Konwencja o prawie właściwym dla wypadków drogowych, sporządzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r.

Federacja Rosyjska6

30 grudnia 1987 r.

Rumunia

30 czerwca 1998 r.

Republika Kirgiska

10 grudnia 1998 r.

Koreaƒska Republika

Ludowo-Demokratyczna

6 czerwca 1997 r.

Republika Singapuru

18 marca 1999 r.

Republika Korei

8 stycznia 1999 r.

Republika S∏owacka

1 stycznia 1993 r.

Republika Kuby

26 grudnia 1995 r.

Republika S∏owenii

30 wrzeÊnia 1992 r.

Republika Libaƒska

8 kwietnia 1961 r.

Stany Zjednoczone Ameryki

Ksi´stwo Liechtensteinu

14 lutego 1987 r.

Republika Surinamu

16 grudnia 1981 r.

Republika Litewska

22 lutego 1997 r.

Konfederacja Szwajcarska

22 kwietnia 1986 r.

Wielkie Ksi´stwo Luksemburga

21 grudnia 1983 r.

Królestwo Szwecji

Republika ¸otewska

1 stycznia 1995 r.

Republika Tad˝ykistanu

25 grudnia 1991 r.

By∏a Republika Jugos∏owiaƒska

Macedonii

26 paêdziernika 1993 r.

Zjednoczona Republika Tanzanii

14 wrzeÊnia 1999 r.

Republika Trynidadu i Tobago

20 marca 1996 r.

Republika Malawi

24 paêdziernika 1995 r.

Republika Tunezyjska

29 maja 1967 r.

Królestwo Maroka

24 stycznia 1976 r.

Ksi´stwo Monako

9 maja 1981 r.

29 lutego 1984 r.

6 lutego 1979 r.

Republika Turcji

1 stycznia 1996 r.

Ukraina

29 grudnia 2000 r.

19 stycznia 2000 r.

12 stycznia 2002 r.

Meksykaƒskie Stany Zjednoczone

21 marca 2001 r.

Wschodnia Republika Urugwaju

Republika Mo∏dowy

1 grudnia 1997 r.

Republika Uzbekistanu

Mongolia

16 czerwca 2001 r.

Republika Mozambiku

18 stycznia 2002 r.

Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii

i Irlandii Pó∏nocnej

3 lipca 1979 r.

Królestwo Niderlandów5

15 sierpnia 1979 r.

Republika Federalna Niemiec

12 stycznia 1982 r.

Królestwo Norwegii

7 lipca 1981 r.

Republika Portugalska

30 lipca 1982 r.

Wyspa St. Lucia

Republika W´gierska

21 sierpnia 1982 r.

Republika W∏oska

19 lutego 1983 r.

Minister Spraw Zagranicznych: W. Cimoszewicz

———————

———————

newskiego w stosunku do Aruby 28 lutego 1994 r.

cji Rosyjskiej.

5 Królestwo Niderlandów rozszerzy∏o zastosowanie Aktu ge-

18 marca 2001 r.

6 Od 25 grudnia 1991 r. porozumienie stosuje si´ do Federa-

585

KONWENCJA

o prawie w∏aÊciwym dla wypadków drogowych,

sporzàdzona w Hadze dnia 4 maja 1971 r.

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

podaje do powszechnej wiadomoÊci

W dniu 4 maja 1971 r. zosta∏a sporzàdzona w Hadze Konwencja o prawie w∏aÊciwym dla wypadków drogowych, w nast´pujàcym brzmieniu

Przek∏ad

KONWENCJA

o prawie w∏aÊciwym dla wypadków drogowych,

sporzàdzona 4 maja 1971 r.

Paƒstwa-Sygnatariusze niniejszej konwencji,

pragnàc ustanowiç wspólne przepisy o prawie w∏aÊciwym dla pozaumownej odpowiedzialnoÊci cywilnej

wynikajàcej z wypadków drogowych,

postanowi∏y w tym celu zawrzeç konwencj´ i uzgodni∏y nast´pujàce postanowienia

Artyku∏ 1

Niniejsza konwencja okreÊla prawo w∏aÊciwe dla pozaumownej odpowiedzialnoÊci cywilnej wynikajàcej

z wypadków drogowych, niezale˝nie od rodzaju post´powania, w którym dochodzi si´ tej odpowiedzialnoÊci.

W rozumieniu niniejszej konwencji za wypadek

drogowy uwa˝a si´ wypadek, w którym uczestniczy jeden lub kilka pojazdów z nap´dem silnikowym lub bez

nap´du, wià˝àcy si´ z ruchem na drodze publicznej, na

terenie ogólnodost´pnym lub na terenie prywatnym

dost´pnym dla niektórych osób.

Artyku∏ 2

Niniejszej konwencji nie stosuje si´ do

1) odpowiedzialnoÊci producentów, sprzedawców i naprawiajàcych pojazdy;

2) odpowiedzialnoÊci w∏aÊciciela lub innej osoby odpowiedzialnej za utrzymanie drogi otwartej dla ruchu lub za bezpieczeƒstwo jej u˝ytkowników;

3) odpowiedzialnoÊci za cudze czyny, z wyjàtkiem odpowiedzialnoÊci w∏aÊciciela lub posiadacza pojazdu;

4) roszczeƒ regresowych pomi´dzy osobami ponoszàcymi odpowiedzialnoÊç;

5) roszczeƒ regresowych i subrogacji towarzystw

ubezpieczeniowych;

Poz. 585

gdy wszystkie pojazdy sà zarejestrowane w tym samym paƒstwie.

c) je˝eli w wypadku uczestniczy wiele osób znajdujàcych si´ poza pojazdem lub pojazdami na miejscu

wypadku i mogà byç one odpowiedzialne, postanowienia liter a) oraz b) stosuje si´ tylko wówczas,

gdy wszystkie te osoby majà miejsca sta∏ego pobytu w paƒstwie rejestracji; to samo stosuje si´, je˝eli osoby te sà równie˝ ofiarami wypadku.

Artyku∏ 5

Prawu w∏aÊciwemu na podstawie artyku∏ów 3

oraz 4 dla odpowiedzialnoÊci wobec pasa˝era b´dàcego ofiarà podlega odpowiedzialnoÊç za uszkodzenie

rzeczy przewo˝onych w pojeêdzie, nale˝àcych do pasa˝era lub powierzonych pasa˝erowi.

Prawu w∏aÊciwemu na podstawie artyku∏ów 3

oraz 4 dla odpowiedzialnoÊci wobec w∏aÊciciela pojazdu podlega odpowiedzialnoÊç za uszkodzenie rzeczy przewo˝onych w pojeêdzie, innych ni˝ rzeczy wymienione w ust´pie poprzedzajàcym.

6) roszczeƒ oraz roszczeƒ regresowych instytucji

ubezpieczeƒ spo∏ecznych lub roszczeƒ przeciwko

takim instytucjom; takich roszczeƒ innych podobnych instytucji i publicznych samochodowych funduszy gwarancyjnych oraz zwolnienia od odpowiedzialnoÊci przewidzianego przez prawo, któremu

podlegajà te instytucje.

OdpowiedzialnoÊç za uszkodzenie rzeczy znajdujàcych si´ poza pojazdem lub pojazdami podlega prawu

wewn´trznemu paƒstwa, w którym nastàpi∏ wypadek.

Jednak˝e odpowiedzialnoÊç za uszkodzenie rzeczy

osobistego u˝ytku ofiary znajdujàcej si´ poza pojazdem lub pojazdami podlega prawu wewn´trznemu

paƒstwa rejestracji, je˝eli prawo do by∏oby w∏aÊciwe

do odpowiedzialnoÊci wobec ofiary zgodnie z artyku∏em 4.

Artyku∏ 3

Artyku∏ 6

Prawem w∏aÊciwym jest prawo wewn´trzne paƒstwa, w którym nastàpi∏ wypadek.

OdnoÊnie do pojazdów niezarejestrowanych lub

zarejestrowanych w kilku paƒstwach prawo wewn´trzne paƒstwa, w którym pojazdy te stale stacjonujà, zast´puje prawo paƒstwa rejestracji. To samo stosuje si´,

je˝eli ani w∏aÊciciel, ani posiadacz, ani kierowca pojazdu nie majà w czasie wypadku miejsca sta∏ego pobytu

w paƒstwie rejestracji.

Artyku∏ 4

Z zastrze˝eniem artyku∏u 5 przyjmuje si´ nast´pujàce wyjàtki od postanowieƒ artyku∏u 3

a) je˝eli w wypadku uczestniczy tylko jeden pojazd,

który jest zarejestrowany w paƒstwie innym ni˝ to,

w którym nastàpi∏ wypadek, do odpowiedzialnoÊci

stosuje si´ prawo wewn´trzne paƒstwa rejestracji

— wobec kierowcy, posiadacza, w∏aÊciciela i innej

osoby majàcej prawo do pojazdu, niezale˝nie od

jej miejsca sta∏ego pobytu,

— wobec ofiary b´dàcej pasa˝erem, je˝eli jej miejscem sta∏ego pobytu jest paƒstwo inne ni˝ to,

w którym nastàpi∏ wypadek,

— wobec ofiary znajdujàcej si´ poza pojazdem na

miejscu wypadku, je˝eli mia∏a miejsce sta∏ego

pobytu w paƒstwie rejestracji.

Je˝eli jest wiele ofiar, okreÊla si´ prawo w∏aÊciwe

oddzielnie dla ka˝dej z nich.

b) je˝eli w wypadku uczestniczy wiele pojazdów, postanowienia litery a) stosuje si´ tylko wówczas,

Artyku∏ 7

Niezale˝nie od prawa w∏aÊciwego przy okreÊlaniu

odpowiedzialnoÊci bierze si´ pod uwag´ przepisy

o bezpieczeƒstwie ruchu na drogach obowiàzujàce

w miejscu i czasie wypadku.

Artyku∏ 8

Prawo w∏aÊciwe okreÊla w szczególnoÊci

1) przes∏anki i zakres odpowiedzialnoÊci;

2) podstawy zwolnienia od odpowiedzialnoÊci, ograniczenie odpowiedzialnoÊci oraz podzia∏ odpowiedzialnoÊci;

3) istnienie oraz rodzaj obra˝eƒ cia∏a lub szkody, za

które nale˝y si´ odszkodowanie;

4) rodzaj oraz zakres szkód;

5) cesj´ i dziedziczenie prawa do odszkodowania;

6) osoby poszkodowane i uprawnione do odszkodowania;

7) odpowiedzialnoÊç prze∏o˝onego za czyny podw∏adnego oraz pracodawcy za czyny pracownika;

8) przedawnienie i prekluzj´, ∏àcznie z zasadami dotyczàcymi poczàtku biegu przedawnienia lub prekluzji, oraz przerwy lub zawieszenia biegu.

Artyku∏ 9

Osoby, które dozna∏y obra˝eƒ cia∏a lub szkody, majà prawo do wystàpienia z roszczeniem bezpoÊrednio

do ubezpieczyciela osoby odpowiedzialnej, je˝eli takie

uprawnienie przyznaje im prawo w∏aÊciwe na podstawie artyku∏ów 3, 4 lub 5.

Je˝eli prawo paƒstwa rejestracji w∏aÊciwe na podstawie artyku∏ów 4 lub 5 nie przewiduje takiego uprawnienia, mo˝na z niego korzystaç, je˝eli jest przewidziane przez prawo wewn´trzne paƒstwa, w którym nastàpi∏ wypadek.

Je˝eli ˝adne z tych praw nie przewiduje takiego

uprawnienia, mo˝na z niego korzystaç, je˝eli jest przewidziane przez prawo, któremu podlega umowa ubezpieczenia.

Artyku∏ 10

Stosowania jakiegokolwiek prawa w∏aÊciwego na

podstawie niniejszej konwencji mo˝na odmówiç tylko

wówczas, gdy jest ono oczywiÊcie sprzeczne z porzàdkiem publicznym.

Artyku∏ 11

Artyku∏y od 1 do 10 niniejszej konwencji stosuje si´

niezale˝nie od jakiegokolwiek warunku wzajemnoÊci.

Konwencj´ stosuje si´ nawet wówczas, gdy prawo

w∏aÊciwe nie jest prawem Umawiajàcego si´ Paƒstwa.

Artyku∏ 12

Ka˝dà jednostk´ terytorialnà stanowiàcà cz´Êç

paƒstwa niemajàcego jednolitego systemu prawnego

uwa˝a si´ za paƒstwo przy stosowaniu artyku∏ów od 2

do 11, je˝eli ma swój w∏asny system prawny pozaumownej odpowiedzialnoÊci za wypadki drogowe.

Poz. 585

pienia oÊwiadczyç, ˝e niniejszà konwencj´ stosuje si´

do wszystkich jego systemów prawnych, tylko do jednego lub kilku z nich, oraz mo˝e zmieniç swe oÊwiadczenie w ka˝dym czasie póêniej przez z∏o˝enie nowego.

OÊwiadczenia powy˝sze b´dà przekazywane Ministerstwu Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów z wyraênym wskazaniem systemów prawnych, do

których konwencja ma zastosowanie.

Artyku∏ 15

Niniejszej konwencji nie przys∏uguje pierwszeƒstwo przed innymi konwencjami dotyczàcymi specjalnych dziedzin, których Umawiajàce si´ Paƒstwa sà lub

stanà si´ stronami zawierajàcymi postanowienia dotyczàce cywilnej pozaumownej odpowiedzialnoÊci za

wypadki drogowe.

Artyku∏ 16

Niniejsza konwencja jest otwarta do podpisu dla

paƒstw reprezentowanych na Jedenastej Sesji Haskiej

Konferencji Prawa Prywatnego Mi´dzynarodowego.

Podlega ona ratyfikacji, a dokumenty ratyfikacyjne

sk∏ada si´ w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów.

Artyku∏ 17

Niniejsza konwencja wchodzi w ˝ycie szeÊçdziesiàtego dnia po z∏o˝eniu trzeciego dokumentu ratyfikacyjnego przewidzianego w ust´pie drugim artyku∏u 16.

Konwencja wchodzi w ˝ycie dla ka˝dego Paƒstwa-Sygnatariusza, które jà nast´pnie ratyfikuje, szeÊçdziesiàtego dnia po z∏o˝eniu przez nie dokumentu ratyfikacyjnego.

Artyku∏ 18

Paƒstwo niereprezentowane na Jedenastej Sesji

Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Mi´dzynarodowego, które jest cz∏onkiem tej Konferencji, Organizacji

Narodów Zjednoczonych lub wyspecjalizowanej agencji tej Organizacji lub jest stronà Statutu Mi´dzynarodowego Trybuna∏u SprawiedliwoÊci, mo˝e przystàpiç

do niniejszej konwencji po jej wejÊciu w ˝ycie zgodnie

z ust´pem pierwszym artyku∏u 17.

Dokument przystàpienia sk∏ada si´ w Ministerstwie

Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów.

Artyku∏ 13

Paƒstwo niemajàce jednolitego systemu prawnego nie jest zobowiàzane do stosowania niniejszej konwencji do wypadków, które nastàpi∏y w tym paƒstwie,

dotyczàcych jedynie pojazdów zarejestrowanych

w jednostkach terytorialnych tego paƒstwa.

Konwencja wejdzie w ˝ycie w stosunku do paƒstwa

przyst´pujàcego do niej szeÊçdziesiàtego dnia po z∏o˝eniu przez nie dokumentu przystàpienia.

Artyku∏ 14

Przystàpienie staje si´ skuteczne tylko w stosunkach mi´dzy paƒstwem przyst´pujàcym a tymi Umawiajàcymi si´ Paƒstwami, które z∏o˝à oÊwiadczenie

o przyj´ciu przystàpienia.

Paƒstwo niemajàce jednolitego systemu prawnego mo˝e w czasie podpisania, ratyfikacji lub przystà-

OÊwiadczenie takie sk∏ada si´ w Ministerstwie

Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów, które

przeka˝e jego uwierzytelniony odpis ka˝demu Umawiajàcemu si´ Paƒstwu drogà dyplomatycznà.

Wypowiedzenie mo˝e ograniczaç si´ do niektórych

terytoriów, do których konwencja ma zastosowanie.

Konwencja wchodzi w ˝ycie pomi´dzy paƒstwem

przyst´pujàcym a paƒstwem, które z∏o˝y∏o oÊwiadczenie, szeÊçdziesiàtego dnia po z∏o˝eniu oÊwiadczenia

o przyj´ciu.

Wypowiedzenie staje si´ skuteczne tylko w stosunku do paƒstwa, które je z∏o˝y∏o. Konwencja pozostaje

w mocy w stosunku do innych Umawiajàcych si´

Paƒstw.

Artyku∏ 19

Artyku∏ 21

Paƒstwo mo˝e w czasie podpisania, ratyfikacji lub

przystàpienia oÊwiadczyç, ˝e niniejszà konwencj´ stosuje si´ do wszystkich terytoriów, które reprezentuje

w stosunkach mi´dzynarodowych, lub do jednego albo kilku z tych terytoriów. OÊwiadczenie takie staje si´

skuteczne od chwili wejÊcia w ˝ycie konwencji w stosunku do tego paƒstwa.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów powiadomi paƒstwa, o których mowa w artykule 16, oraz paƒstwa, które przystàpi∏y do konwencji zgodnie z artyku∏em 18, o

W póêniejszym czasie o takim rozszerzeniu zakresu

stosowania konwencji zawiadamia si´ Ministerstwo

Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów.

b) dniu wejÊcia w ˝ycie niniejszej konwencji zgodnie

z ust´pem pierwszym artyku∏u 17,

Konwencja wchodzi w ˝ycie dla terytoriów wymienionych w oÊwiadczeniu o rozszerzeniu zakresu stosowania szeÊçdziesiàtego dnia po zawiadomieniu okreÊlonym w ust´pie poprzedzajàcym.

a) podpisaniach i ratyfikacjach, o których mowa w artykule 16,

c) przystàpieniach, o których mowa w artykule 18,

i dniu, w którym stajà si´ one skuteczne,

d) oÊwiadczeniach, o których mowa w artyku∏ach 14

i 19,

Artyku∏ 20

e) wypowiedzeniach, o których mowa w ust´pie trzecim artyku∏u 20.

Niniejsza konwencja b´dzie obowiàzywa∏a przez

pi´ç lat od daty jej wejÊcia w ˝ycie zgodnie z ust´pem

pierwszym artyku∏u 17, równie˝ dla paƒstw, które póêniej jà ratyfikowa∏y lub do niej przystàpi∏y.

Na dowód czego ni˝ej podpisani, nale˝ycie w tym

celu upe∏nomocnieni, podpisali niniejszà konwencj´.

W braku wypowiedzenia konwencja ulega milczàco przed∏u˝eniu na kolejne pi´ç lat.

O wypowiedzeniu zawiadamia si´ Ministerstwo

Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów co najmniej na szeÊç miesi´cy przed up∏ywem okresu pi´cioletniego.

Sporzàdzono w Hadze dnia 4 maja 1971 r. w jednym egzemplarzu w j´zykach angielskim i francuskim,

przy czym oba teksty sà jednakowo autentyczne, który

sk∏ada si´ w archiwach Rzàdu Królestwa Niderlandów

i którego uwierzytelnionà kopi´ przesy∏a si´ drogà dyplomatycznà ka˝demu paƒstwu reprezentowanemu na

Jedenastej Sesji Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Mi´dzynarodowego.

CONVENTION ON THE LAW APPLICABLE TO TRAFFIC ACCIDENTS

(Concluded May 4, 1971)

The States signatory to the present Convention,

Desiring to establish common provisions on the law

applicable to civil non-contractual liability arising from

traffic accidents,

Have resolved to conclude a Convention to this

effect and have agreed upon the following provisions

Article 1

The present Convention shall determine the law

applicable to civil non-contractual liability arising from

traffic accidents, in whatever kind of proceeding it is

sought to enforce this liability.

For the purpose of this Convention, a traffic

accident shall mean an accident which involves one or

more vehicles, whether motorized or not, and is

connected with traffic on the public highway, in

grounds open to the public or in private grounds to

which certain persons have a right of access.

Article 2

The present Convention shall not apply

(1) to the liability of manufacturers, sellers or repairers

of vehicles;

(2) to the responsibility of the owner, or of any other

person, for the maintenance of a way open to

traffic or for the safety of its users;

(3) to vicarious liability, with the exception of the

liability of an owner of a vehicle, or of a principal,

or of a master;

(4) to recourse actions among persons liable;

(5) to recourse actions and to subrogation in so far as

insurance companies are concerned;

(6) to actions and recourse actions by or against social

insurance institutions, other similar institutions

and public automobile guarantee funds, and to any

exemption from liability laid down by the law

which governs these institutions.

Article 3

The applicable law is the internal law of the State

where the accident occurred.

Article 4

Poz. 585

where the accident occurred. However the liability for

damage to the personal belongings of the victim

outside the vehicle or vehicles is governed by the

internal law of the State of registration when that law

would be applicable to the liability towards the victim

according to Article 4.

Article 6

In the case of vehicles which have no registration

or which are registered in several States the internal

law of the State in which they are habitually stationed

shall replace the law of the State of registration. The

same shall be true if neither the owner nor the person

in possession or control nor the driver of the vehicle

his habitual residence in the State of registration at the

time of the accident.

Subject to Article 5, the following exceptions are

made to the provision of Article 3

Article 7

a) Where only one vehicle is involved in the accident

and it is registered in a State other than that where

the accident occurred, the internal law of the State

of registration is applicable to determine liability

Whatever may be the applicable law, in determining liability account shall be taken of rules relating to

the control and safety of traffic which were in force at

the place and time of the accident.

— towards the driver, owner or any other person

having control of or an interest in the vehicle,

irrespective of their habitual residence,

Article 8

The applicable law shall determine, in particular

— towards a victim who is a passenger and whose

habitual residence is in a State other than that

where the accident occurred,

(1) the basis and extent of liability;

— towards a victim who is outside the vehicle at

the place of the accident and whose habitual

residence is in the State of registration.

(3) the existence and kinds of injury or damage which

may have to be compensated;

Where there are two or more victims the applicable

law is determined separately for each of them.

b) Where two or more vehicles are involved in the

accident, the provisions of a) are applicable only if

all the vehicles are registered in the same State.

c) Where one or more persons outside the vehicle or

vehicles at the place of the accident are involved in

the accident and may be liable, the provisions of a)

and b) are applicable only if all these persons have

their habitual residence in the State of registration.

The same is true even though these persons are

also victims of the accident.

(2) the grounds for exemption from liability, any

limitation of liability and any division of liability;

(4) the kinds and extent of damages;

(5) the question whether a right to damages may be

assigned or inherited;

(6) the persons who have suffered damage and who

may claim damages in their own right;

(7) the liability of a principal for the acts of his agent

or of a master for the acts of his servant;

(8) rules of prescription and limitation, including rules

relating to the commencement of a period of

prescription or limitation, and the interruption and

suspension of this period.

Article 9

Article 5

The law applicable under Articles 3 and 4 to liability

towards a passenger who is a victim governs liability

for damage to goods carried in the vehicle and which

either belong to the passenger or have been entrusted

to his care.

The law applicable under Articles 3 and 4 to liability

towards the owner of the vehicle governs liability for

damage to goods carried in the vehicle other than

goods covered in the preceding paragraph.

Liability for damage to goods outside the vehicle or

vehicles is governed by the internal law of the State

Persons who have suffered injury or damage shall

have a right of direct action against the insurer of the

person liable if they have such a right, under the law

applicable according to Articles 3, 4 or 5.

If the law of the State of registration is applicable

under Articles 4 or 5 and that law provides no right of

direct action, such a right shall nevertheless exist if it

is provided by the internal law of the State where the

accident occurred.

If neither of these laws provides any such right it

shall exist if it is provided by the law governing the

contract of insurance.

Article 10

The application of any of the laws declared

applicable by the present Convention may be refused

only when it is manifestly contrary to public policy

(‘ordre public’).

Poz. 585

of ratification referred to in the second paragraph of

Article 16.

The Convention shall enter into force for each

signatory State which ratifies subsequently on the

sixtieth day after the deposit of its instrument of

ratification.

Article 11

Article 18

The application of Articles 1 to 10 of this Convention

shall be independent of any requirement of reciprocity.

The Convention shall be applied even if the applicable

law is not that of a Contracting State.

Article 12

Every territorial entity forming part of a State

having a non-unified legal system shall be considered

as a State for the purposes of Articles 2 to 11 when it

has its own legal system, in respect of civil non-contractual liability arising from traffic accidents.

Article 13

A State having a non-unified legal system is not

bound to apply this Convention to accidents occurring

in that State which involve only vehicles registered in

territorial units of that State.

Article 14

A State having a non-unified legal system may, at

the time of signature, ratification or accession, declare

that this Convention shall extend to all its legal

systems or only to one or more of them, and may

modify its declaration at any time thereafter, by

making a new declaration.

These declarations shall be notified to the Ministry

of Foreign Affairs of the Netherlands and shall state

expressly the legal systems to which the Convention

applies.

Article 15

This Convention shall not prevail over other

conventions in special fields to which the Contracting

States are or may become Parties and which contain

provisions concerning civil non-contractual liability

arising out of a traffic accident.

Article 16

The present Convention shall be open for signature

by the States represented at the Eleventh Session of

the Hague Conference on Private International Law.

It shall be ratified, and the instruments of

ratification shall be deposited with the Ministry of

Foreign Affairs of the Netherlands.

Article 17

The present Convention shall enter into force on

the sixtieth day after the deposit of the third instrument

Any State not represented at the Eleventh Session of

the Hague Conference on Private International Law

which is a Member of this Conference or of the United

Nations or of a specialized agency of that Organization,

or a Party to the Statute of the International Court of

Justice may accede to the present Convention after it

has entered into force in accordance with the first

paragraph of Article 17.

The instrument of accession shall be deposited with

the Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands.

The Convention shall enter into force for a State

acceding to it on the sixtieth day after the deposit of its

instrument of accession.

The accession will have effect only as regards the

relations between the acceding State and such

Contracting States as will have declared their

acceptance of the accession. Such a declaration shall

be deposited at the Ministry of Foreign Affairs of the

Netherlands; this Ministry shall forward, through

diplomatic channels, a certified copy to each of the

Contracting States.

The Convention will enter into force as between the

acceding State and the State having declared to accept

the accession on the sixtieth day after the deposit of

the declaration of acceptance.

Article 19

Any State may, at the time of signature, ratification

or accession, declare that the present Convention shall

extend to all the territories for the international

relations of which it is responsible, or to one or more

of them. Such a declaration shall take effect on the date

of entry into force of the Convention for the State

concerned.

At any time thereafter, such extensions shall be

notified to the Ministry of Foreign Affairs of the

Netherlands.

The Convention shall enter into force for the

territories mentioned in such an extension on the

sixtieth day after the notification indicated in the

preceding paragraph.

Article 20

The present Convention shall remain in force for

five years from the date of its entry into force in

accordance with the first paragraph of Article 17, even

for States which have ratified it or acceded to it

subsequently.

If there has been no denunciation, it shall be

renewed tacitly every five years.

Any denunciation shall be notified to the Ministry

of Foreign Affairs of the Netherlands at least six

months before the end of the five year period.

It may be limited to certain of the territories to

which the Convention applies.

The denunciation shall have effect only as regards

the State which has notified it. The Convention shall

remain in force for the other Contracting States.

Article 21

The Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands

shall give notice to the States referred to in Article 16,

and to the States which have acceded in accordance

with Article 18 of the following

a) the signatures and ratifications referred to in

Article 16;

Poz. 585

b) the date on which the present Convention enters

into force in accordance with the first paragraph of

Article 17;

c) the accessions referred to in Article 18 and the

dates on which they take effect;

d) the declarations referred to in Articles 14 and 19;

e) the denunciations referred to in the third paragraph

of Article 20.

In witness whereof the undersigned, being duly

authorized thereto, have signed the present Convention.

Done at The Hague, on the 4th day of May, 1971, in

the English and French languages, both texts being

equally authentic, in a single copy which shall be

deposited in the archives of the Government of the

Netherlands, and of which a certified copy shall be

sent, through the diplomatic channel, to each of the

States represented at the Eleventh Session of the

Hague Conference on Private International Law.

CONVENTION SUR LA LOI APPLICABLE EN MATIÈRE D’ACCIDENTS DE LA CIRCULATION ROUTIÈRE

Les Etats signataires de la présente Convention,

Désirant établir des dispositions communes

concernant la loi applicable ∫ la responsabilité civile

extra-contractuelle en mati¯re d’accidents de la

circulation routi¯re,

Ont résolu de conclure une Convention ∫ cet effet

et sont convenus des dispositions suivantes

Article premier

La présente Convention détermine la loi applicable

∫ la responsabilité civile extra-contractuelle découlant

d’un accident de la circulation routiére, quelle que soit

la nature de la juridiction appelée ∫ en connaitre.

Par accident de la circulation routi¯re au sens de la

présente Convention, on entend tout accident

concernant un ou des véhicules, automoteurs ou non,

et qui est lié ∫ la circulation sur la voie publique, sur un

terrain ouvert au public ou sur un tarrain non public

mais ouvert ∫ un certain nombre de personnes ayant

le droit de le fréquenter.

Article 2

3. aux reponsabilités du fait d’autrui, ∫ l’exception de

celle du propriétaire du véhicule et de celle du

commettant;

4. aux recours entre personnes responsables;

5. aux recours et aux subrogations concernant les

assureurs;

6. aux actions et aux recours exercés par ou contre les

organismes de sécurité sociale, d’assurance

sociale ou autres institutions analogues et les

fonds publics de garantie automobile, ainsi qu’aux

cas d’exclusion de responsabilité prévus par la loi

dont relévent ces organismes.

Article 3

La loi applicable est la loi interne de l’Etat sur le

territoire duquel l’accident est survenu.

Article 4

Sous reserve de l’article 5, il est dérogé ∫ la

disposition de l’article 3 dans les cas prévus ci-apr¯s

1. ∫ la reponsabilité des fabricants, vendeurs et

réparateurs de véhicules;

a) Lorsqu’un seul véhicule est impliqué dans

l’accident et qu’il est immatriculé dans un Etat

autre que celui sur le territoire duquel l’accident est

survenu, la loi interne de l’Etat d’immatriculation

est applicable ∫ la responsabilité

2. ∫ la reponsabilité du propriétaire de la voie de

circulation ou de toute autre personne tenue

d’assurer l’entretien de la voie ou la sécurité des

usagers;

— envers le conducteur, le détenteur, le propriétaire

ou toute autre personne ayant un droit sur le

véhicule, sans qu’il soit tenu compte de leur

résidence habituelle,

La présente Convention ne s’applique pas

— envers une victime qui était passager, si elle

avait sa résidence habituelle dans un Etat autre

que celui sur le territoire duquel l’accident est

survenu,

— envers une victime se trouvant sur les lieux de

l’accident hors du véhicule, si elle avait sa

résidence habituelle dans l’Etat d’immatriculation.

En cas de pluralité de victimes, la loi applicable est

déterminée séparément ∫ l’égard de chacune

d’entre elles.

b) Lorsque plusieurs véhicules sont impliqués dans

l’accident, les dispositions figurant sous lettre a) ne

sont applicables que si tous les véhicules sont

immatriculés dans le m˘me Etat.

c) Lorsque des personnes se trouvant sur les lieux de

l’accident hors du ou des véhicules sont

impliquées dans l’accident, les dispositions

figurant sous lettres a) et b) ne sont applicables

que si toutes ces personnes avaient leur résidence

habituelle dans l’Etat d’immatriculation. Il en est

ainsi, alors m˘me qu’elles sont aussi victimes de

l’accident.

Article 5

La loi applicable en vertu des articles 3 et 4 ∫ la

responsabilité envers le passager régit aussi la

responsabilité pour les dommages aux biens

transportés dans le véhicule, qui appartiennent au

passager ou qui lui ont été confiés.

La loi applicable en vertu des articles 3 et 4 ∫ la

responsabilité envers le propriétaire du véhicule régit

la responsabilité pour les dommagers aux biens

transportés par le véhicule, autres que ceux visés ∫

l’alinéa précédent.

La loi applicable ∫ la responsabilité pour les

dommages aux biens se trouvant hors du ou des

véhicules est celle de l’Etat sur le territoire duquel

l’accident est survenu. Toutefois, la reponsabilité pour

les dommages aux effets personnels de la victime se

trouvant hors du ou des véhicules est soumise ∫ la loi

interne de l’Etat d’immatriculation, lorsqu’elle est

applicable ∫ la responsabilité envers la victime en

vertu de l’article 4.

Poz. 585

Article 8

La loi applicable détermine notamment

1. les conditions et l’étendue de la responsabilité;

2. les couses d’exonération, ainsi que toute limitation

et tout partage de reponsabilité;

3. l’existence et la nature des dommages susceptibles

de réparation;

4. les modalités et l’étendue de la réparation;

5. la transmissibilité du droit ∫ réparation;

6. les personnes ayant droit ∫ réparation du dommage qu’elles ont personnellement subi;

7. la responsabilité du commettant du fait de son

préposé;

8. les prescriptions et les déchéances fondées sur

l’expiration d’un délai, y compris le point de

départ, l’interruption et la suspension des délais.

Article 9

Les personnes lésées ont le droit d’agir directement

contre l’assureur du responsable, si un tel droit leur est

reconnu par la loi applicable en vertu des articles 3, 4

ou 5.

Si la loi de l’Etat d’immatriculation, applicable en

vertu des articles 4 ou 5, ne connait pas ce droit, il peur

néanmoins ˘tre exercé s’il est admis par la loi interne

de l’Etat sur le territoire duquel l’accident est survenu.

Si aucune de ces lois ne connait ce droit, il peut ˘tre

exercé s’il est admis par la loi du contrat d’assurance.

Article 10

L’application d’un des lois déclarées compétentes

par la présente Convention ne peut ˘tre écartée que si

elle est manifestement incompatible avec l’ordre public.

Article 11

L’application des articles 1 ∫ 10 de la présente

Convention est indépendante de toute condition de

réciprocité. La Convention s’applique m˘me si la loi

applicable n’est pas celle d’un Etat contractant.

Article 6

Article 12

Pour les véhicules non immatriculés ou

immatriculés dans plusieurs Etats, la loi interne de

l’Etat du stationnement habituel remplace celle de

l’Etat d’immatriculation. Il en est de m˘me lorsque ni

le propriétaire, ni le détenteur, ni le conducteur du

véhicule n’avaient, au moment de l’accident, leur

résidence habituelle dans l’Etat d’immatriculation.

Toute unité territoriale faisant partie d’un Etat ∫

systéme juridique non unifié est considérée comme un

Etat pour l’application des articles 2 ∫ 11, lorsqu’elle a

son propre syst¯me de droit concernant la

responsabilité civile extra-contractuelle en mati¯re

d’accidents de la circulation routi¯re.

Article 13

Article 7

Quelle que soit la loi applicable, il doit, dans la

détermination de la responsabilité, ˘tre tenu compte

des r¯gles de circulation et de sécurité en vigueur au

lieu et au moment de l’accident.

Un Etat ∫ syst¯me juridique non unifié n’est pas

tenu d’appliquer la présente Convention aux accidents

survenus sur son territoire, lorsqu’ils concernent des

véhicules qui ne sont immatriculés que dans les unités

territoriales de cet Etat.

Article 14

Un Etat ∫ systéme juridique non unifié pourra, au

moment de la signature, de la ratification ou de

l’adhésion, déclarer que le présente Convention s’étendra ∫ tous ses syst¯mes de droit ou seulement ∫ un ou

plusieurs d’entre eux et pourra ∫ tout moment modifier

cette déclaration en faisant une nouvelle déclaration.

Ces déclarations seront notifiées au Minist¯re des

Affaires Etrang¯res des Pays-Bas et indiqueront

expressément les syst¯mes de droit ∫uxquels la

Convention s’applique.

Article 15

Poz. 585

soixante jours apr¯s le dépôt de la déclaration

d’acceptation.

Article 19

Tout Etat, au moment de la signature, de la

ratification ou de l’adhésion, pourra déclarer que la

présente Convention s’étendra ∫ l’ensemble des

territoires qu’il représente sur le plan international, ou

∫ l’un ou plusieurs d’entre eux. Cette déclaration aura

effet au moment de l’entrée en vigueur de la

Convention pour ledit Etat.

Par la suite, toute extension de cette nature sera

notifiée au Minist¯re des Affaires Etrang¯res des PaysBas.

La présente Convention ne déroge pas aux

conventions auxquelles les Etats contractants sont ou

seront Parties et qui, dans des mati¯res particuli¯res,

r¯glent la responsabilité civile extra-contractuelle

découlant d’un accident de la circulation routi¯re.

La Convention entrera en vigueur, pour les

territoires visés par l’extension, le soixanti¯me jour

apr¯s la notification mentionnée ∫ l’alinéa précédent.

Article 16

La présente Convention aura une durée de cinq ans

∫ partir de la date de son entrée en vigueur

conformément ∫ l’article 17, alinéa premier, m˘me

pour les Etats qui l’auront ratifiée ou y auront adhéré

postérieurement.

La présente Convention est ouverte ∫ la signature

des Etats représentés ∫ la Onzi¯me session de la

Conférence de La Haye de droit international privé.

Elle sera ratifiée et les instruments de ratification

seront déposés aupr¯s du Minist¯re des Affaires

Etrang¯res des Pays-Bas.

Article 17

La présente Convention entrera en vigueur le

soixanti¯me jour apr¯s le dépôt du troisi¯me

instrument de ratification prévu par l’article 16, alinéa 2.

Article 20

La Convention sera renouvelée tacitement de cinq

en cinq ans, sauf dénonciation.

La dénonciation sera, au moins six mois avant

l’expiration du délai de cinq ans, notifiée au Minist¯re

des Affaires Etrang¯res des Pays-Bas.

Elle pourra se limiter ∫ certains des territoires

auxquels s’applique la Convention.

La Convention entrera en vigueur, pour chaque Etat

signataire ratifiant postérieurement, le soixanti¯me

jour aprés le dépôt de son instrument de ratification.

La dénonciation n’aura d’effet qu’∫ l’égard de l’Etat

qui l’aura notifiée. La Convention restera en vigueur

pour les autres Etats contractants.

Article 18

Article 21

Tout Etat non représenté ∫ la Onzi¯me session de

la Conférence de La Haye de droit international privé

qui est Membre de cette Conférence ou de

l’Organisation des Nations Unies ou d’une institution

spécialisée de celle-ci ou Partie au Statut de la Cour

internationale de Justice pourra adhérer ∫ la présente

Convention apr¯s son entrée en vigueur en vertu de

l’article 17, alinéa premier.

Le Ministére des Affaires Etrang¯res des Pays-Bas

notifiera aux Etats visés ∫ l’article 16, ainsi qu’aux Etats

qui auront adhéré conformément aux dispositions de

l’article 18

L’instrument d’adhésion sera déposé aupr¯s du

Minist¯re des Affaires Etrang¯res des Pays-Bas.

c) les adhésions visées ∫ l’article 18 et la date ∫

laquelle elles auront effet;

La Convention entrera en vigueur, pour l’Etat

adhérant, le soixanti¯me jour apr¯s le dépôt de son

instrument d’adhésion.

d) les déclarations mentionnées aux articles 14 et 19;

L’adhésion n’aura d’effet gue dans les rapports

entre l’Etat adhérant et les Etats contractans gui auront

déclaré accepter cette adhésion. Cette déclaration sera

déposée auprés du Minist¯re des Affaires Etrang¯res

des Pays-Bas; celui-ci en enverra, par la voie

diplomatique, une copie certifiée conforme, ∫ chacun

des Etats contractants.

En foi de quoi, les soussignés, dûment autorisés,

ont signé la présente Convention.

La Convention entrera en vigueur entre l’Etat

adhérant et l’Etat ayant déclaré accepter cette adhésion

a) les signatures et ratifications visées ∫ l’article 16;

b) la date ∫ laquelle la présente Convention entrera

en vigueur conformément aux dispositions de

l’article 17, alinéa premier;

e) les dénonciations visées ∫ l’article 20, alinéa 3.

Fait ∫ La Haye, le 4 mai 1971, en fran˜ais et en anglais, les deux textes faisant également foi, en un seul

exemplaire, qui sera déposé dans les archives du Gouvernement des Pays-Bas et dont une copie certifiée conforme sera temise, par la voie diplomatique, ∫ chacun

des Etats représentés ∫ la Onzi¯rne session de la

Conférence de La Haye de droit international privé.

Po zapoznaniu si´ z powy˝szà konwencjà, w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej oÊwiadczam, ˝e

— zosta∏a ona uznana za s∏usznà zarówno w ca∏oÊci, jak i ka˝de z postanowieƒ w niej zawartych,

— jest przyj´ta, ratyfikowana i potwierdzona,

— b´dzie niezmiennie zachowywana.

Na dowód czego wydany zosta∏ akt niniejszy, opatrzony piecz´cià Rzeczypospolitej Polskiej.

Dano w Warszawie dnia 31 grudnia 2001 r.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: A. KwaÊniewski

L.S.

Prezes Rady Ministrów: L. Miller

586

OÂWIADCZENIE RZÑDOWE

z dnia 23 kwietnia 2002 r.

w sprawie mocy obowiàzujàcej Konwencji o prawie w∏aÊciwym dla wypadków drogowych, sporzàdzonej

w Hadze dnia 4 maja 1971 r.

Podaje si´ niniejszym do wiadomoÊci, ˝e na podstawie ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o ratyfikacji Konwencji o prawie w∏aÊciwym dla wypadków drogowych

(Dz. U. Nr 90, poz. 993) Prezydent Rzeczypospolitej

Polskiej ratyfikowa∏ dnia 31 grudnia 2001 r. wy˝ej wymienionà konwencj´. Zgodnie z artyku∏em 16 konwencji dokument ratyfikacyjny z∏o˝ono w Ministerstwie

Spraw Zagranicznych Królestwa Niderlandów, jako depozytariuszowi, dnia 29 marca 2002 r.

Zgodnie z artyku∏em 17 ust´p 1 konwencji wesz∏a

ona w ˝ycie dnia 3 czerwca 1975 r., a w stosunku do

Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z artyku∏em 18

ust´p 3, wchodzi w ˝ycie dnia 28 maja 2002 r.

JednoczeÊnie podaje si´ do wiadomoÊci, co nast´puje

1. Nast´pujàce paƒstwa sta∏y si´ stronami konwencji w podanych ni˝ej datach

Republika Austrii

12 marca 1975 r.

Królestwo Belgii

4 kwietnia 1975 r.

Republika Bia∏oruÊ

16 kwietnia 1999 r.

BoÊnia i Hercegowina

17 paêdziernika 1975 r.

Republika Chorwacji

17 paêdziernika 1975 r.

Republika Czeska

12 maja 1976 r.

By∏a Jugos∏owiaƒska

Republika Macedonii

17 paêdziernika 1975 r.

Republika Litewska

23 stycznia 2002 r.

Republika ¸otewska

16 sierpnia 2000 r.

Wielkie Ksi´stwo

Luksemburga

14 paêdziernika 1980 r.

Królestwo Niderlandów

(dla Królestwa w Europie

i Antyli Niderlandzkich1)

31 paêdziernika 1978 r.

Republika S∏owacka

12 maja 1976 r.

Republika S∏owenii

17 paêdziernika 1975 r.

Konfederacja Szwajcarska

Federalna Republika

Jugos∏awii

3 listopada 1986 r.

17 paêdziernika 1975 r.

2. Przy sk∏adaniu dokumentów ratyfikacyjnych nast´pujàce paƒstwa z∏o˝y∏y podane ni˝ej deklaracje

REPUBLIKA CZESKA

28 stycznia 1993 r. Republika Czeska oÊwiadcza, ˝e

jest zwiàzana konwencjà, w∏àcznie z zastrze˝eniami

i deklaracjami z∏o˝onymi przez Czechos∏owacj´ od dnia

1 stycznia 1993 r. — dnia podzia∏u Czechos∏owacji.

Deklaracja z∏o˝ona przez by∏à Czechos∏owacj´

Socjalistyczna Republika Czechos∏owacji oÊwiadcza co do art. 19 Konwencji o prawie w∏aÊciwym dla

wypadków drogowych, sporzàdzonej w Hadze w dniu

4 maja 1971 r., zgodnie z którym ka˝de paƒstwo mo˝e

Republika Francuska

7 lutego 1972 r.

———————

Królestwo Hiszpanii

22 wrzeÊnia 1987 r.

wobec Aruby.

1 Od dnia 1 stycznia 1986 r. konwencja jest stosowana tak˝e