Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych, sporządzona w Helsinkach dnia 17 marca 1992 r.

Ksi´stwo Andory, w zwiàzku z przystàpieniem,

w dniu 26 stycznia 2001 r., do Konwencji o mi´dzynarodowym lotnictwie cywilnym (Chicago, 1944), sta∏o

si´ stronà wszystkich protoko∏ów zmieniajàcych t´

konwencj´, które obowiàzywa∏y w momencie jego

przystàpienia, a nabra∏y mocy prawnej w stosunku do

niego z dniem wejÊcia w ˝ycie powy˝szej konwencji

w odniesieniu do Ksi´stwa Andory (25 lutego 2001 r.).

Poz. 701 i 702

wym lotnictwie cywilnym (Chicago, 1944), sta∏y si´

stronà wszystkich protoko∏ów zmieniajàcych t´ konwencj´, które obowiàzywa∏y w momencie ich przystàpienia, a nabra∏y mocy prawnej w stosunku do nich

z dniem wejÊcia w ˝ycie powy˝szej konwencji w odniesieniu do Saint Kitts i Nevis (20 czerwca 2002 r.).

Saint Kitts i Nevis, w zwiàzku z przystàpieniem,

w dniu 21 maja 2002 r., do Konwencji o mi´dzynarodo-

Minister Spraw Zagranicznych: w z. A.D. Rotfeld

702

KONWENCJA

o ochronie i u˝ytkowaniu cieków transgranicznych i jezior mi´dzynarodowych,

sporzàdzona w Helsinkach dnia 17 marca 1992 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 17 marca 1992 r. zosta∏a sporzàdzona w Helsinkach Konwencja o ochronie i u˝ytkowaniu cieków

transgranicznych i jezior mi´dzynarodowych, w nast´pujàcym brzmieniu

Przek∏ad

KONWENCJA

o ochronie i u˝ytkowaniu cieków transgranicznych

i jezior mi´dzynarodowych

PREAMBU¸A

Strony niniejszej konwencji,

uznajàc, ˝e ochrona i u˝ytkowanie cieków transgranicznych i jezior mi´dzynarodowych stanowià wa˝ne i pilne zadania, których efektywne wykonanie mo˝e

byç zapewnione jedynie przez Êcis∏à wspó∏prac´,

zaniepokojone istniejàcymi i mogàcymi wystàpiç krótko- i d∏ugotrwa∏ymi zmianami stanu cieków

transgranicznych i jezior mi´dzynarodowych, wp∏ywajàcymi ujemnie na Êrodowisko, gospodark´ i dobrobyt

paƒstw cz∏onkowskich Europejskiej Komisji Gospodarczej (EKG),

podkreÊlajàc potrzeb´ wzmocnienia narodowych i mi´dzynarodowych przedsi´wzi´ç zmierzajàcych do zapobiegania i zmniejszania zrzutów niebezpiecznych substancji do Êrodowiska wodnego oraz

zmniejszania eutrofizacji i zakwaszenia, a tak˝e zanieczyszczenia Êrodowiska morskiego ze êróde∏ làdowych, w szczególnoÊci na obszarach przybrze˝nych,

witajàc z zadowoleniem wysi∏ki ju˝ podj´te

przez rzàdy paƒstw cz∏onkowskich EKG, ukierunkowane na zacieÊnienie dwustronnej i wielostronnej wspó∏-

pracy majàcej na celu zapobieganie zanieczyszczaniu

wód granicznych, jego kontrol´ i zmniejszenie, stabilne oraz racjonalne u˝ytkowanie wód, zachowanie zasobów wodnych i ochron´ Êrodowiska,

przypominajàc odpowiednie postanowienia

i zasady Deklaracji Konferencji Sztokholmskiej w sprawie Ârodowiska Cz∏owieka, Aktu Koƒcowego Konferencji Bezpieczeƒstwa i Wspó∏pracy w Europie

(KBWE), dokumentów koƒcowych spotkaƒ w Madrycie

i Wiedniu przedstawicieli paƒstw — uczestników

KBWE, „Regionalnej strategii ochrony Êrodowiska i racjonalnego u˝ytkowania zasobów naturalnych w paƒstwach cz∏onkowskich EKG do i po 2000 roku”,

Êwiadome roli Europejskiej Komisji Gospodarczej

Organizacji Narodów Zjednoczonych w stymulowaniu

mi´dzynarodowej wspó∏pracy ukierunkowanej na zapobieganie i zmniejszanie zanieczyszczenia wód transgranicznych oraz ich stabilne i racjonalne u˝ytkowanie,

a tak˝e przypominajàc w tej kwestii „Deklaracj´ Europejskiej Komisji Gospodarczej w sprawie polityki zapobiegania i zmniejszania zanieczyszczenia wód, w tym

transgranicznych” oraz „Deklaracj´ w sprawie polityki

racjonalnego u˝ytkowania zasobów wodnych”, „Zasady wspó∏pracy w dziedzinie wód transgranicznych”,

„Kart´ racjonalnego u˝ytkowania wód podziemnych”

i „Kodeks post´powania przy awaryjnym zanieczyszczeniu Êródlàdowych wód transgranicznych”,

powo∏ujàc si´ na decyzje I (42) i I (44) podj´te

przez Europejskà Komisj´ Gospodarczà odpowiednio

na czterdziestej drugiej i na czterdziestej czwartej sesji

i na wyniki Spotkania KBWE w sprawie ochrony Êrodowiska (Sofia, Bu∏garia, 16 paêdziernika — 3 listopada

1989 r.),

podkreÊlajàc, ˝e wspó∏praca mi´dzy paƒstwami

cz∏onkowskimi w dziedzinie ochrony i wykorzystania

wód transgranicznych powinna byç przede wszystkim

realizowana przez wypracowanie porozumieƒ mi´dzy

paƒstwami nadbrze˝nymi, graniczàcymi z tymi samymi wodami, zw∏aszcza w tych przypadkach, w których

porozumienia takie nie zosta∏y jeszcze zawarte,

Poz. 702

Cz´Êç I

POSTANOWIENIA DOTYCZÑCE

WSZYSTKICH STRON

Artyku∏ 2

Postanowienia ogólne

1. Strony podejmà wszelkie odpowiednie przedsi´wzi´cia w celu zapobiegania, kontrolowania i zmniejszania jakiegokolwiek oddzia∏ywania transgranicznego.

uzgodni∏y, co nast´puje

Artyku∏ 1

OkreÊlenia

W rozumieniu niniejszej konwencji

1. „wody transgraniczne” oznaczajà ka˝de powierzchniowe lub podziemne wody, które tworzà

i przecinajà granice mi´dzy dwoma lub wi´cej paƒstwami lub znajdujà si´ na takich granicach; je˝eli wody transgraniczne wp∏ywajà bezpoÊrednio do morza,

to ich zasi´g koƒczy si´ na linii prostej, ∏àczàcej punkty

linii niskiej wody na ich brzegach, poprzecznej do ujÊcia cieku transgranicznego;

2. „oddzia∏ywanie transgraniczne” oznacza jakiekolwiek oddzia∏ywanie powodujàce znaczne szkodliwe skutki w Êrodowisku na obszarze podlegajàcym

jurysdykcji jednej Strony, b´dàce rezultatem zmiany

stanu wód transgranicznych spowodowanej ludzkà

dzia∏alnoÊcià, której fizyczny poczàtek ma miejsce

ca∏kowicie lub cz´Êciowo na obszarze podlegajàcym

jurysdykcji innej Strony; przez takie oddzia∏ywanie

w Êrodowisku rozumie si´ wp∏yw na zdrowie i bezpieczeƒstwo cz∏owieka, flor´, faun´, gleby, powietrze,

wody, klimat, krajobraz, zabytki historyczne i inne

struktury fizyczne lub interakcje mi´dzy tymi czynnikami, a tak˝e wp∏yw na spuÊcizn´ kulturowà lub warunki spo∏eczno-gospodarcze zmiany tych czynników;

3. „Strona” oznacza Umawiajàcà si´ Stron´ konwencji, chyba, ˝e z tekstu wynika inne znaczenie tego

okreÊlenia;

2. Strony podejmà wszelkie odpowiednie przedsi´wzi´cia majàce w szczególnoÊci na celu

(a) zapobieganie, kontrolowanie i zmniejszanie zanieczyszczenia wód, które powoduje lub mo˝e spowodowaç oddzia∏ywanie transgraniczne;

(b) zapewnienie u˝ytkowania wód transgranicznych

zgodnego z ekologicznie uzasadnionym i racjonalnym gospodarowaniem zasobami wodnymi, ich

zachowaniem i ochronà Êrodowiska;

(c) zapewnienie u˝ytkowania wód transgranicznych

w rozsàdny i sprawiedliwy sposób, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ich charakteru transgranicznego w czasie prowadzenia dzia∏alnoÊci, która powoduje lub mo˝e spowodowaç oddzia∏ywanie

transgraniczne;

(d) zapewnienie zachowania ekosystemów i, jeÊli jest

to niezb´dne, ich restytuowanie.

3. Przedsi´wzi´cia majàce na celu zapobieganie,

kontrol´ i zmniejszanie zanieczyszczeƒ wód b´dà podejmowane, w miar´ mo˝liwoÊci, u êród∏a zanieczyszczenia.

4. Przedsi´wzi´cia te nie mogà prowadziç bezpoÊrednio lub poÊrednio do przenoszenia zanieczyszczeƒ

na inne komponenty Êrodowiska.

5. Realizujàc przedsi´wzi´cia, o których mowa

w ust´pie 1 i 2 niniejszego artyku∏u, Strony b´dà kierowaç si´ nast´pujàcymi zasadami

5. „wspólny organ” oznacza jakàkolwiek dwu- lub

wielostronnà komisj´ lub innà odpowiednià struktur´

organizacyjnà dzia∏ajàcà na rzecz wspó∏pracy mi´dzy

Stronami Nadbrze˝nymi;

(a) zasadà przezornoÊci, zgodnie z którà dzia∏ania majàcego na celu unikni´cie potencjalnego transgranicznego zanieczyszczenia spowodowanego zrzutem substancji niebezpiecznych nie mo˝na odk∏adaç na tej podstawie, ˝e badania naukowe nie

ustali∏y definitywnie zwiàzku przyczynowo-skutkowego mi´dzy tymi substancjami z jednej strony

i potencjalnym oddzia∏ywaniem transgranicznym

— z drugiej;

6. „substancje niebezpieczne” oznaczajà substancje toksyczne, rakotwórcze, mutagenne, teratogenne

lub bioakumulacyjne, szczególnie kiedy okazujà si´

substancjami trwa∏ymi;

(b) zasadà zanieczyszczajàcy p∏aci, zgodnie z którà

wydatki zwiàzane z zapobieganiem zanieczyszczeniu i jego zmniejszeniem ponoszone sà przez zanieczyszczajàcego;

7. „najlepsza dost´pna technologia” (termin jest

zdefiniowany w za∏àczniku I do niniejszej konwencji).

(c) gospodarowania zasobami wodnymi w taki sposób, aby zaspokajanie potrzeb obecnego pokole-

4. „Strony Nadbrze˝ne” oznaczajà Strony graniczàce z tymi samymi wodami transgranicznymi;

nia nie zmniejsza∏o mo˝liwoÊci zaspokajania potrzeb przysz∏ym pokoleniom.

6. Strony Nadbrze˝ne wspó∏pracujà na zasadzie

równoÊci i wzajemnoÊci, w szczególnoÊci przez zawieranie dwustronnych i wielostronnych umów, w celu

rozwoju zharmonizowanej polityki, programów i strategii obejmujàcych odpowiednie zlewnie lub ich cz´Êci

i majàcych na celu zapobieganie i zmniejszanie oddzia∏ywaƒ transgranicznych oraz ochron´ Êrodowiska wód

transgranicznych lub Êrodowiska, na które te wody

majà wp∏yw, w∏àczajàc w to Êrodowisko morskie.

7. Stosowanie niniejszej konwencji nie powinno

prowadziç ani do pogorszenia warunków Êrodowiska,

ani do zwi´kszonego oddzia∏ywania transgranicznego.

8. Postanowienia niniejszej konwencji nie naruszajà prawa Stron do przyj´cia i stosowania odr´bnie lub

wspólnie surowszych Êrodków ni˝ przewidziane w niniejszej konwencji.

Artyku∏ 3

Zapobieganie, kontrolowanie i zmniejszanie

1. W celu zapobiegania, kontrolowania i zmniejszania oddzia∏ywania transgranicznego Strony opracujà,

przyjmà, wprowadzà i, na ile to b´dzie mo˝liwe, podejmà uzgodnione odpowiednie Êrodki prawne, administracyjne, ekonomiczne, finansowe i techniczne, majàce zapewniç mi´dzy innymi

(a) zapobieganie zrzutom zanieczyszczeƒ u êród∏a i ich

zmniejszenie przez zastosowanie, mi´dzy innymi,

ma∏o- i bezodpadowej technologii;

(b) ochron´ wód transgranicznych przed zanieczyszczeniami ze êróde∏ punktowych przez wczeÊniejsze

wydawanie pozwoleƒ na zrzuty Êcieków przez

kompetentne organy krajowe oraz monitorowanie

i kontrolowanie tych zrzutów;

(c) okreÊlanie granicznych norm zrzutu Êcieków opartych na najlepszej dost´pnej technologii dla zrzutu

niebezpiecznych substancji;

(d) wprowadzenie ostrzejszych wymagaƒ, prowadzàcych nawet do zakazu zrzutu Êcieków w pojedynczych przypadkach, jeÊli wynikaç to b´dzie z koniecznoÊci utrzymania odpowiedniej jakoÊci odbiorników lub ekosystemu;

(e) zastosowanie co najmniej biologicznego oczyszczania Êcieków miejskich lub równowa˝nych mu

procesów, przy czym, tam gdzie to oka˝e si´ niezb´dne, kolejnymi etapami;

(f) stosowanie odpowiednich Êrodków, takich jak najlepsza dost´pna technologia, w celu zmniejszenia

zrzutu substancji po˝ywkowych ze êróde∏ przemys∏owych i miejskich;

(g) opracowanie i stosowanie odpowiednich Êrodków i najlepszych praktyk ekologicznych, prowadzàcych do zmniejszenia zawartoÊci substancji

Poz. 702

po˝ywkowych i niebezpiecznych ze êróde∏ rozproszonych, szczególnie tam, gdzie g∏ównym êród∏em tych substancji jest gospodarka rolna (wytyczne rozwoju najlepszych praktyk ekologicznych

przedstawiono w za∏àczniku II do niniejszej konwencji);

(h) dokonywanie ocen oddzia∏ywania na Êrodowisko

i innych rodzajów ocen;

(i) wsparcie dla sprzyjajàcej Êrodowisku gospodarki

wodnej, w tym dla podejÊcia ekosystemowego;

(j) opracowanie planów przeciwdzia∏ania nadzwyczajnym zagro˝eniom;

(k) podj´cie dodatkowych Êrodków zapobiegajàcych

zanieczyszczeniu wód podziemnych;

(l) zmniejszenie ryzyka awaryjnego zanieczyszczenia.

2. W tym celu ka˝da Strona powinna ustanowiç

normy zrzutu zanieczyszczeƒ ze êróde∏ punktowych do

wód powierzchniowych oparte na najlepszej dost´pnej

technologii, odpowiednio stosowanej wobec poszczególnych ga∏´zi przemys∏u lub zak∏adów przemys∏owych, z których pochodzà substancje niebezpieczne.

Odpowiednie dzia∏ania, wspomniane w ust´pie 1 niniejszego artyku∏u, majàce na celu zmniejszenie wyp∏ywu substancji niebezpiecznych ze êróde∏ punktowych i rozproszonych do wód oraz zapobieganie temu,

mogà, mi´dzy innymi, wprowadzaç ca∏kowity lub cz´Êciowy zakaz produkcji lub u˝ytkowania tych substancji. Powinny byç wzi´te pod uwag´ istniejàce listy takich ga∏´zi przemys∏u lub zak∏adów przemys∏owych i listy takich substancji niebezpiecznych uj´te w mi´dzynarodowych konwencjach lub regulacjach prawnych,

które majà zastosowanie w zakresie obj´tym niniejszà

konwencjà.

3. Ponadto ka˝da Strona okreÊli, tam gdzie to jest

uzasadnione, docelowe wymagania wobec jakoÊci wody i ustanowi kryteria jakoÊci wody w celu zmniejszania oddzia∏ywania transgranicznego i jego zapobiegania. Ogólne wytyczne dla opracowania takich docelowych wymagaƒ i kryteriów podano w za∏àczniku III do

niniejszej konwencji. JeÊli b´dzie to konieczne, Strony

podejmà starania prowadzàce do uaktualnienia tego

za∏àcznika.

Artyku∏ 4

Monitoring

Strony opracujà programy monitoringu stanu wód

transgranicznych.

Artyku∏ 5

Badania i rozwój

Strony b´dà wspó∏pracowaç w badaniach naukowych i przy rozwijaniu skutecznych metod zapobiegania oddzia∏ywaniu transgranicznemu i jego zmniejszania. W tym celu Strony, uwzgl´dniajàc dzia∏alnoÊç badawczà odpowiednich instytucji mi´dzynarodowych,

na zasadach dwu- i/lub wielostronnych, podejmà starania, by zapoczàtkowaç lub zintensyfikowaç okreÊlone programy badawcze, jeÊli b´dzie to niezb´dne, majàce, mi´dzy innymi, na celu

(a) wypracowanie metod oznaczania toksycznoÊci

niebezpiecznych substancji oraz szkodliwoÊci zanieczyszczeƒ;

(b) podniesienie wiedzy o wyst´powaniu, rozprzestrzenianiu si´ i oddzia∏ywaniu na Êrodowisko

zanieczyszczeƒ oraz procesów z nimi zwiàzanych;

(c) rozwój i stosowanie technologii, procesów produkcji i wzorów konsumpcyjnych bezpiecznych dla

Êrodowiska;

(d) wyeliminowanie i/lub zastàpienie substancji mogàcych oddzia∏ywaç transgranicznie;

(e) wypracowanie bezpiecznych dla Êrodowiska metod pozbywania si´ niebezpiecznych substancji;

(f) wypracowanie specjalnych metod polepszenia

stanu wód transgranicznych;

(g) wypracowanie metod rozwijania bezpiecznego

dla Êrodowiska budownictwa wodnego i robót regulacyjnych;

(h) fizycznà i finansowà ocen´ szkód powsta∏ych w rezultacie oddzia∏ywania transgranicznego.

Poz. 702

Cz´Êç II

POSTANOWIENIA DOTYCZÑCE STRON

NADBRZE˚NYCH

Artyku∏ 9

Wspó∏praca dwustronna i wielostronna

1. Strony Nadbrze˝ne zawierajà na zasadzie równoÊci i wzajemnoÊci dwu- lub wielostronne umowy lub

wprowadzajà inne uregulowania, tam gdzie one jeszcze nie istniejà, lub wnoszà zmiany do istniejàcych

umów, jeÊli jest to konieczne, by wyeliminowaç

sprzecznoÊci z podstawowymi zasadami niniejszej

konwencji, po to, by okreÊliç swoje wzajemne stosunki i dzia∏ania odnoszàce si´ do zapobiegania oddzia∏ywaniom transgranicznym i do ich zmniejszania. Strony

Nadbrze˝ne okreÊlà obszar zlewni lub jej cz´Êci obj´te

wspó∏pracà. Te porozumienia lub uregulowania obejmà odpowiednie zagadnienia b´dàce przedmiotem niniejszej konwencji, a tak˝e wszystkie inne zagadnienia,

które mogà byç uznane przez Strony Nadbrze˝ne za

niezb´dne we wspó∏pracy.

2. Umowy lub uregulowania wymienione w ust´pie 1 niniejszego artyku∏u powinny przewidywaç powo∏anie wspólnych organów. Do zadaƒ tych organów,

bez uszczerbku dla odpowiednich istniejàcych umów

i ustaleƒ, powinno nale˝eç mi´dzy innymi

Rezultaty takich programów badawczych powinny

byç wymieniane mi´dzy Stronami, zgodnie z artyku∏em 6 niniejszej konwencji.

(a) zbieranie, gromadzenie i ocenianie wyników badaƒ w celu zidentyfikowania êróde∏ zanieczyszczeƒ

mogàcych spowodowaç oddzia∏ywanie transgraniczne;

Artyku∏ 6

(b) wypracowanie wspólnych programów monitoringowych dotyczàcych jakoÊci i iloÊci wód;

Wymiana informacji

Strony zapewnià jak najszerszà i szybkà wymian´

informacji w sprawach, które sà przedmiotem niniejszej konwencji.

Artyku∏ 7

OdpowiedzialnoÊç

Strony b´dà wspiera∏y odpowiednie wysi∏ki mi´dzynarodowe, których celem jest wypracowanie zasad, kryteriów i procedur w dziedzinie odpowiedzialnoÊci.

Artyku∏ 8

Ochrona informacji

Ustalenia niniejszej konwencji nie naruszajà praw

lub zobowiàzaƒ Stron do ochrony informacji zwiàzanych z tajemnicà przemys∏owà i handlowà, w∏àczajàc

w to w∏asnoÊç intelektualnà lub bezpieczeƒstwo narodowe, zgodnie z krajowym porzàdkiem prawnym

Stron oraz stosowanymi ponadnarodowymi regulacjami.

(c) sporzàdzenie rejestrów i wymiana informacji dotyczàcych êróde∏ zanieczyszczeƒ, w zakresie, o którym mowa w ust´pie 2 punkt (a) niniejszego artyku∏u;

(d) wypracowanie norm zrzutu Êcieków i ocenianie

efektywnoÊci programów dotyczàcych zwalczania

zanieczyszczania;

(e) wypracowanie wspólnych docelowych norm i kryteriów jakoÊci wód z uwzgl´dnieniem postanowieƒ artyku∏u 3 ust´p 3 niniejszej konwencji i proponowanie odpowiednich Êrodków s∏u˝àcych

utrzymaniu istniejàcego stanu wód i, je˝eli to jest

niezb´dne, poprawie jej jakoÊci;

(f) wypracowanie programów uzgodnionych dzia∏aƒ

majàcych na celu zmniejszenie ∏adunków zanieczyszczajàcych wyp∏ywajàcych zarówno ze êróde∏

punktowych (tj. êróde∏ miejskich i przemys∏owych), jak i rozproszonych (szczególnie z terenów

rolniczych);

(g) ustanowienie procedur ostrzegania i alarmowania;

(h) pe∏nienie roli forum dla wymiany informacji dotyczàcych istniejàcego i planowanego u˝ytkowania

wody i odpowiednich instalacji, które mogà spowodowaç oddzia∏ywanie transgraniczne;

i koncentracja w wodach transgranicznych sà regularnie monitorowane.

(i) promowanie wspó∏pracy i wymiany informacji

o najlepszych dost´pnych technologiach, zgodnie

z postanowieniami artyku∏u 13 niniejszej konwencji, a tak˝e zach´canie do wspó∏pracy w programach badaƒ naukowych;

3. Strony Nadbrze˝ne, w regularnych odst´pach

czasu, b´dà przeprowadzaç wspólne lub skoordynowane oceny stanu wód transgranicznych oraz skutecznoÊci Êrodków przedsi´wzi´tych w celu zapobiegania

oddzia∏ywaniom transgranicznym i ich zmniejszania.

Rezultaty tych ocen podaje si´ do publicznej wiadomoÊci, zgodnie z postanowieniami zawartymi w artykule 16 niniejszej konwencji.

(j) uczestniczenie w wykonywaniu ocen oddzia∏ywania na Êrodowisko odnoszàcych si´ do wód transgranicznych, zgodnie z odpowiednimi mi´dzynarodowymi ustaleniami.

3. Je˝eli Paƒstwo nadmorskie, b´dàce Stronà niniejszej konwencji, poddane jest bezpoÊrednio i w istotny

sposób oddzia∏ywaniu transgranicznemu, Strony Nadbrze˝ne mogà, jeÊli wszystkie si´ na to zgodzà, zaproponowaç temu Paƒstwu nadmorskiemu wzi´cie we w∏aÊciwy sposób udzia∏u w dzia∏alnoÊci wielostronnych

wspólnych organów, powo∏anych przez Strony Nadbrze˝ne graniczàce z danymi wodami transgranicznymi.

4. Wspólne organy, zgodnie z niniejszà konwencjà,

zapraszajà wspólne cia∏a powo∏ane przez Paƒstwa

nadmorskie w celu ochrony Êrodowiska morskiego,

b´dàcego pod bezpoÊrednim wp∏ywem oddzia∏ywania

transgranicznego, do wspó∏pracy w celu zharmonizowania ich wysi∏ków oraz zapobiegania i zmniejszania

oddzia∏ywania transgranicznego.

5. Je˝eli na obszarze jednej zlewni istniejà dwa lub

wi´cej wspólnych organów, organy te dà˝à do skoordynowania swoich dzia∏aƒ w celu wzmocnienia dzia∏aƒ majàcych na celu zapobieganie oddzia∏ywaniom

transgranicznym i ich zmniejszanie na danym obszarze zlewni.

Artyku∏ 10

Konsultacje

Konsultacje odbywajà si´ mi´dzy Stronami Nadbrze˝nymi na zasadzie wzajemnoÊci, w dobrej wierze

i na zasadach dobrosàsiedztwa, na proÊb´ jednej ze

Stron. Celem takich konsultacji jest rozwój wspó∏pracy w dziedzinach, które sà przedmiotem postanowieƒ

niniejszej konwencji. Wszelkie konsultacje powinny

byç przeprowadzane przez wspólny organ, jeÊli taki

zosta∏ ustanowiony zgodnie z artyku∏em 9 niniejszej

konwencji.

Artyku∏ 11

Wspólny monitoring i oceny

1. W ramach ogólnej wspó∏pracy omówionej w artykule 9 lub na podstawie szczegó∏owych uregulowaƒ,

Strony Nadbrze˝ne wypracujà i b´dà realizowaç

wspólne programy monitoringu stanu wód transgranicznych, w∏àczajàc w to powodzie i dryfowanie kry lodowej, a tak˝e oddzia∏ywania transgraniczne.

2. Strony Nadbrze˝ne uzgodnià parametry zanieczyszczenia i wskaêniki zanieczyszczeƒ, których zrzut

4. Strony Nadbrze˝ne zharmonizujà w tym celu zasady opracowywania i funkcjonowania programów

monitoringu, systemów pomiarowych, urzàdzeƒ, metod analitycznych przetwarzania i oceny danych oraz

metod rejestracji zrzutów zanieczyszczeƒ.

Artyku∏ 12

Wspólne badania i rozwój

W ramach ogólnej wspó∏pracy, o której mowa w artykule 9, lub na podstawie szczegó∏owych uregulowaƒ

Strony Nadbrze˝ne podejmujà konkretne badania naukowe i prace rozwojowe majàce na celu osiàgni´cie

i utrzymanie docelowego stanu wód i spe∏nienie kryteriów jakoÊci wody, które te Strony zgodzi∏y si´ ustaliç

i przyjàç.

Artyku∏ 13

Wymiana informacji mi´dzy Stronami Nadbrze˝nymi

1. Strony Nadbrze˝ne w ramach odpowiednich

umów lub innych uregulowaƒ, zgodnie z artyku∏em 9

niniejszej konwencji, wymieniajà si´ odpowiednio dost´pnymi danymi, dotyczàcymi mi´dzy innymi

(a) ekologicznego stanu wód transgranicznych;

(b) doÊwiadczenia zdobytego w rezultacie wprowadzania najlepszych dost´pnych technologii i korzystania z nich oraz wyników badaƒ i prac rozwojowych;

(c) zrzutów zanieczyszczeƒ i wyników monitoringu;

(d) Êrodków podj´tych i planowanych w celu zapobiegania i zmniejszenia oddzia∏ywania transgranicznego;

(e) pozwoleƒ i uregulowaƒ dotyczàcych zrzutu Êcieków, wydanych przez kompetentne w∏adze lub

w∏aÊciwy organ.

2. W celu zharmonizowania norm zrzutów Êcieków

Strony Nadbrze˝ne podejmujà wymian´ informacji dotyczàcà ich krajowych uregulowaƒ.

3. JeÊli jedna Strona Nadbrze˝na jest proszona

przez drugà Stron´ Nadbrze˝nà o dostarczenie brakujàcych danych lub informacji, to ta pierwsza powinna

podjàç dzia∏ania prowadzàce do spe∏nienia tej proÊby,

jednak˝e mo˝e uwarunkowaç spe∏nienie tej proÊby po-

kryciem przez drugà Stron´ uzasadnionych kosztów

uzyskania i, tam gdzie to jest w∏aÊciwe, przetwarzania

takich danych lub informacji.

4. W celu wykonania niniejszej konwencji, Strony

Nadbrze˝ne b´dà u∏atwiaç wymian´ najlepszych dost´pnych technologii, w szczególnoÊci przez promocj´

handlowej wymiany najlepszych dost´pnych technologii oraz promocj´ bezpoÊrednich kontaktów przemys∏owych i kooperacji, w∏àczajàc w to przedsi´wzi´cia

typu joint-venture, a tak˝e przez wymian´ informacji

i doÊwiadczeƒ oraz udzielanie pomocy technicznej.

Strony Nadbrze˝ne podejmà tak˝e wspólne programy

szkoleniowe oraz b´dà organizowaç odpowiednie seminaria i spotkania.

Artyku∏ 14

Ostrzeganie i systemy alarmowe

Strony Nadbrze˝ne b´dà bezzw∏ocznie informowaç si´ wzajemnie o ka˝dej krytycznej sytuacji mogàcej staç si´ przyczynà oddzia∏ywania transgranicznego. Strony Nadbrze˝ne ustanowià, gdziekolwiek b´dzie to w∏aÊciwe, i b´dà wykorzystywaç koordynowane lub wspólne systemy ∏àcznoÊci, ostrzegania i alarmowania w celu uzyskiwania i przekazywania informacji. Dzia∏anie tych systemów polega na przekazywaniu kompatybilnych danych, za pomocà wspólnych

procedur przekazywania i przetwarzania danych oraz

wspólnych Êrodków technicznych, które podlegajà

uzgodnieniu przez Strony Nadbrze˝ne. Strony Nadbrze˝ne b´dà informowaç si´ wzajemnie o kompetentnych organach lub punktach kontaktowych wyznaczonych do tego celu.

Poz. 702

Artyku∏ 16

Informowanie ludnoÊci

1. Strony Nadbrze˝ne zapewnià dost´p ludnoÊci do

informacji o stanie wód transgranicznych, Êrodkach

przedsi´wzi´tych lub planowanych, majàcych na celu

zapobieganie oddzia∏ywaniu transgranicznemu i jego

zmniejszenie, oraz do informacji o skutecznoÊci podj´tych Êrodków. W tym celu Strony Nadbrze˝ne zapewnià, ˝e nast´pujàce informacje b´dà dost´pne dla ludnoÊci

(a) o docelowych normach jakoÊci wody;

(b) o wydanych pozwoleniach i postawionych warunkach;

(c) o wynikach badaƒ wody i zrzutów Êcieków, uzyskanych w ramach monitoringu i oceny, a tak˝e o wynikach kontroli przestrzegania docelowych norm

jakoÊci wód lub warunków, na jakich wydano pozwolenie.

2. Strony Nadbrze˝ne zapewnià ludnoÊci w celach

kontrolnych bezp∏atny dost´p do tych informacji oraz

stworzà przedstawicielom ludnoÊci, za rozsàdnà op∏atà, praktyczne mo˝liwoÊci otrzymywania od Stron Nadbrze˝nych kopii takich informacji na piÊmie.

Cz´Êç III

POSTANOWIENIA ORGANIZACYJNE I KO¡COWE

Artyku∏ 17

Spotkania Stron

Artyku∏ 15

Wzajemna pomoc

1. W razie powstania krytycznych sytuacji Strony

Nadbrze˝ne powinny okazywaç sobie na ˝yczenie wzajemnà pomoc, zgodnie z procedurami ustanowionymi

na mocy ust´pu 2 niniejszego artyku∏u.

2. Strony Nadbrze˝ne wypracujà i uzgodnià procedury wzajemnej pomocy odnoszàce si´ m.in. do nast´pujàcych spraw

(a) kierowanie pomocà, jej kontrola i koordynacja

oraz nadzór nad udzielanà pomocà;

(b) udost´pnianie lokalnych urzàdzeƒ i s∏u˝b Stronie

udzielajàcej pomocy oraz u∏atwienie, w razie potrzeby, formalnoÊci zwiàzanych z przekroczeniem

granicy;

1. Pierwsze spotkanie Stron zwo∏ane b´dzie nie póêniej ni˝ w ciàgu jednego roku od dnia wejÊcia w ˝ycie

niniejszej konwencji. Kolejne spotkania zwo∏ywane b´dà co trzy lata lub cz´Êciej, zgodnie z przyj´tym regulaminem. Strony zwo∏ajà spotkanie nadzwyczajne, jeÊli

podejmà w tej sprawie decyzj´ na zwyczajnym spotkaniu lub jeÊli jedna z nich przed∏o˝y w formie pisemnej

odpowiedni wniosek, pod warunkiem ˝e uzyska on poparcie co najmniej jednej trzeciej Stron w ciàgu szeÊciu

miesi´cy od dnia powiadomienia wszystkich Stron.

2. Na swoich spotkaniach Strony b´dà rozpatrywaç

wykonywanie niniejszej konwencji i w tym celu

(a) dokonajà przeglàdu polityki i podejÊcia metodologicznego Stron do ochrony i u˝ytkowania wód

transgranicznych w celu dalszej poprawy ochrony

i u˝ytkowania tych wód;

(c) podejmowanie przedsi´wzi´ç zapobiegajàcych

szkodzie, zwolnienie z odpowiedzialnoÊci i/lub wyrównanie strat poniesionych przez Stron´ udzielajàcà pomocy i/lub jej personel oraz w miar´ potrzeby, za tranzyt przez terytorium trzeciej strony;

(b) wymienià informacje dotyczàce doÊwiadczeƒ zdobytych przy zawieraniu i wykonywaniu dwustronnych i wielostronnych porozumieƒ lub innych uregulowaƒ w sprawie ochrony i u˝ytkowania wód

transgranicznych, których uczestnikiem jest jedna

lub wi´cej Stron niniejszej konwencji;

(d) metody kompensacji kosztów us∏ug zwiàzanych

z udzielonà pomocà.

(c) w razie potrzeby b´dà korzystaç we wszelkich

sprawach zwiàzanych z osiàgni´ciem celów niniej-

szej konwencji z us∏ug odpowiednich organów Europejskiej Komisji Gospodarczej, a tak˝e innych

kompetentnych mi´dzynarodowych organów

i wyspecjalizowanych komitetów;

(d) na swoim pierwszym spotkaniu rozpatrzà i przyjmà

na zasadzie consensusu regulamin swych spotkaƒ;

(e) rozpatrzà i przyjmà propozycje poprawek do niniejszej konwencji;

(f) b´dà rozpatrywaç i podejmowaç dodatkowe dzia∏ania, które mogà byç niezb´dne do osiàgni´cia

celów niniejszej konwencji.

Artyku∏ 18

Prawo g∏osu

1. Ka˝da Strona niniejszej konwencji, z wyjàtkiem

przypadków przewidzianych w ust´pie 2 niniejszego

artyku∏u, dysponuje jednym g∏osem.

2. Regionalne organizacje integracji gospodarczej

korzystajà ze swojego prawa g∏osu w sprawach, które

wchodzà w zakres ich kompetencji, dysponujàc liczbà

g∏osów równà liczbie ich Paƒstw cz∏onkowskich b´dàcych Stronami niniejszej konwencji. Organizacje te nie

dysponujà prawem g∏osu, jeÊli ich Paƒstwa cz∏onkowskie korzystajà z przys∏ugujàcego im prawa g∏osu, i na

odwrót.

Artyku∏ 19

Sekretariat

Sekretarz Wykonawczy Europejskiej Komisji Gospodarczej wykonuje nast´pujàce funkcje sekretariatu

(a) zwo∏uje i przygotowuje spotkania Stron;

(b) przekazuje Stronom sprawozdania i inne informacje otrzymywane zgodnie z postanowieniami niniejszej konwencji;

(c) wykonuje inne funkcje powierzone mu przez Strony.

Artyku∏ 20

Za∏àczniki

Za∏àczniki do niniejszej konwencji stanowià jej integralnà cz´Êç.

Poz. 702

Sekretarzowi Wykonawczemu Europejskiej Komisji

Gospodarczej, który informuje o niej wszystkie Strony

nie póêniej ni˝ na dziewi´çdziesiàt dni przed spotkaniem Stron, na którym proponuje si´ przyj´cie tej poprawki.

4. Poprawk´ do niniejszej konwencji przyjmuje si´

na zasadzie consensusu przedstawicieli Stron niniejszej konwencji obecnych na spotkaniu Stron; wchodzi

ona w ˝ycie w stosunku do tych Stron, które jà przyj´∏y, w dziewi´çdziesiàtym dniu po dacie przekazania na

przechowanie Depozytariuszowi przez dwie trzecie

Stron dokumentów o przyj´ciu danej poprawki. W stosunku do ka˝dej innej Strony poprawka wchodzi w ˝ycie w dziewi´çdziesiàtym dniu od daty przekazania

przez t´ Stron´ na przechowanie dokumentu o przyj´ciu poprawki.

Artyku∏ 22

Rozstrzyganie sporów

1. W razie powstania sporu mi´dzy dwiema lub

wi´kszà liczbà Stron odnoÊnie do interpretacji lub stosowania niniejszej konwencji zainteresowane Strony

b´dà dà˝yç do jego uregulowania w drodze negocjacji

lub w ka˝dy inny sposób mo˝liwy do przyj´cia przez

uczestniczàce w sporze Strony.

2. W czasie podpisania, ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia do niniejszej konwencji

albo w dowolnym póêniejszym czasie Strona mo˝e

w formie pisemnej przekazaç Depozytariuszowi

oÊwiadczenie, ˝e odnoÊnie do sporu, który nie zosta∏

rozstrzygni´ty zgodnie z ust´pem 1 niniejszego artyku∏u, przyjmuje ona jeden lub obydwa z nast´pujàcych

sposobów rozstrzygania sporów jako obowiàzujàce

dla ka˝dej ze Stron, która przyj´∏a na siebie takie samo

zobowiàzanie

(a) przekazanie sporu do Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci;

(b) arbitra˝ zgodnie z procedurà zawartà w za∏àczniku IV.

3. JeÊli uczestniczàce w sporze Strony przyj´∏y obydwa sposoby rozwiàzania sporów wymienione w ust´pie 2 niniejszego artyku∏u, to spór mo˝e byç przekazany wy∏àcznie do Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci, chyba ˝e Strony uzgodnià inaczej.

Artyku∏ 23

Artyku∏ 21

Podpisanie

Poprawki do konwencji

1. Ka˝da Strona mo˝e proponowaç poprawki do niniejszej konwencji.

2. Propozycje poprawek do niniejszej konwencji

rozpatrywane sà na spotkaniu Stron.

3. Tekst ka˝dej proponowanej poprawki do niniejszej konwencji przedk∏adany jest w formie pisemnej

Niniejsza konwencja b´dzie otwarta do podpisania w Helsinkach od dnia 17 do dnia 18 marca 1992 r.,

a póêniej w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku do 18 wrzeÊnia 1992 r., dla

Paƒstw cz∏onkowskich Europejskiej Komisji Gospodarczej, jak równie˝ dla Paƒstw posiadajàcych status

doradczy Europejskiej Komisji Gospodarczej stosownie do punktu 8 rezolucji 36 (IV) Rady Gospodarczej

i Spo∏ecznej z dnia 28 marca 1947 r. oraz dla regional-

nych organizacji integracji gospodarczej utworzonych przez suwerenne Paƒstwa cz∏onkowskie Europejskiej Komisji Gospodarczej, którym Paƒstwa cz∏onkowskie przekaza∏y kompetencje w sprawach regulowanych przez niniejszà konwencj´, w∏àczajàc w to

kompetencje do zawierania umów dotyczàcych tych

spraw.

Artyku∏ 24

Depozytariusz

Depozytariuszem niniejszej konwencji jest Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Artyku∏ 25

Ratyfikacja, przyj´cie, zatwierdzenie i przystàpienie

1. Niniejsza konwencja podlega ratyfikacji, przyj´ciu lub zatwierdzeniu przez Paƒstwa-Sygnatariuszy

i regionalne organizacje integracji gospodarczej.

2. Niniejsza konwencja jest otwarta do przystàpienia przez Paƒstwa i organizacje wymienione w artykule 23.

3. Ka˝da organizacja wymieniona w artykule 23,

która staje si´ Stronà niniejszej konwencji, a której

˝adne Paƒstwo cz∏onkowskie nie jest Stronà niniejszej

konwencji, b´dzie zwiàzana wszystkimi zobowiàzaniami wynikajàcymi z niniejszej konwencji. Je˝eli jedno lub wi´cej Paƒstw cz∏onkowskich organizacji jest

Stronà niniejszej konwencji, organizacja ta i jej Paƒstwa cz∏onkowskie decydujà o podziale odpowiedzialnoÊci zwiàzanej z wype∏nieniem zobowiàzaƒ wynikajàcych z niniejszej konwencji. W takich przypadkach

organizacja i jej Paƒstwa cz∏onkowskie nie korzystajà

jednoczeÊnie z uprawnieƒ wynikajàcych z niniejszej

konwencji.

4. W swoich dokumentach ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia, regionalne organizacje

integracji gospodarczej wymienione w artykule 23

sk∏adajà oÊwiadczenie o zakresie swoich kompetencji

w odniesieniu do spraw regulowanych przez niniejszà

konwencj´. Organizacje te informujà tak˝e depozytariusza o wszelkich istotnych zmianach zakresu swoich

kompetencji.

Poz. 702

Artyku∏ 26

WejÊcie w ˝ycie

1. Niniejsza konwencja wchodzi w ˝ycie w dziewi´çdziesiàtym dniu od daty z∏o˝enia szesnastego dokumentu dotyczàcego ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia.

2. Dla celów okreÊlonych w ust´pie 1 niniejszego

artyku∏u ˝aden dokument z∏o˝ony przez regionalne organizacje integracji gospodarczej nie b´dzie traktowany jako dokument dodatkowy do ju˝ z∏o˝onych przez

Paƒstwa cz∏onkowskie tej organizacji.

3. Dla ka˝dego Paƒstwa lub organizacji wspomnianych w artykule 23, które ratyfikujà, przyjmà i zatwierdzà niniejszà konwencj´ lub przystàpià do niej po z∏o˝eniu szesnastego dokumentu ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia, niniejsza konwencja wejdzie w ˝ycie w dziewi´çdziesiàtym dniu od daty z∏o˝enia przez dane Paƒstwo lub organizacj´ dokumentów

ratyfikacji, przyj´cia, zatwierdzenia lub przystàpienia.

Artyku∏ 27

Wycofanie si´

Ka˝da Strona mo˝e, po up∏ywie trzech lat od daty

wejÊcia niniejszej konwencji w ˝ycie, wycofaç si´ z konwencji, sk∏adajàc pisemnà notyfikacj´ Depozytariuszowi. Wycofanie takie nabierze mocy w dziewi´çdziesiàtym dniu po dacie otrzymania przez Depozytariusza

notyfikacji.

Artyku∏ 28

Teksty autentyczne

Orygina∏ niniejszej konwencji, którego teksty w j´zykach angielskim, francuskim i rosyjskim sà jednakowo autentyczne, b´dzie z∏o˝ony u Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych.

NA DOWÓD CZEGO ni˝ej podpisani, nale˝ycie do

tego upowa˝nieni, podpisali niniejszà konwencj´.

SPORZÑDZONO w Helsinkach, dnia siedemnastego marca tysiàc dziewi´çset dziewi´çdziesiàtego drugiego roku.

Za∏àcznik I

DEFINICJA TERMINU „NAJLEPSZA DOST¢PNA TECHNOLOGIA”

1. Termin „najlepsza dost´pna technologia” oznacza najnowsze osiàgni´cia w zakresie opracowywania

procesów, urzàdzeƒ lub metod eksploatacji, które wykaza∏y praktycznà przydatnoÊç w charakterze konkretnego przedsi´wzi´cia, ograniczajàcego zrzuty, emisj´

i odpady. Przy ustalaniu, czy proces, urzàdzenie lub

metoda eksploatacyjna nale˝à do kategorii najlepszej

dost´pnej technologii, generalnie lub w ka˝dym po-

szczególnym przypadku, bierze si´ przede wszystkim

pod uwag´

(a) porównywalne procesy, urzàdzenia lub metody

eksploatacyjne, skutecznie wypróbowane w ostatnim czasie,

(b) post´p techniczny i zmiany w wiedzy naukowej

i rozumieniu problemów,

(c) mo˝liwoÊç zastosowania takiej technologii z ekonomicznego punktu widzenia,

(d) czas niezb´dny do zainstalowania odpowiednich

urzàdzeƒ zarówno w nowych, jak i istniejàcych zak∏adach,

(e) charakter i obj´toÊç odpowiednich zrzutów i Êcieków,

Poz. 702

(f) ma∏oodpadowe i bezodpadowe technologie.

2. W ten sposób „najlepsza dost´pna technologia” dla konkretnego procesu b´dzie z czasem zmieniaç si´ w wyniku post´pu technicznego, pod wp∏ywem czynników gospodarczych i spo∏ecznych, a tak˝e w Êwietle zmian w wiedzy naukowej i podejÊciu do

problemów.

Za∏àcznik II

WYTYCZNE DO OPRACOWANIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK EKOLOGICZNYCH

1. Przy dobieraniu w konkretnych przypadkach

przedsi´wzi´ç do zestawu, który mo˝e reprezentowaç

najlepszà praktyk´ ekologicznà, nale˝y wziàç pod uwag´ nast´pujàce przedsi´wzi´cia, przytoczone w kolejnoÊci odzwierciedlajàcej wzrastajàce ich znaczenie

(a) upowszechnienie informacji i wiedzy w spo∏eczeƒstwie oraz wÊród u˝ytkowników produktów na temat ekologicznych skutków wyboru konkretnych

rodzajów dzia∏alnoÊci oraz wyboru produktów, ich

wykorzystania i ostatecznego usuni´cia,

(b) opracowanie i stosowanie kodeksów w∏aÊciwych

praktyk ekologicznych, obejmujàcych wszystkie

aspekty cyklu ˝yciowego produktu,

(c) etykietowanie, informujàce u˝ytkowników o niebezpieczeƒstwie dla Êrodowiska zwiàzanym z produktem, jego wykorzystaniem i ostatecznym usuni´ciem,

2. Przy okreÊlaniu, jaki zestaw przedsi´wzi´ç stanowi najlepszà praktyk´ ekologicznà, generalnie lub

w ka˝dym konkretnym przypadku, nale˝y szczególnie

braç pod uwag´

(a) zagro˝enie dla Êrodowiska przez

(i) produkt,

(ii) proces wytwarzania produktu,

(iii) wykorzystanie produktu,

(iv) ostateczne usuni´cie produktu;

(b) mo˝liwoÊç zamiany na mniej zanieczyszczajàcy

proces lub substancj´;

(c) skal´ wykorzystania;

(d) potencjalne walory ekologiczne lub mankamenty

materia∏ów alternatywnych lub alternatywnych

rodzajów dzia∏alnoÊci;

(d) opracowanie systemów zbiórki i sk∏adowania, dost´pnych dla spo∏eczeƒstwa,

(e) post´p i zmiany w wiedzy naukowej i rozumieniu

problemów;

(e) recyrkulacja, odzysk i powtórne wykorzystanie

produktów i materia∏ów,

(f) ramy czasowe realizacji;

(f) zastosowanie

instrumentów

ekonomicznych

w odniesieniu do dzia∏alnoÊci, produktów lub grup

produktów,

(g) system licencjonowania, przewidujàcy zestaw

ograniczeƒ lub zakazów.

(g) skutki spo∏eczne i gospodarcze.

3. W ten sposób najlepsza praktyka ekologiczna dla

konkretnego êród∏a zanieczyszczeƒ b´dzie z czasem ulega∏a zmianie pod wp∏ywem post´pu technicznego, czynników gospodarczych i spo∏ecznych, a tak˝e w wyniku

zmian w wiedzy naukowej i podejÊciu do problemów.

Za∏àcznik III

WYTYCZNE DOTYCZÑCE WYMAGA¡ I KRYTERIÓW JAKOÂCI WODY

Wymagania i kryteria odnoszàce si´ do jakoÊci wody powinny

(a) uwzgl´dniaç potrzeb´ zachowania i, gdzie jest to

konieczne, poprawienia obecnego stanu jakoÊci

wody,

(b) zmierzaç do zredukowania Êrednich ∏adunków zanieczyszczeƒ (w szczególnoÊci substancji niebezpiecznych) do okreÊlonego poziomu w pewnym

okresie czasu,

(c) uwzgl´dniaç okreÊlone wymagania odnoÊnie do jakoÊci wody (czysta woda do picia, nawadniania itd.);

(d) uwzgl´dniaç okreÊlone wymagania dotyczàce

wra˝liwych na oddzia∏ywanie i specjalnie chronionych wód oraz ich otoczenia, np. jezior, zasobów

wód podziemnych,

(e) opieraç si´ na ekologicznych metodach klasyfikacyjnych i na wskaênikach chemicznych Êrednio- i

d∏ugookresowych ocen stanu i poprawy jakoÊci

wody,

(f) uwzgl´dniaç stopieƒ osiàgni´cia docelowych

wskaêników i dodatkowe Êrodki ochronne, oparte

na normach zrzutu zanieczyszczeƒ, które mogà byç

wymagane w pojedynczych przypadkach.

Za∏àcznik IV

ARBITRA˚

1. W razie przekazania sporu do rozstrzygni´cia arbitra˝owego zgodnie z artyku∏em 22 ust´p 2 niniejszej

konwencji, strona lub strony powodowe powiadamiajà sekretariat o przedmiocie post´powania arbitra˝owego i wskazujà w szczególnoÊci na te artyku∏y niniejszej konwencji, których interpretacja lub stosowanie

jest przedmiotem sporu. Sekretariat przekazuje otrzymane informacje wszystkim stronom niniejszej konwencji.

2. Trybuna∏ arbitra˝owy sk∏ada si´ z trzech cz∏onków. Zarówno strona lub strony powodowe, jak i druga strona lub strony sporu wyznaczajà po jednym arbitrze, którzy z kolei wspólnie wyznaczajà trzeciego arbitra, który zostaje przewodniczàcym trybuna∏u arbitra˝owego. Ten ostatni nie mo˝e byç obywatelem jednej

ze stron sporu, ani nie mo˝e stale zamieszkiwaç na terytorium jednej ze stron, nie mo˝e byç zatrudniony

przez ˝adnà z nich, ani te˝ byç zaanga˝owany w t´ spraw´ w ˝aden inny sposób.

3. Je˝eli przewodniczàcy trybuna∏u arbitra˝owego

nie zosta∏ wyznaczony w ciàgu dwóch miesi´cy od daty wyznaczenia drugiego arbitra, Sekretarz Wykonawczy Europejskiej Komisji Gospodarczej na ˝yczenie którejkolwiek ze stron sporu wyznacza przewodniczàcego

w ciàgu nast´pnych dwóch miesi´cy.

4. JeÊli jedna ze stron sporu nie wyznaczy arbitra

w ciàgu dwóch miesi´cy od otrzymania wniosku, to

druga strona mo˝e powiadomiç o tym Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji Gospodarczej, który

wyznaczy przewodniczàcego trybuna∏u arbitra˝owego

w ciàgu nast´pnych dwóch miesi´cy. Po wyznaczeniu

przewodniczàcy trybuna∏u arbitra˝owego zwróci si´ do

strony, która jeszcze nie wyznaczy∏a arbitra, aby uczyni∏a to w ciàgu dwóch miesi´cy. JeÊli strona nie uczyni tego, przewodniczàcy po up∏ywie terminu powiadamia Sekretarza Wykonawczego Europejskiej Komisji

Gospodarczej, który wyznaczy arbitra w ciàgu nast´pnych dwóch miesi´cy.

5. Trybuna∏ arbitra˝owy orzeka zgodnie z prawem

mi´dzynarodowym i postanowieniami niniejszej konwencji.

6. Trybuna∏ arbitra˝owy ka˝dorazowo powo∏any

zgodnie z postanowieniami niniejszego za∏àcznika

okreÊli w∏asne zasady post´powania.

7. Decyzje trybuna∏u arbitra˝owego, dotyczàce

kwestii proceduralnych jak i istoty sporu, podejmowane sà wi´kszoÊcià g∏osów jego cz∏onków.

8. Trybuna∏ mo˝e podejmowaç wszelkie w∏aÊciwe

Êrodki w celu ustalenia faktów.

9. Strony sporu u∏atwiajà prac´ trybuna∏u arbitra˝owego, a przede wszystkim wykorzystujàc wszelkie

Êrodki b´dàce do ich dyspozycji

(a) dostarczajà trybuna∏owi wszelkie odpowiednie dokumenty, wyjaÊnienia i informacje,

(b) umo˝liwiajà mu, w razie potrzeby, powo∏ywanie

Êwiadków lub ekspertów oraz wys∏uchanie ich zeznaƒ.

10. Strony sporu i arbitrzy sà zobowiàzani przestrzegaç poufnoÊci ka˝dej informacji, którà otrzymujà

w tym charakterze podczas post´powania przed trybuna∏em arbitra˝owym.

11. Trybuna∏ arbitra˝owy mo˝e, na ˝yczenie jednej

ze stron, zaleciç zastosowanie tymczasowych Êrodków

ochrony.

12. JeÊli jedna ze stron sporu nie stanie przed trybuna∏em arbitra˝owym lub nie podejmie obrony, druga strona mo˝e za˝àdaç od trybuna∏u kontynuowania

post´powania i wydania decyzji koƒcowej. NieobecnoÊç strony lub niepodj´cie obrony nie stanowià przeszkody w kontynuowaniu post´powania.

13. Trybuna∏ arbitra˝owy mo˝e dopuÊciç i rozpatrzyç kontrroszczenia wynikajàce bezpoÊrednio z przedmiotu sporu i orzekaç w ich przedmiocie.

14. JeÊli trybuna∏ arbitra˝owy, kierujàc si´ szczególnymi okolicznoÊciami sprawy, nie postanowi inaczej,

koszty rozprawy i wynagrodzenie jego cz∏onków pokryte b´dà przez strony sporu w równych cz´Êciach.

Trybuna∏ rejestruje swoje wydatki i przedk∏ada stronom rachunek koƒcowy.

15. Ka˝da Strona niniejszej konwencji, majàca interes prawny zwiàzany z przedmiotem sporu i która

mo˝e odczuç skutki decyzji w danej sprawie, ma prawo uczestniczenia w post´powaniu za zgodà trybuna∏u.

16. Trybuna∏ arbitra˝owy wydaje orzeczenie w ciàgu pi´ciu miesi´cy od daty jego powo∏ania, chyba ˝e

uzna za konieczne przed∏u˝enie tego okresu, jednak nie

d∏u˝ej ni˝ na nast´pne pi´ç miesi´cy.

17. Trybuna∏ arbitra˝owy wydaje orzeczenie wraz

z uzasadnieniem. Orzeczenie jest ostateczne i wià˝àce

dla wszystkich stron sporu. Trybuna∏ przekazuje orzeczenie wszystkim stronom sporu i sekretariatowi. Sekretariat przekazuje orzeczenie wszystkim Stronom niniejszej konwencji.

18. Ka˝dy spór, który mo˝e powstaç mi´dzy Stronami, dotyczàcy interpretacji i wykonania orzeczenia,

mo˝e byç przedstawiony przez ka˝dà Stron´ trybuna∏owi arbitra˝owemu, który wyda∏ orzeczenie, lub, jeÊli

jest to niemo˝liwe, innemu trybuna∏owi powo∏anemu

w tym celu, w ten sam sposób jak ten pierwszy.

Po zapoznaniu si´ z powy˝szà konwencjà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 17 lutego 2000 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: J. Buzek

703

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 8 lipca 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Konwencji o ochronie i u˝ytkowaniu cieków transgranicznych i jezior

mi´dzynarodowych, sporzàdzonej w Helsinkach dnia 17 marca 1992 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e zgodnie

z artyku∏em 25 ust´p 1 Konwencji o ochronie i u˝ytkowaniu cieków transgranicznych i jezior mi´dzynarodowych, sporzàdzonej w Helsinkach dnia 17 marca

1992 r., Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikowa∏ dnia 17 lutego 2000 r. wy˝ej wymienionà konwencj´. Dnia 15 marca 2000 r. z∏o˝ono Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych jako depozytariuszowi dokument ratyfikacyjny.

Zgodnie z artyku∏em 26 ust´p 1 konwencja wesz∏a

w ˝ycie dnia 6 paêdziernika 1996 r., a w stosunku do

Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z artyku∏em 26

ust´p 3, dnia 13 czerwca 2000 r.

JednoczeÊnie podaje si´ do wiadomoÊci, co nast´puje

1. Nast´pujàce paƒstwa sta∏y si´ Stronami konwencji w podanych ni˝ej datach

Republika Albanii

5 stycznia 1994 r.

Republika Austrii

25 lipca 1996 r.

Republika Grecka

6 wrzeÊnia 1996 r.

Królestwo Hiszpanii

16 lutego 2000 r.

Republika Kazachstanu

11 stycznia 2001 r.

Ksi´stwo Liechtensteinu

19 listopada 1997 r.

Republika Litewska

28 kwietnia 2000 r.

Wielkie Ksi´stwo Luksemburga

7 czerwca 1994 r.

Republika ¸otewska

10 grudnia 1996 r.

Republika Mo∏dowy

4 stycznia 1994 r.

Republika Federalna Niemiec

30 stycznia 1995 r.

Królestwo Niderlandów2

14 marca 1995 r.

Królestwo Norwegii

1 kwietnia 1993 r.

Republika Portugalska3

9 grudnia 1994 r.

Federacja Rosyjska

2 listopada 1993 r.

Rumunia

Republika S∏owacka

7 lipca 1999 r.

Republika S∏owenii

13 kwietnia 1999 r.

Konfederacja Szwajcarska

Republika Azerbejd˝aƒska

3 sierpnia 2000 r.

Królestwo Szwecji

Królestwo Belgii

8 listopada 2000 r.

Ukraina

Republika Chorwacji

Republika Czeska

Królestwo Danii1

8 lipca 1996 r.

12 czerwca 2000 r.

28 maja 1997 r.

Republika Estoƒska

16 czerwca 1995 r.

Republika Finlandii

21 lutego 1996 r.

Republika Francuska

30 czerwca 1998 r.

———————

1 Z zastrze˝eniem stosowania do Wysp Owczych i Grenlandii

(«With reservation of application to the Faroe Islands and

Greenland»)

31 maja 1995 r.

Republika W´gierska

Republika W∏oska

Wspólnota Europejska

23 maja 1995 r.

5 sierpnia 1993 r.

8 paêdziernika 1999 r.

2 wrzeÊnia 1994 r.

23 maja 1996 r.

14 wrzeÊnia 1995 r.

———————

2 Konwencja ma zastosowanie dla Królestwa w Europie.

(«For the Kingdom in Europe»)

3 28 czerwca 1999 r. Rzàd Portugalii poinformowa∏ Sekreta-

rza Generalnego, ˝e konwencja ma zastosowanie równie˝

do Makau.

(«On 28 June 1999, the Government of Portugal informed

the Secretary-General the Convention would also apply to

Macau.»)