Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r.

706

KONWENCJA

o dost´pie do informacji, udziale spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji

oraz dost´pie do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska,

sporzàdzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 25 czerwca 1998 r. zosta∏a sporzàdzona w Aarhus Konwencja o dost´pie do informacji, udziale spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji oraz dost´pie do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska,

w nast´pujàcym brzmieniu

Przek∏ad

KONWENCJA

o dost´pie do informacji, udziale spo∏eczeƒstwa

w podejmowaniu decyzji

oraz dost´pie do sprawiedliwoÊci

w sprawach dotyczàcych Êrodowiska

PREAMBU¸A

Strony niniejszej konwencji,

przypominajàc zasad´ 1 Deklaracji Sztokholmskiej

w sprawie Êrodowiska cz∏owieka,

przypominajàc tak˝e zasad´ 10 Deklaracji z Rio

w sprawie Êrodowiska i rozwoju,

przypominajàc równie˝ rezolucje Zgromadzenia

Ogólnego ONZ nr 37/7 z 28 paêdziernika 1982 r. w sprawie Âwiatowej Karty Przyrody oraz nr 45/94 z 14 grudnia 1990 r. o potrzebie zapewnienia zdrowego Êrodowiska dla pomyÊlnoÊci jednostek,

szà mieç dost´p do informacji, muszà byç uprawnieni

do uczestnictwa w podejmowaniu decyzji i muszà mieç

dost´p do wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska, oraz uznajàc, i˝ obywatele mogà

potrzebowaç w tym zakresie pomocy, aby realizowaç

swoje uprawnienia,

uznajàc, ˝e w sprawach dotyczàcych Êrodowiska

u∏atwiony dost´p do informacji i udzia∏ spo∏eczeƒstwa

w podejmowaniu decyzji poprawia jakoÊç i wykonanie

decyzji, przyczynia si´ do wzrostu spo∏ecznej ÊwiadomoÊci zagadnieƒ ochrony Êrodowiska, daje spo∏eczeƒstwu mo˝liwoÊç zg∏aszania swych poglàdów, a w∏adzy

publicznej mo˝liwoÊç ich nale˝ytego uwzgl´dnienia,

dà˝àc w ten sposób do wzmo˝enia odpowiedzialnoÊci i jawnoÊci w podejmowaniu decyzji i wzmocnienia spo∏ecznego poparcia dla decyzji dotyczàcych Êrodowiska,

uznajàc celowoÊç jawnoÊci we wszystkich ga∏´ziach w∏adzy i zach´cajàc organy ustawodawcze do stosowania zasad tej konwencji w swoim post´powaniu,

przypominajàc Europejskà Kart´ Ârodowiska i Zdrowia uchwalonà na pierwszej Europejskiej Konferencji na

temat Êrodowiska i zdrowia Âwiatowej Organizacji

Zdrowia we Frankfurcie nad Menem 8 grudnia 1989 r.,

uznajàc te˝, ˝e spo∏eczeƒstwo powinno byç Êwiadome procedur udzia∏u w podejmowaniu decyzji

w sprawach dotyczàcych Êrodowiska, mieç do nich

swobodny dost´p i wiedzieç, jak z nich korzystaç,

potwierdzajàc potrzeb´ ochrony, zachowania

i ulepszania stanu Êrodowiska oraz zapewnienia zrównowa˝onego i przyjaznego Êrodowisku rozwoju,

uznajàc tak˝e znaczenie odpowiednich ról, jakie indywidualni obywatele, organizacje pozarzàdowe i sektor prywatny mogà odgrywaç w ochronie Êrodowiska,

uznajàc, ˝e odpowiednia ochrona Êrodowiska jest

niezb´dna dla ludzkiej pomyÊlnoÊci i korzystania z podstawowych praw cz∏owieka, w∏àczajàc w to prawo do

˝ycia jako takiego,

pragnàc promowaç edukacj´ ekologicznà, aby pog∏´biaç rozumienie zagadnieƒ Êrodowiska i zrównowa˝onego rozwoju, oraz wzmacniaç powszechnà wiedz´

spo∏eczeƒstwa o rozstrzygni´ciach majàcych wp∏yw

na Êrodowisko i zrównowa˝ony rozwój oraz udzia∏

w ich podejmowaniu,

uznajàc, ˝e ka˝da osoba ma prawo do ˝ycia w Êrodowisku odpowiednim dla jej zdrowia i pomyÊlnoÊci

oraz obowiàzek, tak osobiÊcie, jak i we wspó∏dzia∏aniu

z innymi, ochrony i ulepszania Êrodowiska dla dobra

obecnego i przysz∏ych pokoleƒ,

uwa˝ajàc, ˝e aby byç zdolnym do dochodzenia tego prawa i spe∏niania tego obowiàzku, obywatele mu-

zauwa˝ajàc w tym kontekÊcie znaczenie wykorzystania Êrodków masowego przekazu oraz elektronicznych lub innych przysz∏ych form komunikacji,

uznajàc znaczenie pe∏nego zintegrowania aspektów Êrodowiskowych w podejmowaniu decyzji urz´do-

wych oraz zwiàzanej z tym potrzeby posiadania przez

w∏adze publiczne rzetelnych, pe∏nych i aktualnych informacji dotyczàcych ochrony Êrodowiska,

potwierdzajàc, i˝ w∏adze publiczne gromadzà informacje dotyczàce Êrodowiska w interesie publicznym,

majàc na uwadze, ˝e skuteczne mechanizmy prawne powinny byç dost´pne dla spo∏eczeƒstwa, w tym

dla organizacji spo∏ecznych, tak aby chronione by∏y jego s∏uszne interesy, a prawo egzekwowane,

zauwa˝ajàc znaczenie dostarczania konsumentom

rzetelnej informacji o produktach dla umo˝liwienia im

dokonywania wyborów ze ÊwiadomoÊcià wynikajàcych stàd konsekwencji dla Êrodowiska,

dostrzegajàc zaniepokojenie spo∏eczeƒstwa zamierzonym uwalnianiem genetycznie zmodyfikowanych

organizmów do Êrodowiska oraz potrzeb´ wzmo˝onej

jawnoÊci i zwi´kszonego udzia∏u spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji w tej dziedzinie,

przekonane, ˝e wykonywanie niniejszej konwencji

przyczyni si´ do umocnienia demokracji w regionie Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów

Zjednoczonych (EKG ONZ),

Êwiadome roli, jakà w tym wzgl´dzie odgrywa EKG

ONZ, i przypominajàc, inter alia, Wytyczne EKG w dziedzinie dost´pu do informacji dotyczàcych ochrony Êrodowiska oraz udzia∏u spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu

decyzji w sprawach zwiàzanych z ochronà Êrodowiska

zaaprobowane w Deklaracji Ministerialnej przyj´tej na

Trzeciej Konferencji Ministerialnej „Ârodowisko dla

Europy” w Sofii, Bu∏garia 25 paêdziernika 1995 r.,

majàc w pami´ci stosowne postanowienia Konwencji o ocenach oddzia∏ywania na Êrodowisko w kontekÊcie transgranicznym (Espoo 1991 r.) oraz Konwencji w sprawie transgranicznych skutków awarii przemys∏owych i Konwencji o ochronie i u˝ytkowaniu cieków

granicznych i jezior mi´dzynarodowych, obydwu podpisanych w Helsinkach 17 marca 1992 r., oraz innych

regionalnych konwencji,

przeÊwiadczone, ˝e przyj´cie niniejszej konwencji

przyczyni si´ do dalszego wzmocnienia procesu „Ârodowisko dla Europy” i wyników Czwartej Konferencji

Ministerialnej w Aarhus w Danii w czerwcu 1998 r.,

uzgodni∏y, co nast´puje

Artyku∏ 1

Cel

W celu przyczynienia si´ do ochrony prawa ka˝dej

osoby, z obecnego oraz przysz∏ych pokoleƒ, do ˝ycia

w Êrodowisku odpowiednim dla jej zdrowia i pomyÊlnoÊci, ka˝da ze Stron zagwarantuje, w sprawach dotyczàcych Êrodowiska, uprawnienia do dost´pu do informacji, udzia∏u spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji

oraz dost´pu do wymiaru sprawiedliwoÊci zgodnie

z postanowieniami niniejszej konwencji.

Poz. 706

Artyku∏ 2

Definicje

W rozumieniu niniejszej konwencji,

1. „Strona” oznacza, je˝eli z tekstu nie wynika inaczej, Umawiajàcà si´ Stron´ niniejszej konwencji.

2. „W∏adza publiczna” oznacza

(a) organy administracji publicznej na krajowym, regionalnym lub innym poziomie,

(b) osoby fizyczne lub prawne pe∏niàce zgodnie z prawem krajowym funkcje administracji publicznej,

w∏àczajàc w to wykonywanie specjalnych obowiàzków, zadaƒ lub us∏ug majàcych zwiàzek ze

Êrodowiskiem,

(c) wszelkie inne osoby fizyczne lub prawne posiadajàce publiczne kompetencje lub funkcje albo wykonujàce publiczne us∏ugi, majàce zwiàzek ze Êrodowiskiem, pod nadzorem organu lub osoby wymienionych powy˝ej pod lit. (a) lub (b) ,

(d) instytucje jakiejkolwiek regionalnej organizacji integracji gospodarczej, o której mowa w artykule 17,

która jest Stronà niniejszej konwencji.

Definicja ta nie obejmuje organów lub instytucji

w zakresie, w jakim dzia∏ajà jako w∏adza sàdownicza

lub ustawodawcza.

3. „Informacja dotyczàca Êrodowiska” oznacza ka˝dà

informacj´ w pisemnej, wizualnej, s∏ownej, elektronicznej lub jakiejkolwiek innej materialnej formie, dotyczàcà

(a) stanu elementów Êrodowiska, takich jak powietrze i atmosfera, woda, gleba, grunty, krajobraz

i obiekty przyrodnicze, ró˝norodnoÊç biologiczna

oraz jej sk∏adniki, w tym genetycznie zmodyfikowane organizmy, oraz wzajemnego oddzia∏ywania pomi´dzy tymi elementami,

(b) czynników takich jak substancje, energia, ha∏as

i promieniowanie, a tak˝e dzia∏aƒ i Êrodków, w∏àczajàc w to Êrodki administracyjne, porozumienia

dotyczàce ochrony Êrodowiska, wytyczne polityki,

ustawodawstwo, plany i programy, które majà lub

mogà mieç wp∏yw na elementy Êrodowiska w zakresie okreÊlonym powy˝ej pod lit. (a), oraz rachunków zysków i strat i innych ekonomicznych

analiz lub opracowaƒ wykorzystywanych przy podejmowaniu decyzji dotyczàcych Êrodowiska,

(c) stanu zdrowia i bezpieczeƒstwa ludzi, warunków

˝ycia ludzkiego, miejsc o znaczeniu kulturowym

oraz obiektów budowlanych, w zakresie, w jakim

wp∏ywa lub mo˝e wp∏ywaç na nie stan elementów Êrodowiska lub, za poÊrednictwem tych elementów, czynniki, dzia∏ania lub Êrodki wymienione pod lit. (b).

4. „Spo∏eczeƒstwo” oznacza jednà lub wi´cej osób

fizycznych lub prawnych oraz, zgodnie z krajowym

ustawodawstwem lub praktykà, ich stowarzyszenia,

organizacje lub grupy.

5. „Zainteresowana spo∏ecznoÊç” oznacza cz´Êç

spo∏eczeƒstwa, która jest lub mo˝e byç dotkni´ta skutkami lub ma interes w podejmowanej decyzji dotyczàcej Êrodowiska; dla potrzeb niniejszej definicji organizacje pozarzàdowe dzia∏ajàce na rzecz ochrony Êrodowiska i spe∏niajàce wymagania przewidziane w prawie

krajowym uwa˝a si´ za posiadajàce interes w tym zakresie.

Artyku∏ 3

Postanowienia ogólne

1. Ka˝da ze Stron podejmie niezb´dne ustawodawcze, administracyjne i inne Êrodki, w∏àczajàc w to Êrodki zapewniajàce zgodnoÊç pomi´dzy postanowieniami

realizujàcymi postanowienia niniejszej konwencji odnoszàce si´ do informacji, udzia∏u spo∏eczeƒstwa i dost´pu do wymiaru sprawiedliwoÊci, jak równie˝ w∏aÊciwe Êrodki egzekucyjne, dla ustanowienia i utrzymania

jasnych, przejrzystych i spójnych ram dla realizacji postanowieƒ niniejszej konwencji.

2. Ka˝da ze Stron b´dzie dà˝yç do zapewnienia, ˝e

urz´dnicy i w∏adze b´dà pomagaç i udzielaç wskazówek spo∏eczeƒstwu, aby w sprawach dotyczàcych

Êrodowiska urzeczywistniaç dost´p do informacji, u∏atwiaç udzia∏ w podejmowaniu decyzji i urzeczywistniaç

dost´p do wymiaru sprawiedliwoÊci.

3. Ka˝da ze Stron b´dzie wspieraç edukacj´ ekologicznà i wiedz´ spo∏eczeƒstwa w zakresie ochrony Êrodowiska, zw∏aszcza o tym, jak w sprawach dotyczàcych

Êrodowiska uzyskiwaç dost´p do informacji, uczestniczyç w podejmowaniu decyzji i uzyskiwaç dost´p do

wymiaru sprawiedliwoÊci.

4. Ka˝da ze Stron zapewni odpowiednie uznanie

i wsparcie dla stowarzyszeƒ, organizacji i grup dzia∏ajàcych na rzecz ochrony Êrodowiska i sprawi, ˝e jej krajowy porzàdek prawny b´dzie zgodny z tym zobowiàzaniem.

5. Postanowienia niniejszej konwencji nie naruszajà prawa Strony do utrzymania lub wprowadzenia

Êrodków przewidujàcych, w sprawach dotyczàcych

Êrodowiska, swobodniejszy dost´p do informacji,

zwi´kszony udzia∏ spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu

decyzji oraz szerszy dost´p do wymiaru sprawiedliwoÊci, ni˝ jest to wymagane w niniejszej konwencji.

6. Niniejsza konwencja nie narusza istniejàcych

praw w zakresie dost´pu do informacji, udzia∏u spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji i dost´pu do wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska.

7. Ka˝da ze Stron b´dzie dzia∏aç na rzecz zastosowania zasad niniejszej konwencji w mi´dzynarodowych procesach podejmowania decyzji dotyczàcych

Êrodowiska i w ramach prac organizacji mi´dzynarodowych w sprawach zwiàzanych ze Êrodowiskiem.

8. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e osoby realizujàce

swoje uprawnienia w zgodzie z postanowieniami ni-

Poz. 706

niejszej konwencji nie b´dà w wyniku tego w ˝aden

sposób karane, przeÊladowane lub szykanowane. Przepis ten nie narusza kompetencji sàdów krajowych do

orzekania o zwrocie uzasadnionych kosztów w post´powaniu sàdowym.

9. W ramach odpowiednich postanowieƒ niniejszej

konwencji spo∏eczeƒstwu przys∏uguje dost´p do informacji, udzia∏ w podejmowaniu decyzji i dost´p do wymiaru sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska bez wzgl´du na obywatelstwo, narodowoÊç lub

miejsce zamieszkania, a w przypadku osoby prawnej,

bez wzgl´du na to, gdzie jest jej miejsce rejestracji lub

rzeczywisty oÊrodek prowadzonej dzia∏alnoÊci.

Artyku∏ 4

Dost´p do informacji dotyczàcych Êrodowiska

1. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e zgodnie z poni˝szymi

postanowieniami niniejszego artyku∏u w∏adze publiczne, w odpowiedzi na ˝àdanie udzielenia informacji dotyczàcych Êrodowiska, udost´pnià spo∏eczeƒstwu,

w ramach ustawodawstwa krajowego, takà informacj´, w tym równie˝, na ˝àdanie i w zgodzie z literà (b),

kopie konkretnej dokumentacji zawierajàcej lub obejmujàcej takà informacj´

(a) bez koniecznoÊci wykazywania jakiegokolwiek interesu,

(b) w ˝àdanej formie, chyba ˝e

(i) uzasadnione jest udost´pnienie jej przez w∏adz´ publicznà w innej formie, w którym to przypadku podaç nale˝y przyczyny udost´pnienia

jej w tej formie, lub

(ii) informacja jest ju˝ powszechnie dost´pna w innej formie.

2. Informacje dotyczàce Êrodowiska, o których mowa w ust´pie 1, udost´pnia si´ tak szybko, jak tylko to

mo˝liwe, lecz nie póêniej ni˝ jeden miesiàc po zg∏oszeniu ˝àdania, chyba ˝e zakres i stopieƒ skomplikowania

informacji uzasadnia przed∏u˝enie tego okresu do

dwóch miesi´cy od ˝àdania. Wnioskodawca b´dzie informowany o ka˝dym przed∏u˝eniu oraz przyczynach

to uzasadniajàcych.

3. ˚àdaniu udzielenia informacji dotyczàcej Êrodowiska mo˝na odmówiç, je˝eli

(a) w∏adza publiczna, do której ˝àdanie jest skierowane, nie posiada ˝àdanej informacji dotyczàcej Êrodowiska,

(b) ˝àdanie jest oczywiÊcie bezzasadne lub sformu∏owane w sposób zbyt ogólny, lub

(c) ˝àdanie dotyczy materia∏u b´dàcego w trakcie kompletowania albo dotyczy wewn´trznego komunikowania si´ w∏adz publicznych, je˝eli takie wy∏àczenie

jest przewidziane w prawie krajowym lub zwyczajowej praktyce, bioràc pod uwag´ spo∏eczny interes

przemawiajàcy za ujawnieniem informacji.

4. ˚àdaniu udzielenia informacji dotyczàcej Êrodowiska mo˝na odmówiç, je˝eli ujawnienie jej mia∏oby

szkodliwy wp∏yw na

(a) poufnoÊç post´powania prowadzonego przez

w∏adze publiczne, tam gdzie zachowanie takiej poufnoÊci jest przewidziane przez prawo krajowe,

(b) stosunki mi´dzynarodowe, obron´ narodowà lub

bezpieczeƒstwo publiczne,

(c) wymiar sprawiedliwoÊci, prawo do bezstronnego

procesu lub zdolnoÊç prowadzenia przez w∏adz´

publicznà dochodzenia w sprawach karnych lub

dyscyplinarnych,

(d) tajemnic´ handlowà lub przemys∏owà, je˝eli tajemnica taka jest chroniona przez prawo dla obrony uzasadnionych interesów gospodarczych;

mieszczàce si´ w tych ramach informacje o wprowadzanych zanieczyszczeniach majàce znaczenie

dla ochrony Êrodowiska nale˝y ujawniaç,

(e) prawa w∏asnoÊci intelektualnej,

(f) poufnoÊç danych lub akt osobowych dotyczàcych

osoby fizycznej, tam gdzie zachowanie takiej poufnoÊci jest przewidziane przez prawo krajowe,

a osoba ta nie zgadza si´ na ujawnienie spo∏eczeƒstwu informacji,

(g) interesy strony trzeciej, która dostarczy∏a ˝àdanej

informacji, nie b´dàc lub nie b´dàc potencjalnie

prawnie zobowiàzanà do uczynienia tego i kiedy

strona ta nie zgadza si´ na ujawnienie takich materia∏ów, lub

(h) Êrodowisko, którego informacja dotyczy, tak jak

miejsca l´gowe rzadkich gatunków.

Powy˝sze powody umo˝liwiajàce odmow´ b´dà

interpretowane w sposób zaw´˝ajàcy, bioràc pod uwag´ spo∏eczny interes przemawiajàcy za ujawnieniem

informacji i to, czy ˝àdana informacja dotyczy wprowadzania zanieczyszczeƒ do Êrodowiska.

5. Je˝eli w∏adza publiczna nie posiada ˝àdanej informacji dotyczàcej Êrodowiska, to ta w∏adza publiczna, tak szybko jak jest to mo˝liwe, poinformuje wnioskodawc´ o innej w∏adzy publicznej, do której, jak uwa˝a, mo˝na si´ zwróciç po ˝àdanà informacj´, lub przeka˝e ˝àdanie do tej w∏adzy publicznej, informujàc odpowiednio wnioskodawc´.

6. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e je˝eli informacje wy∏àczone z ujawniania zgodnie z ust´pami 3(c) i 4 mo˝na oddzieliç bez naruszenia poufnoÊci informacji wy∏àczonych, to w∏adze publiczne udost´pnià pozosta∏à

cz´Êç ˝àdanych informacji dotyczàcych Êrodowiska.

7. Odmowa nast´puje na piÊmie, je˝eli ˝àdanie by∏o pisemne lub je˝eli wnioskodawca tego za˝àda. W odmowie wska˝e si´ jej przyczyny oraz zamieszcza informacje o mo˝liwoÊciach dost´pu do procedury odwo∏awczej ustanowionej zgodnie z postanowieniami artyku∏u 9. Odmow´ przekazuje si´ tak szybko, jak tylko jest

to mo˝liwe, lecz nie póêniej ni˝ w ciàgu jednego miesiàca, chyba ˝e stopieƒ skomplikowania informacji uzasadnia przed∏u˝enie tego okresu do dwóch miesi´cy od

Poz. 706

˝àdania. Wnioskodawca b´dzie informowany o ka˝dym

przed∏u˝eniu oraz przyczynach to uzasadniajàcych.

8. Ka˝da ze Stron mo˝e upowa˝niç swoje w∏adze publiczne do pobierania op∏at za dostarczenie informacji,

ale op∏aty te nie mogà jednak przekraczaç uzasadnionych stawek. W∏adza publiczna chcàca pobieraç takie

op∏aty za dostarczenie informacji udost´pni wnioskodawcom tabel´ op∏at, które mogà byç pobrane, okreÊlajàc okolicznoÊci, w których mogà one byç pobierane lub

umorzone, oraz kiedy dostarczenie informacji jest uwarunkowane wczeÊniejszym wniesieniem takiej op∏aty.

Artyku∏ 5

Zbieranie i rozpowszechnianie informacji

dotyczàcych Êrodowiska

1. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e

(a) w∏adze publiczne b´dà gromadziç i uaktualniaç informacje dotyczàce Êrodowiska, odpowiednio do

pe∏nionych funkcji,

(b) stworzony zostanie obowiàzkowy system zapewniajàcy odpowiedni dop∏yw do w∏adzy publicznej

informacji o planowanych i prowadzonych dzia∏aniach mogàcych znaczàco wp∏ywaç na Êrodowisko,

(c) w wypadku bezpoÊredniego zagro˝enia ludzkiego

zdrowia lub Êrodowiska, które spowodowane zosta∏o wskutek ludzkiej dzia∏alnoÊci lub powsta∏o

z przyczyn naturalnych, wszystkie informacje, które mogà byç przydatne spo∏eczeƒstwu dla podj´cia Êrodków s∏u˝àcych zapobie˝eniu lub z∏agodzeniu szkody wià˝àcej si´ z zagro˝eniem i które sà

w posiadaniu w∏adzy publicznej, b´dà przekazywane bezpoÊrednio i bez zw∏oki cz∏onkom spo∏eczeƒstwa, których to mo˝e dotyczyç.

2. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e w ramach krajowego

porzàdku prawnego sposób udost´pniania przez w∏adze publiczne spo∏eczeƒstwu informacji dotyczàcych

Êrodowiska b´dzie przejrzysty oraz ˝e informacje dotyczàce Êrodowiska b´dà rzeczywiÊcie dost´pne, inter

alia, poprzez

(a) dostarczanie spo∏eczeƒstwu dostatecznej informacji o rodzaju i zakresie informacji dotyczàcych

Êrodowiska b´dàcych w posiadaniu odpowiednich w∏adz publicznych oraz o podstawowych terminach i warunkach, na jakich takie informacje sà

udost´pniane i osiàgalne, jak równie˝ o post´powaniu umo˝liwiajàcym ich otrzymanie,

(b) podj´cie i prowadzenie praktycznych przedsi´wzi´ç, takich jak

(i) publicznie dost´pne wykazy, rejestry lub

zbiory danych,

(ii) zobowiàzanie urz´dników do wspierania spo∏eczeƒstwa w urzeczywistnianiu dost´pu do

informacji zgodnie z niniejszà konwencjà oraz

(iii) wyznaczenie punktów kontaktowych, oraz

(c) udost´pnianie bez op∏at informacji dotyczàcych

Êrodowiska zawartych w wykazach, rejestrach lub

zbiorach danych, o których mowa pod literà (b).

3. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e informacje dotyczàce

Êrodowiska b´dà sukcesywnie stawa∏y si´ dost´pne dla

spo∏eczeƒstwa w elektronicznych bazach danych ∏atwo

osiàgalnych poprzez publiczne sieci telekomunikacyjne.

Informacje osiàgalne w tej formie b´dà obejmowaç

(c) przedstawiaç w odpowiedniej formie informacje

o wykonywaniu przez organy administracji publicznej na wszystkich poziomach funkcji publicznych lub dostarczaniu us∏ug publicznych majàcych znaczenie dla Êrodowiska.

(a) raporty o stanie Êrodowiska, o których mowa

w ust´pie 4,

8. Ka˝da ze Stron b´dzie rozwijaç mechanizmy majàce na celu zapewnienie spo∏eczeƒstwu dostatecznej

informacji o produktach w sposób, który pozwoli konsumentom na dokonywanie wyborów ze ÊwiadomoÊcià wynikajàcych stàd konsekwencji dla Êrodowiska.

(b) teksty aktów prawnych dotyczàcych lub majàcych

znaczenie dla Êrodowiska,

(c) gdy ma to zastosowanie — wytyczne polityki, plany i programy dotyczàce lub majàce znaczenie dla

Êrodowiska, a tak˝e porozumienia dotyczàce

ochrony Êrodowiska, oraz

(d) inne informacje w zakresie, w jakim dost´pnoÊç

takich informacji w tej formie mog∏aby u∏atwiaç

stosowanie postanowieƒ prawa krajowego majàcych na celu wykonywanie niniejszej konwencji,

o ile takie informacje istniejà ju˝ w formie elektronicznej.

4. Ka˝da ze Stron b´dzie, w regularnych odst´pach

czasu nieprzekraczajàcych trzech lub czterech lat, publikowaç i rozpowszechniaç krajowe raporty o stanie

Êrodowiska, zawierajàce informacje o jakoÊci Êrodowiska i informacje o oddzia∏ywaniach na Êrodowisko.

5. Ka˝da ze Stron w ramach jej w∏asnego ustawodawstwa podejmie Êrodki w celu rozpowszechniania,

inter alia

(a) ustawodawstwa i dokumentów, takich jak przygotowywane na ró˝nych szczeblach administracji

publicznej teksty strategii, wytycznych polityki,

programów i planów dzia∏ania majàcych znaczenie dla Êrodowiska oraz sprawozdaƒ o post´pach

w ich realizacji,

(b) mi´dzynarodowych traktatów, konwencji i porozumieƒ odnoszàcych si´ do zagadnieƒ dotyczàcych Êrodowiska oraz

(c) innych wa˝nych mi´dzynarodowych dokumentów odnoszàcych si´ do zagadnieƒ dotyczàcych

Êrodowiska, jeÊli ma to zastosowanie.

6. Ka˝da ze Stron b´dzie zach´caç prowadzàcych

dzia∏alnoÊç majàcà znaczàcy wp∏yw na Êrodowisko do

regularnego informowania spo∏eczeƒstwa o wp∏ywie

ich dzia∏alnoÊci i produktów na Êrodowisko, tam gdzie

ma to zastosowanie równie˝ w ramach dobrowolnych

systemów znakowania ekologicznego lub przeglàdów

ekologicznych albo w inny sposób.

7. Ka˝da ze Stron b´dzie

(a) publikowaç dane i analizy tych danych, które brano pod uwag´ jako istotne i wa˝ne przy wyznaczaniu wa˝niejszych propozycji dotyczàcych polityki

w odniesieniu do Êrodowiska,

(b) publikowaç lub w inny sposób udost´pniaç istniejàce materia∏y wyjaÊniajàce ich kontakty ze spo∏eczeƒstwem w sprawach wchodzàcych w zakres niniejszej konwencji,

9. Ka˝da ze Stron podejmie kroki, aby sukcesywnie

tworzyç, z uwzgl´dnieniem procesów mi´dzynarodowych, tam gdzie ma to zastosowanie, spójny, ogólnokrajowy system wykazów lub rejestrów zanieczyszczeƒ

w postaci publicznie dost´pnej skomputeryzowanej

bazy danych zestawionych na podstawie ujednoliconych sprawozdaƒ. Taki system mo˝e obejmowaç

wprowadzanie, uwalnianie i przemieszczanie si´ okreÊlonego rodzaju substancji i produktów, wliczajàc w to

wod´, energi´ i wykorzystane zasoby, z okreÊlonych

rodzajów dzia∏alnoÊci do elementów Êrodowiska i do

miejsc ich oczyszczania lub sk∏adowania na danym terenie lub poza nim.

10. ˚adne z postanowieƒ niniejszego artyku∏u nie

narusza prawa Strony do odmowy ujawniania niektórych informacji dotyczàcych ochrony Êrodowiska

zgodnie z artyku∏em 3 ust´py 3 i 4.

Artyku∏ 6

Udzia∏ spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji

dotyczàcych konkretnych przedsi´wzi´ç

1. Ka˝da ze Stron

(a) b´dzie stosowaç postanowienia niniejszego artyku∏u w odniesieniu do decyzji o wydaniu pozwolenia na podj´cie planowanych przedsi´wzi´ç wymienionych w za∏àczniku I,

(b) b´dzie, zgodnie z jej prawem krajowym, stosowaç

postanowienia niniejszego artyku∏u równie˝ do

decyzji co do planowanych przedsi´wzi´ç nieobj´tych zakresem za∏àcznika I, które mogà mieç znaczàce oddzia∏ywanie na Êrodowisko. W tym celu

Strony okreÊlà, czy takie proponowane przedsi´wzi´cie podlega tym postanowieniom, oraz

(c) mo˝e zdecydowaç, w indywidualnych przypadkach, jeÊli prawo krajowe tak przewiduje, aby nie

stosowaç postanowieƒ niniejszego artyku∏u do

planowanych przedsi´wzi´ç s∏u˝àcych celom

obrony narodowej, jeÊli uzna, i˝ zastosowanie ich

mog∏oby mieç szkodliwy wp∏yw na te cele.

2. Zainteresowana spo∏ecznoÊç b´dzie poinformowana, odpowiednio bàdê poprzez publiczne og∏oszenie, bàdê indywidualnie, na wczesnym etapie procedury podejmowania decyzji w sprawach dotyczàcych Êrodowiska, i w sposób w∏aÊciwy, terminowy i skuteczny,

inter alia, o

(a) planowanym przedsi´wzi´ciu i treÊci wniosku, na

podstawie którego decyzja ma byç podj´ta,

(b) rodzaju mo˝liwych rozstrzygni´ç lub projekcie decyzji,

(b) opis znaczàcych oddzia∏ywaƒ

przedsi´wzi´cia na Êrodowisko,

(c) w∏adzy publicznej w∏aÊciwej do wydania decyzji,

(c) opis przewidzianych Êrodków zmierzajàcych do

zapobie˝enia lub do redukcji tych oddzia∏ywaƒ,

w tym emisji,

(d) przewidywanej procedurze, w tym równie˝, w zakresie, w jakim jest to ju˝ wiadomo, dotyczàcym

(i) wszcz´cia post´powania,

(ii) mo˝liwoÊci udzia∏u spo∏eczeƒstwa,

(iii) czasu i miejsca przewidywanej rozprawy publicznej,

(iv) okreÊlenia w∏adzy publicznej, u której mo˝na

uzyskaç stosowne informacje, oraz miejsca,

gdzie te informacje sà wy∏o˝one do wglàdu,

(v) okreÊlenia w∏aÊciwej w∏adzy publicznej lub

jakiegokolwiek innego organu publicznego,

do których mogà byç sk∏adane uwagi i zapytania, oraz terminów sk∏adania uwag i zapytaƒ, oraz

(vi) okreÊlenia, jakie informacje dotyczàce ochrony Êrodowiska odnoszàce si´ do planowanego

przedsi´wzi´cia sà dost´pne, oraz

(e) fakcie, czy przedsi´wzi´cie podlega krajowemu

lub transgranicznemu post´powaniu w sprawie

oceny oddzia∏ywania na Êrodowisko.

3. Procedury umo˝liwiajàce udzia∏ spo∏eczeƒstwa

zawieraç b´dà rozsàdne ramy czasowe dla ró˝nych

etapów, które zapewnià dostateczny okres czasu na poinformowanie spo∏eczeƒstwa, zgodnie z postanowieniami ust´pu 2, i na przygotowanie si´ i efektywne

uczestniczenie przez spo∏eczeƒstwo w podejmowaniu

decyzji w sprawach dotyczàcych Êrodowiska.

4. Ka˝da ze Stron umo˝liwi udzia∏ spo∏eczeƒstwa

na tyle wczeÊnie, ˝e wszystkie warianty b´dà jeszcze

mo˝liwe, a udzia∏ spo∏eczeƒstwa mo˝e byç skuteczny.

planowanego

(d) streszczenie powy˝szego w j´zyku nietechnicznym,

(e) zarys wa˝niejszych wariantów alternatywnych

rozwa˝anych przez wnioskodawc´,

(f) zgodnie z krajowym ustawodawstwem, wa˝niejsze raporty i opinie, b´dàce w posiadaniu w∏adzy

publicznej w momencie, gdy zgodnie z ust´pem 2

zainteresowana spo∏ecznoÊç powinna byç poinformowana.

7. Procedury dotyczàce udzia∏u spo∏eczeƒstwa b´dà

pozwalaç spo∏eczeƒstwu na sk∏adanie, w formie pisemnej lub, jeÊli ma to zastosowanie, na rozprawie publicznej lub przes∏uchaniu z udzia∏em wnioskodawcy, wszelkich uwag, informacji, analiz i opinii, które uwa˝a ono za

odnoszàce si´ do planowanego przedsi´wzi´cia.

8. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e w decyzjach b´dà nale˝ycie uwzgl´dnione rezultaty uzyskane w wyniku

udzia∏u spo∏eczeƒstwa.

9. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e gdy tylko decyzja zostanie podj´ta przez w∏adz´ publicznà, spo∏eczeƒstwo

zostanie niezw∏ocznie o niej poinformowane, zgodnie

z odpowiednimi procedurami. Ka˝da ze Stron udost´pni spo∏eczeƒstwu sentencj´ decyzji wraz z przes∏ankami i ustaleniami, na których oparto decyzj´.

10. Ka˝da ze Stron zapewni, ˝e kiedy w∏adza publiczna zmienia lub uaktualnia warunki prowadzenia przedsi´wzi´ç, o których mowa w ust´pie 1, postanowienia

ust´pów od 2 do 9 niniejszego artyku∏u b´dà stosowane

mutatis mutandis i gdzie b´dzie to mia∏o zastosowanie.

5. Ka˝da ze Stron powinna, tam gdzie ma to zastosowanie, zach´caç przysz∏ych wnioskodawców, aby

jeszcze przed z∏o˝eniem wniosku o pozwolenie na podjecie planowanego przedsi´wzi´cia rozpoznali zasi´g

zainteresowanej spo∏ecznoÊci, rozpocz´li dyskusje

i udzielili informacji dotyczàcych celów planowanego

przedsi´wzi´cia.

11. Ka˝da ze Stron b´dzie, w ramach swojego prawa krajowego, w miar´ mo˝liwoÊci odpowiednio stosowaç postanowienia niniejszego artyku∏u w odniesieniu do decyzji o wydaniu pozwolenia na zamierzone

uwolnienie genetycznie zmodyfikowanych organizmów do Êrodowiska.

6. Ka˝da ze Stron zobowià˝e w∏aÊciwe w∏adze publiczne do udost´pnienia zainteresowanej spo∏ecznoÊci wglàdu, na wniosek, jeÊli tak przewiduje prawo krajowe, bezp∏atnie i natychmiast, jak tylko stanà si´ dost´pne, do wszystkich informacji, istotnych dla procesu podejmowania decyzji, o którym mowa w niniejszym artykule, a które sà dost´pne w trakcie procedury dotyczàcej udzia∏u spo∏eczeƒstwa; nie narusza to

prawa Stron do nieujawniania niektórych informacji

zgodnie z artyku∏em 4 ust´py 3 i 4. Istotne informacje,

udost´pniane bez naruszenia postanowieƒ artyku∏u 4,

obejmujà w szczególnoÊci

Artyku∏ 7

(a) opis miejsca oraz fizycznej i technicznej charakterystyki planowanego przedsi´wzi´cia, wliczajàc w to

oszacowanie spodziewanych odpadów i emisji,

Udzia∏ spo∏eczeƒstwa w odniesieniu do planów,

programów i wytycznych polityki

majàcych znaczenie dla Êrodowiska

Ka˝da ze Stron podejmie odpowiednie praktyczne

lub inne postanowienia, aby spo∏eczeƒstwo uczestniczy∏o w przygotowywaniu planów i programów majàcych znaczenie dla Êrodowiska, w ramach przejrzystych i bezstronnych mechanizmów, otrzymujàc

uprzednio niezb´dne informacje. W ramach tych mechanizmów stosowany b´dzie artyku∏ 6 ust´py 3, 4 i 8.

Zakres podmiotowy udzia∏u spo∏eczeƒstwa okreÊli

w∏aÊciwa w∏adza publiczna, bioràc pod uwag´ cele niniejszej konwencji.

Ka˝da ze Stron do∏o˝y staraƒ, aby w odpowiednim

zakresie przewidzieç mo˝liwoÊci udzia∏u spo∏eczeƒstwa w przygotowywaniu wytycznych polityki majàcych znaczenie dla Êrodowiska.

Artyku∏ 8

Udzia∏ spo∏eczeƒstwa w przygotowywaniu przepisów wykonawczych lub powszechnie obowiàzujàcych aktów normatywnych

Ka˝da ze Stron b´dzie staraç si´ promowaç rzeczywisty udzia∏ spo∏eczeƒstwa, na odpowiednim etapie

i gdy wszystkie warianty sà jeszcze mo˝liwe, w przygotowywaniu przez w∏adze publiczne przepisów wykonawczych i innych powszechnie obowiàzujàcych aktów normatywnych, które mogà mieç znaczàce oddzia∏ywanie na Êrodowisko. W tym celu podj´te byç powinny nast´pujàce kroki

(a) ramy czasowe umo˝liwiajàce rzeczywiste uczestnictwo powinny byç ustalone,

(b) projekty aktów powinny byç opublikowane lub

w inny sposób dost´pne publicznie, oraz

(c) spo∏eczeƒstwo powinno mieç mo˝liwoÊç zg∏aszania uwag, bezpoÊrednio lub poprzez reprezentatywne cia∏a opiniodawcze.

Rezultaty udzia∏u spo∏eczeƒstwa brane b´dà pod

uwag´ tak dalece, jak to jest mo˝liwe.

Artyku∏ 9

Dost´p do wymiaru sprawiedliwoÊci

1. Ka˝da ze Stron zapewni, w ramach krajowego

porzàdku prawnego, ˝e ka˝da osoba, która stwierdzi,

˝e jej ˝àdanie udost´pnienia informacji zgodnie z postanowieniami artyku∏u 4 pozosta∏o nierozpatrzone,

nies∏usznie odrzucone w ca∏oÊci lub w cz´Êci, za∏atwione nieodpowiednio lub w inny sposób potraktowane

niezgodnie z postanowieniami tego artyku∏u, b´dzie

mia∏a dost´p do procedury odwo∏awczej przed sàdem

lub innym niezale˝nym i bezstronnym organem powo∏anym z mocy ustawy.

W sytuacji gdy Strona zapewni takie odwo∏anie do

sàdu, umo˝liwi te˝ takiej osobie dost´p do szybkiej

procedury prawnej, bezp∏atnej lub niedrogiej, umo˝liwiajàcej ponowne rozpatrzenie sprawy przez w∏adz´

publicznà lub rewizj´ przez niezale˝ny i bezstronny organ inny ni˝ sàd.

Ostateczne rozstrzygni´cia regulowane niniejszym

ust´pem 1 sà wià˝àce dla w∏adzy publicznej posiadajàcej informacje. Uzasadnienie podaje si´ pisemnie,

przynajmniej wtedy, gdy odmawia si´ dost´pu do informacji na mocy tego ust´pu.

2. Ka˝da ze Stron zapewni, w ramach krajowego

porzàdku prawnego, ˝e cz∏onkowie zainteresowanej

spo∏ecznoÊci

(a) majàcy wystarczajàcy interes lub, alternatywnie,

Poz. 706

(b) powo∏ujàcy si´ na naruszenie uprawnieƒ, jeÊli

przepisy post´powania administracyjnego Strony

wymagajà tego jako przes∏anki,

majà dost´p do procedury odwo∏awczej przed sàdem

lub innym niezale˝nym i bezstronnym organem powo∏anym z mocy ustawy, dla kwestionowania legalnoÊci z przyczyn merytorycznych lub formalnych ka˝dej

decyzji, dzia∏ania lub zaniechania w sprawach regulowanych postanowieniami artyku∏u 6 oraz, jeÊli przewiduje tak prawo krajowe i z zastrze˝eniem ust´pu 3 poni˝ej, innych postanowieƒ niniejszej konwencji.

OkreÊlenie tego, co stanowi wystarczajàcy interes

oraz naruszenie uprawnieƒ, nast´puje zgodnie z wymaganiami prawa krajowego i stosownie do celu, jakim jest przyznanie zainteresowanej spo∏ecznoÊci szerokiego dost´pu do wymiaru sprawiedliwoÊci w zakresie okreÊlonym niniejszà konwencjà. Dla osiàgni´cia

tego, interes organizacji pozarzàdowej spe∏niajàcej

wymagania, o których mowa w artykule 2 ust´p 5,

uwa˝a si´ za wystarczajàcy w rozumieniu litery (a). Takà organizacj´ uwa˝a si´ równie˝ za posiadajàcà

uprawnienia mogàce byç przedmiotem naruszeƒ w rozumieniu litery (b).

Postanowienia niniejszego ust´pu 2 nie wykluczajà

mo˝liwoÊci istnienia procedury odwo∏awczej przed organem administracyjnym i nie majà wp∏ywu na obowiàzek wyczerpania administracyjnych procedur odwo∏awczych przed skorzystaniem z sàdowej procedury

odwo∏awczej, je˝eli taki obowiàzek jest przewidziany

w prawie krajowym.

3. Dodatkowo i bez naruszania postanowieƒ odnoszàcych si´ do procedur odwo∏awczych, o których mowa w ust´pach 1 i 2, ka˝da ze Stron zapewni, ˝e cz∏onkowie spo∏eczeƒstwa spe∏niajàcy wymagania, o ile takie istniejà, okreÊlone w prawie krajowym, b´dà mieli

dost´p do administracyjnej lub sàdowej procedury

umo˝liwiajàcej kwestionowanie dzia∏aƒ lub zaniechaƒ

osób prywatnych lub w∏adz publicznych naruszajàcych

postanowienia jej prawa krajowego w dziedzinie Êrodowiska.

4. Dodatkowo i bez naruszania postanowieƒ ust´pu 1, procedury, o których mowa powy˝ej w ust´pach 1, 2 i 3, przewidywaç b´dà odpowiednie i prawnie

skuteczne Êrodki zaradcze, w∏àczajàc w to, jeÊli oka˝e si´

to potrzebne, wstrzymanie wykonania kwestionowanego dzia∏ania, oraz b´dà bezstronne, oparte na zasadzie

równoÊci, terminowe i niedyskryminacyjne ze wzgl´du

na koszty. Rozstrzygni´cia regulowane niniejszym artyku∏em przedstawia si´ lub dokumentuje w formie pisemnej. Rozstrzygni´cia sàdów i, gdziekolwiek to mo˝liwe, innych organów sà publicznie dost´pne.

5. Dla wsparcia realizacji postanowieƒ niniejszego

artyku∏u ka˝da ze Stron zapewni poinformowanie spo∏eczeƒstwa o dost´pie do administracyjnych lub sàdowych Êrodków odwo∏awczych oraz rozwa˝y stworzenie

odpowiedniego mechanizmu udzielania pomocy, aby

zlikwidowaç lub zredukowaç finansowe i inne ograniczenia dost´pu do wymiaru sprawiedliwoÊci.

Artyku∏ 10

Spotkania Stron

1. Pierwsze spotkanie Stron b´dzie zwo∏ane nie

póêniej ni˝ w ciàgu jednego roku od daty wejÊcia w ˝ycie niniejszej konwencji. Nast´pnie zwyk∏e spotkania

Stron b´dà odbywaç si´ co najmniej raz na dwa lata,

chyba ˝e Strony zdecydujà inaczej lub na pisemnà

proÊb´ ka˝dej ze Stron, pod warunkiem ˝e w ciàgu szeÊciu miesi´cy od zakomunikowania jej wszystkim Stronom przez Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ taka proÊba uzyska poparcie

co najmniej jednej trzeciej Stron.

2. Na swych spotkaniach Strony b´dà w sposób

ciàg∏y dokonywaç przeglàdu wykonywania niniejszej

konwencji, opierajàc si´ na okresowych sprawozdaniach przekazywanych przez Strony i, majàc to na uwadze, b´dà

(a) dokonywaç przeglàdu polityki oraz prawnych

i metodologicznych rozwiàzaƒ w odniesieniu do

dost´pu do informacji, udzia∏u spo∏eczeƒstwa

w podejmowaniu decyzji oraz dost´pu do wymiaru sprawiedliwoÊci, majàc na celu dalsze doskonalenie tych rozwiàzaƒ,

Poz. 706

powstawania i przemieszczania zanieczyszczeƒ,

który by móg∏ byç za∏àczony do niniejszej konwencji.

3. Spotkanie Stron mo˝e, jeÊli oka˝e si´ to potrzebne, rozwa˝yç ustanowienie, na zasadzie porozumienia,

mechanizmów finansowania.

4. Organizacja Narodów Zjednoczonych, jej wyspecjalizowane agencje i Mi´dzynarodowa Agencja

Energii Atomowej, jak równie˝ ka˝de Paƒstwo lub regionalna organizacja integracji gospodarczej, uprawnione na mocy artyku∏u 17 do podpisania niniejszej

konwencji, lecz nieb´dàce jej Stronà, jak równie˝ ka˝da organizacja mi´dzynarodowa kompetentna w dziedzinach, których dotyczy niniejsza konwencja, sà

uprawnione do uczestniczenia jako obserwatorzy

w spotkaniach Stron.

5. Ka˝da pozarzàdowa organizacja kompetentna

w dziedzinach, których dotyczy niniejsza konwencja,

która zawiadomi∏a Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji Gospodarczej o ch´ci uczestnictwa

w tym spotkaniu, jest uprawniona do uczestniczenia jako obserwator, o ile przynajmniej jedna trzecia Stron

obecnych na spotkaniu nie sprzeciwi si´ temu.

(b) wymieniaç informacje dotyczàce doÊwiadczeƒ

w zawieraniu oraz wykonywaniu umów dwui wielostronnych oraz innych porozumieƒ majàcych odniesienie do celów niniejszej konwencji,

w których uczestniczy jedna lub wi´cej Stron,

6. Dla celów okreÊlonych w ust´pach 4 i 5 w regu∏ach proceduralnych, o których mowa powy˝ej w ust´pie 2 (h), okreÊli si´ praktyczne szczegó∏y procedury

dopuszczania do uczestnictwa i inne zwiàzane z tym

warunki.

(c) poszukiwaç, gdy oka˝e si´ to potrzebne, pomocy

odpowiednich organów EKG ONZ, jak równie˝ innych kompetentnych organów mi´dzynarodowych i wyspecjalizowanych komitetów we

wszystkich sprawach zwiàzanych z osiàgni´ciem

celów niniejszej konwencji,

Artyku∏ 11

(d) ustanawiaç takie organy pomocnicze, jakie oka˝à

si´ niezb´dne,

(e) przygotowywaç, gdy to si´ oka˝e potrzebne, protoko∏y do niniejszej konwencji,

(f) rozpatrywaç i przyjmowaç propozycje zmian do

niniejszej konwencji zgodnie z postanowieniami

artyku∏u 14,

(g) rozpatrywaç i podejmowaç wszelkie dodatkowe

dzia∏ania, jakie mogà byç konieczne dla osiàgni´cia celów niniejszej konwencji,

(h) na pierwszym spotkaniu rozpatrzà i przyjmà

w drodze porozumienia regu∏y proceduralne dotyczàce swych spotkaƒ oraz spotkaƒ organów pomocniczych,

(i) na pierwszym spotkaniu dokonajà przeglàdu wykonania postanowieƒ artyku∏u 5 ust´p 9 i rozwa˝à, jakie kroki sà niezb´dne dla dalszego rozwoju

systemu, o którym mowa w tym ust´pie, bioràc

pod uwag´ rozwój mi´dzynarodowych procesów,

w tym rozwa˝à wypracowanie odpowiedniego instrumentu dotyczàcego rejestrów lub wykazów

Prawo g∏osowania

1. Z wyjàtkiem przewidzianym w ust´pie 2 ka˝da

ze Stron niniejszej konwencji ma prawo do jednego

g∏osu.

2. Regionalne organizacje integracji gospodarczej, w sprawach podlegajàcych ich w∏aÊciwoÊci, b´dà mia∏y prawo do g∏osowania iloÊcià g∏osów równà

liczbie ich paƒstw cz∏onkowskich, które sà Stronami

niniejszej konwencji. Organizacje te nie mogà korzystaç z prawa do g∏osowania, je˝eli ich paƒstwa cz∏onkowskie korzystajà ze swego prawa do g∏osowania

i odwrotnie.

Artyku∏ 12

Sekretariat

Sekretarz Wykonawczy Europejskiej Komisji Gospodarczej b´dzie spe∏nia∏ nast´pujàce funkcje sekretariatu

(a) zwo∏ywanie i przygotowywanie spotkaƒ Stron,

(b) przekazywanie Stronom sprawozdaƒ i innych informacji otrzymywanych zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji,

(c) wszelkie inne funkcje, które mogà okreÊliç Strony.

Artyku∏ 13

Za∏àczniki

Za∏àczniki do niniejszej konwencji stanowià jej integralnà cz´Êç.

Artyku∏ 14

Poprawki do konwencji

1. Ka˝da ze Stron mo˝e zaproponowaç poprawki do

niniejszej konwencji.

2. Tekst proponowanej poprawki do niniejszej konwencji przedk∏ada si´ na piÊmie Sekretarzowi Wykonawczemu Europejskiej Komisji Gospodarczej, który

przeka˝e go wszystkim Stronom co najmniej na dziewi´çdziesiàt dni przed spotkaniem Stron, na którym

b´dzie proponowane ich przyj´cie.

3. Strony podejmà wszystkie wysi∏ki, aby przyj´cie

proponowanych poprawek do niniejszej konwencji

odbywa∏o si´ drogà porozumienia. Je˝eli jednak

wszystkie Êrodki dla osiàgni´cia porozumienia zostanà wyczerpane i nie osiàgnie si´ zgodnego stanowiska, to wyjàtkowo poprawka mo˝e zostaç przyj´ta

wi´kszoÊcià trzech czwartych g∏osów Stron obecnych

i g∏osujàcych.

4. Poprawki do niniejszej konwencji, przyj´te zgodnie z postanowieniami ust´pu 3, zostanà przekazane

przez Depozytariusza wszystkim Stronom dla ratyfikacji, przyj´cia lub zatwierdzenia. Poprawki do konwencji

inne ni˝ dotyczàce za∏àcznika wejdà w ˝ycie dla Stron,

które je ratyfikowa∏y, przyj´∏y lub zatwierdzi∏y, dziewi´çdziesiàtego dnia po otrzymaniu przez Depozytariusza zawiadomienia o ich ratyfikacji, przyj´ciu lub zatwierdzeniu przez co najmniej trzy czwarte Stron.

W póêniejszym terminie, dla pozosta∏ych Stron, wejdà

one w ˝ycie w dziewi´çdziesiàt dni po przed∏o˝eniu

przez nie dokumentów o ratyfikacji, przyj´ciu lub zatwierdzeniu poprawek.

5. Ka˝da ze Stron, która nie jest w stanie przyjàç poprawki do za∏àcznika do niniejszej konwencji, zawiadamia o tym na piÊmie Depozytariusza w ciàgu dwunastu

miesi´cy od przekazania wiadomoÊci o przyj´ciu. Depozytariusz bez zw∏oki powiadamia wszystkie Strony

o ka˝dym takim otrzymanym zawiadomieniu. Strona

mo˝e w ka˝dej chwili zastàpiç takie zawiadomienie

zg∏oszeniem przyj´cia i po z∏o˝eniu u Depozytariusza

dokumentu potwierdzajàcego przyj´cie poprawki do

takiego za∏àcznika poprawki stajà si´ obowiàzujàce dla

tej Strony.

6. Po up∏ywie dwunastu miesi´cy od przekazania

przez Depozytariusza, zgodnie z ust´pem 4, poprawka

do za∏àcznika staje si´ obowiàzujàca dla tych Stron,

które nie przekaza∏y zawiadomienia Depozytariuszowi

zgodnie z postanowieniami ust´pu 5, pod warunkiem

˝e nie wi´cej ni˝ jedna trzecia Stron przekaza∏a takie zawiadomienie.

Poz. 706

7. Dla celów niniejszego artyku∏u termin „Strony

obecne i g∏osujàce” oznacza Strony obecne i oddajàce

g∏os „za” lub „przeciw”.

Artyku∏ 15

Przeglàd przestrzegania

Spotkanie Stron ustanowi, na zasadzie porozumienia, dobrowolny mechanizm o charakterze niespornym, niesàdowym i doradczym, dla przeglàdu przestrzegania postanowieƒ niniejszej konwencji. Mechanizm ten powinien zawieraç mo˝liwoÊç rozpatrywania

powiadomieƒ od spo∏eczeƒstwa w sprawach zwiàzanych z niniejszà konwencjà.

Artyku∏ 16

Rozstrzyganie sporów

1. W razie powstania sporu pomi´dzy dwoma lub

wi´cej Stronami, dotyczàcego wyk∏adni lub stosowania niniejszej konwencji, b´dà one poszukiwaç rozwiàzania w drodze negocjacji lub za pomocà jakiegokolwiek innego sposobu rozstrzygania sporów, uzgodnionego przez strony w sporze.

2. Przy podpisywaniu, ratyfikacji, zatwierdzeniu,

przyj´ciu lub przystàpieniu do niniejszej konwencji

Strona mo˝e oÊwiadczyç na piÊmie Depozytariuszowi,

˝e dla sporów nierozwiàzanych zgodnie z postanowieniami ust´pu 1 niniejszego artyku∏u przyjmuje ona jeden lub oba z nast´pujàcych sposobów rozstrzygania

sporów jako obowiàzujàce w stosunku do ka˝dej Strony przyjmujàcej takie samo zobowiàzanie

(a) przed∏o˝enie sporu Mi´dzynarodowemu Trybuna∏owi SprawiedliwoÊci,

(b) arbitra˝ zgodnie z procedurà ustalonà w za∏àczniku II.

3. Je˝eli strony sporu zgodzi∏y si´ na obydwa sposoby rozstrzygania sporów, o których mowa w ust´pie

2 niniejszego artyku∏u, spór mo˝e zostaç poddany tylko Mi´dzynarodowemu Trybuna∏owi SprawiedliwoÊci,

chyba ˝e strony uzgodnià inaczej.

Artyku∏ 17

Podpisanie

Niniejsza konwencja b´dzie otwarta do podpisu

w Aarhus (Dania) 25 czerwca 1998 r., a nast´pnie do

21 grudnia 1998 r. w siedzibie Organizacji Narodów

Zjednoczonych w Nowym Jorku dla paƒstw cz∏onkowskich Europejskiej Komisji Gospodarczej, jak równie˝

dla paƒstw posiadajàcych status doradczy w Europejskiej Komisji Gospodarczej stosownie do postanowieƒ

ust´pów 8 i 11 rezolucji Rady Gospodarczo-Spo∏ecznej

nr 36 (IV) z 28 marca 1947 r., oraz regionalnych organizacji integracji gospodarczej utworzonych przez paƒstwa cz∏onkowskie Europejskiej Komisji Gospodarczej,

którym paƒstwa cz∏onkowskie przekaza∏y kompetencje

w sprawach regulowanych niniejszà konwencjà, w∏àczajàc w to kompetencj´ do zawierania umów w tych

sprawach.

Artyku∏ 18

Depozytariusz

Funkcj´ Depozytariusza niniejszej konwencji pe∏ni

Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Artyku∏ 19

Ratyfikacja, zatwierdzenie, przyj´cie

lub przystàpienie

1. Niniejsza konwencja podlega ratyfikacji, przyj´ciu lub zatwierdzeniu przez Paƒstwa-Sygnatariuszy lub

regionalne organizacje integracji gospodarczej.

2. Niniejsza konwencja b´dzie otwarta dla przystàpienia od 22 grudnia 1998 r. przez paƒstwa i organizacje, o których mowa w artykule 17.

3. Ka˝de inne paƒstwo, niewymienione w ust´pie 2, które jest cz∏onkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych, mo˝e przystàpiç do konwencji po przyj´ciu

przez Spotkanie Stron.

4. Ka˝da z organizacji, o których mowa w artykule 17, stajàca si´ Stronà niniejszej konwencji, a której

˝adne z paƒstw cz∏onkowskich nie jest Stronà, przyjmuje na siebie wszystkie zobowiàzania wynikajàce

z niniejszej konwencji. W przypadku organizacji, której

jedno lub wi´cej paƒstw cz∏onkowskich jest Stronà niniejszej konwencji, organizacja i jej paƒstwa cz∏onkowskie zdecydujà o podziale odpowiedzialnoÊci za wype∏nienie zobowiàzaƒ wynikajàcych z niniejszej konwencji. W takich przypadkach organizacja i jej paƒstwa

cz∏onkowskie nie mogà równoczeÊnie korzystaç

z uprawnieƒ wynikajàcych z niniejszej konwencji.

5. Regionalne organizacje integracji gospodarczej,

o których mowa w artykule 17, w swoich dokumentach

dotyczàcych ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub

przystàpienia okreÊlajà zakres swoich kompetencji odnoÊnie do spraw regulowanych niniejszà konwencjà.

Organizacje te informujà Depozytariusza o ka˝dej istotnej zmianie w zakresie ich kompetencji.

Poz. 706

Artyku∏ 20

WejÊcie w ˝ycie

1. Niniejsza konwencja wchodzi w ˝ycie dziewi´çdziesiàtego dnia od dnia z∏o˝enia szesnastego dokumentu potwierdzajàcego ratyfikacj´, przyj´cie, zatwierdzenie lub przystàpienie.

2. Dla potrzeb ust´pu 1 ˝adnego dokumentu z∏o˝onego przez regionalnà organizacj´ integracji gospodarczej nie zalicza si´ jako dodatkowego w stosunku do z∏o˝onych przez paƒstwa cz∏onkowskie takiej organizacji.

3. Dla ka˝dego paƒstwa lub organizacji, o których

mowa w artykule 16, które ratyfikujà, przyjmà lub zatwierdzà niniejszà konwencj´ albo te˝ przystàpià do

niej po z∏o˝eniu szesnastego dokumentu potwierdzajàcego ratyfikacj´, przyj´cie, zatwierdzenie lub przystàpienie, konwencja wchodzi w ˝ycie dziewi´çdziesiàtego dnia po dniu z∏o˝enia przez to paƒstwo lub organizacj´ dokumentu potwierdzajàcego ratyfikacj´, przyj´cie, zatwierdzenie lub przystàpienie.

Artyku∏ 21

Wypowiedzenie

W ka˝dym czasie, po up∏ywie trzech lat od chwili

wejÊcia w ˝ycie niniejszej konwencji w odniesieniu do

danej Strony, Strona ta mo˝e wypowiedzieç konwencj´ poprzez z∏o˝enie Depozytariuszowi pisemnego zawiadomienia. Ka˝de takie wypowiedzenie stanie si´

skuteczne dziewi´çdziesiàtego dnia od dnia otrzymania wypowiedzenia przez Depozytariusza.

Artyku∏ 22

Teksty autentyczne

Orygina∏ niniejszej konwencji, którego teksty angielski, francuski i rosyjski sà jednakowo autentyczne,

b´dzie z∏o˝ony u Sekretarza Generalnego Organizacji

Narodów Zjednoczonych.

Na dowód czego ni˝ej podpisani, nale˝ycie w tym

celu upowa˝nieni, podpisali niniejszà konwencj´.

Sporzàdzono w Aarhus (Dania) dnia 25 czerwca

1998 r.

ZA¸ÑCZNIKI

Za∏àcznik I

Lista przedsi´wzi´ç, o których mowa w artykule 6 ust´p 1 (a)

1. Sektor energetyczny

• Rafinerie ropy naftowej i gazu ziemnego;

• Instalacje do gazyfikacji i skraplania;

• Elektrownie termiczne i inne instalacje spalajàce

o mocy wejÊciowej 50 megawatów i wi´cej;

• Piece koksownicze;

• Elektrownie jàdrowe i inne reaktory jàdrowe,

∏àcznie z demonta˝em i likwidacjà takich elektrowni lub reaktorów 1) (z wyjàtkiem instalacji badawczych do produkcji i konwersji materia∏ów

rozszczepialnych i paliworodnych, których maksymalna moc nie przekracza 1 kW ciàg∏ego ∏adunku termicznego);

• Instalacje do wtórnego przetwarzania napromieniowanego paliwa jàdrowego;

• Instalacje przeznaczone

– do produkcji lub wzbogacania paliwa jàdrowego;

– do przetwarzania napromieniowanego paliwa

jàdrowego lub odpadów wysoko radioaktywnych;

– do ostatecznego usuwania napromieniowanego paliwa jàdrowego;

– wy∏àcznie do ostatecznego usuwania odpadów

jàdrowych;

– wy∏àcznie do sk∏adowania (planowanego na

ponad 10 lat) napromieniowanego paliwa jàdrowego i odpadów radioaktywnych w miejscu innym ni˝ miejsce produkcji.

2. Produkcja i obróbka metali

• Instalacje do pra˝enia lub spiekania rud metali

(∏àcznie z rudà siarczkowà);

• Instalacje do produkcji surówki stalowej (wytop

pierwotny lub wtórny), w tym odlewnictwo ciàg∏e, o wydajnoÊci ponad 2,5 tony na godzin´;

• Instalacje do przetwarzania metali ˝elaznych

(i) walcownie na goràco o wydajnoÊci ponad

20 ton stali surowej na godzin´;

—————

1) Elektrownie jàdrowe i inne reaktory jàdrowe przestajà byç

takimi instalacjami z chwilà, gdy ca∏e paliwo jàdrowe i inne elementy ska˝one radioaktywnie zostanà na sta∏e usuni´te z miejsca instalacji.

(ii) kuênie z m∏otami, których moc przekracza

50 kilod˝uli na m∏ot, w których u˝yta moc

cieplna przekracza 20 MW;

(iii) stosowanie ochronnych stopowych pokryç

metalicznych o wsadzie ponad 2 tony surowej stali na godzin´;

• Odlewnie metali ˝elaznych o dobowej wydajnoÊci produkcyjnej ponad 20 ton;

• Instalacje

(i) do produkcji surowych metali nie˝elaznych

z rud, koncentratów lub surowców wtórnych

w procesach metalurgicznych, chemicznych

lub elektrolitycznych;

(ii) do produkcji hutniczej, w tym do wytwarzania

stopów, metali nie˝elaznych, ∏àcznie z produktami z odzysku (rafinacja, odlewanie itp.),

o dobowej wydolnoÊci przetopu ponad 4 tony w przypadku o∏owiu i kadmu lub 20 ton

w przypadku wszystkich innych metali;

• Instalacje do powierzchniowej obróbki metali

i tworzyw sztucznych z zastosowaniem procesów

elektrolitycznych lub chemicznych tam, gdzie obj´toÊç kadzi produkcyjnych przekracza 30 m3.

3. Przemys∏ mineralny

• Instalacje do produkcji klinkieru cementowego

w piecach obrotowych o dobowej wydajnoÊci

produkcyjnej ponad 500 ton lub wapna w piecach obrotowych o dobowej zdolnoÊci produkcyjnej ponad 50 ton lub w innych piecach o dobowej zdolnoÊci produkcyjnej ponad 50 ton;

• Instalacje do produkcji azbestu oraz wytwarzania

produktów na bazie azbestu;

• Instalacje do wytwarzania szk∏a, w tym w∏ókien

szklanych, o dobowej zdolnoÊci wytopu ponad

20 ton;

• Instalacje do topienia substancji mineralnych,

w tym do produkcji w∏ókien mineralnych, o dobowej zdolnoÊci wytopu ponad 20 ton;

• Instalacje do wytwarzania produktów ceramicznych metodà wypalania, a w szczególnoÊci dachówki, ceg∏y, ceg∏y ogniotrwa∏ej, p∏ytek, wyrobów kamionkowych lub porcelany, o dobowej

zdolnoÊci produkcyjnej ponad 75 ton i/lub pojemnoÊci pieca ponad 4 m3 oraz g´stoÊci ustawienia produktu w piecu ponad 300 kg/m3.

4. Przemys∏ chemiczny

Termin produkcja, w rozumieniu poszczególnych

kategorii zawartych w niniejszym ust´pie, oznacza

produkcj´ na skal´ przemys∏owà poprzez chemiczne przetwarzanie substancji lub grup substancji

wymienionych w literach od (a) do (g)

(a) Instalacje chemiczne do produkcji podstawowych chemikaliów organicznych, takich jak

(i) W´glowodory proste (liniowe lub cykliczne, nasycone lub nienasycone, alifatyczne

lub aromatyczne);

(ii) W´glowodory zawierajàce tlen, takie jak

alkohole, aldehydy, ketony, kwasy karboksylowe, estry, octany, etery, nadtlenki, ˝ywice epoksydowe;

(iii) Siarkowe pochodne w´glowodorów;

(iv) Azotowe pochodne w´glowodorów, takie

jak aminy, amidy, zwiàzki azotawe, nitrozwiàzki lub azotany, nitryle, cyjaniany, izocyjaniany;

Poz. 706

(g) Instalacje chemiczne, w których wykorzystywane jest przetwarzanie chemiczne lub biologiczne do produkcji proteinowych dodatków do

˝ywnoÊci, Êrodków fermentacyjnych i innych

substancji proteinowych.

5. Gospodarka odpadami

• Instalacje do spalania, odzysku, oczyszczania lub

usuwania do ziemi odpadów niebezpiecznych;

• Instalacje do spalania odpadów komunalnych

o wydajnoÊci ponad 3 tony na godzin´;

• Instalacje do usuwania odpadów innych ni˝ niebezpieczne o wydajnoÊci ponad 50 ton na godzin´;

• Sk∏adowiska odpadów odbierajàce ponad 10 ton

odpadów na dob´ lub o ca∏kowitej pojemnoÊci

ponad 25 000 ton, z wyjàtkiem sk∏adowisk odpadów oboj´tnych.

(v) Fosforowe pochodne w´glowodorów;

(vi) Chlorowcowe pochodne w´glowodorów;

(vii) Zwiàzki organometaliczne;

(viii) Podstawowe materia∏y z tworzyw sztucznych (polimery, w∏ókna syntetyczne

i w∏ókna celulozowe);

(ix) Gumy syntetyczne;

(x) Barwniki i pigmenty;

(xi) Ârodki powierzchniowo czynne.

(b) Instalacje chemiczne do produkcji podstawowych chemikaliów nieorganicznych, takich jak

(i) Gazy, takie jak amoniak, chlor lub chlorowodór, fluor lub fluorowodór, tlenki w´gla, wodór, dwutlenek siarki, tlenochlorek w´gla;

(ii) Kwasy, takie jak kwas chromowy, kwas fluorowodorowy, kwas fosforowy, oleum,

kwas siarkawy;

(iii) Zasady, takie jak wodorotlenek amonowy,

wodorotlenek potasowy, wodorotlenek sodowy;

(iv) Sole, takie jak chlorek amonowy, chloran

potasowy, w´glan potasowy, w´glan sodowy, nadboran, azotan srebrowy;

(v) Niemetale, tlenki metali lub inne organiczne

zwiàzki nieorganiczne, takie jak w´glik wapniowy, krzem, w´glik krzemowy;

(c) Instalacje chemiczne do produkcji nawozów

sztucznych na bazie fosforu, azotu lub potasu

(nawozy proste lub wielosk∏adnikowe);

(d) Instalacje chemiczne do produkcji podstawowych Êrodków ochrony roÊlin i biocydy;

(e) Instalacje wykorzystujàce procesy chemiczne

lub biologiczne do produkcji podstawowych

produktów farmaceutycznych;

(f) Instalacje chemiczne do produkcji materia∏ów

wybuchowych;

6. Oczyszczalnie Êcieków o wydajnoÊci

150 000 równowa˝nika zaludnienia.

ponad

7. Zak∏ady przemys∏owe do

(a) Produkcji masy celulozowo-papierniczej z drewna lub z podobnych materia∏ów w∏óknistych;

(b) Produkcji papieru i tektury, o zdolnoÊci produkcyjnej ponad 20 ton na dob´.

8. (a) Budowa dalekobie˝nych linii kolejowych oraz

portów lotniczych2) z g∏ównym pasem startowym o d∏ugoÊci 2 100 m i d∏u˝szym;

(b) Budowa dróg samochodowych i autostrad3);

(c) Budowa nowej drogi o czterech i wi´cej pasmach ruchu lub zmiana linii drogi, lub poszerzenie istniejàcej drogi o dwóch i mniej pasmach ruchu, tak aby zapewniç cztery lub wi´cej pasm ruchu, je˝eli ciàg∏a d∏ugoÊç odcinka

nowej drogi lub zmiany linii drogi lub drogi poszerzanej b´dzie wynosi∏a 10 km i wi´cej.

9. (a) Âródlàdowe drogi wodne i porty dla Êródlàdowego ruchu wodnego, które umo˝liwiajà ruch

statków o wypornoÊci ponad 1 350 ton;

(b) Porty handlowe, pirsy do za∏adunku i roz∏adunku po∏àczone z portami làdowymi i zewn´trznymi (z wyjàtkiem pirsów promowych), które mogà przyjmowaç statki o wypornoÊci ponad

1 350 ton.

—————

2) W rozumieniu niniejszej konwencji „port lotniczy” oznacza

port lotniczy, który odpowiada definicji okreÊlonej w Konwencji chicagowskiej z 1944 r. powo∏ujàcej Mi´dzynarodowà Organizacj´ Lotnictwa Cywilnego (International Civil

Aviation Organization — Aneks 14).

3) W rozumieniu niniejszej konwencji „autostrada” oznacza

drog´ samochodowà, która odpowiada definicji okreÊlonej

w Umowie europejskiej o g∏ównych mi´dzynarodowych

arteriach komunikacyjnych (European Agreement on

Main International Traffic Arteries) z 15 listopada 1975 r.

10. Programy wydobywania wód gruntowych lub programy sztucznego przetaczania wód gruntowych

tam, gdzie roczna obj´toÊç wydobywanych lub

przetaczanych wód jest równowa˝na lub przekracza 10 milionów metrów szeÊciennych.

11. (a) Prace na rzecz transferu zasobów wodnych pomi´dzy zlewniami rzek tam, gdzie celem tego

transferu jest zapobieganie ewentualnym niedoborom wody i gdzie obj´toÊç transferowanej wody przekracza 100 milionów metrów szeÊciennych rocznie;

(b) We wszystkich innych przypadkach, prace na

rzecz transferu zasobów wodnych pomi´dzy

zlewniami rzek tam, gdzie przep∏yw wieloletni

w zlewni poboru wody przekracza 2 000 milionów metrów szeÊciennych rocznie i gdzie obj´toÊç przemieszczanej wody przekracza 5% tego

przep∏ywu.

Z obydwu powy˝szych przypadków wykluczony

jest transfer wody do picia rurociàgami.

12. Wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego do celów komercyjnych tam, gdzie wydobywana obj´toÊç przekracza 500 ton na dob´ w przypadku ropy

naftowej i 500 000 metrów szeÊciennych na dob´

w przypadku gazu.

13. Zapory i inne instalacje s∏u˝àce do powstrzymywania lub sta∏ego przechowywania wody tam, gdzie

nowa lub dodatkowa obj´toÊç wody powstrzymywanej lub przechowywanej przekracza 10 milionów metrów szeÊciennych.

14. Rurociàgi do transportu gazu, ropy naftowej lub

chemikaliów o Êrednicy powy˝ej 80 mm i d∏ugoÊci

powy˝ej 40 km.

15. Instalacje do intensywnej hodowli drobiu i Êwiƒ

o liczbie wi´kszej ni˝

(a) 40 000 miejsc w przypadku drobiu;

(b) 2 000 miejsc do produkcji Êwiƒ (powy˝ej 30 kg)

lub

Poz. 706

• Zak∏ady garbowania skór zwierz´cych i innych

tam, gdzie wydajnoÊç przerobu przekracza 12 ton

wykoƒczonego produktu na dob´;

• (a) Rzeênie o dobowej wydajnoÊci tusz powy˝ej

50 ton na dob´;

(b) Procesy obróbki i przetwarzania majàce na celu wytwarzanie produktów ˝ywnoÊciowych z

(i) surowców zwierz´cych (innych ni˝ mleko) o dobowej wydajnoÊci wykoƒczonych

produktów wi´kszej ni˝ 75 ton;

(ii) surowców roÊlinnych o dobowej wydajnoÊci wykoƒczonych produktów wi´kszej

ni˝ 300 ton (wartoÊç przeci´tna w stosunku kwartalnym);

(c) Oczyszczanie i przetwarzanie mleka, przy iloÊci uzyskiwanego mleka wi´kszej ni˝ 200 ton

na dob´ (wartoÊç przeci´tna w stosunku rocznym);

• Instalacje do usuwania lub recyklingu tusz zwierz´cych i odpadów zwierz´cych o wydajnoÊci

przetwarzania ponad 10 ton na dob´;

• Instalacje do powierzchniowego oczyszczania

substancji, obiektów lub produktów z wykorzystaniem rozpuszczalników organicznych, w szczególnoÊci do wykaƒczania powierzchniowego, drukowania, powlekania, odt∏uszczania, impregnacji

wodoodpornej, sortowania wed∏ug wymiarów,

malowania, czyszczenia lub impregnowania,

o wydajnoÊci przerobowej powy˝ej 150 kg na godzin´ lub powy˝ej 200 ton rocznie;

• Instalacje do produkcji elektrod w´glowych

(trudno palnego w´gla) lub elektrografitu poprzez spopielanie lub grafityzacj´.

20. Wszelka dzia∏alnoÊç nieuj´ta w ust´pach 1—19

tam, gdzie w ramach procedur oceny wp∏ywu na

Êrodowisko, z mocy krajowego porzàdku prawnego, przewidziany jest udzia∏ spo∏eczeƒstwa.

(c) 750 miejsc dla loch.

16. Kamienio∏omy i górnictwo odkrywkowe tam, gdzie

powierzchnia miejsca wydobycia przekracza 25 hektarów, lub wydobywanie torfu tam, gdzie powierzchnia miejsca wydobycia przekracza 150 hektarów.

17. Budowa napowietrznych elektrycznych linii energetycznych o napi´ciu 220 kV i wi´cej oraz o d∏ugoÊci wi´kszej ni˝ 15 km.

18. Instalacje do przechowywania ropy naftowej, produktów petrochemicznych lub chemicznych o pojemnoÊci 200 000 ton lub wi´cej.

19. Inne rodzaje dzia∏alnoÊci

• Zak∏ady wst´pnej obróbki (operacje takie jak p∏ukanie, bielenie, merceryzacja) lub barwienia w∏ókien albo tekstyliów tam, gdzie wydajnoÊç obróbki przekracza 10 ton na dob´;

21. Postanowienia artyku∏u 6 ust´p 1 (a) niniejszej konwencji nie stosuje si´ do ˝adnego z wy˝ej wymienionych przedsi´wzi´ç w przypadku podejmowania ich wy∏àcznie lub g∏ównie w celu badania,

opracowania i testowania nowych metod lub produktów przez mniej ni˝ dwa lata, chyba ˝e mog∏yby one spowodowaç znaczny ujemny wp∏yw na

Êrodowisko lub zdrowie.

22. Wszelkie zmiany lub poszerzenie zakresu dzia∏alnoÊci tam, gdzie takie zmiany lub poszerzenie zakresu spe∏nia kryteria lub wartoÊci progowe ustanowione w niniejszym za∏àczniku, podlegajà postanowieniom artyku∏u 6 ust´p 1 (a) niniejszej konwencji. Wszelkie inne zmiany lub poszerzenie zakresu dzia∏alnoÊci podlegajà postanowieniom artyku∏u 6 ust´p 1 (b) konwencji.

Za∏àcznik II

Arbitra˝

1. W przypadku poddania sporu arbitra˝owi, stosownie do artyku∏u 16 ust´p 2 niniejszej konwencji,

strona lub strony zawiadamiajà sekretariat o przedmiocie arbitra˝u, wskazujàc w szczególnoÊci artyku∏y niniejszej konwencji, których interpretacja lub

zastosowanie jest przedmiotem sporu. Sekretariat

przeka˝e otrzymanà informacj´ wszystkim Stronom niniejszej konwencji.

2. Trybuna∏ arbitra˝owy b´dzie si´ sk∏ada∏ z trzech

cz∏onków. Zarówno strona lub strony skar˝àce, jak

i inna strona lub strony w sporze, wyznaczà po jednym arbitrze. Dwóch wyznaczonych w ten sposób

arbitrów mianuje wspólnie trzeciego arbitra, który

b´dzie przewodniczàcym trybuna∏u arbitra˝owego. Przewodniczàcy trybuna∏u arbitra˝owego nie

mo˝e byç obywatelem strony bioràcej udzia∏

w sporze, ani jego miejsce sta∏ego pobytu nie mo˝e znajdowaç si´ na terytorium ˝adnej z tych stron,

nie mo˝e byç zwiàzany w ˝adnym charakterze

z przedmiotem sporu.

3. Je˝eli przewodniczàcy trybuna∏u arbitra˝owego nie

zosta∏ wyznaczony w ciàgu dwóch miesi´cy od wyznaczenia drugiego arbitra, Sekretarz Wykonawczy

Europejskiej Komisji Gospodarczej, na proÊb´ jednej ze stron sporu, mianuje przewodniczàcego

w ciàgu nast´pnych dwóch miesi´cy.

4. Je˝eli jedna ze stron w sporze nie wyznaczy arbitra

w ciàgu dwóch miesi´cy od przyj´cia zawiadomienia, druga strona mo˝e poinformowaç o tym Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji Gospodarczej, który wyznaczy przewodniczàcego trybuna∏u arbitra˝owego w ciàgu nast´pnych dwóch

miesi´cy. Po nominacji przewodniczàcego trybuna∏u arbitra˝owego poprosi stron´, która nie wyznaczy∏a arbitra, o zrobienie tego w ciàgu dwóch

miesi´cy. Po tym okresie poinformuje on o braku

arbitra Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji Gospodarczej, który dokona tej nominacji

w ciàgu nast´pnych dwóch miesi´cy.

5. Trybuna∏ arbitra˝owy wydaje decyzje zgodnie

z mi´dzynarodowym prawem oraz w zgodzie z postanowieniami niniejszej konwencji.

6. Ka˝dy trybuna∏ arbitra˝owy ustanowiony na mocy

niniejszych postanowieƒ sformu∏uje w∏asne przepisy proceduralne.

7. Decyzje trybuna∏u arbitra˝owego, dotyczàce zarówno spraw proceduralnych, jak i przedmiotu

sporu, b´dà podejmowane wi´kszoÊcià g∏osów jego cz∏onków.

8. Trybuna∏ mo˝e zastosowaç wszelkie odpowiednie

Êrodki dla ustalenia faktów.

9. Strony sporu b´dà u∏atwiaç prac´ trybuna∏u arbitra˝owego oraz, wykorzystujàc wszelkie Êrodki

znajdujàce si´ w ich dyspozycji, w szczególnoÊci

(a) b´dà dostarcza∏y wszelkich stosownych dokumentów, wymagaƒ i informacji oraz

(b) umo˝liwià mu, jeÊli to b´dzie konieczne, powo∏ywanie Êwiadków lub ekspertów oraz uzyskiwanie ich Êwiadectwa.

10. Strony i arbitrzy sà zobowiàzani przestrzegaç poufnoÊci ka˝dej informacji, którà otrzymajà poufnie

w czasie przewodu trybuna∏u arbitra˝owego.

11. Trybuna∏ arbitra˝owy mo˝e, na ˝àdanie jednej ze

stron, zaleciç przejÊciowe Êrodki ochrony.

12. Je˝eli jedna ze stron w sporze nie zjawi si´ przed

trybuna∏em arbitra˝owym lub nie zdo∏a obroniç

swojej racji, druga strona mo˝e za˝àdaç, aby trybuna∏ arbitra˝owy kontynuowa∏ przewód i przedstawi∏ decyzj´ koƒcowà. NieobecnoÊç strony lub niepowodzenie strony w obronie swojej racji nie b´dzie stanowiç przeszkody dla przewodu. Trybuna∏

arbitra˝owy przed przedstawieniem decyzji koƒcowej musi upewniç si´, ˝e skarga jest w∏aÊciwie uzasadniona w Êwietle faktów i prawa.

13. Trybuna∏ arbitra˝owy mo˝e wys∏uchaç i uznaç

skargi przeciwne powstajàce bezpoÊrednio

z przedmiotu sporu.

14. Wydatki trybuna∏u arbitra˝owego, w∏àcznie z wynagrodzeniem jego cz∏onków, b´dà ponosiç strony

sporu w równych cz´Êciach, je˝eli trybuna∏ nie

okreÊli tego inaczej z powodu szczególnych okolicznoÊci sprawy. Trybuna∏ b´dzie prowadzi∏ zapisy

wszystkich wydatków i sporzàdzi dla stron na ten

temat komunikat koƒcowy.

15. Ka˝da ze Stron niniejszej konwencji, która mo˝e

wykazywaç zainteresowanie o charakterze prawnym przedmiotem sporu i której mo˝e dotyczyç decyzja w sprawie sporu, mo˝e za zgodà trybuna∏u interweniowaç w czasie przewodu.

16. Trybuna∏ arbitra˝owy wyda wyrok w ciàgu pi´ciu

miesi´cy od daty jego powo∏ania, je˝eli nie uzna za

konieczne rozszerzenia limitu czasu na okres nieprzekraczajàcy pi´ciu miesi´cy.

17. Wyrok trybuna∏u arbitra˝owego powinien podaç

uzasadnienie. Wyrok jest ostateczny i wià˝àcy dla

wszystkich stron sporu. Trybuna∏ arbitra˝owy przeka˝e wyrok stronom sporu oraz sekretariatowi. Sekretariat ma przekazaç otrzymanà informacj´

wszystkim Stronom niniejszej konwencji.

18. Ka˝dy spór, który mo˝e powstaç pomi´dzy Umawiajàcymi si´ Stronami, dotyczàcy interpretacji lub

wykonania wyroku koƒcowego, mo˝e byç przed∏o˝ony przez ka˝dà Umawiajàcà si´ Stron´ trybuna∏owi arbitra˝owemu, który wyda∏ decyzj´, lub, je˝eli ten ostatni nie jest osiàgalny, innemu trybuna∏owi utworzonemu w tym celu w sposób, w jaki zosta∏ powo∏any pierwszy.

Po zapoznaniu si´ z powy˝szà konwencjà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 31 grudnia 2001 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

707

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 30 marca 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Konwencji o dost´pie do informacji, udziale spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu

decyzji oraz dost´pie do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska,

sporzàdzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ratyfikacji

Konwencji o dost´pie do informacji, udziale spo∏eczeƒstwa w podejmowaniu decyzji oraz dost´pie do sprawiedliwoÊci w sprawach dotyczàcych Êrodowiska

(Dz. U. Nr 89, poz. 970), sporzàdzonej w Aarhus dnia

25 czerwca 1998 r., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dnia 31 grudnia 2001 r. ratyfikowa∏ wymienionà

konwencj´. Dokument ratyfikacyjny z∏o˝ony zosta∏ Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych dnia 15 lutego 2002 r. Zgodnie z art. 20 ust. 3

konwencji wchodzi ona w ˝ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 16 maja 2002 r.

Republika W´gierska

Republika W∏oska

3 lipca 2001 r.

13 czerwca 2001 r.

Rumunia

11 lipca 2000 r.

Republika Tad˝ykistanu

17 lipca 2001 r.

Turkmenistan

25 czerwca 1999 r.

Ukraina

18 listopada 1999 r.

2. Przy podpisywaniu lub sk∏adaniu dokumentów

ratyfikacyjnych, przystàpienia lub przyj´cia, nast´pujàce paƒstwa z∏o˝y∏y oÊwiadczenia lub zastrze˝enia

KRÓLESTWO DANII

JednoczeÊnie podaje si´ do wiadomoÊci, co nast´puje

1. Nast´pujàce paƒstwa sta∏y si´ stronami konwencji w ni˝ej podanych datach

Republika Albanii

27 czerwca 2001 r.

Republika Armenii

1 sierpnia 2001 r.

Republika Azerbejd˝anu

23 marca 2000 r.

Republika Bia∏oruÊ

9 marca 2000 r.

Królestwo Danii

Republika Estoƒska

Gruzja

Republika Kirgiska

29 wrzeÊnia 2000 r.

2 sierpnia 2001 r.

11 kwietnia 2000 r.

1 maja 2001 r.

Republika Kazachstanu

11 stycznia 2001 r.

Republika Litewska

28 stycznia 2002 r.

By∏a Jugos∏owiaƒska Republika

Macedonii

Republika Mo∏dowy

22 lipca 1999 r.

9 sierpnia 1999 r.

Deklaracja z∏o˝ona przy podpisaniu

„Wyspy Owcze i Grenlandia sà autonomiczne na

podstawie „Prawa o zasadach wewn´trznych” (Home

Rule Acts), które stanowi inter alia, ˝e sprawy dotyczàce Êrodowiska w ogólnoÊci oraz tereny, których dotyczy konwencja, podlegajà prawu o samostanowieniu.

Z zasad wewn´trznych (Home Rule Governments) zarówno Wysp Owczych, jak i Grenlandii wynika, ˝e w ich

interesie politycznym le˝y wspieranie podstawowych

koncepcji i zasad ustanowionych w konwencji w mo˝liwym do zrealizowania zakresie. Jednak, poniewa˝

konwencja jest opracowana z punktu widzenia paƒstw

europejskich majàcych stosunkowo du˝à populacj´

i odpowiadajàce struktury administracyjne i spo∏eczne,

oczywiÊcie nie ma znaczenia, ˝e konwencja jest we

wszystkich aspektach w∏aÊciwa dla s∏abo zaludnionych

i daleko mniej zró˝nicowanych spo∏eczeƒstw Wysp

Owczych i Grenlandii. Dlatego zastosowanie w pe∏ni

konwencji na tych terenach mo˝e oznaczaç niepotrzebnà i niestosownà biurokracj´. W∏adze Wysp Owczych

i Grenlandii przeanalizujà t´ kwesti´ dok∏adnie.