Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia

§ 1. 1. Tramwaje i trolejbusy uczestniczàce w ruchu drogowym powinny odpowiadaç warunkom technicznym okreÊlonym w rozporzàdzeniu.

———————

2) tramwaju — rozumie si´ przez to pojazd przeznaczony do przewozu osób lub rzeczy, zasilany energià elektrycznà, poruszajàcy si´ po szynach na

drogach publicznych;

1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà-

dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19,

poz. 165 i Nr 141, poz. 1359).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, Nr 130,

poz.1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 149, poz. 1451 i 1452,

Nr 162, poz. 1568, Nr 200, poz. 1953 i Nr 210, poz. 2036.

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

3) wagonie silnikowym — rozumie si´ przez to wagon wyposa˝ony w urzàdzenia nap´dowe i stanowisko motorniczego;

4) wagonie sterujàcym — rozumie si´ przez to wagon

wyposa˝ony w stanowisko motorniczego;

5) wagonie doczepnym czynnym — rozumie si´ przez

to wagon wyposa˝ony w urzàdzenia nap´dowe,

przeznaczony do ∏àczenia z innymi wagonami,

z których jeden jest wagonem sterujàcym;

6) wagonie doczepnym biernym — rozumie si´ przez

to wagon bez urzàdzeƒ nap´dowych, przeznaczony do ∏àczenia z innymi wagonami, z których jeden jest wagonem silnikowym;

7) wagonie wielocz∏onowym — rozumie si´ przez to

wagon sk∏adajàcy si´ co najmniej z dwóch cz∏onów, po∏àczonych ze sobà przegubem w sposób

umo˝liwiajàcy bezpoÊrednie przechodzenie pasa˝erów mi´dzy cz∏onami;

8) zespole tramwajowym — rozumie si´ przez to dwa

lub wi´cej wagonów tramwajowych po∏àczonych

ze sobà w celu poruszania si´ jako ca∏oÊç, sterowanych z jednego stanowiska motorniczego;

9) wagonie technicznym — rozumie si´ przez to wagon przeznaczony do obs∏ugi, naprawy i utrzymania infrastruktury technicznej, przewo˝àcy specjalistyczne urzàdzenia, ∏adunki i niezb´dnà za∏og´;

10) wagonie zabytkowym — rozumie si´ przez to wagon wycofany z regularnej komunikacji publicznej,

który na podstawie odr´bnych przepisów zosta∏

wpisany do rejestru zabytków lub znajduje si´

w wojewódzkiej ewidencji zabytków;

Poz. 2301

DZIA¸ II

Tramwaje

Rozdzia∏ 1

Wymagania ogólne

§ 3. 1. D∏ugoÊç zespo∏u tramwajowego nie mo˝e

przekraczaç 65 m.

2. SzerokoÊç tramwaju, bez uwzgl´dnienia lusterek na przegubowych wysi´gnikach, nie mo˝e przekraczaç 2,65 m.

3. WysokoÊç tramwaju ze z∏o˝onym odbierakiem

pràdu nie mo˝e przekraczaç 4, 00 m.

4. Pozosta∏e wymiary tramwaju okreÊla skrajnia kinematyczna zawarta w normie wymienionej w pkt 1

za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

5. Nacisk statyczny jednej osi tramwaju na tor nie

mo˝e przekraczaç 100 kN przy dopuszczalnej masie

ca∏kowitej.

6. Tramwaj powinien byç tak zbudowany, aby istnia∏a mo˝liwoÊç jazdy do ty∏u.

11) tramwaju dwukierunkowym — rozumie si´ przez

to tramwaj przystosowany do u˝ytkowania dwukierunkowego;

7. Tramwaj powinien byç tak zbudowany i utrzymany, aby poziom ha∏asu nie przekracza∏

12) trolejbusie — rozumie si´ przez to autobus zasilany energià elektrycznà dostarczanà z napowietrznej sieci trakcyjnej;

1) 88 dB(A) — przy sta∏ej pr´dkoÊci 50 km/h, na torowisku wydzielonym z podk∏adami ˝elbetowymi na

t∏uczniu, na zewnàtrz wagonu, w odleg∏oÊci

7,5 m od osi toru i na wysokoÊci 1,60 m od g∏ówki szyny;

13) trolejbusie wielocz∏onowym — rozumie si´ przez

to trolejbus sk∏adajàcy si´ z dwóch lub wi´cej cz∏onów po∏àczonych przegubem w sposób umo˝liwiajàcy bezpoÊrednie przechodzenie mi´dzy cz∏onami;

14) drzwiach dwustrumieniowych — rozumie si´ przez

to takie drzwi, w których istnieje mo˝liwoÊç jednoczesnego (równoleg∏ego) wsiadania lub wysiadania dwóch pasa˝erów;

15) pasa˝erze — rozumie si´ przez to osob´ przewo˝onà tramwajem lub trolejbusem;

16) motorniczym — rozumie si´ przez to osob´ posiadajàcà pozwolenie na kierowanie tramwajem;

17) dopuszczalnej liczbie miejsc — rozumie si´ przez

to sum´ liczby miejsc do siedzenia i miejsc do stania, przy za∏o˝eniu, ˝e 0,2 m2 powierzchni przypada na jednego pasa˝era stojàcego; przy czym do

obliczenia przyjmuje si´ powierzchni´ dost´pnà

dla pasa˝erów stojàcych;

18) hamowaniu nag∏ym — rozumie si´ przez to hamowanie, w którym wykorzystuje si´ maksymalne

mo˝liwoÊci hamowania tramwaju;

19) nacisku osi — rozumie si´ przez to sum´ nacisków,

jakà na tor lub jezdni´ wywierajà ko∏a znajdujàce

si´ na jednej osi.

2) 70 dB(A) — na postoju, w odleg∏oÊci 3,00 m od dowolnej Êciany wagonu, na wysokoÊci 1,60 m od

g∏ówki szyny.

8. Z podzespo∏ów i uk∏adów wagonu nie mogà wyciekaç materia∏y eksploatacyjne z zastrze˝eniem urzàdzeƒ, z których wyciek jest przewidziany zasadà funkcjonowania, a u˝yte w tych urzàdzeniach Êrodki sà

biodegradowalne.

Rozdzia∏ 2

Wyposa˝enie

§ 4. Wagon powinien byç wyposa˝ony w

1) tabliczk´ znamionowà trwale umieszczonà w miejscu ∏atwo dost´pnym, okreÊlajàcà w szczególnoÊci

a) nazw´ wytwórni lub znak firmowy producenta

wagonu,

b) rok produkcji wagonu,

c) oznaczenie typu wagonu,

d) numer identyfikacyjny wagonu, który powinien

byç równie˝ umieszczony w sposób trwa∏y na

nadwoziu;

2) miejsca dostosowane do zamontowania tablic kierunkowych;

3) urzàdzenie sygnalizacyjne, Êwietlne lub akustyczne, pozwalajàce na sygnalizowanie motorniczemu

przez pasa˝era powstania niebezpieczeƒstwa;

4) przedni i tylny zderzak, których odleg∏oÊç od dolnej

kraw´dzi do poziomu g∏ówki szyny nie mo˝e przekraczaç 800 mm;

5) odgarniacz, umieszczony przed przednià osià nieobcià˝onego tramwaju na wysokoÊci nie wi´kszej

ni˝ 0,10 m od powierzchni g∏ówki szyny, bàdê odpowiednio ukszta∏towane czo∏o nadwozia na tej

wysokoÊci; tramwaj dwukierunkowy powinien

mieç umieszczony odgarniacz z przodu i z ty∏u;

6) uchwyty lub przyciski w przedziale pasa˝erskim

w∏àczajàce hamulce bezpieczeƒstwa umieszczone

w widocznym i ∏atwo dost´pnym miejscu, obok

napisu objaÊniajàcego sposób ich u˝ycia, przy

czym liczba uchwytów lub przycisków nie powinna byç mniejsza ni˝

a) dwa — w ka˝dym wagonie,

b) jeden — w ka˝dym cz∏onie wagonu wielocz∏onowego przekraczajàcym 6 m d∏ugoÊci;

7) odpowiednio oznakowane miejsca do awaryjnego

podnoszenia w razie wykolejenia.

§ 5. Wagon sterujàcy, poza wymaganiami okreÊlonymi w § 4, powinien byç wyposa˝ony w

1) co najmniej jedno lusterko lub urzàdzenie zewn´trzne po prawej stronie wagonu w odniesieniu do kierunku jazdy, zapewniajàce motorniczemu niezb´dnà dla bezpieczeƒstwa ruchu widocznoÊç do ty∏u;

Poz. 2301

nych, przy czym pulpit ten powinien byç wyposa˝ony

w urzàdzenie zatrzymujàce wagon (czuwak) i umo˝liwiaç

1) jazd´ do ty∏u;

2) hamowanie przynajmniej dwoma rodzajami hamulców;

3) w∏àczanie sygna∏u dêwi´kowego.

Rozdzia∏ 3

Instalacja elektryczna

§ 7. 1. Instalacja elektryczna powinna spe∏niaç wymagania norm wymienionych w pkt 2—5 za∏àcznika

nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Instalacja elektryczna powinna byç tak zbudowana i utrzymana, aby

1) cz´Êci b´dàce pod napi´ciem by∏y niedost´pne dla

pasa˝erów i innych nieupowa˝nionych osób lub

odpowiednio zabezpieczone przed dotkni´ciem

przez te osoby;

2) by∏a ona zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym, korozjà i zalaniem;

3) nie wytwarza∏a zak∏óceƒ radioelektrycznych wi´kszych ni˝ okreÊlone w normie wymienionej

w pkt 4 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

3. Instalacja elektryczna powinna byç wyposa˝ona

w ∏àcznik umieszczony w miejscu dost´pnym dla motorniczego, umo˝liwiajàcy od∏àczanie baterii akumulatorów od instalacji bez u˝ycia narz´dzi, z wyjàtkiem

tramwajowego klucza uniwersalnego.

2) co najmniej jedno lusterko lub urzàdzenie wewn´trzne, zapewniajàce motorniczemu widocznoÊç wn´trza tramwaju;

4. Instalacja wysokiego napi´cia powinna posiadaç zabezpieczenie powodujàce wy∏àczenie urzàdzeƒ

obwodu g∏ównego spod napi´cia w razie zwarcia lub

nadmiernego wzrostu pràdu.

3) sygna∏ dêwi´kowy lub dêwi´kowy i Êwietlny,

ostrzegajàcy pasa˝erów o zamiarze zamkni´cia

drzwi;

Rozdzia∏ 4

4) sygna∏ dêwi´kowy o ciàg∏ym dêwi´ku, o poziomie

mierzonym podczas postoju, na zewnàtrz z odleg∏oÊci 3,00 m od czo∏a wagonu na wysokoÊci

1,60 m, nie mniejszym ni˝ 93 dB(A);

Drzwi i okna

§ 8. 1. Wagon powinien byç wyposa˝ony co najmniej w dwoje drzwi.

6) gaÊnic´ Êniegowà o zawartoÊci 5 kg dwutlenku w´gla lub gaÊnic´ proszkowà o zawartoÊci 6 kg

proszku przeznaczonego do gaszenia po˝arów

grup ABC, umieszczonà w miejscu ∏atwo dost´pnym, w pobli˝u stanowiska motorniczego.

2. Drzwi w jednym wagonie jednokierunkowym

muszà zapewniaç co najmniej cztery strumienie wymiany pasa˝erów, a w wagonie dwukierunkowym

cztery strumienie po ka˝dej jego stronie. SzerokoÊç

przejÊcia w drzwiach dwustrumieniowych w stanie

otwartym nie mo˝e byç mniejsza ni˝ 1300 mm,

a w drzwiach jednostrumieniowych — 650 mm.

§ 6. 1. Zespó∏ tramwajowy powinien byç wyposa˝ony co najmniej w 2 gaÊnice spe∏niajàce wymagania

okreÊlone w § 5 pkt 6.

3. W wagonie wielocz∏onowym ka˝dy cz∏on d∏u˝szy ni˝ 6 m musi mieç co najmniej jedne drzwi o szerokoÊci 1300 mm.

2. Dopuszcza si´ wyposa˝enie tramwaju w umieszczony na jego koƒcu dodatkowy pulpit sterujàcy, zabezpieczony przed dost´pem osób nieupowa˝nio-

4. Co najmniej jedno wejÊcie w tramwaju powinno

byç przystosowane do potrzeb osób niepe∏nosprawnych i posiadaç odpowiednie oznakowanie.

5) wycieraczk´ przedniej szyby;

5. Drzwi tramwajowe powinny odpowiadaç nast´pujàcym wymaganiom

1) powinny posiadaç przynajmniej jeden system zabezpieczajàcy pasa˝era przed przytrzaÊni´ciem;

2) powinny byç zamykane i otwierane mechanicznie

w taki sposób, aby niemo˝liwe by∏o samoczynne

lub niezamierzone ich otwarcie si´, przy czym sterowanie powinno odbywaç si´ ze stanowiska motorniczego, na którym powinna byç umieszczona

sygnalizacja o stanie zamkni´cia wszystkich drzwi

zespo∏u tramwajowego;

3) powinno byç mo˝liwe indywidualne otwieranie

lub zamykanie drzwi z zewnàtrz i z wn´trza wagonu przez pasa˝erów odpowiednimi do tego celu

urzàdzeniami, w szczególnoÊci przyciskami

umieszczonymi przy drzwiach jedynie po w∏àczeniu przez motorniczego odpowiedniego prze∏àcznika lub przycisku;

4) w razie niebezpieczeƒstwa albo uszkodzenia nap´du powinna istnieç mo˝liwoÊç r´cznego ich otwarcia od wewnàtrz i od zewnàtrz, o ile w pojeêdzie po

stronie drzwi nie przewidziano innego wyjÊcia

bezpieczeƒstwa; si∏a potrzebna do otwarcia w ten

sposób drzwi nie powinna przekraczaç 125 N na

ka˝de skrzyd∏o drzwi;

5) powinny byç oÊwietlone tak, aby przy otwartych

drzwiach nat´˝enie oÊwietlenia mierzone na wysokoÊci 850 mm od powierzchni stopnia lub powierzchni przed drzwiami nie by∏o mniejsze ni˝

a) 30 lx dla stopni,

b) 20 lx dla przestrzeni przed drzwiami, w odleg∏oÊci 500 mm.

6. Konstrukcja tramwaju musi wykluczaç mo˝liwoÊç jazdy z otwartymi drzwiami dla pasa˝erów

w warunkach normalnej eksploatacji.

Poz. 2301

2) jedno — w ka˝dym cz∏onie wagonu wielocz∏onowego, je˝eli d∏ugoÊç tego cz∏onu jest wi´ksza ni˝

6 m.

2. Jako wyjÊcia awaryjne mogà byç urzàdzone

1) drzwi przedzia∏u pasa˝erskiego;

2) okna;

3) klapy w dachu.

3. Szyby okien urzàdzonych jako wyjÊcia awaryjne

powinny byç w razie awarii ∏atwe do usuni´cia poprzez otwarcie okna lub usuni´cie szyby; dopuszcza

si´ mo˝liwoÊç rozbicia szyby m∏otkiem umieszczonym

wewnàtrz wagonu.

4. Urzàdzenia do otwierania wyjÊç awaryjnych powinny byç dost´pne zarówno z zewnàtrz, jak i z wn´trza wagonu. Wymóg ten nie dotyczy m∏otków do rozbijania szyb.

5. WyjÊcie awaryjne powinno byç wyraênie oznakowane umieszczonym wewnàtrz wagonu napisem

barwy czerwonej, ze wskazaniem sposobu korzystania.

Rozdzia∏ 6

Wn´trze

§ 11.1. Elementy wn´trza wagonu powinny byç

wykonane z materia∏ów dopuszczajàcych czyszczenie

na mokro i oddzia∏ywanie Êrodkami dezynfekcyjnymi.

2. Materia∏y, których u˝yto do wykonania elementów wn´trza wagonu, powinny posiadaç minimalne

cechy bezpieczeƒstwa przeciwpo˝arowego, okreÊlone

w normie wymienionej w pkt 7 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia dotyczàce

1) Êredniej pr´dkoÊci rozprzestrzeniania (tablica 1

lp. 4 normy);

§ 9. 1. Okna otwierane powinny otwieraç si´ jedynie do wewnàtrz, a ich otwieranie powinno byç mo˝liwe tylko z wn´trza wagonu; nie dotyczy to okien urzàdzonych jako wyjÊcia awaryjne.

2) Êrednich w∏aÊciwoÊci palnych (tablica 1 lp. 6 normy);

2. Okna czo∏owe przednie i tylne powinny byç wykonane jako sta∏e, bez mo˝liwoÊci ich otwierania.

3. Elementem wn´trza wagonu jest ka˝da cz´Êç

znajdujàca si´ pomi´dzy pasa˝erem a niepalnà strukturà oddzielajàcà go od otoczenia. Elementy znajdujàce si´ wewnàtrz tej struktury, lecz otoczone ciàg∏ymi

os∏onami niepalnymi, nie sà elementami wn´trza

w rozumieniu niniejszego wymogu.

3. Szyby w przypadku rozbicia nie powinny dawaç

ostrych odprysków oraz powinny byç ocechowane

w miejscu widocznym.

4. Przednia szyba powinna zapewniaç motorniczemu pe∏nà i wyraênà widocznoÊç, bez zniekszta∏ceƒ.

Rozdzia∏ 5

WyjÊcia awaryjne

§ 10. 1. Liczba wyjÊç awaryjnych po ka˝dej stronie

wagonu nie mo˝e byç mniejsza ni˝

1) dwa — w ka˝dym wagonie;

3) Êrednich w∏asnoÊci dymowych (tablica 1 lp. 8 normy).

§ 12. 1. Kabina motorniczego powinna byç oddzielona przynajmniej cz´Êciowo sta∏à przegrodà od przedzia∏u pasa˝erskiego. Kabina motorniczego mo˝e byç

ca∏kowicie wydzielona z przedzia∏u pasa˝erskiego i po∏àczona z przedzia∏em drzwiami.

2. Kabina motorniczego powinna byç

1) wykonana tak, aby urzàdzenia sygnalizacyjne lub

kontrolne by∏y czytelne w ka˝dych warunkach atmosferycznych;

2) wyposa˝ona w

a) pr´dkoÊciomierz umieszczony w polu widzenia

motorniczego,

b) urzàdzenia do odmra˝ania szyb,

c) os∏on´ za miejscem motorniczego, zapobiegajàcà pogorszeniu widocznoÊci drogi przez oÊwietlenie wn´trza tramwaju,

Poz. 2301

powinna byç wi´ksza ni˝ 10 mm w ka˝dych warunkach.

5. W obr´bie przegubu powinna znajdowaç si´

os∏ona uniemo˝liwiajàca dost´p pasa˝erów do miejsc,

gdzie nie ma pod∏ogi lub znajduje si´ nieprzykryta

szczelina o szerokoÊci wi´kszej ni˝ 10 mm, oraz

w przypadku, gdy przemieszczanie powierzchni i cz´Êci wagonu mo˝e byç niebezpieczne dla pasa˝erów.

d) urzàdzenie do oÊwietlenia jej wn´trza,

Rozdzia∏ 7

e) urzàdzenie zapobiegajàce uruchomieniu tramwaju przez osoby niepowo∏ane,

f) urzàdzenie zatrzymujàce wagon (czuwak),

g) urzàdzenia zapewniajàce przewietrzanie i ogrzewanie kabiny,

h) co najmniej jedno lusterko lub urzàdzenie wewn´trzne umo˝liwiajàce obserwacj´ przedzia∏u

pasa˝erskiego.

3. Fotel motorniczego powinien byç tak zbudowany, aby mo˝liwa by∏a regulacja jego po∏o˝enia zarówno w pionie, jak i w poziomie.

§ 13. 1. Przedzia∏ dla pasa˝erów powinien byç wyposa˝ony w

Âwiat∏a zewn´trzne

§ 14. 1. Wagon silnikowy powinien byç wyposa˝ony w Êwiat∏a zewn´trzne

1) drogowe;

2) mijania;

3) kierunkowskazy;

4) hamowania „stop”;

5) pozycyjne przednie;

6) pozycyjne tylne;

7) odblaskowe tylne inne ni˝ trójkàt;

1) oÊwietlenie wn´trza w∏àczane i wy∏àczane samoczynnie lub ze stanowiska motorniczego

a) zasadnicze, którego nat´˝enie oÊwietlenia mierzone na wysokoÊci 850 mm od pod∏ogi nie powinno byç mniejsze ni˝ 100 lx dla wn´trza przedzia∏u, a dla przedsionków w pobli˝u wyjÊcia

by∏o zgodne z wymaganiami okreÊlonymi w § 8

ust. 5 pkt 5,

b) awaryjne, w∏àczajàce si´ samoczynnie w razie

zaniku napi´cia w sieci trakcyjnej, przy w∏àczonym oÊwietleniu zasadniczym;

2) urzàdzenia zapewniajàce przewietrzanie i ogrzewanie z mo˝liwoÊcià regulacji temperatury;

3) fotele do siedzenia przymocowane trwale do konstrukcji tramwaju;

4) por´cze dla pasa˝erów stojàcych; zakoƒczenia por´czy muszà byç zaokràglone.

2. W przedziale dla pasa˝erów powinna znajdowaç

si´ wolna powierzchnia przeznaczona dla wózków inwalidzkich i wózków dzieci´cych. Powierzchnia ta powinna znajdowaç si´ w pobli˝u odpowiednio oznakowanych drzwi, o których mowa w § 8 ust. 4.

3. Pod∏oga i stopnie tramwaju powinny byç wykonane z materia∏u antypoÊlizgowego. Kraw´dzie stopni

powinny byç trwale i widocznie oznakowane lub podÊwietlone.

4. Mi´dzy sàsiednimi cz´Êciami pod∏ogi wagonu

przegubowego nie powinna znajdowaç si´ nieprzykryta szczelina o szerokoÊci wi´kszej ni˝ 10 mm, a ró˝nica wysokoÊci mi´dzy wymienionymi elementami nie

8) odblaskowe boczne;

9) awaryjne;

10) przeciwmg∏owe tylne;

11) cofania.

Wagon doczepny bierny i czynny nie musi byç wyposa˝ony w Êwiat∏a zewn´trzne drogowe lub Êwiat∏a

zewn´trzne mijania.

2. Ponadto dopuszcza si´ wyposa˝enie wagonu

w Êwiat∏a

1) przeciwmg∏owe przednie;

2) odblaskowe przednie;

3) jazdy dziennej;

4) s∏u˝àce do oÊwietlania sieci trakcyjnej i znaków na

niej zawieszonych;

5) obrysowe przednie i tylne;

6) pozycyjne boczne.

§ 15. 1. Âwiat∏a powinny odpowiadaç nast´pujàcym warunkom ogólnym

1) Êwiat∏a przeznaczone do oÊwietlania drogi (torów)

powinny byç umieszczone w sposób umo˝liwiajàcy ∏atwà regulacj´ kierunku strumienia Êwietlnego

zarówno w pionie, jak i w poziomie;

2) Êwiat∏a, o których mowa w pkt 1, powinny mieç takie same w∏aÊciwoÊci Êwietlne i powinny byç

umieszczone symetrycznie wzgl´dem pod∏u˝nej

p∏aszczyzny symetrii wagonu;

2) mieç wyraêne oznakowanie kierunku uruchamiania w przypadku nap´du r´cznego.

3) Êwiat∏a nie powinny oÊlepiaç innych uczestników

ruchu; nie dotyczy to Êwiate∏ drogowych;

4. W przypadku oderwania si´ wagonu doczepnego od zespo∏u tramwajowego powinien uruchamiaç

si´ w nim samoczynnie przynajmniej hamulec postojowy.

4) Êwiat∏a mijania powinny dawaç wyraênà granic´

Êwiat∏a i cienia;

5) w wagonach dwukierunkowych zapalone Êwiat∏a

czerwone nie mogà byç widoczne z przodu, a zapalone bia∏e — z ty∏u wagonu gotowego do jazdy;

nie dotyczy to Êwiate∏ cofania w czasie jazdy do ty∏u;

5. Przy jeêdzie do ty∏u powinny dzia∏aç co najmniej

dwa rodzaje hamulców.

6) po∏àczenia elektryczne Êwiate∏

§ 18.1. Hamulce tramwaju uwa˝a si´ za sprawne,

je˝eli d∏ugoÊç drogi hamowania nieobcià˝onego tramwaju z pr´dkoÊci 30 km/h do zatrzymania, na prostym,

poziomym i suchym odcinku toru, nie przekracza wartoÊci d∏ugoÊci podanych w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

a) równoczesne w∏àczanie si´ i wy∏àczanie Êwiate∏

pozycyjnych przednich i tylnych;

b) mo˝liwoÊç w∏àczania Êwiate∏ drogowych, Êwiate∏ mijania i Êwiate∏ przeciwmg∏owych przednich i tylnych tylko wówczas, gdy w∏àczone sà

Êwiat∏a pozycyjne.

2. Âwiat∏a powinny ponadto odpowiadaç warunkom szczegó∏owym okreÊlonym w za∏àczniku nr 2 do

rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 8

Hamulce

6. W czasie hamowania dopuszcza si´ stosowanie

piasecznic.

2. Hamulec postojowy powinien zapewniaç unieruchomienie maksymalnie obcià˝onego tramwaju na

wzniesieniu lub spadku toru o pochyleniu co najmniej 5 %.

DZIA¸ III

Trolejbusy

Rozdzia∏ 1

§ 16. Tramwaj powinien byç wyposa˝ony w nast´pujàce rodzaje hamulców

Wymagania ogólne

1) robocze — s∏u˝àce do zmniejszania pr´dkoÊci pojazdu i zatrzymania go w sposób niezawodny,

szybki i skuteczny, niezale˝ny od obcià˝enia pojazdu i w miar´ mo˝liwoÊci technicznych od jego

pr´dkoÊci, z mo˝liwoÊcià regulacji intensywnoÊci

hamowania;

§ 19. Z zastrze˝eniem przepisów § 20 i 21 do trolejbusu majà odpowiednie zastosowanie przepisy

w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezb´dnego wyposa˝enia dotyczàce autobusu, z tym ˝e

2) awaryjne — s∏u˝àce do zatrzymania wagonu w razie awarii hamulca roboczego;

3) postojowe, mechaniczne — s∏u˝àce do unieruchamiania wagonu podczas postoju; przy czym hamulce te mogà byç zastàpione innym urzàdzeniem pozwalajàcym na trwa∏e i niezawodne unieruchomienie tramwaju po jego zatrzymaniu;

1) poziom ha∏asu zewn´trznego na postoju, w odleg∏oÊci 3 m i na wysokoÊci 1,60 m nie mo˝e w ˝adnym miejscu przekraczaç 70 dB(A), nawet przy

pracujàcych silnikach pomocniczych;

2) pod∏oga i stopnie powinny byç pokryte materia∏em dielektrycznym;

4) bezpieczeƒstwa — s∏u˝àce do zatrzymywania wagonu przez pasa˝era w razie zagro˝enia bezpieczeƒstwa.

3) por´cze i uchwyty powinny byç pokryte materia∏em dielektrycznym lub powinny byç odizolowane

od nadwozia.

§ 17. 1. Hamulce powinny zachowywaç wymaganà

sprawnoÊç w ka˝dych warunkach, przy czym funkcja

hamowania musi byç niezale˝na od napi´cia sieci

i byç nadrz´dna w stosunku do rozruchu.

Rozdzia∏ 2

2. Hamulce, w tym tak˝e hamulce zespo∏u tramwajowego, powinny byç uruchamiane ze stanowiska motorniczego; nie dotyczy to hamulca bezpieczeƒstwa.

3. Hamulec postojowy powinien

1) byç tak skonstruowany, aby niemo˝liwe by∏o jego

samoczynne zwolnienie;

Instalacja elektryczna

§ 20. 1. Instalacja elektryczna powinna spe∏niaç

wymagania norm wymienionych w pkt 2—5 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Instalacja elektryczna powinna byç tak zbudowana i utrzymana, aby

1) cz´Êci b´dàce pod napi´ciem by∏y niedost´pne dla

pasa˝erów i innych nieupowa˝nionych osób;

2) by∏a ona zabezpieczona przed uszkodzeniem mechanicznym, korozjà i zalaniem;

3) instalacja niskiego napi´cia by∏a wyposa˝ona w ∏atwo dost´pny dla kierowcy wy∏àcznik umo˝liwiajàcy od∏àczenie akumulatora od instalacji elektrycznej bez u˝ycia narz´dzi;

4) instalacja wysokiego napi´cia by∏a wyposa˝ona

w ∏atwo dost´pny dla kierowcy wy∏àcznik, umo˝liwiajàcy od∏àczenie napi´cia w obwodzie g∏ównym

bez u˝ycia narz´dzi; rol´ wy∏àcznika mo˝e spe∏niaç

wy∏àcznik nadmiarowy, o ile jest wyposa˝ony

w uchwyt r´czny;

Poz. 2301

2) roboczy mechaniczny dzia∏ajàcy na wszystkie ko∏a

pojazdu — przeznaczony do zmniejszania pr´dkoÊci pojazdu i zatrzymywania go w sposób niezawodny, szybki i skuteczny, niezale˝nie od jego

pr´dkoÊci i obcià˝enia oraz od kàta wzniesienia

lub spadku jezdni, z mo˝liwoÊcià

a) regulowania intensywnoÊci hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy

bez u˝ycia ràk;

3) awaryjny dzia∏ajàcy na ko∏a co najmniej jednej osi

— przeznaczony do zatrzymywania trolejbusu

w razie awarii hamulca roboczego, z mo˝liwoÊcià

5) nat´˝enie up∏ywu pràdu w warunkach najwi´kszej

wilgotnoÊci nie by∏o wi´ksze ni˝ 0,7 mA;

a) regulowania intensywnoÊci hamowania,

6) rezystancja izolacji obwodu g∏ównego, galwanicznie integralnego, w warunkach najwi´kszej wilgotnoÊci nie by∏a mniejsza ni˝ 1,3 MΩ;

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy

z mo˝liwoÊcià trzymania kierownicy przynajmniej jednà r´kà;

7) izolacja obwodu g∏ównego z od∏àczonymi maszynami elektrycznymi wytrzymywa∏a przy∏o˝one napi´cie 4,5 kV o cz´stotliwoÊci 50 Hz przez czas nie

krótszy ni˝ 60 s;

4) postojowy — przeznaczony do unieruchamiania

pojazdu na wzniesieniu i spadku, z mo˝liwoÊcià

8) rezystancja izolacji obwodu sterowania w warunkach najwi´kszej wilgotnoÊci nie by∏a mniejsza ni˝

0,5 MΩ;

9) instalacja obwodu g∏ównego posiada∏a izolacj´

dwustopniowà;

10) urzàdzenia elektryczne nie wytwarza∏y nadmiernych zak∏óceƒ radioelektrycznych.

3. Odbieraki pràdu powinny byç tak zbudowane,

aby

1) zapewnia∏y swobod´ poruszania si´ trolejbusu

w granicach ± 4,5 m od osi sieci trakcyjnej;

2) si∏a docisku odbieraków do sieci, w zakresie ich

pracy, mieÊci∏a si´ w granicach 100— 140N;

3) by∏y one zabezpieczone przed niezamierzonym

opadni´ciem poni˝ej poziomu dachu.

Rozdzia∏ 3

Hamulce

§ 21. 1. Trolejbus powinien byç wyposa˝ony w nast´pujàce rodzaje hamulców

1) roboczy elektrodynamiczny, wykorzystujàcy si∏´

hamowania silnika trakcyjnego, dzia∏ajàcy na ko∏a

osi nap´dowej — przeznaczony do zmniejszania

pr´dkoÊci pojazdu, z mo˝liwoÊcià

a) regulowania intensywnoÊci hamowania,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy

bez u˝ycia ràk; hamulec ten powinien mieç

pierwszeƒstwo dzia∏ania w stosunku do rozruchu, powinien byç uruchamiany tym samym

peda∏em co hamulec roboczy mechaniczny,

o którym mowa w pkt 2, w pierwszej fazie ruchu

peda∏u;

a) dzia∏ania podczas nieobecnoÊci kierowcy, przy

czym robocze cz´Êci hamulca powinny pozostaç w po∏o˝eniu zahamowania za pomocà wy∏àcznie mechanicznego urzàdzenia,

b) dokonywania hamowania z miejsca kierowcy;

hamulca postojowego nie wymaga si´, je˝eli

hamulec awaryjny, o którym mowa w pkt 3,

spe∏nia warunki okreÊlone w niniejszym punkcie.

2. Hamulce powinny zachowywaç wymaganà

sprawnoÊç w ka˝dych warunkach eksploatacji.

3. Hamulce powinny ponadto odpowiadaç nast´pujàcym warunkom

1) równoczesne uruchomienie hamulca roboczego

i awaryjnego nie mo˝e ujemnie wp∏ywaç na dzia∏anie ˝adnego z nich, zarówno gdy oba hamulce

sà sprawne, jak i w razie uszkodzenia jednego

z nich;

2) zu˝ycie hamulców powinno byç ∏atwo kompensowane systemem r´cznej lub samoczynnej regulacji; elementy uk∏adu hamulcowego powinny mieç

taki zapas ruchu, aby po nagrzaniu hamulców lub

po osiàgni´ciu okreÊlonego stopnia zu˝ycia ok∏adzin mo˝liwe by∏o hamowanie bez koniecznoÊci

natychmiastowej regulacji;

3) w przypadku hamulca uruchamianego za pomocà

energii znajdujàcej si´ w zbiorniku, je˝eli hamowanie z wymaganà skutecznoÊcià nie jest mo˝liwe

bez u˝ycia zgromadzonej energii, pojazd powinien

byç wyposa˝ony, poza manometrem, w urzàdzenie wysy∏ajàce Êwietlne lub akustyczne sygna∏y,

ostrzegajàce o obni˝eniu zapasu energii do poziomu równego lub mniejszego ni˝ 65 % normalnego

poziomu;

4) pierwszeƒstwo dzia∏ania hamulca roboczego elektrodynamicznego przy równoczesnym naciÊni´ciu

peda∏ów rozruchu i hamowania powinno polegaç

na

a) dalszym utrzymaniu w bezruchu pojazdu stojàcego,

b) rozpocz´ciu hamowania, jeÊli pojazd jest w ruchu.

4. Hamulec roboczy elektrodynamiczny uwa˝a si´

za sprawny, je˝eli droga hamowania nieobcià˝onego

trolejbusu z pr´dkoÊci 30 km/h do zatrzymania na drodze poziomej o nawierzchni twardej, równej, suchej

i czystej wynosi nie wi´cej ni˝ 24,80 m, co odpowiada

opóênieniu 1,4 m/s2.

DZIA¸ IV

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

§ 22. 1. Przepisy § 3 ust. 7, § 4 pkt 1, § 8 ust. 2

i ust. 5 pkt 1, § 10 ust. 1 pkt 2, § 13 ust. 1 pkt 1 oraz

ust. 2, § 14 ust. 1 pkt 9—11 nie dotyczà tramwajów

wyprodukowanych przed dniem 1 stycznia 2000 r.

Poz. 2301

2. Przepisy § 4 pkt 6, § 5 pkt 3, § 8 ust. 3, 4 i 5 pkt 1

nie dotyczà tramwajów wyprodukowanych przed

dniem 1 stycznia 1985 r.

3. Przepisy § 4 pkt 2, 3 i 6, § 5 pkt 2 i 3, § 8, § 9

ust. 1 i 2, § 10, § 11, § 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 lit. c i g,

§ 13 nie dotyczà wagonów technicznych.

§ 23. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2004 r.3)

Minister Infrastruktury: w z. A. Pi∏at

———————

3) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia

17 wrzeÊnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych

tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezb´dnego

wyposa˝enia (Dz. U. Nr 88, poz. 993) , które na podstawie

art.5 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia 2001 r. o zmianie ustawy —

Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444

i Nr 154, poz. 1798, z 2002 r. Nr 216, poz. 1825 oraz z 2003 r.

Nr 149, poz. 1452) traci moc z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia.

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 22 grudnia 2003 r. (poz. 2301)

Za∏àcznik nr 1

WYKAZ NORM DOTYCZÑCYCH WARUNKÓW TECHNICZNYCH TRAMWAJÓW I TROLEJBUSÓW

1. PN-K-92008:1998 Komunikacja miejska. Skrajnia kinematyczna wagonów tramwajowych. Poprawki PN-K-92008:1998/Ap1:1999.

2. PN-69/E-06120 Pojazdy trakcyjne. Aparaty elektryczne pràdu sta∏ego. Ogólne badania i wymagania — odpowiednik IEC 77:1968.

3. PN-91/E-06077 Przekszta∏tniki mocy dla trakcji elektrycznej. BezpoÊrednie przekszta∏tniki pràdu sta∏ego

(przekszta∏tniki impulsowe pràdu sta∏ego) dla taboru — odpowiednik IEC 411-4:1986.

4. PN-73/E-05108 Przemys∏owe zak∏ócenia radioelektryczne. Trakcja elektryczna i spalinowo-elektryczna. Dopuszczalne poziomy zak∏óceƒ. Ogólne wymagania i badania.

5. PN-EN 60349-1:2002 (U) Trakcja elektryczna. Elektryczne maszyny wirujàce do pojazdów szynowych i drogowych — Cz´Êç 1: Maszyny inne ni˝ maszyny pràdu przemiennego zasilane z przekszta∏tników.

6. PN-ISO 3795:1996 Pojazdy drogowe oraz ciàgniki, maszyny rolnicze i leÊne. OkreÊlenia palnoÊci materia∏ów

stosowanych wewnàtrz pojazdów.

7. PN-K-02511:2000 Tabor kolejowy. Bezpieczeƒstwo przeciwpo˝arowe materia∏ów. Wymagania.

8. PN-K-02512:2000 Tabor kolejowy. Bezpieczeƒstwo przeciwpo˝arowe materia∏ów. Metoda badania wskaênika rozprzestrzeniania si´ p∏omienia.

9. PN-K-02508:1999 Tabor kolejowy. W∏aÊciwoÊci palne materia∏ów. Wymagania i metody badaƒ.

10. PN-K-02501:2000 Tabor kolejowy. W∏aÊciwoÊci dymowe materia∏ów. Wymagania i metody badaƒ.

11. PN-93/K-02505 Tabor kolejowy. St´˝enie tlenku i dwutlenku w´gla wydzielanych podczas rozk∏adu termicznego lub spalania materia∏ów. Wymagania i badania.

12. PN-K-02506:1998 Elektryczne pojazdy trakcyjne. Zabezpieczenia przeciwpo˝arowe. Wytyczne konstrukcyjne.

13. PN-EN 50266-1:2002 (U) Wspólne metody badaƒ palnoÊci przewodów i kabli. Sprawdzenie odpornoÊci na

pionowe rozprzestrzenianie si´ p∏omienia wzd∏u˝ pionowo zamontowanych wiàzek kabli lub przewodów.

14. PN-90/E-04160/56 Przewody elektryczne. Metody badaƒ. Badania zapalnoÊci metoda wskaênika tlenowego.

Za∏àcznik nr 2

WARUNKI SZCZEGÓ¸OWE DOTYCZÑCE ÂWIATE¸ ZEWN¢TRZNYCH WAGONÓW TRAMWAJOWYCH

I WAGONÓW DOCZEPNYCH

1. Dwa lub wi´cej Êwiate∏, takich samych lub ró˝nych, lecz o jednakowym przeznaczeniu i jednakowej barwy, uwa˝a si´ za jedno Êwiat∏o, je˝eli rzut ich powierzchni Êwietlnych na p∏aszczyzn´ poprzecznà zajmuje co

najmniej 60 % powierzchni najmniejszego prostokàta opisanego na rzutach tych powierzchni Êwietlnych oraz

pod warunkiem, ˝e Êwiat∏a te zosta∏y homologowane jako jedno Êwiat∏o; nie dotyczy to Êwiate∏ drogowych,

Êwiate∏ mijania i Êwiate∏ przeciwmg∏owych przednich.

2. Ilekroç w niniejszych przepisach jest mowa o odleg∏oÊci rozmieszczenia Êwiate∏, nale˝y rozumieç, ˝e

1) najwi´kszà wysokoÊç mierzy si´ od p∏aszczyzny wytyczonej przez najwy˝sze punkty g∏ówek szyn toru jezdnego do najwy˝szego punktu powierzchni Êwietlnej przy pojeêdzie nieobcià˝onym,

2) najmniejszà wysokoÊç mierzy si´ od p∏aszczyzny wytyczonej przez najwy˝sze punkty g∏ówek szyn toru jezdnego do najni˝szego punktu powierzchni Êwietlnej przy pojeêdzie nieobcià˝onym,

3) odleg∏oÊç od bocznego obrysu pojazdu mierzy si´ od najbardziej odleg∏ego od pod∏u˝nej p∏aszczyzny symetrii pojazdu punktu powierzchni Êwietlnej,

4) odleg∏oÊç od przedniego lub tylnego obrysu pojazdu mierzy si´ do najbardziej wysuni´tego odpowiednio

do przodu lub do ty∏u punktu powierzchni Êwietlnej,

5) odleg∏oÊç mi´dzy dwoma Êwiat∏ami skierowanymi w t´ samà stron´ mierzy si´ mi´dzy najbli˝szymi punktami rzutów ich powierzchni Êwietlnych na p∏aszczyzn´ prostopad∏à do osi tych Êwiate∏.

3. Powierzchnia Êwietlna oznacza dla Êwiate∏ widocznà powierzchni´ wysy∏ajàcà Êwiat∏o, a dla Êwiate∏ odblaskowych — widocznà powierzchni´ odbijajàcà Êwiat∏o.

4. Boczny obrys pojazdu oznacza p∏aszczyzn´ równoleg∏à do pod∏u˝nej p∏aszczyzny symetrii pojazdu, przechodzàcà przez najdalej wysuni´ty punkt na zewnàtrz pojazdu, z wyjàtkiem lusterek, Êwiate∏ bocznych i elementów elastycznych.

5. Przedni lub tylny obrys pojazdu oznacza pionowà p∏aszczyzn´ prostopad∏à do pod∏u˝nej p∏aszczyzny symetrii pojazdu, przechodzàcà przez najdalej wysuni´ty odpowiednio do przodu lub do ty∏u punkt pojazdu.

6. Âwiat∏a powinny odpowiadaç warunkom podanym w poni˝szej tabeli

Za∏àcznik nr 3

D¸UGOÂå DROGI HAMOWANIA (LUB OPÓèNIENIA) NIEOBCIÑ˚ONEGO TRAMWAJU Z PR¢DKOÂCI

30 KM/H DO ZATRZYMANIA NA PROSTYM, POZIOMYM I SUCHYM ODCINKU TORU

Lp.

Wagon wyprodukowany

Rodzaj hamowania

Droga

hamowania

(m)

Opóênienie

hamowania

(m/s2)

1

2

3

4

5

1

do dnia 31 grudnia 1963 r.

nag∏e

robocze lub awaryjne

17,3

43,4

2,0

0,8

2

po dniu 31 grudnia 1963 r.

nag∏e

robocze lub awaryjne

bezpieczeƒstwa

17,3

31,5

34,7

2,0

1,1

1,0

3

po dniu 1 stycznia 2000 r.

nag∏e

robocze lub awaryjne

bezpieczeƒstwa

13,3

28,9

23,1

2,6

1,2

1,5

4

po dniu 1 stycznia 2002 r.

nag∏e

robocze lub awaryjne

bezpieczeƒstwa

12,4

26,7

23,1

2,8

1,3

1,5

5

po dniu 1 stycznia 2005 r.

nag∏e

robocze lub awaryjne

bezpieczeƒstwa

11,5

24,8

19,3

3,0

1,4

1,8

Droga hamowania zespo∏u tramwajowego z∏o˝onego z wagonu silnikowego i wagonów doczepnych biernych

mo˝e byç d∏u˝sza nie wi´cej ni˝ o 20 % w stosunku do wartoÊci podanych w tabeli.

2302

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 22 grudnia 2003 r.

w sprawie wysokoÊci op∏at za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego

i tablic (tablicy) rejestracyjnych pojazdów

Na podstawie art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia

20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym

(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515, z póên. zm.2)) zarzàdza

si´, co nast´puje

§ 1. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) ustawie — rozumie si´ przez to ustaw´ z dnia

20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym;

———————

1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzà-

dowej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19,

poz. 165 i Nr 141, poz. 1359).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 124, poz. 1152, Nr 130,

poz.1190, Nr 137, poz. 1302, Nr 149, poz. 1451 i 1452,

Nr 162, poz.1568, Nr 200, poz. 1953 i Nr 210, poz. 2036.

2) organie rejestrujàcym — rozumie si´ przez to odpowiednio starost´ lub Wojewod´ Mazowieckiego.

§ 2. Za wydanie dowodu rejestracyjnego pojazdu

wraz z kompletem nalepek legalizacyjnych i nalepkà

kontrolnà organ rejestrujàcy pobiera op∏at´ w wysokoÊci 60,50 z∏, na którà sk∏ada si´ op∏ata za

1) dowód rejestracyjny — 33,00 z∏;

2) komplet nalepek legalizacyjnych — 11,00 z∏;

3) nalepk´ kontrolnà — 16,50 z∏.

§ 3. 1. Za wydanie pozwolenia czasowego dla pojazdu wraz z kompletem znaków legalizacyjnych organ rejestrujàcy pobiera op∏at´, na którà sk∏ada si´

op∏ata za

Za∏àcznik nr 10

WZÓR

PIECZÑTKA IDENTYFIKACYJNA PRACOWNIKA UPOWA˚NIONEGO DO BADA¡ TECHNICZNYCH

TROLEJBUSU

2301

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 22 grudnia 2003 r.

w sprawie warunków technicznych tramwajów i trolejbusów oraz zakresu ich niezb´dnego wyposa˝enia

Na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. — Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r.

Nr 58, poz. 515, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje

2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

tramwajów i trolejbusów zabytkowych.

DZIA¸ I

Przepisy ogólne

1) wagonie — rozumie si´ przez to pojazd szynowy

przeznaczony do przewozu osób lub rzeczy;