝ycia w chwili pope∏nienia zarzucanej im zbrodni.

Indywidualna odpowiedzialnoÊç karna

Artyku∏ 27

1. Jurysdykcja Trybuna∏u okreÊlona statutem ma

zastosowanie do osób fizycznych.

IrrelewantnoÊç pe∏nionej funkcji publicznej

2. Osoba, która pope∏ni∏a zbrodni´ obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u, ponosi indywidualnie odpowiedzialnoÊç

karnà i podlega karze na podstawie niniejszego statutu.

3. OdpowiedzialnoÊci karnej i karze za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u podlega na podstawie niniejszego statutu osoba, która

(a) pope∏nia takà zbrodni´ sama, wspólnie z innà osobà albo za poÊrednictwem innej osoby bez wzgl´du na to, czy ta inna osoba ponosi odpowiedzialnoÊç karnà;

(b) zleca, namawia bàdê nak∏ania do pope∏nienia takiej zbrodni, zarówno w przypadku jej dokonania,

jak i usi∏owania;

(c) w celu u∏atwienia pope∏nienia takiej zbrodni pomaga, pod˝ega bàdê w inny sposób przyczynia si´

do dokonania lub usi∏owania, w∏àcznie z dostarczeniem Êrodków do jej pope∏nienia;

(d) w jakikolwiek inny sposób przyczynia si´ do dokonania lub usi∏owania takiej zbrodni przez grup´

osób dzia∏ajàcych we wspólnym celu; takie przyczynienie si´ musi byç zamierzone oraz musi

(i) zostaç podj´te w celu u∏atwienia dzia∏alnoÊci

przest´pczej lub przest´pczego celu grupy, je˝eli

dzia∏alnoÊç lub cel obejmuje pope∏nienie zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u; albo

(ii) zostaç podj´te ze ÊwiadomoÊcià zamiaru pope∏nienia zbrodni przez grup´;

(e) w przypadku zbrodni ludobójstwa bezpoÊrednio

i publicznie pod˝ega do pope∏nienia ludobójstwa;

(f) usi∏uje pope∏niç takà zbrodni´ poprzez podj´cie

dzia∏aƒ rozpoczynajàcych jej dokonanie, jednak do

takiego dokonania nie dochodzi z powodów niezale˝nych od zamiaru osoby; jednak osoba, która zaniecha wysi∏ków podj´tych w celu pope∏nienia

zbrodni lub w inny sposób zapobiega jej dokonaniu, nie podlega karze na mocy niniejszego statu-

1. Niniejszy statut ma równe zastosowanie do

wszystkich osób, bez jakichkolwiek ró˝nic wynikajàcych z pe∏nienia funkcji publicznej. W szczególnoÊci

pe∏nienie funkcji g∏owy paƒstwa czy szefa rzàdu, cz∏onka rzàdu czy parlamentu, wybieralnego przedstawiciela lub funkcjonariusza paƒstwowego w ˝adnym razie

nie mo˝e zwolniç sprawcy od odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianej niniejszym statutem, ani nie mo˝e

samo w sobie stanowiç podstawy do zmniejszenia wymiaru kary.

2. Immunitety i inne przywileje zwiàzane z pe∏nieniem funkcji publicznej danej osoby, przewidziane

przez prawo krajowe lub mi´dzynarodowe, nie stanowià przeszkody do wykonywania jurysdykcji Trybuna∏u wobec takiej osoby.

Artyku∏ 28

OdpowiedzialnoÊç dowódców i innych prze∏o˝onych

W uzupe∏nieniu innych przes∏anek odpowiedzialnoÊci karnej okreÊlonych niniejszym statutem za

zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u

(a) dowódca wojskowy lub inna osoba dzia∏ajàca faktycznie jako dowódca wojskowy ponosi odpowiedzialnoÊç karnà za zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u, pope∏nione przez si∏y zbrojne pozostajàce

pod jego rzeczywistym dowództwem i kontrolà

bàdê rzeczywistà w∏adzà i kontrolà, na skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad si∏ami zbrojnymi, je˝eli

(i) ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba albo

wiedzia∏a, albo, bioràc pod uwag´ okolicznoÊci

w danym czasie, powinna by∏a wiedzieç, ˝e si∏y

zbrojne pope∏nia∏y czy zmierza∏y do pope∏nienia takich zbrodni; oraz

(ii) ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba nie

podj´∏a wszystkich niezb´dnych i rozsàdnych

Êrodków b´dàcych w jej mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania od pope∏nienia takich

zbrodni albo skierowania sprawy do w∏aÊciwych organów post´powania karnego;

(b) w odniesieniu do stosunków zwierzchnictwa

i podleg∏oÊci innych ni˝ okreÊlone pod literà (a)

prze∏o˝ony ponosi odpowiedzialnoÊç karnà za

zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u pope∏nione

przez podw∏adnych znajdujàcych si´ pod jego faktycznà w∏adzà i kontrolà, je˝eli dosz∏o do nich na

skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad podw∏adnymi, je˝eli

(i) prze∏o˝ony wiedzia∏ albo Êwiadomie zlekcewa˝y∏ informacj´, która wyraênie wskazywa∏a na

to, ˝e podw∏adni pope∏niali lub zmierzali do pope∏nienia takich zbrodni;

(ii) takie zbrodnie dotyczy∏y dzia∏alnoÊci obj´tej

rzeczywistà odpowiedzialnoÊcià i kontrolà

prze∏o˝onego; i

(iii) prze∏o˝ony nie podjà∏ wszystkich niezb´dnych

i rozsàdnych Êrodków pozostajàcych w jego

mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania

od pope∏nienia takich zbrodni albo skierowania

sprawy do w∏aÊciwych organów post´powania

karnego.

Artyku∏ 29

Wy∏àczenie przedawnienia

Zbrodnie obj´te jurysdykcjà Trybuna∏u nie podlegajà przedawnieniu.

Artyku∏ 30

UmyÊlnoÊç

1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, osoba

ponosi odpowiedzialnoÊç karnà i podlega karze za

zbrodni´ obj´tà jurysdykcjà Trybuna∏u tylko wtedy,

gdy Êwiadomie i z zamiarem jej pope∏nienia realizuje

znamiona zbrodni.

Poz. 708

(a) osoba ta cierpia∏a na chorob´ psychicznà lub upoÊledzenie umys∏owe, które wy∏àcza∏y jej zdolnoÊç

rozpoznania bezprawnoÊci lub znaczenia jej zachowania bàdê te˝ zdolnoÊç pokierowania jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa;

(b) osoba ta by∏a w stanie odurzenia, który wy∏àcza∏

jej zdolnoÊç do rozpoznania bezprawnoÊci lub znaczenia jej zachowania bàdê zdolnoÊç pokierowania

jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa,

chyba ˝e osoba ta dobrowolnie wprawi∏a si´

w stan odurzenia w takich okolicznoÊciach, ˝e wiedzia∏a o tym lub zlekcewa˝y∏a ryzyko tego, ˝e pod

wp∏ywem odurzenia prawdopodobnie pope∏ni

czyn stanowiàcy zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji

Trybuna∏u;

(c) osoba ta dzia∏a∏a w obronie w∏asnej lub innej osoby lub, w przypadku zbrodni wojennych, w obronie w∏asnoÊci niezb´dnej dla jej przetrwania lub

przetrwania innej osoby, lub w∏asnoÊci, która jest

niezb´dna do wype∏nienia misji wojskowej, przed

bezpoÊrednim i bezprawnym u˝yciem si∏y, w sposób proporcjonalny do stopnia niebezpieczeƒstwa gro˝àcego jej samej, innej osobie lub chronionej w∏asnoÊci; fakt, ˝e osoba uczestniczy∏a

w operacji obronnej prowadzonej przez si∏y zbrojne, nie stanowi sam w sobie podstawy do wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianej

w niniejszym punkcie;

(d) czyn, który stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, zosta∏ pope∏niony w wyniku

przymusu spowodowanego groêbà bezpoÊredniego pozbawienia ˝ycia lub bezpoÊredniego ci´˝kiego uszkodzenia cia∏a wobec tej lub innej osoby,

a osoba ta podj´∏a niezb´dne i rozsàdne dzia∏anie

w celu usuni´cia tej groêby, przy czym nie zamierza∏a ona spowodowaç szkody wi´kszej ni˝ ta, której chcia∏a uniknàç; taka groêba mo˝e byç albo

(i) wywo∏ana przez innà osob´; albo

2. W rozumieniu niniejszego artyku∏u osoba dzia∏a

z zamiarem, je˝eli

(a) w odniesieniu do czynu — osoba ta zmierza do jego pope∏nienia;

(b) w odniesieniu do skutku czynu — osoba ta zamierza wywo∏aç taki skutek lub jest Êwiadoma, ˝e taki

skutek nastàpi w normalnym nast´pstwie zdarzeƒ.

3. W rozumieniu niniejszego artyku∏u „ÊwiadomoÊç” oznacza wiedz´, ˝e istnieje okreÊlona okolicznoÊç albo ˝e skutek nastàpi w normalnym nast´pstwie

zdarzeƒ. Poj´cie „Êwiadomie” nale˝y rozumieç odpowiednio.

(ii) wywo∏ana przez inne okolicznoÊci, nad którymi

ta osoba nie mia∏a kontroli.

2. Trybuna∏ orzeka o istnieniu podstaw wy∏àczenia

odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianych niniejszym

statutem w oparciu o konkretne okolicznoÊci rozpatrywanej sprawy.

3. Na rozprawie Trybuna∏ mo˝e uwzgl´dniç innà

podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej ni˝

wymieniona w ust´pie 1, je˝eli da si´ jà wyprowadziç

z prawa majàcego zastosowanie w danej sprawie

zgodnie z artyku∏em 21. Post´powanie dotyczàce

uwzgl´dnienia takiej podstawy jest uregulowane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

Artyku∏ 31

Artyku∏ 32

Podstawy wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej

B∏àd co do faktu i b∏àd co do prawa

1. W uzupe∏nieniu innych podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej przewidzianych w niniejszym

statucie osoba nie ponosi odpowiedzialnoÊci karnej,

je˝eli w chwili pope∏nienia czynu

1. B∏àd co do faktu stanowi podstaw´ wy∏àczenia

odpowiedzialnoÊci karnej tylko wtedy, gdy wy∏àcza

umyÊlnoÊç.

2. B∏àd co do prawa odnoÊnie do tego, czy okreÊlony rodzaj czynu stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, nie stanowi podstawy wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej. B∏àd co do prawa mo˝e jednak

stanowiç podstaw´ wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej, je˝eli wy∏àcza umyÊlnoÊç albo w sytuacji przewidzianej w artykule 33.

Artyku∏ 33

Polecenia prze∏o˝onego i nakazy prawa

1. Pope∏nienie przez sprawc´ zbrodni podlegajàcej

jurysdykcji Trybuna∏u na skutek wykonania polecenia

rzàdu albo prze∏o˝onego wojskowego lub cywilnego

nie zwalnia go od odpowiedzialnoÊci karnej, chyba ˝e

(a) na sprawcy cià˝y∏ prawny obowiàzek wykonania

polecenia rzàdu lub prze∏o˝onego;

(b) sprawca nie wiedzia∏, ˝e polecenie by∏o bezprawne;

(c) polecenie nie by∏o oczywiÊcie bezprawne.

2. W rozumieniu przepisów niniejszego artyku∏u

polecenia pope∏nienia zbrodni ludobójstwa oraz

zbrodni przeciwko ludzkoÊci sà oczywiÊcie bezprawne.

CZ¢Âå IV. SK¸AD I ORGANIZACJA TRYBUNA¸U

Artyku∏ 34

Poz. 708

4. Sposób wynagradzania s´dziów niepe∏niàcych

obowiàzków w pe∏nym wymiarze czasu zostanie uregulowany zgodnie z artyku∏em 49.

Artyku∏u 36

Kwalifikacje, nominacja i wybór s´dziów

1. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 2, Trybuna∏

sk∏ada si´ z 18 s´dziów.

2. (a) Prezydium, dzia∏ajàc w imieniu Trybuna∏u,

mo˝e zaproponowaç zwi´kszenie liczby s´dziów wymienionej w ust´pie 1, wskazujàc powody, dla których jest to konieczne i uzasadnione. Sekretariat niezw∏ocznie przekazuje takà propozycj´ wszystkim Paƒstwom-Stronom.

(b) Taka propozycja jest nast´pnie rozwa˝ana

na posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zwo∏anym zgodnie z artyku∏em 112. Propozycja zostaje uznana za przyj´tà, je˝eli zostanie zaakceptowana na posiedzeniu wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów cz∏onków

Zgromadzenia Paƒstw-Stron i wchodzi w ˝ycie w terminie okreÊlonym przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

(c) (i) Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´dziów zostanie przyj´ta zgodnie z punktem (b), wybór dodatkowych s´dziów odbywa si´ na nast´pnym

posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zgodnie

z postanowieniami ust´pów 3 do 8 i artyku∏u 37

ust´p 2.

Organy Trybuna∏u

Trybuna∏ sk∏ada si´ z nast´pujàcych organów

(a) Prezydium;

(b) Wydzia∏u Odwo∏awczego, Wydzia∏u Orzekajàcego

i Wydzia∏u Przygotowawczego;

(c) Urz´du Prokuratora;

(d) Sekretariatu.

Artyku∏ 35

Kadra s´dziowska

1. Wszyscy s´dziowie sà wybierani jako cz∏onkowie

Trybuna∏u w pe∏nym wymiarze czasu i powinni pozostawaç do dyspozycji Trybuna∏u od rozpocz´cia swojej

kadencji.

2. S´dziowie wchodzàcy w sk∏ad Prezydium wykonujà swojà funkcj´ w pe∏nym wymiarze czasu od momentu wyboru.

3. JeÊli uzasadnia to obcià˝enie Trybuna∏u pracà,

i po uzgodnieniu z innymi jego cz∏onkami, Prezydium

mo˝e co pewien czas decydowaç, w jakim stopniu pozostali s´dziowie b´dà wykonywaç swoje obowiàzki

w pe∏nym wymiarze czasu. Ustalenia te nie mogà naruszaç postanowieƒ artyku∏u 40.

(ii) Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´dziów zostanie przyj´ta i wykonana zgodnie z punktem (b) i (c)(i), Prezydium mo˝e nast´pnie w ka˝dym

czasie, je˝eli obcià˝enie pracà Trybuna∏u to uzasadnia,

zaproponowaç zmniejszenie liczby s´dziów, przy czym

liczba s´dziów nie mo˝e zostaç zmniejszona poni˝ej

liczby wskazanej w ust´pie 1. Propozycja jest rozpatrywana w trybie okreÊlonym w punkcie (a) i (b). W razie

przyj´cia propozycji, liczba s´dziów powinna byç stopniowo zmniejszana w miar´ up∏ywu kadencji s´dziów

pe∏niàcych obowiàzki, a˝ do momentu uzyskania wymaganej liczby s´dziów.

3. (a) S´dziowie sà wybierani spoÊród osób o wysokim poziomie moralnym, bezstronnych i uczciwych,

posiadajàcych kwalifikacje wymagane w ich Paƒstwach ojczystych do sprawowania najwy˝szych stanowisk sàdowych.

(b) Kandydat na s´dziego Trybuna∏u powinien

(i) posiadaç uznane kompetencje w dziedzinie prawa karnego i procedury karnej oraz

odpowiednie

doÊwiadczenie

nabyte

w wyniku pe∏nienia funkcji s´dziowskiej,

prokuratorskiej, adwokackiej lub innej podobnej w post´powaniu karnym; lub

(ii) posiadaç uznane kompetencje w odpowiednich dziedzinach prawa mi´dzynarodowego, takich jak mi´dzynarodowe pra-

wo humanitarne i prawa cz∏owieka, oraz

rozleg∏à wiedz´ prawniczà i zwiàzane z nià

doÊwiadczenie zawodowe przydatne

w orzeczniczej pracy Trybuna∏u.

(b) Je˝eli w pierwszym g∏osowaniu nie zostanie

wybrana wystarczajàca liczba s´dziów, nast´pne g∏osowania odbywajà si´ w trybie przewidzianym w punkcie (a) a˝ do obsadzenia pozosta∏ych miejsc.

(c) Kandydat na s´dziego Trybuna∏u musi odznaczaç si´ doskona∏à znajomoÊcià i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem roboczym Trybuna∏u.

7. WÊród s´dziów nie mo˝e byç wi´cej ni˝ jeden

obywatel tego samego paƒstwa. Dla celów cz∏onkostwa Trybuna∏u osob´, która mo˝e byç uwa˝ana za

obywatela wi´cej ni˝ jednego paƒstwa, uznaje si´ za

obywatela tego paƒstwa, w którym zwykle korzysta

ona z praw obywatelskich i politycznych.

4. (a) Kandydatów na s´dziego Trybuna∏u mo˝e

przedstawiaç ka˝de Paƒstwo-Strona statutu i powinno

to nastàpiç albo

(i) zgodnie z procedurà nominowania kandydatów do sprawowania najwy˝szych

stanowisk sàdowych w danym Paƒstwie;

albo

(ii) zgodnie z procedurà przewidzianà dla nominowania kandydatów do Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci okreÊlonà w Statucie tego Trybuna∏u.

Do aktów nominacji nale˝y do∏àczyç oÊwiadczenie

wskazujàce z niezb´dnà dok∏adnoÊcià, w jaki sposób

kandydat spe∏nia wymogi okreÊlone w ust´pie 3.

(b) Ka˝de Paƒstwo-Strona mo˝e przedstawiç

jednego kandydata, który niekoniecznie musi byç jego obywatelem, ale musi byç obywatelem Paƒstwa-Strony.

(c) Zgromadzenie Paƒstw-Stron mo˝e, jeÊli uzna

to za wskazane, zdecydowaç o utworzeniu Komitetu

Doradczego do spraw Nominacji. W takim przypadku

sk∏ad i zakres obowiàzków Komitetu okreÊla Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

5. Na potrzeby wyborów tworzy si´ dwie listy kandydatów

list´ A zawierajàcà nazwiska kandydatów posiadajàcych kwalifikacje okreÊlone w ust´pie 3 (b)(i); i

list´ B zawierajàcà nazwiska kandydatów posiadajàcych kwalifikacje okreÊlone w ust´pie 3 (b)(ii).

Kandydat posiadajàcy wystarczajàce kwalifikacje

przewidziane dla obu list mo˝e wskazaç list´, na

której ma byç umieszczone jego nazwisko. W czasie

pierwszych wyborów do Trybuna∏u przynajmniej

dziewi´ciu s´dziów powinno byç wybranych z listy A i co najmniej pi´ciu s´dziów z listy B. Nast´pne

wybory sà organizowane w taki sposób, aby w Trybunale utrzymaç w∏aÊciwà proporcj´ s´dziów o kwalifikacjach z obu list.

6. (a) S´dziowie sà wybierani w g∏osowaniu tajnym na posiedzeniu Zgromadzenia Paƒstw-Stron zwo∏anym w tym celu zgodnie z artyku∏em 112. Z zastrze˝eniem ust´pu 7, osobami wybranymi na s´dziów Trybuna∏u b´dzie osiemnastu kandydatów, którzy otrzymajà najwi´kszà liczb´ g∏osów przy udziale dwóch

trzecich obecnych i g∏osujàcych Paƒstw-Stron.

8. (a) Paƒstwa-Strony, dokonujàc wyboru s´dziów,

biorà pod uwag´ potrzeb´ zapewnienia wÊród cz∏onków Trybuna∏u

(i) reprezentacji g∏ównych systemów prawnych Êwiata;

(ii) sprawiedliwego podzia∏u geograficznego; i

(iii) sprawiedliwej reprezentacji s´dziów p∏ci

˝eƒskiej i m´skiej.

b) Paƒstwa-Strony powinny równie˝ uwzgl´dniç potrzeb´ wybrania s´dziów posiadajàcych wiedz´

prawniczà w specjalistycznych dziedzinach, obejmujàcà mi´dzy innymi wiedz´ na temat przemocy wobec

kobiet i dzieci.

9. (a) Z zastrze˝eniem punktu (b), s´dziowie sà wybierani na okres dziewi´ciu lat i, z zastrze˝eniem punktu (c) i artyku∏u 37 ust´p 2, nie mogà byç wybrani powtórnie.

b) W czasie pierwszych wyborów jedna trzecia

spoÊród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania wybrana na okres trzyletni; jedna trzecia spoÊród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania

wybrana na okres szeÊcioletni. Kadencja pozosta∏ych

wybranych s´dziów trwa dziewi´ç lat.

(c) S´dzia wybrany na okres trzech lat zgodnie

z punktem (b) mo˝e zostaç wybrany ponownie na pe∏nà kadencj´.

10. Niezale˝nie od postanowieƒ ust´pu 9 s´dzia

wchodzàcy w sk∏ad Izby Orzekajàcej lub Izby Odwo∏awczej zgodnie z artyku∏em 39 kontynuuje wype∏nianie

obowiàzków w celu zakoƒczenia rozprawy lub post´powania odwo∏awczego, które rozpocz´∏o si´ przed

tà Izbà.

Artyku∏ 37

Wakaty s´dziowskie

1. W razie wakatu przeprowadza si´ wybory zgodnie z postanowieniami artyku∏u 36.

2. S´dzia wybrany w celu obsadzenia miejsca wakujàcego sprawuje swój urzàd przez okres pozostajàcy

do zakoƒczenia kadencji poprzednika i, jeÊli okres ten

wynosi trzy lata lub mniej, mo˝e byç ponownie wybrany na pe∏nà kadencj´ na podstawie artyku∏u 36.

Artyku∏ 38

Poz. 708

bo jeden s´dzia tego wydzia∏u zgodnie z niniejszym

statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi.

Prezydium

1. Prezes, jak równie˝ Pierwszy i Drugi Wiceprezes,

sà wybierani przez s´dziów bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià

g∏osów. Ka˝dy z nich sprawuje swój urzàd przez trzy lata lub do czasu zakoƒczenia kadencji s´dziowskiej, je˝eli up∏ywa ona wczeÊniej. Prezes oraz Pierwszy i Drugi Wiceprezes mogà byç wybrani ponownie tylko jeden raz.

2. Pierwszy Wiceprezes dzia∏a zamiast Prezesa,

w razie gdy ten jest nieobecny lub zosta∏ wy∏àczony.

Drugi Wiceprezes dzia∏a zamiast Prezesa, w razie gdy

zarówno Prezes, jak i Pierwszy Wiceprezes sà nieobecni lub zostali wy∏àczeni.

3. Prezydium tworzy Prezes, wraz z Pierwszym i Drugim Wiceprezesem. Prezydium jest odpowiedzialne za

(a) prawid∏owe administrowanie Trybuna∏em, z wyjàtkiem Urz´du Prokuratora; oraz

(b) inne zadania na∏o˝one na nie w niniejszym statucie.

4. Przy wype∏nianiu swoich obowiàzków na podstawie ust´pu 3 (a) Prezydium wspó∏dzia∏a z Urz´dem Prokuratora i koordynuje z nim wykonywanie

wszystkich zadaƒ obj´tych wspólnà odpowiedzialnoÊcià.

(c) Postanowienia niniejszego ust´pu nie stojà

na przeszkodzie równoczesnemu utworzeniu wi´cej

ni˝ jednej Izby Orzekajàcej czy Izby Przygotowawczej,

je˝eli wymaga tego efektywne zarzàdzanie pracà Trybuna∏u.

3. (a) S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Orzekajàcego i Wydzia∏u Przygotowawczego wykonujà swoje

funkcje w tych wydzia∏ach przez okres trzech lat, a d∏u˝ej jedynie do czasu zakoƒczenia prowadzenia sprawy,

której rozpatrywanie rozpocz´∏o si´ w danym wydziale.

(b) S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Odwo∏awczego sprawujà swój urzàd w tym wydziale przez

ca∏à swojà kadencj´.

4. S´dziowie przydzieleni do Wydzia∏u Odwo∏awczego sprawujà swój urzàd wy∏àcznie w tym wydziale.

Jednak ˝adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie

wy∏àcza mo˝liwoÊci czasowego skierowania s´dziów

z Wydzia∏u Orzekajàcego do Wydzia∏u Przygotowawczego lub odwrotnie, je˝eli Prezydium uzna, ˝e wymaga tego efektywne zarzàdzanie pracà Trybuna∏u. Jednak˝e w ˝adnym razie s´dzia, który uczestniczy∏ w post´powaniu przygotowawczym w danej sprawie, nie

mo˝e zasiadaç w Izbie Orzekajàcej rozpatrujàcej t´ samà spraw´.

Artyku∏ 40

Artyku∏ 39

Niezawis∏oÊç s´dziów

Izby

1. W sprawowaniu swoich funkcji s´dziowie sà niezawiÊli.

1. Niezw∏ocznie po wyborze s´dziów Trybuna∏ tworzy wydzia∏y wymienione w artykule 34 punkt (b). Wydzia∏ Odwo∏awczy sk∏ada si´ z przewodniczàcego

i czterech innych s´dziów; Wydzia∏ Orzekajàcy — z nie

mniej ni˝ szeÊciu s´dziów i Wydzia∏ Przygotowawczy

— z nie mniej ni˝ szeÊciu s´dziów. Przydzia∏ s´dziów do

poszczególnych wydzia∏ów powinien byç oparty na

charakterze funkcji ka˝dego wydzia∏u oraz kwalifikacjach i doÊwiadczeniu s´dziów wybranych do Trybuna∏u w taki sposób, aby zapewniç ka˝demu wydzia∏owi

odpowiednià wiedz´ w dziedzinie prawa karnego, procedury karnej i prawa mi´dzynarodowego. Wydzia∏

Orzekajàcy i Wydzia∏ Przygotowawczy powinny sk∏adaç si´ w przewa˝ajàcej wi´kszoÊci z s´dziów posiadajàcych doÊwiadczenie w prowadzeniu rozpraw karnych.

2. S´dziowie nie mogà wykonywaç ˝adnej dzia∏alnoÊci, która by utrudnia∏a pe∏nienie ich funkcji lub mog∏a podwa˝aç zaufanie do ich niezawis∏oÊci.

3. S´dziowie wykonujàcy swoje obowiàzki w pe∏nym wymiarze czasu w siedzibie Trybuna∏u nie mogà

wykonywaç ˝adnych innych zaj´ç o charakterze zawodowym.

4. Wszystkie kwestie dotyczàce stosowania ust´pów 2 i 3 sà rozstrzygane bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià

g∏osów s´dziów. Je˝eli sprawa dotyczy danego s´dziego, nie bierze on udzia∏u w podejmowaniu decyzji.

Artyku∏ 41

2. (a) Funkcj´ orzeczniczà Trybuna∏u w ramach wydzia∏ów sprawujà Izby.

(b) (i) W sk∏ad Izby Odwo∏awczej wchodzà wszyscy s´dziowie Wydzia∏u Odwo∏awczego.

(ii) Funkcje Izby Orzekajàcej sprawuje trzech

s´dziów Wydzia∏u Orzekajàcego.

(iii) Funkcje Izby Przygotowawczej sprawuje

albo trzech s´dziów Wydzia∏u Przygotowawczego, al-

Wy∏àczenie s´dziego

1. Prezydium na wniosek s´dziego mo˝e wy∏àczyç

go od wykonywania funkcji na podstawie niniejszego

statutu stosownie do postanowieƒ zawartych w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

2. (a) S´dzia nie mo˝e braç udzia∏u w sprawie,

w której jego bezstronnoÊç mog∏aby byç podana

w wàtpliwoÊç na jakiejkolwiek podstawie. S´dzia zo-

staje wy∏àczony z post´powania w sprawie zgodnie

z postanowieniami niniejszego ust´pu, inter alia, je˝eli bra∏ on poprzednio udzia∏ w jakimkolwiek charakterze w rozpatrywaniu tej sprawy przez Trybuna∏ lub na

szczeblu krajowym bra∏ udzia∏ w zwiàzanej z nià sprawie karnej przeciwko temu samemu podejrzanemu lub

oskar˝onemu. S´dzia zostaje równie˝ wy∏àczony na innych podstawach okreÊlonych w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

5. Prokurator i wiceprokuratorzy nie mogà podejmowaç ˝adnej dzia∏alnoÊci, która by utrudnia∏a pe∏nienie przez nich funkcji prokuratorskiej lub mog∏a podwa˝aç zaufanie do ich niezale˝noÊci. Nie mogà oni ponadto podejmowaç ˝adnego innego zaj´cia o charakterze zawodowym.

(b) Prokurator lub osoba, przeciwko której toczy

si´ post´powanie, mo˝e ˝àdaç wy∏àczenia s´dziego na

podstawie niniejszego ust´pu.

7. Ani Prokurator ani wiceprokurator nie mogà braç

udzia∏u w sprawie, w której ich bezstronnoÊç mog∏aby

byç podana w wàtpliwoÊç na jakiejkolwiek podstawie.

Prokurator i wiceprokurator zostajà wy∏àczeni z post´powania w sprawie zgodnie z postanowieniami niniejszego ust´pu, inter alia, je˝eli brali oni poprzednio

udzia∏ w jakimkolwiek charakterze w rozpatrywaniu tej

sprawy przez Trybuna∏ lub na szczeblu krajowym brali

udzia∏ w zwiàzanej z nià sprawie karnej przeciwko temu samemu podejrzanemu lub oskar˝onemu.

(c) Wszelkie kwestie zwiàzane z wy∏àczeniem

s´dziego sà rozstrzygane przez s´dziów bezwzgl´dnà

wi´kszoÊcià g∏osów. S´dzia, którego dotyczy wniosek

o wy∏àczenie, ma prawo przed∏o˝yç swoje uwagi w tej

sprawie, lecz nie bierze udzia∏u w podejmowaniu decyzji.

Artyku∏ 42

Urzàd Prokuratora

1. Urzàd Prokuratora dzia∏a niezale˝nie jako odr´bny organ Trybuna∏u. Nale˝y do niego przyjmowanie zawiadomieƒ i innych informacji o zbrodniach podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, badanie tych zawiadomieƒ i informacji oraz prowadzenie post´powania

przygotowawczego. Cz∏onek Urz´du nie mo˝e przyjmowaç wskazówek z jakiegokolwiek zewn´trznego

êród∏a ani kierowaç si´ nimi.

2. Na czele Urz´du stoi Prokurator. Prokurator posiada pe∏ni´ w∏adzy w zakresie kierowania i administrowania Urz´dem, w∏àcznie z jego personelem, zapleczem technicznym i innymi jego zasobami. Prokuratorowi pomaga jeden lub dwóch wiceprokuratorów,

którzy majà prawo wykonywaç ka˝dà czynnoÊç zastrze˝onà do kompetencji Prokuratora zgodnie z niniejszym

statutem. Prokurator i wiceprokuratorzy nie mogà byç

obywatelami tego samego paƒstwa. Sprawujà oni

swój urzàd w pe∏nym wymiarze czasu.

3. Prokurator i wiceprokuratorzy powinni byç osobami o wysokim poziomie moralnym, posiadaç wysokie kompetencje i rozleg∏e doÊwiadczenie praktyczne

w Êciganiu lub sàdzeniu w sprawach karnych. Powinni

oni równie˝ odznaczaç si´ doskona∏à znajomoÊcià

i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym

j´zykiem roboczym Trybuna∏u.

4. Prokurator jest wybierany w g∏osowaniu tajnym

bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów cz∏onków Zgromadzenia Paƒstw-Stron. Wiceprokuratorzy sà wybierani

w ten sam sposób z listy kandydatów przedstawionej

przez Prokuratora. Prokurator wskazuje po trzech kandydatów na ka˝de ze stanowisk wiceprokuratora. O ile

w czasie wyborów kadencja nie zostanie ustalona na

krótszy termin, Prokurator i wiceprokuratorzy sprawujà swój urzàd przez okres dziewi´ciu lat i nie mogà byç

wybrani powtórnie.

6. Prezydium na wniosek Prokuratora lub wiceprokuratora mo˝e wy∏àczyç go od dzia∏ania w danej sprawie.

8. Wszelkie kwestie zwiàzane z wy∏àczeniem Prokuratora i wiceprokuratora sà rozstrzygane przez Izb´ Odwo∏awczà.

(a) Osoba, przeciwko której prowadzone jest post´powanie, mo˝e w ka˝dym czasie ˝àdaç wy∏àczenia

Prokuratora i wiceprokuratora na podstawie okolicznoÊci wymienionych w niniejszym artykule.

(b) Prokurator i wiceprokurator, których sprawa dotyczy, majà prawo przed∏o˝yç swoje uwagi w kwestii

wy∏àczenia.

9. Prokurator powo∏uje doradców posiadajàcych

wiedz´ prawniczà w specjalistycznych dziedzinach,

obejmujàcà mi´dzy innymi wiedz´ na temat przemocy

seksualnej i zwiàzanej z p∏cià (gender) oraz przemocy

wobec dzieci.

Artyku∏ 43

Sekretariat

1. Sekretariat ponosi odpowiedzialnoÊç za pozaorzecznicze aspekty administracji i obs∏ugi Trybuna∏u,

z zastrze˝eniem uprawnieƒ Prokuratora przewidzianych w artykule 42.

2. Na czele Sekretariatu stoi Sekretarz, który jest

g∏ównym urz´dnikiem administracyjnym Trybuna∏u.

W wykonywaniu swoich funkcji Sekretarz podlega bezpoÊrednio Prezesowi Trybuna∏u.

3. Sekretarz i zast´pca Sekretarza powinni byç osobami o wysokich kwalifikacjach moralnych, posiadaç

wysokie kompetencje oraz odznaczaç si´ doskona∏à

znajomoÊcià i umiej´tnoÊcià pos∏ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem roboczym Trybuna∏u.

4. Sekretarz jest wybierany przez s´dziów bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów w g∏osowaniu tajnym,

z uwzgl´dnieniem rekomendacji Zgromadzenia

Paƒstw-Stron. W razie potrzeby s´dziowie wybierajà

w ten sam sposób zast´pc´ Sekretarza, uwzgl´dniajàc

rekomendacj´ Sekretarza.

5. Sekretarz sprawuje swój urzàd przez okres pi´ciu

lat w pe∏nym wymiarze czasu i mo˝e zostaç wybrany ponownie. Zast´pca Sekretarza sprawuje swój urzàd przez

okres pi´ciu lat lub okres krótszy, zgodnie z decyzjà podj´tà bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów s´dziów, i mo˝e

zostaç wybrany z zastrze˝eniem, ˝e b´dzie wzywany do

sprawowania swojego urz´du w miar´ potrzeb.

o ile taka decyzja zostanie podj´ta zgodnie z ust´pem 2, je˝eli osoba ta

6. Sekretarz tworzy Biuro do spraw Pokrzywdzonych i Âwiadków w ramach Sekretariatu. W porozumieniu z Urz´dem Prokuratora Biuro ma zapewniç

Êrodki ochronne, Êrodki bezpieczeƒstwa, doradztwo

i innà pomoc Êwiadkom, pokrzywdzonym wyst´pujàcym przed Trybuna∏em i innym osobom, którym grozi

niebezpieczeƒstwo w zwiàzku z zeznaniami z∏o˝onymi

przez Êwiadków. Biuro powinno zatrudniaç osoby posiadajàce wiedz´ na temat urazów, obejmujàcà urazy

zwiàzane z przemocà seksualnà.

(b) jest niezdolna do wykonywania funkcji wymaganych przez niniejszy statut.

Artyku∏ 44

Personel

1. Prokurator i Sekretarz zatrudniajà personel posiadajàcy kwalifikacje niezb´dne do pracy w ich urz´dach. W przypadku Prokuratora obejmuje to powo∏ywanie osób do prowadzenia post´powania przygotowawczego.

2. Zatrudniajàc personel, Prokurator i Sekretarz powinni zapewniç najwy˝sze standardy efektywnoÊci,

kompetencji i uczciwoÊci i powinni stosowaç, mutatis

mutandis, kryteria zawarte w artykule 36 ust´p 8.

3. W porozumieniu z Prezydium i Prokuratorem Sekretarz przedk∏ada Regulamin Personelu, który reguluje kadencje i warunki powo∏ywania, wynagradzania

i zwalniania personelu. Regulamin Personelu jest zatwierdzany przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

4. W wyjàtkowych okolicznoÊciach Trybuna∏ mo˝e

zatrudniç bezp∏atny, fachowy personel zaproponowany przez Paƒstwa-Strony, organizacje mi´dzyrzàdowe

lub pozarzàdowe do pomocy w pracy któregokolwiek

z organów Trybuna∏u. Prokurator mo˝e przyjàç ka˝dà

takà propozycj´ w imieniu Urz´du Prokuratora. Taki

bezp∏atny personel jest zatrudniany na zasadach okreÊlonych przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

(a) dopuÊci∏a si´ powa˝nego uchybienia lub powa˝nego naruszenia swoich obowiàzków okreÊlonych

w niniejszym statucie, stosownie do Regu∏ Procesowych i Dowodowych; lub

2. Decyzj´ o usuni´ciu ze stanowiska s´dziego, Prokuratora lub wiceprokuratora na podstawie ust´pu 1

podejmuje Zgromadzenie Paƒstw-Stron w g∏osowaniu

tajnym

(a) w przypadku s´dziego — wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów Paƒstw-Stron na podstawie wniosku

przyj´tego wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów pozosta∏ych s´dziów;

(b) w przypadku Prokuratora — bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów Paƒstw-Stron;

(c) w przypadku wiceprokuratora — bezwzgl´dnà

wi´kszoÊcià g∏osów Paƒstw-Stron na podstawie

wniosku Prokuratora.

3. Decyzj´ o usuni´ciu ze stanowiska Sekretarza

i zast´pcy Sekretarza podejmujà s´dziowie bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów.

4. S´dzia, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz

i zast´pca Sekretarza, których zdolnoÊç do wykonywania funkcji zgodnie z wymogami statutu zosta∏a zakwestionowana na podstawie niniejszego artyku∏u, majà

prawo do przedstawienia dowodów i sk∏adania oÊwiadczeƒ zgodnie z postanowieniami Regu∏ Procesowych

i Dowodowych. Osoby te nie mogà jednak w inny sposób uczestniczyç w rozpatrywaniu ich sprawy.

Artyku∏ 47

Ârodki dyscyplinarne

Artyku∏ 45

Wobec s´dziego, Prokuratora, wiceprokuratora,

Sekretarza i zast´pcy Sekretarza, którzy dopuÊcili si´

uchybienia o mniej powa˝nym charakterze ni˝ okreÊlone w artykule 46 ust´p 1, stosuje si´ Êrodki dyscyplinarne zgodne z postanowieniami Regu∏ Procesowych

i Dowodowych.

Uroczyste zobowiàzanie

Artyku∏ 48

Przed rozpocz´ciem wykonywania obowiàzków na

podstawie niniejszego statutu s´dziowie, Prokurator,

wiceprokuratorzy, Sekretarz i zast´pca Sekretarza sk∏adajà publicznie uroczyste zobowiàzanie do bezstronnego i sumiennego wykonywania swoich funkcji.

Przywileje i immunitety

Artyku∏ 46

Usuni´cie ze stanowiska

1. S´dzia, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz

i zast´pca Sekretarza zostajà usuni´ci ze stanowiska,

1. Na terytorium ka˝dego z Paƒstw-Stron Trybuna∏

korzysta z przywilejów i immunitetów niezb´dnych do

wykonywania jego zadaƒ.

2. S´dziowie, Prokurator, wiceprokuratorzy i Sekretarz w zakresie czynnoÊci pe∏nionych podczas

i w zwiàzku z wykonywaniem obowiàzków s∏u˝bowych

na rzecz Trybuna∏u korzystajà z takich samych przywilejów i immunitetów, jakie przys∏ugujà szefom przedstawicielstw dyplomatycznych, a po up∏ywie ich ka-

dencji nie mo˝na prowadziç przeciwko nim ˝adnego

post´powania z powodu ich wypowiedzi ustnych lub

pisemnych oraz czynnoÊci podejmowanych w ramach

ich urz´dowych funkcji.

Poz. 708

j´zyka innego ni˝ angielski czy francuski, o ile Trybuna∏

uzna udzielenie zezwolenia za odpowiednio uzasadnione.

Artyku∏ 51

3. Zast´pca Sekretarza, personel Urz´du Prokuratorskiego i personel Sekretariatu korzystajà z przywilejów, immunitetów i udogodnieƒ niezb´dnych do wykonywania ich funkcji zgodnie z umowà o przywilejach

i immunitetach Trybuna∏u.

4. Obroƒcom, bieg∏ym, Êwiadkom i wszystkim innym osobom zobowiàzanym do stawiania si´ w siedzibie Trybuna∏u zapewnia si´ takie traktowanie, jakie jest

niezb´dne dla prawid∏owego funkcjonowania Trybuna∏u zgodnie z umowà o przywilejach i immunitetach

Trybuna∏u.

5. Przywileje i immunitety

(a) s´dziego i Prokuratora mogà zostaç uchylone bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià g∏osów s´dziów;

(b) Sekretarza mogà zostaç uchylone przez Prezydium;

(c) wiceprokuratorów i personelu Urz´du Prokuratora

mogà zostaç uchylone przez Prokuratora;

(d) zast´pcy Sekretarza i personelu Sekretariatu mogà zostaç uchylone przez Sekretarza.

Artyku∏ 49

Wynagrodzenie, dodatki i diety

S´dziowie, Prokurator, wiceprokuratorzy, Sekretarz

i zast´pca Sekretarza otrzymujà wynagrodzenie, dodatki i diety w wysokoÊci ustalonej przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron. Wynagrodzenie i dodatki nie ulegajà zmniejszeniu w czasie trwania kadencji.

Artyku∏ 50

J´zyki urz´dowe i robocze

1. J´zykami urz´dowymi Trybuna∏u sà: arabski,

chiƒski, angielski, francuski, rosyjski i hiszpaƒski. Wyroki Trybuna∏u, jak równie˝ inne decyzje rozstrzygajàce zasadnicze kwestie przed Trybuna∏em, sà publikowane w j´zykach urz´dowych. Prezydium, zgodnie

z kryteriami ustalonymi przez Regu∏y Procesowe i Dowodowe, okreÊla, które decyzje sà uwa˝ane za rozstrzygajàce zasadnicze kwestie przed Trybuna∏em na

potrzeby niniejszego ust´pu.

2. J´zykami roboczymi Trybuna∏u sà: j´zyk angielski i francuski. Regu∏y Procesowe i Dowodowe okreÊlajà przypadki, w których inne j´zyki urz´dowe mogà byç

u˝ywane jako j´zyki robocze Trybuna∏u.

3. Na wniosek strony post´powania lub paƒstwa

dopuszczonego do interwencji w post´powaniu Trybuna∏ zezwala na u˝ywanie przez t´ stron´ lub paƒstwo

Regu∏y Procesowe i Dowodowe

1. Regu∏y Procesowe i Dowodowe wchodzà w ˝ycie

po przyj´ciu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich g∏osów jego cz∏onków.

2. Poprawki do Regu∏ mogà zg∏aszaç

(a) ka˝de Paƒstwo-Strona;

(b) s´dziowie, o ile za poprawkà opowiedzia∏a si´ bezwzgl´dna wi´kszoÊç spoÊród nich; lub

(c) Prokurator.

Poprawki te wchodzà w ˝ycie po przyj´ciu przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron wi´kszoÊcià dwóch trzecich

g∏osów jego cz∏onków.

3. Po przyj´ciu Regu∏ Procesowych i Dowodowych,

je˝eli Regu∏y nie regulujà danej kwestii, w nag∏ych wypadkach s´dziowie mogà wi´kszoÊcià dwóch trzecich

g∏osów opracowaç regu∏y tymczasowe, które stosuje

si´ do czasu ich przyj´cia, uzupe∏nienia lub odrzucenia

na nast´pnej zwyczajnej lub nadzwyczajnej sesji Zgromadzenia Paƒstw-Stron.

4. Regu∏y Procesowe i Dowodowe, poprawki do

nich i wszelkie regu∏y tymczasowe powinny byç zgodne z niniejszym statutem. Poprawki do Regu∏ Procesowych i Dowodowych, jak równie˝ regu∏y tymczasowe,

nie mogà byç stosowane z mocà wstecznà na niekorzyÊç osób, przeciwko którym toczy si´ post´powanie

lub które zosta∏y skazane.

5. W razie niezgodnoÊci pomi´dzy niniejszym

Statutem a Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi,

pierwszeƒstwo ma statut.

Artyku∏ 52

Regulamin Trybuna∏u

1. S´dziowie przyjmujà bezwzgl´dnà wi´kszoÊcià

g∏osów, zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi, Regulamin Trybuna∏u niezb´dny dla jego funkcjonowania.

2. W przygotowaniu Regulaminu i poprawek do

niego g∏os doradczy majà Prokurator i Sekretarz.

3. Regulamin i poprawki do niego obowiàzujà od

momentu przyj´cia, chyba ˝e s´dziowie postanowià

inaczej. BezpoÊrednio po przyj´ciu Regulaminu jest on

przedk∏adany Paƒstwom-Stronom w celu przedstawienia uwag. Je˝eli w ciàgu szeÊciu miesi´cy nie zostanie

z∏o˝ony sprzeciw przez wi´kszoÊç Paƒstw-Stron, Regulamin zostaje utrzymany w mocy.

CZ¢Âå V. POST¢POWANIE PRZYGOTOWAWCZE

Artyku∏ 53

Wszcz´cie post´powania przygotowawczego

1. Po dokonaniu oceny uzyskanych informacji Prokurator wszczyna post´powanie przygotowawcze,

chyba ˝e uzna, i˝ nie istnieje uzasadniona podstawa

do prowadzenia post´powania na podstawie niniejszego statutu. Podejmujàc decyzj´ o wszcz´ciu lub

odmowie wszcz´cia post´powania, Prokurator bierze

pod uwag´, czy

(a) informacje dost´pne Prokuratorowi stanowià rozsàdnà podstaw´ do przyj´cia, ˝e zosta∏a pope∏niona lub jest pope∏niana zbrodnia podlegajàca jurysdykcji Trybuna∏u;

(b) sprawa jest lub by∏aby uznana za dopuszczalnà na

podstawie artyku∏u 17; i

(c) pomimo uwzgl´dnienia wagi zbrodni i interesów

pokrzywdzonych istniejà istotne powody do uznania, ˝e post´powanie przygotowawcze nie s∏u˝y∏oby interesowi wymiaru sprawiedliwoÊci.

Je˝eli Prokurator uzna, ˝e nie istnieje uzasadniona

podstawa do wszcz´cia post´powania, a jego decyzja

oparta jest wy∏àcznie na okolicznoÊciach wskazanych

w punkcie (c), Prokurator zawiadamia Izb´ Przygotowawczà.

2. Je˝eli w wyniku przeprowadzenia post´powania

przygotowawczego Prokurator uzna, ˝e nie istnieje

wystarczajàca podstawa do wniesienia oskar˝enia,

poniewa˝

(a) brak jest dostatecznej podstawy prawnej lub faktycznej do wydania nakazów lub wezwaƒ na podstawie artyku∏u 58;

(b) sprawa jest niedopuszczalna na podstawie artyku∏u 17; lub

(c) oskar˝enie nie le˝y w interesie wymiaru sprawiedliwoÊci, bioràc pod uwag´ wszystkie okolicznoÊci, w∏àcznie z wagà zbrodni, interesami pokrzywdzonych, wiekiem i stanem zdrowia podejrzanego

oraz jego rolà w pope∏nieniu danej zbrodni.

Prokurator zawiadamia Izb´ Przygotowawczà i paƒstwo, które przedstawi∏o sytuacj´ na podstawie artyku∏u 14, oraz Rad´ Bezpieczeƒstwa w przypadku przewidzianym w artykule 13 punkt (b) o swojej decyzji i powodach jej podj´cia.

3. (a) Na wniosek paƒstwa, które przedstawi∏o sytuacj´ na podstawie artyku∏u 14, lub Rady Bezpieczeƒstwa w przypadku przewidzianym w artykule 13

punkt (b) Izba Przygotowawcza mo˝e zbadaç zasadnoÊç decyzji Prokuratora o odmowie wszcz´cia post´powania lub wniesienia oskar˝enia, podj´tych na podstawie ust´pu 1 lub 2, i mo˝e nakazaç Prokuratorowi

ponowne rozwa˝enie jego decyzji.

Poz. 708

(b) Ponadto Izba Przygotowawcza mo˝e z w∏asnej inicjatywy zbadaç zasadnoÊç decyzji Prokuratora

o odmowie wszcz´cia post´powania lub wniesienia

oskar˝enia, je˝eli decyzja ta zosta∏a podj´ta wy∏àcznie

na podstawie ust´pu 1 (c) lub 2 (c). W takim przypadku

decyzja Prokuratora staje si´ ostateczna dopiero po jej

zatwierdzeniu przez Izb´ Przygotowawczà.

4. Prokurator mo˝e w ka˝dym czasie zmieniç swojà

decyzj´ w kwestii wszcz´cia post´powania przygotowawczego lub wniesienia oskar˝enia w oparciu o nowe fakty lub informacje.

Artyku∏ 54

Obowiàzki i uprawnienia Prokuratora

w post´powaniu przygotowawczym

1. Prokurator jest zobowiàzany

(a) celem ustalenia prawdy materialnej rozszerzyç zakres post´powania przygotowawczego w celu obj´cia nim wszystkich faktów i dowodów niezb´dnych dla wyjaÊnienia kwestii odpowiedzialnoÊci

karnej na podstawie niniejszego statutu i w ramach tego uwzgl´dniaç okolicznoÊci przemawiajàce zarówno na korzyÊç, jak i na niekorzyÊç oskar˝onego;

(b) podejmowaç odpowiednie Êrodki w celu zapewnienia skutecznoÊci post´powania przygotowawczego w sprawach o zbrodnie podlegajàce jurysdykcji Trybuna∏u i, wykonujàc swoje obowiàzki

w tym zakresie, szanowaç interesy i uwzgl´dniaç

okolicznoÊci osobiste pokrzywdzonych i Êwiadków, w∏àcznie z wiekiem, p∏cià (gender) w rozumieniu artyku∏u 7 ust´p 3, i stanem zdrowia, oraz

braç pod uwag´ charakter zbrodni, w szczególnoÊci gdy dotyczy ona przemocy seksualnej, zwiàzanej z p∏cià (gender) lub wobec dzieci; i

(c) w pe∏ni przestrzegaç praw przyznanych osobom

na mocy niniejszego statutu.

2. Prokurator mo˝e prowadziç post´powanie przygotowawcze na terytorium paƒstwa

(a) w trybie przewidzianym postanowieniami cz´Êci IX; lub

(b) za zezwoleniem Izby Przygotowawczej wydanym

na podstawie artyku∏u 57 ust´p 3 (d).

3. Prokurator ma prawo

(a) gromadziç dowody i dokonywaç ich oceny;

(b) ˝àdaç stawiennictwa osób, przeciwko którym prowadzone jest post´powanie przygotowawcze, pokrzywdzonych i Êwiadków oraz przes∏uchiwaç ich;

(c) nawiàzaç wspó∏prac´ z ka˝dym paƒstwem oraz organizacjà lub podmiotem mi´dzyrzàdowym stosownie do ich kompetencji lub mandatu;

(d) zawieraç takie porozumienia i umowy, niepozostajàce w sprzecznoÊci z niniejszym statutem, które

sà niezb´dne do u∏atwienia wspó∏pracy ze strony

paƒstwa, organizacji mi´dzyrzàdowej lub osoby;

(e) wyraziç zgod´ na nieujawnianie na ˝adnym etapie

post´powania dokumentów lub informacji, które

Prokurator otrzymuje z zastrze˝eniem ich poufnoÊci i wy∏àcznie dla uzyskania nowych dowodów,

chyba ˝e podmiot dostarczajàcy informacji zgadza

si´ na ich ujawnienie; i

(f) podejmowaç niezb´dne Êrodki lub ˝àdaç podj´cia

niezb´dnych Êrodków w celu zapewnienia poufnoÊci informacji, ochrony osób lub zabezpieczenia

dowodów.

Artyku∏ 55

Uprawnienia osób w post´powaniu

przygotowawczym

1. W zwiàzku z post´powaniem przygotowawczym

prowadzonym na podstawie niniejszego statutu

(a) nikt nie mo˝e byç zmuszony do oskar˝ania samego siebie ani do przyznania si´ do winy;

(b) nikt nie mo˝e byç poddany ˝adnej formie przymusu, nacisku czy groêby, torturom oraz innemu niegodnemu, nieludzkiemu lub poni˝ajàcemu traktowaniu lub karaniu;

(c) ka˝dy, kto jest przes∏uchiwany w j´zyku innym ni˝

j´zyk, którym w∏ada i który w pe∏ni rozumie, ma

prawo do korzystania z bezp∏atnej pomocy kompetentnego t∏umacza oraz do uzyskania t∏umaczeƒ niezb´dnych dla zapewnienia rzetelnoÊci;

oraz

(d) nikt nie mo˝e byç bezprawnie zatrzymany lub

aresztowany, ani nie mo˝e byç pozbawiony wolnoÊci, z wyjàtkiem przypadków i w trybie przewidzianym w niniejszym statucie.

2. Je˝eli istniejà podstawy do podejrzeƒ, ˝e osoba

pope∏ni∏a zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u

i ma zostaç przes∏uchana przez Prokuratora albo przez

organy krajowe zgodnie z wnioskiem przed∏o˝onym na

podstawie cz´Êci IX, osobie tej przys∏ugujà nast´pujàce uprawnienia, o których nale˝y jà pouczyç przed rozpocz´ciem przes∏uchania

(a) prawo do bycia poinformowanym przed przes∏uchaniem o tym, ˝e istniejà podstawy do podejrzeƒ,

˝e osoba ta pope∏ni∏a zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u;

(b) prawo do milczenia, przy czym milczenie to nie

mo˝e byç brane pod uwag´ przy orzekaniu o winie

lub niewinnoÊci tej osoby;

(c) prawo do korzystania z pomocy ustanowionego

przez siebie obroƒcy lub, je˝eli osoba ta nie posiada obroƒcy ustanowionego przez siebie, prawo do

obroƒcy wyznaczonego z urz´du, w razie gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwoÊci, oraz

Poz. 708

do bezp∏atnego obroƒcy, je˝eli osoba ta nie posiada wystarczajàcych Êrodków na pokrycie kosztów

obroƒcy; oraz

(d) prawo do bycia przes∏uchiwanym w obecnoÊci

obroƒcy, chyba ˝e osoba ta dobrowolnie zrzek∏a

si´ prawa do korzystania z pomocy obroƒcy.

Artyku∏ 56

Rola Izby Przygotowawczej

w odniesieniu do czynnoÊci niepowtarzalnych

1. (a) Je˝eli prokurator stwierdzi, ˝e w post´powaniu przygotowawczym pojawi∏a si´ niepowtarzalna

mo˝liwoÊç uzyskania wyjaÊnieƒ lub zeznaƒ Êwiadka

lub oceny, zebrania czy sprawdzenia dowodów, które

mogà nie byç dost´pne na rozprawie, zawiadamia

o tym Izb´ Przygotowawczà.

(b) W takim przypadku Izba Przygotowawcza mo˝e, na wniosek Prokuratora, podjàç wszelkie Êrodki konieczne dla zapewnienia skutecznoÊci i rzetelnoÊci post´powania, a w szczególnoÊci zagwarantowania praw

obrony.

(c) O ile Izba Przygotowawcza nie zarzàdzi inaczej, Prokurator przekazuje odpowiednie informacje

osobie, która zosta∏a aresztowana lub stawi∏a si´ na

wezwanie w zwiàzku z post´powaniem przygotowawczym okreÊlonym w punkcie (a), w celu przes∏uchania

jej w tej kwestii.

2. Ârodki, o których mowa w ust´pie 1 (b), mogà

obejmowaç

(a) wydawanie poleceƒ lub zarzàdzeƒ dotyczàcych

post´powania;

(b) zarzàdzenie dotyczàce utrwalania przebiegu post´powania;

(c) wyznaczenie bieg∏ych do pomocy;

(d) upowa˝nienie obroƒcy osoby, która zosta∏a aresztowana lub stawi∏a si´ przed Trybuna∏em na wezwanie, do uczestniczenia w czynnoÊciach lub —

je˝eli aresztowanie jeszcze nie nastàpi∏o lub osoba

nie stawi∏a si´ lub obroƒca nie zosta∏ jeszcze wyznaczony — wyznaczenie innego obroƒcy do stawienia si´ i reprezentowania interesów obrony;

(e) wyznaczenie jednego z cz∏onków Izby Przygotowawczej lub, je˝eli jest to konieczne, innego s´dziego Wydzia∏u Przygotowawczego lub Wydzia∏u

Orzekajàcego do obserwowania oraz wydawania

poleceƒ i zarzàdzeƒ dotyczàcych gromadzenia i zabezpieczenia dowodów i przes∏uchiwania osób;

(f) podejmowanie innych czynnoÊci koniecznych dla

gromadzenia lub zabezpieczenia dowodów.

3. (a) Je˝eli Prokurator nie z∏o˝y∏ wniosku o zastosowanie Êrodków na podstawie niniejszego artyku∏u,

a Izba Przygotowawcza uzna, ˝e podj´cie takich Êrodków jest wymagane dla zabezpieczenia dowodów, któ-

re Izba uwa˝a za istotne dla obrony na rozprawie, konsultuje si´ z Prokuratorem w celu ustalenia, czy istniejà podstawy do zaniechania przez Prokuratora z∏o˝enia

wniosku o podj´cie takich Êrodków. Je˝eli w wyniku

konsultacji Izba Przygotowawcza uzna, ˝e Prokurator

bezpodstawnie zaniecha∏ z∏o˝enia wniosku o zastosowanie takich Êrodków, Izba Przygotowawcza mo˝e

podjàç takie Êrodki z w∏asnej inicjatywy.

(b) Od decyzji Izby Przygotowawczej o podj´ciu

dzia∏ania z w∏asnej inicjatywy na podstawie niniejszego ust´pu Prokuratorowi przys∏uguje odwo∏anie. Odwo∏anie rozpoznaje si´ w trybie przyspieszonym.

4. DopuszczalnoÊç na rozprawie dowodów zabezpieczonych lub zgromadzonych w post´powaniu zgodnie z niniejszym artyku∏em lub protoko∏ów z ich przeprowadzenia okreÊla artyku∏ 69. WartoÊç takich dowodów ocenia Izba Orzekajàca.

Artyku∏ 57

Funkcje i uprawnienia Izby Przygotowawczej

1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, Izba

Przygotowawcza wykonuje swoje funkcje zgodnie

z postanowieniami niniejszego artyku∏u.

2. (a) Zarzàdzenia i decyzje Izby Przygotowawczej

wydane na podstawie artyku∏u 15, 18, 19, 54 ust´p 2,

artyku∏u 61 ust´p 7 i artyku∏u 72 zapadajà wi´kszoÊcià

g∏osów s´dziów Izby.

(b) We wszystkich pozosta∏ych przypadkach

funkcje okreÊlone niniejszym statutem sà wykonywane przez jednego s´dziego Izby Przygotowawczej, chyba ˝e Regu∏y Procesowe i Dowodowe przewidujà inny

sk∏ad orzekajàcy lub wi´kszoÊç s´dziów Izby Przygotowawczej tak postanowi.

Poz. 708

(d) upowa˝niç Prokuratora do podj´cia okreÊlonych

czynnoÊci Êledczych na terytorium Paƒstwa-Strony

bez uprzedniego zapewnienia wspó∏pracy tego

paƒstwa na podstawie cz´Êci IX, je˝eli Izba Przygotowawcza, w miar´ mo˝liwoÊci, majàc na wzgl´dzie

opini´ zainteresowanego paƒstwa, uzna∏a w danym przypadku, ˝e paƒstwo to jest bezsprzecznie

niezdolne do wykonania wniosku o wspó∏prac´

z powodu nieistnienia w tym paƒstwie ˝adnej w∏adzy lub jakiegokolwiek organu wymiaru sprawiedliwoÊci w∏aÊciwego do wykonania wniosku o wspó∏prac´ na podstawie cz´Êci IX;

(e) w razie wydania nakazu aresztowania lub wezwania

na podstawie artyku∏u 58, majàc na wzgl´dzie wartoÊç dowodów i uprawnienia zainteresowanych

stron oraz dzia∏ajàc zgodnie z niniejszym statutem

i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi, domagaç

si´ wspó∏pracy ze strony Paƒstwa na podstawie artyku∏u 93 ust´p 1 (k) w podejmowaniu Êrodków

w celu zabezpieczenia przepadku, w szczególnoÊci

na rzecz pokrzywdzonych.

Artyku∏ 58

Wydawanie przez Izb´ Przygotowawczà

nakazu aresztowania i wezwaƒ

1. Po wszcz´ciu post´powania przygotowawczego

Izba Przygotowawcza wydaje na wniosek Prokuratora

nakaz aresztowania osoby, je˝eli po zbadaniu wniosku

i dowodów oraz innych informacji przed∏o˝onych przez

Prokuratora stwierdzi, ˝e

a) istniejà rozsàdne podstawy do przyj´cia, ˝e osoba

ta pope∏ni∏a zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u; i

(b) aresztowanie tej osoby jest konieczne w celu

(i) zapewnienia jej osobistego stawiennictwa na

rozprawie;

3. W uzupe∏nieniu swoich funkcji okreÊlonych niniejszym statutem Izba Przygotowawcza mo˝e

(ii) zapewnienia, ˝e osoba ta nie b´dzie utrudnia∏a

ani zagra˝a∏a post´powaniu przygotowawczemu lub rozprawie, lub

(a) wydawaç na wniosek Prokuratora zarzàdzenia i nakazy niezb´dne do prowadzenia post´powania

przygotowawczego;

(iii) uniemo˝liwienia tej osobie kontynuowania tej

samej lub powiàzanej z nià zbrodni podlegajàcej jurysdykcji Trybuna∏u, majàcej êród∏o

w tych samych okolicznoÊciach.

(b) na wniosek osoby aresztowanej lub osoby, która

stawi∏a si´ na wezwanie na podstawie artyku∏u 58,

wydawaç odpowiednie zarzàdzenia, w∏àcznie z zarzàdzeniami dotyczàcymi Êrodków przewidzianych w artykule 56, oraz domagaç si´ takiej wspó∏pracy przewidzianej postanowieniami cz´Êci IX,

jaka jest konieczna dla udzielenia tej osobie pomocy w przygotowaniu obrony;

(c) w razie koniecznoÊci zapewniç ochron´ i prywatnoÊç pokrzywdzonym i Êwiadkom oraz zapewniç

zabezpieczenie dowodów, ochron´ osób aresztowanych lub tych, które stawi∏y si´ na wezwanie,

i ochron´ informacji dotyczàcych bezpieczeƒstwa

narodowego;

2. Wniosek Prokuratora powinien zawieraç

(a) nazwisko osoby i wszelkie inne stosowne informacje identyfikujàce t´ osob´;

(b) wskazanie zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, o pope∏nienie których osoba ta jest podejrzana;

(c) zwi´z∏e przedstawienie faktów sk∏adajàcych si´ na

opis zarzucanych zbrodni;

(d) streszczenie dowodów i wszelkich innych informacji, które uzasadniajà podejrzenie pope∏nienia

przez t´ osob´ zarzucanych jej zbrodni; i

(e) wskazanie powodów, dla których Prokurator uwa˝a, ˝e aresztowanie osoby jest konieczne.

3. Nakaz aresztowania powinien zawieraç

(a) nazwisko osoby i wszelkie inne stosowne informacje pozwalajàce zidentyfikowaç t´ osob´;

(b) wskazanie zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, z zwiàzku z którymi domaga si´ aresztowania osoby; i

(c) zwi´z∏e przedstawienie faktów sk∏adajàcych si´ na

opis zarzucanych zbrodni.

4. Nakaz aresztowania pozostaje w mocy a˝ do wydania przez Trybuna∏ odmiennej decyzji.

5. Na podstawie nakazu aresztowania Trybuna∏

mo˝e ˝àdaç tymczasowego aresztowania lub aresztowania i dostarczenia osoby na podstawie cz´Êci IX.

6. Prokurator mo˝e z∏o˝yç do Izby Przygotowawczej

wniosek o uzupe∏nienie nakazu aresztowania poprzez

zmian´ lub dodanie zbrodni do wymienionych w nakazie. Izba Przygotowawcza uzupe∏nia nakaz stosownie

do wniosku, je˝eli stwierdzi, ˝e istnieje uzasadnione

podejrzenie pope∏nienia przez t´ osob´ zbrodni

w zmienionej postaci lub dodatkowych zbrodni.

7. Zamiast wniosku o wydanie nakazu aresztowania Prokurator mo˝e z∏o˝yç do Izby Przygotowawczej

wniosek o wezwanie osoby do stawienia si´. Je˝eli

Izba Przygotowawcza uzna, ˝e istnieje uzasadnione podejrzenie pope∏nienia przez osob´ zarzucanej jej zbrodni i ˝e wezwanie do stawienia si´ jest wystarczajàce dla

zapewnienia stawiennictwa osoby, wzywa t´ osob´ do

stawienia si´ pod rygorem ograniczenia wolnoÊci (innego ni˝ aresztowanie), je˝eli jest on przewidziany

w prawie krajowym lub bez takiego rygoru. Wezwanie

zawiera

(a) nazwisko osoby i wszelkie inne stosowne informacje pozwalajàce zidentyfikowaç t´ osob´;

(b) wskazanie daty wymaganego stawienia si´;

(c) wskazanie zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u, o pope∏nienie których osoba ta jest podejrzana;

(d) zwi´z∏e przedstawienie faktów sk∏adajàcych si´ na

opis zarzucanej zbrodni.

Wezwanie dor´cza si´ osobie podejrzanej.

Artyku∏ 59

Post´powanie w sprawie aresztowania

w Paƒstwie aresztujàcym

1. Paƒstwo-Strona, które otrzyma∏o wniosek o tymczasowe aresztowanie lub o aresztowanie i dostarczenie osoby, natychmiast podejmuje kroki w celu aresztowania osoby podejrzanej zgodnie z prawem krajowym i postanowieniami cz´Êci IX.

Poz. 708

2. Osoba aresztowana powinna zostaç niezw∏ocznie postawiona przed w∏aÊciwym organem sàdowym

w Paƒstwie aresztujàcym, który zgodnie z prawem tego paƒstwa powinien ustaliç, czy

(a) nakaz dotyczy tej osoby;

(b) osoba ta zosta∏a aresztowana zgodnie z odpowiednià procedurà; i

(c) prawa tej osoby by∏y przestrzegane.

3. Osoba aresztowana ma prawo w oczekiwaniu na

dostarczenie z∏o˝yç wniosek do w∏aÊciwego organu

Paƒstwa aresztujàcego o tymczasowe zwolnienie.

4. Podejmujàc decyzj´ w kwestii wniosku, w∏aÊciwy

organ Paƒstwa aresztujàcego bierze pod uwag´, czy majàc na wzgl´dzie wag´ zarzucanych zbrodni, istniejà nag∏e i wyjàtkowe okolicznoÊci usprawiedliwiajàce tymczasowe zwolnienie oraz czy istniejà niezb´dne zabezpieczenia gwarantujàce wype∏nienie przez Paƒstwo aresztujàce obowiàzku dostarczenia osoby Trybuna∏owi. W∏aÊciwy organ Paƒstwa aresztujàcego nie jest uprawniony

do badania, czy nakaz aresztowania zosta∏ prawid∏owo

wydany zgodnie z artyku∏em 58 ust´p 1 (a) i (b).

5. Izb´ Przygotowawczà nale˝y zawiadomiç o z∏o˝eniu ka˝dego wniosku o tymczasowe zwolnienie; przedstawia ona swoje stanowisko w tej sprawie w∏aÊciwemu organowi Paƒstwa aresztujàcego. W∏aÊciwy organ

Paƒstwa aresztujàcego przed podj´ciem decyzji bierze

w pe∏ni pod uwag´ stanowisko Izby, w∏àcznie ze wskazaniami odnoÊnie do Êrodków, jakie nale˝y podjàç, aby

zapobiec ucieczce osoby.

6. Je˝eli osoba zosta∏a tymczasowo zwolniona,

Izba Przygotowawcza mo˝e ˝àdaç przedk∏adania

okresowych raportów na temat tymczasowego zwolnienia.

7. Osoba, co do której Paƒstwo aresztujàce podj´∏o

decyzj´ o dostarczeniu, powinna zostaç przekazana

Trybuna∏owi w mo˝liwie najkrótszym terminie.

Artyku∏ 60

Wst´pne post´powanie przed Trybuna∏em

1. Po dostarczeniu osoby do Trybuna∏u, albo je˝eli

osoba stawi∏a si´ przed Trybuna∏em dobrowolnie lub

wskutek wezwania, Izba Przygotowawcza sprawdza,

czy osoba ta zosta∏a poinformowana o stawianych jej

zarzutach pope∏nienia zbrodni, o jej prawach zagwarantowanych w niniejszym statucie, w∏àcznie z prawem do ubiegania si´ o tymczasowe zwolnienie przed

rozprawà.

2. Osoba, wobec której wydano nakaz aresztowania, mo˝e z∏o˝yç wniosek o tymczasowe zwolnienie

przed rozprawà. Je˝eli Izba Przygotowawcza uzna, ˝e

warunki okreÊlone w artykule 58 ust´p 1 sà spe∏nione,

aresztowanie stosuje si´ w dalszym ciàgu. Je˝eli warunki te nie sà spe∏nione, Izba Przygotowawcza zwalnia

osob´ warunkowo lub bezwarunkowo.

3. Izba Przygotowawcza okresowo bada zasadnoÊç

swojej decyzji o zwolnieniu lub aresztowaniu, jak równie˝ mo˝e badaç zasadnoÊç tej decyzji w ka˝dym czasie na wniosek Prokuratora lub osoby, której decyzja

dotyczy. W wyniku dokonanego badania, je˝eli wymagajà tego zmienione okolicznoÊci, Izba Przygotowawcza mo˝e zmieniç swojà decyzj´ w kwestii aresztowania, zwolnienia lub warunków zwolnienia.

4. Do czasu posiedzenia Prokurator mo˝e kontynuowaç prowadzenie post´powania przygotowawczego

i mo˝e uzupe∏niç lub wycofaç przedstawione zarzuty

oskar˝enia. Podejrzanego informuje si´ w odpowiednim terminie przed posiedzeniem o wszelkich uzupe∏nieniach tych zarzutów lub ich wycofaniu. W przypadku wycofania zarzutów, Prokurator przedk∏ada Izbie

Przygotowawczej powody wycofania.

4. Izba Przygotowawcza zapewnia, aby czas trwania aresztowania osoby przed rozprawà nie przekroczy∏ rozsàdnego terminu wskutek nieusprawiedliwionego opóênienia Prokuratora. Je˝eli takie opóênienie

ma miejsce, Trybuna∏ powinien rozwa˝yç zwolnienie

aresztowanej osoby warunkowo lub bezwarunkowo.

5. W czasie posiedzenia Prokurator popiera ka˝dy

zarzut oskar˝enia dostatecznymi dowodami w celu

ustalenia, czy zachodzi uzasadnione podejrzenie, ˝e

podejrzany pope∏ni∏ zarzucanà mu zbrodni´. Prokurator mo˝e powo∏ywaç si´ na dowody z dokumentów lub

ze streszczeƒ dowodów i nie musi wzywaç Êwiadków,

którzy majà zeznawaç na rozprawie.

5. W razie koniecznoÊci Izba Przygotowawcza mo˝e

wydaç nakaz aresztowania w celu zapewnienia stawiennictwa osoby zwolnionej.

Artyku∏ 61

Zatwierdzenie zarzutów oskar˝enia przed rozprawà

1. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 2, w rozsàdnym terminie po dostarczeniu osoby lub dobrowolnym stawieniu si´ jej przed Trybuna∏em, Izba Przygotowawcza odbywa posiedzenie w celu zatwierdzenia

zarzutów oskar˝enia, na podstawie których Prokurator

domaga si´ przeprowadzenia rozprawy. Posiedzenie

odbywa si´ w obecnoÊci Prokuratora i podejrzanego,

jak równie˝ jego obroƒcy.

2. Na wniosek Prokuratora lub z w∏asnej inicjatywy Izba Przygotowawcza mo˝e odbyç posiedzenie

w celu zatwierdzenia zarzutów oskar˝enia, na podstawie których Prokurator domaga si´ przeprowadzenia

rozprawy pod nieobecnoÊç podejrzanego, je˝eli podejrzany

(a) zrzek∏ si´ prawa do uczestnictwa; albo

6. W czasie posiedzenia podejrzany mo˝e

(a) zaprzeczyç stawianym zarzutom oskar˝enia;

(b) podwa˝aç dowody przedstawione przez Prokuratora; i

(c) przedstawiaç w∏asne dowody.

7. W oparciu o wyniki posiedzenia Izba Przygotowawcza stwierdza, czy istniejà wystarczajàce dowody

dla przyj´cia istnienia uzasadnionego podejrzenia, ˝e

podejrzany pope∏ni∏ ka˝dà z zarzucanych mu zbrodni.

Na podstawie dokonanych ustaleƒ Izba Przygotowawcza

(a) zatwierdza te zarzuty oskar˝enia, w stosunku do

których stwierdzi∏a istnienie wystarczajàcych dowodów, i przekazuje podejrzanego Izbie Orzekajàcej w celu odbycia rozprawy odnoÊnie do zatwierdzonych zarzutów;

(b) odmawia zatwierdzenia tych zarzutów oskar˝enia,

w stosunku do których stwierdzi∏a brak wystarczajàcych dowodów;

(b) zbieg∏ lub nie mo˝na ustaliç miejsca jego pobytu,

przy czym podj´to wymagane kroki w celu zapewnienia stawiennictwa podejrzanego przed Trybuna∏em i poinformowania go o zarzutach oskar˝enia, jak równie˝ o tym, ˝e odb´dzie si´ posiedzenie

w celu zatwierdzenia tych zarzutów.

(c) odracza posiedzenie i zobowiàzuje Prokuratora do

rozwa˝enia

W takim przypadku podejrzanego reprezentuje obroƒca, je˝eli Izba Przygotowawcza uzna, ˝e wymaga tego

dobro wymiaru sprawiedliwoÊci.

(ii) zmiany zarzutu oskar˝enia, je˝eli przed∏o˝one

dowody wskazujà na innà zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u.

3. W rozsàdnym terminie przed posiedzeniem podejrzany

8. W razie odmowy zatwierdzenia zarzutów oskar˝enia przez Izb´ Przygotowawczà Prokurator mo˝e ponownie domagaç si´ ich zatwierdzenia, je˝eli jego

wniosek zostanie poparty dodatkowymi dowodami.

(a) otrzymuje kopi´ dokumentu zawierajàcego zarzuty, na których Prokurator zamierza opieraç oskar˝enie na rozprawie; i

(b) zostaje poinformowany o dowodach, na które Prokurator powo∏a si´ w czasie posiedzenia.

Izba Przygotowawcza mo˝e wydaç zarzàdzenia dotyczàce ujawnienia informacji na potrzeby posiedzenia.

(i) dostarczenia dalszych dowodów lub dalszego

prowadzenia post´powania przygotowawczego w odniesieniu do okreÊlonego zarzutu oskar˝enia; lub

9. Po zatwierdzeniu zarzutów oskar˝enia, a przed

rozpocz´ciem rozprawy, Prokurator mo˝e je zmieniç za

zezwoleniem Izby Przygotowawczej i po poinformowaniu oskar˝onego. Je˝eli Prokurator chce do∏àczyç dodatkowe zarzuty oskar˝enia lub zastàpiç je powa˝niejszymi, musi odbyç si´ posiedzenie na podstawie niniejszego artyku∏u w celu zatwierdzenia tych zarzutów.

Po rozpocz´ciu rozprawy Prokurator mo˝e wycofaç zarzuty oskar˝enia za zezwoleniem Izby Orzekajàcej.

(b) okreÊla j´zyk lub j´zyki, które majà byç u˝ywane

podczas rozprawy; i

10. Wszelkie nakazy wydane poprzednio tracà moc

w odniesieniu do tych zarzutów oskar˝enia, które nie

zosta∏y zatwierdzone przez Izb´ Przygotowawczà lub

które zosta∏y wycofane przez Prokuratora.

c) z zastrze˝eniem innych stosownych postanowieƒ

niniejszego statutu, ze stosownym wyprzedzeniem

przed rozpocz´ciem rozprawy, zapewnia ujawnienie dokumentów i informacji nieujawnionych wczeÊniej w celu umo˝liwienia odpowiedniego przygotowania rozprawy.

11. Je˝eli zarzuty oskar˝enia zosta∏y zatwierdzone

w trybie niniejszego artyku∏u, Prezydium powo∏uje

Izb´ Orzekajàcà, która, z zastrze˝eniem ust´pu 9 i artyku∏u 64 ust´p 4, jest odpowiedzialna za prowadzenie

dalszego post´powania i mo˝e wykonywaç wszelkie

odpowiednie funkcje Izby Przygotowawczej, które

znajdujà zastosowanie w tym post´powaniu.

CZ¢Âå VI. ROZPRAWA

Artyku∏ 62

Miejsce rozprawy

O ile nie postanowiono inaczej, rozprawa odbywa

si´ w siedzibie Trybuna∏u.

Artyku∏ 63

Rozprawa w obecnoÊci oskar˝onego

1. Oskar˝ony jest obecny na rozprawie.

2. Je˝eli oskar˝ony obecny przed Trybuna∏em kontynuuje zak∏ócanie porzàdku rozprawy, Izba Orzekajàca

mo˝e go usunàç z sali, zapewniajàc mu mo˝liwoÊç obserwowania rozprawy i porozumiewania si´ z obroƒcà

spoza sali rozpraw przy u˝yciu technicznych Êrodków

komunikowania si´, je˝eli wymaga tego sytuacja. Takie

Êrodki podejmuje si´ tylko w wyjàtkowych okolicznoÊciach, je˝eli inne rozsàdne rozwiàzania okaza∏y si´

niewystarczajàce i jedynie na taki okres, na jaki jest to

ÊciÊle niezb´dne.

Artyku∏ 64

4. Je˝eli oka˝e si´ to konieczne dla zapewnienia

skutecznego i rzetelnego funkcjonowania Izby Orzekajàcej, mo˝e ona przekazaç rozpatrzenie kwestii wst´pnych Izbie Przygotowawczej lub, w razie koniecznoÊci,

innemu dost´pnemu s´dziemu Wydzia∏u Przygotowawczego.

5. Zawiadamiajàc strony, Izba Orzekajàca mo˝e zarzàdziç, je˝eli uzna to za wskazane, po∏àczenie lub rozdzielenie zarzutów oskar˝enia, w przypadku gdy dotyczà wi´cej ni˝ jednego oskar˝onego.

6. Wykonujàc swoje funkcje przed rozprawà lub

w czasie rozprawy, Izba Orzekajàca mo˝e w razie koniecznoÊci

(a) wykonywaç wszelkie funkcje Izby Przygotowawczej okreÊlone w artykule 61 ust´p 11;

(b) domagaç si´ stawienia si´ Êwiadków i z∏o˝enia

przez nich zeznaƒ oraz przedstawienia dokumentów i innych dowodów w drodze udzielenia przez

Paƒstwa, w razie koniecznoÊci, pomocy okreÊlonej

niniejszym statutem;

(c) zapewniç ochron´ informacji poufnych;

(d) zarzàdziç przedstawienie dowodów uzupe∏niajàcych w stosunku do tych, które zosta∏y ju˝ zebrane

przed rozprawà lub przedstawione przez strony na

rozprawie;

(e) zapewniç ochron´ oskar˝onego, Êwiadków i pokrzywdzonych; i

(f) podejmowaç decyzje w innych stosownych sprawach.

Funkcje i uprawnienia Izby Orzekajàcej

1. Funkcje i uprawnienia przewidziane w niniejszym artykule Izba Orzekajàca wykonuje zgodnie z niniejszym statutem i Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi.

2. Izba Orzekajàca zapewnia rzetelnoÊç i sprawnoÊç

rozprawy oraz prowadzenie jej z pe∏nym poszanowaniem praw oskar˝onego i z uwzgl´dnieniem ochrony

pokrzywdzonych i Êwiadków.

3. Po skierowaniu sprawy na rozpraw´ zgodnie z niniejszym statutem Izba Orzekajàca wyznaczona do

rozpoznania sprawy

(a) porozumiewa si´ ze stronami i podejmuje Êrodki

procesowe niezb´dne dla zapewnienia rzetelnego

i sprawnego prowadzenia rozprawy;

7. Rozprawa odbywa si´ jawnie. Jednak˝e Izba

Orzekajàca mo˝e uznaç, ˝e szczególne okolicznoÊci wymagajà przeprowadzenia pewnych czynnoÊci procesowych na posiedzeniu zamkni´tym dla celów okreÊlonych w artykule 68 lub dla ochrony tajnych lub poufnych informacji stanowiàcych dowód.

8. (a) Rozprawa rozpoczyna si´ od odczytania

oskar˝onemu przez Izb´ Orzekajàcà zarzutów oskar˝enia zatwierdzonych uprzednio przez Izb´ Przygotowawczà. Izba Orzekajàca upewnia si´ nast´pnie, czy oskar˝ony rozumie treÊç zarzutów oskar˝enia. Nast´pnie

umo˝liwia oskar˝onemu wypowiedzenie si´ w kwestii

winy albo przez przyznanie si´ do winy w trybie artyku∏u 65, albo przez stwierdzenie, ˝e jest niewinny.

(b) W czasie rozprawy przewodniczàcy sk∏adu

orzekajàcego mo˝e dawaç wskazówki co do prowadzenia

post´powania, w tym wskazówki majàce na celu zapewnienie, ˝e post´powanie jest prowadzone w sposób rzetelny i bezstronny. Z zastrze˝eniem wskazówek wydanych przez przewodniczàcego sk∏adu orzekajàcego, strony mogà przedstawiaç dowody zgodnie z postanowieniami niniejszego statutu.

9. Izba orzekajàca jest, inter alia, uprawniona na

wniosek strony lub z w∏asnej inicjatywy do

(a) decydowania o dopuszczalnoÊci lub przydatnoÊci

dowodów; i

(b) podejmowania wszelkich Êrodków koniecznych do

utrzymania porzàdku w czasie rozprawy.

10. Izba Orzekajàca zapewnia sporzàdzenie pe∏nego protoko∏u rozprawy wiernie odzwierciedlajàcego jej

przebieg oraz zapewnia zabezpieczenie go i nale˝yte

przechowanie przez Sekretarza.

Artyku∏ 65

Post´powanie w razie przyznania si´ do winy

Poz. 708

4. Je˝eli w opinii Izby Orzekajàcej interes wymiaru

sprawiedliwoÊci, a w szczególnoÊci interes pokrzywdzonych, wymaga pe∏niejszego przedstawienia okolicznoÊci sprawy, Izba Orzekajàca mo˝e

(a) zwróciç si´ do Prokuratora o przedstawienie dodatkowych dowodów, ∏àcznie z zeznaniami Êwiadków; lub

(b) zarzàdziç dalsze prowadzenie rozprawy w trybie

zwyczajnym okreÊlonym niniejszym statutem.

W takim przypadku uznaje przyznanie si´ do winy

za nieby∏e i spraw´ mo˝e przekazaç innej Izbie

Orzekajàcej.

5. ˚adne porozumienia pomi´dzy Prokuratorem

a obronà, dotyczàce zmiany zarzutów oskar˝enia, przyznania si´ do winy lub wymiaru kary, nie wià˝à Trybuna∏u.

Artyku∏ 66

Domniemanie niewinnoÊci

1. Je˝eli oskar˝ony przyznaje si´ do winy w trybie

artyku∏u 64 ust´p 8 (a), Izba Orzekajàca ustala, czy

1. Ka˝dego uwa˝a si´ za niewinnego, dopóki jego

wina nie zostanie udowodniona przed Trybuna∏em

zgodnie z prawem, które ma zastosowanie w danej

sprawie.

(a) oskar˝ony rozumie znaczenie i konsekwencje przyznania si´ do winy;

2. Ci´˝ar udowodnienia winy oskar˝onego spoczywa na Prokuratorze.

(b) przyznanie si´ oskar˝onego jest dobrowolne i czy

zosta∏o poprzedzone wystarczajàcymi konsultacjami z obroƒcà; i

3. Aby skazaç oskar˝onego, Trybuna∏ musi byç

przekonany o jego winie ponad uzasadnionà wàtpliwoÊç.

(c) przyznanie si´ do winy ma oparcie w okolicznoÊciach faktycznych sprawy zawartych w

Artyku∏ 67

(i) opisie zarzutów oskar˝enia przedstawionych

przez Prokuratora i przyznanych przez oskar˝onego;

(ii) wszelkich materia∏ach przedstawionych przez

Prokuratora uzupe∏niajàcych zarzuty oskar˝enia i uznanych przez oskar˝onego; i

(iii) wszelkich innych dowodach, takich jak zeznania Êwiadków, przedstawionych przez Prokuratora lub oskar˝onego.

2. W razie stwierdzenia okolicznoÊci wskazanych

w ust´pie 1, Izba Orzekajàca uznaje przyznanie si´ do

winy, wraz ze wszystkimi przedstawionymi dodatkowymi dowodami, za potwierdzenie wszystkich istotnych faktów wymaganych do udowodnienia zbrodni,

do której odnosi si´ przyznanie si´ do winy, i mo˝e skazaç oskar˝onego za t´ zbrodni´.

3. W razie stwierdzenia braku okolicznoÊci wskazanych w ust´pie 1, Izba Orzekajàca uznaje przyznanie si´

do winy za nieby∏e. W takim przypadku Izba zarzàdza

dalsze prowadzenie rozprawy w trybie zwyczajnym

okreÊlonym niniejszym statutem i mo˝e przekazaç spraw´ innej Izbie Orzekajàcej.

Prawa oskar˝onego

1. Przy rozstrzyganiu ka˝dego zarzutu oskar˝enia,

z uwzgl´dnieniem postanowieƒ niniejszego statutu,

oskar˝ony ma prawo do publicznego, rzetelnego i bezstronnego procesu oraz, na zasadach pe∏nej równoÊci,

do co najmniej nast´pujàcych gwarancji

(a) niezw∏ocznego otrzymania w j´zyku, którym

oskar˝ony w∏ada i który w pe∏ni rozumie, szczegó∏owej informacji o rodzaju, przyczynach i treÊci zarzutu;

(b) dysponowania odpowiednim czasem i warunkami

do przygotowania obrony, jak równie˝ swobodnego i poufnego porozumiewania si´ z obroƒcà ustanowionym przez oskar˝onego;

(c) rozprawy bez nieuzasadnionej zw∏oki;

(d) z zastrze˝eniem artyku∏u 63 ust´p 2, obecnoÊci na

rozprawie, bronienia si´ osobiÊcie lub przez ustanowionego przez siebie obroƒc´; do otrzymania

informacji, je˝eli oskar˝ony nie posiada obroƒcy,

o istnieniu powy˝szego uprawnienia oraz posiadania obroƒcy wyznaczonego przez Trybuna∏ w ka˝dym przypadku, je˝eli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwoÊci, bez ponoszenia kosztów obro-

ny, je˝eli oskar˝ony nie posiada wystarczajàcych

Êrodków na ich pokrycie;

(e) przes∏uchania lub spowodowania przes∏uchania

Êwiadków oskar˝enia i zapewnienia obecnoÊci

i przes∏uchania Êwiadków obrony na tych samych

warunkach, co Êwiadków oskar˝enia. Oskar˝ony

ma równie˝ prawo do wskazywania podstaw wy∏àczenia odpowiedzialnoÊci karnej i przedstawiania dowodów dopuszczalnych na podstawie niniejszego statutu;

(f) korzystania z bezp∏atnej pomocy kompetentnego

t∏umacza i uzyskiwania t∏umaczeƒ niezb´dnych dla

zapewnienia rzetelnoÊci, je˝eli jakiekolwiek czynnoÊci procesowe nie sà dokonywane w j´zyku, którym oskar˝ony w∏ada i który w pe∏ni rozumie, lub

dokumenty przedstawione Trybuna∏owi nie sà

sporzàdzone w takim j´zyku;

(g) ochrony przed przymusem zeznawania przeciwko

sobie lub przyznania si´ do winy; prawo do milczenia, przy czym milczenie nie mo˝e byç brane pod

uwag´ przy orzekaniu o winie lub niewinnoÊci

oskar˝onego;

(h) sk∏adania niezaprzysi´˝onych oÊwiadczeƒ ustnych

lub pisemnych na swojà obron´; i

(i) ochrony przed na∏o˝eniem na niego ci´˝aru dowodu oraz obowiàzku odpowiedzi na twierdzenia

oskar˝enia.

2. Oprócz przewidzianego niniejszym statutem

ujawnienia dowodów, Prokurator, najszybciej, jak to jest

praktycznie mo˝liwe, ujawnia obronie dowody znajdujàce si´ w jego posiadaniu lub pod jego kontrolà, które

w jego przekonaniu wskazujà lub mogà wskazywaç na

niewinnoÊç oskar˝onego lub na okolicznoÊci ∏agodzàce

win´ oskar˝onego lub które mogà podwa˝yç wiarygodnoÊç dowodów oskar˝enia. WàtpliwoÊci co do stosowania niniejszego ust´pu rozstrzyga Trybuna∏.

Poz. 708

zwoliç na przedstawienie dowodów przy u˝yciu przekazu elektronicznego lub innych specjalnych Êrodków.

Ârodki takie stosuje si´ w szczególnoÊci w odniesieniu

do ofiar przemocy seksualnej lub dziecka wyst´pujàcego w charakterze pokrzywdzonego lub Êwiadka, chyba

˝e Trybuna∏ zarzàdzi inaczej, majàc na wzgl´dzie

wszystkie okolicznoÊci sprawy, a w szczególnoÊci zapatrywania pokrzywdzonego lub Êwiadka.

3. W przypadku gdy zosta∏y naruszone osobiste interesy pokrzywdzonych, Trybuna∏ zezwala na przedstawienie i wzi´cie pod uwag´ zapatrywaƒ i obaw pokrzywdzonych na takim etapie post´powania, jaki Trybuna∏ uzna za stosowny, oraz w sposób, który nie narusza praw oskar˝onego i wymagaƒ rzetelnej i bezstronnej rozprawy. Takie zapatrywania i obawy pokrzywdzonych mogà byç przedstawione przez ich pe∏nomocnika, je˝eli Trybuna∏ uzna to za w∏aÊciwe, zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi.

4. Biuro do spraw Pokrzywdzonych i Âwiadków mo˝e udzielaç Prokuratorowi i Trybuna∏owi porad dotyczàcych odpowiednich Êrodków ochrony, kroków podejmowanych w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa, doradztwa

i innej pomocy okreÊlonej w artykule 43 ust´p 6.

5. Je˝eli przewidziane w niniejszym statucie ujawnienie dowodu lub informacji mo˝e prowadziç do powa˝nego zagro˝enia bezpieczeƒstwa Êwiadka lub jego

rodziny, Prokurator mo˝e dla celów post´powania, do

chwili rozpocz´cia rozprawy, wycofaç taki dowód lub

informacj´ i zastàpiç je streszczeniem. Stosowanie takiej procedury powinno odbywaç si´ w sposób nienaruszajàcy praw oskar˝onego i wymogów rzetelnej

i bezstronnej rozprawy.

6. Paƒstwo mo˝e z∏o˝yç wniosek o zastosowanie

Êrodków niezb´dnych dla ochrony jego funkcjonariuszy lub agentów oraz ochrony tajnych lub poufnych informacji.

Artyku∏ 68

Artyku∏ 69

Ochrona pokrzywdzonych i Êwiadków oraz ich udzia∏

w post´powaniu

Dowody

1. Przed z∏o˝eniem zeznaƒ Êwiadek sk∏ada przewidziane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych przyrzeczenie mówienia prawdy.

1. Trybuna∏ podejmuje stosowne Êrodki w celu zapewnienia bezpieczeƒstwa, dobrego stanu fizycznego

i psychicznego, godnoÊci i prywatnoÊci pokrzywdzonych i Êwiadków. Podejmujàc powy˝sze Êrodki, Trybuna∏ bierze pod uwag´ wszystkie odpowiednie okolicznoÊci, w∏àcznie z wiekiem, p∏cià (gender) w rozumieniu

artyku∏u 7 ust´p 3, stanem zdrowia, charakterem zbrodni, zw∏aszcza, ale nie tylko, gdy dotyczy ona przemocy

seksualnej lub zwiàzanej z p∏cià (gender) lub przemocy

wobec dzieci. Prokurator podejmuje powy˝sze Êrodki

w szczególnoÊci w post´powaniu przygotowawczym

w sprawach o takie zbrodnie. Podj´te Êrodki nie mogà

byç niezgodne z prawami oskar˝onego ani naruszaç jego praw i wymogów rzetelnej i bezstronnej rozprawy.

2. Na rozprawie Êwiadek sk∏ada zeznania osobiÊcie,

z wyjàtkiem sytuacji przewidzianych w artykule 68 lub

w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. Trybuna∏

mo˝e równie˝ zezwoliç na sk∏adanie viva voce (ustnych) lub nagranych zeznaƒ Êwiadka za pomocà techniki video lub aparatury utrwalajàcej dêwi´k, jak równie˝ na przedstawienie dokumentów i zapisków, z zastrze˝eniem postanowieƒ niniejszego statutu i zgodnie

z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi. Zastosowane Êrodki nie mogà byç niezgodne z prawami oskar˝onego ani ich naruszaç.

2. Jako wyjàtek od zasady jawnoÊci rozprawy przewidzianej w artykule 67, Izby Trybuna∏u mogà, w celu

ochrony pokrzywdzonych i Êwiadków lub oskar˝onego, prowadziç cz´Êç post´powania in camera lub ze-

3. Strony mogà przedstawiaç dowody majàce znaczenie dla sprawy, zgodnie z artyku∏em 64. Trybuna∏ jest

w∏adny domagaç si´ przedstawienia wszystkich dowodów, które uznaje za konieczne dla ustalenia prawdy.

4. Trybuna∏ mo˝e orzekaç o przydatnoÊci i dopuszczalnoÊci ka˝dego dowodu, uwzgl´dniajàc mi´dzy innymi jego wartoÊç dowodowà i negatywny wp∏yw, jaki dany dowód mo˝e wywrzeç na rzetelnoÊç rozprawy

lub rzetelnà ocen´ zeznaƒ Êwiadka, stosownie do Regu∏ Procesowych i Dowodowych.

5. Trybuna∏ respektuje i przestrzega zasad poufnoÊci przewidzianych w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

6. Trybuna∏ nie przeprowadza dowodów co do faktów powszechnie znanych, lecz mo˝e zwróciç na nie

uwag´ stronom.

7. Dowody uzyskane z naruszeniem postanowieƒ

niniejszego statutu lub praw cz∏owieka uznanych przez

spo∏ecznoÊç mi´dzynarodowà sà niedopuszczalne,

je˝eli

(a) naruszenie to rodzi powa˝ne wàtpliwoÊci co do

wiarygodnoÊci uzyskanego dowodu; lub

(b) dopuszczenie dowodu by∏oby sprzeczne z rzetelnoÊcià post´powania lub mog∏oby powa˝nie jej

zagroziç.

8. Podejmujàc decyzj´ o przydatnoÊci i dopuszczalnoÊci dowodów zgromadzonych przez paƒstwo, Trybuna∏ nie wypowiada si´ w kwestii stosowania prawa

krajowego tego paƒstwa.

Artyku∏ 70

Przest´pstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwoÊci

1. Trybuna∏ jest w∏aÊciwy w sprawach o nast´pujàce przest´pstwa umyÊlne przeciwko sprawowanemu

przezeƒ wymiarowi sprawiedliwoÊci

(a) sk∏adanie fa∏szywych zeznaƒ, mimo obowiàzku

mówienia prawdy przewidzianego w artykule 69

ust´p 1;

(b) przedstawianie dowodów, co do których strona

ma ÊwiadomoÊç, ˝e sà nieprawdziwe lub sfa∏szowane;

(c) przekupstwo Êwiadka, przeszkadzanie lub ingerowanie w stawiennictwo lub sk∏adanie zeznaƒ przez

Êwiadka, branie odwetu na Êwiadku za z∏o˝enie zeznaƒ oraz niszczenie dowodów, ingerowanie w ich

treÊç lub utrudnianie ich gromadzenia;

(d) utrudnianie pracy, zastraszanie lub przekupstwo

urz´dnika Trybuna∏u w celu zmuszenia lub nak∏onienia go do niewykonywania lub niew∏aÊciwego

wykonywania jego obowiàzków;

(e) branie odwetu na urz´dniku Trybuna∏u z powodu

obowiàzków wykonywanych przez tego lub innego urz´dnika;

(f) domaganie si´ wr´czenia lub przyj´cie ∏apówki

przez urz´dnika Trybuna∏u w zwiàzku z wykonywaniem przez niego obowiàzków s∏u˝bowych.

Poz. 708

2. Zasady i post´powanie odnoszàce si´ do wykonywania jurysdykcji przez Trybuna∏ w sprawach o przest´pstwa przewidziane niniejszym artyku∏em uregulowane sà w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych. Warunki udzielania Trybuna∏owi mi´dzynarodowej pomocy prawnej w odniesieniu do post´powania prowadzonego na podstawie niniejszego artyku∏u reguluje prawo krajowe Paƒstwa wezwanego.

3. W razie skazania, Trybuna∏ mo˝e wymierzyç kar´

pozbawienia wolnoÊci nieprzekraczajàcà pi´ciu lat lub,

zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi,

grzywn´, lub obie te kary.

4. (a) Ka˝de Paƒstwo-Strona rozszerza katalog

przest´pstw przeciwko integralnoÊci w∏asnego wymiaru sprawiedliwoÊci o przest´pstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwoÊci wymienione w niniejszym artykule pope∏nione na jego terytorium lub przez jego obywatela.

(b) Na wniosek Trybuna∏u Paƒstwo-Strona przekazuje spraw´ swoim w∏aÊciwym organom w celu

przeprowadzenia post´powania karnego. Organy te

zobowiàzane sà rozpatrzyç spraw´ z nale˝ytà starannoÊcià i przeznaczyç wystarczajàce Êrodki na skuteczne

prowadzenie post´powania w tej sprawie.

Artyku∏ 71

Kary za niew∏aÊciwe zachowanie przed Trybuna∏em

1. W stosunku do osób, które dopuszczajà si´ przed

Trybuna∏em niew∏aÊciwego zachowania, w∏àcznie z zak∏ócaniem post´powania lub celowym uchylaniem si´

od wykonywania zarzàdzeƒ Trybuna∏u, Trybuna∏ mo˝e

zastosowaç Êrodki administracyjne inne ni˝ pozbawienie wolnoÊci, takie jak czasowe lub trwa∏e usuni´cie

z sali rozpraw, kara pieni´˝na lub inne podobne Êrodki

przewidziane w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

2. Post´powanie w sprawie zastosowania Êrodków

przewidzianych w ust´pie 1 normujà Regu∏y Procesowe i Dowodowe.

Artyku∏ 72

Ochrona informacji dotyczàcych bezpieczeƒstwa

narodowego

1. Postanowienia niniejszego artyku∏u stosuje si´

w ka˝dym przypadku, gdy ujawnienie informacji lub

dokumentów paƒstwowych mog∏oby, w opinii paƒstwa, naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego. Przypadki te obejmujà sytuacje wchodzàce w zakres artyku∏u 56 ust´p 2 i 3, artyku∏u 61 ust´p 3, artyku∏u 64 ust´p 3, artyku∏u 67 ust´p 2, artyku∏u 68 ust´p 6,

artyku∏u 87 ust´p 6 i artyku∏u 93, jak równie˝ inne, które majà miejsce na innych etapach post´powania,

a w których mo˝e dojÊç do takiego ujawnienia.

2. Postanowienia niniejszego artyku∏u stosuje si´

równie˝, gdy osoba wezwana do udzielenia informacji

lub dowodu odmówi∏a ich udzielenia lub przedstawi∏a

t´ spraw´ paƒstwu, powo∏ujàc si´ na to, ˝e ujawnienie

przez nià wymaganych informacji lub dowodów naruszy∏oby interesy bezpieczeƒstwa narodowego tego

paƒstwa, a paƒstwo to potwierdza, ˝e w jego opinii takie ujawnienie mog∏oby naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego.

3. ˚adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie

narusza wymogów poufnoÊci majàcych zastosowanie

na podstawie artyku∏u 54 ust´p 3 (e) i (f) lub zastosowania artyku∏u 73.

4. Je˝eli paƒstwo si´ dowie, ˝e informacje lub dokumenty tego paƒstwa sà ujawniane lub prawdopodobnie zostanà ujawnione na którymkolwiek etapie

post´powania, a paƒstwo to uwa˝a, ˝e takie ujawnienie mog∏oby naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa

narodowego, paƒstwo to ma prawo interweniowaç

w celu doprowadzenia do rozwiàzania tej kwestii zgodnie z niniejszym artyku∏em.

5. Je˝eli paƒstwo uwa˝a, ˝e ujawnienie informacji

mog∏oby naruszaç interesy jego bezpieczeƒstwa narodowego, to dzia∏ajàc w porozumieniu z Prokuratorem,

obronà, Izbà Przygotowawczà lub Izbà Orzekajàcà, podejmuje ono wszelkie rozsàdne kroki w celu za∏atwienia sprawy na drodze wspó∏pracy. Kroki te mogà obejmowaç

Poz. 708

(a) je˝eli ˝àdanie ujawnienia informacji lub dokumentu oparte jest na wniosku o wspó∏prac´ z∏o˝onym

na podstawie cz´Êci IX lub w warunkach opisanych w ust´pie 2, a paƒstwo powo∏uje si´ na podstaw´ odmowy wspó∏pracy wskazanà w artykule 93 ust´p 4

(i) Trybuna∏ mo˝e, przed podj´ciem decyzji okreÊlonej w ust´pie 7 (a) (ii), domagaç si´ przeprowadzenia dalszych konsultacji w celu rozwa˝enia opinii paƒstwa, co mo˝e obejmowaç, tam

gdzie jest to w∏aÊciwe, posiedzenie in camera

lub ex parte;

(ii) Je˝eli Trybuna∏ uzna, ˝e powo∏ujàc si´ na podstaw´ odmowy wspó∏pracy wskazanà w artykule 93 ust´p 4 w okolicznoÊciach danej sprawy paƒstwo, do którego zwrócono si´ o wspó∏prac´, nie wykonuje swoich zobowiàzaƒ okreÊlonych niniejszym statutem, Trybuna∏ mo˝e

przekazaç spraw´ do rozstrzygni´cia zgodnie

z artyku∏em 87 ust´p 7, wskazujàc powody

swojej decyzji; i

(iii) Trybuna∏ mo˝e przy rozpoznawaniu sprawy

oskar˝onego wyciàgnàç wnioski odnoÊnie do

istnienia lub nieistnienia faktu, jakie w danych

okolicznoÊciach uzna za w∏aÊciwe; albo

(b) w innych okolicznoÊciach

(a) zmian´ lub sprecyzowanie wniosku;

(i) zarzàdziç ujawnienie; lub

(b) okreÊlenie przez Trybuna∏ przydatnoÊci wymaganej informacji lub dowodu, lub stwierdzenie, czy

dowód, choç uznany za przydatny, móg∏by zostaç

uzyskany lub zosta∏ uzyskany ze êród∏a innego ni˝

to paƒstwo;

(ii) w zakresie, w jakim nie zarzàdzi∏ ujawnienia,

wyciàgnàç wnioski przy rozpoznaniu sprawy

oskar˝onego odnoÊnie do istnienia lub nieistnienia faktu, jakie w danych okolicznoÊciach

uzna za w∏aÊciwe.

(c) uzyskanie informacji lub dowodu z innego êród∏a

lub w innej formie; lub

(d) porozumienie co do warunków, na których pomoc

mog∏aby zostaç udzielona, w∏àcznie mi´dzy innymi z przedstawieniem streszczeƒ lub zmian redakcyjnych, ograniczeniem zakresu ujawnienia, prowadzeniem post´powania in camera lub ex parte

oraz zastosowaniem innych Êrodków ochronnych

dozwolonych na podstawie niniejszego statutu

i Regu∏ Procesowych i Dowodowych.

6. Je˝eli podj´to wszelkie rozsàdne kroki w celu za∏atwienia sprawy na drodze wspó∏pracy i je˝eli paƒstwo uwa˝a, ˝e nie istniejà Êrodki lub warunki, po spe∏nieniu których informacja lub dokument mog∏yby zostaç wydane lub ujawnione bez naruszenia interesów

jego bezpieczeƒstwa narodowego, to zawiadamia

o tym Prokuratora lub Trybuna∏, podajàc wyraêne powody swojej decyzji, chyba ˝e wyraêny opis tych powodów sam w sobie spowodowa∏by naruszenie interesów bezpieczeƒstwa narodowego tego paƒstwa.

7. W nast´pnej kolejnoÊci, je˝eli Trybuna∏ stwierdzi,

˝e dowód ma znaczenie dla sprawy i jego uzyskanie

jest konieczne dla ustalenia winy lub niewinnoÊci

oskar˝onego, mo˝e podjàç nast´pujàce dzia∏ania

Artyku∏ 73

Informacje lub dokumenty pochodzàce

od stron trzecich

Je˝eli Trybuna∏ zwróci si´ do Paƒstwa-Strony

o przekazanie dokumentu lub informacji, które znajdujà si´ w jego posiadaniu lub nad którymi paƒstwo to

sprawuje piecz´ lub kontrol´, a które zosta∏y przekazane temu paƒstwu w zaufaniu przez inne paƒstwo, organizacj´ mi´dzyrzàdowà lub mi´dzynarodowà, Paƒstwo to powinno postaraç si´ o wyra˝enie zgody przez

podmiot przekazujàcy na ujawnienie takiego dokumentu lub informacji. Je˝eli podmiotem przekazujàcym jest Paƒstwo-Strona, wówczas albo wyra˝a ono

zgod´ na ujawnienie informacji lub dokumentu, albo

wraz z Trybuna∏em podejmuje kroki w celu rozstrzygni´cia kwestii ujawnienia, na podstawie postanowieƒ

artyku∏u 72. Je˝eli podmiotem przekazujàcym nie jest

Paƒstwo-Strona i podmiot ten odmawia zgody na

ujawnienie, paƒstwo, do którego Trybuna∏ zwróci∏ si´

o wydanie dokumentu lub informacji, zawiadamia Trybuna∏, ˝e nie mo˝e przekazaç wymaganego dokumentu lub informacji z powodu istniejàcego wobec podmiotu przekazujàcego zobowiàzania do zachowania tajemnicy.

Artyku∏ 74

Wymogi dotyczàce orzekania

1. ObecnoÊç wszystkich s´dziów Izby Orzekajàcej

jest wymagana podczas ka˝dego etapu rozprawy oraz

narady. Prezydium mo˝e wyznaczyç dla potrzeb konkretnego post´powania jednego lub wi´cej s´dziów

dodatkowych, którzy sà obecni podczas ka˝dego etapu

rozprawy i którzy mogà zastàpiç cz∏onka Izby Orzekajàcej, je˝eli nie mo˝e on w dalszym ciàgu braç udzia∏u

w post´powaniu.

2. Orzeczenie Izby Orzekajàcej oparte jest na ocenie

dowodów i ca∏ego post´powania. Orzeczenie nie mo˝e wykraczaç poza granice faktów i okolicznoÊci zawartych w zarzutach oskar˝enia i uzupe∏nieniu tych zarzutów. Trybuna∏ opiera swoje orzeczenie wy∏àcznie na

dowodach przedstawionych i ujawnionych na rozprawie.

3. S´dziowie powinni dà˝yç do wydania orzeczenia

jednomyÊlnie; w razie braku jednomyÊlnoÊci orzeczenie zapada wi´kszoÊcià g∏osów.

4. Przebieg narady Izby Orzekajàcej jest tajny.

5. Orzeczenie sporzàdza si´ na piÊmie; powinno

ono zawieraç pe∏ny opis ustaleƒ dowodowych i wniosków Izby Orzekajàcej wraz z uzasadnieniem. Izba

Orzekajàca wydaje jedno orzeczenie. W razie braku jednomyÊlnoÊci orzeczenie Izby Orzekajàcej powinno zawieraç opinie wi´kszoÊci i mniejszoÊci s´dziów. Orzeczenie lub jego streszczenie og∏asza si´ publicznie.

Artyku∏ 75

Naprawienie szkody wyrzàdzonej pokrzywdzonym

1. Trybuna∏ okreÊla zasady dotyczàce naprawienia

szkody wyrzàdzonej pokrzywdzonym w∏àcznie z przywróceniem stanu poprzedniego, odszkodowaniem

i zadoÊçuczynieniem. Na tej podstawie Trybuna∏ mo˝e

w swoim orzeczeniu, na wniosek, a w wyjàtkowych

okolicznoÊciach tak˝e z urz´du, okreÊliç zakres szkody,

straty lub krzywdy wyrzàdzonej pokrzywdzonym,

wskazujàc zasady, na podstawie których dzia∏a.

Poz. 708

4. Wykonujàc swoje uprawnienia na podstawie niniejszego artyku∏u, Trybuna∏, po skazaniu osoby za

zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u, mo˝e

orzec, czy w celu umo˝liwienia wykonania zarzàdzenia

wydanego na podstawie niniejszego artyku∏u niezb´dne jest stosowanie Êrodków okreÊlonych w artykule 93

ust´p 1.

5. Paƒstwo-Strona wykonuje orzeczenie podj´te na

podstawie niniejszego artyku∏u, tak jakby postanowienia artyku∏u 109 mia∏y zastosowanie do niniejszego

artyku∏u.

6. ˚adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie

mo˝e byç interpretowane jako naruszajàce prawa pokrzywdzonych przewidziane w prawie krajowym lub

mi´dzynarodowym.

Artyku∏ 76

Orzekanie o karze

1. W razie skazania Izba Orzekajàca wymierza stosownà kar´, bioràc pod uwag´ przeprowadzone dowody i oÊwiadczenia z∏o˝one w czasie rozprawy, które majà znaczenie dla wymiaru kary.

2. Z wyjàtkiem przypadków, do których ma zastosowanie artyku∏ 65, przed zakoƒczeniem rozprawy Izba

Orzekajàca mo˝e z w∏asnej inicjatywy, a jest zobowiàzana w razie z∏o˝enia wniosku przez Prokuratora lub

oskar˝onego, odbyç posiedzenie w celu zapoznania si´

z dodatkowymi dowodami lub oÊwiadczeniami majàcymi znaczenie dla wymiaru kary, w trybie przewidzianym w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

3. Tam, gdzie ma zastosowanie ust´p 2, wszelkie

oÊwiadczenia okreÊlone w artykule 75 sk∏adane sà

w czasie dodatkowego posiedzenia przewidzianego

w ust´pie 2 i, je˝eli oka˝e si´ to konieczne, w czasie dodatkowej rozprawy.

4. Wyrok og∏asza si´ publicznie i, o ile to tylko mo˝liwe, w obecnoÊci oskar˝onego.

2. Trybuna∏ mo˝e wydaç zarzàdzenie bezpoÊrednio

wobec skazanego, w którym okreÊla odpowiedni sposób naprawienia szkody pokrzywdzonym, w∏àcznie

z przywróceniem stanu poprzedniego, odszkodowaniem i zadoÊçuczynieniem.

CZ¢Âå VII. KARY

W stosownych wypadkach Trybuna∏ mo˝e zarzàdziç przekazanie Êwiadczenia odszkodowawczego za

poÊrednictwem Funduszu Powierniczego okreÊlonego

w artykule 79.

1. Z zastrze˝eniem postanowieƒ artyku∏u 110, osobie skazanej za zbrodni´ wymienionà w artykule 5 niniejszego statutu Trybuna∏ mo˝e wymierzyç jednà z nast´pujàcych kar

3. Przed wydaniem zarzàdzenia na podstawie niniejszego artyku∏u Trybuna∏ mo˝e zwróciç si´ o z∏o˝enie oÊwiadczeƒ przez skazanego lub w jego imieniu,

przez pokrzywdzonych, inne zainteresowane osoby lub

zainteresowane paƒstwa i bierze te oÊwiadczenia pod

uwag´.

(a) kar´ pozbawienia wolnoÊci wymierzonà na czas

oznaczony, nieprzekraczajàcy 30 lat; lub

Artyku∏ 77

Katalog kar

(b) kar´ do˝ywotniego pozbawienia wolnoÊci, je˝eli

przemawia za tym wyjàtkowy ci´˝ar pope∏nionej

zbrodni i w∏aÊciwoÊci osobiste skazanego.

2. Obok kary pozbawienia wolnoÊci Trybuna∏ mo˝e

orzec

CZ¢Âå VIII. KONTROLA ODWO¸AWCZA

I WZNOWIENIE POST¢POWANIA

(a) grzywn´ na warunkach okreÊlonych w Regu∏ach

Procesowych i Dowodowych;

Artyku∏ 81

(b) przepadek korzyÊci, majàtku i aktywów pochodzàcych bezpoÊrednio lub poÊrednio z przest´pstwa,

bez naruszania nabytych w dobrej wierze praw

osób trzecich.

Odwo∏anie od orzeczenia uniewinniajàcego

lub skazujàcego albo orzeczenia o karze

Artyku∏ 78

Zasady wymiaru kary

1. Wymierzajàc kar´, Trybuna∏, stosownie do Regu∏ Procesowych i Dowodowych, uwzgl´dnia takie

czynniki jak ci´˝ar zbrodni i w∏aÊciwoÊci osobiste skazanego.

2. Wymierzajàc kar´ pozbawienia wolnoÊci, Trybuna∏ zalicza na poczet wymierzonej kary rzeczywisty

okres aresztowania zastosowanego w sprawie na podstawie nakazu Trybuna∏u. Trybuna∏ mo˝e równie˝ zaliczyç na poczet wymierzonej kary inny okres pozbawienia wolnoÊci skazanego w zwiàzku z czynem stanowiàcym zbrodni´.

3. W przypadku skazania za wi´cej ni˝ jednà zbrodni´, Trybuna∏ wymierza kar´ za ka˝dà ze zbrodni i kar´

∏àcznà, okreÊlajàcà ca∏kowity czas trwania kary pozbawienia wolnoÊci. Czas ten nie b´dzie krótszy ni˝ czas

trwania najwy˝szej z kar wymierzonych za jednà z przypisanych zbrodni i nie przekroczy 30 lat pozbawienia

wolnoÊci albo, jeÊli zachodzà przes∏anki z artyku∏u 77

ust´p 1(b), kary do˝ywotniego pozbawienia wolnoÊci.

Artyku∏ 79

Fundusz Powierniczy

1. Na mocy decyzji Zgromadzenia Paƒstw-Stron

tworzy si´ Fundusz Powierniczy na rzecz ofiar zbrodni

podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u i ich rodzin.

2. Trybuna∏ mo˝e zarzàdziç przekazanie pieni´dzy

i innych wartoÊci majàtkowych uzyskanych z grzywien

i przepadku na rzecz Funduszu Powierniczego.

3. Zarzàdzanie Funduszem Powierniczym odbywa

si´ na warunkach okreÊlonych przez Zgromadzenie

Paƒstw-Stron.

Artyku∏ 80

Niezale˝noÊç krajowego stosowania sankcji karnych

i prawa krajowego

˚adne z postanowieƒ niniejszej cz´Êci nie wyklucza

stosowania przez paƒstwa kar przewidzianych w ich

prawie krajowym ani prawa paƒstw, które nie przewidujà kar opisanych w tej cz´Êci.

1. Orzeczenie wydane na podstawie artyku∏u 74

mo˝e zostaç zaskar˝one zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi w nast´pujàcy sposób

(a) Prokurator mo˝e zaskar˝yç orzeczenie w oparciu

o któràkolwiek z nast´pujàcych przyczyn odwo∏awczych

(i) obraza przepisów post´powania,

(ii) b∏àd w ustaleniach faktycznych lub

(iii) obraza przepisów prawa;

(b) Skazany lub Prokurator w imieniu skazanego mogà zaskar˝yç orzeczenie w oparciu o któràkolwiek

z nast´pujàcych przyczyn odwo∏awczych

(i) obraza przepisów post´powania,

(ii) b∏àd w ustaleniach faktycznych,

(iii) obraza przepisów prawa, lub

(iv) jakakolwiek inna okolicznoÊç naruszajàca rzetelnoÊç i wiarygodnoÊç post´powania lub

orzeczenia.

2. (a) Orzeczenie o karze mo˝e zostaç zaskar˝one

zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi

przez Prokuratora lub skazanego ze wzgl´du na niewspó∏miernoÊç kary w stosunku do zbrodni.

(b) Je˝eli rozpatrujàc odwo∏anie od orzeczenia

o karze Trybuna∏ stwierdzi, ˝e zachodzà podstawy do

uchylenia orzeczenia skazujàcego w ca∏oÊci lub w cz´Êci, mo˝e wezwaç Prokuratora i skazanego do przedstawienia przyczyn odwo∏awczych wskazanych w artykule 81 ust´p 1 (a) lub (b) i mo˝e wydaç orzeczenie

w kwestii skazania zgodnie z artyku∏em 83.

(c) Trybuna∏ post´puje w taki sam sposób, je˝eli

podczas rozpatrywania odwo∏ania jedynie od orzeczenia skazujàcego stwierdzi istnienie podstaw do zmniejszenia wymiaru kary na podstawie ust´pu 2 (a).

3. (a) O ile Izba Orzekajàca nie postanowi inaczej,

w czasie rozpoznawania odwo∏ania skazany pozostaje

w areszcie.

(b) Je˝eli czas przebywania skazanego w areszcie przekracza wymiar kary pozbawienia wolnoÊci

orzeczonej wobec niego, zarzàdza si´ jego zwolnienie,

z wyjàtkiem sytuacji, kiedy Prokurator równie˝ zaskar˝y∏ orzeczenie i kiedy zwolnienie skazanego mo˝e byç

uzale˝nione od spe∏nienia warunków okreÊlonych

poni˝ej w punkcie (c).

(c) W razie uniewinnienia, oskar˝onego zwalnia

si´ natychmiast, z zastrze˝eniem nast´pujàcych postanowieƒ

(i) w wyjàtkowych okolicznoÊciach, majàc

na wzgl´dzie, inter alia, realne ryzyko

ucieczki, ci´˝ar zarzucanego przest´pstwa i prawdopodobieƒstwo uwzgl´dnienia wniesionego odwo∏ania, Izba Orzekajàca na wniosek Prokuratora mo˝e utrzymaç tymczasowe aresztowanie wobec

oskar˝onego w czasie post´powania odwo∏awczego;

(ii) od postanowienia Izby Orzekajàcej wydanego na podstawie punktu (c)(i) przys∏uguje odwo∏anie zgodnie z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi.

4. Z zastrze˝eniem postanowieƒ ust´pu 3 (a) i (b)

wykonanie orzeczenia lub kary zawiesza si´ na czas

przewidziany do wniesienia odwo∏ania i czas trwania

post´powania odwo∏awczego.

Artyku∏ 82

Odwo∏anie od innych decyzji

1. Stosownie do Regu∏ Procesowych i Dowodowych stronom przys∏uguje odwo∏anie od nast´pujàcych decyzji

(a) decyzji w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoÊci;

(b) decyzji o zwolnieniu lub odmowie zwolnienia

z aresztu osoby, przeciwko której prowadzone

jest post´powanie przygotowawcze;

(c) decyzji Izby Przygotowawczej o podj´ciu dzia∏ania z urz´du na podstawie artyku∏u 56

ust´p 3;

(d) decyzji dotyczàcej kwestii, która mog∏aby

w istotny sposób wp∏ynàç na rzetelny i sprawny przebieg post´powania lub wynik rozprawy

i której natychmiastowe rozstrzygni´cie przez

Izb´ Odwo∏awczà mo˝e, w opinii Izby Przygotowawczej lub Izby Orzekajàcej, znacznie przyspieszyç post´powanie.

2. Decyzja Izby Przygotowawczej podj´ta na podstawie artyku∏u 57 ust´p 3(d) mo˝e byç zaskar˝ona

przez Paƒstwo-Stron´, którego decyzja dotyczy, lub

przez Prokuratora za zgodà Izby Przygotowawczej. Odwo∏anie rozpatruje si´ w trybie przyspieszonym.

3. Odwo∏anie nie wstrzymuje wykonania zaskar˝onej decyzji, chyba ˝e Izba Odwo∏awcza tak postanowi

na wniosek i w trybie przewidzianym w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

4. Pe∏nomocnik pokrzywdzonych, skazany lub posiadacz w dobrej wierze majàtku, którego dotyczy zarzàdzenie wydane na podstawie artyku∏u 75, mo˝e zaskar˝yç takie zarzàdzenie naprawienia szkody zgodnie

z Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi.

Poz. 708

Artyku∏ 83

Post´powanie odwo∏awcze

1. Dla potrzeb post´powania prowadzonego na

podstawie artyku∏u 81 i niniejszego artyku∏u Izba Odwo∏awcza posiada wszystkie uprawnienia Izby Orzekajàcej.

2. Je˝eli Izba Odwo∏awcza stwierdzi, ˝e zaskar˝one

post´powanie by∏o nierzetelne w stopniu zagra˝ajàcym wiarygodnoÊci orzeczenia o winie lub karze lub zaskar˝one orzeczenie o winie lub karze by∏o powa˝nie

dotkni´te b∏´dem w ustaleniach faktycznych, obrazà

prawa lub obrazà przepisów post´powania, Izba Odwo∏awcza mo˝e

(a) uchyliç lub zmieniç orzeczenie lub wymiar kary;

lub

(b) przekazaç spraw´ do ponownego rozpoznania innej Izbie Orzekajàcej.

W tym celu Izba Odwo∏awcza mo˝e zwróciç si´ do poprzednio orzekajàcej Izby Orzekajàcej o dokonanie odpowiednich ustaleƒ faktycznych i przekazanie ich Izbie

Odwo∏awczej lub mo˝e samodzielnie przeprowadziç

dowody w celu dokonania odpowiednich ustaleƒ.

W razie zaskar˝enia orzeczenia lub wymiaru kary wy∏àcznie przez skazanego lub Prokuratora dzia∏ajàcego

na korzyÊç skazanego, orzeczenie to lub wymiar kary

nie mogà byç zmienione na niekorzyÊç skazanego.

3. Je˝eli przy rozpatrywaniu odwo∏ania od orzeczenia o karze Izba Odwo∏awcza stwierdzi, ˝e orzeczona

kara jest niewspó∏mierna do wagi zbrodni, mo˝e zmieniç orzeczenie o karze zgodnie z cz´Êcià VII.

4. Wyrok Izby Odwo∏awczej zapada wi´kszoÊcià

g∏osów s´dziów i jest og∏aszany publicznie. Wyrok zawiera uzasadnienie. W razie braku jednomyÊlnoÊci wyrok Izby Odwo∏awczej zawiera opinie wi´kszoÊci

i mniejszoÊci s´dziów, jednak˝e s´dzia mo˝e zg∏osiç

zdanie odr´bne co do prawa.

5. Izba Odwo∏awcza mo˝e og∏osiç swój wyrok pod

nieobecnoÊç osoby uniewinnionej lub skazanej.

Artyku∏ 84

Wznowienie post´powania

1. Skazany, a w razie jego Êmierci, jego ma∏˝onek,

dzieci, rodzice lub jakakolwiek osoba ˝yjàca w chwili

Êmierci oskar˝onego, która otrzyma∏a od oskar˝onego

wyraêne, pisemne polecenie z∏o˝enia takiej skargi, lub

Prokurator, dzia∏ajàc w imieniu skazanego, mogà zwróciç

si´ do Izby Odwo∏awczej o wznowienie post´powania zakoƒczonego prawomocnym wyrokiem skazujàcym lub

wymierzajàcym kar´ w oparciu o nast´pujàce podstawy

(a) zosta∏ ujawniony nowy dowód, który

(i) nie by∏ dost´pny w czasie rozprawy, a jego braku wówczas nie mo˝na przypisaç w ca∏oÊci ani

w cz´Êci stronie sk∏adajàcej wniosek; i

(ii) jest na tyle istotny, ˝e gdyby przeprowadzono

go na poprzedniej rozprawie, to prawdopodobnie spowodowa∏by wydanie odmiennego orzeczenia;

(b) wysz∏o na jaw, ˝e dowody o zasadniczym znaczeniu na rozprawie, od których uzale˝nione by∏o

skazanie, by∏y nieprawdziwe, sfa∏szowane lub sfabrykowane;

(c) jeden lub wi´cej s´dziów, którzy brali udzia∏ w wydaniu orzeczenia skazujàcego lub w zatwierdzaniu

zarzutów oskar˝enia, dopuÊci∏o si´ w tej sprawie

ra˝àcego zaniedbania lub ra˝àcego naruszenia

obowiàzków na tyle powa˝nego, ˝e uzasadnia∏o

ono usuni´cie tego s´dziego lub tych s´dziów ze

stanowiska na podstawie artyku∏u 46.

2. Izba Odwo∏awcza odrzuca wniosek o wznowienie

post´powania, je˝eli uzna, ˝e jest on bezpodstawny.

W razie uznania wniosku za uzasadniony, Izba Odwo∏awcza mo˝e

(a) ponownie zwo∏aç poprzednio orzekajàcà Izb´

Orzekajàcà;

(b) powo∏aç nowà Izb´ Orzekajàcà; lub

(c) uznaç swojà w∏aÊciwoÊç w danej sprawie,

w celu ustalenia, po wys∏uchaniu stron w sposób

przewidziany w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych, czy wyrok zas∏uguje na zmian´.

Artyku∏ 85

Odszkodowanie za aresztowanie i skazanie

1. Ka˝dy, kto sta∏ si´ ofiarà bezprawnego zatrzymania lub aresztowania, ma prawo do odszkodowania.

2. Osoba prawomocnie skazana za przest´pstwo,

której skazanie zosta∏o nast´pnie uchylone z powodu

nowych lub nowo odkrytych faktów wskazujàcych niezbicie na to, ˝e mia∏a miejsce pomy∏ka sàdowa, przy

czym wykonano kar´, otrzymuje odszkodowanie zgodne z prawem, chyba ˝e zostanie udowodnione, ˝e nieujawnienie we w∏aÊciwym czasie faktów nale˝y w ca∏oÊci lub w cz´Êci przypisaç tej osobie.

3. W wyjàtkowych wypadkach, je˝eli Trybuna∏ ustali

istnienie faktów niezbicie wskazujàcych na to, ˝e mia∏a

miejsce powa˝na i oczywista pomy∏ka sàdowa, mo˝e

wed∏ug swego uznania i zgodnie z kryteriami okreÊlonymi w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych przyznaç

odszkodowanie osobie, która zosta∏a zwolniona z aresztu w nast´pstwie prawomocnego orzeczenia uniewinniajàcego lub koƒczàcego post´powanie z tego powodu.

CZ¢Âå IX. WSPÓ¸PRACA MI¢DZYNARODOWA

I POMOC PRAWNA

Artyku∏ 86

Ogólne zobowiàzanie do wspó∏pracy

Zgodnie z postanowieniami niniejszego statutu

Paƒstwa-Strony w pe∏ni wspó∏pracujà z Trybuna∏em

Poz. 708

w zakresie Êcigania i osàdzania zbrodni podlegajàcych

jurysdykcji Trybuna∏u.

Artyku∏ 87

Wnioski o wspó∏prac´: postanowienia ogólne

1. (a) Trybuna∏ jest w∏adny zwracaç si´ do Paƒstw-Stron z wnioskami o wspó∏prac´. Wnioski sà przekazywane drogà dyplomatycznà lub w jakikolwiek inny

odpowiedni sposób, który mo˝e zostaç wskazany

przez ka˝de Paƒstwo-Stron´ przy ratyfikowaniu, przyj´ciu, zatwierdzeniu lub przystàpieniu do niniejszego

statutu.

Póêniejsze zmiany wskazanych sposobów przekazywania wniosków sà dokonywane przez ka˝de Paƒstwo-Stron´ w trybie przewidzianym w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

(b) Z zastrze˝eniem postanowieƒ punktu (a), tam

gdzie jest to w∏aÊciwe, wnioski mogà byç tak˝e przekazywane za poÊrednictwem Mi´dzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej lub innej w∏aÊciwej organizacji regionalnej.

2. Wnioski o wspó∏prac´ i za∏àczone dokumenty

sporzàdza si´ w urz´dowym j´zyku Paƒstwa wezwanego albo do∏àcza si´ do nich t∏umaczenie na ten j´zyk

lub sporzàdza si´ w jednym z roboczych j´zyków Trybuna∏u, zgodnie z wyborem dokonanym przez to paƒstwo przy ratyfikowaniu, przyj´ciu, zatwierdzeniu lub

przystàpieniu do niniejszego statutu.

Póêniejsze zmiany wyboru j´zyka dokonywane sà

w trybie przewidzianym w Regu∏ach Procesowych

i Dowodowych.

3. Paƒstwo wezwane zachowuje w tajemnicy wniosek oraz do∏àczone dokumenty. Ujawnienie jest mo˝liwe jedynie w zakresie koniecznym dla wykonania

wniosku.

4. W zwiàzku z ka˝dym wnioskiem o pomoc prawnà z∏o˝onym na podstawie cz´Êci IX, Trybuna∏ mo˝e

przedsi´wziàç takie Êrodki, ∏àcznie ze Êrodkami odnoszàcymi si´ do ochrony informacji, jakie b´dà konieczne dla zapewnienia bezpieczeƒstwa oraz dobrego stanu fizycznego i psychicznego pokrzywdzonych, potencjalnych Êwiadków i ich rodzin. Trybuna∏ mo˝e domagaç si´, aby informacje udost´pniane na podstawie

cz´Êci IX by∏y przekazywane i traktowane w sposób zapewniajàcy bezpieczeƒstwo oraz dobry stan fizyczny

i psychiczny pokrzywdzonych, potencjalnych Êwiadków i ich rodzin.

5. (a) Trybuna∏ mo˝e zwróciç si´ z proÊbà do paƒstwa nieb´dàcego stronà niniejszego statutu o udzielenie pomocy prawnej na podstawie niniejszej cz´Êci

w oparciu o porozumienie ad hoc, umow´ zawartà

z tym paƒstwem lub na innej w∏aÊciwej podstawie.

(b) Je˝eli paƒstwo nieb´dàce stronà niniejszego

statutu, które zawar∏o porozumienie ad hoc lub umow´ z Trybuna∏em, nie dope∏nia obowiàzku wspó∏pracy

przewidzianego w zawartym porozumieniu lub umowie, Trybuna∏ mo˝e zawiadomiç o tym Zgromadzenie

Paƒstw-Stron lub Rad´ Bezpieczeƒstwa, w przypadku

gdy ta przedstawi∏a spraw´ Trybuna∏owi.

(b) Wniosek Trybuna∏u o tranzyt przekazywany

jest zgodnie z artyku∏em 87. Wniosek o tranzyt powinien zawieraç

6. Trybuna∏ mo˝e zwróciç si´ do organizacji mi´dzyrzàdowej o przekazanie informacji lub dokumentów. Trybuna∏ mo˝e równie˝ zwróciç si´ o inne formy

wspó∏pracy i pomocy, które mogà zostaç uzgodnione

z tà organizacjà i które sà zgodne z jej kompetencjami

i mandatem.

(ii) krótkie przedstawienie stanu faktycznego sprawy i jego kwalifikacji prawnej;

7. Je˝eli wbrew postanowieniom niniejszego statutu Paƒstwo-Strona nie wykonuje wniosku o wspó∏prac´, uniemo˝liwiajàc w ten sposób Trybuna∏owi wykonywanie jego funkcji i uprawnieƒ przewidzianych w niniejszym statucie, Trybuna∏ mo˝e dokonaç ustalenia

w tym wzgl´dzie i przedstawiç spraw´ Zgromadzeniu

Paƒstw-Stron lub Radzie Bezpieczeƒstwa, gdy ta przedstawi∏a spraw´ Trybuna∏owi.

Artyku∏ 88

Dost´pnoÊç procedur w prawie krajowym

Paƒstwa-Strony zapewnià istnienie w ustawodawstwie wewn´trznym takich instytucji prawnoprocesowych, które umo˝liwià realizowanie wszystkich form

wspó∏pracy przewidzianych w niniejszej cz´Êci.

Artyku∏ 89

Dostarczanie osób Trybuna∏owi

1. Trybuna∏ mo˝e przekazaç wniosek o aresztowanie i dostarczenie osoby uzupe∏niony uzasadniajàcymi

wniosek materia∏ami, o których mowa w artykule 91,

jakiemukolwiek paƒstwu, na terytorium którego ta

osoba mo˝e si´ znajdowaç, i domagaç si´ wspó∏pracy

tego paƒstwa w aresztowaniu i dostarczeniu takiej osoby. Paƒstwa-Strony wykonujà wnioski o aresztowanie

i dostarczenie osób w oparciu o postanowienia niniejszej cz´Êci i procedury przewidziane w ich prawie krajowym.

2. Gdy osoba poszukiwana w celu dostarczenia

podnosi przed sàdem krajowym zarzut na podstawie

zasady ne bis in idem, o której mowa w artykule 20,

Paƒstwo wezwane niezw∏ocznie konsultuje si´ z Trybuna∏em w celu ustalenia, czy zosta∏o wydane odpowiednie orzeczenie w sprawie dopuszczalnoÊci. Je˝eli sprawa zosta∏a uznana za dopuszczalnà, Paƒstwo wezwane

kontynuuje wykonanie wniosku. Je˝eli post´powanie

w sprawie dopuszczalnoÊci jest w toku, Paƒstwo wezwane mo˝e odroczyç wykonanie wniosku o dostarczenie osoby do czasu wydania przez Trybuna∏ orzeczenia

w sprawie dopuszczalnoÊci.

3. (a) Paƒstwo-Strona zezwala, zgodnie ze swoim

ustawodawstwem wewn´trznym, na przewiezienie

przez jego terytorium osoby dostarczanej Trybuna∏owi

przez inne paƒstwo, chyba ˝e przewiezienie to utrudnia∏oby lub opóênia∏o dostarczenie.

(i) okreÊlenie osoby przewo˝onej;

(iii) nakaz aresztowania i dostarczenia.

(c) W czasie tranzytu osoba przewo˝ona pozostaje pozbawiona wolnoÊci.

(d) Zezwolenie nie jest wymagane, gdy osoba

jest przewo˝ona drogà lotniczà bez przewidywanego

làdowania na terytorium paƒstwa tranzytowego.

(e) Je˝eli nastàpi nieprzewidziane làdowanie na

terytorium paƒstwa tranzytowego, paƒstwo to mo˝e

domagaç si´ od Trybuna∏u wniosku o tranzyt, o którym

mowa w punkcie (b). Paƒstwo tranzytowe stosuje

areszt wobec osoby przewo˝onej do czasu otrzymania

wniosku o tranzyt i wykonania przewozu. Aresztowanie dla celów przedstawionych w niniejszym punkcie

nie mo˝e trwaç d∏u˝ej ni˝ 96 godzin od momentu nieprzewidzianego làdowania, chyba ˝e w tym czasie zostanie dostarczony wniosek.

4. Je˝eli przeciwko poszukiwanej osobie toczy si´

post´powanie lub odbywa ona kar´ w Paƒstwie wezwanym z powodu przest´pstwa innego ni˝ to,

w zwiàzku z którym Trybuna∏ ˝àda dostarczenia, Paƒstwo wezwane, po podj´ciu decyzji o uwzgl´dnieniu

wniosku, konsultuje si´ z Trybuna∏em.

Artyku∏ 90

Zbieg wniosków

1. Paƒstwo-Strona, które otrzyma∏o wniosek Trybuna∏u o dostarczenie osoby na podstawie artyku∏u 89

i które równie˝ otrzyma∏o wniosek innego paƒstwa

o ekstradycj´ tej samej osoby z powodu tego samego

czynu, który wype∏nia znamiona zbrodni, w zwiàzku

z którà Trybuna∏ domaga si´ dostarczenia tej osoby, zawiadamia Trybuna∏ oraz paƒstwo, które wystàpi∏o

z wnioskiem ekstradycyjnym, o zaistnia∏ych faktach.

2. W przypadku gdy paƒstwo, które z∏o˝y∏o wniosek

ekstradycyjny, jest jednoczeÊnie Paƒstwem-Stronà niniejszego statutu, Paƒstwo wezwane daje pierwszeƒstwo wnioskowi zg∏oszonemu przez Trybuna∏, je˝eli

(a) Trybuna∏ zgodnie z artyku∏em 18 lub 19 orzek∏, ˝e

sprawa, w zwiàzku z którà ˝àda dostarczenia osoby, jest dopuszczalna i, stwierdzajàc t´ dopuszczalnoÊç, wzià∏ pod uwag´ post´powanie karne prowadzone przez Paƒstwo wzywajàce w zwiàzku z jego wnioskiem o ekstradycj´ lub

(b) Trybuna∏ wyda∏ orzeczenie, o którym mowa

w punkcie (a), zgodnie z zawiadomieniem otrzymanym od Paƒstwa wezwanego na podstawie

ust´pu 1.

3. Do czasu wydania przez Trybuna∏ w trybie okreÊlonym w ust´pie 2 (b) orzeczenia, o którym mowa

w ust´pie 2 (a), Paƒstwo wezwane mo˝e wed∏ug swego uznania prowadziç dalej post´powanie co do wniosku o ekstradycj´ zg∏oszonego przez Paƒstwo wzywajàce. Nie mo˝e jednak dokonaç ekstradycji, dopóki Trybuna∏ nie stwierdzi, ˝e sprawa jest niedopuszczalna.

Ustalenie Trybuna∏u dokonywane jest w trybie przyspieszonym.

4. Je˝eli Paƒstwo wzywajàce nie jest Paƒstwem-Stronà niniejszego statutu, Paƒstwo wezwane, je˝eli

nie cià˝y na nim zobowiàzanie o charakterze mi´dzynarodowym do dokonania ekstradycji tej osoby do Paƒstwa wzywajàcego, daje pierwszeƒstwo wnioskowi

o dostarczenie zg∏oszonemu przez Trybuna∏, je˝eli Trybuna∏ orzek∏, ˝e sprawa jest dopuszczalna.

5. W przypadku gdy sprawa okreÊlona w ust´pie 4

nie zosta∏a uznana za dopuszczalnà przez Trybuna∏,

Paƒstwo wezwane mo˝e wed∏ug swego uznania kontynuowaç post´powanie w sprawie wniosku o ekstradycj´ z∏o˝onego przez Paƒstwo wzywajàce.

6. W przypadkach, do których ma zastosowanie

ust´p 4, przy czym na Paƒstwie wezwanym cià˝y zobowiàzanie o charakterze mi´dzynarodowym do wydania

osoby w drodze ekstradycji do Paƒstwa wzywajàcego,

które nie jest stronà niniejszego statutu, Paƒstwo wezwane podejmuje decyzj´ o dostarczeniu osoby Trybuna∏owi bàdê ekstradycji do Paƒstwa wzywajàcego.

Przy podejmowaniu tej decyzji Paƒstwo wezwane bierze pod uwag´ wszystkie stosowne okolicznoÊci,

w tym mi´dzy innymi

(a) daty wniosków;

(b) interesy Paƒstwa wzywajàcego, w tym — je˝eli

dotyczy tego Paƒstwa — kwesti´, czy zbrodnia zosta∏a pope∏niona na jego terytorium, oraz obywatelstwo pokrzywdzonych i osoby poszukiwanej; i

(c) mo˝liwoÊç póêniejszego dostarczenia osoby pomi´dzy Trybuna∏em a Paƒstwem wzywajàcym.

7. Gdy Paƒstwo-Strona, które otrzyma∏o wniosek

Trybuna∏u o dostarczenie okreÊlonej osoby, otrzyma∏o

te˝ wniosek innego paƒstwa o ekstradycj´ tej samej

osoby z powodu innego czynu ni˝ ten, który wype∏nia

znamiona zbrodni, w zwiàzku z którà Trybuna∏ domaga

si´ dostarczenia tej osoby

(a) je˝eli Paƒstwo wezwane nie jest zwiàzane zobowiàzaniem o charakterze mi´dzynarodowym do

wydania tej osoby w drodze ekstradycji do Paƒstwa wzywajàcego, daje pierwszeƒstwo wnioskowi Trybuna∏u;

(b) je˝eli Paƒstwo wezwane jest zwiàzane zobowiàzaniem o charakterze mi´dzynarodowym do wydania tej osoby w drodze ekstradycji do Paƒstwa

wzywajàcego, decyduje wed∏ug swego uznania

o dostarczeniu osoby Trybuna∏owi bàdê ekstradycji do Paƒstwa wzywajàcego. Podejmujàc t´ decyzj´, Paƒstwo wezwane bierze pod uwag´ wszystkie stosowne okolicznoÊci sprawy, w∏àcznie, ale

Poz. 708

nie tylko z tymi, o których mowa w ust´pie 6,

zwracajàc szczególnà uwag´ na charakter i ci´˝ar

zarzucanych czynów.

8. Je˝eli zgodnie z zawiadomieniem przewidzianym w niniejszym artykule Trybuna∏ orzek∏ o niedopuszczalnoÊci sprawy, a nast´pnie Paƒstwo wezwane

odmówi ekstradycji do Paƒstwa wzywajàcego, Paƒstwo wezwane informuje Trybuna∏ o swojej decyzji.

Artyku∏ 91

TreÊç wniosku o aresztowanie i dostarczenie

1. Wniosek o aresztowanie i dostarczenie sporzàdza si´ na piÊmie. W nag∏ych wypadkach wniosek mo˝e zostaç przekazany za poÊrednictwem jakiegokolwiek

Êrodka umo˝liwiajàcego przenoszenie treÊci w formie

pisemnej, pod warunkiem i˝ wniosek zostanie potwierdzony drogà, o której mowa w artykule 87 ust´p 1 (a).

2. W przypadku wniosku o aresztowanie i dostarczenie osoby, wobec której zosta∏ wydany nakaz aresztowania przez Izb´ Przygotowawczà na podstawie artyku∏u 58, wniosek powinien zawieraç lub byç poparty

przez

(a) informacje zawierajàce opis osoby poszukiwanej,

w sposób pozwalajàcy na jej identyfikacj´, oraz informacje dotyczàce jej przypuszczalnego miejsca

pobytu;

(b) kopi´ nakazu aresztowania;

(c) dokumenty, oÊwiadczenia oraz informacje, które

mogà byç konieczne dla spe∏nienia wymagaƒ procedury dostarczania przewidzianej w Paƒstwie

wezwanym, z zastrze˝eniem, ˝e wymagania te nie

powinny byç bardziej ucià˝liwe ni˝ te, które stosuje si´ do wniosków ekstradycyjnych na podstawie

traktatów lub porozumieƒ pomi´dzy Paƒstwem

wezwanym i innymi paƒstwami, oraz powinny

byç, na ile to mo˝liwe, mniej ucià˝liwe, bioràc pod

uwag´ odmienny charakter Trybuna∏u.

3. W przypadku wniosku o aresztowanie i dostarczenie osoby skazanej, wniosek powinien zawieraç lub

byç poparty przez

(a) kopi´ nakazu aresztowania tej osoby;

(b) kopi´ orzeczenia skazujàcego;

(c) informacj´ wykazujàcà, i˝ osoba poszukiwana jest

osobà, o której mowa w orzeczeniu skazujàcym;

(d) kopi´ orzeczenia o karze, je˝eli wobec osoby poszukiwanej orzeczono kar´, w przypadku zaÊ orzeczenia skazujàcego na kar´ pozbawienia wolnoÊci, zaÊwiadczenie stwierdzajàce okres odbytej kary i okres kary pozosta∏ej do odbycia.

4. Na wniosek Trybuna∏u Paƒstwo-Strona odbywa

konsultacje z Trybuna∏em dotyczàce zarówno spraw

ogólnych, jak i kwestii szczegó∏owych dotyczàcych

wymogów prawa krajowego Paƒstwa-Strony, które

mogà mieç zastosowanie na podstawie ust´pu 2 (c).

Podczas tych konsultacji Paƒstwo-Strona informuje

Trybuna∏ o szczególnych wymogach jego prawa krajowego.

Artyku∏ 92

Tymczasowe aresztowanie

1. W nag∏ych wypadkach Trybuna∏ mo˝e zg∏osiç

wniosek o tymczasowe aresztowanie osoby poszukiwanej na czas potrzebny do przedstawienia wniosku

o dostarczenie wraz z za∏àczonymi dokumentami wymienionymi w artykule 91.

2. Wniosek o tymczasowe aresztowanie przekazywany jest za poÊrednictwem jakiegokolwiek Êrodka

umo˝liwiajàcego przenoszenie treÊci w formie pisemnej i powinien zawieraç

(a) informacje zawierajàce opis osoby poszukiwanej,

w sposób pozwalajàcy na jej identyfikacj´, oraz informacje dotyczàce jej przypuszczalnego miejsca

pobytu;

(b) zwi´z∏e wskazanie zbrodni, z powodu których osoba jest poszukiwana, oraz faktów sk∏adajàcych si´

na ich opis, w tym — w miar´ mo˝liwoÊci — dat´

oraz miejsce pope∏nienia zbrodni;

(c) stwierdzenie istnienia nakazu aresztowania lub

orzeczenia skazujàcego osob´ poszukiwanà; i

(d) oÊwiadczenie, i˝ wniosek o dostarczenie osoby

poszukiwanej zostanie przekazany.

3. Osoba, wobec której zastosowano tymczasowe

aresztowanie, mo˝e zostaç zwolniona, je˝eli Paƒstwo

wezwane nie otrzyma wniosku o dostarczenie oraz za∏àczonych dokumentów wymienionych w artykule 91

w terminie przewidzianym w Regu∏ach Procesowych

i Dowodowych. Jednak˝e taka osoba mo˝e si´ zgodziç na dostarczenie jej Trybuna∏owi przed up∏ywem

tego terminu, je˝eli pozwala na to prawo Paƒstwa wezwanego. W takim przypadku Paƒstwo wezwane dostarcza t´ osob´ Trybuna∏owi w mo˝liwie najkrótszym

czasie.

4. Zwolnienie osoby poszukiwanej stosownie do

ust´pu 3 nie stoi na przeszkodzie póêniejszemu aresztowaniu i dostarczeniu tej osoby, je˝eli wniosek o dostarczenie tej osoby, wraz z za∏àczonymi dokumentami, zostanie z∏o˝ony w póêniejszym terminie.

Artyku∏ 93

Inne formy wspó∏pracy

1. Paƒstwa-Strony zgodnie z postanowieniami niniejszej cz´Êci oraz na podstawie przepisów prawa krajowego wykonujà wnioski Trybuna∏u o nast´pujàcà pomoc prawnà w zwiàzku z post´powaniem karnym

(a) ustalenie to˝samoÊci i miejsca pobytu osób oraz

miejsca przechowywania przedmiotów;

Poz. 708

(b) przeprowadzenie dowodów, w tym zeznaƒ pod

przysi´gà, oraz przedstawienie dowodów, w tym

opinii bieg∏ych i sprawozdaƒ, niezb´dnych dla

Trybuna∏u;

(c) przes∏uchiwanie osób, przeciwko którym toczy si´

post´powanie karne;

(d) dor´czanie dokumentów, w tym dokumentów sàdowych;

(e) u∏atwianie osobom dobrowolnego stawienia si´

przed Trybuna∏em w charakterze Êwiadków lub

bieg∏ych;

(f) czasowe przekazywanie

w ust´pie 7;

osób,

przewidziane

(g) ogl´dziny miejsc i terenów, w tym ekshumacje,

oraz ogl´dziny miejsc pochówku;

(h) przeprowadzanie przeszukania i zaj´cia;

(i) dostarczanie akt i dokumentów, w tym akt i dokumentów urz´dowych;

(j) ochrona pokrzywdzonych i Êwiadków oraz zabezpieczanie dowodów;

(k) identyfikacja, odnalezienie i zabezpieczenie lub

zaj´cie korzyÊci, majàtku i aktywów oraz narz´dzi

przest´pstwa dla celów ewentualnego przepadku,

jednak˝e bez uszczerbku dla nabytych w dobrej

wierze praw osób trzecich; i

(l) jakikolwiek inny rodzaj pomocy, który nie jest zabroniony przez prawo Paƒstwa wezwanego, a którego celem jest u∏atwienie Êcigania i osàdzenia

zbrodni podlegajàcych jurysdykcji Trybuna∏u.

2. Trybuna∏ jest uprawniony do udzielenia gwarancji Êwiadkowi lub bieg∏emu stawiajàcemu si´ przed

Trybuna∏em, i˝ nie b´dzie wobec niego wszcz´te ani

prowadzone post´powanie karne, nie b´dzie zatrzymany ani poddany ˝adnym ograniczeniom wolnoÊci osobistej przez Trybuna∏ z powodu jakichkolwiek dzia∏aƒ

lub zaniechaƒ, poprzedzajàcych opuszczenie przez t´

osob´ Paƒstwa wezwanego.

3. Je˝eli wykonanie pomocy prawnej okreÊlonej we

wniosku przed∏o˝onym na podstawie ust´pu 1 jest zabronione w Paƒstwie wezwanym na podstawie powszechnie obowiàzujàcych fundamentalnych zasad

prawnych, Paƒstwo wezwane niezw∏ocznie konsultuje

si´ z Trybuna∏em w celu rozstrzygni´cia tej kwestii.

W czasie konsultacji nale˝y rozwa˝yç, czy pomoc prawna mo˝e zostaç wykonana w inny sposób lub pod pewnymi warunkami. Je˝eli po odbyciu konsultacji kwestii

tej nie mo˝na rozstrzygnàç, Trybuna∏ zmienia wniosek

w zakresie, w jakim jest to konieczne.

4. Zgodnie z artyku∏em 72 Paƒstwo-Strona mo˝e

odmówiç, w ca∏oÊci lub w cz´Êci, wykonania wniosku

o pomoc prawnà tylko wtedy, gdy wniosek dotyczy

udost´pnienia dokumentu lub ujawnienia dowodu

zwiàzanego z jego bezpieczeƒstwem narodowym.

5. Zanim Paƒstwo wezwane odmówi wykonania

wniosku o pomoc prawnà z∏o˝onego na podstawie

ust´pu 1 (l), Paƒstwo to rozwa˝a, czy pomoc prawna

mo˝e zostaç udzielona pod pewnymi warunkami,

w póêniejszym terminie lub w inny sposób, z zastrze˝eniem, ˝e, o ile Trybuna∏ lub Prokurator wyrazi zgod´ na

udzielenie pomocy prawnej pod pewnymi warunkami,

Trybuna∏ lub Prokurator jest nimi zwiàzany.

6. Je˝eli wezwane Paƒstwo-Strona odmówi wykonania wniosku, niezw∏ocznie informuje o tym Trybuna∏

lub Prokuratora, podajàc powody odmowy.

7. (a) Trybuna∏ mo˝e ˝àdaç czasowego przekazania

osoby pozbawionej wolnoÊci w celu dokonania identyfikacji lub przes∏uchania lub uzyskania innej pomocy.

Osoba ta mo˝e zostaç przekazana po spe∏nieniu nast´pujàcych warunków

(i) osoba ta dobrowolnie i Êwiadomie wyrazi∏a zgod´ na przekazanie; i

(ii) Paƒstwo wezwane zgadza si´ na przekazanie na warunkach uzgodnionych przez

to Paƒstwo i Trybuna∏.

(b) Osoba przekazana pozostaje pozbawiona

wolnoÊci. Kiedy cele przekazania zosta∏y osiàgni´te,

Trybuna∏ niezw∏ocznie odsy∏a osob´ przekazanà Paƒstwu wezwanemu.

8. (a) Trybuna∏ zapewnia poufnoÊç otrzymanych

dokumentów i informacji, chyba ˝e przemawiajà przeciwko temu wzgl´dy post´powania przygotowawczego bàdê innego post´powania wskazane we wniosku.

(b) W razie koniecznoÊci Paƒstwo wezwane mo˝e przekazaç Prokuratorowi dokumenty lub informacje

z zastrze˝eniem poufnoÊci. W takim przypadku Prokurator mo˝e wykorzystaç przekazane informacje i dokumenty jedynie w celu uzyskania nowych dowodów.

(c) Paƒstwo wezwane mo˝e z w∏asnej inicjatywy

lub na wniosek Prokuratora wyraziç zgod´ na ujawnienie tych dokumentów lub informacji. W takim przypadku mogà byç one u˝yte jako dowody w sprawie zgodnie z postanowieniami cz´Êci V i VI oraz Regu∏ami Procesowymi i Dowodowymi.

9. (a) (i) W razie otrzymania przez Paƒstwo-Stron´

konkurencyjnych wniosków, innych ni˝ o dostarczenie

lub ekstradycj´, od Trybuna∏u i innego paƒstwa dzia∏ajàcego na podstawie zobowiàzania mi´dzynarodowego Paƒstwo-Strona dok∏ada wszelkich staraƒ, aby,

w konsultacji z Trybuna∏em i innym paƒstwem, wykonaç oba wnioski, w razie koniecznoÊci poprzez odroczenie wykonania jednego z wniosków lub wykonanie

jednego z nich pod pewnymi warunkami.

(ii) W razie niepowodzenia powy˝szego, konkurencyjne wnioski zostajà rozpatrzone zgodnie z zasadami okreÊlonymi w artykule 90.

(b) Je˝eli jednak wniosek Trybuna∏u dotyczy informacji, przedmiotów lub osób pozostajàcych pod

Poz. 708

kontrolà paƒstwa trzeciego lub organizacji mi´dzynarodowej na mocy umowy mi´dzynarodowej, Paƒstwo

wezwane informuje o tym Trybuna∏, który kieruje swój

wniosek do paƒstwa trzeciego lub organizacji mi´dzynarodowej.

10. (a) Trybuna∏ mo˝e, na wniosek Paƒstwa-Strony

prowadzàcego post´powanie przygotowawcze lub sàdowe z powodu czynu, który stanowi zbrodni´ podlegajàcà jurysdykcji Trybuna∏u lub który stanowi powa˝ne przest´pstwo wed∏ug prawa Paƒstwa wzywajàcego, wspó∏pracowaç z Paƒstwem wzywajàcym i udzieliç mu pomocy prawnej.

(b) (i) Pomoc przewidziana w punkcie (a) obejmuje, inter alia

a. przekazanie oÊwiadczeƒ, dokumentów lub innego rodzaju dowodów

zgromadzonych w trakcie post´powania przygotowawczego lub rozprawy prowadzonej przez Trybuna∏; i

b. przes∏uchanie osoby aresztowanej

na mocy postanowienia Trybuna∏u.

(ii) W przypadku pomocy udzielanej na podstawie punktu (b)(i)a.

a. je˝eli dokumenty lub dowody innego

rodzaju zosta∏y zgromadzone przy

pomocy Paƒstwa, takie przekazanie

wymaga zgody tego Paƒstwa;

b. je˝eli oÊwiadczenia, dokumenty i innego rodzaju dowody zosta∏y dostarczone przez Êwiadka lub bieg∏ego,

przekazanie podlega postanowieniom artyku∏u 68.

(c) Trybuna∏ mo˝e na warunkach okreÊlonych

w niniejszym ust´pie udzieliç pomocy prawnej przewidzianej w niniejszym ust´pie paƒstwu, które nie jest

Stronà niniejszego statutu.

Artyku∏ 94

Odroczenie wykonania wniosku ze wzgl´du

na toczàce si´ post´powanie przygotowawcze

1. Je˝eli niezw∏oczne wykonanie wniosku mog∏oby zak∏ócaç prowadzone post´powanie karne w innej

sprawie ni˝ ta, do której odnosi si´ wniosek, Paƒstwo

wezwane mo˝e odroczyç wykonanie wniosku na czas

uzgodniony z Trybuna∏em. Jednak˝e odroczenie nie

mo˝e trwaç d∏u˝ej, ni˝ jest to konieczne do zakoƒczenia wspomnianego post´powania karnego w Paƒstwie wezwanym. Przed podj´ciem decyzji o odroczeniu Paƒstwo wezwane rozwa˝a, czy pomoc nie

mo˝e byç udzielona niezw∏ocznie pod pewnymi warunkami.

2. Je˝eli zostanie podj´ta decyzja o odroczeniu na

podstawie ust´pu 1, Prokurator mo˝e ˝àdaç zabezpieczenia dowodów w oparciu o artyku∏ 93 ust´p 1 (j).

Artyku∏ 95

Artyku∏ 97

Odroczenie wykonania wniosku ze wzgl´du na

sprzeciw w sprawie dopuszczalnoÊci

Konsultacje

Je˝eli Trybuna∏ rozpatruje sprzeciw w sprawie dopuszczalnoÊci na podstawie artyku∏u 18 lub 19, Paƒstwo wezwane mo˝e odroczyç wykonanie wniosku na

podstawie niniejszej cz´Êci do czasu wydania przez

Trybuna∏ decyzji w sprawie dopuszczalnoÊci, chyba ˝e

Trybuna∏ zarzàdzi∏, ˝e Prokurator mo˝e zbieraç dowody

na podstawie artyku∏u 18 lub 19.

Artyku∏ 96

TreÊç wniosku o udzielenie innych form pomocy na

podstawie artyku∏u 93

1. Wniosek o udzielenie innych form pomocy okreÊlonych w artykule 93 sporzàdza si´ na piÊmie. W nag∏ych wypadkach wniosek mo˝e zostaç przekazany za

poÊrednictwem jakiegokolwiek Êrodka umo˝liwiajàcego przenoszenie treÊci w formie pisemnej, pod warunkiem i˝ wniosek zostanie potwierdzony drogà, o której

mowa w artykule 87 ust´p 1 (a).

2. Wniosek powinien, tam gdzie ma to zastosowanie, zawieraç lub byç poparty przez

(a) zwi´z∏e przedstawienie celu, jakiemu ma s∏u˝yç

wniosek i ˝àdana pomoc, w∏àcznie ze wskazaniem

podstawy prawnej i uzasadnieniem wniosku;

(b) mo˝liwie szczegó∏owà informacj´ o miejscu pobytu lub to˝samoÊci osoby lub miejsca, które majà byç odnalezione lub których to˝samoÊç ma byç

ustalona w celu udzielenia ˝àdanej pomocy;

(c) zwi´z∏e przedstawienie faktów le˝àcych u podstaw wniosku;

(d) powody i szczegó∏y procedur i wymogów, które

majà byç zastosowane;

(e) takie informacje, które mogà byç wymagane na

podstawie prawa Paƒstwa wezwanego w celu wykonania wniosku; i

(f) wszelkie inne informacje istotne dla udzielenia ˝àdanej pomocy.

3. Na wniosek Trybuna∏u Paƒstwo-Strona odbywa

konsultacje z Trybuna∏em dotyczàce zarówno spraw

ogólnych, jak i kwestii szczegó∏owych, dotyczàcych

wymogów prawa krajowego Paƒstwa-Strony, które

mogà mieç zastosowanie na podstawie ust´pu 2 (e).

Podczas tych konsultacji Paƒstwo-Strona informuje

Trybuna∏ o szczególnych wymogach swego prawa krajowego.

4. Postanowienia niniejszego artyku∏u stosuje si´

równie˝ do wniosku o pomoc skierowanego do Trybuna∏u.

Je˝eli Paƒstwo-Strona otrzyma na podstawie niniejszej cz´Êci wniosek, który stwarza problemy mogàce utrudniç lub uniemo˝liwiç jego wykonanie, Paƒstwo

to niezw∏ocznie konsultuje si´ z Trybuna∏em w celu rozwiàzania tej kwestii. Problemy te mogà obejmowaç,

inter alia

(a) brak informacji wystarczajàcych do wykonania

wniosku;

(b) w przypadku wniosku o dostarczenie, fakt, ˝e pomimo do∏o˝enia wszelkich staraƒ nie mo˝na ustaliç miejsca pobytu osoby poszukiwanej albo ˝e

w wyniku przeprowadzonego post´powania

stwierdzono, i˝ osoba zlokalizowana w Paƒstwie

wezwanym ponad wszelkà wàtpliwoÊç nie jest

osobà wskazanà we wniosku; lub

(c) fakt, ˝e wykonanie wniosku w jego aktualnej formie wymaga∏oby od Paƒstwa wezwanego naruszenia istniejàcych zobowiàzaƒ traktatowych zaciàgni´tych wobec innego paƒstwa.

Artyku∏ 98

Wspó∏praca w odniesieniu do uchylenia immunitetu

i zgody na dostarczenie

1. Trybuna∏ nie mo˝e wystàpiç z wnioskiem o dostarczenie lub pomoc, który wymaga∏by od Paƒstwa

wezwanego dzia∏ania niezgodnego z jego zobowiàzaniami wynikajàcymi z prawa mi´dzynarodowego w odniesieniu do immunitetu Paƒstwa, immunitetu dyplomatycznego osoby lub majàtku Paƒstwa trzeciego,

chyba ˝e Trybuna∏ wczeÊniej uzyska zgod´ Paƒstwa

trzeciego na uchylenie immunitetu.

2. Trybuna∏ nie mo˝e wystàpiç z wnioskiem o dostarczenie, który wymaga∏by od Paƒstwa wezwanego

dzia∏ania niezgodnego z jego zobowiàzaniami wynikajàcymi z umów mi´dzynarodowych, zgodnie z którymi

wymagana jest zgoda Paƒstwa wysy∏ajàcego na dostarczenie Trybuna∏owi jakiejkolwiek osoby, chyba ˝e

Trybuna∏ wczeÊniej podjà∏ wspó∏prac´ z Paƒstwem wysy∏ajàcym w celu uzyskania zgody na dostarczenie.

Artyku∏ 99

Wykonanie wniosków na podstawie artyku∏u 93 i 96

1. Wnioski o wspó∏prac´ sà wykonywane zgodnie

ze stosownà procedurà przewidzianà w prawie Paƒstwa wezwanego i, o ile nie jest to zabronione przez to

prawo, w sposób okreÊlony we wniosku, w∏àcznie z zastosowaniem procedury wskazanej we wniosku lub zezwoleniem osobom wymienionym we wniosku na

obecnoÊç i udzielanie pomocy przy wykonywaniu

wniosku.

2. W przypadku wniosku niecierpiàcego zw∏oki, dokumenty lub dowody sporzàdzone w odpowiedzi na

wniosek przesy∏ane sà na ˝àdane Trybuna∏u w trybie

pilnym.

3. Odpowiedzi Paƒstwa wezwanego przekazuje si´

w ich oryginalnym j´zyku i formie.

4. Z zastrze˝eniem postanowieƒ innych artyku∏ów

niniejszej cz´Êci, je˝eli jest to konieczne dla skutecznego wykonania wniosku, który mo˝e zostaç wykonany

bez zastosowania Êrodków przymusu, w tym w szczególnoÊci dobrowolnego przes∏uchania osoby lub przeprowadzenia dowodu z osoby nawet bez obecnoÊci organów Paƒstwa wezwanego, je˝eli jest to niezb´dne

dla wykonania wniosku, albo ogl´dzin terenu publicznego lub innego miejsca publicznego, Prokurator mo˝e wykonaç taki wniosek bezpoÊrednio na terytorium

Paƒstwa w sposób nast´pujàcy

(a) je˝eli wezwane Paƒstwo-Strona jest paƒstwem,

wobec którego istnieje podejrzenie, ˝e na jego terytorium zosta∏a pope∏niona zbrodnia i orzeczono

o dopuszczalnoÊci zgodnie z artyku∏em 18 lub 19,

Prokurator mo˝e bezpoÊrednio wykonaç taki

wniosek po przeprowadzeniu wszelkich mo˝liwych konsultacji z wezwanym Paƒstwem-Stronà;

(b) w innych przypadkach Prokurator mo˝e wykonaç

taki wniosek po przeprowadzeniu konsultacji

z wezwanym Paƒstwem-Stronà i po uwzgl´dnieniu wszystkich rozsàdnych warunków i uwag

przedstawionych przez to Paƒstwo-Stron´. Je˝eli

Paƒstwo-Strona napotyka trudnoÊci z wykonaniem wniosku zgodnie z niniejszym punktem, niezw∏ocznie konsultuje si´ z Trybuna∏em w celu rozwiàzania tej kwestii.

5. Postanowienia zezwalajàce osobie przes∏uchiwanej przez Trybuna∏ na podstawie artyku∏u 72 na powo∏ywanie si´ na ograniczenia s∏u˝àce zapobieganiu

ujawnianiu informacji poufnych zwiàzanych z bezpieczeƒstwem narodowym stosuje si´ tak˝e do wykonania wniosków o pomoc na podstawie niniejszego artyku∏u.

Poz. 708

(e) koszty zwiàzane z transportem osoby dostarczanej do Trybuna∏u przez Paƒstwo, na terytorium

którego ona przebywa∏a; i

(f) po uzgodnieniu — wszelkie nadzwyczajne koszty

spowodowane wykonaniem wniosku.

2. Postanowienia ust´pu 1 stosuje si´ odpowiednio

do wniosków pochodzàcych od Paƒstw-Stron i skierowanych do Trybuna∏u. W takim przypadku Trybuna∏

ponosi zwyk∏e koszty wykonania.

Artyku∏ 101

Zasada specjalnoÊci

1. Osoba dostarczona Trybuna∏owi na podstawie

niniejszego statutu nie b´dzie Êcigana, ukarana ani pozbawiona wolnoÊci z powodu czynu pope∏nionego

przed dostarczeniem, innego ni˝ czyn, który wype∏nia

znamiona zbrodni stanowiàcych podstaw´ dostarczenia jej Trybuna∏owi.

2. Trybuna∏ mo˝e domagaç si´ od paƒstwa, które

dostarczy∏o osob´ Trybuna∏owi, zrzeczenia si´ wymogów ust´pu 1 i, w razie koniecznoÊci, Trybuna∏ dostarczy dodatkowych informacji zgodnie z artyku∏em 91.

Paƒstwa-Strony sà w∏adne dokonaç takiego zrzeczenia

na rzecz Trybuna∏u i do∏o˝à w tym celu wszelkich staraƒ.

Artyku∏ 102

WyjaÊnienie poj´ç

W rozumieniu niniejszego statutu

(a) „dostarczenie” oznacza wydanie osoby Trybuna∏owi przez paƒstwo, w trybie przewidzianym niniejszym statutem;

(b) „ekstradycja” oznacza wydanie osoby przez jedno

paƒstwo drugiemu paƒstwu na podstawie traktatu, konwencji lub ustawodawstwa krajowego.

Artyku∏ 100

CZ¢Âå X. WYKONANIE

Koszty

Artyku∏ 103

1. Zwyk∏e koszty zwiàzane z wykonaniem wniosków na terytorium Paƒstwa wezwanego ponosi to

Paƒstwo, z wyjàtkiem nast´pujàcych kosztów, które

ponosi Trybuna∏

(a) koszty zwiàzane z podró˝à i zapewnieniem bezpieczeƒstwa Êwiadkom i bieg∏ym lub przekazaniem

osoby pozbawionej wolnoÊci na podstawie artyku∏u 93;

(b) koszty t∏umaczenia i przepisywania;

(c) koszty podró˝y i utrzymania s´dziów, Prokuratora, zast´pców Prokuratora, Sekretarza, zast´pcy

Sekretarza i personelu ka˝dego organu Trybuna∏u;

(d) koszty opinii lub raportu bieg∏ego sporzàdzonych

na ˝àdanie Trybuna∏u;

Rola paƒstw w wykonywaniu kary

pozbawienia wolnoÊci

1. (a) Kara pozbawienia wolnoÊci jest wykonywana w Paƒstwie wyznaczonym przez Trybuna∏ z listy

paƒstw, które zadeklarowa∏y Trybuna∏owi wol´ przyj´cia osób skazanych.

(b) Sk∏adajàc deklaracj´ woli przyj´cia osób skazanych, paƒstwo mo˝e zastrzec warunki takiego przyj´cia, o ile Trybuna∏ wyrazi na nie zgod´ i sà one zgodne z niniejszà cz´Êcià.

(c) Paƒstwo wyznaczone w konkretnej sprawie

niezw∏ocznie informuje Trybuna∏, czy akceptuje decyzj´ Trybuna∏u.

2. (a) Paƒstwo wykonania zawiadamia Trybuna∏

o wszelkich okolicznoÊciach, w∏àcznie z wystàpieniem

jakichkolwiek warunków uzgodnionych na podstawie

ust´pu 1, które mog∏yby istotnie rzutowaç na warunki

i d∏ugoÊç pozbawienia wolnoÊci. Trybuna∏ powinien

zostaç poinformowany z co najmniej 45-dniowym wyprzedzeniem o wszelkich tego typu znanych lub przewidywanych okolicznoÊciach. W tym czasie Paƒstwo

wykonania nie podejmuje ˝adnych kroków, które mog∏yby naruszyç jego zobowiàzania wynikajàce z artyku∏u 110.

(b) Je˝eli Trybuna∏ nie mo˝e przystaç na warunki okreÊlone w punkcie (a), zawiadamia Paƒstwo wykonania i post´puje zgodnie z artyku∏em 104 ust´p 1.

Poz. 708

2. Wy∏àcznie Trybuna∏ ma prawo rozpatrywaç odwo∏ania od wyroków i wnioski o wznowienie post´powania. Paƒstwo-Strona nie b´dzie utrudniaç sk∏adania

takich skarg przez osob´ skazanà.

Artyku∏ 106

Nadzorowanie wykonania kary

i warunków pozbawienia wolnoÊci

1. Wykonywanie kary pozbawienia wolnoÊci podlega nadzorowi Trybuna∏u i powinno byç zgodne z szeroko przyj´tymi standardami mi´dzynarodowego prawa

traktatowego regulujàcymi traktowanie wi´êniów.

(a) zasad´, ˝e Paƒstwa-Strony powinny dzieliç odpowiedzialnoÊç za wykonanie kary pozbawienia wolnoÊci, zgodnie z zasadà s∏usznego podzia∏u przewidzianà w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych;

2. Warunki wykonywania kary pozbawienia wolnoÊci sà regulowane przez prawo Paƒstwa wykonania

i muszà byç zgodne z szeroko przyj´tymi standardami

mi´dzynarodowego prawa traktatowego regulujàcymi

traktowanie wi´êniów; w ˝adnym razie warunki te nie

mogà byç lepsze lub gorsze od tych, w jakich przebywajà wi´êniowie skazani za podobne przest´pstwa

w Paƒstwie wykonania.

(b) stosowanie szeroko akceptowanych standardów

mi´dzynarodowego prawa traktatowego regulujàcych traktowanie wi´êniów;

3. Porozumiewanie si´ osoby skazanej z Trybuna∏em powinno byç poufne i odbywaç si´ bez przeszkód.

3. Trybuna∏, wyznaczajàc w granicach swobodnego

uznania paƒstwo w oparciu o ust´p 1, bierze pod uwag´ nast´pujàce okolicznoÊci

(c) opini´ osoby skazanej;

(d) obywatelstwo osoby skazanej;

(e) wszelkie inne czynniki dotyczàce okolicznoÊci

zbrodni, osoby skazanej oraz efektywnego wykonania kary, które mogà mieç znaczenie dla wyznaczenia Paƒstwa wykonania.

4. Je˝eli ˝adne paƒstwo nie zostanie wyznaczone na

podstawie ust´pu 1, kar´ pozbawienia wolnoÊci wykonuje si´ w wi´zieniu udost´pnionym przez Paƒstwo

przyjmujàce, zgodnie z warunkami ustalonymi w porozumieniu w sprawie siedziby, o którym mowa w artykule 3 ust´p 2. W takim przypadku koszty wynikajàce z wykonania kary pozbawienia wolnoÊci ponosi Trybuna∏.

Artyku∏ 104

Zmiana w wyznaczeniu Paƒstwa wykonania

1. Trybuna∏ mo˝e w ka˝dej chwili postanowiç

o przekazaniu osoby skazanej do wi´zienia w innym

paƒstwie.

2. Osoba skazana mo˝e w ka˝dej chwili zwracaç si´

do Trybuna∏u o przekazanie jej z Paƒstwa wykonania.

Artyku∏ 105

Wykonanie wyroku

1. Z uwzgl´dnieniem warunków, które paƒstwo zastrzeg∏o zgodnie z artyku∏em 103 ust´p 1 (b), wyrok

skazujàcy na kar´ pozbawienia wolnoÊci wià˝e Paƒstwo-Stron´, które w ˝adnym przypadku nie mo˝e go

zmieniç.

Artyku∏ 107

Przekazanie osoby po odbyciu kary

1. Po odbyciu kary osoba, która nie jest obywatelem Paƒstwa wykonania, mo˝e, zgodnie z prawem

Paƒstwa wykonania, zostaç przekazana do paƒstwa,

które jest zobowiàzane do jej przyj´cia, lub do innego

paƒstwa, które wyrazi zgod´ na jej przyj´cie, bioràc

pod uwag´ opinie osoby, która ma zostaç przekazana

do tego paƒstwa, chyba ˝e Paƒstwo wykonania zezwoli tej osobie na pozostanie na swoim terytorium.

2. Je˝eli ˝adne z paƒstw nie ponosi kosztów wynikajàcych z przekazania osoby do innego paƒstwa na

podstawie ust´pu 1, koszty te ponosi Trybuna∏.

3. Z zastrze˝eniem postanowieƒ artyku∏u 108 Paƒstwo wykonania mo˝e równie˝, stosownie do swojego

prawa wewn´trznego, wydaç lub w inny sposób przekazaç osob´ do paƒstwa, które domaga∏o si´ wydania

lub przekazania osoby w celu przeprowadzenia post´powania karnego lub wykonania kary.

Artyku∏ 108

Ograniczenie Êcigania lub karania

za inne przest´pstwa

1. Osoba skazana pozbawiona wolnoÊci w Paƒstwie wykonania nie mo˝e byç Êcigana, ukarana lub

podlegaç ekstradycji do paƒstwa trzeciego z powodu

czynu pope∏nionego przed przekazaniem tej osoby

Paƒstwu wykonania, chyba ˝e na takie Êciganie, ukaranie lub ekstradycj´ wyrazi zgod´ Trybuna∏ na wniosek

Paƒstwa wykonania.

2. Trybuna∏ orzeka w tej kwestii po wys∏uchaniu

osoby skazanej.

3. Ust´pu 1 nie stosuje si´, je˝eli osoba skazana, po

odbyciu pe∏nego wymiaru kary wymierzonej przez Trybuna∏, dobrowolnie pozostaje przez okres d∏u˝szy ni˝

30 dni na terytorium Paƒstwa wykonania lub powraca

na terytorium tego paƒstwa po jego opuszczeniu.

Artyku∏ 109

Poz. 708

(c) inne czynniki wskazujàce na wyraênà i znaczàcà

zmian´ okolicznoÊci usprawiedliwiajàcà zmniejszenie wymiaru kary przewidziane w Regu∏ach

Procesowych i Dowodowych.

5. Je˝eli po przeprowadzeniu pierwszej oceny kary

na podstawie ust´pu 3 Trybuna∏ stwierdzi brak podstaw do zmniejszenia wymiaru kary, dokonuje dalszych ocen wyroku w takich odst´pach czasowych

i z zastosowaniem takich kryteriów, jakie przewidziane

sà w Regu∏ach Procesowych i Dowodowych.

Wykonywanie orzeczeƒ grzywny i przepadku

Artyku∏ 111

1. Paƒstwa-Strony wykonujà orzeczenia grzywny

oraz przepadku wydane przez Trybuna∏ na podstawie

cz´Êci VII, zgodnie z procedurà przewidzianà w prawie

wewn´trznym, nie naruszajàc nabytych w dobrej wierze praw osób trzecich.

2. Je˝eli Paƒstwo-Strona nie mo˝e wykonaç orzeczenia przepadku, podejmuje Êrodki w celu odzyskania równowartoÊci majàtku, korzyÊci lub aktywów obj´tych wydanym przez Trybuna∏ orzeczeniem przepadku, nie naruszajàc nabytych w dobrej wierze praw osób trzecich.

3. Majàtek lub korzyÊci ze sprzeda˝y nieruchomoÊci

lub, tam gdzie jest to w∏aÊciwe, ze sprzeda˝y innych

przedmiotów, uzyskane przez Paƒstwo-Stron´ w wyniku wykonania wyroku Trybuna∏u, przekazuje si´ Trybuna∏owi.

Ucieczka

Je˝eli osoba skazana zbiegnie z wi´zienia i opuÊci

Paƒstwo wykonania, paƒstwo to mo˝e, po przeprowadzeniu konsultacji z Trybuna∏em, z∏o˝yç wniosek o wydanie tej osoby przez paƒstwo, w którym si´ ona znajduje, na podstawie istniejàcych porozumieƒ dwustronnych lub wielostronnych, lub mo˝e zwróciç si´ do Trybuna∏u o wystàpienie z wnioskiem o dostarczenie osoby na podstawie cz´Êci IX. Trybuna∏ mo˝e wskazaç, aby

osoba zosta∏a przekazana paƒstwu, w którym odbywa∏a kar´, lub innemu paƒstwu wyznaczonemu przez Trybuna∏.

CZ¢Âå XI. ZGROMADZENIE PA¡STW-STRON

Artyku∏ 110

Artyku∏ 112

Zmniejszenie wymiaru kary

Zgromadzenie Paƒstw-Stron

1. Paƒstwo wykonania nie mo˝e zwolniç osoby

przed up∏ywem okresu kary wymierzonej przez Trybuna∏.

1. Tworzy si´ Zgromadzenie Paƒstw-Stron niniejszego statutu. Ka˝de Paƒstwo-Strona ma w Zgromadzeniu jednego przedstawiciela, któremu mogà towarzyszyç zast´pcy i doradcy. Inne paƒstwa, które podpisa∏y niniejszy statut lub Akt Koƒcowy, mogà mieç status obserwatorów w Zgromadzeniu.

2. Wy∏àcznie Trybuna∏ ma uprawnienie do orzekania o zmniejszeniu wymiaru kary i orzeka w tej kwestii

po wys∏uchaniu osoby skazanej.

2. Zgromadzenie Paƒstw-Stron

3. Je˝eli osoba odby∏a dwie trzecie wymierzonej

kary lub 25 lat w przypadku kary do˝ywocia, Trybuna∏

dokonuje oceny wyroku pod kàtem ewentualnego

zmniejszenia jej wymiaru. Taka ocena wyroku nie mo˝e mieç miejsca przed up∏ywem wskazanych okresów.

4. Dokonujàc oceny na podstawie ust´pu 3, Trybuna∏ mo˝e zmniejszyç wymiar kary, je˝eli stwierdzi, ˝e

zachodzi przynajmniej jedna z nast´pujàcych okolicznoÊci

(a) wczeÊnie wyra˝ona i podtrzymywana ch´ç wspó∏pracy osoby z Trybuna∏em w prowadzonych post´powaniach przygotowawczych;

(b) dobrowolna pomoc osoby w umo˝liwieniu wykonania wyroków i orzeczeƒ Trybuna∏u w innych

sprawach, a w szczególnoÊci pomoc w zlokalizowaniu przedmiotów obj´tych orzeczeniami

grzywny, przepadku lub naprawienia szkody, które mogà byç spo˝ytkowane dla dobra pokrzywdzonych; lub

(a) rozpatruje i przyjmuje zalecenia Komisji Przygotowawczej;

(b) sprawuje nadzór nad Prezydium, Prokuratorem

oraz Sekretarzem w zakresie administracji Trybuna∏u;

(c) rozpatruje sprawozdania z dzia∏alnoÊci Biura

utworzonego na podstawie ust´pu 3 oraz podejmuje w zwiàzku z tym odpowiednie dzia∏ania;

(d) rozpatruje oraz uchwala bud˝et Trybuna∏u;

(e) decyduje zgodnie z artyku∏em 36 o zmianie liczby

s´dziów;

(f) rozpatruje zgodnie z artyku∏em 87 ust´p 5 i 7 kwestie dotyczàce braku wspó∏pracy;

(g) pe∏ni inne funkcje stosownie do postanowieƒ niniejszego statutu oraz Regu∏ Procesowych i Dowodowych.

3. (a) Zgromadzenie Paƒstw-Stron posiada Biuro

sk∏adajàce si´ z Prezesa, dwóch wiceprezesów oraz

18 cz∏onków wybieranych przez Zgromadzenie na trzyletnià kadencj´.

10. Urz´dowymi i roboczymi j´zykami Zgromadzenia sà j´zyki obowiàzujàce na Zgromadzeniu Ogólnym

Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(b) Biuro ma charakter reprezentatywny, bioràc

pod uwag´ w szczególnoÊci sprawiedliwy podzia∏ geograficzny oraz odpowiednià reprezentacj´ Êwiatowych

systemów prawnych.

CZ¢Âå XII. SPRAWY FINANSOWE

Artyku∏ 113

Regulacje finansowe

(c) Biuro odbywa posiedzenia tak cz´sto, jak to

jest konieczne, ale nie rzadziej ni˝ raz na rok. Biuro

wspomaga Zgromadzenie Paƒstw-Stron w wykonywaniu jego obowiàzków.

4. Zgromadzenie Paƒstw-Stron mo˝e w razie koniecznoÊci utworzyç organy pomocnicze, w tym niezale˝ny mechanizm nadzorczy dla kontroli, oceny oraz

badania Trybuna∏u w celu podniesienia sprawnoÊci jego dzia∏ania i usprawnienia gospodarki.

5. Prezes Trybuna∏u, Prokurator i Sekretarz oraz ich

przedstawiciele mogà uczestniczyç w posiedzeniach

Zgromadzenia Paƒstw-Stron oraz Biura.

6. Posiedzenia Zgromadzenia Paƒstw-Stron odbywajà si´ w siedzibie Trybuna∏u lub w g∏ównej siedzibie

Organizacji Narodów Zjednoczonych raz do roku, a jeÊli okolicznoÊci tego wymagajà, odbywajà si´ specjalne posiedzenia. Z wyjàtkiem przypadków przewidzianych w niniejszym statucie, posiedzenia specjalne

Zgromadzenia mogà byç zwo∏ane przez Biuro z w∏asnej inicjatywy lub na wniosek jednej trzeciej Paƒstw-Stron.

7. Ka˝de Paƒstwo-Strona posiada jeden g∏os. Nale˝y czyniç wszelkie wysi∏ki w celu podejmowania decyzji przez Zgromadzenie i Biuro w drodze konsensusu.

Je˝eli konsensusu nie mo˝na osiàgnàç, to z wyjàtkiem,

kiedy statut nie stanowi inaczej

(a) decyzje dotyczàce kwestii merytorycznych muszà

zostaç podj´te przez wi´kszoÊç dwóch trzecich

obecnych i g∏osujàcych Paƒstw-Stron, z tym zastrze˝eniem, ˝e bezwzgl´dna wi´kszoÊç Paƒstw-Stron stanowi quorum,

O ile przepisy szczególne nie stanowià inaczej,

wszelkie sprawy finansowe dotyczàce Trybuna∏u oraz

posiedzeƒ Zgromadzenia Paƒstw-Stron, w tym jego

Biura i organów pomocniczych, sà regulowane przez

niniejszy statut oraz regulaminy i przepisy finansowe

przyj´te przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

Artyku∏ 114

Wydatki

Wydatki Trybuna∏u i Zgromadzenia Paƒstw-Stron,

w tym Biura i organów pomocniczych, pokrywane sà

z funduszy Trybuna∏u.

Artyku∏ 115

Fundusze Trybuna∏u oraz Zgromadzenia

Paƒstw-Stron

Wydatki Trybuna∏u i Zgromadzenia Paƒstw-Stron,

w tym Biura i organów pomocniczych, przewidziane

w bud˝ecie przyj´tym przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron, pokrywane sà z nast´pujàcych êróde∏

(a) ustalonych sk∏adek wp∏acanych przez Paƒstwa-Strony;

(b) funduszy przydzielonych przez Organizacj´ Narodów Zjednoczonych, po uzyskaniu zgody Zgromadzenia Ogólnego, w szczególnoÊci w zwiàzku

z wydatkami spowodowanymi przedstawieniem

spraw Trybuna∏owi przez Rad´ Bezpieczeƒstwa.

Artyku∏ 116

Dobrowolne dotacje

(b) decyzje dotyczàce spraw proceduralnych sà podejmowane zwyk∏à wi´kszoÊcià obecnych i g∏osujàcych Paƒstw-Stron.

8. Paƒstwo-Strona, które zalega z p∏atnoÊcià sk∏adek na poczet wydatków Trybuna∏u, nie ma prawa g∏osu w Zgromadzeniu Paƒstw-Stron i w Biurze, je˝eli suma zaleg∏ych kwot jest równa lub wy˝sza od wysokoÊci sk∏adek nale˝nych za dwa ostatnie lata. Zgromadzenie Paƒstw-Stron mo˝e jednak wyraziç zgod´ na

udzia∏ Paƒstwa-Strony w g∏osowaniu w Zgromadzeniu oraz w Biurze, o ile uzna, i˝ brak p∏atnoÊci jest spowodowany okolicznoÊciami niezale˝nymi od Paƒstwa-Strony.

9. Zgromadzenie Paƒstw-Stron przyjmuje w∏asny

regulamin.

Z zastrze˝eniem artyku∏u 115, jako dodatkowe fundusze Trybuna∏ mo˝e przyjmowaç i wykorzystywaç

dobrowolne dotacje od Rzàdów, organizacji mi´dzynarodowych, osób indywidualnych, przedsi´biorstw

oraz innych podmiotów, stosownie do odpowiednich

kryteriów przyj´tych przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron.

Artyku∏ 117

Ustalanie wysokoÊci sk∏adek

Sk∏adki Paƒstw-Stron sà ustalane wed∏ug uzgodnionej skali wzorowanej na skali przyj´tej przez Organizacj´ Narodów Zjednoczonych przy ustalaniu jej

zwyk∏ego bud˝etu i dostosowane zgodnie z zasadami,

na których ta skala jest oparta.

Artyku∏ 118

Poz. 708

tyfikacji lub przyj´cia przez siedem ósmych Paƒstw-Stron.

Audyt roczny

Akta, ksi´gi i rachunki Trybuna∏u, wraz z rocznym

sprawozdaniem finansowym, podlegajà corocznemu

badaniu przez niezale˝nego audytora.

CZ¢Âå XIII. POSTANOWIENIA KO¡COWE

Artyku∏ 119

Rozstrzyganie sporów

1. Spory dotyczàce funkcji sàdowych Trybuna∏u

rozstrzyga sam Trybuna∏.

2. Ka˝dy inny spór pomi´dzy dwoma lub wi´cej

Paƒstwami-Stronami dotyczàcy interpretacji lub stosowania niniejszego statutu, o ile nie zosta∏ rozstrzygni´ty w ciàgu trzech miesi´cy w drodze negocjacji, jest

przedstawiany Zgromadzeniu Paƒstw-Stron. Zgromadzenie mo˝e staraç si´ rozstrzygnàç spór bàdê te˝ przyjàç zalecenia co do dalszych sposobów rozstrzygni´cia

sporu, w tym skierowania sprawy do Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci, stosownie do postanowieƒ statutu tego Trybuna∏u.

Artyku∏ 120

5. Ka˝da poprawka do artyku∏ów 5, 6, 7 i 8 niniejszego statutu wchodzi w ˝ycie w stosunku do tych

Paƒstw-Stron, które jà przyj´∏y, w ciàgu jednego roku

po z∏o˝eniu dokumentów ratyfikacji lub przyj´cia. JeÊli

chodzi o Paƒstwo-Stron´, które nie przyj´∏o poprawki,

Trybuna∏ nie mo˝e wykonywaç jurysdykcji w stosunku

do zbrodni obj´tej tà poprawkà, je˝eli zosta∏a pope∏niona przez obywatela tego Paƒstwa-Strony lub na jego

terytorium.

6. Je˝eli zgodnie z ust´pem 4 poprawka zosta∏a

przyj´ta przez siedem ósmych Paƒstw-Stron, Paƒstwo-Strona, które nie przyj´∏o tej poprawki, mo˝e wypowiedzieç niniejszy statut ze skutkiem natychmiastowym, niezale˝nie od artyku∏u 127 ust´p 1, ale z zastrze˝eniem artyku∏u 127 ust´p 2, poprzez z∏o˝enie zawiadomienia nie póêniej ni˝ w ciàgu jednego roku od wejÊcia

w ˝ycie tej poprawki.

7. Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych zawiadamia wszystkie Paƒstwa-Strony

o poprawce przyj´tej na posiedzeniu Zgromadzenia

Paƒstw-Stron lub na Konferencji Rewizyjnej.

Artyku∏ 122

Poprawki dotyczàce postanowieƒ

o charakterze instytucjonalnym

Zastrze˝enia

Do niniejszego statutu nie mogà byç czynione ˝adne zastrze˝enia.

Artyku∏ 121

Poprawki

1. Po up∏ywie siedmiu lat od wejÊcia w ˝ycie niniejszego statutu ka˝de Paƒstwo-Strona mo˝e zaproponowaç poprawki do niego. Tekst proponowanej poprawki przedstawia si´ Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, który niezw∏ocznie komunikuje zaproponowanà poprawk´ wszystkim Paƒstwom-Stronom.

2. Nie wczeÊniej ni˝ trzy miesiàce po notyfikacji

Zgromadzenie Paƒstw-Stron na swoim nast´pnym posiedzeniu, wi´kszoÊcià obecnych i g∏osujàcych, decyduje, czy przyjàç poprawk´. Zgromadzenie mo˝e rozpatrzyç proponowanà poprawk´ bezpoÊrednio lub

zwo∏aç Konferencj´ Rewizyjnà, je˝eli uzasadnia to charakter problemu.

1. Poprawki do postanowieƒ niniejszego statutu

majàcych wy∏àcznie instytucjonalny charakter, to jest

artyku∏u 35, artyku∏u 36 ust´py 8 i 9, artyku∏u 37, artyku∏u 38, artyku∏u 39 ust´p 1 (dwa pierwsze zdania), 2

i 4, artyku∏u 42 ust´py 4—9, artyku∏u 43 ust´py 2 i 3

oraz artyku∏u 44, 46, 47 i 49 mogà byç zg∏oszone w ka˝dej chwili, niezale˝nie od artyku∏u 121 ust´p 1, przez

ka˝de Paƒstwo-Stron´. Tekst proponowanej poprawki

przedstawia si´ Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych lub innej osobie upowa˝nionej przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron, która niezw∏ocznie komunikuje zg∏oszonà poprawk´ wszystkim

Paƒstwom-Stronom oraz innym uczestnikom Zgromadzenia Paƒstw-Stron.

2. Poprawki przewidziane w tym artykule, co do

których nie osiàgni´to konsensusu, sà przyjmowane

przez Zgromadzenie Paƒstw-Stron lub przez Konferencj´ Rewizyjnà wi´kszoÊcià dwóch trzecich Paƒstw

Stron. Poprawki te wchodzà w ˝ycie w stosunku do

wszystkich Paƒstw-Stron szeÊç miesi´cy po ich przyj´ciu przez Zgromadzenie lub Konferencj´.

Artyku∏ 123

3. Je˝eli przyj´cie poprawki podczas Zgromadzenia

Paƒstw-Stron lub na Konferencji Rewizyjnej jest niemo˝liwe w drodze konsensusu, wymagana jest wi´kszoÊç dwóch trzecich g∏osów Paƒstw-Stron.

4. Z zastrze˝eniem ust´pu 5 poprawka wchodzi

w ˝ycie w stosunku do wszystkich Paƒstw-Stron po

up∏ywie roku od z∏o˝enia Sekretarzowi Generalnemu

Organizacji Narodów Zjednoczonych dokumentów ra-

Rewizja statutu

1. Po up∏ywie siedmiu lat od wejÊcia w ˝ycie statutu Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych zwo∏uje Konferencj´ Rewizyjnà w celu rozwa˝enia poprawek do niniejszego statutu. Taka rewizja

mo˝e obejmowaç w szczególnoÊci list´ zbrodni wymienionych w artykule 5. Konferencja jest otwarta dla

uczestniczàcych w Zgromadzeniu Paƒstw-Stron na takich samych warunkach.

Poz. 708

Artyku∏ 126

WejÊcie w ˝ycie

2. Nast´pna Konferencja Rewizyjna mo˝e zostaç

zwo∏ana w dowolnym czasie na wniosek Paƒstwa-Strony, w celu okreÊlonym w ust´pie 1, przez Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych po uzyskaniu aprobaty wi´kszoÊci Paƒstw-Stron.

3. Postanowienia artyku∏u 121 ust´py 3—7 stosuje

si´ odpowiednio do przyj´cia oraz wejÊcia w ˝ycie poprawek do statutu rozpatrywanych na Konferencji Rewizyjnej.

Artyku∏ 124

Postanowienia przejÊciowe

Niezale˝nie od artyku∏u 12 ust´py 1 i 2 ka˝de paƒstwo, stajàc si´ stronà niniejszego statutu, mo˝e

oÊwiadczyç, ˝e przez okres siedmiu lat od wejÊcia w ˝ycie niniejszego statutu w stosunku do tego paƒstwa

paƒstwo to nie uznaje jurysdykcji Trybuna∏u w odniesieniu do kategorii zbrodni wymienionych w artykule 8, je˝eli istnieje podejrzenie, ˝e zbrodnia zosta∏a pope∏niona przez jego obywateli lub na jego terytorium.

OÊwiadczenie z∏o˝one na podstawie niniejszego artyku∏u mo˝e zostaç w ka˝dej chwili cofni´te. Postanowienia niniejszego artyku∏u podlegajà rewizji na Konferencji Rewizyjnej zwo∏anej na podstawie artyku∏u 123

ust´p 1.

Artyku∏ 125

Podpisanie, ratyfikacja, przyj´cie, zatwierdzenie

lub przystàpienie

1. Niniejszy statut jest otwarty do podpisu dla

wszystkich paƒstw w Rzymie, w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych do Spraw Wy˝ywienia

i Rolnictwa, dnia 17 lipca 1998 r. Nast´pnie Statut

b´dzie otwarty do podpisu w Rzymie, w Ministerstwie Spraw Zagranicznych W∏och, do dnia 17 paêdziernika 1998 r. Po tym terminie Statut b´dzie

otwarty do podpisu w Nowym Yorku, w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych, do dnia 31 grudnia 2000 r.

2. Niniejszy statut podlega ratyfikacji, przyj´ciu lub

zatwierdzeniu przez podpisujàce paƒstwa. Dokumenty

ratyfikacji, przyj´cia lub zatwierdzenia sk∏ada si´ Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

3. Niniejszy statut jest otwarty do przystàpienia dla

wszystkich paƒstw. Dokumenty przystàpienia sk∏ada

si´ Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów

Zjednoczonych.

1. Niniejszy statut wchodzi w ˝ycie pierwszego dnia

miesiàca po up∏ywie szeÊçdziesi´ciu dni od dnia z∏o˝enia Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów

Zjednoczonych szeÊçdziesiàtego dokumentu ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia.

2. W stosunku do ka˝dego paƒstwa, które dokona

ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia

do niniejszego statutu po z∏o˝eniu szeÊçdziesiàtego

dokumentu ratyfikacyjnego, przyj´cia, zatwierdzenia

lub przystàpienia, niniejszy statut wejdzie w ˝ycie

pierwszego dnia miesiàca po up∏ywie szeÊçdziesi´ciu

dni od dnia z∏o˝enia przez to paƒstwo dokumentu ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia.

Artyku∏ 127

Wypowiedzenie

1. Paƒstwo-Strona mo˝e wypowiedzieç niniejszy

statut w drodze pisemnego zawiadomienia Sekretarza

Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Wypowiedzenie staje si´ skuteczne po up∏ywie jednego roku od daty otrzymania zawiadomienia, chyba ˝e

w zawiadomieniu okreÊlono dat´ póêniejszà.

2. Wypowiedzenie nie zwalnia paƒstwa z jego zobowiàzaƒ wynikajàcych z niniejszego statutu, kiedy

by∏o ono jego Stronà, w tym zobowiàzaƒ finansowych.

Wypowiedzenie nie narusza obowiàzku wspó∏pracy

z Trybuna∏em w zwiàzku z prowadzonymi Êledztwami

oraz post´powaniami, w odniesieniu do których Paƒstwo sk∏adajàce wypowiedzenie by∏o zobowiàzane

wspó∏pracowaç oraz które zosta∏y wszcz´te przed datà, w której wypowiedzenie sta∏o si´ skuteczne, jak

równie˝ nie stoi na przeszkodzie rozpatrywaniu sprawy, która by∏a ju˝ przez Trybuna∏ rozpatrywana przed

datà, w której wypowiedzenie sta∏o si´ skuteczne.

Artyku∏ 128

Tekst autentyczny

Orygina∏ niniejszego statutu, którego teksty w j´zyku

arabskim, chiƒskim, angielskim, francuskim, rosyjskim

i hiszpaƒskim sà jednakowo autentyczne, zostanie z∏o˝ony do depozytu Sekretarzowi Generalnemu Organizacji

Narodów Zjednoczonych, który przeka˝e uwierzytelnione odpisy niniejszego statutu wszystkim paƒstwom.

Na dowód czego ni˝ej podpisani, nale˝ycie w tym

celu upowa˝nieni przez swoje Rzàdy, podpisali niniejszy statut.

Sporzàdzono w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.

Po zapoznaniu si´ z powy˝szym statutem, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏ on uznany za s∏uszny zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w nim zawartych,

— jest on przyj´ty, ratyfikowany i potwierdzony wraz z nast´pujàcà deklaracjà: „W odniesieniu do artyku∏u 87 ust´p 2 statutu Rzeczpospolita Polska oÊwiadcza, ˝e wnioski o wspó∏prac´ sk∏adane przez Trybuna∏

oraz za∏àczone dokumenty sporzàdzane b´dà w j´zyku polskim.”,

— b´dzie on niezmiennie zachowywany.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 9 paêdziernika 2001 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: J. Buzek