Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. w sprawie przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w zakładach górniczych
Table of Provisions (71)
Statutory Text (71 Articles)
§ 3. Pe∏nomocnik wykonuje zadania przy pomocy
Mi´dzyresortowego Zespo∏u do Spraw Monitorowania Dzia∏aƒ Strony Polskiej w Zakresie Udzia∏u Polskich
Przedsi´biorców i Specjalistów w Powojennej Przebudowie Iraku.
§ 4. Organy administracji rzàdowej sà obowiàzane
do wspó∏dzia∏ania i udzielania pomocy Pe∏nomocnikowi, w szczególnoÊci przez udost´pnianie informacji
niezb´dnych do realizacji jego zadaƒ.
§ 5. 1. Nadzór nad dzia∏alnoÊcià Pe∏nomocnika
sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Poz. 654 i 655
§ 6. Pe∏nomocnik mo˝e powo∏ywaç zespo∏y o charakterze opiniodawczym lub do opracowania okreÊlonych zagadnieƒ oraz zlecaç przeprowadzenie ekspertyz.
§ 7. Obs∏ug´ merytorycznà, organizacyjno-prawnà,
technicznà i kancelaryjno-biurowà w zakresie zadaƒ
Pe∏nomocnika zapewnia Ministerstwo Gospodarki,
Pracy i Polityki Spo∏ecznej.
§ 8. Wydatki zwiàzane z dzia∏alnoÊcià Pe∏nomocnika sà pokrywane z bud˝etu paƒstwa w cz´Êci dotyczàcej Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej.
2. Pe∏nomocnik przedstawia Radzie Ministrów analizy, oceny i wnioski zwiàzane z zakresem jego zadaƒ
oraz coroczne sprawozdania ze swojej dzia∏alnoÊci.
§ 9. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem og∏oszenia.
3. Pe∏nomocnik informuje Prezesa Rady Ministrów
o wszystkich zagro˝eniach realizacji zadaƒ, o których
mowa w § 2.
Prezes Rady Ministrów: L. Miller
655
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY i POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)
z dnia 1 kwietnia 2003 r.
w sprawie przechowywania i u˝ywania Êrodków strza∏owych i sprz´tu strza∏owego w zak∏adach górniczych
Na podstawie art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego
1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27,
poz. 96, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owe zasady
przechowywania i u˝ywania Êrodków strza∏owych oraz
sprz´tu strza∏owego w zak∏adach górniczych.
§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o
1) „przedmiotach wype∏nionych materia∏em wybuchowym” — nale˝y przez to rozumieç Êrodki inicjujàce oraz Êrodki zapalajàce;
———————
1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje
dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu
dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
(Dz. U. Nr 1, poz. 5).
2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.
z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 111,
poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r. Nr 106, poz. 668,
z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r.
Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800 oraz
z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 117, poz. 1007, Nr 153,
poz. 1271, Nr 166, poz. 1360 i Nr 240, poz. 2055.
2) „Êrodkach inicjujàcych” — nale˝y przez to rozumieç
sp∏onki, zapalniki, lonty detonujàce, opóêniacze
detonujàce oraz inne Êrodki s∏u˝àce do zainicjowania materia∏u wybuchowego;
3) „Êrodkach zapalajàcych” — nale˝y przez to rozumieç lonty prochowe, zapalacze lontowe, zapalniki
elektryczne nieostre i inne Êrodki s∏u˝àce poÊrednio do zainicjowania materia∏u wybuchowego;
4) „sprz´cie strza∏owym” — nale˝y przez to rozumieç
przyrzàdy, przybory oraz urzàdzenia s∏u˝àce do
bezpiecznego: przewo˝enia, przenoszenia i przechowywania Êrodków strza∏owych, sporzàdzania,
wprowadzania materia∏ów wybuchowych, wprowadzania ∏adunków materia∏u wybuchowego, konstruowania i sprawdzania obwodów strza∏owych,
a tak˝e urzàdzenia s∏u˝àce do odpalania ∏adunków
materia∏ów wybuchowych;
5) „∏adunku materia∏u wybuchowego” — nale˝y przez
to rozumieç materia∏ wybuchowy uzbrojony Êrodkiem inicjujàcym lub zapalajàcym;
6) „rzeczoznawcy” — nale˝y przez to rozumieç rzeczoznawc´ do spraw ruchu zak∏adu górniczego;
7) „osobie dozoru ruchu górniczego” — nale˝y przez
to rozumieç osob´ dozoru ruchu o specjalnoÊciach
górniczych: techniczna eksploatacja z∏ó˝ lub technika strza∏owa;
8) „ustawie o materia∏ach wybuchowych” — nale˝y
przez to rozumieç ustaw´ z dnia 21 czerwca 2002 r.
o materia∏ach wybuchowych przeznaczonych do
u˝ytku cywilnego (Dz. U. Nr 117, poz. 1007 i Nr 238,
poz. 2019).
§ 3. Przedsi´biorca mo˝e przechowywaç i u˝ywaç
tylko te Êrodki strza∏owe i sprz´t strza∏owy, które zosta∏y dopuszczone do stosowania w zak∏adzie górniczym.
§ 4. 1. W zak∏adzie górniczym znajduje si´ wykaz
u˝ywanych Êrodków strza∏owych i sprz´tu strza∏owego, na u˝ywanie których wyda∏ pozwolenie lub zezwolenie w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.
2. Wykaz zawiera warunki u˝ywania Êrodków
i sprz´tu strza∏owego.
§ 5. 1. CzynnoÊci zwiàzane z odbiorem, przechowywaniem, przewo˝eniem, przenoszeniem i u˝ywaniem
Êrodków strza∏owych w zak∏adzie górniczym wykonujà
i dozorujà osoby upowa˝nione przez kierownika ruchu
zak∏adu górniczego, posiadajàce odpowiednie kwalifikacje okreÊlone w odr´bnych przepisach.
2. Osoba dozoru ruchu górniczego mo˝e wyznaczyç do pomocy przy przenoszeniu materia∏u wybuchowego pracowników przeszkolonych w zakresie post´powania z materia∏ami wybuchowymi.
3. Odbiorca Êrodków strza∏owych, któremu wyznaczono do pomocy przy przenoszeniu materia∏u wybuchowego pracowników, o których mowa w ust. 2, sprawuje nadzór nad tymi pracownikami.
§ 6. W miejscach, w których znajdujà si´ Êrodki
strza∏owe, w ich otoczeniu oraz podczas wykonywania
czynnoÊci zwiàzanych bezpoÊrednio ze Êrodkami strza∏owymi niedozwolone jest u˝ywanie ognia, palenie tytoniu ani stosowanie materia∏ów i urzàdzeƒ mogàcych
byç êród∏em iskrzenia, zdolnego do zainicjowania
Êrodków strza∏owych.
§ 7. Ârodki strza∏owe i zapalarki zabezpiecza si´
w sposób uniemo˝liwiajàcy dost´p do nich osobom
nieupowa˝nionym.
§ 8. Ka˝da osoba zatrudniona w ruchu zak∏adu górniczego powinna byç zapoznana z wyglàdem Êrodków
strza∏owych, a tak˝e poinformowana o
1) niebezpieczeƒstwie, które mo˝e wystàpiç przy niew∏aÊciwym obchodzeniu si´ ze Êrodkami strza∏owymi;
2) sposobach zachowania si´ przy wykonywaniu robót strza∏owych;
3) znaczeniu sygna∏ów i znaków ostrzegawczych stosowanych w zak∏adzie górniczym, w zwiàzku z wykonywaniem robót strza∏owych.
Poz. 655
2) bez zb´dnej zw∏oki informowaç najbli˝szà osob´
dozoru ruchu o ka˝dym stwierdzonym przypadku
braku Êrodków strza∏owych i zapalarek, w szczególnoÊci b´dàcym nast´pstwem kradzie˝y lub zgubienia, o przypadkach znalezienia oraz pozostawienia
bez dozoru Êrodków strza∏owych, a tak˝e o innych
faktach i okolicznoÊciach, które mogà spowodowaç niebezpieczeƒstwo wybuchu Êrodków strza∏owych.
2. Osoba dozoru ruchu, która otrzyma∏a informacj´
o przypadkach okreÊlonych w ust. 1 pkt 2, przekazuje jà
niezw∏ocznie kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego;
kierownik ruchu zak∏adu górniczego o zaistnia∏ych
przypadkach zawiadamia w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego i najbli˝szà jednostk´ Policji.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ w przypadku znalezienia Êrodków strza∏owych w urobku, w ciàgu technologicznym.
§ 10. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, dla ka˝dego miejsca wykonywania robót strza∏owych, ustala
bezpieczny sposób
1) przewo˝enia i przenoszenia Êrodków strza∏owych;
2) przechowywania i zabezpieczania Êrodków strza∏owych w pobli˝u miejsca wykonywania robót strza∏owych;
3) wykonywania prac przygotowawczych, poprzedzajàcych wykonywanie w∏aÊciwych robót strza∏owych;
4) ochrony ludzi i mienia przed skutkami robót strza∏owych;
5) utrzymania ciàg∏oÊci ruchu zak∏adu górniczego
podczas wykonywania robót strza∏owych.
Rozdzia∏ 2
Przechowywanie Êrodków strza∏owych
i sprz´tu strza∏owego
§ 11. 1. Z zastrze˝eniem § 22, Êrodki strza∏owe przechowuje si´ w zak∏adzie górniczym, w przeznaczonych
do tego celu, odpowiednio przystosowanych i zlokalizowanych sk∏adach materia∏ów wybuchowych, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo ludzi i ochron´ mienia przed
skutkami wybuchu Êrodków strza∏owych, a w szczególnoÊci
1) bezpieczeƒstwo pracowników zatrudnionych przy
wszelkich czynnoÊciach wykonywanych w sk∏adach materia∏ów wybuchowych oraz bezpieczeƒstwo ludzi zamieszka∏ych lub przebywajàcych
w pobli˝u sk∏adów materia∏ów wybuchowych;
§ 9. 1. Osoby zatrudnione w ruchu zak∏adu górniczego powinny
2) ochron´ obiektów i urzàdzeƒ zak∏adu górniczego
oraz obiektów i urzàdzeƒ po∏o˝onych w jego sàsiedztwie;
1) zachowaç szczególnà ostro˝noÊç przy wykonywaniu czynnoÊci zwiàzanych z Êrodkami strza∏owymi;
3) zabezpieczenie przed wejÊciem osób nieupowa˝nionych.
2. Przy ocenie bezpieczeƒstwa i ochrony, o których
mowa w ust. 1, uwzgl´dnia si´ mo˝liwe skutki wybuchu w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych.
3. Sprz´t strza∏owy mo˝e byç przechowywany
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, w odr´bnych
wyznaczonych do tego celu pomieszczeniach.
4. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane tak˝e w wojskowych sk∏adach materia∏ów wybuchowych
oraz sk∏adach innych przedsi´biorców. Ârodki te przechowuje si´ na odr´bnych pó∏kach, a ich ewidencj´
prowadzi si´ w odr´bnej ksià˝ce obrotu Êrodkami
strza∏owymi.
§ 12. 1. Sk∏ady materia∏ów wybuchowych dzielà
si´
1) ze wzgl´du na okres u˝ytkowania na
a) sta∏e, których okres u˝ytkowania jest nieograniczony,
b) tymczasowe, których okres u˝ytkowania nie
przekracza 5 lat,
c) podr´czne, s∏u˝àce do przechowywania Êrodków strza∏owych w okresie do 24 godzin i wydawania Êrodków strza∏owych w pobli˝u miejsca
wykonywania robót strza∏owych;
2) ze wzgl´du na lokalizacj´ na
a) ruchome — urzàdzone na pojeêdzie przystosowanym do przewo˝enia, przechowywania i wydawania Êrodków strza∏owych oraz sprz´tu
strza∏owego,
b) podziemne — stanowiàce zespó∏ podziemnych
komór sk∏adowych i innych wyrobisk po∏àczonych z podziemnymi wyrobiskami górniczymi,
oddzielonych od nich drzwiami lub kratami,
c) naziemne — stanowiàce zespó∏ komór sk∏adowych i pomieszczeƒ sk∏adowych usytuowanych na powierzchni w obr´bie ogrodzonego
terenu,
d) wg∏´bne — stanowiàce zespó∏ podziemnych komór sk∏adowych i innych wyrobisk odpowiednio
ogrodzonych, niepo∏àczonych z podziemnymi
wyrobiskami górniczymi.
2. Szczegó∏owe zasady przechowywania Êrodków
strza∏owych i sprz´tu strza∏owego w sk∏adach materia∏ów wybuchowych okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
Poz. 655
1) ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi sk∏adu materia∏ów wybuchowych, która
a) s∏u˝y do prowadzenia ewidencji obrotu Êrodkami strza∏owymi,
b) stanowi ksià˝k´ zapasów, ksià˝k´ wydawczà
i ksià˝k´ zwrotu Êrodków strza∏owych,
c) zawiera kart´ tytu∏owà, karty dostaw Êrodków
strza∏owych, ponumerowane cyframi rzymskimi, oraz karty obrotu tymi Êrodkami, ponumerowane cyframi arabskimi,
d) jest przesznurowana oraz zaopatrzona piecz´cià
i podpisem kierownika ruchu zak∏adu górniczego,
e) jest prowadzona przebitkowo;
2) ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu górniczego, prowadzona
a) w celu i w sposób okreÊlony w pkt 1,
b) w przypadku gdy w zak∏adzie górniczym znajduje si´ kilka sk∏adów materia∏ów wybuchowych
albo zak∏ad górniczy nie posiada sk∏adu materia∏ów wybuchowych;
3) dziennik strza∏owy, który s∏u˝y do
a) zg∏aszania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe
przez upowa˝nionà osob´ dozoru ruchu górniczego,
b) rozliczania si´ z pobranych Êrodków strza∏owych
przez osoby wykonujàce roboty strza∏owe;
4) awizo wysy∏kowe Êrodków strza∏owych, które stanowi dowód przychodu Êrodków strza∏owych
a) z wytwórni lub od dostawcy,
b) ze sk∏adów materia∏ów wybuchowych innego
zak∏adu górniczego,
c) z innych sk∏adów materia∏ów wybuchowych;
5) ksià˝ka zu˝ycia Êrodków strza∏owych wed∏ug
przodka, która
a) s∏u˝y do kontroli zu˝ycia Êrodków strza∏owych
w poszczególnych przodkach podziemnego zak∏adu górniczego,
b) jest prowadzona przez wydawc´ materia∏ów wybuchowych;
6) ewidencja zu˝ycia saletrolu, która okreÊli iloÊç
sk∏adników u˝ytych do jego sporzàdzenia, z podaniem ich producentów i zachowaniem dowodów
ich dostaw.
§ 13. 1. Dostarczone do zak∏adu górniczego oraz zu˝yte w zak∏adzie górniczym Êrodki strza∏owe ewidencjonuje si´ niezw∏ocznie w ewidencji przychodu i rozchodu Êrodków strza∏owych.
3. Dokumenty ewidencji sà dokumentami Êcis∏ego
zarachowania i powinny byç wype∏nione starannie,
dok∏adnie, czytelnie i w sposób trwa∏y.
2. Dokumentami ewidencji przychodu i rozchodu
Êrodków strza∏owych, zwanych dalej „dokumentami
ewidencji”, oprócz ewidencji wymaganej ustawà
o materia∏ach wybuchowych, sà
4. W dokumentach ewidencji niedopuszczalne jest
przerabianie cyfr oraz treÊci; w przypadku koniecznoÊci
dokonania korekty niew∏aÊciwà cyfr´ lub treÊç przekreÊla si´ tak, aby pozosta∏a w dalszym ciàgu czytelna,
a obok lub wy˝ej wpisuje si´ w∏aÊciwe dane; osoba dokonujàca korekty potwierdza fakt jej dokonania w∏asnor´cznym podpisem.
2) kierownik s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pca;
5. Dokumenty ewidencji chroni si´ przed kradzie˝à,
zgubieniem lub zniszczeniem; podczas wykonywania
robót strza∏owych dziennik strza∏owy, o którym mowa
w ust. 2 pkt 3, przechowuje si´ w futerale ochronnym.
4) przedstawiciel Policji;
6. Dokumenty ewidencji, w terminie nie d∏u˝szym
ni˝ 3 miesiàce od dnia ich wype∏nienia i ukoƒczenia,
przekazuje si´ do przechowania w zak∏adzie górniczym, zgodnie z przepisami o przechowywaniu dowodów Êcis∏ego zarachowania.
3) przedstawiciel organów nadzoru górniczego;
5) inne osoby, posiadajàce pisemne upowa˝nienie
kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
2. Osoby wykonujàce roboty strza∏owe i pobierajàce Êrodki strza∏owe na podstawie zapotrzebowania
oraz osoby dozoru ruchu górniczego majà wst´p
1) na ogrodzony teren naziemnego lub wg∏´bnego
sk∏adu materia∏ów wybuchowych oraz do przedsionka komory wydawczej tego sk∏adu;
7. W zak∏adzie górniczym znajdujà si´ aktualne wykazy wszystkich dokumentów ewidencji przekazanych
do przechowania, które powinny okreÊlaç
2) do podr´cznych lub ruchomych sk∏adów materia∏ów wybuchowych;
1) nazw´ i numer dokumentu;
3) do przedsionka komory wydawczej podziemnego
sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
2) dat´ rozpocz´cia i ukoƒczenia wpisów do dokumentu ewidencji;
3) nazwisko i imi´ osoby, na którà dokument zosta∏
wystawiony;
4) dat´ przekazania dokumentu do przechowania
w zak∏adzie górniczym;
5) potwierdzenie odbioru dokumentów do przechowania w zak∏adzie górniczym.
8. Dokumenty ewidencji przechowuje si´ w sk∏adach materia∏ów wybuchowych; w wyjàtkowych przypadkach, uzasadnionych brakiem odpowiedniego pomieszczenia w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, dokumenty ewidencji mogà byç przechowywane poza
sk∏adem materia∏ów wybuchowych na zasadach ustalonych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
9. Dziennik strza∏owy, o którym mowa w ust. 2
pkt 3, mo˝e otrzymaç tylko osoba upowa˝niona do
wykonywania robót strza∏owych; osoba ta powinna
posiadaç przy sobie dziennik strza∏owy od momentu
pobrania Êrodków strza∏owych ze sk∏adu materia∏ów
wybuchowych do momentu zwrotu dziennika strza∏owego do sk∏adu materia∏ów wybuchowych po zakoƒczonych robotach strza∏owych; dziennik strza∏owy pozostaje w dyspozycji tej osoby, na nazwisko i imi´ której zosta∏ wystawiony, i nie mo˝e byç przekazywany innym osobom.
10. Wzory dokumentów, na podstawie których ewidencjonowane sà Êrodki strza∏owe, sposób wype∏niania tych dokumentów oraz wskazanie osoby uprawnionej do ich wype∏niania okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
§ 14. 1. Wst´p do sk∏adu materia∏ów wybuchowych
mo˝e mieç tylko wydawca materia∏ów wybuchowych
oraz, w uzasadnionych przypadkach, w jego obecnoÊci
1) kierownik ruchu zak∏adu górniczego i jego zast´pca;
§ 15. 1. Ârodki strza∏owe ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych mogà byç wydawane tylko osobom upowa˝nionym do wykonywania robót strza∏owych lub
osobom upowa˝nionym do odbioru tych Êrodków.
2. Wydawca materia∏ów wybuchowych, przed wydaniem Êrodków strza∏owych, sprawdza to˝samoÊç
odbiorcy.
§ 16. Osoba upowa˝niona do odbioru Êrodków
strza∏owych ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
przed pisemnym potwierdzeniem ich odbioru, powinna w obecnoÊci wydawcy materia∏ów wybuchowych
sprawdziç zgodnoÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych z zapotrzebowaniem na te Êrodki, które otrzyma∏
od osoby dozoru ruchu górniczego.
§ 17. 1. Osoba upowa˝niona do odbioru Êrodków
strza∏owych nie powinna samowolnie przekazywaç lub
wypo˝yczaç Êrodków strza∏owych innym osobom, nawet upowa˝nionym do wykonywania robót strza∏owych.
2. W przypadkach uzasadnionych potrzebami ruchu zak∏adu górniczego, osoba dozoru ruchu górniczego mo˝e zezwoliç na przekazanie Êrodków strza∏owych
innej osobie wykonujàcej roboty strza∏owe w tym samym zak∏adzie górniczym; osoba dozoru ruchu górniczego odnotowuje przekazanie Êrodków strza∏owych
w dziennikach strza∏owych przekazujàcego i przyjmujàcego.
§ 18. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych znajdujà si´
1) wykaz osób upowa˝nionych do wykonywania robót strza∏owych;
2) wykaz osób dozoru ruchu górniczego upowa˝nionych przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego
do wystawiania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe oraz wzory podpisów tych osób;
3) ksià˝ka kontroli sk∏adu materia∏ów wybuchowych;
4) ksià˝ka ewidencji niewypa∏ów i znalezionych Êrodków strza∏owych.
§ 19. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych jest
niedopuszczalne
1) rozcinanie lontów, uzbrajanie i rozbrajanie Êrodków
zapalajàcych, przygotowywanie naboi udarowych,
dokonywanie pomiarów opornoÊci zapalników
elektrycznych oraz wykonywanie wszelkich innych
czynnoÊci zwiàzanych ze Êrodkami strza∏owymi,
które gro˝à wybuchem;
2) u˝ywanie wyrobów, w tym odzie˝y, bielizny i obuwia, gromadzàcych ∏adunki elektrycznoÊci statycznej, zdolnych do zainicjowania Êrodków strza∏owych.
§ 20. 1. Przechowywanie Êrodków strza∏owych
w pobli˝u miejsca wykonywania robót strza∏owych jest
dozwolone tylko w zamkni´tych przodkowych skrzyniach strza∏owych lub w podr´cznych, lub ruchomych
sk∏adach materia∏ów wybuchowych, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w § 22.
2. Osoby upowa˝nione do wykonywania robót
strza∏owych powinny stale posiadaç przy sobie klucze
do pomieszczeƒ, w których znajdujà si´ Êrodki strza∏owe.
§ 21. 1. Przodkowe skrzynie strza∏owe ustawia si´
w miejscach suchych, w sposób zabezpieczajàcy je
przed uszkodzeniem.
2. Miejsca ustawienia i sposób zabezpieczenia
przodkowych skrzyƒ strza∏owych ustalajà osoby dozoru ruchu górniczego.
§ 22. 1. W odkrywkowym zak∏adzie górniczym Êrodki strza∏owe potrzebne do jednorazowego odstrza∏u
mogà byç przechowywane w innym odpowiednim
miejscu, poza sk∏adem materia∏ów wybuchowych,
przez okres nieprzekraczajàcy 24 godzin.
2. Miejsce przechowywania, o którym mowa
w ust. 1, powinno byç
1) ogrodzone, w odleg∏oÊci co najmniej 10 m od z∏o˝onych Êrodków strza∏owych;
2) chronione posterunkiem;
3) oznaczone tablicami ostrzegawczymi;
4) oÊwietlone w porze nocnej;
5) usytuowane w odleg∏oÊci co najmniej 100 m od
obiektów przemys∏owych i 300 m od obiektów u˝ytecznoÊci publicznej, budynków mieszkalnych
i sk∏adów materia∏ów ∏atwo palnych.
3. Lokalizacja miejsca przechowywania Êrodków
strza∏owych powinna odpowiadaç warunkom, o których mowa w § 11.
4. Za przechowywanie Êrodków strza∏owych poza
sk∏adem materia∏ów wybuchowych w warunkach,
Poz. 655
o których mowa w ust. 1, nie uznaje si´ sk∏adowania
Êrodków strza∏owych obok miejsca odstrza∏u bezpoÊrednio przed za∏adowaniem ich do otworów strza∏owych.
5. Przepisy ust. 1—4 stosuje si´ odpowiednio przy
wykonywaniu robót geologicznych oraz przy wykonywaniu robót w zak∏adach górniczych wydobywajàcych
kopaliny otworami wiertniczymi.
§ 23. Przechowywanie w tym samym pomieszczeniu lub tej samej komorze Êrodków strza∏owych wraz
ze sprz´tem strza∏owym lub innymi przedmiotami i narz´dziami jest niedopuszczalne.
§ 24. Naziemne i wg∏´bne sk∏ady materia∏ów wybuchowych chroni si´ w sposób uzgodniony z w∏aÊciwymi organami Policji na podstawie odr´bnych przepisów.
Rozdzia∏ 3
Przewo˝enie i przenoszenie Êrodków strza∏owych
i sprz´tu strza∏owego
§ 25. W zak∏adzie górniczym Êrodki strza∏owe przewozi si´ i przenosi w oryginalnych opakowaniach fabrycznych lub w przeznaczonych do tego celu i odpowiednio przystosowanych naczyniach, stosujàc Êrodki
transportu gwarantujàce bezpieczeƒstwo ludzi i ochron´ mienia oraz ciàg∏oÊç ruchu zak∏adu górniczego,
a w szczególnoÊci bezpieczeƒstwo osób
1) zatrudnionych bezpoÊrednio podczas przewo˝enia
i przenoszenia Êrodków strza∏owych;
2) przebywajàcych na trasie przewo˝enia lub przenoszenia Êrodków strza∏owych.
§ 26. 1. W zak∏adzie górniczym Êrodki strza∏owe
przewozi si´
1) specjalnymi wozami lub pojazdami kopalnianymi
— szynowymi lub oponowymi, a tak˝e ruchomymi
sk∏adami materia∏ów wybuchowych dopuszczonymi do stosowania w zak∏adach górniczych;
2) pojazdami samochodowymi, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach.
2. Sprz´t strza∏owy mo˝na przewoziç pojazdami,
o których mowa w ust. 1, na warunkach okreÊlonych
w decyzji dopuszczajàcej lub w dokumentacjach technicznych tych pojazdów.
§ 27. Podczas przewo˝enia i przenoszenia Êrodki
strza∏owe zabezpiecza si´ przed zetkni´ciem z otwartym p∏omieniem, iskrami, urzàdzeniami, przewodami
elektrycznymi oraz przed temperaturà przekraczajàcà
50°C, a tak˝e tarciem, uderzeniem, zawilgoceniem oraz
mo˝liwoÊcià przej´cia tych Êrodków przez osoby nieupowa˝nione.
§ 28. 1. Niedozwolone jest przewo˝enie
1) luzem paczek naboi i Êrodków inicjujàcych oraz ∏adunków materia∏ów wybuchowych;
2) materia∏ów wybuchowych razem ze Êrodkami inicjujàcymi.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje si´ do przewo˝enia Êrodków strza∏owych w sk∏adach ruchomych, pojazdach samochodowych, o których mowa w § 26 ust.1
pkt 2, oraz w pojazdach oponowych dopuszczonych do
stosowania w podziemnych zak∏adach górniczych
z przeznaczeniem do przewozu Êrodków strza∏owych.
§ 29. Podczas przewo˝enia Êrodków strza∏owych,
w celu zachowania bezpieczeƒstwa, wstrzymuje si´ inny transport oraz wszelkie roboty na trasie ich przewo˝enia.
§ 30. Wozy kopalniane, którymi przewo˝one sà
Êrodki strza∏owe, zaopatruje si´ w napis „Uwaga —
materia∏y wybuchowe”.
§ 31. 1. Przewóz r´czny Êrodków strza∏owych w wyrobiskach pochy∏ych jest niedozwolony.
2. Podczas r´cznego przewozu Êrodków strza∏owych wozami w wyrobiskach poziomych zachowuje
si´ odst´p mi´dzy wozami wynoszàcy co najmniej
10 m.
3. Odst´p mi´dzy osobami przenoszàcymi Êrodki
strza∏owe powinien wynosiç co najmniej 5 m.
§ 32. Przewo˝enie Êrodków strza∏owych pociàgami
w podziemnych wyrobiskach górniczych odbywa si´
z zachowaniem nast´pujàcych wymagaƒ
1) wozy ze Êrodkami strza∏owymi umieszcza si´ co
najmniej za dwoma pierwszymi pustymi wozami,
liczàc od lokomotywy, przy czym jeden z tych wozów powinien byç wozem osobowym do konwojowania transportu;
Poz. 655
8) osoby przenoszàce Êrodki strza∏owe korzystajàce
z pociàgu powinny wsiadaç do wyznaczonych dla
nich wozów na koƒcu pociàgu; wozy te oddziela si´
od reszty pociàgu co najmniej dwoma pustymi wozami;
9) w pociàgu przewo˝àcym wy∏àcznie górników strza∏owych ze Êrodkami strza∏owymi, ∏adownice z zapalnikami elektrycznymi umieszcza si´ w osobnym
wozie, oddzielonym od lokomotywy co najmniej
dwoma pustymi wozami, a materia∏ wybuchowy
w opakowaniach fabrycznych umieszcza si´ w wozach przeznaczonych do transportu materia∏ów
wybuchowych znajdujàcych si´ na koƒcu pociàgu.
§ 33. Osoby przenoszàce Êrodki strza∏owe nie mogà zje˝d˝aç i wyje˝d˝aç szybami, szybikami i wyrobiskami pochy∏ymi w tej samej klatce lub wozie, w którym znajdujà si´ inne osoby ni˝ osoby dozoru ruchu
górniczego.
§ 34. 1. Przewóz Êrodków strza∏owych klatkami wyciàgu szybowego
1) odbywa si´ wy∏àcznie w wozach specjalnie do tego
celu przystosowanych;
2) nie mo˝e odbywaç si´ w czasie przeznaczonym na
jazd´ ludzi;
3) nie mo˝e przekraczaç pr´dkoÊci przewidzianej dla
jazdy ludzi.
2. Podczas przewozu, o którym mowa w ust. 1, u˝ycie drugiej klatki tego samego wyciàgu szybowego lub
innego pi´tra tej samej klatki do innych celów jest niedopuszczalne.
2) poza wozami, o których mowa w pkt 1, w sk∏ad pociàgu nie mogà wchodziç inne wozy;
3. Jazda wydawcy materia∏ów wybuchowych oraz
jazda osoby nadzorujàcej przewóz Êrodków strza∏owych klatkà wyciàgu szybowego, którà przewozi si´
Êrodki strza∏owe, odbywa si´ tylko na innym, pustym
pi´trze tej klatki.
3) wozy ze Êrodkami strza∏owymi umieszcza si´ w taki sposób, aby nie mog∏y na nie spadaç iskry ze
zbieraka pràdu lokomotywy przewodowej;
4. Jazda innych osób ni˝ osoby, o których mowa
w ust. 3, w klatce wyciàgu szybowego, którà przewozi
si´ Êrodki strza∏owe, jest niedozwolona.
4) materia∏ów wybuchowych i Êrodków inicjujàcych
nie przewozi si´ w tym samym pociàgu, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w pkt 7—9;
5. Osoby, o których mowa w ust. 3, powinny zawiadomiç ka˝dorazowo maszynist´ maszyny wyciàgowej
oraz sygnalistów na nadszybiu i podszybiach o rozpocz´ciu i zakoƒczeniu przewozu Êrodków strza∏owych.
5) pr´dkoÊç jazdy pociàgu nie mo˝e przekraczaç pr´dkoÊci ustalonej dla jazdy ludzi;
6) w pociàgu mogà znajdowaç si´ tylko maszynista,
konwojent pociàgu, wydawca materia∏ów wybuchowych lub osoba nadzorujàca transport;
7) puszki strza∏owe z materia∏ami wybuchowymi oraz
∏adownice z zapalnikami elektrycznymi mogà byç
przewo˝one w pociàgu przewo˝àcym za∏og´ tylko
wtedy, je˝eli wóz, w którym znajdujà si´ Êrodki
strza∏owe, jest konwojowany i oddzielony od wozów zaj´tych przez za∏og´ co najmniej dwoma pustymi wozami;
§ 35. 1. Przewóz Êrodków strza∏owych szybowym
wyciàgiem kub∏owym odbywa si´ z pr´dkoÊcià przewidzianà dla jazdy ludzi i poza czasem przeznaczonym na
t´ jazd´.
2. Ârodki strza∏owe przewozi si´ wyciàgiem kub∏owym bezpoÊrednio przed przystàpieniem do ∏adowania otworów strza∏owych.
3. Podczas przewozu kub∏em: Êrodków inicjujàcych, naboi udarowych oraz materia∏ów wybuchowych w iloÊci powy˝ej 25 kg, w kuble mo˝e przebywaç
tylko osoba wykonujàca roboty strza∏owe.
4. Podczas przewozu kub∏em materia∏ów wybuchowych w iloÊci do 25 kg, w kuble oprócz osoby, o której
mowa w ust. 3, mo˝e przebywaç tylko jedna osoba
uprawniona do wykonywania robót strza∏owych albo
osoba dozoru ruchu górniczego.
2. Przewóz Êrodków strza∏owych kolejkami, o których mowa w ust. 1, odbywa si´ poza jazdà ludzi, wy∏àcznie w obecnoÊci osób zatrudnionych przy tym przewozie oraz pod nadzorem osoby dozoru ruchu górniczego.
5. ¸adowanie Êrodków strza∏owych do kub∏a odbywa si´ wy∏àcznie wtedy, gdy kube∏ spoczywa na zamkni´tych klapach szybowych, a lina wyciàgu jest napi´ta.
§ 39. 1. Podczas przewozu Êrodków strza∏owych
wyciàgami krzese∏kowymi powinny byç spe∏nione nast´pujàce wymagania
6. Wy∏adowanie Êrodków strza∏owych z kub∏a odbywa si´ wy∏àcznie po uprzednim odczepieniu liny wyciàgowej od kub∏a.
7. CzynnoÊci zwiàzane z za∏adowaniem i wy∏adowaniem Êrodków strza∏owych powinny wykonywaç
wy∏àcznie osoby wykonujàce roboty strza∏owe; czynnoÊci te nadzorowane sà przez osoby dozoru ruchu
górniczego.
§ 36. Przewóz Êrodków strza∏owych w wyrobiskach
pochy∏ych
1) jest dozwolony wy∏àcznie urzàdzeniami, które sà
dopuszczone do stosowania w zak∏adach górniczych do jazdy ludzi;
2) powinien odbywaç si´ poza jazdà ludzi, w obecnoÊci osób zatrudnionych podczas przewozu oraz
pod nadzorem osób dozoru ruchu.
§ 37. 1. Przewóz Êrodków strza∏owych przenoÊnikami taÊmowymi jest dozwolony wy∏àcznie przenoÊnikami dopuszczonymi do stosowania w zak∏adach górniczych do jazdy ludzi i pod nadzorem osoby dozoru ruchu górniczego.
1) przewóz odbywa si´ pod nadzorem osoby dozoru
ruchu górniczego i poza jazdà ludzi;
2) naczynia zawierajàce Êrodki strza∏owe powinny
spoczywaç na kolanach jadàcego;
3) odleg∏oÊç mi´dzy osobami przewo˝àcymi Êrodki
strza∏owe powinna byç wi´ksza ni˝ 20 m;
4) wsiadanie i wysiadanie osób przewo˝àcych Êrodki
strza∏owe powinno odbywaç si´ po zatrzymaniu
ruchu wyciàgu.
2. Ci´˝ar jadàcego, wraz z naczyniami zawierajàcym Êrodki strza∏owe, nie mo˝e przekroczyç u˝ytecznego udêwigu krzese∏ka.
3. Przewóz Êrodków strza∏owych wyciàgiem krzese∏kowym mo˝e odbywaç si´ tak˝e z u˝yciem pojemników przystosowanych do kszta∏tu krzese∏ek i do nich
przymocowanych, poza jazdà ludzi.
4. Ci´˝ar pojemnika wraz z Êrodkami strza∏owymi
nie mo˝e przekraczaç u˝ytecznego udêwigu krzese∏ka.
5. Za∏adowanie i wy∏adowanie Êrodków strza∏owych odbywa si´ po zatrzymaniu ruchu wyciàgu.
Rozdzia∏ 4
2. Podczas przewozu Êrodków strza∏owych przenoÊnikami taÊmowymi powinny byç spe∏nione nast´pujàce wymagania
1) przewóz odbywa si´ poza jazdà ludzi;
2) wsiadanie i wysiadanie osób przewo˝àcych Êrodki
strza∏owe powinno odbywaç si´ po zatrzymaniu
ruchu przenoÊnika;
3) w wyrobiskach i na przenoÊniku mogà przebywaç
wy∏àcznie pracownicy zatrudnieni przy przewozie
Êrodków strza∏owych i obs∏udze urzàdzeƒ oraz osoby dozoru ruchu górniczego nadzorujàce przewóz;
U˝ywanie Êrodków strza∏owych
i sprz´tu strza∏owego do robót strza∏owych
§ 40. 1. Dla ka˝dego miejsca wykonywania robót
strza∏owych sporzàdza si´ metryk´ strza∏owà albo dokumentacj´ strza∏owà, w zale˝noÊci od rodzaju robót
strza∏owych, ich z∏o˝onoÊci oraz warunków, w których
roboty te sà wykonywane.
2. Metryka strza∏owa zawiera
1) cz´Êç opisowà, która powinna okreÊlaç
4) osoby jadàce na taÊmie przenoÊnika powinny zabezpieczyç naczynia zawierajàce Êrodki strza∏owe
przed ewentualnym ich stoczeniem;
a) miejsce wykonywania robót strza∏owych, w zale˝noÊci od rodzaju zak∏adu górniczego — nazw´ przodka lub wyrobiska, z uwzgl´dnieniem
w szczególnoÊci pok∏adu, z∏o˝a, poziomu,
5) odst´p mi´dzy jadàcymi nie mo˝e byç mniejszy ni˝
10 m;
b) cel robót strza∏owych lub rodzaj techniki strzelniczej,
6) rozpocz´cie i zakoƒczenie przewozu Êrodków strza∏owych odpowiednio si´ sygnalizuje.
c) stopieƒ albo kategori´ zagro˝eƒ naturalnych,
zgodnie z obowiàzujàcym zaliczeniem miejsca
(pok∏adu, z∏o˝a, poziomu, rejonu) wykonywania
robót strza∏owych,
§ 38. 1. Przewóz Êrodków strza∏owych jest dozwolony wy∏àcznie kolejkami dopuszczonymi do stosowania w zak∏adach górniczych do jazdy ludzi.
d) rodzaje u˝ywanych materia∏ów wybuchowych,
w tym Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych,
e) sposób ∏àczenia zapalników,
f) sposób inicjowania (pobudzania) ∏adunków materia∏ów wybuchowych,
g) maksymalnà liczb´ otworów strza∏owych (∏adunków) jednoczeÊnie odpalanych,
Poz. 655
3. Puste naczynia, którymi transportowano Êrodki
strza∏owe, mogà byç zwracane i przechowywane w innym ni˝ sk∏ad materia∏ów wybuchowych pomieszczeniu, specjalnie wyznaczonym do tego celu przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
h) maksymalny ∏adunek materia∏u wybuchowego
(pojedynczego otworu oraz w ca∏ej serii otworów lub ∏adunków),
4. Po ka˝dej zmianie roboczej sprz´t strza∏owy
zwraca si´ do pomieszczenia wyznaczonego przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
i) rodzaj i sposób wykonywania przybitki, stosowany sprz´t strza∏owy w szczególnoÊci zapalarki,
przewody, urzàdzenia do ∏adowania otworów
oraz omomierze strza∏owe,
§ 42. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe ewidencjonuje pobrane i zu˝yte Êrodki strza∏owe oraz rozlicza si´ z nich.
j) dodatkowe warunki dotyczàce sposobu wykonywania robót strza∏owych oraz zachowania okreÊlonych rygorów zwiàzanych ze zwalczaniem zagro˝eƒ;
2) cz´Êç rysunkowà zawierajàcà szkic rozmieszczenia
otworów strza∏owych — ∏adunków materia∏u wybuchowego, z oznaczeniem kolejnoÊci stopni opóênieƒ zapalników w poszczególnych otworach strza∏owych.
3. Dokumentacja strza∏owa powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone dla sporzàdzania metryk strza∏owych, a w zale˝noÊci od potrzeb uzasadnionych wzgl´dami technicznymi i bezpieczeƒstwa — dodatkowo powinna zawieraç
1) obliczenia parametrów strzelania oraz zasi´gu
szkodliwych drgaƒ sejsmicznych;
2) opis organizacji i sposobu dostawy Êrodków strza∏owych na miejsce strzelania, przygotowania ∏adunków materia∏ów wybuchowych, ∏adowania
i odpalania tych ∏adunków, a tak˝e sposób zabezpieczenia przed skutkami strzelania;
3) szkice ∏adunków materia∏ów wybuchowych (ich
konstrukcje);
4) mapy górnicze z oznaczeniem stref zagro˝eƒ oraz
miejsc zabezpieczeƒ.
4. Dokumentacj´ i metryk´, o których mowa
w ust. 1, sporzàdzajà s∏u˝by strza∏owe zak∏adu górniczego.
5. Dokumentacj´ strza∏owà zatwierdza kierownik
ruchu zak∏adu górniczego, a metryk´ strza∏owà — kierownik dzia∏u robót górniczych zak∏adu górniczego.
6. Osoby wykonujàce i dozorujàce prace zwiàzane
z robotami strza∏owymi powinny przestrzegaç ustaleƒ
zawartych odpowiednio w metryce strza∏owej albo dokumentacji strza∏owej.
§ 41. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe powinna u˝ywaç wy∏àcznie tych Êrodków strza∏owych
i sprz´tu strza∏owego, które zosta∏y jej wydane w zak∏adzie górniczym.
2. Po ka˝dej zmianie roboczej niezu˝yte Êrodki
strza∏owe, dziennik strza∏owy i puste naczynia, którymi
transportowano te Êrodki, zwraca si´ do sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
2. Natychmiast po za∏adowaniu otworów strza∏owych Êrodkami strza∏owymi, przed ich odpaleniem,
osoba wykonujàca roboty strza∏owe wpisuje iloÊç za∏adowanych Êrodków strza∏owych do ewidencji, o której
mowa w ust. 1.
§ 43. W przypadku stwierdzenia nieodpowiedniej
jakoÊci Êrodków strza∏owych oraz w przypadku stwierdzenia braku odpowiedniego lub wadliwego dzia∏ania
sprz´tu strza∏owego wykonywanie robót strza∏owych
jest niedozwolone.
§ 44. 1. Ka˝dorazowo uzbraja si´ i zak∏ada wy∏àcznie tyle naboi i ∏adunków materia∏ów wybuchowych,
ile b´dzie jednorazowo odpalonych.
2. Uzbrojone i za∏o˝one naboje i ∏adunki materia∏ów wybuchowych niezw∏ocznie si´ odpala.
§ 45. 1. Dzielenie, ∏amanie naboi materia∏ów wybuchowych oraz usypywanie z naboi materia∏u wybuchowego jest niedozwolone, o ile decyzja o dopuszczeniu
do stosowania w zak∏adach górniczych nie stanowi
inaczej.
2. Niszczenie Êrodków strza∏owych jest niedozwolone.
§ 46. 1. Tylko w obecnoÊci osoby dozoru ruchu górniczego wykonuje si´ nast´pujàce roboty strza∏owe
1) strzelanie d∏ugimi otworami;
2) odpalanie centralne z powierzchni;
3) odpalanie grupowe;
4) odpalanie zza tamy strza∏owej;
5) roboty torpedujàce, prowadzone w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami
wiertniczymi;
6) przy opróbowaniu otworów wiertniczych;
7) przy pracach sejsmicznych;
8) w szybach, szybikach i nadsi´w∏omach;
9) w podziemnych zak∏adach górniczych w warunkach szczególnego zagro˝enia, na zasadach okreÊlonych w odr´bnych przepisach.
2. Dla robót strza∏owych, o których mowa w ust. 1,
sporzàdza si´ dokumentacj´ strza∏owà.
3. Dla robót strza∏owych wykonywanych w zak∏adach górniczych wydobywajàcych rudy miedzi oraz
cynku i o∏owiu, o których mowa w ust. 1 pkt 3, nie wymaga si´ sporzàdzenia dokumentacji strza∏owej.
§ 47. 1. Przed przystàpieniem do ∏adowania Êrodków strza∏owych
1) usuwa si´ z przodka lub odpowiednio zabezpiecza
przed uszkodzeniem narz´dzia, kable, przyrzàdy,
urzàdzenia mechaniczne i sprz´t strza∏owy;
2) osoby niezatrudnione przy pracach zwiàzanych z ∏adowaniem Êrodków strza∏owych wycofuje si´ do
miejsc bezpiecznych, z wyjàtkiem osób upowa˝nionych do kontrolowania robót strza∏owych;
3) dojÊcia do miejsca ∏adowania Êrodków strza∏owych
do otworów strza∏owych zabezpiecza si´ przed dost´pem osób nieupowa˝nionych.
2. W podziemnych zak∏adach górniczych wydobywajàcych w´giel kamienny osoba dozoru ruchu górniczego udziela pisemnie zezwolenia na ∏adowanie i odpalanie Êrodków strza∏owych.
§ 48. 1. Przed przystàpieniem do wykonywania
czynnoÊci zwiàzanych z odpalaniem ∏adunków materia∏ów wybuchowych
1) wycofuje si´ ludzi do miejsc bezpiecznych, wyznaczonych pisemnie przez osob´ dozoru ruchu górniczego;
2) zabezpiecza si´ dojÊcia do strefy zagro˝enia przez
ustawienie posterunków obsadzonych pracownikami szczególnie sumiennymi i zdyscyplinowanymi, a w razie braku potrzebnej liczby pracowników
— przez za∏o˝enie zagród ze znakami ostrzegawczymi, w szczególnoÊci tablicami, lampami, czerwonym Êwiat∏em lub czerwonymi choràgiewkami.
2. W podziemnych zak∏adach górniczych osoba wykonujàca roboty strza∏owe osobiÊcie wyznacza i odprowadza pracowników zabezpieczajàcych dojÊcia do
miejsca wykonywania robót strza∏owych oraz odwo∏uje tych pracowników po wykonaniu robót strza∏owych.
Kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e ustaliç inny
sposób zabezpieczenia dojÊç do miejsca wykonywania
robót strza∏owych.
3. BezpoÊrednio przed odpaleniem ∏adunków materia∏ów wybuchowych, osoba wykonujàca roboty
strza∏owe powinna poprzedziç czynnoÊç odpalania
okrzykiem „Odpala si´!”.
§ 49. 1. W przypadku gdy nie odpali∏y wszystkie ∏adunki materia∏ów wybuchowych lub istnieje co do tego wàtpliwoÊç, osoba wykonujàca roboty strza∏owe
mo˝e wejÊç do miejsca za∏adowania materia∏ami wybuchowymi dopiero po up∏ywie 15 minut od chwili odpalenia.
Poz. 655
2. W przypadku gdy po w∏àczeniu zapalarki nie nastàpi∏o odpalenie ∏adunków materia∏ów wybuchowych, osoba wykonujàca roboty strza∏owe powinna
zbadaç i usunàç przyczyn´ nieodpalenia oraz powtórzyç odpalenie.
§ 50. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe przeprowadza kontrol´ miejsca wykonywania tych robót
w celu wykrycia ewentualnych niewypa∏ów.
2. Kontrol´ miejsca wykonywania robót strza∏owych przeprowadza si´
1) przed rozpocz´ciem pracy;
2) przed przystàpieniem do wiercenia otworów strza∏owych;
3) po odpaleniu ∏adunków materia∏ów wybuchowych, je˝eli ustalona organizacja robót strza∏owych na to pozwala.
3. Kontrol´, o której mowa w ust. 1, mo˝e przeprowadzaç inna osoba ni˝ wykonujàca roboty strza∏owe,
je˝eli posiada uprawnienia do wykonywania tych robót; w takich przypadkach zakres i sposób przeprowadzania kontroli ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
4. Ka˝dy stwierdzony niewypa∏ zg∏asza si´ osobie
dozoru ruchu górniczego.
5. Niewypa∏ powinien byç likwidowany w obecnoÊci osoby dozoru ruchu górniczego.
6. Likwidowanie niewypa∏u odbywa si´ w sposób
uniemo˝liwiajàcy jego przypadkowy wybuch.
7. W zasi´gu zagro˝enia ewentualnym wybuchem
niewypa∏u mogà byç wykonywane wy∏àcznie prace
zwiàzane z jego likwidowaniem.
8. W przypadku niemo˝noÊci likwidowania niewypa∏u na zmianie roboczej, podczas której zosta∏ on
stwierdzony, osoba wykonujàca roboty strza∏owe pozostaje w pobli˝u miejsca niewypa∏u do czasu przybycia osoby wykonujàcej roboty strza∏owe na nast´pnej
zmianie lub osoby dozoru ruchu górniczego albo miejsce to zabezpiecza przed dost´pem osób nieupowa˝nionych i zawiadamia o tym niezw∏ocznie osob´ dozoru ruchu górniczego dozorujàcà roboty strza∏owe.
9. Szczegó∏owe sposoby likwidowania niewypa∏ów
okreÊlajà przepisy dotyczàce bezpieczeƒstwa i higieny
pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpo˝arowego w zak∏adach górniczych.
§ 51. 1. Osoba wykonujàca roboty strza∏owe osobiÊcie przygotowuje, za∏adowuje i przy∏àcza do sieci
strza∏owej oraz odpala ∏adunki materia∏ów wybuchowych.
2. W odkrywkowych zak∏adach górniczych oraz zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, odstàpienie od wymagaƒ, o których
mowa w ust. 1, ustala si´ w organizacji robót strza∏owych.
3. Wszystkie z∏àcza linii strza∏owej wykonuje si´
starannie i izoluje.
3. W podziemnych zak∏adach górniczych kierownik
ruchu zak∏adu górniczego, ustalajàc rodzaj, miejsce,
a tak˝e warunki bezpiecznego wykonywania robót
strza∏owych, mo˝e zezwoliç na odstàpienie od wymagaƒ, o których mowa w ust. 1.
4. Przy∏àczenie przewodów linii strza∏owej do zapalarki elektrycznej na stanowisku odpalania jest dopuszczalne po uprzednim skontrolowaniu opornoÊci obwodu strza∏owego — omomierzem strza∏owym. Je˝eli sà
stosowane zapalarki z blokadà opornoÊci, za zgodà kierownika s∏u˝by strza∏owej, pomiaru takiego mo˝na nie
przeprowadzaç.
4. W przypadku niemo˝noÊci odpalenia ∏adunków
materia∏ów wybuchowych, osoba wykonujàca roboty
strza∏owe niezw∏ocznie zabezpiecza ∏adunki przed
przypadkowym wybuchem i przed dost´pem do nich
osób nieupowa˝nionych oraz zawiadamia osob´ dozoru ruchu górniczego dozorujàcà roboty strza∏owe.
§ 52. 1. Osoby zatrudnione podczas wykonywania
czynnoÊci zwiàzanych z zapalnikami elektrycznymi nie
mogà u˝ywaç wyrobów, w tym odzie˝y, bielizny i obuwia, gromadzàcych ∏adunki elektrycznoÊci statycznej,
zdolnych do zainicjowania Êrodków strza∏owych.
2. Zapalniki elektryczne powinny byç chronione
przed bezpoÊrednim zetkni´ciem si´ z jakimkolwiek
êród∏em lub przewodnikiem pràdu elektrycznego.
§ 53. Uzbrajanie i przygotowanie naboi udarowych
odbywa si´ w miejscu wykonywania robót strza∏owych, bezpoÊrednio przed ich u˝yciem. W wyjàtkowych przypadkach, uzasadnionych wzgl´dami bezpieczeƒstwa, czynnoÊci te mogà byç wykonywane w innym bezpiecznym miejscu, wyznaczonym przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
§ 54. 1. Koƒcówki przewodów zapalnika elektrycznego powinny byç zwarte i izolowane do chwili rozpocz´cia wykonywania po∏àczeƒ obwodu strza∏owego.
2. Zapalniki elektryczne ∏àczy si´ ze sobà w obwód
zapalnikowy w przodku
1) za pomocà szybkoz∏àczy — dla ich po∏àczenia szeregowego;
5. Izolacj´ linii strza∏owych elektrycznych sprawdza
si´ przy pomocy miernika opornoÊci izolacji co najmniej raz w miesiàcu oraz ka˝dorazowo po wystàpieniu niewypa∏ów. WartoÊç opornoÊci izolacji nie mo˝e
byç ni˝sza ni˝ 200 kΩ.
§ 56. Wykonywanie pomiarów opornoÊci lub kontroli ciàg∏oÊci w obwodach strza∏owych poza stanowiskiem odpalania, w tym wyszukiwanie wadliwych zapalników elektrycznych w przodkach, za pomocà przyrzàdów, które nie zosta∏y do tego celu dopuszczone,
jest niedopuszczalne.
§ 57. 1. ¸àczenie w jeden obwód strza∏owy zapalników elektrycznych ró˝nych klas jest niedopuszczalne.
2. ¸àczenie zapalników elektrycznych ró˝nych rodzajów jest dopuszczalne.
§ 58. Do odpalania zapalników elektrycznych w obwodach strza∏owych u˝ywa si´ wy∏àcznie zapalarek
elektrycznych o wydajnoÊci dostosowanej do liczby zapalników odpalanych jednoczeÊnie.
§ 59. 1. Zapalarki, omomierze strza∏owe, przyrzàdy
do pomiarów pràdów b∏àdzàcych i próbniki ciàg∏oÊci
obwodów strza∏owych powinny posiadaç Êwiadectwo
przydatnoÊci wystawione przez producenta. Nowe
Êwiadectwo przydatnoÊci, po przeprowadzonej naprawie sprz´tu, mo˝e wystawiç tak˝e jednostka, która
przeprowadzi∏a jego napraw´.
2) za poÊrednictwem anten z nieizolowanego drutu
miedzianego — dla ich po∏àczenia równoleg∏ego
i trójpierÊcieniowego;
2. Dla sprz´tu, o którym mowa w ust. 1, prowadzi
si´ kart´ ewidencyjnà.
3) przez skr´cenie koƒcówek ze sobà i zaizolowanie —
dla ich po∏àczenia szeregowo-równoleg∏ego skupionego lub równoleg∏o-szeregowego skupionego.
3. Sprz´t, o którym mowa w ust. 1, podlega kontroli
3. Rodzaj po∏àczenia ze sobà zapalników elektrycznych powinien zapewniaç opornoÊç zast´pczà obwodu
zapalnikowego, co najmniej dwukrotnie ni˝szà od
opornoÊci urabianej ska∏y.
1) zewn´trznej — przeprowadzanej przez kierownika
s∏u˝by strza∏owej, co najmniej raz na kwarta∏, a tak˝e ka˝dorazowo w przypadku stwierdzenia jego
uszkodzenia lub wadliwego dzia∏ania;
2) szczegó∏owej — przeprowadzanej przez
a) producenta,
§ 55. 1. Linia strza∏owa elektryczna powinna byç
obustronnie zwarta, a˝ do momentu przystàpienia do
odpalania.
b) zak∏ad naprawczy,
2. ¸àczenie obwodów zapalnikowych z przodkowymi przewodami ochronnymi, a tak˝e z linià strza∏owà
jest dozwolone bezpoÊrednio przed przystàpieniem do
odpalania.
d) w∏aÊciciela sprz´tu lub przedsi´biorc´ uprawnionego do przeprowadzania takiej kontroli, pod
nadzorem i na warunkach okreÊlonych przez rzeczoznawc´.
c) rzeczoznawc´,
4. Kontrol´, o której mowa w ust. 3 pkt 2, przeprowadza si´ co najmniej raz w roku, a w przypadku sprz´tu stosowanego w polach metanowych — co najmniej
raz na 6 miesi´cy.
5. Wyniki przeprowadzonych kontroli odnotowuje
si´ w karcie ewidencyjnej i w Êwiadectwie przydatnoÊci.
§ 60. 1. Klucz lub korbk´ do uruchomienia zapalarki przechowuje osoba uprawniona do odpalania ∏adunków materia∏u wybuchowego lub przechowuje si´ pod
zamkni´ciem.
2. Klucz lub korbk´, o których mowa w ust. 1, u˝ywa si´ dopiero w chwili odpalania.
Poz. 655
§ 63. 1. Wykonywanie robót strza∏owych przy u˝yciu zapalników elektrycznych w pobli˝u czynnych nadajników fal elektromagnetycznych wysokiej cz´stotliwoÊci wymaga zachowania minimalnych odleg∏oÊci
obwodów strza∏owych od urzàdzeƒ nadawczych, wynoszàcych w zale˝noÊci od mocy P nadajników
1) 10 m — dla 0,5 W < P ≤ 2,5 W;
2) 30 m — dla 2,5 W < P ≤ 30 W;
3) 60 m — dla 30 W < P ≤ 100 W;
4) 100 m — dla 100 W < P ≤ 250 W;
5) 200 m — dla 250 W < P ≤ 1 kW;
§ 61. 1. Zapalark´ b´dàcà w u˝yciu na danej zmianie przechowuje si´ w zamkni´tej przodkowej skrzyni
strza∏owej, w podr´cznym albo ruchomym sk∏adzie
materia∏ów wybuchowych lub w innym miejscu wyznaczonym przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
6) 500 m — dla 1 kW < P ≤ 5 kW;
2. Przed zakoƒczeniem zmiany roboczej zapalark´
oddaje si´ na przechowanie do sk∏adu materia∏ów wybuchowych lub innego pomieszczenia posiadajàcego
odpowiednie zamkni´cie. Pomieszczenie to wyznacza
kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
2. W przypadku koniecznoÊci wykonywania robót
strza∏owych w odleg∏oÊciach mniejszych od okreÊlonych w ust. 1, stosuje si´ dodatkowe Êrodki bezpieczeƒstwa, ustalone przez rzeczoznawc´ i zatwierdzone
przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
§ 62. 1. Kierownik s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego zabezpiecza roboty strza∏owe wykonywane
z u˝yciem zapalników elektrycznych przed mo˝liwoÊcià
ich przedwczesnego odpalenia spowodowanego pràdami b∏àdzàcymi.
3. Zapalniki elektryczne w pobli˝u czynnych nadajników wysokiej cz´stotliwoÊci powinny mieç przewody zapalnikowe zwini´te w motki i powinny znajdowaç
si´ wewnàtrz metalowej os∏ony.
2. Przed przystàpieniem po raz pierwszy do wykonania, w danym miejscu, robót strza∏owych oraz
w przypadku stwierdzenia mo˝liwoÊci wystàpienia
pràdów b∏àdzàcych dokonuje si´ pomiarów nat´˝enia
tych pràdów.
3. Niezale˝nie od pomiarów, o których mowa
w ust. 2, w miejscach prowadzenia robót strza∏owych
wykonuje si´ okresowe pomiary nat´˝enia pràdów
b∏àdzàcych.
4. W przypadku wystàpienia pràdów b∏àdzàcych
o nat´˝eniu przekraczajàcym po∏ow´ nat´˝enia pràdu
lub impulsu zap∏onowego, bezpiecznych dla stosowanej klasy zapalników elektrycznych, prowadzenie robót
strza∏owych z u˝yciem takich zapalników jest niedozwolone.
5. W zak∏adzie górniczym znajduje si´ instrukcja,
zatwierdzona przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, okreÊlajàca
1) odpowiedzialnoÊç w∏aÊciwych s∏u˝b za dokonywanie pomiarów pràdów b∏àdzàcych;
2) sposób dokumentowania wyników pomiarów;
3) sposób post´powania w zale˝noÊci od wyników
pomiarów;
4) cz´stotliwoÊç wykonywania pomiarów nat´˝enia
pràdów b∏àdzàcych oraz stosowane do tego celu
przyrzàdy.
7) 1 500 m — dla 5 kW < P ≤ 50 kW;
8) 2 200 m — dla stacji radarowych.
§ 64. 1. Ârodki strza∏owe i sprz´t strza∏owy powinny byç u˝ywane z zachowaniem warunków okreÊlonych w decyzji o ich dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych.
2. Szczegó∏owe zasady u˝ywania Êrodków strza∏owych w zak∏adach górniczych okreÊla za∏àcznik nr 3 do
rozporzàdzenia.
§ 65. 1. Ârodki strza∏owe nienadajàce si´ do u˝ytku
zwraca si´ producentowi lub unieszkodliwia.
2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zarzàdza
unieszkodliwianie Êrodków strza∏owych, przy czym odbywa si´ ono wy∏àcznie pod bezpoÊrednim nadzorem
kierownika s∏u˝by strza∏owej lub jego zast´pcy.
3. Unieszkodliwianie Êrodków strza∏owych przeprowadza si´ w bezpiecznej odleg∏oÊci od miejsc pracy, zabudowaƒ, dróg publicznych oraz obiektów, urzàdzeƒ i innych miejsc powszechnie dost´pnych, w sposób zabezpieczajàcy przed dost´pem osób nieupowa˝nionych.
4. Szczegó∏owe zasady unieszkodliwiania Êrodków
strza∏owych nienadajàcych si´ do u˝ytku okreÊlajà
przepisy dotyczàce post´powania z odpadami.
§ 66. 1. Po ka˝dym unieszkodliwieniu Êrodków
strza∏owych sporzàdza si´ protokó∏, który zawiera
1) oznaczenie miejsca i czasu dokonanej czynnoÊci;
2) nazwiska osób, które dokonywa∏y unieszkodliwienia Êrodków strza∏owych;
nie mo˝e przekraczaç 10 m, a w zak∏adach rud metali
nie˝elaznych — 20 m.
3) wyszczególnienie rodzajów i iloÊci unieszkodliwionych Êrodków strza∏owych;
4. Podczas centralnego lub grupowego odpalania
∏adunków materia∏ów wybuchowych wykonuje si´ sta∏e linie strza∏owe magistralne z przewodów dwu˝y∏owych oraz stosuje si´ zwieracze
4) okreÊlenie przyczyny unieszkodliwienia i sposobu
jego przeprowadzenia.
2. Protokó∏, o którym mowa w ust. 1, podpisujà
osoby, które dokonywa∏y czynnoÊci unieszkodliwienia
Êrodków strza∏owych.
Rozdzia∏ 5
Szczegó∏owe zasady wykonywania robót
strza∏owych w podziemnych zak∏adach górniczych
§ 67. 1. Wykonywanie robót strza∏owych w promieniu mniejszym ni˝ 30 m od komory sk∏adowej sk∏adu
materia∏ów wybuchowych, w której znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, jest niedozwolone.
2. Przebywanie ludzi w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, w którym znajdujà si´ Êrodki strza∏owe, podczas wykonywania robót strza∏owych w promieniu
mniejszym ni˝ 100 m od komory sk∏adowej, jest niedozwolone.
3. ¸àczna wielkoÊç ∏adunków materia∏ów wybuchowych odpalanych jednoczeÊnie podczas wykonywania robót strza∏owych w promieniu mniejszym ni˝
100 m od komory sk∏adowej sk∏adu materia∏ów wybuchowych nie mo˝e przekraczaç 20 kg.
§ 68. 1. Podczas stosowania zapalników elektrycznych, przewody linii strza∏owej w wyrobiskach korytarzowych zelektryfikowanych prowadzi si´ po ociosach,
a w polach niemetanowych mogà byç prowadzone tak˝e pod stropem; przy czym na ociosach lub pod stropem nie mogà znajdowaç si´ przewody elektryczne
pod napi´ciem. Przewody linii strza∏owej nie mogà stykaç si´ z przedmiotami metalowymi i innymi przedmiotami przewodzàcymi pràd.
2. W uzasadnionych przypadkach linia strza∏owa
mo˝e byç prowadzona po ociosie lub pod stropem, na
których znajdujà si´ przewody elektryczne pod napi´ciem, je˝eli
1) jest wykonana z przewodu strza∏owego dwu˝y∏owego ze wspólnà pow∏okà zewn´trznà;
2) znajduje si´ w odleg∏oÊci co najmniej 20 cm od
przewodów elektrycznych;
3) jest wykonana z jednego odcinka lub poszczególne
jej odcinki sà ∏àczone za pomocà dopuszczonych
skrzynek ∏àczeniowych;
4) jest kontrolowana przez strza∏owego przed ka˝dym
strzelaniem.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ do przodkowych
przewodów strza∏owych ochronnych wykonanych
z pojedynczych odcinków; d∏ugoÊç tych przewodów
1) w odleg∏oÊci do 10 m za ka˝dym miejscem rozga∏´zienia przewodów linii strza∏owej magistralnej;
2) na przewodach linii strza∏owej przodka lub grupy
przodków w odleg∏oÊci do 10 m od miejsca przy∏àczenia ich do przewodów linii strza∏owej magistralnej.
5. Dopuszczalne jest stosowanie linii strza∏owych
wykonanych z przewodów oponowych cztero˝y∏owych jako linii dwu˝y∏owych, je˝eli ich ˝y∏y sà po∏àczone równolegle parami.
6. Ka˝dy przodek, w którym wykonywane sà roboty strza∏owe, powinien mieç oddzielnà lini´ strza∏owà,
z wyjàtkiem przypadków stosowania strzelania centralnego lub grupowego.
7. Odleg∏oÊç mi´dzy stanowiskami przy∏àczenia zapalarek powinna wynosiç co najmniej 10 m.
§ 69. 1. Miejsca schronienia pracowników i stanowiska odpalania ∏adunków wyznacza si´ i przystosowuje w taki sposób, aby zapewniona by∏a skuteczna
ochrona przed rozrzutem od∏amków, oberwaniem si´
ska∏ oraz przed gazami postrza∏owymi.
2. W wyrobiskach korytarzowych miejsca i stanowiska, o których mowa w ust. 1, lokalizuje si´ w schronie, we wn´ce lub za za∏amaniem wyrobiska. Miejsca
i stanowiska za za∏amaniem powinny byç usytuowane
co najmniej 10 m od naro˝a za∏amania.
3. Miejsca i stanowiska, o których mowa w ust. 1 i 2,
wyznacza pisemnie osoba dozoru ruchu górniczego
dozorujàca roboty strza∏owe.
4. Schrony i wn´ki zabezpiecza si´ tak˝e przed
od∏amkami odbitymi.
§ 70. Pracownicy nie powinni znajdowaç si´ mi´dzy miejscem odpalania a posterunkami lub zagrodami zabezpieczajàcymi wejÊcie do tego miejsca.
§ 71. Dozwolone jest wykonywanie robót strza∏owych w miejscach zaburzeƒ tektonicznych wy∏àcznie
na podstawie pisemnej zgody kierownika dzia∏u robót
górniczych.
§ 72. W przypadku prowadzenia przodka w kierunku innego wyrobiska, kierownik dzia∏u robót górniczych ustala okres, w którym zabezpiecza si´ dojÊcie do
miejsca spodziewanego przebicia.
§ 73. 1. Otwór strza∏owy za∏adowany Êrodkami
strza∏owymi zamyka si´ przybitkà.
2. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopalin´ niepalnà w polach niemetanowych podczas strzelaƒ urabiajàcych mo˝na, za zgodà kierownika ruchu zak∏adu górniczego, odstàpiç od zamkni´cia przybitkà za∏adowanego Êrodkami strza∏owymi otworu strza∏owego, pod warunkiem ˝e jego d∏ugoÊç nie przekracza 6 m.
Poz. 655
2. W przypadku stosowania zwijanej linii strza∏owej, przewody nie mogà stykaç si´ z przedmiotami metalowymi oraz przewodzàcymi pràd.
3. Rodzaje przybitki otworów strza∏owych oraz sposób ich wykonywania okreÊlajà odr´bne przepisy.
§ 78. 1. Wokó∏ miejsca prowadzenia robót strza∏owych wyznacza si´ stref´ zagro˝enia, w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 4 do rozporzàdzenia, w obr´bie
której powinno byç zapewnione bezpieczeƒstwo ludzi
i ochrona mienia przed skutkami odstrza∏ów.
§ 74. 1. Po wykonaniu wszystkich czynnoÊci przygotowawczych, poprzedzajàcych odpalenie, osoba wykonujàca roboty strza∏owe powinna opuÊciç miejsce za∏adowania materia∏ów wybuchowych jako ostatnia,
zaÊ po odpaleniu ∏adunków wchodziç do tego miejsca
jako pierwsza.
2. Wewnàtrz strefy zagro˝enia urzàdza si´ odr´bne
schrony o odpowiedniej wielkoÊci i wytrzyma∏oÊci na
uderzenia od∏amków, przeznaczone do ochrony znajdujàcych si´ w strefie zagro˝enia osób wykonujàcych
i nadzorujàcych roboty strza∏owe oraz pozosta∏ej
za∏ogi.
2. Przepis ust. 1, w zakresie wchodzenia do miejsca
odpalania ∏adunków, nie dotyczy robót strza∏owych
wykonywanych w wyrobiskach zagro˝onych tàpaniami oraz strzelania centralnego i grupowego.
§ 79. 1. Odpalanie ∏adunków materia∏ów wybuchowych odbywa si´ w porze najmniejszego nasilenia pracy i ruchu w pobli˝u strefy zagro˝enia.
3. Inne osoby ni˝ wymieniona w ust. 1 mogà wejÊç
do przodka po odpaleniu ∏adunków materia∏ów wybuchowych tylko za zgodà osoby wykonujàcej roboty
strza∏owe.
4. WejÊcie, o którym mowa w ust. 1—3, jest dozwolone dopiero po rozrzedzeniu gazów postrza∏owych,
jednak nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 5 minut.
§ 75. Podczas wykonywania robót strza∏owych na
powierzchni podziemnych zak∏adów górniczych stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce wykonywania
robót strza∏owych w odkrywkowych zak∏adach górniczych.
Rozdzia∏ 6
Szczegó∏owe zasady wykonywania robót strza∏owych
w odkrywkowych zak∏adach górniczych, w zak∏adach
górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi oraz przy wykonywaniu robót geologicznych
§ 76. 1. Otwór strza∏owy za∏adowany Êrodkami
strza∏owymi zamyka si´ przybitkà, z wyjàtkiem tych
metod strzelania, które nie wymagajà stosowania przybitki.
2. Do wykonywania przybitki stosuje si´ materia∏y
niepalne, które umo˝liwià ca∏kowite wype∏nienie
otworu strza∏owego od za∏adowanych Êrodków strza∏owych do wylotu tego otworu.
2. Czas odpalania ∏adunku materia∏u wybuchowego oraz objaÊnienie sygna∏ów ostrzegawczych podaje
si´ do wiadomoÊci pracownikom i osobom postronnym przez og∏oszenie na tablicach ostrzegawczych,
umieszczonych na terenie zak∏adu górniczego oraz
przy drogach i innych dojÊciach do strefy zagro˝enia.
Obowiàzek ten spoczywa na przedsi´biorcy.
3. Przedsi´biorca zawiadamia w∏aÊciwy miejscowo
organ samorzàdu terytorialnego o miejscu, terminie
i czasie wyznaczonym do odpalania ∏adunków materia∏u wybuchowego.
§ 80. 1. W zwiàzku z odpalaniem ∏adunku materia∏u wybuchowego, osoba wykonujàca roboty strza∏owe
powinna nadaç nast´pujàce ostrzegawcze sygna∏y
dêwi´kowe s∏yszalne w ca∏ej strefie zagro˝enia
1) sygna∏ pierwszy — jeden ciàg∏y ton, oznaczajàcy
„uprzedzenie”, nadawany po ukoƒczeniu ∏adowania materia∏ów wybuchowych, lecz przed wykonaniem obwodu strza∏owego; na sygna∏ ten wszystkie osoby niezatrudnione do wykonywania czynnoÊci odpalania powinny udaç si´ do schronów lub
poza stref´ rozrzutu od∏amków, a posterunki zabezpieczajàce zajàç wyznaczone stanowiska;
2) sygna∏ drugi — dwa ciàg∏e, bezpoÊrednio po sobie
nast´pujàce tony, oznaczajàcy „przygotowanie do
odpalania”, nadawany po stwierdzeniu wycofania
ludzi do schronów; na sygna∏ ten osoba wykonujàca roboty strza∏owe przygotowuje si´ do zapalania
lontów lub bada opór obwodu strza∏owego, a nast´pnie przy∏àcza zapalark´ do linii strza∏owej;
3. Rodzaj i sposób wype∏nienia przybitkà otworu
strza∏owego okreÊla metryka strza∏owa albo dokumentacja strza∏owa.
3) sygna∏ trzeci — jeden krótki ton, oznaczajàcy „odpalanie”, nadawany tu˝ przed zapaleniem lontów
lub uruchomieniem zapalarki;
4. W d∏ugich otworach strza∏owych minimalna d∏ugoÊç przybitki wynosi co najmniej 0,75 zabioru obliczeniowego.
4) sygna∏ czwarty — trzy ciàg∏e, bezpoÊrednio po sobie nast´pujàce tony, oznaczajàcy „odwo∏anie”,
nadawany po upewnieniu si´, ˝e wszystkie ∏adunki materia∏u wybuchowego odpali∏y, jednak nie
wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 5 minut od momentu
odpalenia; na sygna∏ ten posterunki zabezpieczajà-
§ 77. 1. Sta∏e linie przewodów strza∏owych prowadzi si´ na izolatorach.
ce oraz pozostali pracownicy mogà opuÊciç schrony.
2) 200 m — w przypadku zapalników elektrycznych
klasy 0,45 A,
2. Od chwili nadania pierwszego sygna∏u do chwili
nadania czwartego sygna∏u, o których mowa w ust. 1,
ruch w strefie zagro˝enia wstrzymuje si´, a dojÊcie do
tej strefy obstawia si´ posterunkami zabezpieczajàcymi; drogi o wi´kszym nasileniu ruchu zabezpiecza si´
dodatkowo zaporami.
3) 100 m — w przypadku zapalników elektrycznych
klasy 2 A
§ 81. 1. Wykonywanie robót strza∏owych podczas
mg∏y lub Ênie˝ycy jest niedozwolone.
2. Wykonywanie robót strza∏owych po zapadni´ciu
zmroku mo˝e si´ odbywaç tylko za zgodà kierownika
ruchu zak∏adu górniczego, pod warunkiem zastosowania oÊwietlenia zapewniajàcego widocznoÊç w miejscu
wykonywania robót strza∏owych i w strefie zagro˝enia;
warunki bezpiecznego wykonywania robót strza∏owych po zapadni´ciu zmroku okreÊla kierownik ruchu
zak∏adu górniczego.
3. W przypadku prowadzenia robót strza∏owych po
zapadni´ciu zmroku, oprócz dêwi´kowych sygna∏ów
ostrzegawczych, o których mowa w § 80 ust. 1, stosuje si´ tak˝e sygna∏y Êwietlne o odpowiedniej cz´stotliwoÊci i d∏ugoÊci b∏ysków, widzialne w ca∏ej strefie zagro˝enia.
— od energetycznych linii napowietrznych wysokiego
napi´cia i przewodów trakcyjnych kolei elektrycznej.
2. W przypadku gdy wyst´puje koniecznoÊç wykonywania robót strza∏owych w odleg∏oÊciach mniejszych ni˝ okreÊlone w ust. 1, stosuje si´ dodatkowe
Êrodki bezpieczeƒstwa, ustalone przez rzeczoznawc´
i zatwierdzone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, lub stosuje si´ zapalniki nieelektryczne.
§ 83. Do wykonywania robót strza∏owych w podziemnych wyrobiskach górniczych odkrywkowych zak∏adów górniczych stosuje si´ odpowiednio przepisy
rozdzia∏u 5.
Rozdzia∏ 7
Przepisy koƒcowe
§ 84. Przepis § 3 w odniesieniu do Êrodków strza∏owych stosuje si´ do dnia uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej.
§ 82. 1. Roboty strza∏owe prowadzone z u˝yciem zapalników elektrycznych wykonuje si´, je˝eli odleg∏oÊç
wykonywania tych robót jest wi´ksza ni˝
§ 85. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
1) 300 m — w przypadku zapalników elektrycznych
klasy 0,2 A,
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
J. Hausner
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki
Spo∏ecznej z dnia 1 kwietnia 2003 r. (poz. 655)
Za∏àcznik nr 1
SZCZEGÓ¸OWE ZASADY PRZECHOWYWANIA ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH I SPRZ¢TU STRZA¸OWEGO
W SK¸ADACH MATERIA¸ÓW WYBUCHOWYCH
1. Ârodki strza∏owe przechowuje si´ w sk∏adach
materia∏ów wybuchowych zlokalizowanych w miejscach zabezpieczonych przed wszelkiego rodzaju zagro˝eniami górniczymi i wy∏adowaniami atmosferycznymi; sk∏ady te powinny znajdowaç si´ w takiej odleg∏oÊci od siebie, aby ewentualny wybuch Êrodków
strza∏owych w jednym sk∏adzie nie móg∏ spowodowaç
wybuchu w innym sk∏adzie.
2. Naziemne i wg∏´bne sk∏ady materia∏ów wybuchowych lokalizuje si´ w miejscach
1) suchych i nienara˝onych na zalanie podczas powodzi,
2) dost´pnych dla transportu ko∏owego.
2. 1. Przechowywanie Êrodków strza∏owych i sprz´tu strza∏owego w naziemnych sk∏adach materia∏ów
wybuchowych.
2. 2. Naziemne sk∏ady materia∏ów wybuchowych,
o których mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporzàdzenia, ze wzgl´du na ich budow´ dzieli si´ na
1) sk∏ady materia∏ów wybuchowych — jako budynki
wolno stojàce,
2) sk∏ady materia∏ów wybuchowych — jako szafki
pancerne lub opancerzone.
2. 3. Naziemne sk∏ady materia∏ów wybuchowych,
w zale˝noÊci od maksymalnej pojemnoÊci dzieli si´ na
nast´pujàce klasy
1) I — do 250 kg,
2) II — od 251 kg do 500 kg,
3) III — od 501 kg do 2 000 kg,
4) IV — od 2 001 kg do 5 000 kg,
5) V — od 5 001 kg do 10 000 kg,
d) IV — 400 m,
6) VI — od 10 001 kg do 15 000 kg,
e) V — 500 m,
7) VII — od 15 001 kg do 20 000 kg,
f) VI — 600 m,
8) VIII — od 20 001 kg do 50 000 kg.
g) VII — 750 m,
h) VIII — 1 340 m.
2. 4. Naziemne oraz wg∏´bne sk∏ady materia∏ów
wybuchowych do g∏´bokoÊci 30 m lokalizuje si´ poza
terenami zabudowanymi, przy czym
1) najmniejsza odleg∏oÊç mi´dzy sk∏adami, jak równie˝ najmniejsza ich odleg∏oÊç od magazynów ∏atwo zapalnych materia∏ów o pojemnoÊci powy˝ej
2 000 litrów paliwa, sieci gazowych, stacji radiowych, telewizyjnych i radarowych dla poszczególnych klas sk∏adów powinna wynosiç
a) I — 300 m,
b) II — 500 m,
c) III — 750 m,
d) IV— 1 000 m,
e) V — 1 300 m,
f) VI — 1 600 m,
g) VII — 1 900 m,
h) VIII — 3 700 m,
2) najmniejsza odleg∏oÊç od osiedli, dróg publicznych
i kolejowych, mostów, obiektów zak∏adów (fabryk),
zbiorników i linii wysokiego napi´cia mi´dzy sk∏adami materia∏ów wybuchowych dla poszczególnych klas powinna wynosiç
a) I — 200 m,
b) II — 250 m,
c) III — 500 m,
d) IV — 750 m,
e) V — 900 m,
f) VI — 1 000 m,
g) VII — 1 100 m,
h) VIII — 1 800 m,
3) najmniejsza odleg∏oÊç sk∏adów materia∏ów wybuchowych zaliczanych do danej klasy od budynków
mieszkalnych, dróg o mniejszym ruchu oraz dróg
kolejowych o ruchu wy∏àcznie towarowym, sk∏adów ∏atwo zapalnych materia∏ów o pojemnoÊci powy˝ej 1 000 litrów, urzàdzeƒ specjalnych, odpornych na dzia∏anie fali detonacyjnej (np. ˝elazne
i ˝elbetowe mosty, stalowe i ˝elbetowe wie˝e, elewatory) oraz linii wysokiego napi´cia zasilajàcych
wy∏àcznie obiekty zak∏adu górniczego powinna
wynosiç
a) I — 100 m,
b) II — 150 m,
c) III — 300 m,
2. 5. W stosunku do wszystkich sk∏adów materia∏ów wybuchowych, z wyjàtkiem sk∏adów ruchomych
o pojemnoÊci ró˝niàcej si´ bardziej ni˝ o ± 25% od granicznych wartoÊci ustalonych klas, najmniejsze odleg∏oÊci oblicza si´ wed∏ug wzoru
L = K√Q
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
L — najmniejszà odleg∏oÊç wyra˝onà w metrach,
K — wynosi odpowiednio: 16 — dla pkt 2.4 ppkt 1,
8 — dla pkt 2.4 ppkt 2 i 6 — dla pkt 2.7,
Q — pojemnoÊç sk∏adu materia∏ów wybuchowych
wyra˝onà w kilogramach
— z tym, ˝e przyj´ta odleg∏oÊç nie mo˝e byç mniejsza
od odleg∏oÊci klasy ni˝szej; maksymalna pojemnoÊç
sk∏adu nie mo˝e przekraczaç 50 000 kg materia∏ów wybuchowych.
2. 6. Odleg∏oÊci okreÊlone w pkt 2.4 mogà byç
zmniejszone najwy˝ej o po∏ow´, z wyjàtkiem przypadków okreÊlonych w pkt 2.7, gdy w pobli˝u sk∏adów materia∏ów wybuchowych znajdujà si´ naturalne zapory
(las, wzgórza) bàdê chroniony obiekt znajduje si´ w kotlinie poni˝ej poziomu terenu sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
2. 7. W przypadku gdy poszczególne komory przeznaczone na 2 000—5 000 kg materia∏ów wybuchowych oraz na Êrodki inicjujàce w sk∏adach klas IV—VIII
sà obwa∏owane, mogà byç budowane w odleg∏oÊci nie
mniejszej ni˝ 30 m od siebie (odleg∏oÊç mi´dzy zewn´trznymi Êcianami komór); w takim przypadku obowiàzujà odleg∏oÊci okreÊlone w pkt 2.4 ustalone dla
sk∏adów klasy IV, przy czym zmniejszone odleg∏oÊci
o po∏ow´, o których mowa w pkt 2.6, nie mogà byç stosowane.
2. 8. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych klasy
IV—VIII typu zespo∏owego (komory obok siebie), je˝eli
Êrodki strza∏owe wydaje si´ w puszkach (pojemnikach), nape∏nianie powinno odbywaç si´ w odr´bnej
obwa∏owanej komorze wydawczej sk∏adajàcej si´ z komory i przedsionka, zlokalizowanej na ogrodzonym terenie sk∏adu materia∏ów wybuchowych, w odleg∏oÊci
co najmniej 30 m od pozosta∏ych komór.
2. 9. Sk∏ad materia∏ów wybuchowych, z wyjàtkiem
sk∏adu ruchomego, otacza si´ obwa∏owaniem z ziemi,
gliny lub piasku dla klasy
1) I do III — o wysokoÊci 1,0 m powy˝ej szczytu dachu,
2) IV — o wysokoÊci 1,5 m powy˝ej szczytu dachu,
3) V do VIII — o wysokoÊci 2,0 m powy˝ej szczytu dachu.
2. 10. Obwa∏owanie powinno posiadaç co najmniej
1 m szerokoÊci w koronie dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych klasy I—IV oraz 1,5 m szerokoÊci dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych klasy V—VIII.
2. 17. Prowadzenie jakichkolwiek przewodów,
w szczególnoÊci energetycznych, gazowych i wodnych, ponad oraz pod sk∏adem materia∏ów wybuchowych jest niedopuszczalne.
2. 11. Odleg∏oÊç Êcian sk∏adu od podstawy wa∏u nie
mo˝e byç mniejsza ni˝ 1 m ani wi´ksza ni˝ 3 m.
2. 18. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, jako budynku
wolno stojàcym, je˝eli spe∏nia nast´pujàce wymagania
2. 12. Mi´dzy podstawà wa∏u a sk∏adem powinny
znajdowaç si´ rowy odwadniajàce lub instalacja kanalizacyjna umo˝liwiajàce odprowadzenie wody poza obr´b wa∏u. Przestrzeƒ mi´dzy podstawà wa∏u a sk∏adem
powinna byç utrzymana w nale˝ytej czystoÊci. U˝ywanie tej przestrzeni do sk∏adowania pró˝nego opakowania lub do innych celów jest niedopuszczalne. DojÊcie
przez obwa∏owanie powinno prowadziç po linii ∏amanej lub powinno byç chronione od zewnàtrz odr´bnym
wa∏em (wa∏ czo∏owy), zas∏aniajàcym otwór wejÊciowy.
Wa∏ czo∏owy powinien
1) byç wykonany w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝
1 m i nie wi´kszej ni˝ 3 m, liczàc mi´dzy podstawami wa∏u,
2) posiadaç d∏ugoÊç dwa razy wi´kszà od szerokoÊci
wejÊcia we w∏aÊciwym obwa∏owaniu, mierzonym
na wysokoÊci korony.
2. 13. Sk∏ad materia∏ów wybuchowych wraz z obwa∏owaniem powinien byç ogrodzony. Odleg∏oÊç
ogrodzenia od obwa∏owania powinna wynosiç co najmniej 30 m dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych sta∏ych, co najmniej 20 m dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych tymczasowych oraz co najmniej 10 m dla
sk∏adów podr´cznych. Odleg∏oÊç ogrodzenia od sk∏adów materia∏ów wybuchowych ruchomych powinna
wynosiç co najmniej 30 m. Ogrodzenie powinno posiadaç wysokoÊç nie mniejszà ni˝ 2,5 m przy sk∏adach sta∏ych i tymczasowych oraz 1,8 m przy sk∏adach materia∏ów wybuchowych podr´cznych i ruchomych.
2. 14. W przypadku stosowania ogrodzenia z drutu
kolczastego, druty poziome mi´dzy s∏upami powinny
byç poprowadzone w odleg∏oÊci 0,15 m od siebie i byç
wzmocnione drutem kolczastym prowadzonym na
krzy˝ mi´dzy s∏upami. W ogrodzeniu powinny byç wykonane drzwi wjazdowe i wejÊciowe zamykane na
klucz.
2. 15. Wokó∏ sk∏adu materia∏ów wybuchowych powinna byç ustalona strefa ochronna o szerokoÊci nie
mniejszej ni˝ 10 m od ogrodzenia, oznaczona tablicami
ostrzegawczymi z napisem „Niepowo∏anym wst´p
wzbroniony” lub „Nieupowa˝nionym wst´p wzbroniony”.
Teren ogrodzony oraz strefa ochronna nie mo˝e
byç zadrzewiona i posiadaç ∏atwo zapalne poszycie.
2. 16. Sk∏ad materia∏ów wybuchowych zabezpiecza
si´ przed wy∏adowaniami atmosferycznymi piorunochronem wykonanym zgodnie z Polskimi Normami.
PrzydatnoÊç urzàdzenia sprawdza si´ przynajmniej raz
w roku przed dniem 1 kwietnia oraz po burzy z wy∏adowaniami atmosferycznymi.
1) posiada odpowiednià iloÊç komór,
2) jego zewn´trzne Êciany wykonane sà z materia∏ów
niepalnych (mur, beton albo prefabrykaty) o gruboÊci co najmniej 0,38 m; dach budynku jest lekki
i wykonany z materia∏u niepalnego,
3) Êciany komór wykonane sà z takich materia∏ów jak
zewn´trzne Êciany sk∏adów, z tym ˝e gruboÊç ich
powinna wynosiç co najmniej 0,25 m,
4) wysokoÊç komór powinna wynosiç co najmniej
2,20 m,
5) Êciany sk∏adu sà od wewnàtrz wybielone, a pod∏ogi wykonane z betonu lub z ceg∏y, pokryte zaprawà
cementowà,
6) ka˝da komora powinna posiadaç jedno bezpoÊrednie wejÊcie z przedsionka ∏àczàcego poszczególne
komory (przedsionek komór) przez drzwi otwierajàce si´ na zewnàtrz komory. SzerokoÊç przedsionka komór powinna wynosiç co najmniej 1,5 m;
przedsionek komór powinien posiadaç jedno bezpoÊrednie wejÊcie z przedsionka sk∏adu i drzwi
otwierajàce si´ na zewnàtrz przedsionka komór.
SzerokoÊç i d∏ugoÊç przedsionka sk∏adu powinna
wynosiç co najmniej po 1,5 m,
7) wszystkie drzwi znajdujàce si´ wewnàtrz sk∏adu powinny byç jednoskrzyd∏owe, ˝elazne, pe∏ne, szerokoÊci co najmniej 1 m i wysokoÊci co najmniej 2 m,
otwierane na zewnàtrz; drzwi wejÊciowe do sk∏adu
powinny byç podwójne, wykonane z blachy ˝elaznej o gruboÊci co najmniej 5 mm, na ramie z ˝elaza kàtowego, z poprzecznymi wzmocnieniami,
a blacha powinna byç spawana na wszystkich ∏àczeniach dost´pnych z zewnàtrz,
8) przewietrzniki powinny byç wykonane w sposób
uniemo˝liwiajàcy dost´p do wn´trza sk∏adu
(w kszta∏cie litery „Z”) i zaopatrzone obustronnie
w g´ste siatki; wykonywanie przewietrzników z komór sk∏adowych na zewnàtrz jest niedozwolone.
2. 19. Drzwi w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych
1) osadza si´ na zawiasach niedajàcych si´ z zewnàtrz
uszkodziç,
2) zaopatruje si´ w dwa zamki (umocowane od wewnàtrz), patentowe, dwuobrotowe i co najmniej 8-zapadkowe,
3) osadza w zabetonowanych ˝elaznych ramach.
2. 20. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych z∏o˝onym z sza-
fek pancernych. Liczba szafek powinna zapewniç oddzielne przechowywanie ka˝dego Êrodka strza∏owego.
Êcie do sk∏adu materia∏ów wybuchowych, zabudowuje si´ zapory przeciwwybuchowe py∏owe lub wodne.
2. 21. Szafki pancerne umieszcza si´ na warstwie
betonowej o gruboÊci co najmniej 0,10 m i otacza warstwà betonowà o gruboÊci co najmniej 0,12 m; ponadto od góry, od ty∏u i z boku ka˝dà szafk´ obsypuje si´
warstwà ziemi o gruboÊci co najmniej 0,5 m. Wymagania te nie dotyczà wpuszczonych i utwierdzonych
w skale szafek pancernych. Ka˝da szafka pancerna powinna byç uziemiona.
4. Przechowywanie Êrodków strza∏owych w wg∏´bnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
2. 22. W przypadku gdy szafka pancerna s∏u˝y jako
sk∏ad do przechowywania Êrodków strza∏owych w jednym miejscu przez okres nieprzekraczajàcy 9 miesi´cy,
obetonowanie szafek pancernych nie jest wymagane.
2. 23. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych w postaci szafek
opancerzonych drewnianych obitych blachà, które posiadajà odpowiednià liczb´ szafek przeznaczonych do
oddzielnego przechowywania Êrodków strza∏owych,
przy czym szafki te
4. 1. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sk∏adach materia∏ów wybuchowych wg∏´bnych (wykonanych w stoku górskim, pagórku), które lokalizuje
si´ i buduje zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi
w pkt 3.1 i 3.2; wymagania okreÊlone w pkt 2.2—2.15
oraz w przypadku urzàdzania komór sk∏adowych na
g∏´bokoÊci mniejszej ni˝ 30 m od powierzchni, wymagania okreÊlone w pkt 2.5 i 2.8 stosuje si´ z poni˝szymi
zmianami
1) wymagane jest wykonanie tylko wa∏u czo∏owego
o wysokoÊci co najmniej 1,0 m powy˝ej wejÊcia do
sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
2) odleg∏oÊç ogrodzenia we wszystkich kierunkach liczy si´ od podstawy wa∏u czo∏owego w rzucie poziomym,
1) ustawia si´ na podk∏adach niepalnych i ok∏ada si´
papà z boków i od góry oraz przysypuje ziemià,
3) wylot szybika wentylacyjnego zabezpiecza si´ tak˝e ogrodzeniem w promieniu co najmniej 10 m,
2) obwa∏owuje si´ na wysokoÊç 1 m ponad szczyt
skrzyƒ, zaÊ obwa∏owanie powinno posiadaç co najmniej 1 m szerokoÊci w koronie; szerokoÊç dojÊcia
do szafek powinna wynosiç co najmniej 1,5 m.
4) wejÊcia do sk∏adu oraz wylot szybika wentylacyjnego zabezpiecza si´ przed wy∏adowaniami atmosferycznymi.
2. 24. DojÊcie do szafek przez obwa∏owanie chroni
si´ od zewnàtrz wa∏em (wa∏ czo∏owy) zas∏aniajàcym
otwór wejÊciowy; wa∏ czo∏owy
1) wznosi si´ w odleg∏oÊci nie mniejszej ni˝ 1 m, liczàc
mi´dzy podstawami wa∏u oraz
2) powinien posiadaç dwa razy wi´kszà d∏ugoÊç ni˝
szerokoÊç wejÊcia we w∏aÊciwym obwa∏owaniu
mierzonym na wysokoÊci korony.
2. 25. W przejÊciu obok szafek powinna znajdowaç
si´ kanalizacja umo˝liwiajàca odprowadzenie wód poza obr´b wa∏u albo zastosowane powinny byç inne
sposoby zabezpieczajàce skrzynie przed zalaniem wodà; wejÊcie do wykopu, w którym znajdujà si´ szafki,
powinno posiadaç schody.
3. Przechowywanie Êrodków strza∏owych w podziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
3. 1. Ârodki strza∏owe mogà byç przechowywane
w sta∏ych podziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych, które sà zaprojektowane i wykonane zgodnie
z wymaganiami okreÊlonymi w Polskiej Normie dotyczàcymi projektowania i wykonania podziemnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych.
3. 2. Przepis pkt 3.1 stosuje si´ odpowiednio do
podziemnych tymczasowych i podr´cznych sk∏adów
materia∏ów wybuchowych.
3. 3. W wyrobiskach zaliczonych do klasy B zagro˝enia wybuchem py∏u w´glowego, stanowiàcych doj-
5. Instalacje oÊwietlenia elektrycznego oraz instalacja grzewcza sk∏adów materia∏ów wybuchowych.
5. 1. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych wyposa˝onych w sta∏e oÊwietlenie elektryczne, w których
przechowywane sà Êrodki strza∏owe, powinno znajdowaç si´ oÊwietlenie zast´pcze w postaci zamkni´tych
lamp r´cznych akumulatorowych.
5. 2. Instalacj´ oÊwietleniowà wykonuje si´ z zastosowaniem osprz´tu i lamp budowy zamkni´tej i opraw
oÊwietleniowych ze szklanym kloszem i metalowym
koszem ochronnym.
W podziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych instalacj´ oÊwietleniowà wykonuje si´ z zastosowaniem osprz´tu i lamp dopuszczonych do stosowania w zak∏adach górniczych na zasadach okreÊlonych
w odr´bnych przepisach.
5. 3. W komorach sk∏adowych i komorze wydawczej oprawy oÊwietleniowe umieszcza si´ we wn´kach
przedniej lub tylnej Êciany komory, wykonanych na
wysokoÊci powy˝ej poziomu sk∏adowania opakowaƒ
z Êrodkami strza∏owymi. Od strony chodnika sk∏adowego (przedsionka komór) wn´k´ zabezpiecza si´
przed mo˝liwoÊcià dost´pu do komory. W komorze
wydawczej dodatkowo montuje si´ opraw´ oÊwietleniowà we wn´ce nad sto∏em wydawczym.
5. 4. W chodnikach sk∏adowych podziemnych
i wg∏´bnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych oraz
w przedsionkach komór naziemnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych oprawy oÊwietleniowe montuje si´
pod stropem.
5. 5. Instalacj´ elektrycznà wykonuje si´ w sposób
zabezpieczajàcy jà przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz w sposób wykluczajàcy mo˝liwoÊç powstania
po˝aru.
5. 6. Jako Êrodek ochronny przed ra˝eniem pràdem
elektrycznym stosuje si´ system uziemiajàcych przewodów ochronnych.
5. 7. Instalacj´ elektrycznà prowadzi si´ bezpoÊrednio pod stropem, z zastosowaniem kabli z ˝y∏ami miedzianymi.
5. 8. W komorach sk∏adowych i komorze wydawczej niedopuszczalne jest prowadzenie instalacji elektrycznych, stosowanie gniazd wtykowych oraz r´cznych lamp zasilanych z sieci elektrycznej.
5. 9. Dla unikni´cia pozostawienia instalacji elektrycznej pod napi´ciem, przy opuszczaniu sk∏adu materia∏ów wybuchowych stosuje si´ odpowiednià blokad´
wy∏àczajàcà instalacj´ elektrycznà sk∏adu po zamkni´ciu g∏ównych drzwi sk∏adowych; blokad´ wykonuje si´
w sposób umo˝liwiajàcy obs∏udze korzystanie z oÊwietlenia elektrycznego po zamkni´ciu si´ w sk∏adzie.
Poz. 655
5. 15. W sk∏adzie materia∏ów wybuchowych przeprowadza si´ kontrol´ instalacji elektrycznych co najmniej raz na kwarta∏ przez osob´ dozoru ruchu o specjalnoÊci elektrycznej, a wyniki kontroli wpisuje do
ksià˝ki kontroli sk∏adu materia∏ów wybuchowych.
5. 16. Sk∏ady materia∏ów wybuchowych tymczasowych, podr´cznych, ruchomych i w postaci szafek pancernych lub opancerzonych mo˝na oÊwietlaç za pomocà r´cznych lamp górniczych, dopuszczonych do stosowania w zak∏adach górniczych.
5. 17. Sk∏ady materia∏ów wybuchowych mo˝na
ogrzewaç tylko goràcà wodà i ogrzewanym powietrzem. Temperatury medium grzejnego powinny byç
tak dobrane, aby temperatura powierzchni zewn´trznej
grzejników nie przekracza∏a 75°C. Grzejniki centralnego
ogrzewania powinny byç g∏adkie i pomalowane farbà
ochronnà, mogà byç instalowane wy∏àcznie w chodnikach dojÊciowych lub w przedsionkach komór sk∏adowych. Odleg∏oÊç grzejników od Êcian i wszelkich urzàdzeƒ powinna wynosiç co najmniej 0,15 m. Grzejniki
utrzymuje si´ w sta∏ej czystoÊci, nie mo˝na na nich ani
te˝ nad nimi k∏aÊç i zawieszaç cz´Êci odzie˝y, szmat oraz
u˝ywaç do podgrzewania jakichkolwiek substancji.
5. 10. Zasilanie urzàdzeƒ elektrycznych zainstalowanych w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych odbywa
si´ z sieci z izolowanym punktem neutralnym (uk∏ad IT)
z oddzielnego transformatora separacyjnego przeznaczonego wy∏àcznie do zasilania instalacji sk∏adu materia∏ów wybuchowych poprzez aparatur´ ∏àczeniowà
umieszczonà poza sk∏adem materia∏ów wybuchowych. Sieç t´ wyposa˝a si´ w zabezpieczenie up∏ywowe centralne i blokujàce, powodujàce wy∏àczenie napi´cia zasilania w przypadku obni˝enia si´ rezystancji
izolacji poni˝ej wartoÊci dopuszczalnej.
5. 18. Nagrzewnice i wentylatory instalacji ogrzewania powietrzem umieszcza si´ poza pomieszczeniami sk∏adu materia∏ów wybuchowych. Ogrzewane powietrze mo˝e byç doprowadzane wy∏àcznie do chodników dojÊciowych lub przedsionków komór sk∏adowych.
5. 11. W rozdzielni powinien znajdowaç si´ g∏ówny
wy∏àcznik elektryczny z napisem „G∏ówny wy∏àcznik
sk∏adu materia∏ów wybuchowych”, od∏àczajàcy zasilanie instalacji elektrycznego oÊwietlenia sk∏adu materia∏ów wybuchowych na wszystkich biegunach i zabezpieczony przed manipulowaniem przez osoby nieupowa˝nione.
6. Szczegó∏owe warunki przechowywania Êrodków
strza∏owych i sprz´tu strza∏owego w sk∏adach materia∏ów wybuchowych.
5. 12. Tory w sk∏adzie odizolowuje si´ elektrycznie
od torów poza sk∏adem. Odizolowanie to wykonuje si´
wewnàtrz sk∏adu, tu˝ za g∏ównymi drzwiami sk∏adu
w taki sposób, aby wózek kopalniany nie naruszy∏ izolacji.
5. 13. W przypadku zasilania naziemnego i wg∏´bnego sk∏adu materia∏ów wybuchowych z elektrycznej
linii napowietrznej, którà mo˝e byç tylko linia niskiego
napi´cia, przy∏àcze wykonuje si´ kablem ziemnym ze
s∏upa ustawionego co najmniej 20 m od budynku sk∏adu materia∏ów wybuchowych (wejÊcia do sk∏adu materia∏ów wybuchowych wg∏´bnego).
5. 14. Wszystkie cz´Êci urzàdzeƒ wykonywanych
z metalu, nienale˝àcych do obwodu elektrycznego,
uziemia si´ przez przy∏àczenie ich do systemu uziemiajàcych przewodów ochronnych w sk∏adzie materia∏ów
wybuchowych.
Instalacja do ogrzewania powinna byç tak zaprojektowana i wykonana, aby wyklucza∏a mo˝liwoÊç wprowadzenia do sk∏adu materia∏ów wybuchowych pràdów b∏àdzàcych.
6. 1. W sk∏adzie materia∏ów wybuchowych mogà
byç przechowywane Êrodki strza∏owe nale˝àce do innych przedsi´biorców, na warunkach ustalonych dla
w∏asnych Êrodków strza∏owych. Ârodki strza∏owe nale˝àce do innych przedsi´biorców nale˝y przechowywaç
na odr´bnych pó∏kach.
6. 2. Dopuszczalne jest przechowywanie Êrodków
strza∏owych w nast´pujàcych temperaturach
1) od +10°C do +30°C — materia∏y wybuchowe nitroglicerynowe (o zawartoÊci nitrogliceryny powy˝ej
10%),
2) od –10°C do +30°C — materia∏y wybuchowe trudno
zamarzalne,
3) od 0°C do +30°C — materia∏y wybuchowe amonowosaletrzane.
6. 3. W przypadku przechowywania sprz´tu strza∏owego w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych nale˝y
przestrzegaç warunków ich przechowywania okreÊlonych w ich instrukcjach fabrycznych.
6. 4. Ka˝dà komor´ sk∏adowà materia∏ów wybuchowych zaopatruje si´ w sprawny termometr ze skalà Celsjusza.
6. 5. Ogólna iloÊç materia∏ów wybuchowych sk∏adowanych w jednej komorze sk∏adu materia∏ów wybuchowych nie powinna przekraczaç 5 000 kg.
6. 6. Przechowywanie materia∏ów wybuchowych
w jednej komorze sk∏adowej lub jednej szafce razem
z Êrodkami inicjujàcymi i zapalajàcymi jest niedozwolone.
6. 7. Lonty detonujàce i pobudzacze wybuchowe
mogà byç przechowywane razem z materia∏ami wybuchowymi, na odr´bnych pó∏kach.
6. 8. W przypadku gdy w jednej komorze sk∏adowej
sà przechowywane ró˝ne materia∏y wybuchowe lub
pobudzacze wybuchowe i lonty detonujàce, oddziela
si´ je od siebie przegrodà bàdê przechowuje na odr´bnej pó∏ce.
6. 9. Lonty prochowe i zapalniki proste oraz proch
bezdymny mogà byç przechowywane w magazynach
materia∏ów na powierzchni, w oddzia∏ach przeznaczonych do przechowywania materia∏ów ∏atwo palnych.
6. 10. W naziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych dopuszczalne jest przechowywanie nast´pujàcych iloÊci materia∏ów wybuchowych
1) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych sta∏ych, stanowiàcych jeden obiekt lub zespó∏ budynków wolno stojàcych, do 50 000 kg,
2) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych sta∏ych
w postaci szafek pancernych od 100 kg do 250 kg
materia∏ów wybuchowych, w zale˝noÊci od rozmiarów szafki, oraz do 500 kg w zespole szafek,
3) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych tymczasowych w postaci szafek pancernych lub szafek opancerzonych (drewnianych obitych blachà) do 500 kg
materia∏ów wybuchowych,
4) w sk∏adach materia∏ów wybuchowych ruchomych
iloÊç materia∏ów wybuchowych okreÊla decyzja
dopuszczajàca typ ruchomego sk∏adu.
6. 11. W naziemnych sk∏adach materia∏ów wybuchowych sp∏onki oraz zapalniki umieszcza si´ w odr´bnej komorze, z zachowaniem odleg∏oÊci od miejsca
przechowywania materia∏ów wybuchowych obliczonej wed∏ug wzoru
I = 0,06√n
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
I — odleg∏oÊç wyra˝onà w metrach,
n — iloÊç zapalników lub sp∏onek.
6. 12. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych klasy
IV—VIII typu zespo∏owego (komory obok siebie) Êrodki inicjujàce mogà byç przechowywane wy∏àcznie
Poz. 655
w oddzielnej obwa∏owanej komorze w odleg∏oÊci nie
mniejszej ni˝ 30 m od komór sk∏adowych materia∏ów
wybuchowych, liczàc t´ odleg∏oÊç mi´dzy Êcianami zewn´trznymi komór sk∏adowych dla materia∏ów wybuchowych a Êcianami komory na Êrodki inicjujàce.
6. 13. Materia∏y wybuchowe przechowywane
w szafkach pancernych lub opancerzonych mogà byç
prze∏adowywane do puszek przed sk∏adem materia∏ów
wybuchowych tylko poza obwa∏owaniem, w miejscu
os∏oni´tym daszkiem wykonanym z materia∏u niepalnego w celu ochrony przed deszczem lub Êniegiem
bàdê w oddzielnym, przystosowanym do tego celu pomieszczeniu urzàdzonym na terenie ogrodzonym tego
sk∏adu.
6. 14. 1. Odleg∏oÊç szafki na Êrodki inicjujàce od
szafki na materia∏y wybuchowe oblicza si´ w sposób
okreÊlony odpowiednio w pkt 6.11 i 6.12.
6. 14. 2. W pomieszczeniach sk∏adowych sk∏adu
materia∏ów wybuchowych Êrodki strza∏owe przechowuje si´ w opakowaniach fabrycznych.
6. 14. 3. Opakowania ze Êrodkami strza∏owymi
umieszcza si´ na pó∏kach, których wysokoÊç nie powinna przekraczaç 1,80 m, w taki sposób, aby wolna
przestrzeƒ o szerokoÊci co najmniej 0,10 m znajdowa∏a si´ mi´dzy opakowaniami, nad nimi, od pod∏ogi i od
strony Êcian sk∏adu; w komorach sk∏adowych przejÊcie
wzd∏u˝ pó∏ek powinno wynosiç co najmniej 1,2 m.
6. 14. 4. Ka˝de pomieszczenie sk∏adowe oznacza si´
tablicà z czytelnym napisem okreÊlajàcym rodzaje sk∏adowanego Êrodka strza∏owego, najwy˝szà dopuszczonà iloÊç Êrodka do sk∏adowania oraz bie˝àcà rzeczywistà iloÊç Êrodków, znajdujàcà si´ w danym pomieszczeniu.
6. 15. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych przeznaczonych do przechowywania prochu górniczego
lub innych materia∏ów wybuchowych równie czu∏ych
na ogieƒ, konstrukcj´ drzwi, zamków i pod∏óg wykonuje si´ w taki sposób, aby nie powsta∏a iskra na skutek
tarcia lub uderzenia.
6. 16. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych niedopuszczalne jest u˝ywanie narz´dzi i przedmiotów, przy
których u˝yciu mo˝na spowodowaç iskrzenie. W kopalniach wydobywajàcych sól kamiennà pó∏ki wykonuje
si´ z drewna, przymocowuje wkr´tami, których g∏ówki
wpuszcza si´ w drewno i wype∏nia kitem.
6. 17. W sk∏adach materia∏ów wybuchowych niedopuszczalne jest pozostawianie pró˝nych opakowaƒ,
drewna i papieru oraz zachowuje si´ porzàdek i czystoÊç.
6. 18. W przypadku dokonywania jakichkolwiek napraw w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, Êrodki
strza∏owe usuwa si´ z miejsca naprawy do odpowiednio zabezpieczonego miejsca.
6. 19. Podczas wykonywania robót spawalniczych
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych znajdujàce si´
tam Êrodki strza∏owe usuwa si´ ze sk∏adu na okres wykonywania tych robót.
6. 20. W sk∏adzie materia∏ów wybuchowych
umieszcza si´ Êrodki gaÊnicze, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w odr´bnych przepisach.
7. 1. Wydawca materia∏ów wybuchowych odbiera
i oddaje klucze od sk∏adu materia∏ów wybuchowych
naziemnego, wg∏´bnego i ich komór oraz klucze od
bram w ogrodzeniu w miejscu i w sposób ustalony
w uzgodnieniu z w∏aÊciwymi organami Policji.
7. 2. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego przechowuje rezerwowe klucze w opiecz´towanej kopercie
w kasie pancernej.
7. 3. Strza∏owy lub wydawca materia∏ów wybuchowych, wyznaczony na ka˝dej zmianie przez kierownika
ruchu zak∏adu górniczego, przechowuje klucze od podr´cznych sk∏adów materia∏ów wybuchowych.
8. 1. Drzwi sk∏adów materia∏ów wybuchowych,
z wyjàtkiem podr´cznych sk∏adów, zaopatruje si´
w plomb´ na czas zamkni´cia.
8. 2. Wszystkie sk∏ady materia∏ów wybuchowych
zaopatruje si´ w tablice ostrzegawcze z napisem o zakazie wst´pu osobom nieupowa˝nionym do sk∏adu
oraz o zakazie palenia tytoniu, jak te˝ zbli˝ania si´
z otwartym ogniem.
8. 3. W odniesieniu do sk∏adów materia∏ów wybuchowych naziemnych, przeznaczonych do przechowywania do 100 kg materia∏ów wybuchowych i odpowiedniej iloÊci Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych,
oraz do sk∏adów podr´cznych o pojemnoÊci do 500 kg
dopuszcza si´ stosowanie innych wymagaƒ ni˝ okreÊlone w
1) pkt 2.5, w zakresie najmniejszej odleg∏oÊci od
obiektów chronionych, stosujàc wzór
L = 5√Q
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
L — najmniejszà odleg∏oÊç wyra˝onà w metrach,
Q — dopuszczonà do przechowywania w sk∏adzie
iloÊç materia∏ów wybuchowych wyra˝onà w kg,
2) pkt 2.9, w zakresie wysokoÊci i szerokoÊci w koronie wa∏u, pod warunkiem zastosowania obwa∏owania do wysokoÊci szczytu dachu sk∏adu i do szerokoÊci w koronie 0,5 m,
3) pkt 2.13, w zakresie odleg∏oÊci ogrodzenia od obwa∏owania, pod warunkiem wykonania ogrodzenia w odleg∏oÊci 10 m od podstawy wa∏u,
4) pkt 2.15, w zakresie strefy ochronnej w postaci zezwolenia na umieszczenie tablicy ostrzegawczej
wy∏àcznie na wszystkich bokach ogrodzenia.
8. 4. Dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych podziemnych oraz sk∏adów materia∏ów wg∏´bnych, w wy-
Poz. 655
maganiach okreÊlonych w niniejszym za∏àczniku dopuszcza si´ wprowadzenie nast´pujàcych zmian w zakresie
1) szczegó∏owych zasad zachowania kàta prostego
za∏amania wyrobisk sk∏adowych, przez usytuowanie osi komór sk∏adowych pod kàtem nie mniejszym ni˝ 60° w stosunku do osi chodnika sk∏adowego,
2) sposobu przechowywania materia∏ów wybuchowych w komorach sk∏adowych, pod warunkiem
przechowywania materia∏ów wybuchowych w wozach przeznaczonych do transportu materia∏ów
wybuchowych oraz w kontenerach lub na paletach
przy kontenerowym systemie transportu i sk∏adowania Êrodków strza∏owych.
8. 5. Zmiany wymienione w pkt 8.4 mogà byç wprowadzone na podstawie opinii rzeczoznawcy.
8. 6. Dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych wg∏´bnych oraz dla sk∏adów materia∏ów wybuchowych tymczasowych i podr´cznych w wymaganiach okreÊlonych w niniejszym za∏àczniku dopuszcza si´ wprowadzenie nast´pujàcych zmian w zakresie
1) g∏´bokoÊci sk∏adów materia∏ów wybuchowych
wg∏´bnych, przez zastosowanie mniejszej g∏´bokoÊci dla komór sk∏adowych o pojemnoÊci mniejszej
ni˝ 5 000 kg, na podstawie opinii rzeczoznawcy,
2) komory wydawczej i wydawania Êrodków strza∏owych w przedsionku sk∏adu, jak równie˝ odnoÊnie
do dwóch chodników dojÊciowych, przez zastosowanie jednego chodnika przedzielonego siatkà do
wysokoÊci 1,5 m,
3) dwukrotnego za∏amania chodnika dojÊciowego,
przez zastosowanie pojedynczego za∏amania.
8. 7. Dla ruchomych podziemnych sk∏adów w wymaganiach okreÊlonych w niniejszym za∏àczniku dopuszcza si´ wprowadzenie zmian w zakresie
1) lokalizacji podziemnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych, poprzez mo˝liwoÊç lokalizacji miejsca
postoju ruchomego sk∏adu materia∏ów wybuchowych w wyrobisku górniczym, które zabezpieczone
jest przed najechaniem na sk∏ad innymi Êrodkami
transportu w czasie przechowywania i wydawania
Êrodków strza∏owych; miejsce to powinno byç oddzielone od pozosta∏ych wyrobisk zak∏adu górniczego metalowymi drzwiami lub kratami,
2) przewietrzania sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
przez zastosowanie odr´bnej wentylacji miejsca
postoju ruchomego sk∏adu materia∏ów wybuchowych wed∏ug ustaleƒ in˝yniera wentylacji,
3) wyposa˝enia i budowy sk∏adu materia∏ów wybuchowych; szczegó∏owe warunki dotyczàce budowy
i wyposa˝enia ruchomego sk∏adu materia∏ów wybuchowych zawarte sà w decyzji o dopuszczeniu
do stosowania.
Za∏àcznik nr 2
WZORY DOKUMENTÓW, NA PODSTAWIE KTÓRYCH EWIDENCJONOWANE SÑ ÂRODKI STRZA¸OWE
Sposób wype∏niania ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi.
1. Przed zatwierdzeniem ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi, zwanej dalej „ksià˝kà obrotu”, kierownik
s∏u˝by strza∏owej zak∏adu wpisuje na jej stronie tytu∏owej
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) kolejny numer ksià˝ki obrotu w zak∏adzie górniczym,
3) nazw´ sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
4) imiona i nazwiska: kierownika s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pców,
5) imiona i nazwiska wydawców materia∏ów wybuchowych zatrudnionych w danym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”,
Poz. 655
6) ustalone symbole Êrodków strza∏owych; symbole
oznacza si´ poczàtkowymi literami nazwy Êrodków
strza∏owych, z wyjàtkiem Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych, dla których symbole podane sà w decyzji o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach
górniczych,
7) dat´ rozpocz´cia prowadzenia ksià˝ki,
8) liczb´ kart dostaw i kart obrotu.
2. Kart´ tytu∏owà podpisujà: kierownik s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pcy oraz wydawcy.
3. Ksià˝k´ obrotu opiecz´towuje i zatwierdza swym
podpisem, podajàc jednoczeÊnie dat´, kierownik ruchu
zak∏adu górniczego.
4. Ewentualne zmiany osobowe i materia∏owe
w czasie prowadzenia danej ksià˝ki obrotu powinny
byç aktualizowane przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
5. Dla ewidencji dostaw Êrodków strza∏owych
ksià˝ka obrotu posiada 10 kart dostaw Êrodków strza∏owych, na których wydawca wpisuje
1) kolejny numer dostawy,
2) dat´ dostawy,
3) dat´ i znak awiza wysy∏kowego,
4) imiona i nazwiska osób, które odebra∏y Êrodki strza∏owe z wytwórni lub od dostawcy i w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych,
Poz. 655
wej. W przypadku pobierania przez jednego odbiorc´
ró˝nych wielkoÊci naboi tego samego materia∏u wybuchowego, zapisu dokonuje si´ osobno, w osobnych rubrykach poziomych, dla ka˝dej wielkoÊci pobranych
naboi.
Pobranà przez jednego odbiorc´ iloÊç Êrodków
strza∏owych — Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych
wpisuje si´ w jednej rubryce.
9) inne cechy dostawy,
9. Kolumna „zwroty” karty ksià˝ki obrotu s∏u˝y do
ewidencji Êrodków strza∏owych zwróconych do sk∏adu.
Do rubryki w kolumnach 20—26 wydawca powinien
wpisaç ka˝dy Êrodek strza∏owy uprzednio pobrany ze
sk∏adu, gdy u˝ytkownik nie zg∏osi∏ si´ po niego w ciàgu 4 dni lub gdy zu˝ycie Êrodków strza∏owych zosta∏o
wstrzymane na okres d∏u˝szy ni˝ 4 dni (do 4-dniowego
okresu zalicza si´ równie˝ dni ustawowo wolne od pracy). Zwrot Êrodków strza∏owych wpisuje si´ w tej samej rubryce, w której zarejestrowano wydanie tych
Êrodków. W tym celu wydawca wpisuje
10) sposób dostawy (Êrodek transportu),
1) iloÊç zwróconych Êrodków strza∏owych,
11) numer karty zaprzychodowania,
2) numeracj´ opakowaƒ zwróconego materia∏u wybuchowego,
12) dat´ rozpocz´cia i ukoƒczenia wydawania Êrodka
strza∏owego, pochodzàcego z danej dostawy,
3) numer karty zaprzychodowania,
13) ewentualne braki jakoÊciowe i iloÊciowe zauwa˝one zarówno przy transporcie Êrodków strza∏owych,
jak i podczas przechowywania ich w sk∏adzie.
4) komu przekazano zwrócone Êrodki strza∏owe (nazwisko, imi´, data oraz liczba porzàdkowa zapisu
w kolumnie 26).
6. Ka˝dy wydawca danej zmiany rozpoczyna zapisy
w ksià˝ce obrotu od liczby porzàdkowej 1.
W przypadku zwrotu, dane iloÊciowe i ewidencyjne
powinny byç wpisane przez wydawc´ do karty obrotu
jako przychód i nast´pnie rozchód dla nowego odbiorcy oraz do dziennika strza∏owego nowego u˝ytkownika.
5) nazw´ Êrodka strza∏owego (w formie symbolu),
6) nazw´ producenta,
7) iloÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych,
8) iloÊç w sztukach i numeracj´ jednostek opakowania,
7. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu wydawca wpisuje
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) nazw´ sk∏adu materia∏ów wybuchowych,
3) dat´ (dzieƒ, miesiàc, rok oraz zmian´) wydania,
4) symbol Êrodka strza∏owego, zgodny z podanym na
karcie tytu∏owej,
5) liczb´ porzàdkowà zapisu wydania Êrodków strza∏owych,
6) numer przodka,
7) numer znaczka kontrolnego odbierajàcego,
8) nazwisko i imi´ osoby pobierajàcej Êrodki strza∏owe,
9) iloÊç wydanych Êrodków strza∏owych w kilogramach, w sztukach lub w metrach,
10) numeracj´ opakowaƒ wydanych materia∏ów wybuchowych.
8. W jednej rubryce (pod danà liczbà porzàdkowà)
karty ksià˝ki obrotu mo˝na wpisaç iloÊç i ewidencj´ tylko materia∏u wybuchowego o tej samej nazwie handlo-
10. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu wydawca po obj´ciu zmiany wpisuje stan zapasu z przeniesienia, obliczajàc rozchód ogólny, przychód z zewnàtrz oraz stan
zapasu do przeniesienia.
11. Ka˝dy wydawca po zakoƒczeniu zmiany powinien podpisaç si´ na karcie obrotu pod zapisami.
12. Przebitki kart obrotu oddaje si´ kierownikowi
s∏u˝by strza∏owej nie póêniej ni˝ w czwartym dniu po
dokonaniu zapisów na danej karcie.
13. Po ukoƒczeniu ksià˝ki obrotu
1) przepisuje si´ dane z rubryki „zapas do przeniesienia” na ostatniej karcie skoƒczonej ksià˝ki do rubryki „zapas z przeniesienia” na pierwszej karcie
nowej ksià˝ki obrotu,
2) wpisuje si´ na pierwszej karcie dostaw nowej ksià˝ki pod nag∏ówkiem w kolumnach 3 i 4 „zapas
z przeniesienia z karty ... ksià˝ki nr ...”,
3) wype∏nia si´ odpowiednio kolumny tej rubryki
pierwszej karty dostaw nowej ksià˝ki obrotu.
14. W przypadku gdy w zak∏adzie górniczym prowadzona jest ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu górniczego
1) ksià˝k´ t´ prowadzi kierownik s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego,
Poz. 655
szczególnych sk∏adów Êrodków strza∏owych albo
zak∏adu górniczego,
4) przebitki ksià˝ek obrotu Êrodkami strza∏owymi poszczególnych sk∏adów materia∏ów wybuchowych
sà podstawà zapisów do ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi zak∏adu górniczego.
2) na kartach dostaw ksià˝ki obrotu wpisuje si´
wszystkie dostawy Êrodków strza∏owych zgodnie
z pkt 5,
15. Ewidencj´ Êrodków strza∏owych nale˝àcych do
innych przedsi´biorców nale˝y prowadziç w osobnych
ksià˝kach obrotu Êrodkami strza∏owymi.
3) na kartach ksià˝ki obrotu przeprowadza si´ zapisy
zgodnie z pkt 7, z tym ˝e w rozchodzie Êrodków
strza∏owych podaje si´ sumarycznie rozchody po-
16. Ksià˝k´ obrotu Êrodkami strza∏owymi prowadzi
si´ równie˝, gdy zak∏ad górniczy nie posiada sk∏adu
materia∏ów wybuchowych.
Wzór 1b
str. 1
Zak∏ad Górniczy ................................................
w ........................................................................
Data ...................................................................
DZIENNIK
STRZA¸OWY
Nazwisko .............................................................
Imi´ ......................................................................
Data urodzenia ....................................................
Nr znaczka ...........................................................
Rodzaj posiadanego uprawnienia
.............................................................................................
..............................................................................................
(podpis i pieczàtka wystawiajàcego dziennik)
Sposób wype∏niania dziennika strza∏owego.
1. Wpisów w dzienniku strza∏owym dokonujà
1) kierownik s∏u˝by strza∏owej, wystawiajàc nowy
dziennik strza∏owy, przez wype∏nienie jego strony
tytu∏owej,
2) osoba upowa˝niona do wpisywania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe przez wpisanie daty, zmiany, oddzia∏u i przodka oraz wype∏nienie tabeli „zapotrzebowanie”,
3) wydawca przez wype∏nienie rubryk „wpis w ksià˝ce obrotu”, tabeli „wydano w sk∏adzie” (zgodnie
z zapotrzebowaniem i wpisem w ksià˝ce obrotu)
oraz rubryk „pozosta∏o z poprzedniej zmiany”,
„otrzymano” i „razem”,
4) osoba wykonujàca roboty strza∏owe przez wype∏nienie tabeli „strzelanie 1, 2 itd.” (wpisuje odpowiednie dane do tej rubryki na bie˝àco przed ka˝dym strzelaniem), rubryki „razem zu˝yto” (po zsumowaniu na koƒcu zmiany roboczej zu˝ycia Êrodków inicjujàcych i materia∏ów wybuchowych, przy
wszystkich strzelaniach) oraz wype∏nienie rubryki
„pozosta∏o do przeniesienia” na podstawie rubryk
„razem” i „razem zu˝yto”, wreszcie przez stwierdzenie swoim podpisem w rubryce „uwagi strza∏owego” zgodnoÊci zapisów ze stanem faktycznym
i wpisanie ewentualnych uwag i spostrze˝eƒ dotyczàcych w szczególnoÊci jakoÊci Êrodków strza∏owych, niewypa∏ów; w dzienniku strza∏owym po-
Poz. 655
winny byç odnotowane tak˝e wyniki pomiarów zawartoÊci metanu oraz czas dokonanych pomiarów,
je˝eli roboty strza∏owe wykonywane sà w polu metanowym,
5) osoby kontrolujàce roboty strza∏owe wykonywane
przez strza∏owego, na którego wystawiony jest
dziennik strza∏owy, przez wpisanie swych uwag,
wraz z podpisem, w rubryce „uwagi kontrolne”;
wszelkie adnotacje osób dokonujàcych kontroli powinny byç zaopatrzone datà i godzinà przeprowadzonej kontroli oraz w∏asnor´cznym czytelnym
podpisem.
2. Po zakoƒczeniu dziennika strza∏owego wydawca
otrzymuje od kierownika s∏u˝by strza∏owej nowy
dziennik i wpisuje do niego „pozosta∏o do przeniesienia” z zakoƒczonego dziennika strza∏owego.
Uwaga
1. W ruchomym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych je˝eli przechowywane sà Êrodki strza∏owe nale˝àce tylko do jednego strza∏owego, sk∏ad ten nale˝y
traktowaç jako naczynie przeznaczone do transportu
i przechowywania Êrodków strza∏owych, a ich ewidencja powinna byç prowadzona w jego dzienniku strza∏owym.
2. W zak∏adach górniczych niemetanowych kolumny odnoszàce si´ do zawartoÊci CH4 oraz czas dokonanego pomiaru metanu mogà byç pomini´te.
Sposób prowadzenia ksià˝ki zu˝ycia Êrodków strza∏owych wed∏ug przodka.
Poz. 655
wych w ciàgu miesiàca, wykazanych przez osoby wykonujàce roboty strza∏owe, w rubrykach „razem zu˝yto” dziennika strza∏owego.
1. Ksià˝k´ zu˝ycia prowadzi si´ oddzielnie dla ka˝dego oddzia∏u górniczego wed∏ug przodków, wype∏niajàc odpowiednie kolumny wzoru 1c.
4. Po zakoƒczeniu miesiàca wydawca oblicza ca∏omiesi´czne zu˝ycie dla oddzia∏u górniczego.
2. Wymóg okreÊlony w pkt 1 stosuje si´ odpowiednio do grupy przodków, w przypadkach gdy roboty
strza∏owe w nich wykonuje jeden strza∏owy.
Uwaga
3. Ksià˝k´ zu˝ycia prowadzi si´ na bie˝àco przez
wpisywanie do niej iloÊci zu˝ytych Êrodków strza∏o-
Wzór 1c nale˝y stosowaç w zak∏adach górniczych
wydobywajàcych w´giel kamienny.
Sposób prowadzenia ksià˝ki zu˝ycia Êrodków strza∏owych wed∏ug przodków
konujàce roboty strza∏owe, w rubrykach „razem zu˝yto” dziennika strza∏owego.
1. Ksià˝k´ zu˝ycia prowadzi si´ oddzielnie dla ka˝dego oddzia∏u górniczego wed∏ug przodków, wype∏niajàc odpowiednie kolumny wzoru 1c 1.
3. Po zakoƒczeniu miesiàca wydawca oblicza ca∏omiesi´czne zu˝ycie dla oddzia∏u górniczego.
2. Ksià˝k´ zu˝ycia prowadzi si´ na bie˝àco przez
wpisywanie do niej iloÊci zu˝ytych Êrodków strza∏owych w ciàgu miesiàca, wykazanych przez osoby wy-
W zak∏adach górniczych eksploatujàcych kopalin´
niepalnà zamiast wzoru 1c mo˝na zastosowaç
wzór 1c1.
Uwaga
Sposób wype∏niania ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi.
1. Przed zatwierdzeniem ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi, zwanej dalej „ksià˝kà obrotu”, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego kierownik s∏u˝by
strza∏owej zak∏adu wpisuje na jej stronie tytu∏owej
Poz. 655
6) ustalone symbole Êrodków strza∏owych, które b´dà
stosowane; symbole oznacza si´ poczàtkowymi literami nazwy Êrodków strza∏owych, z wyjàtkiem
Êrodków strza∏owych —inicjujàcych i zapalajàcych,
dla których symbole podane sà w decyzji o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych,
7) liczb´ kart dostaw i kart obrotu.
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) kolejny numer ksià˝ki obrotu w danym zak∏adzie,
3) nazw´ sk∏adu materia∏ów wybuchowych i miejscowoÊç,
2. Na karcie tytu∏owej ksià˝ki obrotu sk∏adajà swoje podpisy: kierownik s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pcy
oraz wydawcy.
4) imiona i nazwiska: kierownika s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pców,
3. Ksià˝k´ obrotu opiecz´towuje i zatwierdza swym
podpisem, wraz z datà, kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
5) imiona i nazwiska wydawców materia∏ów wybuchowych zatrudnionych w danym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”,
4. Ewentualne zmiany osobowe i materia∏owe
w czasie prowadzenia danej ksià˝ki obrotu powinny
byç aktualizowane przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
5. Dla ewidencji dostaw Êrodków strza∏owych
ksià˝ka obrotu ma 10 kart dostaw Êrodków strza∏owych, na których wydawca wpisuje
1) kolejny numer dostawy,
2) dat´ dostawy oraz dat´ i znak awiza wysy∏kowego,
3) nazwiska i imiona osób, które odebra∏y Êrodki strza∏owe z wytwórni lub od dostawcy i w sk∏adzie Êrodków strza∏owych,
4) nazw´ Êrodka strza∏owego (w formie symbolu),
5) nazw´ producenta,
6) iloÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych,
7) liczb´ w sztukach i numeracj´ jednostek opakowania materia∏ów wybuchowych,
8) inne cechy dostawy,
9) sposób dostawy (Êrodek transportu),
10) numer karty zaprzychodowania,
11) dat´ rozpocz´cia i zakoƒczenia wydawania Êrodka
strza∏owego pochodzàcego z danej dostawy,
12) ewentualne braki jakoÊciowe i iloÊciowe zauwa˝one zarówno podczas transportu Êrodków strza∏owych, jak i podczas przechowywania ich w sk∏adzie.
6. Wydawca rozpoczyna zapisy w ksià˝ce obrotu od
nowej karty ksià˝ki obrotu lub kolejnej cz´Êci tej samej
karty, je˝eli liczba pobierajàcych pozwala dokonywaç
zapisów na kilka zmian roboczych.
7. Na karcie ksià˝ki obrotu wydawca wpisuje pod
nazwà zak∏adu i sk∏adu materia∏u wybuchowego oraz
miejscowoÊci
1) dat´ (dzieƒ, miesiàc, rok oraz zmian´) wydania,
2) symbol Êrodka strza∏owego, zgodny z podanym na
karcie tytu∏owej,
3) liczb´ porzàdkowà zapisu wydania Êrodków strza∏owych,
4) numer lub nazw´ wyrobiska,
5) numer znaczka kontrolnego odbiorcy,
6) nazwisko i imi´ osoby pobierajàcej Êrodki strza∏owe,
7) iloÊç wydanych Êrodków strza∏owych w kilogramach, w sztukach lub w metrach,
8) numeracj´ opakowaƒ wydanych materia∏ów wybuchowych.
8. W jednej poziomej rubryce (pod danà liczbà porzàdkowà) karty ksià˝ki obrotu mo˝na wpisaç iloÊç
i ewidencj´ tylko materia∏u wybuchowego o tej samej
nazwie handlowej.
Poz. 655
9. W przypadku pobierania przez jednà osob´ upowa˝nionà do odbioru ró˝nych wielkoÊci naboi tego samego materia∏u wybuchowego, zapis powinien byç
dokonywany osobno, w osobnych rubrykach poziomych, dla ka˝dej wielkoÊci pobranych naboi.
10. Pobranà przez jednà osob´ upowa˝nionà do
odbioru iloÊç Êrodków strza∏owych — Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych wpisuje si´ w jednej rubryce.
11. Kolumna „zwroty” karty ksià˝ki obrotu s∏u˝y do
ewidencji Êrodków strza∏owych zwróconych do sk∏adu;
do rubryki w kolumnach 20—26 wydawca powinien wpisaç ka˝dy Êrodek strza∏owy uprzednio pobrany ze sk∏adu, gdy u˝ytkownik nie zg∏osi∏ si´ po niego w ciàgu 4 dni
lub gdy zu˝ycie Êrodków strza∏owych zosta∏o wstrzymane na okres d∏u˝szy ni˝ 4 dni (do 4-dniowego okresu zalicza si´ równie˝ dni ustawowo wolne od pracy).
12. Zwrot Êrodków strza∏owych powinien byç wpisany w tej samej poziomej rubryce, w której zarejestrowano wydanie tych Êrodków; w tym celu wydawca
wpisuje w kolumnach 20—26
1) iloÊç zwróconych Êrodków strza∏owych,
2) numeracj´ paczek zwróconego materia∏u wybuchowego,
3) numer karty zaprzychodowania,
4) komu przekazano zwrócone Êrodki strza∏owe (nazwisko, imi´, data oraz liczba porzàdkowa zapisu
w kolumnie 26).
13. W przypadku zwrotu, dane iloÊciowe i ewidencyjne powinny byç wpisane przez wydawc´ do kart obrotu
jako przychód i nast´pnie rozchód dla nowego odbiorcy
oraz do dziennika strza∏owego nowego u˝ytkownika.
14. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu wydawca po obj´ciu zmiany wpisuje stan zapasu z przeniesienia, a po
zakoƒczeniu zmiany oblicza i wpisuje rozchód ogólny,
przychód z zewnàtrz oraz stan zapasu do przeniesienia
dla nast´pnej zmiany.
15. Ka˝dy wydawca Êrodków strza∏owych powinien
po zakoƒczeniu zmiany podpisaç si´ na karcie obrotu
pod zapisami, o których mowa w pkt 7—12.
16. Przebitki kart obrotu oddaje si´ kierownikowi
s∏u˝by strza∏owej najpóêniej w czwartym dniu po dokonaniu zapisów na danej karcie.
17. Po zakoƒczeniu ksià˝ki obrotu nale˝y
1) przepisaç dane z rubryki „zapas do przeniesienia”
na ostatniej karcie zakoƒczonej ksià˝ki do rubryki
„zapas z przeniesienia” na pierwszej karcie nowej
ksià˝ki obrotu,
2) wpisaç na pierwszej karcie dostaw nowej ksià˝ki
pod nag∏ówkiem w kolumnach 3 i 4 „zapas z przeniesienia z karty ... ksià˝ki nr ...”,
3) wype∏niç odpowiednio kolumny tej˝e rubryki
pierwszej karty dostaw nowej ksià˝ki obrotu.
18. W przypadku gdy w zak∏adzie górniczym prowadzona jest ksià˝ka obrotu Êrodkami strza∏owymi zak∏adu górniczego
strza∏owych podaje si´ sumarycznie rozchody poszczególnych sk∏adów Êrodków strza∏owych albo
zak∏adu górniczego,
1) ksià˝k´ t´ prowadzi kierownik s∏u˝by strza∏owej,
4) przebitki ksià˝ek obrotu Êrodkami strza∏owymi poszczególnych sk∏adów Êrodków strza∏owych sà
podstawà zapisów do ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi zak∏adu górniczego.
2) na kartach dostaw ksià˝ki obrotu wpisuje si´
wszystkie dostawy Êrodków strza∏owych zgodnie
z pkt 5,
3) na kartach ksià˝ki obrotu przeprowadza si´ zapisy
zgodnie z pkt 7, z tym ˝e w rozchodzie Êrodków
19. Ksià˝k´ obrotu Êrodkami strza∏owymi prowadzi
si´ równie˝, gdy zak∏ad górniczy nie posiada sk∏adu
materia∏ów wybuchowych.
Wzór 2b
Zak∏ad Górniczy ................................................
w ........................................................................
Data ...................................................................
DZIENNIK STRZA¸OWY
Nazwisko .............................................................
Imi´ ......................................................................
Rodzaj posiadanego uprawnienia
.............................................................................................
.............................................................................................
(podpis i pieczàtka wystawiajàcego dziennik)
Sposób wype∏niania dziennika strza∏owego.
1. Wpisów w dzienniku strza∏owym dokonujà
1) kierownik s∏u˝by strza∏owej, który przy wystawianiu nowego dziennika strza∏owego wype∏nia jego
stron´ tytu∏owà,
2) osoba upowa˝niona do wpisywania zapotrzebowania na Êrodki strza∏owe przez wype∏nienie rubryk
„data” i „zmiana” oraz przez wpisanie danych dotyczàcych wyrobiska i wype∏nienie rubryk tabeli
„zapotrzebowanie”,
3) wydawca przez wype∏nienie rubryk „wpis w ksià˝ce obrotu”, tabeli „wydano w sk∏adzie” (zgodnie
z zapotrzebowaniem i wpisem w ksià˝ce obrotu
Êrodkami strza∏owymi sk∏adu) oraz rubryk „pozosta∏o z poprzedniego dnia”, „otrzymano” i „razem”,
4) osoba wykonujàca roboty strza∏owe przez wype∏nienie tabeli odnoszàcej si´ do strzelania w rubrykach „strzelanie 1, 2 itd.” wpisuje dane bie˝àce
przed ka˝dym odpalaniem, rubryki „razem zu˝yto”
(po podsumowaniu na koƒcu zmiany roboczej zu˝ycia Êrodków inicjujàcych i Êrodków strza∏owych
przy wszystkich strzelaniach) oraz wype∏nienie rubryki „pozosta∏o do przeniesienia” na podstawie
rubryk „razem” i „razem zu˝yto”, wreszcie przez
Poz. 655
stwierdzenie swoim podpisem w rubryce „uwagi
strza∏owego” zgodnoÊci zapisów ze stanem faktycznym i wpisanie ewentualnych uwag i spostrze˝eƒ dotyczàcych w szczególnoÊci jakoÊci Êrodków
strza∏owych, niewypa∏ów,
5) osoby kontrolujàce roboty strza∏owe wykonywane
przez strza∏owego, na którego wystawiony jest
dziennik strza∏owy, przez wpisanie swoich uwag,
wraz z podpisem, w rubryce „uwagi kontrolujàcego”; wszelkie adnotacje osób dokonujàcych kontroli powinny byç zaopatrzone datà i godzinà przeprowadzonej kontroli oraz w∏asnor´cznym czytelnym podpisem.
2. Po zakoƒczeniu dziennika strza∏owego wydawca
otrzymuje od kierownika s∏u˝by strza∏owej nowy
dziennik i wpisuje do niego „pozosta∏o z poprzedniego
dnia” z zakoƒczonego dziennika strza∏owego. Nast´pnie dziennik przekazuje si´ strza∏owemu.
Uwaga
W ruchomym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych
je˝eli przechowywane sà Êrodki strza∏owe nale˝àce tylko do jednego strza∏owego, sk∏ad ten nale˝y traktowaç
jako naczynie przeznaczone do transportu i przechowywania Êrodków strza∏owych, a ich ewidencja powinna
byç prowadzona w jego dzienniku strza∏owym.
Sposób wype∏niania ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi.
1. Przed zatwierdzeniem ksià˝ki obrotu Êrodkami
strza∏owymi, zwanej dalej „ksià˝kà obrotu”, przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego kierownik s∏u˝by
strza∏owej wpisuje na jej stronie tytu∏owej
1) nazw´ zak∏adu górniczego,
2) kolejny numer ksià˝ki obrotu w danym zak∏adzie,
3) nazw´ sk∏adu (miejscowoÊç),
4) imiona i nazwiska kierownika s∏u˝by strza∏owej i jego zast´pców,
5) imiona i nazwiska wydawców materia∏ów wybuchowych, zatrudnionych w danym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”,
6) ustalone stosowne symbole Êrodków strza∏owych,
które oznacza si´ poczàtkowymi literami nazwy
materia∏u wybuchowego, z wyjàtkiem Êrodków
strza∏owych — inicjujàcych i zapalajàcych, dla których symbole podane sà w decyzji o dopuszczeniu
do stosowania w zak∏adach górniczych,
Poz. 655
10) numer karty dostaw,
11) dat´ rozpocz´cia i zakoƒczenia wydawania Êrodka
strza∏owego,
12) ewentualnie stwierdzone braki jakoÊciowe i iloÊciowe zauwa˝one zarówno w czasie transportu Êrodków strza∏owych oraz podczas przechowywania
ich w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych.
6. Wydawca danej zmiany roboczej rozpoczyna zapis w ksià˝ce obrotu od nowej karty ksià˝ki obrotu lub
kolejnej cz´Êci karty, je˝eli liczba pobierajàcych pozwala dokonywaç zapisów dla wi´kszej liczby zmian roboczych.
7. Na karcie ksià˝ki obrotu wydawca materia∏ów
wybuchowych wpisuje pod nazwà zak∏adu i sk∏adu
materia∏ów wybuchowych
1) dat´ (dzieƒ, miesiàc, rok oraz zmian´) wydania,
2) symbol Êrodka strza∏owego zgodny z symbolem
podanym na karcie tytu∏owej,
3) liczb´ porzàdkowà zapisu wydanych Êrodków
strza∏owych,
7) liczb´ kart dostaw i kart obrotu.
4) numer lub nazw´ miejsca wykonywania robót
strza∏owych,
2. Na karcie tytu∏owej ksià˝ki obrotu sk∏adajà swoje podpisy in˝ynierowie (technicy) strza∏owi oraz wydawcy.
5) numer znaczka kontrolnego odbiorcy (dla wzoru
nr 1a i 2a),
3. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego opiecz´towuje jà i zatwierdza odciskiem swej piecz´ci oraz podpisem, wraz z datà.
4. Ewentualne zmiany osobowe i materia∏owe
w czasie prowadzenia danej ksià˝ki obrotu powinny
byç aktualizowane przez kierownika s∏u˝by strza∏owej
zak∏adu górniczego.
5. Na potrzeby ewidencji dostaw Êrodków strza∏owych ksià˝ka obrotu ma ustalonà liczb´ kart dostaw
Êrodków strza∏owych, na których wydawca wpisuje
1) kolejny numer dostawy,
2) dat´ dostawy, dat´ i znak awiza wysy∏kowego,
3) nazwiska i imiona osób, które odebra∏y Êrodki strza∏owe z wytwórni lub od dostawcy i w sk∏adzie Êrodków strza∏owych,
4) symbol Êrodka strza∏owego,
5) nazw´ wytwórni, dostawcy,
6) iloÊç otrzymanych Êrodków strza∏owych,
7) liczb´ w sztukach i numeracj´ jednostek opakowaƒ
materia∏ów wybuchowych,
8) inne cechy dostawy,
9) sposób dostawy (Êrodek transportu),
6) nazwisko i imi´ osoby pobierajàcej Êrodki strza∏owe,
7) iloÊç wydanych Êrodków strza∏owych w kilogramach, w sztukach lub w metrach,
8) numeracj´ opakowaƒ wydanego materia∏u wybuchowego.
8. W jednej poziomej rubryce (pod danà liczbà porzàdkowà) karty ksià˝ki obrotu mo˝na wpisaç iloÊç
i ewidencj´ tylko materia∏u wybuchowego o tej samej
nazwie handlowej.
9. W przypadku pobierania przez jednà osob´ upowa˝nionà do odbioru ró˝nych wielkoÊci naboi tego samego materia∏u wybuchowego, zapis powinien byç
dokonany osobno (w osobnych rubrykach poziomych
— kolejny numer liczby porzàdkowej) dla ka˝dej wielkoÊci pobranych naboi.
10. Pobranà przez jednà osob´ upowa˝nionà do odbioru iloÊç Êrodków strza∏owych — Êrodków inicjujàcych i zapalajàcych wpisuje si´ w jednej rubryce (pod
jednym numerem liczby porzàdkowej).
11. W kolumnie „zwroty” dokonuje si´ ewidencji
Êrodków strza∏owych zwróconych lub niepobranych ze
sk∏adu Êrodków strza∏owych.
12. W rubrykach w kolumnach 24—30 wydawca powinien wpisaç ka˝dy Êrodek strza∏owy
1) niepobrany ze sk∏adu materia∏ów wybuchowych
przez osob´ upowa˝nionà do odbioru w ciàgu
4 dni,
2) zwrócony do sk∏adu materia∏ów wybuchowych
i niepobrany ponownie w ciàgu 4 dni,
3) którego u˝ywanie zosta∏o wstrzymane na okres
d∏u˝szy ni˝ 4 dni.
Uwaga. Do 4-dniowego okresu zalicza si´ równie˝ dni
ustawowo wolne od pracy.
13. Zwrot Êrodków strza∏owych powinien byç wpisany w tej samej poziomej rubryce (liczbie porzàdkowej), w której zarejestrowano wydanie tych Êrodków;
w tym celu wydawca wpisuje w kolumnach 24—30
1) iloÊç zwróconych Êrodków strza∏owych,
2) numeracj´ opakowaƒ zwróconego materia∏u wybuchowego,
3) numer karty zaprzychodowania i lp. zapisu, nazwisko i imi´ oraz dat´ przekazania zwróconych Êrodków strza∏owych.
14. W przypadku zwrotu Êrodków strza∏owych,
w kolumnie 30 dane iloÊciowe i ewidencyjne powinny
byç wpisane przez wydawc´ do karty obrotu jako przychód, a nast´pnie rozchód dla nowej osoby upowa˝nionej do odbioru, oraz do dziennika strza∏owego nowego odbiorcy.
15. Na ka˝dej karcie ksià˝ki obrotu Êrodkami strza∏owymi wydawca po obj´ciu zmiany wpisuje stan zapasu z przeniesienia (z poprzedniej zmiany), a po zakoƒczeniu zmiany oblicza i wpisuje rozchód ogólny na
swej zmianie roboczej, przychód z zewnàtrz, w tym ze
Poz. 655
zwrotów, oraz stan zapasu do przeniesienia dla nast´pnej zmiany.
16. Po zakoƒczeniu zmiany wydawca Êrodków
strza∏owych podpisuje si´ na karcie obrotu pod zapisami, o których mowa w pkt 7—15.
17. Przebitki kart obrotu dostarczane sà kierownikowi s∏u˝by strza∏owej najpóêniej w czwartym dniu po
dokonaniu ostatniego zapisu na danej karcie; kierownik s∏u˝by strza∏owej grupy sejsmicznej przekazuje niezw∏ocznie po zakoƒczeniu ka˝dego miesiàca kopie tych
kart, wraz z orygina∏ami dzienników strza∏owych, kierownikowi s∏u˝by strza∏owej zak∏adu górniczego.
18. Po zakoƒczeniu ksià˝ki obrotu
1) na karcie tytu∏owej dokonuje si´ zapisu daty zakoƒczenia prowadzenia ksià˝ki,
2) na karcie tytu∏owej nowej ksià˝ki dokonuje si´ zapisu daty jej rozpocz´cia,
3) przepisuje si´ dane z rubryki „zapas do przeniesienia” na ostatniej karcie skoƒczonej ksià˝ki do rubryki „zapas z przeniesienia” na pierwszej karcie
nowej ksià˝ki obrotu,
4) wpisuje si´ na pierwszej karcie dostaw nowej ksià˝ki pod nag∏ówkiem w kolumnach 2 i 3 „zapas
z przeniesienia z karty ... ksià˝ki nr ...”,
5) wype∏nia si´ odpowiednio kolumny tej˝e rubryki
pierwszej karty dostaw nowej ksià˝ki obrotu.
19. Ksià˝k´ obrotu Êrodkami strza∏owymi prowadzi
si´ równie˝, gdy zak∏ad górniczy nie posiada sk∏adu
materia∏ów wybuchowych.
Wzór 3b
karta tytu∏owa
.................................................................................
nazwa zak∏adu górniczego
(grupy — zespo∏u)
...............................................................
Druk Êcis∏ego zarachowania
...............................................................
Blok nr ..................................................
...............................................................
DZIENNIK STRZA¸OWY
Nazwisko i imi´ ..............................................................................................................................................
Data urodzenia ...............................................................................................................................................
Rodzaj posiadanego uprawnienia ................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
(ldz. i data otrzymania uprawnienia)
Data wydania dziennika ..................................... Data zakoƒczenia dziennika (zwrotu) .............................
Dziennik zawiera 50 (pi´çdziesiàt) kart z przebitkà ponumerowanych i przesznurowanych
zatwierdzam
.........................................................................................................................................................................
(piecz´ç, data i podpis kierownika s∏u˝by strza∏owej)
Sposób wype∏niania dziennika strza∏owego.
1. Zapisów w dzienniku strza∏owym dokonujà
1) kierownik s∏u˝by strza∏owej przez wype∏nienie karty tytu∏owej,
2) osoby dozoru ruchu uprawnione do zamawiania
Êrodków strza∏owych przez wype∏nienie rubryki
„zapotrzebowanie”,
3) wydawca przez dokonanie zapisu w rubryce „wydano ze sk∏adu”, zgodnie z zapotrzebowaniem,
4) pobierajàcy Êrodki strza∏owe po stwierdzeniu zgodnoÊci rodzajów i iloÊci wydanych Êrodków strza∏owych zgodnie z zapotrzebowaniem, przez z∏o˝enie
podpisu w obecnoÊci wydawcy materia∏ów wybuchowych oraz z∏o˝enie podpisu w ksià˝ce obrotu
Êrodkami strza∏owymi w kolumnie 23,
5) osoba upowa˝niona do wykonywania robót strza∏owych przez
a) wype∏nienie wszystkich rubryk i kolumn dotyczàcych prac strza∏owych w czasie ich wykonywania oraz dotyczàcych zu˝ycia Êrodków strza∏owych (g∏´bokoÊci za∏adowania, poziomu p∏ynu w otworze, metryki strzelania, rodzaju orurowania otworu oraz sposobu odpalenia),
b) podsumowanie rubryk „zu˝ycie” i ewentualnie
rubryki „zwrot do sk∏adu”,
c) wpisywanie w rubryce „uwagi strza∏owego”
wszystkich uwag dotyczàcych wykonywanych
robót strza∏owych: czasu rozpocz´cia i zakoƒczenia robót strza∏owych, trudnoÊci przy za∏adowaniu ∏adunków, nieodpowiedniego przygotowa-
Poz. 655
nia otworów, awarii przy zapuszczaniu ∏adunków, niewypa∏ów, strza∏ów zawiedzionych, zablokowania otworu, instrumentacji otworu, sposobu zabezpieczenia niewypa∏ów, sposobu zabezpieczenia wyrobisk i miejsc zagro˝onych;
w przypadku braku miejsca w rubryce „uwagi
strza∏owego” adnotacje powy˝sze powinny byç
umieszczone na odwrocie karty dziennika strza∏owego, który powinien byç podpisany po zakoƒczeniu pracy przez osob´ wykonujàcà roboty strza∏owe,
6) osoby dozoru nadzorujàce roboty strza∏owe przez
wpisanie swych uwag w rubryce „uwagi osób dozoru”.
2. Wszelkie adnotacje osób dokonujàcych kontroli
powinny byç zaopatrzone datà i godzinà przeprowadzenia kontroli oraz w∏asnor´cznym czytelnym podpisem.
3. Po wykorzystaniu dziennika strza∏owego przez
osob´ wykonujàcà roboty strza∏owe kierownik s∏u˝by
strza∏owej wydaje nowy dziennik z opisanà stronà tytu∏owà, a wydawca materia∏ów wybuchowych powinien nanieÊç w nowym dzienniku dane z ostatniej strony karty wykorzystanego dziennika.
Uwaga
W ruchomym sk∏adzie materia∏ów wybuchowych
je˝eli przechowywane sà Êrodki strza∏owe nale˝àce tylko do jednego strza∏owego, sk∏ad ten powinien byç
traktowany jako naczynie przeznaczone do transportu
i przechowywania Êrodków strza∏owych, a ich ewidencj´ nale˝y prowadziç w jego dzienniku strza∏owym.
Za∏àcznik nr 3
SZCZEGÓ¸OWE ZASADY U˚YWANIA ÂRODKÓW STRZA¸OWYCH W ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH
1. Podziemne zak∏ady górnicze w´gla kamiennego
i w´gla brunatnego.
1.1. U˝yte w niniejszej cz´Êci za∏àcznika symbole
oraz poj´cia oznaczajà
1) „MW” — materia∏ wybuchowy,
2) „ZE” — zapalnik elektryczny,
3) „wyrobisko kamienne” — wyrobisko, w którym
w ca∏ym przekroju poprzecznym przodka wyst´puje ska∏a p∏onna (kamieƒ),
4) „wyrobisko kamienno-w´glowe” — wyrobisko,
w którym powierzchnia w´gla w przodku jest
mniejsza ni˝ 20% powierzchni poprzecznego przekroju wyrobiska,
5) „wyrobisko w´glowo-kamienne i w´glowe” — wyrobisko, w którym powierzchnia w´gla w przodku
jest wi´ksza ni˝ 20% powierzchni poprzecznego
przekroju wyrobiska,
6) „∏adunek MW bez ograniczenia” — ∏adunek MW,
którego wielkoÊç nie jest ograniczona d∏ugoÊcià
lub Êrednicà otworu strza∏owego, pod warunkiem
przestrzegania zasad prawid∏owej techniki strza∏owej oraz okreÊlonej przepisami d∏ugoÊci przybitki,
7) „∏adunek MW wolno przy∏o˝ony” — ∏adunek nak∏adany lub podk∏adany, s∏u˝àcy do rozsadzania luênych bry∏,
8) „zapalnik elektryczny (ZE) dowolny” — dowolny zapalnik elektryczny, dopuszczony do stosowania
w okreÊlonych zak∏adach górniczych,
9) „zapalnik elektryczny (ZE) metanowy milisekundowy (ms)” — zapalnik elektryczny milisekundowy
o zw∏oce mi´dzystrza∏owej poni˝ej 100 ms oraz
o odpowiednim stopniu opóênienia (bez stopnia
„0”),
10) „materia∏y wybuchowe” — materia∏y wybuchowe
metanowe specjalne, metanowe, w tym amonowosaletrzane i nitroglicerynowe, w´glowe, skalne,
1.1.1. Wyrobiska kamienne — pola niemetanowe
1.1.2. Wyrobiska kamienne — pola metanowe
Poz. 655
11) „górne wn´ki kombajnowe w Êcianach i ubierkach”
— wn´ki usytuowane przy chodnikach Êcianowych
w wylotowych pràdach powietrza,
12) „przodki i otwory strza∏owe mokre” — przodki
i otwory strza∏owe zabezpieczone przed wybuchem py∏u w´glowego wodà pochodzenia naturalnego lub przez zmywanie wodà w strefie przyprzodkowej.
1.1.3. Wyrobiska kamienno-w´glowe — pola niemetanowe
1.1.4. Wyrobiska kamienno-w´glowe — pola metanowe
1.1.5. Wyrobiska w´glowo-kamienne i w´glowe — pola niemetanowe
1.1.6. Wyrobiska w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne), z wyjàtkiem górnych wn´k maszyn urabiajàcych oraz miejsc zaburzeƒ geologicznych w Êcianach i ubierkach — pola metanowe
1.1.7. Górne wn´ki maszyn urabiajàcych oraz miejsca zaburzeƒ geologicznych w Êcianach i ubierkach — pola metanowe
1.1.8. Strzelanie dla wywo∏ania zawa∏u stropu w Êcianach i ubierkach oraz w chodnikach — pola niemetanowe
1.1.9. Strzelanie dla wywo∏ania zawa∏u stropu w Êcianach i ubierkach oraz w chodnikach — pola metanowe
1.1.10. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych wolno przy∏o˝onymi — pola niemetanowe
1.1.11. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych wolno przy∏o˝onymi — pola metanowe
1.1.12. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych w otworach strza∏owych — pola niemetanowe
1.1.13. Rozsadzanie luênych bry∏ ∏adunkami materia∏ów wybuchowych w otworach strza∏owych — pola metanowe
1.1.14. Strzelanie wstrzàsowe (zruszajàco-odpr´˝ajàce) w caliênie pok∏adów tàpiàcych, wyrobiska kamienno-w´glowe, w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola niemetanowe
1.1.15. Strzelanie wstrzàsowe (zruszajàco-odpr´˝ajàce) w caliênie pok∏adów tàpiàcych, wyrobiska kamienno-w´glowe, w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola metanowe
1.1.16. Strzelanie torpedujàce w ska∏ach otaczajàcych pok∏ady w´glowe. Wyrobiska kamienne, kamienno-w´glowe oraz w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola niemetanowe
1.1.17. Strzelanie torpedujàce w ska∏ach otaczajàcych pok∏ady w´glowe. Wyrobiska kamienne, kamienno-w´glowe oraz w´glowo-kamienne i w´glowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) — pola metanowe
1.2. Strzelanie w w´glowych ∏atach przystropowych w Êcianach i ubierkach.
2. Podziemne zak∏ady górnicze soli, rud, surowców
mineralnych i chemicznych.
Warunki u˝ywania materia∏ów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach w´glowo-kamiennych i w´glowych, z tym ˝e
2.1. U˝yte w niniejszej cz´Êci za∏àcznika symbole
oraz poj´cia oznaczajà
1) strzelanie w szczelinowatych i sp´kanych ∏atach
jest niedozwolone,
2) „ZE” — zapalnik elektryczny, a „ZN” — zapalnik
nieelektryczny,
2) zabiór otworów strza∏owych powinien wynosiç co
najmniej 20 cm (od ods∏oni´tej p∏aszczyzny).
1.2.1. Przybierki stropu i spàgu oraz wykonywanie
Êcieków i kana∏ów w wyrobiskach korytarzowych.
Warunki u˝ywania materia∏ów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach w´glowo-kamiennych i w´glowych.
1.2.2. Szyby, szybiki i nadsi´w∏omy.
Warunki u˝ywania materia∏ów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach kamiennych pkt 1.1.1 i 1.1.2, kamienno-w´glowych pkt 1.1.3
i 1.1.4 oraz w´glowo-kamiennych i w´glowych
pkt 1.1.5 i 1.1.6.
1) „MW” — materia∏ wybuchowy,
3) „∏adunek MW bez ograniczenia” — ∏adunek MW,
którego wielkoÊç nie jest ograniczona d∏ugoÊcià
lub Êrednicà otworu strza∏owego, pod warunkiem
przestrzegania zasad techniki strza∏owej oraz okreÊlonej przepisami d∏ugoÊci przybitki,
4) „zapalnik dowolny” — dowolny zapalnik elektryczny lub nieelektryczny, który mo˝e byç u˝ywany
w podziemnych zak∏adach górniczych,
5) „materia∏y wybuchowe i zapalniki’ — materia∏y wybuchowe metanowe specjalne, metanowe, w´glowe, skalne i zapalniki.
2.2. W przypadku zastosowania w podziemnych zak∏adach górniczych materia∏ów wybuchowych typu saletrol, do jego sporzàdzania mo˝na u˝yç wy∏àcznie saletry amonowej dopuszczonej do stosowania w podziemnych zak∏adach górniczych.
2.2.1. Strzelanie w z∏o˝u i w ska∏ach p∏onnych
2.2.2. Strzelanie ∏adunkami wolno przy∏o˝onymi oraz ∏adunkami w otworach strza∏owych
2.2.3. Strzelanie w wyrobiskach zagro˝onych wyrzutami gazów i ska∏
3. Odkrywkowe zak∏ady górnicze.
3.1. Zak∏ady górnicze w´gla brunatnego.
3.1.1. Strzelanie w z∏o˝u w´gla brunatnego
3.1.2. Strzelanie w nadk∏adzie
3.1.3. Strzelania specjalistyczne w zak∏adach górniczych w´gla brunatnego.
Przy wykonywaniu strzelaƒ specjalistycznych u˝ywa si´ przeznaczonych do tego celu Êrodków strza∏owych,
które mogà byç u˝ywane w zak∏adach górniczych. Strzelania te nale˝y wykonywaç zgodnie z obowiàzujàcà w zak∏adach górniczych szczegó∏owà instrukcjà, uzgodnionà z rzeczoznawcà.
3.2. Zak∏ady górnicze skalne, rud, surowców mineralnych i chemicznych
3.3. Strzelania specjalistyczne w zak∏adach górniczych skalnych, rud, surowców mineralnych i chemicznych.
Przy wykonywaniu strzelaƒ specjalistycznych u˝ywa si´ przeznaczonych do tego celu Êrodków strza∏owych, które mogà byç u˝ywane w zak∏adach górniczych. Strzelania te nale˝y wykonywaç zgodnie z obowiàzujàcà w zak∏adach górniczych szczegó∏owà instrukcjà, uzgodnionà z rzeczoznawcà.
5.1. Warunki i zakres u˝ywania lontów prochowych
i lontów detonujàcych w zak∏adach górniczych okreÊla
decyzja o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach
górniczych oraz przepisy okreÊlajàce zasady ich stosowania.
5.2. Wykonywanie robót strza∏owych w podziemnych zak∏adach górniczych w´gla kamiennego z u˝yciem lontów detonujàcych odbywa si´ w nast´pujàcy
sposób
4. Zak∏ady górnicze wydobywajàce kopaliny otworami wiertniczymi oraz wykonywanie robót geologicznych.
1) zapalnik przymocowuje si´ do lontu detonujàcego
w taki sposób, aby dno skierowane by∏o w stron´
linii lontu; niedozwolone jest inicjowanie lontu materia∏em wybuchowym,
Podczas wykonywania strzelaƒ powinny byç u˝ywane Êrodki strza∏owe, które mogà byç u˝ywane w wymienionych zak∏adach górniczych. Wykonywanie
strzelaƒ specjalistycznych powinno odbywaç si´ zgodnie z obowiàzujàcà w zak∏adach górniczych szczegó∏owà instrukcjà, uzgodnionà z rzeczoznawcà.
2) Êrednic´ otworu dla ∏adunku z lontem detonujàcym
dobiera si´ w taki sposób, aby mo˝liwe by∏o swobodne wprowadzenie do niego ∏adunku danej konstrukcji,
5. Szczegó∏owe zasady u˝ywania lontów prochowych i lontów detonujàcych w zak∏adach górniczych.
3) przed odpaleniem ∏adunków materia∏ów wybuchowych, inicjowanych za pomocà lontu detonujàcego, opór obwodu strza∏owego kontroluje si´ omomierzem strza∏owym,
4) koƒcówki lontu zabezpiecza si´ przez owini´cie taÊmà izolacyjnà,
dopuszczalne wy∏àcznie w wyjàtkowych przypadkach za zgodà kierownika s∏u˝by strza∏owej,
5) w przypadku pneumatycznego ∏adowania Êrodków
strza∏owych do otworów strza∏owych post´puje
si´ zgodnie z instrukcjà, która uwzgl´dnia sposób
wprowadzania lontu detonujàcego do otworów
strza∏owych,
10) pomiar d∏ugoÊci wydawanego i zwracanego do
sk∏adu MW lontu detonujàcego wykonuje si´
w sk∏adzie materia∏ów wybuchowych, w miejscu
segregacji zapalników elektrycznych lub w innym
miejscu wyznaczonym do tego celu przez kierownika s∏u˝by strza∏owej.
6) roboty strza∏owe z u˝yciem lontów detonujàcych
prowadzi si´ pod sta∏ym nadzorem przeszkolonej,
imiennie wyznaczonej przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego osoby dozoru ruchu górniczego,
7) osoba nadzorujàca roboty strza∏owe z u˝yciem lontów detonujàcych powinna potwierdziç w dzienniku strza∏owym podpisem, ˝e roboty prowadzono
zgodnie z obowiàzujàcà dokumentacjà strza∏owà,
8) ∏adunki materia∏ów wybuchowych w otworach
strza∏owych mo˝na uzbrajaç linià lontu ciàg∏à oraz
z∏àczonà z dwóch lub wi´cej odcinków; dwa odcinki lontu mo˝na po∏àczyç przez za∏o˝enie ich koƒcówek co najmniej na d∏ugoÊci 20 cm, owini´cie taÊmà izolacyjnà lub zastosowaç odpowiednie ∏àczniki,
9) przekazywanie lontu detonujàcego osobom wykonujàcym roboty strza∏owe w innych przodkach jest
6. Sporzàdzanie w zak∏adach górniczych materia∏u
wybuchowego skalnego typu saletrol.
6.1. Do sporzàdzania saletrolu mo˝e byç u˝yta wy∏àcznie saletra amonowa, która zosta∏a dopuszczona
do stosowania w zak∏adach górniczych.
6.2. Sposób sporzàdzania saletrolu okreÊlajà decyzje o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych saletry amonowej. Sporzàdzanie saletrolu dopuszczalne jest wy∏àcznie poprzez wymieszanie sk∏adników w urzàdzeniu dopuszczonym do stosowania
w zak∏adach górniczych.
6.3. Warunki i zakres u˝ywania w zak∏adach górniczych saletrolu sporzàdzonego z saletry amonowej porowatej okreÊlajà decyzje o dopuszczeniu do stosowania w zak∏adach górniczych saletry amonowej.
Za∏àcznik nr 4
WYZNACZANIE STREF ZAGRO˚ENIA WOKÓ¸ MIEJSCA WYKONYWANIA ROBÓT STRZA¸OWYCH
W ODKRYWKOWYCH ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH, ZAK¸ADACH GÓRNICZYCH WYDOBYWAJÑCYCH
KOPALINY OTWORAMI WIERTNICZYMI ORAZ PRZY WYKONYWANIU ROBÓT GEOLOGICZNYCH
1. Wokó∏ miejsc wykonywania robót strza∏owych
wyznacza si´ strefy zagro˝enia ze wzgl´du na dzia∏anie
powietrznej fali uderzeniowej, rozrzut od∏amków skalnych i drgania sejsmiczne górotworu.
2. WielkoÊç promienia strefy zagro˝enia, ze wzgl´du na dzia∏anie powietrznej fali uderzeniowej, oblicza
si´ orientacyjnie dla ∏adunków materia∏ów wybuchowych umieszczonych w otworach strza∏owych, wed∏ug
wzoru
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
rp — promieƒ strefy zagro˝enia wyra˝ony w metrach,
kp — wspó∏czynnik okreÊlony w tabeli 1,
Q — ∏àcznà wielkoÊç ∏adunku materia∏ów wybuchowych odpalanà w serii, wyra˝onà w kg.
3. Rzeczoznawca ustala
1) wielkoÊç strefy dzia∏ania powietrznej fali uderzeniowej w przypadku, gdy ∏adunki materia∏u wybuchowego inicjowane sà lontem detonujàcym poza
otworem strza∏owym,
2) rzeczywistà wielkoÊç strefy dzia∏ania powietrznej
fali uderzeniowej.
4. WielkoÊç promienia strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych ustala si´ w zale˝noÊci od stosowanej metody wykonywania robót strza∏owych, typu wyrobiska górniczego, sytuacji terenowej
i rodzaju urabianej ska∏y.
5. Minimalnà bezpiecznà wielkoÊç strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych w zale˝noÊci od metody wykonywania robót strza∏owych
okreÊlajà tabele 2, 3 i 4.
WielkoÊci okreÊlone w tabelach 2, 3 i 4 mogà byç
zmniejszone na podstawie opinii rzeczoznawcy.
6. W przypadku stosowania w zak∏adzie górniczym
ró˝nych metod wykonywania robót strza∏owych, stref´ zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych ustala si´ dla ka˝dej metody oddzielnie.
7. Promieƒ strefy szkodliwych drgaƒ sejsmicznych
oblicza si´ orientacyjnie odpowiednio wed∏ug wzoru
7.1, 7.2, 7.3.
7.1. Przy strzelaniu w otworach pionowych lub odchylonych od pionu, przy dwóch p∏aszczyznach ods∏oni´cia calizny
Poz. 655
c — pr´dkoÊç pod∏u˝nej fali sejsmicznej, charakterystyczna dla pod∏o˝a chronionego obiektu.
7.2. W przypadku gdy ∏adunek materia∏u wybuchowego odpalany jest przy u˝yciu zapalników milisekundowych, promieƒ strefy szkodliwych drgaƒ sejsmicznych zwi´ksza si´ 1,5 razy.
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
rs — odleg∏oÊç od miejsca wykonywania robót strza∏owych do chronionego obiektu, wyra˝onà w metrach,
Qz — maksymalny ∏adunek materia∏u wybuchowego
przypadajàcy na stopieƒ opóênienia przy stosowaniu zapalników milisekundowych lub ∏adunek
ca∏kowity materia∏u wybuchowego, który odpalany jest natychmiastowo, wyra˝ony w kg,
wspó∏czynnik ϕ wynosi
— przy c < 2 000 m/s
ϕ = 0,019 — 0,015
— przy c = 2 001 — 3 000 m/s ϕ = 0,025 — 0,020
— przy c > 3 000 m/s
ϕ = 0,030 — 0,026
7.3. Obliczona wielkoÊç promienia strefy szkodliwych drgaƒ sejsmicznych powinna byç zwi´kszona dodatkowo 1,5 razy, je˝eli roboty strza∏owe wykonuje si´
przy jednej powierzchni ods∏oni´cia, a tak˝e przy robotach strza∏owych wykonywanych w otworach poziomych albo w progach przyspàgowych.
8. Rzeczoznawca okreÊla rzeczywisty zasi´g szkodliwych drgaƒ sejsmicznych.
9. WielkoÊç strefy zagro˝enia dla obiektów, ze
wzgl´du na drgania sejsmiczne przy strzelaniu w otworach wiertniczych do celów geofizycznych, okreÊla tabela 5.
Tabela 1
WielkoÊç wspó∏czynnika „kp” dla obliczania strefy dzia∏ania powietrznej fali uderzeniowej
Wskaênik „n” oblicza si´ wed∏ug wzoru
R
n=—
z
je˝eli
n = 1 — oznacza wskaênik dzia∏ania normalny,
n < 1 — oznacza wskaênik dzia∏ania zmniejszony,
n > 1 — oznacza wskaênik dzia∏ania zwi´kszony.
gdzie poszczególne symbole oznaczajà
R — promieƒ podstawy sto˝ka dzia∏ania, wyra˝ony
w metrach,
z — zabiór otworów strza∏owych w metrach,
W przypadku gdy wskaênik dzia∏ania jest zwi´kszony (n>1), wielkoÊç wspó∏czynnika „kp” nale˝y przyjàç
jak dla ∏adunku materia∏u wybuchowego umieszczonego na powierzchni.
Tabela 2
WielkoÊç strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych
D∏ugim otworem strza∏owym jest otwór, którego d∏ugoÊç mierzona od wylotu do dna otworu wynosi wi´cej ni˝
6 m.
Tabela 3
WielkoÊci strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych przy wykonywaniu robót strza∏owych
do celów geofizycznych
Tabela 4
WielkoÊci strefy zagro˝enia ze wzgl´du na rozrzut od∏amków skalnych przy wykonywaniu robót strza∏owych
w pojedynczym otworze wiertniczym
Uwaga: IloÊç za∏adowanego materia∏u wybuchowego do pojedynczego otworu nie mo˝e przekraczaç 100 kg.
Przy odpalaniu w pojedynczych otworach wiertniczych ∏adunków materia∏ów wybuchowych, ró˝niàcych si´ od podanych w tabeli, odpalanych na g∏´bokoÊciach innych ni˝ podane w tabeli, wielkoÊç strefy zagro˝enia rozrzutem od∏amków skalnych mo˝e byç ustalona na podstawie opinii rzeczoznawcy.
Tabela 5
WielkoÊci strefy zagro˝enia dla obiektów ze wzgl´du na drgania sejsmiczne przy strzelaniu w otworach wiertniczych do celów geofizycznych, okreÊlone w metrach
Uwaga: Przy lokalizowaniu punktów strza∏owych dla prac sejsmicznych metoda refrakcyjna dla obiektów specjalnie czu∏ych na wstrzàsy sejsmiczne (obserwatoria astronomiczne i geofizyczne, stacje sejsmiczne
i meteorologiczne), obiektów przemys∏owych specjalnego znaczenia (zak∏ady górnicze podziemne i odkrywkowe, tereny podziemnych i naziemnych robót budowlanych, g∏´bionych otworów g∏´bokich), innych obiektów specjalnego znaczenia (budowle zabytkowe, zapory wodne, urzàdzenia obronne kraju),
dla osiedli mieszkaniowych o wysokiej zabudowie, dla zak∏adów przemys∏owych wa˝nych pod wzgl´dem gospodarczym, w których znajdujà si´ obiekty wra˝liwe na wstrzàsy sejsmiczne (wysokie kominy,
piece hutnicze, armatura w rafineriach i innych zak∏adach chemicznych), powinno si´ w pozycji „bezpieczne odleg∏oÊci w metrach” w kolumnie „100—200” i „200—250” wstawiç liczby „2 000” i „3 500”.