Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2003 r. w sprawie sposobu dokonywania oceny ryzyka dla zdrowia człowieka i dla środowiska stwarzanego przez substancje chemiczne

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla zrycza∏towanà wysokoÊç wynagrodzenia cz∏onków komisji negocjacyjnej

za udzia∏ w jednym post´powaniu negocjacyjnym, dotyczàcym ustalenia z prowadzàcym instalacj´ treÊci

programu dostosowawczego.

———————

1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 85, poz. 766).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 115, poz. 1229, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 113,

poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957 oraz z 2003 r.

Nr 46, poz. 392.

§ 2. 1. Zrycza∏towanà wysokoÊç wynagrodzenia

przewodniczàcego sk∏adu komisji negocjacyjnej ustala

si´ jako równowartoÊç 55% przeci´tnego wynagrodzenia miesi´cznego w sektorze przedsi´biorstw, za przedostatni kwarta∏ poprzedzajàcy dat´ wszcz´cia post´powania negocjacyjnego przez wojewod´, og∏aszanego

przez Prezesa G∏ównego Urz´du Statystycznego

w Dzienniku Urz´dowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”.

2. Zrycza∏towanà wysokoÊç wynagrodzenia pozosta∏ych cz∏onków komisji negocjacyjnej ustala si´ jako

równowartoÊç 40% przeci´tnego wynagrodzenia miesi´cznego, o którym mowa w ust. 1.

§ 3. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Ârodowiska: S. ˚elichowski

467

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 18 lutego 2003 r.

w sprawie sposobu dokonywania oceny ryzyka dla zdrowia cz∏owieka i dla Êrodowiska stwarzanego

przez substancje chemiczne

Na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych

(Dz. U. Nr 11, poz. 84, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Ocena ryzyka dla zdrowia ludzi i dla Êrodowiska stwarzanego przez substancje chemiczne, zwane

dalej „substancjami”, obejmuje kolejno nast´pujàce

etapy

1) identyfikacj´ potencjalnych szkodliwych zmian

w stanie zdrowia cz∏owieka lub w Êrodowisku powstajàcych w wyniku dzia∏ania substancji lub identyfikacj´ skutków jej dzia∏ania, wynikajàcych z jej

swoistych w∏aÊciwoÊci, zwanà dalej „identyfikacjà

zagro˝eƒ”;

———————

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej —

zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 93, poz. 833).

2) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2001 r. Nr 100, poz. 1085, Nr 123, poz. 1350 i Nr 125,

poz. 1367 oraz z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 142,

poz. 1187.

2) oszacowanie zale˝noÊci pomi´dzy dawkà lub poziomem nara˝enia a, odpowiednio, stopniem nasilenia lub cz´stoÊcià wyst´powania zmian lub skutków, o których mowa w pkt 1, zwane dalej „ocenà

zale˝noÊci dawka (st´˝enie) — efekt lub dawka (st´˝enie) — odpowiedê” — w przypadkach, w których

zachodzi potrzeba dokonania takiej oceny;

3) okreÊlenie emisji, szlaków i szybkoÊci rozprzestrzeniania si´ lub przemieszczania w Êrodowisku substancji lub produktów jej przemian albo jej rozk∏adu, w celu oszacowania st´˝eƒ lub dawek, na które

sà lub mogà byç nara˝one okreÊlone populacje ludzi lub które zanieczyszczajà, lub mogà zanieczyÊciç okreÊlone elementy Êrodowiska, zwane dalej

„ocenà nara˝enia”; przy dokonywaniu oceny nara˝enia uwzgl´dnia si´ te populacje lub te elementy

Êrodowiska, których, odpowiednio, nara˝enie lub

zanieczyszczenie jest znane lub mo˝na je przewidzieç w Êwietle dost´pnej informacji o substancji,

ze szczególnym uwzgl´dnieniem wytwarzania, stosowania, transportu, przechowywania, sporzàdzania preparatów lub innych form przetwarzania oraz

usuwania lub odzysku substancji;

4) szacunkowà ocen´ stopnia nasilenia lub cz´stoÊci

pojawiania si´ szkodliwych zmian w stanie zdrowia

cz∏owieka lub w Êrodowisku w wyniku rzeczywistego lub przewidywanego nara˝enia na substancj´

albo rzeczywistej lub przewidywanej wielkoÊci zanieczyszczenia Êrodowiska substancjà lub szacunkowà ocen´ prawdopodobieƒstwa wystàpienia

szkodliwych skutków dzia∏ania substancji, wynikajàcych z jej swoistych w∏aÊciwoÊci, zwanà dalej

„charakterystykà ryzyka”; charakterystyka ryzyka

mo˝e objàç oszacowanie wielkoÊci ryzyka, b´dàcej

iloÊciowym wyra˝eniem prawdopodobieƒstwa

wystàpienia takich zmian.

§ 2. Sposób dokonywania oceny ryzyka

1) dla zdrowia cz∏owieka z uwagi na toksyczne dzia∏anie substancji okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia;

2) dla zdrowia cz∏owieka z uwagi na fizykochemiczne

w∏aÊciwoÊci substancji okreÊla za∏àcznik nr 2 do

rozporzàdzenia;

3) dla Êrodowiska okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

§ 3. W przypadku szczególnych zmian powstajàcych w wyniku dzia∏ania substancji, w szczególnoÊci

takich jak zanik stratosferycznej warstwy ozonu, dla

których nie mo˝na dokonaç oceny ryzyka zgodnie z § 2,

ryzyko pojawienia si´ takich zmian ocenia si´ w ka˝dym przypadku indywidualnie, a w sprawozdaniu,

o którym mowa w § 5, zamieszcza si´ pe∏ny opis i uzasadnienie takiej oceny ryzyka.

§ 4. Po dokonaniu oceny ryzyka, zgodnie z § 2, dokonuje si´ ∏àcznej oceny ryzyka, zgodnie z za∏àcznikiem

nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 5. Po dokonaniu ogólnej integracji wyników oceny ryzyka, o której mowa w § 4, sporzàdza si´ sprawozdanie. Minimalny zestaw informacji wymaganych

w sprawozdaniu dotyczàcym oceny ryzyka okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.

§ 6. W przypadku dostarczenia przez zg∏aszajàcego

wyników wst´pnej oceny ryzyka, o których mowa

w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych, zwanej dalej

„ustawà”, wyniki takie sporzàdza si´ w j´zyku polskim

lub j´zyku angielskim.

§ 7. 1. W przypadku oceny ryzyka dla zdrowia cz∏owieka stwarzanego przez nowà substancj´ chemicznà

nie uwzgl´dnia si´ swoistych w∏aÊciwoÊci substancji

lub rodzaju jej szkodliwego dzia∏ania na zdrowie cz∏owieka, je˝eli odpowiednie badania takich w∏aÊciwoÊci

substancji lub rodzaju jej szkodliwego dzia∏ania na zdrowie cz∏owieka nie zosta∏y jeszcze wykonane, chyba ˝e

istniejà uzasadnione powody do ich uwzgl´dnienia.

2. Je˝eli wyniki badaƒ nowej substancji wskazujà,

˝e zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 4

ust. 2 ustawy substancji nie klasyfikuje si´ jako substancji niebezpiecznej z uwagi na zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka, ocena ryzyka nie musi obejmowaç dzia∏aƒ okreÊlonych w § 1 pkt 2—4, a w sprawozdaniu,

Poz. 467

o którym mowa w § 5, zamieszcza si´ wniosek wymieniony w § 9 ust. 1 pkt 1, chyba ˝e istniejà uzasadnione

powody do obaw, ˝e substancja, mimo i˝ nie jest zaklasyfikowana jako niebezpieczna, mo˝e stwarzaç zagro˝enie dla zdrowia cz∏owieka.

§ 8. 1. Je˝eli, w przypadku oceny ryzyka dla Êrodowiska stwarzanego przez nowà substancj´ chemicznà

z przewidywanà wielkoÊcià obrotu co najmniej 1 tony

rocznie, przedstawione przez zg∏aszajàcego wyniki badaƒ swoistych w∏aÊciwoÊci substancji lub jej zdolnoÊci

do wywo∏ywania szkodliwych zmian w stanie Êrodowiska wskazujà, ˝e substancji nie klasyfikuje si´, zgodnie

z przepisami wydanymi na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, jako substancji niebezpiecznej dla Êrodowiska,

ocena ryzyka nie musi obejmowaç dzia∏aƒ okreÊlonych

w § 1 pkt 2—4, chyba ˝e istniejà uzasadnione powody

do obaw, ˝e substancja, mimo i˝ nie jest zaklasyfikowana jako niebezpieczna, mo˝e stwarzaç zagro˝enie dla

Êrodowiska.

2. Je˝eli, w przypadku oceny ryzyka stwarzanego

przez nowà substancj´ chemicznà z przewidywanà

wielkoÊcià obrotu mniejszà ni˝ 1 tona rocznie, przedstawione przez zg∏aszajàcego dane nie umo˝liwiajà dokonania klasyfikacji w odniesieniu do zagro˝eƒ dla Êrodowiska, w procesie identyfikacji zagro˝eƒ rozwa˝a

si´, czy istniejà uzasadnione powody do obaw z uwagi

na inne dane, w szczególnoÊci w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne lub toksycznoÊç. W przypadku braku takich

obaw ocena ryzyka nie musi obejmowaç dzia∏aƒ okreÊlonych w § 1 pkt 2—4, a w sprawozdaniu, o którym

mowa w § 5, zamieszcza si´ wniosek wymieniony w § 9

ust. 1 pkt 1.

§ 9. 1. Ocen´ ryzyka nowej substancji chemicznej

koƒczy si´ co najmniej jednym z nast´pujàcych wniosków

1) substancja nie stwarza powodu do bezpoÊrednich

obaw i mo˝na jej nie poddawaç ocenie, dopóki nie

pojawià si´ nowe informacje na jej temat, przed∏o˝one zgodnie z przepisami art. 20 ustawy;

2) substancja stwarza powody do obaw i nale˝y zobowiàzaç zg∏aszajàcego do dostarczenia dodatkowych informacji niezb´dnych dla dalszej oceny ryzyka po przekroczeniu wielkoÊci obrotu, o których

mowa w art. 14 ust. 5 ustawy i w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 6 pkt 1 ustawy;

3) substancja budzi obawy i nale˝y zobowiàzaç zg∏aszajàcego do natychmiastowego przedstawienia

dodatkowych informacji lub wykonania badaƒ,

o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy;

4) substancja budzi obawy i wymaga zastosowania

jednego z zalecanych Êrodków umo˝liwiajàcych

ograniczenie ryzyka dla cz∏owieka lub Êrodowiska,

pojawiajàcego si´ w zwiàzku z wprowadzeniem do

obrotu nowej substancji chemicznej, zwanych dalej „zaleceniami dotyczàcymi ograniczenia ryzyka”; zalecenia dotyczàce ograniczenia ryzyka obejmujà

a) zmian´ klasyfikacji i oznakowania substancji

chemicznej proponowanych przez zg∏aszajàcego zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi

w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy,

b) zmian´ treÊci karty charakterystyki proponowanej przez zg∏aszajàcego, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy,

c) zmian´ Êrodków bezpieczeƒstwa w post´powaniu z substancjà chemicznà, proponowanych

przez zg∏aszajàcego w danych wymaganych

przepisami wydanymi na podstawie art. 14

ust. 5 ustawy,

d) zalecenia podj´cia okreÊlonych dzia∏aƒ przez odpowiednie organy w celu ograniczenia ryzyka,

w∏àcznie z zaleceniami dotyczàcymi dzia∏aƒ,

o których mowa w art. 31 i 32 ustawy.

2. Je˝eli w wyniku oceny ryzyka nowej substancji

chemicznej zostanà wyciàgni´te wnioski przedstawione w ust. 1 pkt 2—4, Inspektor do Spraw Substancji i

Preparatów Chemicznych powiadamia o wyciàgni´tych wnioskach zg∏aszajàcego, który mo˝e przedstawiç

Poz. 467

opini´ na temat tych wniosków i ewentualne dodatkowe informacje.

3. Zalecenia dotyczàce ograniczenia ryzyka, powodujàce zmniejszenie nara˝enia jednej populacji lub zanieczyszczenia jednego elementu Êrodowiska nie powinny prowadziç do zwi´kszenia nara˝enia innych populacji lub wzrostu zanieczyszczenia innych elementów Êrodowiska.

4. W przypadku uzyskania dodatkowych informacji

na temat nowej substancji chemicznej, a w szczególnoÊci wyników badaƒ, o których mowa w art. 15 ustawy,

i danych, o których mowa w art. 20 ustawy, wyniki oceny ryzyka poddaje si´ analizie i w razie koniecznoÊci rewizji.

§ 10. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: M. Balicki

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 18 lutego 2003 r. (poz. 467)

Za∏àcznik nr 1

SPOSÓB DOKONYWANIA OCENY RYZYKA DLA ZDROWIA CZ¸OWIEKA Z UWAGI NA TOKSYCZNE

DZIA¸ANIE SUBSTANCJI

Cz´Êç A

W procesie oceny ryzyka dla zdrowia cz∏owieka

z uwagi na toksyczne dzia∏anie substancji uwzgl´dnia

si´ nast´pujàce rodzaje szkodliwego dzia∏ania substancji na zdrowie cz∏owieka oraz nast´pujàce populacje ludzi nara˝onych lub potencjalnie nara˝onych

Rodzaj dzia∏ania szkodliwego

1) ostre dzia∏anie toksyczne;

2) dzia∏anie dra˝niàce;

3) dzia∏anie ˝ràce;

4) dzia∏anie uczulajàce;

5) przewlek∏e dzia∏anie toksyczne;

6) dzia∏anie mutagenne;

7) dzia∏anie rakotwórcze;

8) szkodliwe dzia∏anie na rozrodczoÊç.

Populacje ludzi

1) pracownicy;

klasyfikacji (tymczasowej) na podstawie wszystkich

dost´pnych danych.

2. Je˝eli, w przypadku oceny ryzyka stwarzanego

przez nowà substancj´ chemicznà, wyniki badaƒ wykonanych w celu identyfikacji zagro˝eƒ wskazujà, ˝e

z uwagi na dany rodzaj szkodliwego dzia∏ania, substancji nie klasyfikuje si´, zgodnie z przepisami wydanymi

na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 11 stycznia

2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych,

zwanej dalej „ustawà”, jako niebezpiecznej, ocena ryzyka nie musi zawieraç charakterystyki ryzyka w odniesieniu do tego rodzaju szkodliwego dzia∏ania, chyba ˝e

istniejà inne uzasadnione powody do obaw, w szczególnoÊci dodatnie wyniki badaƒ mutagennoÊci in vitro.

3. Je˝eli, w przypadku oceny ryzyka stwarzanego

przez nowà substancj´ chemicznà, nie zosta∏y jeszcze

wykonane, w celu identyfikacji zagro˝eƒ, odpowiednie

badania dla poszczególnych rodzajów szkodliwego

dzia∏ania substancji, takich rodzajów szkodliwego dzia∏ania nie uwzgl´dnia si´, chyba ˝e istniejà inne uzasadnione powody do obaw, w szczególnoÊci przewidywane nara˝enie lub przewidywane dzia∏anie toksyczne

z uwagi na struktur´ chemicznà substancji.

2) konsumenci;

3) nara˝eni poÊrednio poprzez zanieczyszczone Êrodowisko.

Cz´Êç B

I. Identyfikacja zagro˝eƒ

1. W przypadku oceny ryzyka stwarzanego przez

istniejàcà substancj´ chemicznà celem identyfikacji zagro˝eƒ jest wskazanie rodzaju szkodliwego dzia∏ania

substancji na stan zdrowia cz∏owieka i dokonanie jej

II. Ocena zale˝noÊci dawka (st´˝enie) — efekt lub dawka (st´˝enie) — odpowiedê

1. W przypadku ostrego dzia∏ania toksycznego

okreÊla si´ wartoÊci DL50 lub CL50 lub, w przypadku wykonania badaƒ metodà dawki ustalonej, wartoÊç dawki ró˝nicujàcej. W odniesieniu do dzia∏ania ˝ràcego lub

dra˝niàcego ustala si´, czy substancja posiada zdolnoÊç do wywierania takiego dzia∏ania.

2. W przypadku przewlek∏ego dzia∏ania toksycznego (w wyniku powtarzalnego podawania substancji)

oraz toksycznego dzia∏ania na rozrodczoÊç okreÊla si´

zale˝noÊç dawka — odpowiedê i, je˝eli to mo˝liwe, poziom dawkowania (st´˝enia), przy którym nie obserwuje si´ szkodliwych zmian (NOAEL). Je˝eli nie mo˝na

okreÊliç wartoÊci NOAEL, okreÊla si´ najni˝szà dawk´

lub st´˝enie, przy którym obserwuje si´ szkodliwe

zmiany (LOAEL).

3. W przypadku dzia∏ania mutagennego lub rakotwórczego ustala si´, czy substancja ma zdolnoÊç do

wywierania takiego dzia∏ania. W przypadkach gdy

mo˝na wykazaç, ˝e substancja, zidentyfikowana jako

substancja o dzia∏aniu rakotwórczym, nie dzia∏a genotoksycznie, celowe jest ustalenie wartoÊci NOAEL lub

LOAEL.

4. W przypadku dzia∏ania uczulajàcego na skór´

i uk∏ad oddechowy, z uwagi na brak pewnoÊci, czy

mo˝na okreÊliç dawk´ lub st´˝enie, poni˝ej których nie

wystàpià objawy uczulenia u osób uczulonych na danà

substancj´, ustala si´, czy substancja ma zdolnoÊç do

wywierania takiego dzia∏ania.

5. W procesie oceny ryzyka stwarzanego przez istniejàce substancje chemiczne szczególnà uwag´ zwraca si´ na wyniki epidemiologicznych badaƒ nara˝onych

populacji i na przypadki ostrych zatruç u cz∏owieka.

Poz. 467

zawarte w dokumentacji, o której mowa w art. 14 ust. 1

ustawy.

3. Je˝eli, w przypadku nowych substancji chemicznych, w procesie oceny nara˝enia stosowane sà metody prognostyczne, preferowane sà odpowiednie wyniki monitoringu nara˝enia na substancje o analogicznym zastosowaniu i charakterze nara˝enia.

4. Szczególnà wartoÊç dla oceny nara˝enia majà

wyniki prawid∏owo wykonanych pomiarów nara˝enia.

Je˝eli, w celu oszacowania poziomu nara˝enia, wykorzystuje si´ metody obliczeniowe, stosuje si´ w∏aÊciwe

modele nara˝enia. Uwzgl´dnia si´ równie˝ odpowiednie wyniki monitoringu nara˝enia na substancje o analogicznym zastosowaniu i charakterze nara˝enia lub

analogicznych w∏aÊciwoÊciach.

5. W przypadku substancji b´dàcej sk∏adnikiem

preparatu nara˝enie na takà substancj´ uwzgl´dnia

si´, je˝eli preparat zosta∏ zaklasyfikowany, zgodnie

z przepisami wydanymi na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy, jako niebezpieczny z uwagi na zagro˝enia dla zdrowia cz∏owieka, chyba ˝e istniejà inne uzasadnione podstawy dla uwzgl´dnienia takiej substancji w procesie

oceny nara˝enia.

IV. Charakterystyka ryzyka

III. Ocena nara˝enia

1. Dokonuje si´ oceny nara˝enia populacji lub grup

ludzi (pracowników, konsumentów i ludzi nara˝onych

poÊrednio poprzez zanieczyszczone Êrodowisko), których nara˝enie jest znane bàdê mo˝na je przewidzieç.

Celem oceny nara˝enia jest iloÊciowe bàdê jakoÊciowe

oszacowanie dawek lub st´˝eƒ, na które dana populacja jest lub mo˝e byç nara˝ona. W oszacowaniu takim

nale˝y uwzgl´dniç czasowe i przestrzenne zró˝nicowanie nara˝enia.

2. W ocenie nara˝enia, je˝eli jest to mo˝liwe,

uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci

1) wyniki prawid∏owo wykonanych pomiarów nara˝enia;

2) wielkoÊç obrotu substancjà;

3) postaç, w jakiej substancja jest wprowadzana do

obrotu lub stosowana (np. w postaci w∏asnej lub

jako sk∏adnik preparatu);

4) rodzaje zastosowaƒ i stopieƒ ich kontroli;

5) informacje o procesach wytwarzania i stosowania,

je˝eli sà istotne dla oceny nara˝enia;

6) w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne, a je˝eli jest to istotne

dla oceny nara˝enia tak˝e w∏aÊciwoÊci powstajàce

w wyniku stosowanych procesów wytwarzania lub

stosowania (np. tworzenie aerozolu);

7) produkty rozk∏adu lub przemian;

8) mo˝liwe drogi nara˝enia i wydajnoÊç wch∏aniania;

9) cz´stotliwoÊç i czas trwania nara˝enia;

10) rodzaj i wielkoÊç nara˝onych populacji, je˝eli takie

informacje sà dost´pne.

W przypadku nowych substancji chemicznych

w ocenie nara˝enia bierze si´ pod uwag´ informacje

1. Je˝eli dla jakiegokolwiek rodzaju dzia∏ania szkodliwego, spoÊród wymienionych w cz´Êci A, okreÊlono

wartoÊci NOAEL lub LOAEL, w charakterystyce ryzyka,

w odniesieniu do ka˝dego z rodzajów dzia∏ania szkodliwego, zamieszcza si´ porównanie tych wartoÊci z oszacowanà wielkoÊcià dawek lub st´˝eƒ, na które b´dà nara˝one populacje brane pod uwag´. W tych przypadkach, gdy dost´pne sà iloÊciowe szacunki nara˝enia,

oblicza si´ stosunek poziomu nara˝enia do wartoÊci

NOAEL lub LOAEL. Na podstawie porównania jakoÊciowych lub iloÊciowych oszacowaƒ poziomu nara˝enia z wartoÊciami NOAEL lub LOAEL podaje si´ wyniki

charakterystyki ryzyka w odniesieniu do tych rodzajów

dzia∏ania szkodliwego; w przypadku nowej substancji

chemicznej przedstawia si´ jeden z wniosków, o których mowa w § 9 ust. 1 rozporzàdzenia.

2. Je˝eli dla jakiegokolwiek rodzaju dzia∏ania szkodliwego, spoÊród wymienionych w cz´Êci A, nie okreÊlono wartoÊci NOAEL lub LOAEL, w charakterystyce

ryzyka w odniesieniu do takiego rodzaju dzia∏ania szkodliwego zamieszcza si´ ocen´ prawdopodobieƒstwa

pojawienia si´ szkodliwych zmian w stanie zdrowia

cz∏owieka w wyniku takiego dzia∏ania, na podstawie jakoÊciowych lub iloÊciowych informacji na temat poziomu nara˝enia uwzgl´dnianych populacji1). Po dokonaniu oceny podaje si´ wyniki charakterystyki ryzyka

w odniesieniu do tych rodzajów dzia∏ania szkodliwego;

———————

1) W tych przypadkach, gdy pomimo braku wartoÊci NOAEL

lub LOAEL wyniki badaƒ wskazujà na istnienie zale˝noÊci

pomi´dzy wielkoÊcià dawki lub poziomem st´˝enia substancji a stopniem nasilenia szkodliwych zmian oraz gdy,

mimo zastosowania modelu badawczego z jednà dawkà

lub jednorazowym nara˝eniem, mo˝na oszacowaç wzgl´dny stopieƒ nasilenia danego skutku, dane takie równie˝

uwzgl´dnia si´ w procesie oceny prawdopodobieƒstwa

pojawienia si´ takiego skutku.

w przypadku nowej substancji chemicznej przedstawia

si´ jeden z wniosków, o których mowa w § 9 ust. 1 rozporzàdzenia.

3. Dokonujàc oceny ryzyka, a w szczególnoÊci podejmujàc decyzj´ o wyciàgni´ciu jednego z wniosków,

o których mowa w § 9 ust. 1 rozporzàdzenia, uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci

1) niepewnoÊç wynikajàcà, mi´dzy innymi, ze zmiennoÊci danych doÊwiadczalnych oraz zmiennoÊci

mi´dzy- i wewnàtrzgatunkowej;

2) charakter i stopieƒ nasilenia szkodliwych zmian;

3) populacj´, do której odnosi si´ jakoÊciowa lub iloÊciowa informacja o nara˝eniu.

Poz. 467

V. Scalenie wyników

Zgodnie z pkt IV, charakterystyka ryzyka mo˝e dotyczyç wi´cej ni˝ jednego rodzaju potencjalnego dzia∏ania szkodliwego lub wi´cej ni˝ jednej populacji, dlatego dokonuje si´ naukowego osàdu charakterystyki

ryzyka dla ka˝dego z tych rodzajów dzia∏ania, a w przypadku nowych substancji chemicznych ocenia si´, które z wniosków wymienionych w § 9 ust. 1 rozporzàdzenia stosuje si´. Po zakoƒczeniu procesu oceny ryzyka

dokonuje si´ przeglàdu wyników i wniosków w odniesieniu do poszczególnych rodzajów potencjalnego

dzia∏ania szkodliwego i okreÊla scalony wynik oceny

lub wniosek w odniesieniu do wszystkich rodzajów

szkodliwego dzia∏ania wymienionych w cz´Êci A.

Za∏àcznik nr 2

SPOSÓB DOKONYWANIA OCENY RYZYKA DLA ZDROWIA CZ¸OWIEKA Z UWAGI NA FIZYKOCHEMICZNE

W¸AÂCIWOÂCI SUBSTANCJI

Cz´Êç A

W procesie oceny ryzyka dla zdrowia cz∏owieka

z uwagi na fizykochemiczne w∏aÊciwoÊci substancji

uwzgl´dnia si´ potencjalne szkodliwe skutki, które mogà wystàpiç w nast´pujàcych populacjach lub grupach

ludzi nara˝onych lub potencjalnie nara˝onych na substancje chemiczne o nast´pujàcych w∏aÊciwoÊciach fizykochemicznych

W∏aÊciwoÊci fizykochemiczne

1) wybuchowoÊç;

do tych w∏aÊciwoÊci nie jest konieczna, chyba ˝e istniejà inne uzasadnione powody do jej przeprowadzenia.

3. Je˝eli, w przypadku oceny ryzyka stwarzanego

przez nowà substancj´ chemicznà, nie zosta∏y jeszcze

wykonane, w celu identyfikacji zagro˝eƒ, odpowiednie

badania w odniesieniu do poszczególnych w∏aÊciwoÊci

fizykochemicznych, charakterystyka ryzyka w odniesieniu do tych w∏aÊciwoÊci nie jest konieczna, chyba ˝e

istniejà inne uzasadnione powody do jej przeprowadzenia.

II. Ocena nara˝enia

2) palnoÊç;

3) w∏aÊciwoÊci utleniajàce.

Populacje ludzi

1) pracownicy;

2) konsumenci;

3) nara˝eni poÊrednio poprzez zanieczyszczone Êrodowisko.

1. W przypadku substancji istniejàcych ocena nara˝enia wskazuje znane lub mo˝liwe do przewidzenia warunki stosowania substancji.

2. W przypadku substancji nowych ocena nara˝enia wskazuje mo˝liwe do przewidzenia warunki stosowania substancji na podstawie informacji zawartej

w dokumentacji, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy.

III. Charakterystyka ryzyka

Cz´Êç B

I. Identyfikacja zagro˝eƒ

1. Celem oceny ryzyka stwarzanego przez istniejàce substancje chemiczne z uwagi na ich w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne jest wskazanie potencjalnych, budzàcych obaw´ skutków dzia∏ania substancji i ocena klasyfikacji (tymczasowej) w Êwietle wszystkich dost´pnych

danych.

2. Je˝eli, w przypadku oceny ryzyka stwarzanego

przez nowà substancj´ chemicznà, wyniki badaƒ wykonanych w celu oceny zagro˝eƒ w odniesieniu do poszczególnych w∏aÊciwoÊci fizykochemicznych wskazujà, ˝e z uwagi na te w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne, okreÊlone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie

art. 4 ust. 2 ustawy, substancji nie klasyfikuje si´ jako

niebezpiecznej, charakterystyka ryzyka w odniesieniu

W charakterystyce ryzyka zamieszcza si´ ocen´

prawdopodobieƒstwa wystàpienia szkodliwych skutków w znanych lub mo˝liwych do przewidzenia warunkach stosowania substancji. Je˝eli, w przypadku nowych substancji chemicznych, ocena taka wskazuje, ˝e

szkodliwe skutki nie wystàpià, proponuje si´ wniosek

okreÊlony w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporzàdzenia. W przeciwnym wypadku proponuje si´ wniosek okreÊlony w § 9

ust. 1 pkt 4 rozporzàdzenia.

IV. Scalenie wyników

Charakterystyka ryzyka mo˝e dotyczyç wi´cej ni˝

jednego potencjalnego skutku szkodliwego lub wi´cej

ni˝ jednej populacji ludzi, dlatego dokonuje si´ przeglàdu i oceny wyników charakterystyki ryzyka dla ka˝dego z tych skutków i okreÊla scalony wynik oceny lub

scalone zalecenia.

Za∏àcznik nr 3

SPOSÓB DOKONYWANIA OCENY RYZYKA DLA ÂRODOWISKA

I. Identyfikacja zagro˝eƒ

1. W przypadku oceny ryzyka stwarzanego przez

istniejàcà substancj´ chemicznà celem identyfikacji zagro˝eƒ jest identyfikacja potencjalnych szkodliwych

zmian w stanie Êrodowiska lub budzàcych obawy w∏aÊciwoÊci substancji, w tym zdolnoÊci do niszczenia

stratosferycznej warstwy ozonu, oraz ocena klasyfikacji (dotychczasowej) na podstawie wszystkich dost´pnych danych.

CI50 (medialne st´˝enie powodujàce 50% zahamowanie danego parametru, np. wzrostu), wartoÊç NOEL lub

NOEC (poziom dawkowania lub st´˝enie, przy którym

nie obserwuje si´ szkodliwych zmian), wartoÊç LOEL

lub LOEC (najni˝szy poziom dawkowania lub st´˝enie,

przy którym obserwowano szkodliwe zmiany), lub inne odpowiednie wyniki badaƒ.

2. W przypadku nowej substancji chemicznej, niezaklasyfikowanej jako niebezpieczna dla Êrodowiska,

rozwa˝a si´, czy istniejà inne podstawy dla charakterystyki ryzyka, bioràc pod uwag´ w szczególnoÊci

3. Wspó∏czynnik szacowania uwzgl´dnia stopieƒ

niepewnoÊci w procesie ekstrapolacji wyników badaƒ

przeprowadzonych na ograniczonej liczbie gatunków

zwierzàt do rzeczywistych warunków panujàcych

w Êrodowisku. Przyjmuje si´ tym mniejszy wspó∏czynnik szacowania, im wi´cej badaƒ przeprowadzono i im

d∏u˝szy by∏ czas trwania nara˝enia1).

1) informacje wskazujàce na zdolnoÊç substancji do

biokumulacji;

III. Ocena nara˝enia

2) kszta∏t krzywej zale˝noÊci toksycznoÊci od czasu

w badaniach ekotoksycznoÊci;

3) informacje o innych rodzajach szkodliwego dzia∏ania, uzyskane w wyniku badaƒ toksycznoÊci,

w szczególnoÊci zaklasyfikowanie substancji jako

mutagennej, bardzo toksycznej, toksycznej lub

szkodliwej z przypisanymi zwrotami R40 lub R48,

zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie

art. 4 ust. 2 ustawy;

4) dane na temat strukturalnych analogów substancji.

3. Je˝eli, w przypadku nowej substancji chemicznej, niezaklasyfikowanej jako niebezpieczna dla Êrodowiska z uwagi na brak wyników odpowiednich badaƒ,

istniejà uzasadnione podstawy dla dokonania charakterystyki ryzyka, podejmuje si´ dzia∏ania, o których

mowa w § 9 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporzàdzenia.

II. Ocena zale˝noÊci dawka (st´˝enie) — efekt lub dawka (st´˝enie) — odpowiedê

1. Celem oceny nara˝enia jest prognozowanie st´˝eƒ substancji, które mogà wystàpiç w Êrodowisku.

St´˝enia takie okreÊla si´ jako przewidywane st´˝enie

w Êrodowisku (PEC). Je˝eli ustalenie wartoÊci PEC nie

jest mo˝liwe, konieczne jest jakoÊciowe oszacowanie

wielkoÊci zanieczyszczenia Êrodowiska.

2. WartoÊç PEC lub oszacowane jakoÊciowo wielkoÊci zanieczyszczenia Êrodowiska okreÊla si´ dla tych

elementów lub przedzia∏ów Êrodowiska, w których

mo˝na w racjonalny sposób przewidzieç zrzuty, emisje,

uwolnienia lub przemieszczenia substancji.

3. W przypadku nowych substancji chemicznych

wartoÊç PEC lub jakoÊciowo oszacowane wielkoÊci zanieczyszczenia Êrodowiska okreÊla si´ na podstawie

danych zawartych w dokumentacji, o której mowa

w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy, lub wyników badaƒ, okreÊlonych w przepisach wydanych na podstawie art. 20

ust. 6 ustawy.

4. Ustalajàc wartoÊç PEC lub jakoÊciowo oszacowane wielkoÊci zanieczyszczenia, bierze si´ pod uwag´

1. Celem oceny zale˝noÊci dawka (st´˝enie) — efekt

lub dawka (st´˝enie) — odpowiedê jest oszacowanie

st´˝enia substancji w okreÊlonych elementach lub

przedzia∏ach Êrodowiska, poni˝ej którego nie nale˝y

spodziewaç si´ wystàpienia szkodliwych zmian w Êrodowisku. St´˝enie takie okreÊla si´ jako przewidywane

st´˝enie niepowodujàce zmian w Êrodowisku (PNEC).

W przypadku nowej substancji chemicznej wartoÊç

PNEC ustala si´ na podstawie danych zawartych w dokumentacji, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy, lub wyników badaƒ, o których mowa w art. 20

ust. 6 ustawy. Je˝eli, w przypadku istniejàcej substancji chemicznej, nie jest mo˝liwe ustalenie wartoÊci

PNEC, dokonuje si´ jakoÊciowego oszacowania zale˝noÊci dawka (st´˝enie) — efekt lub dawka (st´˝enie) —

odpowiedê.

6) w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne, a w szczególnoÊci

temperatur´ topnienia, temperatur´ wrzenia, pr´˝noÊç par, napi´cie powierzchniowe, rozpuszczal———————

2. WartoÊç PNEC oblicza si´, wprowadzajàc odpowiedni wspó∏czynnik szacowania do wyników badaƒ

przeprowadzonych na organizmach ˝ywych, takich jak

DL50 (medialna dawka Êmiertelna), CL50 (medialne st´˝enie Êmiertelne), CE50 (medialne st´˝enie efektywne),

dla wartoÊci CL50 lub CE50 otrzymanych w wyniku badaƒ

ostrego dzia∏ania toksycznego, ale mo˝na przyjàç mniejsze

wartoÊci, je˝eli dost´pne sà inne istotne informacje. Ni˝sze

wartoÊci wspó∏czynnika przyjmuje si´ w przypadku wartoÊci NOEC otrzymanych w wyniku badaƒ przed∏u˝onego

lub przewlek∏ego dzia∏ania toksycznego.

1) wyniki prawid∏owo wykonanych pomiarów zanieczyszczenia Êrodowiska;

2) wielkoÊç obrotu substancjà;

3) postaç, w jakiej substancja jest wprowadzana do

obrotu lub stosowana (np. w postaci w∏asnej lub

jako sk∏adnik preparatu);

4) rodzaje zastosowaƒ i stopieƒ kontroli;

5) informacje o procesach wytwarzania i stosowania,

je˝eli jest to istotne dla oceny nara˝enia;

1) Zwykle przyjmuje si´ wspó∏czynnik szacowania rz´du 1000

noÊç w wodzie, wspó∏czynnik podzia∏u n-oktanol/woda;

7) produkty rozk∏adu lub przemian, w przypadku istniejàcych substancji chemicznych;

8) prawdopodobne szlaki przedostawania si´ do ró˝nych elementów Êrodowiska oraz zdolnoÊç do adsorpcji/desorpcji i rozk∏adu w Êrodowisku;

9) cz´stotliwoÊç wyst´powania i czas trwania zanieczyszczeƒ.

W przypadku nowych substancji chemicznych dla

oceny nara˝enia bierze si´ pod uwag´ informacje zawarte w dokumentacji, o której mowa w art. 14 ust. 1

ustawy.

5. W przypadku nowej substancji chemicznej wprowadzanej do obrotu w iloÊci do 10 ton rocznie ustalenie wartoÊci PEC lub jakoÊciowo oszacowanej wielkoÊci zanieczyszczenia Êrodowiska mo˝na ograniczyç do

ogólnego Êrodowiska lokalnego, w którym mo˝e dojÊç

do uwolnienia substancji.

6. W przypadku istniejàcej substancji chemicznej

szczególnà wartoÊç dla oceny nara˝enia majà wyniki

prawid∏owo wykonanych pomiarów zanieczyszczenia

Êrodowiska. Je˝eli wykorzystuje si´ obliczeniowe metody prognozowania st´˝eƒ w Êrodowisku, stosuje si´

w∏aÊciwe modele nara˝enia. Uwzgl´dnia si´ równie˝

odpowiednie wyniki monitoringu substancji o analogicznym zastosowaniu oraz analogicznych w∏aÊciwoÊciach i analogicznym zachowaniu si´ w Êrodowisku.

IV. Charakterystyka ryzyka

1. Dla ka˝dego analizowanego przedzia∏u Êrodowiska w sposób jak najpe∏niejszy porównuje si´ wartoÊci

Poz. 467

PEC z wartoÊcià PNEC w celu ustalenia wartoÊci stosunku PEC/PNEC. Je˝eli wartoÊç stosunku PEC/PNEC

jest mniejsza lub równa jednoÊci, w przypadku substancji istniejàcej nie sà potrzebne dodatkowe informacje lub badania, a dotychczasowe dzia∏ania podejmowane w celu ograniczenia ryzyka sà wystarczajàce, natomiast w przypadku substancji nowej nale˝y wyciàgnàç wniosek, o którym mowa w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporzàdzenia. Je˝eli wartoÊç stosunku PEC/PNEC jest

wi´ksza od jednoÊci, bioràc pod uwag´ informacje wymienione w pkt I. ppkt 2, ustala si´, czy w przypadku istniejàcej substancji chemicznej potrzebne sà dodatkowe informacje lub badania oraz czy nale˝y podjàç dzia∏ania w celu ograniczenia ryzyka, a w przypadku nowej

substancji chemicznej ustala si´, jaki wniosek nale˝y

wyciàgnàç spoÊród wymienionych w § 9 ust. 1

pkt 2—4 rozporzàdzenia.

2. Je˝eli nie mo˝na ustaliç wartoÊci stosunku

PEC/PNEC, dokonuje si´ jakoÊciowego oszacowania

prawdopodobieƒstwa wystàpienia szkodliwych zmian

w Êrodowisku w warunkach rzeczywiÊcie wyst´pujàcego lub przewidywanego poziomu zanieczyszczenia. Po

dokonaniu takiego oszacowania wyciàga si´ odpowiednie wnioski w sposób opisany w ppkt 1.

V. Scalenie wyników

Poniewa˝ charakterystyka ryzyka mo˝e dotyczyç

kilku elementów Êrodowiska, przeprowadza si´ proces

oceny ryzyka dla ka˝dego elementu i wyciàga odpowiednie wnioski. Po zakoƒczeniu procesu oceny ryzyka dokonuje si´ ich przeglàdu w odniesieniu do ró˝nych elementów Êrodowiska i okreÊla scalony wniosek

bioràcy pod uwag´ wszystkie oddzia∏ywania substancji na Êrodowisko.

Za∏àcznik nr 4

¸ÑCZNA OCENA RYZYKA

1. W celu ∏àcznej oceny ryzyka dokonuje si´ przeglàdu wniosków, o których mowa w za∏àczniku nr 1

cz´Êç B pkt V, za∏àczniku nr 2 cz´Êç B pkt IV i za∏àczniku nr 3 pkt V, a nast´pnie ustala ∏àcznà ocen´ ryzyka

w odniesieniu do wszystkich rozpatrywanych zagro˝eƒ.

2. W przypadku sformu∏owania zaleceƒ dostarczenia dodatkowych informacji lub wykonania badaƒ albo

podj´cia dzia∏aƒ w celu ograniczenia ryzyka zalecenia

takie nale˝y uzasadniç. W dzia∏aniach zalecanych w celu ograniczenia ryzyka uwzgl´dnia si´ § 9 ust. 3 rozporzàdzenia.

Za∏àcznik nr 5

MINIMALNY ZESTAW INFORMACJI WYMAGANYCH W SPRAWOZDANIU DOTYCZÑCYM OCENY RYZYKA

1. W przypadku oceny ryzyka nowej substancji chemicznej w sprawozdaniu, o którym mowa w § 5 rozporzàdzenia, zamieszcza si´

1) ∏àcznà ocen´ ryzyka, zgodnie z za∏àcznikiem nr 4;

2) oÊwiadczenie, ˝e na podstawie dost´pnych informacji substancja nie stwarza powodu do bezpoÊrednich obaw i mo˝na nie rozpatrywaç zagro˝eƒ

z nià zwiàzanych, dopóki nie pojawià si´ nowe informacje na ich temat, przed∏o˝one zgodnie z prze-

pisami art. 20 ustawy, je˝eli w odniesieniu do

wszystkich rozpatrywanych zagro˝eƒ zosta∏ wyciàgni´ty wniosek wymieniony w § 9 ust. 1 pkt 1 rozporzàdzenia;

3) opis i uzasadnienie wymaganych dodatkowych informacji lub wyników badaƒ, je˝eli w odniesieniu

do któregokolwiek z rozpatrywanych zagro˝eƒ zosta∏ wyciàgni´ty wniosek okreÊlony w § 9 ust. 1

pkt 2 i 3 rozporzàdzenia;

cje lub wyniki badaƒ ani nie jest konieczne podj´cie dodatkowych dzia∏aƒ w celu ograniczenia

ryzyka stwarzanego przez substancj´ chemicznà,

je˝eli w odniesieniu do wszystkich rozpatrywanych rodzajów dzia∏ania szkodliwego, populacji

lub elementów Êrodowiska wyciàgni´to wnioski

o braku potrzeby takich informacji, badaƒ lub dzia∏aƒ;

4) opis i uzasadnienie zaleceƒ dotyczàcych ograniczenia ryzyka, je˝eli w odniesieniu do któregokolwiek

z rozpatrywanych zagro˝eƒ zosta∏ wyciàgni´ty

wniosek wymieniony w § 9 ust. 1 pkt 4 rozporzàdzenia;

5) streszczenie opinii zg∏aszajàcego dotyczàcej podj´tych wniosków i ewentualnych dodatkowych informacji, je˝eli zosta∏y przedstawione zgodnie z § 9

ust. 2 rozporzàdzenia.

2. W przypadku oceny ryzyka istniejàcej substancji

chemicznej w sprawozdaniu, o którym mowa w § 5 rozporzàdzenia, zamieszcza si´

1) ∏àcznà ocen´ ryzyka, zgodnie z za∏àcznikiem nr 4;

2) opis i uzasadnienie potrzeby uzyskania dodatkowych informacji lub przeprowadzenia badaƒ w odniesieniu do jakichkolwiek rodzajów potencjalnego

dzia∏ania szkodliwego, populacji ludzi lub elementów Êrodowiska oraz propozycj´ terminu dostarczenia takich informacji lub wyników badaƒ, je˝eli

w odniesieniu do któregokolwiek z rozpatrywanych zagro˝eƒ istnieje potrzeba dostarczenia takich informacji lub wyników badaƒ;

3) oÊwiadczenie, ˝e na podstawie dost´pnych informacji nie sà potrzebne dodatkowe informa-

Poz. 467 i 468

4) zestawienie rodzajów dzia∏ania szkodliwego, populacji i elementów Êrodowiska, w stosunku do których nale˝y podjàç dzia∏ania w celu ograniczenia

ryzyka i uzasadnienie koniecznoÊci podj´cia takich

dzia∏aƒ, je˝eli w odniesieniu do wszystkich lub któregokolwiek z rozpatrywanych rodzajów dzia∏ania

szkodliwego, populacji lub elementów Êrodowiska

wyciàgni´to wnioski o potrzebie podj´cia takich

dzia∏aƒ; uwzgl´dnia si´ równie˝ dotychczasowe

dzia∏ania podejmowane w celu ograniczenia ryzyka.

3. Je˝eli w procesie oceny ryzyka ustalono wartoÊci stosunków, o których mowa w za∏àczniku nr 1

cz´Êç B pkt IV. ppkt 1 lub w za∏àczniku nr 3 pkt IV.

ppkt 1, oraz wartoÊç wspó∏czynnika szacowania, o której mowa w za∏àczniku nr 3 pkt II. ppkt 2, wartoÊci te zamieszcza si´ w sprawozdaniu.

468

WYROK TRYBUNA¸U KONSTYTUCYJNEGO

z dnia 11 marca 2003 r.

sygn. akt SK 8/02

Trybuna∏ Konstytucyjny w sk∏adzie

Ewa ¸´towska — przewodniczàcy,

Wies∏aw Johann — sprawozdawca,

Jerzy St´pieƒ,

Miros∏aw Wyrzykowski,

Bohdan Zdziennicki,

protokolant: Dorota Raczkowska,

po rozpoznaniu, z udzia∏em skar˝àcego oraz Sejmu

i Prokuratora Generalnego, na rozprawie w dniu

11 marca 2003 r., skargi konstytucyjnej Waldemara

Gr´dy o zbadanie zgodnoÊci

a) art. 382 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks

post´powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze

zm.), rozumianego jako upowa˝niajàcy sàd odwo∏awczy do zmiany korzystnych dla pozwanego

ustaleƒ faktycznych, stanowiàcych podstaw´ wydania wyroku sàdu pierwszej instancji, bez przeprowadzania dalszego post´powania dowodowe-

go, uzasadniajàcego przeciwne, samodzielne ustalenia, a tak˝e w zakresie, w jakim wy∏àcza zasad´

bezstronnoÊci, z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 32 ust. 1

w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 78, z art. 78 oraz art. 176

ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

b) art. 384 ustawy powo∏anej w punkcie a) w zakresie,

w jakim zakaz reformationis in peius nie obejmuje

przedmiotowo — w post´powaniu apelacyjnym,

toczàcym si´ na skutek wy∏àcznie apelacji pozwanego — korzystnych dla pozwanego ustaleƒ sàdu

pierwszej instancji i upowa˝nia sàd odwo∏awczy

do zmiany korzystnego dla pozwanego ustalenia

sàdu pierwszej instancji na ustalenie niekorzystne

z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45

ust. 1 i art. 78, z art. 78 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

c) art. 385 ustawy powo∏anej w punkcie a) w zakresie,

w jakim w poj´ciu bezzasadnoÊci apelacji mieÊci

si´ przypadek stwierdzenia przez sàd apelacyjny

b∏´du w istotnych ustaleniach faktycznych, przyj´tych za podstaw´ orzeczenia z art. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

466

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1)

z dnia 12 lutego 2003 r.

w sprawie zrycza∏towanej wysokoÊci wynagrodzenia cz∏onków komisji negocjacyjnej

Na podstawie art. 437 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62,

poz. 627, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje