Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i składu załóg statków żeglugi śródlądowej
Table of Provisions (34)
Statutory Text (34 Articles)
§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
6 miesi´cy od dnia og∏oszenia.
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej
J. Hausner
427
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)
z dnia 23 stycznia 2003 r.
w sprawie kwalifikacji zawodowych i sk∏adu za∏óg statków ˝eglugi Êródlàdowej
Na podstawie art. 37 ust. 1 i art. 72 ust. 2 ustawy
z dnia 21 grudnia 2000 r. o ˝egludze Êródlàdowej (Dz. U.
z 2001 r. Nr 5, poz. 43 i Nr 100, poz. 1085 oraz z 2002 r.
Nr 199, poz. 1672) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wykaz stanowisk na
statkach ˝eglugi Êródlàdowej, minimalny sk∏ad za∏ogi, rodzaje i wzory patentów i Êwiadectw oraz tryb ich
uzyskiwania, czas praktyki p∏ywania i zakres wymagaƒ egzaminacyjnych niezb´dnych do uzyskania patentów i Êwiadectw, a tak˝e liczb´, sk∏ad i regulamin
dzia∏ania komisji egzaminacyjnych, warunki wynagradzania cz∏onków komisji egzaminacyjnych oraz
warunki i terminy wymiany dokumentów kwalifikacyjnych.
§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) „statek o nap´dzie mechanicznym” — ka˝dy statek
wprowadzany w ruch przez mechaniczne urzàdzenie nap´dowe, z wyjàtkiem statków, których mechaniczne urzàdzenie nap´dowe jest u˝ywane tylko do ma∏ych przemieszczeƒ w portach albo do
zwi´kszenia sterownoÊci statków;
2) „statek bez nap´du mechanicznego” — statek
nieposiadajàcy mechanicznych urzàdzeƒ nap´dowych, przeznaczony do przemieszczania w zestawie pchanym, holowanym lub sprz´˝onym;
3) „statek pasa˝erski” — statek o nap´dzie mechanicznym przeznaczony i przystosowany do przewozu wi´cej ni˝ 12 pasa˝erów;
4) „holownik” — statek o nap´dzie mechanicznym
przeznaczony albo przystosowany do holowania
innych statków;
5) „pchacz” — statek o nap´dzie mechanicznym przeznaczony albo przystosowany do pchania innych
statków;
———————
1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzàdo-
wej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165).
6) „lodo∏amacz” — statek o nap´dzie mechanicznym
przeznaczony do ∏amania lodów;
7) „prom” — statek o nap´dzie mechanicznym albo
bez nap´du mechanicznego przeznaczony do przewozu osób lub rzeczy z jednego brzegu drogi wodnej na drugi;
8) „∏ódê przewozowa” — statek o nap´dzie mechanicznym albo bez nap´du mechanicznego przeznaczony do przewozu nie wi´cej ni˝ 12 pasa˝erów
z jednego brzegu drogi wodnej na drugi;
9) „ma∏y statek” — statek, którego d∏ugoÊç kad∏uba
jest mniejsza ni˝ 20 m, z wyjàtkiem: promów, statków przeznaczonych do przewozu wi´cej ni˝ 12 pasa˝erów, do holowania lub pchania, niezale˝nie od
d∏ugoÊci ich kad∏uba;
10) „poduszkowiec” — statek o nap´dzie mechanicznym poruszajàcy si´ na poduszce powietrznej;
11) „urzàdzenie p∏ywajàce” — statek przeznaczony do
wykonywania prac technicznych, utrzymywania
szlaków ˝eglownych lub eksploatacji z∏ó˝ kruszyw,
posiadajàcy specjalne urzàdzenia mechaniczne;
12) „obiekt p∏ywajàcy” — konstrukcja p∏ywajàca nieprzeznaczona do uprawiania ˝eglugi, ale do celów
mieszkalnych, biurowych, gastronomicznych, hotelowych, warsztatowych, jako przystaƒ, dok albo
zak∏ad kàpielowy;
13) „scalone materia∏y p∏ywajàce” — konstrukcja przystosowana do p∏ywania, nieb´dàca statkiem lub
obiektem p∏ywajàcym, a w szczególnoÊci tratwy,
sprz´˝one ∏odzie flisackie lub pontony;
14) „zestaw pchany” — sztywno lub elastycznie po∏àczona formacja, sk∏adajàca si´ ze statków, z których
przynajmniej jeden znajduje si´ przed pchaczem;
15) „zestaw holowany” — formacja sk∏adajàca si´
z jednego lub wi´cej statków, obiektów p∏ywajàcych lub scalonych materia∏ów p∏ywajàcych holowanych przez holownik;
16) „zestaw sprz´˝ony” — formacja sk∏adajàca si´ ze
statków po∏àczonych burtami, z których ˝aden nie
znajduje si´ przed statkiem o nap´dzie mechanicznym nap´dzajàcym formacj´.
§ 3. 1. Praktyk´ p∏ywania wymaganà do uzyskania
Êwiadectw i patentów stanowi, z zastrze˝eniem ust. 2,
praca na statku ˝eglugi Êródlàdowej, odpowiednio
w s∏u˝bie pok∏adowej lub mechanicznej, przy czym
1) za jeden rok praktyki — uznaje si´ 180 faktycznych
dni ˝eglugi odbytej w trakcie nast´pujàcych po sobie 365 dni;
2) za jeden miesiàc praktyki — uznaje si´ 15 dni faktycznej ˝eglugi odbytej w trakcie nast´pujàcych po
sobie 30 dni.
2. Praktyk´ p∏ywania na statku morskim zalicza si´
1) w s∏u˝bie pok∏adowej do uzyskania
a) Êwiadectwa marynarza i starszego marynarza
˝eglugi Êródlàdowej — w ca∏oÊci,
b) Êwiadectwa bosmana i sternika oraz patentu ˝eglarskiego przewoênika i patentu ˝eglarskiego
szypra ˝eglugi Êródlàdowej — w po∏owie,
c) patentu ˝eglarskiego stermotorzysty i patentu
˝eglarskiego kapitana ˝eglugi Êródlàdowej —
w jednej trzeciej;
2) w s∏u˝bie maszynowej do uzyskania patentu mechanika statkowego oraz Êwiadectwa motorzysty
˝eglugi Êródlàdowej — w ca∏oÊci.
Rozdzia∏ 2
§ 4. Ustala si´ nast´pujàce stanowiska, niezb´dne
dla zapewnienia bezpieczeƒstwa ˝eglugi
NoÊnoÊç statku
1) w s∏u˝bie pok∏adowej
a) m∏odszy marynarz,
b) marynarz,
c) starszy marynarz,
d) bosman,
e) sternik,
f) kierownik statku;
2) w s∏u˝bie maszynowej — mechanik.
§ 5. 1. Minimalny sk∏ad za∏ogi uzale˝niony jest od
systemu eksploatacji i czasu pracy statku.
2. Ustala si´ nast´pujàce systemy eksploatacji statku, w zale˝noÊci od jego czasu pracy
1) system A1 — oznaczajàcy ˝eglug´ statku przez
okres nieprzekraczajàcy 14 godzin w ciàgu doby,
przy czym statek powinien zatrzymaç si´ na nieprzerwany, co najmniej 8-godzinny postój;
2) system A2 — oznaczajàcy ˝eglug´ statku przez
okres nieprzekraczajàcy 18 godzin w ciàgu doby,
przy czym statek powinien zatrzymaç si´ na nieprzerwany, co najmniej 6-godzinny postój;
3) system B — oznaczajàcy ca∏odobowà ˝eglug´ statku.
Wykaz stanowisk na statkach ˝eglugi Êródlàdowej
i minimalny sk∏ad za∏ogi
Lp.
Poz. 427
§ 6. 1. Ustala si´ nast´pujàcy minimalny sk∏ad za∏ogi dla statków bez nap´du mechanicznego, wchodzàcych w sk∏ad zestawów holowanych
Za∏oga statku
System eksploatacji statku
A1
A2
B
1
od 15 do 200 ton
Kierownik statku
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
—
—
—
2
—
—
—
2
—
1
—
2
od 201 do 750 ton
Kierownik statku
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
—
1
—
2
—
—
1
2
1
—
—
3
powy˝ej 750 ton
Kierownik statku
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
1
—
1
2
1
—
—
2
2
—
—
2. Dla statków, o których mowa w ust. 1, nieposiadajàcych
1) urzàdzeƒ sterowych, które mogà byç obs∏ugiwane
przez jednà osob´,
2) ∏àcznoÊci radiotelefonicznej lub przewodowej pomi´dzy stanowiskiem sternika a stanowiskami manewrowymi,
3) wciàgarek o nap´dzie mechanicznym,
4) mo˝liwoÊci podawania podczas ˝eglugi, ze stanowiska sternika, sygna∏ów optycznych i akustycznych
zwi´ksza si´ stan za∏ogi o 1 marynarza — je˝eli statek eksploatowany jest w systemie A1 lub A2, oraz
o 2 marynarzy — w systemie B.
3. Minimalny sk∏ad za∏ogi dla promów bez nap´du mechanicznego, urzàdzeƒ p∏ywajàcych, innych
obiektów p∏ywajàcych oraz scalonych materia∏ów
p∏ywajàcych ustala, na wniosek armatora, dyrektor
urz´du ˝eglugi Êródlàdowej, uwzgl´dniajàc system
ich eksploatacji.
§ 7. 1. Ustala si´ minimalny sk∏ad za∏ogi dla statków
o nap´dzie mechanicznym, zestawów pchanych i zestawów sprz´˝onych
1) dla statków towarowych o nap´dzie mechanicznym
Lp.
D∏ugoÊç statku (L) w m
Za∏oga statku
System eksploatacji statku
A1
A2
B
1
L ≤ 70
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
—
1
—
—
—
2
—
—
—
1
—
2
—
1
1
—
—
2
70 < L ≤ 86
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
1
—
—
—
—
2
—
1
—
—
—
2
—
2
—
—
—
3
L > 86
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
1
—
—
1
—
2
—
1
—
—
1
2
—
2
—
1
—
2) dla holowników i lodo∏amaczy
Lp.
Moc mechanicznego urzàdzenia
nap´dowego w kW (KM)
1
do 150 (200) w∏àcznie
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
—
—
—
1
—
2
—
1
—
—
—
2
—
1
—
1
—
2
powy˝ej 150 (200) do 300 (400)
w∏àcznie
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
1
—
—
1
—
—
2
—
1
—
—
1
2
—
1
1
—
1
3
powy˝ej 300 (400) do 450 (600)
w∏àcznie
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
—
1
—
1
2
—
1
—
1
—
1
2
—
1
1
1
—
1
4
powy˝ej 450 (600)
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
1
—
—
1
2
—
1
1
—
—
1
2
1
—
2
—
—
1
Za∏oga statku
System eksploatacji statku
A1
A2
B
3) dla statków pasa˝erskich bez miejsc sypialnych
Lp.
Dopuszczalna liczba
pasa˝erów
Za∏oga statku
System eksploatacji statku
A1
A2
B
1
do 75 pasa˝erów
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
—
1
—
—
—
—
2
—
—
1
—
—
—
2
—
1
—
1
—
—
2
od 76 do 250 pasa˝erów
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
—
1
—
1
—
—
2
—
—
1
1
—
—
2
—
1
—
1
1
—
3
od 251 do 600 pasa˝erów
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
—
1
—
—
2
—
1
—
1
—
—
2
1
1
—
2
—
—
4
powy˝ej 601 pasa˝erów
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
1
1
—
1
2
—
1
—
1
—
1
2
1
—
1
1
—
1
4) dla statków pasa˝erskich z miejscami sypialnymi
Lp.
IloÊç miejsc sypialnych
Za∏oga statku
System eksploatacji statku
A1
A2
B
1
do 50 miejsc sypialnych
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
—
1
—
1
—
—
2
—
1
—
1
—
—
2
1
—
1
1
1
—
2
od 51 do 100 miejsc sypialnych
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
—
2
—
—
2
—
1
—
1
—
1
2
1
—
1
—
—
1
3
powy˝ej 100 miejsc sypialnych
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
1
1
—
1
2
—
1
1
1
—
1
2
1
1
1
—
5) dla zestawów pchanych i sprz´˝onych
Lp.
Rodzaj zestawu
D∏ugoÊç (L) w m
SzerokoÊç (B) w m
Za∏oga zestawu
System eksploatacji zestawu
A1
A2
B
1
Zestaw pchany z jednà
barkà L ≤ 86 m
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
—
—
—
—
2
—
1
—
—
—
—
2
—
2
—
—
—
—
2
Zestaw pchany lub sprz´˝ony
o L ≤ 125 m i B < 12 m
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
—
1
—
—
2
—
—
1
1
—
—
2
1
—
1
1
—
—
3
Zestaw pchany lub sprz´˝ony
o L ≤ 125 m i B > 12 m
oraz L > 125 m i B ≤ 12 m
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
—
1
1
—
2
—
1
—
1
1
—
2
1
—
1
1
1
—
4
Zestaw pchany lub sprz´˝ony
o L > 125 m i B > 12 m
Kierownik statku
Sternik
Bosman
Starszy marynarz
Marynarz
M∏odszy marynarz
Mechanik
1
1
—
1
1
1
—
2
—
1
1
2
—
—
2
1
1
1
1
—
—
2. Dla statków, o których mowa w ust. 1, niespe∏niajàcych warunków okreÊlonych w § 6 ust. 2 oraz nieposiadajàcych
1) urzàdzeƒ nap´dowych, które mo˝na obs∏ugiwaç ze
stanowiska sternika,
2) na stanowisku sternika przyrzàdów kontrolnych
urzàdzeƒ nap´dowych, sygnalizujàcych nieprawid∏owoÊci w pracy tych urzàdzeƒ,
zwi´ksza si´ sk∏ad za∏ogi o 1 marynarza — je˝eli statek jest eksploatowany w systemie A1 albo A2, oraz
o 2 marynarzy — w systemie B.
3. W uzasadnionych przypadkach, uwzgl´dniajàc
wdro˝enie osiàgni´ç post´pu naukowo-technicznegobàdê przeznaczenie statku lub szczególne warunki
jego obs∏ugi, dyrektor urz´du ˝eglugi Êródlàdowej mo˝e zwi´kszyç albo zmniejszyç sk∏ad za∏ogi okreÊlony
w ust. 1 lub okreÊliç wymagania dotyczàce kwalifikacji
cz∏onków za∏ogi tego statku.
§ 8. 1. Na statkach o nap´dzie mechanicznym wymienionych w § 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 jeden z cz∏onków za-
∏ogi powinien posiadaç uprawnienia do obs∏ugi mechanicznych urzàdzeƒ nap´dowych statku.
2. Na statkach pasa˝erskich wymienionych w § 7
ust. 1 pkt 3 i 4 jeden z cz∏onków za∏ogi, poza kierownikiem statku, powinien posiadaç uprawnienia do obs∏ugi mechanicznych urzàdzeƒ nap´dowych statku.
Rozdzia∏ 3
Âwiadectwa i patenty w s∏u˝bie pok∏adowej
§ 9. 1. Ustala si´ w s∏u˝bie pok∏adowej nast´pujàce
Êwiadectwa i patenty ˝eglarskie
1) Êwiadectwo marynarza ˝eglugi Êródlàdowej;
2) Êwiadectwo starszego marynarza ˝eglugi Êródlàdowej;
3) Êwiadectwo bosmana ˝eglugi Êródlàdowej;
4) Êwiadectwo sternika ˝eglugi Êródlàdowej;
5) patent ˝eglarski przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej;
6) patent ˝eglarski szypra ˝eglugi Êródlàdowej;
7) patent ˝eglarski stermotorzysty ˝eglugi Êródlàdowej;
8) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej
a) klasy A — uprawniajàcy do kierowania statkami
˝eglugi Êródlàdowej na Êródlàdowych drogach
wodnych i morskich wodach wewn´trznych,
b) klasy B — uprawniajàcy do kierowania statkami
˝eglugi Êródlàdowej wy∏àcznie na Êródlàdowych drogach wodnych.
2. Wzory Êwiadectw i patentów ˝eglarskich okreÊla
za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
§ 10. Stanowisko m∏odszego marynarza ˝eglugi
Êródlàdowej mo˝e zajmowaç osoba posiadajàca dokument stwierdzajàcy odbycie podstawowego przeszkolenia w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy na statkach, wydany przez armatora statku.
§ 11. Do uzyskania Êwiadectwa marynarza ˝eglugi
Êródlàdowej wymagane jest posiadanie 3-miesi´cznej
praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej.
§ 12. Do uzyskania Êwiadectwa starszego marynarza ˝eglugi Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
1) Êwiadectwa marynarza ˝eglugi Êródlàdowej, dodatkowej 6-miesi´cznej praktyki p∏ywania w s∏u˝bie pok∏adowej na statkach ˝eglugi Êródlàdowej
nieb´dàcych ma∏ymi statkami oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci
praktycznych albo
2) Êwiadectwa marynarza wachtowego albo starszego marynarza w ˝egludze morskiej, albo
3) stopnia marynarza albo podoficera rezerwy Marynarki Wojennej lub Oddzia∏u Morskiego Stra˝y Granicznej oraz 9-miesi´cznej praktyki p∏ywania
w specjalnoÊci pok∏adowej na okr´tach Marynarki
Wojennej lub jednostkach p∏ywajàcych Stra˝y Granicznej.
§ 13. Do uzyskania Êwiadectwa bosmana ˝eglugi
Êródlàdowej wymagane jest posiadanie Êwiadectwa
starszego marynarza ˝eglugi Êródlàdowej oraz dodatkowej 6-miesi´cznej praktyki p∏ywania w s∏u˝bie pok∏adowej, na statkach ˝eglugi Êródlàdowej nieb´dàcych
ma∏ymi statkami.
§ 14. Do uzyskania Êwiadectwa sternika ˝eglugi
Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
1) Êwiadectwa bosmana ˝eglugi Êródlàdowej, dodatkowej 6-miesi´cznej praktyki p∏ywania w s∏u˝bie
pok∏adowej na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym nieb´dàcych ma∏ymi statkami oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej
wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych albo
2) Êwiadectwa starszego marynarza ˝eglugi Êródlàdowej, dodatkowej 12-miesi´cznej praktyki p∏ywania
w s∏u˝bie pok∏adowej na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym nieb´dàcych ma∏ymi statkami oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu
wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych,
albo
Poz. 427
3) wykszta∏cenia co najmniej zasadniczego zawodowego o kierunku ˝egluga Êródlàdowa, 6-miesi´cznej praktyki p∏ywania w s∏u˝bie pok∏adowej na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym nieb´dàcych ma∏ymi statkami oraz z∏o˝enie
egzaminu z umiej´tnoÊci praktycznych, albo
4) dyplomu oficera w dziale pok∏adowym w ˝egludze
morskiej albo stopnia oficera Marynarki Wojennej
lub Oddzia∏u Morskiego Stra˝y Granicznej.
§ 15. Do uzyskania patentu ˝eglarskiego przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
12-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi
Êródlàdowej, w tym co najmniej 6 miesi´cy w charakterze pomocnika przewoênika, albo 12-miesi´cznej
praktyki p∏ywania na promie w charakterze pomocnika
przewoênika oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych.
§ 16. Do uzyskania patentu ˝eglarskiego szypra ˝eglugi Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
1) Êwiadectwa bosmana ˝eglugi Êródlàdowej, 12-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach bez nap´du
mechanicznego nieb´dàcych ma∏ymi statkami oraz
z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy
i umiej´tnoÊci praktycznych albo
2) Êwiadectwa sternika ˝eglugi Êródlàdowej, 6-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach bez nap´du
mechanicznego nieb´dàcych ma∏ymi statkami
oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych.
§ 17. Do uzyskania patentu ˝eglarskiego stermotorzysty ˝eglugi Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
1) 12-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym oraz
z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy
i umiej´tnoÊci praktycznych albo
2) stopnia chorà˝ego Marynarki Wojennej lub Oddzia∏u Morskiego Stra˝y Granicznej oraz 3-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi
Êródlàdowej.
§ 18. 1. Do uzyskania patentu ˝eglarskiego kapitana
˝eglugi Êródlàdowej klasy B wymagane jest posiadanie
48-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi
Êródlàdowej, w tym co najmniej 24 miesi´cy na statkach
o nap´dzie mechanicznym i 24 miesi´cy na stanowisku
bosmana lub sternika, oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu
wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych.
2. Do uzyskania patentu ˝eglarskiego kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy A wymagane jest posiadanie
1) praktyki, o której mowa w ust. 1, w tym 6 miesi´cy
praktyki na morskich wodach wewn´trznych, oraz
z∏o˝enie egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy
i umiej´tnoÊci praktycznych albo
2) dyplomu oficera w dziale pok∏adowym w ˝egludze
morskiej albo stopnia oficera Marynarki Wojennej
lub Oddzia∏u Morskiego Stra˝y Granicznej oraz
6-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej.
3. Dla osób, które ukoƒczy∏y co najmniej szko∏´ Êrednià o kierunku ˝egluga Êródlàdowa, wymiar praktyki
p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej, o których
mowa w ust. 1, wynosi 24 miesiàce, w tym co najmniej
12 miesi´cy na statkach o nap´dzie mechanicznym oraz
12 miesi´cy na stanowisku bosmana lub sternika.
§ 19. 1. Ustala si´ nast´pujàce uprawnienia zawodowe posiadaczy Êwiadectw i patentów w s∏u˝bie pok∏adowej
1) Êwiadectwo marynarza ˝eglugi Êródlàdowej —
uprawnia do zajmowania stanowiska marynarza
na ka˝dym statku ˝eglugi Êródlàdowej;
2) Êwiadectwo starszego marynarza ˝eglugi Êródlàdowej — uprawnia do
a) zajmowania stanowiska starszego marynarza na
ka˝dym statku ˝eglugi Êródlàdowej,
b) kierowania scalonymi materia∏ami p∏ywajàcymi
oraz statkami bez nap´du mechanicznego o iloczynie d∏ugoÊci i szerokoÊci nieprzekraczajàcym
20 m2;
3) Êwiadectwo bosmana ˝eglugi Êródlàdowej —
uprawnia do
a) zajmowania stanowiska
— bosmana na ka˝dym statku ˝eglugi Êródlàdowej,
— kierownika obiektu p∏ywajàcego,
b) kierowania scalonymi materia∏ami p∏ywajàcymi oraz statkami bez nap´du mechanicznego
o iloczynie d∏ugoÊci i szerokoÊci nieprzekraczajàcym 20 m2;
4) Êwiadectwo sternika ˝eglugi Êródlàdowej —
uprawnia do
a) zajmowania stanowiska
— sternika na ka˝dym statku ˝eglugi Êródlàdowej,
— kierownika obiektu p∏ywajàcego,
b) kierowania scalonymi materia∏ami p∏ywajàcymi
oraz statkami bez nap´du mechanicznego o iloczynie d∏ugoÊci i szerokoÊci nieprzekraczajàcym
20 m2;
5) patent ˝eglarski przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej
uprawnia do kierowania promem lub ∏odzià przewozowà bez nap´du mechanicznego;
6) patent ˝eglarski szypra ˝eglugi Êródlàdowej uprawnia do
a) kierowania ka˝dym statkiem bez nap´du mechanicznego,
b) zajmowania stanowiska kierownika urzàdzenia
p∏ywajàcego;
7) patent ˝eglarski stermotorzysty ˝eglugi Êródlàdowej uprawnia do kierowania
a) ma∏ym statkiem,
b) ∏odzià przewozowà o nap´dzie mechanicznym;
8) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej
uprawnia do kierowania ka˝dym statkiem,
z uwzgl´dnieniem ograniczeƒ zawartych w tym patencie, z tym ˝e
a) statkiem pasa˝erskim — po ukoƒczeniu 24 lat
i z∏o˝eniu egzaminu z zakresu dodatkowej wiedzy wymaganej do kierowania statkami pasa˝erskimi,
Poz. 427
b) statkiem pasa˝erskim o zdolnoÊci przewozowej
powy˝ej 400 osób — po odbyciu dodatkowej
12-miesi´cznej praktyki p∏ywania na stanowisku
kierownika statku pasa˝erskiego o zdolnoÊci
przewozowej wi´kszej ni˝ 200 osób,
c) statkiem I kategorii — w przypadku posiadania
praktyki p∏ywania na stanowisku sternika na
statku I kategorii, w wymiarze co najmniej po∏owy okresu okreÊlonego odpowiednio w § 18
ust. 1 lub 6 miesi´cy na stanowisku kierownika
statku II kategorii.
2. Ustala si´ nast´pujàce kategorie statków
1) II kategoria — statki towarowe i zestawy o d∏ugoÊci
do 86 m, statki pasa˝erskie bez miejsc sypialnych
do 250 pasa˝erów, statki pasa˝erskie z miejscami
sypialnymi do 50 pasa˝erów oraz holowniki i lodo∏amacze o mocy mechanicznego urzàdzenia nap´dowego do 300 kW;
2) I kategoria — statki towarowe i zestawy, statki pasa˝erskie, holowniki oraz lodo∏amacze o parametrach wy˝szych ni˝ okreÊlone w pkt 1.
§ 20. Do kierowania statkami uprawiajàcymi ˝eglug´ po wodach
1) rzeki Odry — od po∏àczenia z Kana∏em Gliwickim
do granicy z wodami morskimi,
2) rzeki Wis∏y — od ujÊcia rzeki Przemszy do granicy
z wodami morskimi,
3) rzeki Warty — od Kana∏u Âlesiƒskiego do ujÊcia
Noteci
wymagane jest posiadanie praktyki p∏ywania polegajàcej na przep∏yni´ciu w charakterze cz∏onka za∏ogi statku ˝eglugi Êródlàdowej, w okresie ostatnich pi´ciu lat,
8 razy w dó∏ i 8 razy w gór´ danej drogi wodnej lub jej
odcinka, oraz z∏o˝enie egzaminu ze znajomoÊci tej drogi wodnej lub jej odcinka.
Rozdzia∏ 4
Âwiadectwa i patenty w s∏u˝bie maszynowej
§ 21. 1. Ustala si´ w s∏u˝bie maszynowej nast´pujàce Êwiadectwa i patenty
1) Êwiadectwo motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej;
2) patent mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej.
2. Wzory Êwiadectwa i patentu, o których mowa
w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.
§ 22. Do uzyskania Êwiadectwa motorzysty ˝eglugi
Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
1) 12-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym albo
18-miesi´cznej praktyki w warsztatach mechanicznych przy remoncie silników spalinowych, ukoƒczenie kursu w zakresie obs∏ugi urzàdzeƒ maszynowych na statkach oraz z∏o˝enie egzaminu z zakresu
wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych albo
2) co najmniej wykszta∏cenia zasadniczego zawodowego o kierunku mechanicznym lub elektrycznym,
6-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym oraz z∏o˝enie egzaminu z umiej´tnoÊci praktycznych, albo
3) co najmniej wykszta∏cenia zasadniczego zawodowego o kierunku ˝egluga Êródlàdowa oraz z∏o˝enie
egzaminu z umiej´tnoÊci praktycznych, albo
4) patentu motorzysty wachtowego w ˝egludze morskiej, albo
5) stopnia marynarza albo podoficera rezerwy Marynarki Wojennej lub Oddzia∏u Morskiego Stra˝y Granicznej o specjalnoÊci motorzysty okr´towego.
§ 23. 1. Do uzyskania patentu mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej wymagane jest posiadanie
1) 36-miesi´cznej praktyki p∏ywania, przy czym co
najmniej 20 miesi´cy powinna stanowiç praktyka
p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej przy obs∏udze mechanicznych urzàdzeƒ nap´dowych
i mechanizmów pomocniczych, natomiast 16 miesi´cy mo˝e stanowiç praktyka w stoczniach lub
warsztatach mechanicznych przy remoncie silników spalinowych, oraz z∏o˝enie egzaminu z wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci praktycznych, albo
2) Êwiadectwa motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej oraz
dodatkowej 20-miesi´cznej praktyki p∏ywania na
statkach ˝eglugi Êródlàdowej na stanowisku motorzysty — przy obs∏udze mechanicznych urzàdzeƒ
nap´dowych i mechanizmów pomocniczych, albo
3) dyplomu oficera mechanika na polskich statkach
morskich albo stopnia oficera s∏u˝by mechanicznej
Marynarki Wojennej lub Oddzia∏u Morskiego Stra˝y Granicznej.
2. Dla osób, które ukoƒczy∏y co najmniej szko∏´
Êrednià o kierunku ˝egluga Êródlàdowa, wymiar praktyki p∏ywania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wynosi
24 miesiàce, w tym co najmniej 18 miesi´cy powinna
stanowiç praktyka p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej przy obs∏udze mechanicznych urzàdzeƒ nap´dowych i mechanizmów pomocniczych, natomiast
6 miesi´cy mo˝e stanowiç praktyka w stoczniach lub
w warsztatach mechanicznych przy remoncie silników
spalinowych.
§ 24. Ustala si´ nast´pujàce uprawnienia zawodowe posiadaczy Êwiadectw i patentów w s∏u˝bie maszynowej
1) Êwiadectwo motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej —
uprawnia do samodzielnej obs∏ugi urzàdzeƒ maszynowych o mocy maszyn g∏ównych do 300 kW;
2) patent mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej
— uprawnia do zajmowania stanowiska mechanika na ka˝dym statku ˝eglugi Êródlàdowej.
Rozdzia∏ 5
Poz. 427
1) 12-miesi´cznej praktyki p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym,
Êwiadectwa radiooperatora oraz ukoƒczenie kursu
przygotowawczego w oÊrodku szkoleniowym
uznanym przez ministra w∏aÊciwego do spraw
transportu, potwierdzone Êwiadectwem z∏o˝enia
z wynikiem pozytywnym egzaminu z wymaganej
wiedzy i umiej´tnoÊci;
2) Êwiadectwa przeszkolenia w zakresie wykorzystania radaru i A.R.P.A. oraz 3-miesi´cznej praktyki
p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej wyposa˝onych w radary.
§ 26. 1. Dokumentem uprawniajàcym do zajmowania stanowiska marynarza oraz samodzielnej obs∏ugi
mechanicznych urzàdzeƒ nap´dowych o mocy maszyn
g∏ównych do 300 kW jest Êwiadectwo marynarza motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej. Wzór Êwiadectwa okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.
2. Do uzyskania Êwiadectwa, o którym mowa
w ust. 1, wymagane jest posiadanie praktyki p∏ywania
okreÊlonej w § 11 oraz spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w § 22.
3. Za praktyk´ p∏ywania, o której mowa w ust. 2,
uznaje si´ praktyk´ p∏ywania na statkach ˝eglugi Êródlàdowej w s∏u˝bie pok∏adowej.
Rozdzia∏ 6
Komisje egzaminacyjne i zakres wymagaƒ
egzaminacyjnych
§ 27. 1. Egzaminy okreÊlone w rozporzàdzeniu przeprowadzajà
1) terenowe komisje egzaminacyjne dzia∏ajàce przy
dyrektorach urz´dów ˝eglugi Êródlàdowej — dla
uzyskania Êwiadectw, o których mowa w § 9 ust. 1
pkt 2 i 4 i § 21 ust. 1 pkt 1, oraz patentów ˝eglarskich, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 5 i 7;
2) centralna komisja egzaminacyjna dzia∏ajàca przy
Dyrektorze Urz´du ˚eglugi Âródlàdowej we Wroc∏awiu — dla uzyskania patentów ˝eglarskich,
o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 6 i 8 oraz w § 21
ust. 1 pkt 2.
2. Przewodniczàcych komisji i zast´pców przewodniczàcego centralnej komisji egzaminacyjnej powo∏uje
i odwo∏uje minister w∏aÊciwy do spraw transportu.
3. W sk∏ad komisji egzaminacyjnej wchodzà egzaminatorzy oraz sekretarz komisji, z tym ˝e w sk∏ad centralnej komisji egzaminacyjnej wchodzà ponadto
Dodatkowe dokumenty kwalifikacyjne
1) przedstawiciel dyrektora urz´du ˝eglugi Êródlàdowej w∏aÊciwego dla miejsca przeprowadzania egzaminu;
§ 25. 1. Dokumentem uprawniajàcym do obs∏ugi
radaru jest Êwiadectwo obserwatora radarowego ˝eglugi Êródlàdowej. Wzór Êwiadectwa okreÊla za∏àcznik
nr 3 do rozporzàdzenia.
2) przedstawiciel dyrektora urz´du morskiego — przy
egzaminach na patenty ˝eglarskie kapitanów ˝eglugi Êródlàdowej klasy A;
2. Do uzyskania Êwiadectwa, o którym mowa
w ust. 1, wymagane jest posiadanie
3) osoba posiadajàca uprawnienia pilotowe dla danej
drogi wodnej lub jej odcinka oraz doÊwiadczenie
w zakresie pilota˝u na tej drodze wodnej, której
uprawnienie dotyczy — przy egzaminie na uprawnienia pilotowe.
4. Egzaminatorów i sekretarza powo∏ujà przewodniczàcy w∏aÊciwych komisji egzaminacyjnych. Egzaminatorów powo∏uje si´ spoÊród osób umieszczonych na
liÊcie egzaminatorów ministra w∏aÊciwego do spraw
transportu.
5. W sk∏ad centralnej komisji egzaminacyjnej mo˝e
wchodziç przedstawiciel ministra w∏aÊciwego do
spraw transportu.
§ 28. Przewodniczàcemu, zast´pcy przewodniczàcego, cz∏onkom i sekretarzowi komisji przys∏uguje wynagrodzenie w wysokoÊci 60 z∏ za jedno posiedzenie
komisji, a egzaminatorom w wysokoÊci 10 z∏ za przeegzaminowanie jednej osoby z jednego przedmiotu.
§ 29. Wydatki zwiàzane z dzia∏alnoÊcià komisji egzaminacyjnych pokrywane sà z bud˝etu urz´dów ˝eglugi Êródlàdowej.
§ 30. 1. Osoba ubiegajàca si´ o przystàpienie do egzaminu sk∏ada we w∏aÊciwej komisji egzaminacyjnej
pisemny wniosek wraz z potwierdzonymi kopiami dokumentów stwierdzajàcymi spe∏nienie wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu, a przed przystàpieniem do
egzaminu przedstawia dowód uiszczenia op∏aty za egzamin.
2. Przed przystàpieniem kandydata do egzaminu
komisja egzaminacyjna sprawdza, czy kandydat spe∏nia warunki do ubiegania si´ o odpowiednie Êwiadectwo albo patent.
Poz. 427
2. Do wniosku o wydanie Êwiadectwa lub patentu
nale˝y do∏àczyç
1) wyciàg z dowodu osobistego;
2) dwie aktualne fotografie o wymiarach 20 x 25 mm;
3) odpowiednio: wyciàg p∏ywania sporzàdzony na
podstawie zapisów w ˝eglarskiej ksià˝eczce pracy
i potwierdzony przez urzàd ˝eglugi Êródlàdowej,
stwierdzajàcy nabycie wymaganej praktyki p∏ywania na okreÊlonym stanowisku i wymieniajàcy rodzaje statków oraz Êródlàdowe drogi wodne, na
których praktyka p∏ywania zosta∏a nabyta, lub dokument potwierdzajàcy praktyki w stoczni lub
warsztatach mechanicznych dokonujàcych remontu silników;
4) wyciàg p∏ywania potwierdzony przez dyrektora
urz´du morskiego o praktyce p∏ywania na morskich wodach wewn´trznych lub odpis innego dokumentu stwierdzajàcego posiadanie morskich
kwalifikacji zawodowych — przy ubieganiu si´
o patenty ˝eglarskie kapitanów ˝eglugi Êródlàdowej klasy A;
5) zaÊwiadczenie w∏aÊciwej komisji egzaminacyjnej
o z∏o˝eniu z wynikiem pozytywnym egzaminu z zakresu wymaganej wiedzy i umiej´tnoÊci na Êwiadectwo lub patent, o którego wydanie wnioskodawca si´ ubiega;
6) Êwiadectwo zdrowia potwierdzajàce stan zdrowia
wymagany do pracy na statkach ˝eglugi Êródlàdowej, na okreÊlonym stanowisku;
7) dokumenty potwierdzajàce posiadanie odpowiedniego wykszta∏cenia.
3. Do egzaminu mo˝e przystàpiç osoba, która legitymuje si´ praktykà p∏ywania w wymiarze nie mniejszym ni˝ 3/4 czasu wymaganego do uzyskania Êwiadectwa lub patentu.
§ 34. Wydajàc patent ˝eglarski, dyrektor urz´du ˝eglugi Êródlàdowej wprowadza w nim ograniczenia co
do rodzaju i parametrów statków lub dróg wodnych,
po których mo˝e byç uprawiana ˝egluga Êródlàdowa.
4. O niedopuszczeniu kandydata do egzaminu komisja egzaminacyjna zawiadamia zainteresowanego,
informujàc o przyczynach niedopuszczenia.
§ 35. W sprawach wydawania Êwiadectw i patentów stosuje si´ przepisy Kodeksu post´powania administracyjnego.
§ 31. Egzaminy przeprowadza si´ w miar´ nap∏ywu wniosków, nie rzadziej jednak ni˝ dwa razy w ciàgu
roku. Komisja egzaminacyjna mo˝e przeprowadzaç egzaminy na sesjach wyjazdowych.
Rozdzia∏ 7
§ 32. 1. Egzamin na poszczególne Êwiadectwa i patenty przeprowadza si´ zgodnie z zakresem wymagaƒ
egzaminacyjnych, okreÊlonych w za∏àczniku nr 5 do
rozporzàdzenia.
2. Sposób przeprowadzania egzaminów okreÊla regulamin dzia∏ania komisji egzaminacyjnych stanowiàcy za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia.
§ 33. 1. Âwiadectwa i patenty przewidziane w rozporzàdzeniu wydaje, na pisemny wniosek zainteresowanej osoby, dyrektor urz´du ˝eglugi Êródlàdowej,
w∏aÊciwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy lub
dla siedziby armatora zatrudniajàcego osob´ ubiegajàcà si´ o Êwiadectwo lub patent.
Przepisy przejÊciowe i koƒcowe
§ 36. W szczególnie uzasadnionych przypadkach
dyrektor urz´du ˝eglugi Êródlàdowej mo˝e, na wniosek
armatora, wydaç zezwolenie na zajmowanie — przez
okres nie d∏u˝szy ni˝ 12 miesi´cy — stanowiska bezpoÊrednio wy˝szego ni˝ to, do którego uprawnia posiadany patent lub Êwiadectwo, pod warunkiem zachowania
wymagaƒ bezpieczeƒstwa ˝eglugi. Wzór zezwolenia
okreÊla za∏àcznik nr 7 do rozporzàdzenia.
§ 37. 1. Dokumenty kwalifikacyjne wydane na podstawie rozporzàdzenia Ministra ˚eglugi z dnia 5 grudnia 1962 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych cz∏onków za∏óg statków ˝eglugi Êródlàdowej i tratew (Dz. U.
Nr 65, poz. 323) podlegajà, na wniosek zainteresowanego, wymianie na dokumenty kwalifikacyjne okreÊlone w rozporzàdzeniu
1) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej I klasy — na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy B;
13) patent ˝eglarski przewoênika i Êwiadectwo przewoênika — na patent ˝eglarski przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej;
2) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej I klasy — na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy A, je˝eli przedstawi dyplom oficera wachtowego lub szypra statków morskich;
14) Êwiadectwo sternika ˝eglugi Êródlàdowej — na
Êwiadectwo sternika ˝eglugi Êródlàdowej;
3) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej I klasy — na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy A, je˝eli przedstawi zaÊwiadczenie uprawniajàce do kierowania statkami ˝eglugi Êródlàdowej wydane przez dyrektora urz´du morskiego;
4) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej II klasy — na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy B;
5) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej II klasy — na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy A, je˝eli przedstawi dyplom oficera
wachtowego statków morskich lub szypra statków
morskich;
6) patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej II klasy — na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy A, je˝eli przedstawi zaÊwiadczenie uprawniajàce do kierowania statkami ˝eglugi Êródlàdowej wydane przez dyrektora urz´du morskiego;
7) patent ˝eglarski porucznika ˝eglugi Êródlàdowej —
na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej
klasy B z ograniczeniem do statków II kategorii;
15) Êwiadectwo bosmana ˝eglugi Êródlàdowej — na
Êwiadectwo bosmana ˝eglugi Êródlàdowej;
16) patent retmaƒski i Êwiadectwo pomocnika retmana — na patent przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej
z rozszerzeniem uprawniajàcym do kierowania
scalonymi materia∏ami p∏ywajàcymi;
17) Êwiadectwo motorzysty — na Êwiadectwo motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej.
2. Wymiany dokumentów kwalifikacyjnych dokonujà, w okresie 24 miesi´cy od dnia wejÊcia w ˝ycie
rozporzàdzenia, dyrektorzy urz´dów ˝eglugi Êródlàdowej, w∏aÊciwi dla siedzib inspektoratów ˝eglugi Êródlàdowej, które wyda∏y dotychczasowe dokumenty.
3. W dokumentach kwalifikacyjnych wydawanych
w drodze wymiany dyrektor urz´du ˝eglugi Êródlàdowej wprowadza ograniczenia, o których mowa w § 19.
4. Dokumenty niewymienione w terminie okreÊlonym w ust. 2 tracà wa˝noÊç.
5. Do wniosku o wymian´ dokumentu kwalifikacyjnego nale˝y za∏àczyç
8) patent ˝eglarski porucznika ˝eglugi Êródlàdowej —
na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej
klasy A z ograniczeniem do statków II kategorii, je˝eli przedstawi dyplom oficera wachtowego lub
szypra statków morskich;
1) dwie aktualne fotografie,
9) patent ˝eglarski porucznika ˝eglugi Êródlàdowej —
na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej
klasy A z ograniczeniem do statków II kategorii, je˝eli przedstawi zaÊwiadczenie uprawniajàce do
kierowania statkami ˝eglugi Êródlàdowej wydane
przez dyrektora urz´du morskiego;
6. Wydajàc dokument kwalifikacyjny, w drodze wymiany, urzàd ˝eglugi Êródlàdowej uniewa˝nia dotychczasowy dokument kwalifikacyjny poprzez odciÊni´cie
prostokàtnego stempla o wymiarach 9 x 3 cm w kolorze czerwonym, o treÊci „ANULOWANO”, i zwraca dokument jego posiadaczowi.
10) patent mechanika ˝eglugi Êródlàdowej I, II i III klasy — na patent ˝eglarski mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej;
11) patent stermotorzysty ˝eglugi Êródlàdowej i Êwiadectwo stermotorzysty ˝eglugi Êródlàdowej — na
patent ˝eglarski stermotorzysty ˝eglugi Êródlàdowej;
12) patent ˝eglarski szypra ˝eglugi Êródlàdowej I, II i III
klasy — na patent ˝eglarski szypra ˝eglugi Êródlàdowej;
2) dokumenty potwierdzajàce posiadane kwalifikacje
oraz przed∏o˝yç do wglàdu dokument to˝samoÊci
z aktualnym adresem zameldowania.
§ 38. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
6 miesi´cy od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem rozdzia∏u 2, który wchodzi w ˝ycie po up∏ywie 14 dni od dnia
og∏oszenia.2)
Minister Infrastruktury: w z. A. Pi∏at
———————
2) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdze-
niem Ministra ˚eglugi z dnia 5 grudnia 1962 r. w sprawie
kwalifikacji zawodowych cz∏onków za∏óg statków ˝eglugi
Êródlàdowej i tratew (Dz. U. Nr 65, poz. 323).
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia 2003 r.
(poz. 427)
Za∏àcznik nr 1
Za∏àcznik nr 2
WZÓR PATENTU MECHANIKA STATKOWEGO I WZÓR ÂWIADECTWA MOTORZYSTY
Za∏àcznik nr 3
WZÓR ÂWIADECTWA OBSERWATORA RADAROWEGO
Za∏àcznik nr 4
WZÓR ÂWIADECTWA MARYNARZA MOTORZYSTY
Za∏àcznik nr 5
ZAKRES WYMAGA¡ EGZAMINACYJNYCH
§ 1. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania Êwiadectwa starszego marynarza
§ 2. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania Êwiadectwa sternika
A. Wymagana wiedza (2 egzaminatorów)
A. Wymagana wiedza (3 egzaminatorów)
I. Ogólne wiadomoÊci o statku i jego obs∏udze
I. WiadomoÊci o budowie, wyposa˝eniu i obs∏udze
statku
1. Podstawowe wiadomoÊci o statku ˝eglugi Êródlàdowej, jego wyposa˝eniu i konserwacji.
2. Typy i rodzaje statków ˝eglugi Êródlàdowej, p∏ywalnoÊç i statecznoÊç statku.
3. Podstawowe wiadomoÊci o linach — ich rodzaje
i zastosowanie.
4. Urzàdzenia kotwiczne, cumownicze, holownicze
i sczepiajàce.
5. Sprz´t i Êrodki ratunkowe; sprz´t i Êrodki ochrony
przeciwpo˝arowej.
6. Ogólne wiadomoÊci z zakresu urzàdzeƒ maszynowych na statku.
1. Podstawowe poj´cia z zakresu budowy i teorii statku. Liny — rodzaje, w∏aÊciwoÊci i zastosowanie.
Wytrzyma∏oÊç lin. Pomocniczy sprz´t linowy. Urzàdzenia kotwiczne — windy, ˝urawiki kotwiczne,
kotwice i ich rodzaje, liny i ∏aƒcuchy kotwiczne.
Sprz´t i Êrodki ratunkowe — ∏odzie i ich wyposa˝enie, tratwy p∏ywaki i ko∏a ratunkowe. Sprz´t przeciwpo˝arowy, rodzaje i zastosowanie. Urzàdzenia
sterowe, opis, zasada dzia∏ania. Urzàdzenia holownicze. Urzàdzenia sczepiajàce.
2. Alarmy na statkach ˝eglugi Êródlàdowej.
II. Podstawy locji Êródlàdowej
3. Podstawowe wiadomoÊci z zakresu urzàdzeƒ maszynowych i urzàdzeƒ pomocniczych na statkach.
Podstawowe instalacje i zbiorniki. èród∏a energii.
1. Podstawowe wiadomoÊci o Êródlàdowych drogach
wodnych i budownictwie wodnym.
4. Materia∏oznawstwo statkowe — wybrane zagadnienia.
2. ZnajomoÊç podstawowych przepisów ˝eglugowych, procedur wypadkowych, warunków bezpieczeƒstwa przy przewozie ∏adunków niebezpiecznych, dokumentów statkowych i za∏ogowych, gospodarki odpadami i Êciekami oraz likwidacji nadzwyczajnych zagro˝eƒ.
Rodzaje i ogólne w∏aÊciwoÊci materia∏ów stosowanych na statkach ˝eglugi Êródlàdowej — zastosowanie (drewno, metale, tworzywa sztuczne; materia∏y pomocnicze — kleje, kity, smary, farby i materia∏y konserwacyjne).
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Prace linowe i wià˝àce si´ z tym bezpieczeƒstwo
i higiena pracy.
2. Pomocniczy sprz´t linowy.
3. Konserwacja statku, zjawisko korozji i Êrodki jej
przeciwdzia∏ajàce; umiej´tnoÊç wykonywania podstawowych prac konserwacyjnych.
4. Alarmy statkowe, znajomoÊç czynnoÊci alarmowych.
5. Urzàdzenia: kotwiczne (rodzaje kotwic), cumownicze, holownicze i sczepiajàce oraz umiej´tnoÊç ich
obs∏ugi.
6. Osprz´t ∏adunkowy (dêwigi, wciàgarki, transportery, przewody rurowe, windy ∏adunkowe) i jego obs∏uga, przygotowanie ∏adowni do przyj´cia ∏adunku, manewry przy za∏adunku i wy∏adunku.
7. Pos∏ugiwanie si´ Êrodkami ratunkowymi i ochrony
przeciwpo˝arowej; obs∏uga sprz´tu ratunkowego
i przeciwpo˝arowego.
8. Przygotowanie statku do remontu, przerwy w eksploatacji lub postoju zimowego.
II. Podstawy locji Êródlàdowej Polski i Europy
1. Drogi wodne
Koryto rzeki i procesy w nim zachodzàce. Regulacje rzek; cel, sposoby i materia∏y stosowane w regulacjach rzek, prace pog∏´biarskie. Kana∏y i rzeki
skanalizowane. Powstawanie rzek, linia brzegowa,
szlak ˝eglowny. Ogólne wiadomoÊci o Êródlàdowych drogach wodnych Polski i Europy.
System Êródlàdowych dróg wodnych Europy Zachodniej i powiàzania ze Êródlàdowymi drogami
wodnymi Polski. Koncepcje po∏àczeƒ transeuropejskich.
2. Szlak ˝eglowny
Charakterystyka szlaku ˝eglownego, szerokoÊç rozporzàdzalna i wymagana. G∏´bokoÊç tranzytowa
i maksymalna. Sposoby rozpoznawania szlaku ˝eglownego w porze dziennej i nocnej. Warunki widzialnoÊci znaków ˝eglugowych w ró˝nych warunkach pogodowych. Stany wód, powodzie i wp∏yw
powodzi na warunki ˝eglugowe. Nawigacja zimowa.
3. Przepisy prawne w ˝egludze Êródlàdowej
Klasyfikacja Êródlàdowych dróg wodnych, klasy
i kryteria podzia∏u. Oznakowanie szlaku ˝eglowne-
go na rzekach uregulowanych i nieuregulowanych.
Znaki ˝eglugowe, rodzaje i znaczenie. Zasady ruchu i postoju statków. Oznakowanie i sygnalizacja
statków pojedynczych i zestawów, w dzieƒ, w nocy, w warunkach ograniczonej widzialnoÊci.
4. Regulacje prawne w ˝egludze Êródlàdowej — wybrane zagadnienia.
III. Podstawowe wiadomoÊci z teorii prowadzenia statku
Znaczenie poj´ç: statecznoÊç, sterownoÊç, zwrotnoÊç, statecznoÊç kursowa, cyrkulacja i Êrednica
cyrkulacji.
Urzàdzenia sterowe; cz´Êci sk∏adowe, konserwacja.
Sterowanie na pràdzie i wodzie stojàcej, manewry
odbijania i dobijania, sterowanie na ∏ukach i w ciasnych przejÊciach, zjawiska „przyciàgania i przyssawania si´” przez statki, statku przez brzeg i dno
drogi wodnej, sterowanie na punkt. Przepisy prawa drogi.
B. Wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Obs∏uga wszystkich urzàdzeƒ pok∏adowych statku.
2. Prace konserwacyjne.
3. Obs∏uga urzàdzeƒ sterowych statku i prowadzenie
statku pod nadzorem kierownika statku.
4. Zasady bezpiecznej obs∏ugi maszyn i urzàdzeƒ maszynowych na statku, instalacji i zbiorników, êróde∏
energii.
§ 3. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania patentu ˝eglarskiego przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej
A. Wymagana wiedza (1 egzaminator)
1. Rodzaje promów i ogólne wiadomoÊci o budowie
promu.
2. Podstawowe wiadomoÊci z zakresu p∏ywalnoÊci
i statecznoÊci promów.
3. Przepisy ˝eglugowe dotyczàce ˝eglugi promów
i ich oznakowania oraz w zakresie wymagaƒ technicznych, wyposa˝enia i dokumentów warunkujàcych dopuszczenie promu do ˝eglugi. Przepisy bhp
i przeciwpo˝arowe obowiàzujàce na promach. Post´powanie powypadkowe.
Poz. 427
5. Praktyczna obs∏uga ∏odzi przewozowej bez nap´du
mechanicznego oraz ∏odzi towarzyszàcej lub ratunkowej.
§ 4. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania patentu ˝eglarskiego szypra ˝eglugi
Êródlàdowej
A. Wymagana wiedza (3 egzaminatorów)
I. Teoria prowadzenia statku
1. Podstawowe wiadomoÊci o w∏aÊciwoÊciach nawigacyjnych statku bez nap´du mechanicznego
WypornoÊç, pojemnoÊç, noÊnoÊç. Ârodek ci´˝koÊci i wypornoÊci. Wp∏yw kszta∏tu statku na po∏o˝enie Êrodka wypornoÊci i ci´˝koÊci oraz zdolnoÊç poruszania si´ statku po wodzie. StatecznoÊç statku.
ZwrotnoÊç. Wp∏yw rozmieszczenia ∏adunku na statecznoÊç statku. Podzia∏ki zanurzenia i wolna burta.
Âwiadectwo pomiarowe. Przechy∏ i przeg∏´bienie
statku oraz wp∏yw na manewrowoÊç statku.
2. Manewrowanie i zjawiska wyst´pujàce w czasie ruchu statku i zestawu holowanego
Rozpoznanie szlaku ˝eglownego na podstawie
uk∏adu nurtu, mielizn i linii brzegowej. Uk∏ady pràdu wody i g∏´bokoÊci na szlaku ˝eglownym. SzerokoÊç szlaku ˝eglownego. Dzia∏anie steru, cyrkulacja statku. Sterowanie statkiem bez nap´du mechanicznego w zestawie holowanym przy jeêdzie
w dó∏ i w gór´ rzeki — odmiennoÊç sterowania. Zasady formowania zestawu holowanego. PrzejÊcie
zestawu holowanego przez Êluzy i jazy, pod mostami; manewry przy wejÊciu do portu i bocznych
dróg wodnych. ˚egluga w trudnych warunkach nawigacyjnych; przy wysokich i niskich stanach wody, we mgle i w warunkach zalodzenia. Mijanie
i wyprzedzanie si´ zestawów holowanych. PrzejÊcie zestawu holowanego przez przemia∏y; sposoby pokonywania przemia∏ów, przeciàganie si´ statków pojedynczo przy ruchu w gór´ i w dó∏ rzeki.
Opory ruchu statku w zale˝noÊci od pr´dkoÊci, w∏aÊciwoÊci statku i rodzaju drogi wodnej. Si∏y dzia∏ajàce na statek. Wp∏yw pràdu na manewrowoÊç
statku. Zjawisko pràdów przeciwnych i zjawisko
Êciàgania wody oraz wp∏yw tych zjawisk na statek.
Wp∏yw wiatru na statek. Zjawisko schodzenia z kursu. Âluzowanie, kotwiczenie, odkotwiczenie, dobijanie, cumowanie, przeciàganie na cumach zestawu i statków w zestawie holowanym.
II. Przepisy o ruchu i prawo drogi
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Przeprowadzanie drobnych remontów i konserwacja promu.
2. Prawid∏owe rozmieszczenie pasa˝erów, ∏adunku
i pojazdów na promie.
3. Uruchamianie promu, kierowanie ruchem i prowadzenie promu.
4. Udzielanie pierwszej pomocy tonàcym i ofiarom
poparzenia.
1. Sygnalizacja statków
Oznakowanie nawigacyjne statków dzienne i nocne. Charakterystyka i kolory Êwiate∏ nawigacyjnych. Sygna∏y dêwi´kowe statków — rodzaje, znaczenie, zasi´g s∏yszalnoÊci. Sygna∏y optyczne —
rodzaje i znaczenie.
2. Systemy oznakowania szlaku ˝eglownego
Uk∏ady szlaku ˝eglownego na rzekach uregulowanych i nieuregulowanych. Sposoby oznakowania
szlaku ˝eglownego; znaki ˝eglugowe p∏ywajàce
i brzegowe. Oznakowanie budowli i urzàdzeƒ hydrotechnicznych, przeszkód nawigacyjnych oraz
budowli i linii przesy∏owych krzy˝ujàcych si´ z drogà wodnà.
3. Prawo drogi
Pierwszeƒstwo prawa drogi. Ruch statków na jednej wysokoÊci. Zasady mijania i wyprzedzania.
PrzejÊcia pod mostami, przez Êluzy i jazy. PrzejÊcia
ucià˝liwe. Przepisy graniczne i przepisy obowiàzujàce w portach morskich.
III. Eksploatacja statków
1. Przepisy prawne normujàce: wymagania techniczne i wyposa˝enie statków bez nap´du, sk∏ad i kwalifikacje za∏ogi, Êwiadectwa zdolnoÊci ˝eglugowej,
post´powanie w razie zaistnienia wypadku ˝eglugowego, gospodarki odpadami. Sprz´t awaryjny
i sposoby ratowania statku. Wypadki przy manewrach dobijania, cumowania i kotwiczenia.
2. Zasady ∏adowania i wy∏adowywania statku. Sztauowanie i trymowanie ∏adunku. Prze∏adunki materia∏ów niebezpiecznych. Dokumenty ∏adunkowe. Wypadki w trakcie za∏adunku i wy∏adunku statku. Zapobieganie zanieczyszczeniom wód.
Poz. 427
mechanizmów pomocniczych. Instalacje maszynowe i zbiorniki na ma∏ych statkach. èród∏a energii.
6. Przepisy prawne
Przepisy ˝eglugowe — oznakowanie statków, znaki i sygna∏y optyczne i akustyczne, oznakowanie
szlaku ˝eglownego — rodzaje i znaczenie znaków
˝eglugowych, oznakowanie przeszkód nawigacyjnych, budowli i urzàdzeƒ hydrotechnicznych oraz
budowli i linii przesy∏owych krzy˝ujàcych si´ z drogà wodnà. Zasady prawa drogi. Dokumenty statkowe. Wypadki ˝eglugowe.
Wymagania bhp, sanitarne oraz w zakresie ochrony Êrodowiska dotyczàce ma∏ych statków.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Uruchamianie oraz obs∏uga silnika i mechanizmów
pomocniczych.
2. Usuwanie drobnych uszkodzeƒ.
3. Samodzielne manewrowanie ma∏ym statkiem.
4. Udzielanie pierwszej pomocy w nag∏ych wypadkach.
5. Manewry ratownicze ma∏ym statkiem.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Przygotowanie statku do ˝eglugi.
2. Manewrowanie statkiem bez nap´du mechanicznego.
§ 5. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania patentu ˝eglarskiego stermotorzysty
˝eglugi Êródlàdowej
A. Wymagana wiedza (3 egzaminatorów)
1. Podstawowe wiadomoÊci o rodzajach i budowie
ma∏ych statków ˝eglugi Êródlàdowej. Materia∏y
konstrukcyjne kad∏uba, podstawowe elementy
konstrukcyjne, parametry kad∏uba, parametry statku.
2. W∏aÊciwoÊci manewrowe ma∏ego statku, wybrane
zagadnienia teorii prowadzenia statku. Wypór i wypornoÊç, noÊnoÊç, Êrodek ci´˝koÊci i wyporu, p∏ywalnoÊç i statecznoÊç. P´dniki i ich rodzaje.
Zjawiska zachodzàce wokó∏ strefy ruchu statku —
op∏yw kad∏uba, ruch falowy, strumieƒ zaÊrubowy,
pràd nadà˝ajàcy.
Wp∏yw akwenu i rozmieszczenia ∏adunku lub pasa˝erów na manewrowanie statkiem, zjawisko przyssawania, wp∏yw wiatru i pràdu wody na statek i jego manewry.
3. Wyposa˝enie statku i jego kad∏uba.
4. Ogólne wiadomoÊci o drogach wodnych i budownictwie wodnym — zarys locji Êródlàdowej.
5. Ogólne wiadomoÊci o silnikach spalinowych i mechanizmach pomocniczych; rodzaje silników stosowanych na statkach ˝eglugi Êródlàdowej, rola
§ 6. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania patentu ˝eglarskiego kapitana ˝eglugi
Êródlàdowej klasy B
A. Wymagana wiedza (3 egzaminatorów)
1. Locja europejska
Dok∏adna znajomoÊç przepisów ˝eglugowych na
Êródlàdowych drogach wodnych — Europejskiego
Kodu ˚eglugi Âródlàdowej (CEVNI). Podstawowe
cechy geograficzne, hydrologiczne, meteorologiczne i morfologiczne g∏ównych europejskich Êródlàdowych dróg wodnych o znaczeniu mi´dzynarodowym. ZnajomoÊç kryteriów klasyfikacji europejskich Êródlàdowych dróg wodnych o znaczeniu
mi´dzynarodowym oraz systemów oznakowania
stosowanych na tych drogach wodnych.
2. Locja lokalna drogi wodnej, której patent ma dotyczyç.
3. Teoria prowadzenia statku
Manewrowanie statkiem ˝eglugi Êródlàdowej o nap´dzie mechanicznym z uwzgl´dnieniem wp∏ywu
wiatru i pràdu; ocena zjawiska zasysania oraz wielkoÊci zanurzenia statku na zwrotnoÊç, sterownoÊç
i statecznoÊç kursowà. Dzia∏anie steru i Êruby nap´dowej i ich wp∏yw na w∏aÊciwoÊci manewrowe
statku. Manewry: kotwiczenia, dobijania i odbijania
od nabrze˝a w ka˝dych warunkach. PrzejÊcie przez
Êluzy i jazy, pod mostami; manewry w portach,
a tak˝e manewry mijania i wyprzedzania. Ruch
statków kursami równoleg∏ymi.
4. Budowa i teoria statku
ZnajomoÊç podstawowych zasad konstrukcji i budowy statku; czynniki wp∏ywajàce na bezpieczeƒ-
stwo statku, znajdujàcych si´ na nim osób i ∏adunku. Podstawowa znajomoÊç przepisów w sprawie
wymagaƒ technicznych dla statków ˝eglugi Êródlàdowej. ZnajomoÊç g∏ównych cz´Êci statku. Podstawowa wiedza z teorii statku; znajomoÊç zagadnieƒ
dotyczàcych p∏ywalnoÊci i statecznoÊci oraz umiej´tnoÊç ich praktycznego zastosowania.
5. Silniki nap´dowe i mechanizmy pomocnicze
Podstawowa znajomoÊç budowy i dzia∏ania silników nap´dowych i mechanizmów pomocniczych
niezb´dna dla zapewnienia ich prawid∏owego
funkcjonowania.
6. Eksploatacja statku
Za∏adunek i wy∏adunek. Pomiar statku, Êwiadectwo pomiarowe, podzia∏ki zanurzenia i ich wykorzystanie; okreÊlanie iloÊci ∏adunku na podstawie
Êwiadectwa pomiarowego. Zasady rozmieszczania
∏adunku, sztauplan.
7. Wypadki ˝eglugowe
Dzia∏ania podejmowane w szczególnych okolicznoÊciach (trudne warunki ˝eglugowe) dla zapobie˝enia wypadkom. Post´powanie w razie zderzenia
si´ statku, jego uszkodzenia lub wejÊcia na mielizn´. Korzystanie z osprz´tu awaryjnego i udzielanie pomocy ratowniczej. Zapobieganie po˝arom;
urzàdzenia i sprz´t przeciwpo˝arowy.
Zapobieganie zanieczyszczaniu wód.
8. Regulacje prawne w ˝egludze Êródlàdowej
Poz. 427
5. Dodatkowe wymagania, w szczególnoÊci w zakresie dodatkowego wyposa˝enia statków ˝eglugi
Êródlàdowej uprawiajàcych ˝eglug´ na wodach
morskich.
6. Sposoby post´powania przy ratowaniu osób, statków i ∏adunku na wodach morskich, znajomoÊç indywidualnych technik ratunkowych.
7. Systemy rozgraniczenia ruchu i zg∏aszania pozycji
statku oraz s∏u˝by kontroli ruchu w zespole portów
Szczecin i ÂwinoujÊcie oraz na wodach i w portach
Zatoki Gdaƒskiej — zasady uczestnictwa statków.
§ 8. Zakres dodatkowej wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do uzyskania Êwiadectwa obserwatora radarowego w ˝egludze Êródlàdowej
A. Wymagana wiedza (1 egzaminator)
I. Zasada pracy radaru, budowa i obs∏uga
1. Zasada dzia∏ania radaru, w∏aÊciwoÊci fal elektromagnetycznych, ogólny opis radaru i schemat blokowy.
2. W∏àczanie i regulacja radaru (podstawowa i dodatkowa).
3. Ekran jako mapa radarowa (zakres, znaczniki pomiarowe, orientacja obrazu).
4. Zniekszta∏cenia ech — interpretacja obrazu, zak∏ócenia.
5. Ograniczenia radaru — parametry eksploatacyjne.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
6. Instalacja radaru — bhp.
1. Samodzielne kierowanie i manewrowanie statkiem
i zestawem.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
2. Obs∏uga i kontrola pracy silników nap´dowych
oraz mechanizmów pomocniczych, eliminowanie
wyst´pujàcych zak∏óceƒ i nieprawid∏owoÊci w ich
pracy.
1. P∏yty czo∏owe, w∏àczanie i podstawowa regulacja.
§ 7. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania patentu ˝eglarskiego kapitana ˝eglugi
Êródlàdowej klasy A
1. Wiedza i umiej´tnoÊci okreÊlone w § 6 (4 egzaminatorów).
2. Dok∏adna znajomoÊç systemów oznakowania wód
morskich oraz mi´dzynarodowych przepisów o zapobieganiu zderzeniom na morzu.
2. Regulacja radaru (podstawowa i dodatkowa —
ZRW, rozró˝nialnik, d∏ugoÊç impulsu).
3. Interpretacja obrazu, obraz jako mapa, echa na
ekranie.
4. Znaczniki pomiarowe.
5. Zak∏ócenia i zniekszta∏cenia.
6. Instalacja na statku, sektory cienia, kreska kursowa,
bhp.
II. Nawigacja radarowa i przepisy
3. ZnajomoÊç g∏ównych cech hydrologicznych, meteorologicznych i morfologicznych dróg wodnych
o morskim charakterze.
A. Wymagana wiedza (1 egzaminator)
4. ZnajomoÊç wydawnictw nautycznych i zastosowanie morskich pomocy nawigacyjnych. OkreÊlanie
pozycji i kursu; dewiacja i deklinacja, prace na mapie morskiej. ZnajomoÊç symboli i skrótów stosowanych na klasycznych (papierowych) i elektronicznych mapach nawigacyjnych Zatoki Gdaƒskiej
i Pomorskiej oraz locja i inne wydawnictwa nawigacyjne BHMW. Podstawowa wiedza o zjawiskach
p∏ywów.
2. Nawigacja pilota˝owa (rzeki, kana∏y, identyfikacja
linii brzegowej, przeszkody sta∏e).
1. Nawigacja na akwenach otwartych.
3. Zapobieganie zderzeniom (ustalanie ryzyka zderzenia, manewr zapobiegajàcy, obiekty na kursach
równoleg∏ych).
4. Przepisy ˝eglugowe na Êródlàdowych drogach
wodnych dotyczàce ˝eglugi za pomocà radaru,
MPDM, sygna∏y mg∏owe.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Identyfikacja linii brzegowej.
2. OkreÊlanie pozycji na akwenach otwartych, rzekach
i kana∏ach.
Poz. 427
III. Si∏ownia spalinowa
1. Ustawienie silnika na fundamentach. Sprz´g∏o, wa∏
poÊredni, wa∏ Êrubowy. Pochwa wa∏u Êrubowego
— jej u∏o˝yskowanie i uszczelnienie.
3. Ustalanie ryzyka zderzenia, manewr zapobiegajàcy.
2. Rozmieszczenie mechanizmów w si∏owni. Rozmieszczenie zbiorników oraz instalacje rurociàgowe. Stacje zaworowe.
4. Obiekty na kursach równoleg∏ych, okreÊlanie parametrów ruchu.
3. Urzàdzenia kontrolno-sygnalizacyjne. Sygnalizacja
alarmowa silników, z´z i si∏owni.
5. ˚egluga „na radar”.
§ 9. Zakres dodatkowej wiedzy wymaganej do kierowania statkami pasa˝erskimi (2 egzaminatorów)
1. ZnajomoÊç przepisów technicznych dotyczàcych
statecznoÊci statków pasa˝erskich w razie awarii;
podzia∏ statku na przedzia∏y wodoszczelne, wodnica maksymalnego zanurzenia.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne (1 egzaminator)
1. Obs∏uga silników nap´dowych i mechanizmów pomocniczych.
2. Eliminowanie wyst´pujàcych nieprawid∏owoÊci
i zak∏óceƒ w pracy silników i mechanizmów pomocniczych.
2. Pierwsza pomoc w nag∏ych wypadkach.
3. Przyjmowanie paliwa i smarów.
3. Zapobieganie po˝arom; urzàdzenia i sprz´t gaÊniczy.
4. Prace remontowo-konserwacyjne w si∏owni spalinowej.
4. Metody i sprz´t do ratowania ˝ycia.
§ 11. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania patentu mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej
5. Sposoby ogólnej ochrony pasa˝erów i ich ewakuacji w razie uszkodzenia statku, zderzenia, wejÊcia
na mielizn´, po˝aru, wybuchu oraz w innych sytuacjach mogàcych wywo∏aç panik´ na statku.
A. Wymagana wiedza (3 egzaminatorów)
§ 10. Zakres wiedzy i umiej´tnoÊci wymaganych do
uzyskania Êwiadectwa motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej
I. Teoria silnika spalinowego
A. Wymagana wiedza (3 egzaminatorów)
2. Podstawowe parametry silników. SprawnoÊç mechaniczna i ogólna silnika. Procesy zachodzàce
w cylindrze silnika. Podstawowe zespo∏y silnika
i ich budowa.
I. Budowa i zasady dzia∏ania silników spalinowych
i mechanizmów pomocniczych
1. Zasada dzia∏ania silników spalinowych. Zamiana
energii cieplnej na energi´ ruchu. Silnik wysokopr´˝ny i jego przekrój schematyczny.
2. ZnajomoÊç budowy silnika wysokopr´˝nego. Blok
silnikowy, cylindry, tuleje, g∏owice, t∏oki, pierÊcienie
oraz ich rodzaje. Wa∏ korbowy, u∏o˝yskowanie,
uszczelnienie, ko∏o zamachowe, korbowody i panwie. Sworzeƒ t∏okowy i jego zamocowanie. Zawory
bezpieczeƒstwa, rozruchowe, ssàce i wydechowe.
II. Mechanizmy i urzàdzenia pomocnicze, instalacje
i zbiorniki
1. Pompy paliwowe zasilajàce, mechanizmy zawieszone na silniku, przyrzàdy kontrolno-pomiarowe.
Instalacja elektryczna silnika.
2. Uk∏ad paliwowy i zbiorniki, uk∏ad smarowniczy,
ch∏odzàcy, instalacji osuszajàcej i ogólnego u˝ytku,
instalacji hydraulicznej, instalacji wody pitnej, instalacji Êcieków sanitarnych.
3. Pompy i spr´˝arki — typy i cz´Êci sk∏adowe. Butle
spr´˝onego powietrza.
4. Instalacja elektryczna statku, obwody elektryczne,
êród∏a energii — akumulatory, pràdnice, zasilanie
z làdu.
1. Zasady dzia∏ania silnika 2- i 4-suwowego z zap∏onem samoczynnym oraz do∏adowanego.
3. Instalacje silnikowe: paliwowa, smarownicza, ch∏odzenia, rozruchowa — zasady dzia∏ania, obs∏uga
i regulacja. Technika uruchamiania, obs∏ugi, podnoszenia obrotów i zatrzymywania silnika. Codzienna konserwacja silnika. Najprostsze systemy
regulacyjne w poszczególnych instalacjach.
4. Magazynowanie paliw, olejów i smarów oraz gospodarka nimi. W∏aÊciwoÊci paliw i olejów.
II. Mechanizmy pomocnicze i instalacje statkowe
1. Zasady budowy elementów instalacji kad∏ubowej.
2. Instalacje z´zowe, balastowe, ch∏odzenia, przeciwpo˝arowe, smarownicze, hydrauliki si∏owej, spr´˝onego powietrza i centralnego ogrzewania.
3. Zasady dzia∏ania pomp wirnikowych i t∏okowych,
spr´˝arek i turbospr´˝arek. Obs∏uga instalacji hydraulicznych.
4. Budowa urzàdzeƒ sterowych i ich rodzaje. Armatura stosowana w instalacjach statkowych.
5. Budowa wciàgarek kotwicznych i urzàdzeƒ sczepiajàcych. Mechanizmy i urzàdzenia statków technicznych.
6. P´dniki i ich rodzaje, zasada ustawiania linii wa∏ów.
Sprz´g∏a nawrotne.
III. Elektrotechnika statkowa
1. Zastosowanie energii elektrycznej na statku i podstawy elektrotechniki. Zasady dzia∏ania podstawowych urzàdzeƒ elektrycznych na statku.
2. Rodzaje instalacji elektrycznych na statku i êród∏a
pràdu. Rodzaje kabli i przewodów stosowanych na
statkach. Elektryczne instalacje rozruchowe. Prostowniki i przetwornice.
IV. Budowa i remonty statków
1. Ogólne wiadomoÊci o budowie statku. Podzia∏ i zakres remontów — opisy remontowe. Naprawy
podstawowych elementów kad∏uba statku.
2. Remonty silników spalinowych i mechanizmów
pomocniczych. Naprawy i wymiana instalacji kad∏ubowych. Naprawy instalacji elektrycznych.
Poz. 427
Nadzór techniczny nad budowà i remontami statków.
V. Podstawowe przepisy prawne w ˝egludze Êródlàdowej. Nadzór klasyfikacyjny, techniczny, sanitarny
i ochrony Êrodowiska.
B. Wymagana wiedza i umiej´tnoÊci praktyczne
1. Obs∏uga silników nap´dowych i mechanizmów pomocniczych. Eliminowanie wyst´pujàcych nieprawid∏owoÊci i zak∏óceƒ w pracy silników nap´dowych i mechanizmów pomocniczych.
2. Odczytywanie rysunków technicznych i szkicowanie schematów instalacji statkowych.
3. Przygotowanie statku do remontu; odbiór wykonanych prac remontowych.
Za∏àcznik nr 6
REGULAMIN DZIA¸ANIA KOMISJI EGZAMINACYJNYCH
§ 1. 1. Egzamin z wiedzy na patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej oraz na patent mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej sk∏ada si´ z cz´Êci pisemnej i ustnej.
2. Egzamin teoretyczny przeprowadza si´ wed∏ug
wymagaƒ egzaminacyjnych okreÊlonych w za∏àczniku
nr 5 do rozporzàdzenia.
3. Egzamin praktyczny na patent ˝eglarski odbywa
si´ dla ka˝dego kandydata osobno, na pok∏adzie takiego statku, do kierowania którym patent ˝eglarski ma
uprawniaç.
§ 2. 1. Tematy egzaminów pisemnych, opracowane
przez egzaminatorów — zatwierdza przewodniczàcy
komisji egzaminacyjnej.
2. Przewodniczàcego komisji egzaminacyjnej, egzaminatorów i sekretarza komisji obowiàzuje zachowanie w tajemnicy tematów egzaminacyjnych oraz podj´cie Êrodków zabezpieczajàcych zachowanie tej tajemnicy.
§ 3. 1. BezpoÊrednio przed rozpocz´ciem egzaminu
pisemnego przewodniczàcy komisji w obecnoÊci
cz∏onków komisji oraz kandydatów przyst´pujàcych do
egzaminu og∏asza tematy egzaminacyjne.
2. Ka˝dy z przyst´pujàcych do egzaminu otrzymuje
wypisane tematy egzaminacyjne w formie testu.
3. Egzamin pisemny trwa 1 godzin´. W tym czasie
nie wolno urzàdzaç przerw zbiorowych.
4. Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej sprawuje ogólny nadzór nad przebiegiem egzaminu pisemnego; sta∏y dy˝ur na sali egzaminacyjnej pe∏ni co najmniej dwóch cz∏onków komisji.
5. Sk∏adajàcym egzamin pisemny przys∏uguje prawo do korzystania w czasie egzaminu z przyrzàdów, tablic i innych pomocy dopuszczonych przez przewodniczàcego komisji. Korzystanie przez zdajàcych egzamin
z pomocy innych osób lub udzielanie zdajàcym pomocy w jakiejkolwiek formie jest zabronione i powoduje
skreÊlenie z listy osób sk∏adajàcych egzamin.
§ 4. Egzamin ustny odbywa si´ w obecnoÊci
wszystkich cz∏onków komisji egzaminacyjnej. W przypadku zg∏oszenia si´ wi´cej ni˝ dziesi´ciu kandydatów,
dopuszcza si´ egzaminowanie w podkomisjach w sk∏adzie: zast´pca przewodniczàcego, egzaminatorzy.
§ 5. 1. Ustala si´ nast´pujàcà skal´ ocen z egzaminu teoretycznego: bardzo dobra, dobra, dostateczna
lub niedostateczna.
2. Ocena niedostateczna z egzaminu teoretycznego
wyklucza dopuszczenie do egzaminu z umiej´tnoÊci
praktycznych.
§ 6. 1. Z przebiegu egzaminu teoretycznego sporzàdza si´ protokó∏, który podpisujà przewodniczàcy
oraz cz∏onkowie komisji, bioràcy udzia∏ w egzaminie
pisemnym i ustnym.
2. Protokó∏, o którym mowa w ust. 1, powinien zawieraç w szczególnoÊci
1) dat´, miejsce i czas trwania egzaminu teoretycznego (pisemnego i ustnego);
2) nazwiska cz∏onków komisji bioràcych udzia∏ w egzaminie;
3) nazwiska i imiona osób ubiegajàcych si´ o poszczególne Êwiadectwa i patenty;
4) oceny z egzaminu teoretycznego;
5) decyzj´ komisji o dopuszczeniu do egzaminu praktycznego.
§ 7. 1. Egzamin z umiej´tnoÊci praktycznych na statkach odbywa si´ w obecnoÊci co najmniej trzech cz∏onków komisji, w tym
1) na Êwiadectwa starszego marynarza i sternika, na
patent ˝eglarski stermotorzysty i patent ˝eglarski
przewoênika ˝eglugi Êródlàdowej — przewodniczàcego komisji i cz∏onka komisji posiadajàcego co
najmniej patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy B;
2) na pozosta∏e patenty ˝eglarskie — przewodniczàcego komisji lub jego zast´pcy, przedstawiciela urz´du ˝eglugi Êródlàdowej i cz∏onka komisji posiadajàcego patent ˝eglarski kapitana ˝eglugi Êródlàdowej klasy A;
3) na Êwiadectwo motorzysty ˝eglugi Êródlàdowej
i patent mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej — cz∏onka komisji posiadajàcego patent mechanika statkowego ˝eglugi Êródlàdowej.
2. Ocen´ z egzaminu praktycznego wystawia egzaminator powo∏any przez przewodniczàcego, stosujàc
skal´ ocen okreÊlonà w § 5 ust. 1.
§ 8. 1. Po zakoƒczeniu egzaminu praktycznego komisja ustala ostatecznà ocen´ z ca∏ego egzaminu —
stosujàc skal´ ocen okreÊlonà w § 5 ust. 1, bioràc pod
uwag´ oceny z cz´Êci teoretycznej i praktycznej. Ostateczna ocena z egzaminu wpisywana jest do protoko∏u
koƒcowego, a nast´pnie przedstawiana jest zainteresowanej osobie. Wyniki egzaminu og∏asza si´ w ostatnim dniu egzaminów.
2. Protokó∏ koƒcowy, o którym mowa w ust. 1, powinien zawieraç nast´pujàce dane
1) dat´ i miejsce ustalenia ostatecznej oceny z ca∏ego
egzaminu;
Poz. 427
2) sk∏ad komisji egzaminacyjnej;
3) nazwiska i imiona osób zdajàcych egzamin, z okreÊleniem rodzaju Êwiadectwa lub patentu, których
egzamin dotyczy∏;
4) ostatecznà ocen´ z egzaminu;
5) stwierdzenie o zdaniu bàdê niezdaniu egzaminu.
3. Protokó∏ koƒcowy powinien zostaç opatrzony
odciskiem piecz´ci komisji egzaminacyjnej i podpisany
przez wszystkich cz∏onków komisji.
4. Dokumenty dotyczàce prac komisji egzaminacyjnej pozostajà w archiwum komisji.
5. Pisemne prace egzaminacyjne mogà byç zniszczone po up∏ywie trzech lat, liczàc od dnia egzaminu pisemnego.
§ 9. 1. Sk∏adajàcy egzamin, który uzyska∏ ocen´ niedostatecznà z jednego przedmiotu, ma prawo ubiegaç
si´ o dopuszczenie do egzaminu poprawkowego. O dopuszczeniu do egzaminu poprawkowego decyduje
przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej i wyznacza jego termin.
2. Sk∏adajàcy egzamin, który uzyska∏ ocen´ niedostatecznà z dwóch przedmiotów, uzyskuje ocen´ niedostatecznà z egzaminu. O ponowne dopuszczenie do
egzaminu mo˝e ubiegaç si´ nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie roku, liczàc od dnia, w którym nie zda∏ egzaminu.
§ 10. Komisja egzaminacyjna wydaje osobie, która
zda∏a egzamin z wynikiem pozytywnym, zaÊwiadczenie stwierdzajàce z∏o˝enie egzaminu wymaganego do
uzyskania patentu.
Za∏àcznik nr 7
WZÓR ZEZWOLENIA DO OKRESOWEGO ZAJMOWANIA OKREÂLONEGO STANOWISKA
Format A5 — pionowo
URZÑD ˚EGLUGI ÂRÓDLÑDOWEJ
w .....................................................
ZEZWOLENIE nr ......
Na podstawie § 36 rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 stycznia
2003 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych i sk∏adu za∏óg statków ˝eglugi Êródlàdowej (Dz. U. Nr 50, poz. 427)
...................................................................................................................................
(nazwisko i imi´)
posiadacz patentu/Êwiadectwa
...................................................................................................................................
otrzyma∏ zezwolenie na zajmowanie stanowiska .................................................
...................................................................................................................................
na statku ..................................................................................................................
na drodze wodnej ................................................................................................. .
Zezwolenie wa˝ne jest do dnia ............................................................................ .
..........................................
............................................
(data i miejsce wydania)
(podpis dyrektora urz´du
˝eglugi Êródlàdowej)
odcisk
piecz´ci
urz´dowej
Hologram
2) w pkt 2
a) ppkt 2 i ppkt 3 otrzymujà brzmienie
„2) uk∏adnice do sk∏adowania ∏adunków w magazynach,
3) uk∏adarki do uk∏adania torów,”,
b) ppkt 5 otrzymuje brzmienie
„5) wyciàgi towarowe i wyciàgi statków,”,
Poz. 426 i 427
c) dodaje si´ ppkt 13 w brzmieniu
„13) wózki jezdniowe podnoÊnikowe z mechanicznym nap´dem podnoszenia.”.