Legislator Case Law & Legislation
DU_2003_2275 PL

Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów

47 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (47)

Statutory Text (47 Articles)

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Ustawa określa ogólne wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów, obowiązki producentów

i dystrybutorów w zakresie bezpieczeństwa produktów oraz zasady i tryb sprawowania

nadzoru w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów wprowadzanych na rynek.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Ustawę stosuje się do

1)

produktów, dla których przepisy odrębne nie określają szczegółowych wymagań dotyczących

bezpieczeństwa;

2)

zagrożeń związanych z produktami, dla których przepisy odrębne określają szczegółowe

wymagania dotyczące bezpieczeństwa, jeżeli zagrożenia te nie są objęte przez przepisy

odrębne.

2.

Przepisy art. 10 ust. 2-6 - art. 33 ustawy stosuje się również w odniesieniu do produktów,

dla których przepisy odrębne określają szczegółowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa

- w zakresie, w jakim nie regulują tego przepisy odrębne,

3.

Przepisów ustawy nie stosuje się do urządzeń używanych w celu świadczenia usług na

rzecz konsumentów, w szczególności do urządzeń obsługiwanych przez usługodawcę, którymi

konsumenci przemieszczają się lub podróżują.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

produkt - rzecz ruchomą nową lub używaną, jak i naprawianą lub regenerowaną przeznaczoną

do użytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieństwo, że może być używana

przez konsumentów, nawet jeżeli nie była dla nich przeznaczona, dostarczaną lub udostępnianą

przez producenta lub dystrybutora, zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie, w tym również

w ramach świadczenia usługi; produktem nie jest rzecz używana dostarczana jako antyk

albo jako rzecz wymagająca naprawy lub regeneracji przed użyciem, o ile dostarczający

powiadomił konsumenta o tych właściwościach rzeczy;

2)

producent

a)

przedsiębiorcę prowadzącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w Unii Europejskiej

działalność polegającą na wytwarzaniu produktu albo każdą inną osobę, która występuje

jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko,

nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie, a także osobę, która naprawia

lub regeneruje produkt,

b)

przedstawiciela wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela - importera

produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej ani w Unii Europejskiej,

c)

przedsiębiorcę uczestniczącego w dowolnym etapie procesu dostarczania lub udostępniania

produktu, jeżeli jego działanie może wpływać na właściwości produktu związane z jego

bezpieczeństwem;

3)

dystrybutor - przedsiębiorcę uczestniczącego w dowolnym etapie procesu dostarczania

lub udostępniania produktu, którego działalność nie wpływa na właściwości produktu

związane z jego bezpieczeństwem;

4)

wypadek konsumencki - zaistniałe w związku z używaniem produktów zdarzenie nagłe,

którego następstwem jest zgon albo uszkodzenie ciała wymagające udzielenia pomocy

medycznej, w szczególności skaleczenie, zatrucie, oparzenie, ugryzienie lub użądlenie;

5)

wprowadzenie na rynek - dostarczanie lub udostępnianie przez producenta lub dystrybutora

produktu dystrybutorowi lub konsumentowi;

6)

wprowadzenie na rynek polski - dostarczenie lub udostępnienie produktu po raz pierwszy

na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub w innych, dających się w

sposób uzasadniony przewidzieć, warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania

z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów

instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza

znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające

wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego.

2.

Przy ocenie bezpieczeństwa produktu uwzględnia się

1)

cechy produktu, w tym jego skład, opakowanie, instrukcję montażu i uruchomienia, a

także - biorąc pod uwagę rodzaj produktu - instrukcję instalacji i konserwacji;

2)

oddziaływanie na inne produkty, jeżeli można w sposób uzasadniony przewidzieć, że

będzie używany łącznie z innymi produktami;

3)

wygląd produktu, jego oznakowanie, ostrzeżenia i instrukcje dotyczące jego użytkowania

i postępowania z produktem zużytym oraz wszelkie inne udostępniane konsumentowi wskazówki

lub informacje dotyczące produktu;

4)

kategorie konsumentów narażonych na niebezpieczeństwo w związku z używaniem produktu,

w szczególności dzieci i osoby starsze.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4, nie jest produktem bezpiecznym.

2.

Do stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, nie wystarcza możliwość osiągnięcia

wyższego poziomu bezpieczeństwa lub dostępność innych produktów stwarzających mniejsze

zagrożenia dla konsumentów.

3.

Przy dokonywaniu oceny, czy produkt stwarza poważne zagrożenie, przez które rozumie

się wymagające natychmiastowych działań naruszenie wymagań bezpieczeństwa, uwzględnia

się bezpośrednie lub odsunięte w czasie skutki używania produktu, w tym stopień i

prawdopodobieństwo utraty zdrowia lub życia przez konsumentów, stopień narażenia poszczególnych

kategorii konsumentów oraz możliwość prawidłowej oceny ryzyka przez konsumentów i

możliwości jego uniknięcia.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

W przypadku gdy brak jest szczegółowych przepisów Wspólnoty Europejskiej dotyczących

bezpieczeństwa określonego produktu, produkt wprowadzony na rynek polski uznaje się

za bezpieczny, jeżeli spełnia określone odrębnymi przepisami polskimi szczegółowe

wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów.

2.

Domniemywa się, że produkt zgodny z normami zharmonizowanymi w rozumieniu przepisów

o systemie oceny zgodności jest produktem bezpiecznym w zakresie wymagań objętych

tymi normami.

3.

W przypadku braku przepisów, o których mowa w ust. 1, lub norm zharmonizowanych, o

których mowa w ust. 2, albo jeżeli produkt nie jest zgodny z normami zharmonizowanymi,

bezpieczeństwo produktu ocenia się w szczególności z uwzględnieniem

1)

spełniania przez produkt dobrowolnych norm krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej

przenoszących normy europejskie, innych niż normy zharmonizowane w rozumieniu przepisów

o systemie oceny zgodności;

2)

spełniania przez produkt Polskich Norm;

3)

zaleceń Komisji Europejskiej określających wskazówki co do oceny bezpieczeństwa produktu;

4)

obowiązujących w danym sektorze zasad dobrej praktyki odnoszących się do bezpieczeństwa

produktów;

5)

aktualnego stanu wiedzy i techniki;

6)

uzasadnionych oczekiwań konsumentów co do bezpieczeństwa produktu.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Spełnianie przez produkt wymagań, o których mowa w art. 6, nie wyłącza możliwości

stosowania środków określonych ustawą, jeżeli organ nadzoru stwierdzi, że pomimo zgodności

z tymi wymaganiami produkt nie jest bezpieczny.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, dodatkowe wymagania dotyczące

1)

bezpieczeństwa i znakowania produktów, które stwarzają zagrożenie dla konsumentów

przez to, że ich wygląd wskazuje na inne niż rzeczywiste przeznaczenie,

2)

bezpieczeństwa i znakowania produktów włókienniczych

- mając na uwadze potrzebę zapobiegania i eliminowania zagrożeń stwarzanych przez

produkty dla zdrowia i życia konsumentów.

2.

W rozporządzeniach, o których mowa w ust. 1, Rada Ministrów określi w szczególności

informacje, które powinny zostać umieszczone na etykiecie lub opakowaniu produktu.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe wymagania dotyczące

bezpieczeństwa lub znakowania określonych produktów, mając na uwadze potrzebę zapobiegania

i eliminowania zagrożeń stwarzanych przez produkty dla zdrowia i życia konsumentów.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne.

2.

Producent, w zakresie prowadzonej działalności, jest zobowiązany dostarczać konsumentom

informacje

1)

umożliwiające im ocenę zagrożeń związanych z produktem w czasie zwykłego lub możliwego

do przewidzenia okresu jego używania, jeżeli takie zagrożenia nie są, przy braku odpowiedniego

ostrzeżenia, natychmiast zauważalne;

2)

dotyczące możliwości przeciwdziałania tym zagrożeniom.

3.

Dostarczenie konsumentom odpowiedniego ostrzeżenia o zagrożeniach związanych z produktem

nie zwalnia producentów i dystrybutorów z innych obowiązków określonych w niniejszym

rozdziale.

4.

Producent, zachowując należytą staranność, w zakresie prowadzonej działalności, jest

zobowiązany podejmować działania odpowiednie do właściwości dostarczanego produktu

1)

umożliwiające uzyskiwanie przez tego producenta wiedzy o zagrożeniach, które produkt

może stwarzać;

2)

mające na celu uniknięcie zagrożeń, w tym - o ile jest to niezbędne - umożliwiające

wycofanie produktu z rynku, właściwe i skuteczne ostrzeżenie konsumentów lub wycofanie

produktu od konsumentów.

5.

Działania, o których mowa w ust. 4 pkt 2, producent podejmuje z własnej inicjatywy

lub w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 24 ust. 1, 2 i 4.

6.

Działania, o których mowa w ust. 4, mogą w szczególności polegać na

1)

umieszczeniu na produkcie lub jego opakowaniu nazwy i adresu producenta oraz oznaczenia

identyfikującego produkt lub, w razie potrzeby, partię produktu, chyba że nieumieszczenie

takich informacji jest uzasadnione;

2)

przeprowadzaniu badań próbek wprowadzonych na rynek produktów, analizowaniu skarg

konsumentów oraz, w miarę potrzeby, prowadzeniu rejestru tych skarg oraz bieżącym

informowaniu dystrybutorów o prowadzonej w ten sposób kontroli.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Dystrybutor jest zobowiązany działać z należytą starannością w celu zapewnienia bezpieczeństwa

produktów, w szczególności przez niedostarczenie produktów, o których wie lub o których,

zgodnie z posiadanymi informacjami i doświadczeniem zawodowym, powinien wiedzieć,

że nie spełniają one wymagań bezpieczeństwa.

2.

Dystrybutor, w zakresie prowadzonej działalności, jest zobowiązany uczestniczyć w

monitorowaniu bezpieczeństwa produktów wprowadzonych na rynek, w szczególności

1)

przyjmować od konsumentów informacje o zagrożeniach powodowanych przez produkty i

przekazywać je producentom, organowi nadzoru oraz Inspekcji Handlowej;

2)

przechowywać i udostępniać na żądanie organu nadzoru i Inspekcji Handlowej dokumentację

niezbędną do ustalenia pochodzenia produktów.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Producenci i dystrybutorzy, w zakresie prowadzonej działalności, są zobowiązani współpracować

z organem nadzoru i Inspekcją Handlową w celu uniknięcia lub eliminacji zagrożeń stwarzanych

przez produkty przez nich dostarczane lub udostępniane.

2.

Producent i dystrybutor, którzy uzyskali informację, że wprowadzony na rynek produkt

nie jest bezpieczny, są zobowiązani powiadomić o tym niezwłocznie organ nadzoru.

3.

Powiadomienie, o którym mowa w ust. 2, zawiera co najmniej

1)

informacje umożliwiające dokładną identyfikację produktu lub partii produktów;

2)

opis zagrożenia stwarzanego przez produkt;

3)

informacje mogące służyć ustaleniu przebiegu obrotu produktem;

4)

opis działań podjętych w celu zapobieżenia zagrożeniom związanym z produktem.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

wzór powiadomienia, o którym mowa w ust. 2,

2)

przypadki i rodzaje produktów, w odniesieniu do których nie są wymagane powiadomienia,

o których mowa w ust. 2

- uwzględniając w szczególności potrzebę zapewnienia jednolitości informacji przekazywanych

przez producentów i dystrybutorów prowadzących działalność na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej i w Unii Europejskiej.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Organem sprawującym nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów w zakresie określonym

ustawą jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem

nadzoru”, który wykonuje swoje zadania przy pomocy Inspekcji Handlowej.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Nadzór nad ogólnym bezpieczeństwem produktów obejmuje

1)

okresowe monitorowanie oraz ocenę skuteczności kontroli spełniania przez produkty

ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa, z uwzględnieniem rodzajów kontrolowanych

produktów i badanych zagrożeń;

2)

zatwierdzanie okresowych planów kontroli produktów w zakresie spełniania ogólnych

wymagań dotyczących bezpieczeństwa i monitorowanie ich realizacji;

3)

prowadzenie postępowań w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów;

4)

prowadzenie rejestru produktów niebezpiecznych oraz gromadzenie danych o produktach,

które nie spełniają szczegółowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa;

5)

gromadzenie informacji dotyczących bezpieczeństwa produktów, przekazywanie ich właściwym

organom oraz monitorowanie sposobu wykorzystania tych informacji;

6)

gromadzenie przekazywanych przez producentów i dystrybutorów powiadomień, o których

mowa w art. 12 ust. 3.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Konsumenci i inne osoby mogą

1)

przekazywać organowi nadzoru lub Inspekcji Handlowej informacje o niespełnianiu wymagań

dotyczących bezpieczeństwa produktów;

2)

zgłaszać organowi nadzoru wnioski w sprawie działania nadzoru rynku i kontroli ogólnych

wymagań dotyczących bezpieczeństwa produktów;

3)

przedstawiać organowi nadzoru opinie w sprawie środków podjętych na podstawie art.

28.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Organ nadzoru przekazuje informacje o prawdopodobieństwie niespełniania przez produkt

wprowadzony na rynek wymagań dotyczących bezpieczeństwa, w szczególności informacje

przekazane przez konsumentów Inspekcji Handlowej albo

1)

Państwowej Inspekcji Sanitarnej,

2)

Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych,

3)

Urzędowi Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych

- zgodnie z właściwością określoną odrębnymi przepisami.

2.

Organy, o których mowa w ust. 1, powiadamiają organ nadzoru o sposobie wykorzystania

informacji, w szczególności o działaniach podjętych w przypadku stwierdzenia, że produkt

nie jest bezpieczny.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Kontrola produktów w zakresie spełniania ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa

jest wykonywana przez Inspekcję Handlową.

2.

Do kontroli, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej

(Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25, z późn. zm., z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.

3.

Inspekcja Handlowa podejmuje czynności kontrolne na wniosek organu nadzoru lub z urzędu.

4.

W przypadkach, o których mowa w art. 15 pkt 1, Inspekcja Handlowa może podjąć czynności

kontrolne.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

W toku prowadzonego postępowania kontrolnego Inspekcja Handlowa może w szczególności

1)

żądać wszelkich informacji niezbędnych do stwierdzenia, czy produkt jest bezpieczny;

2)

sprawdzać, w ramach posiadanych uprawnień, bezpieczeństwo wprowadzonych na rynek produktów,

aż do ostatniego etapu ich używania.

2.

Jeżeli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej w toku kontroli stwierdzi, że istnieje

znaczne prawdopodobieństwo, że produkt nie jest bezpieczny, zakazuje, w drodze decyzji,

producentowi lub dystrybutorowi jego dostarczania, oferowania lub prezentowania przez

czas niezbędny do przeprowadzenia oceny, badań i kontroli jego bezpieczeństwa, nie

dłuższy jednak niż 30 dni. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania tej decyzji.

3.

W przypadkach szczególnie skomplikowanych oraz jeżeli jest to niezbędne dla przeprowadzenia

badań, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może, w drodze decyzji, przedłużyć

okres obowiązywania zakazu, o którym mowa w ust. 2, z tym że łączny okres trwania

zakazu nie może przekroczyć 90 dni. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania

decyzji.

4.

Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może upoważnić inspektora Inspekcji Handlowej

do wydania w jego imieniu w toku kontroli decyzji, o której mowa w ust. 2 lub 3.

5.

Jeżeli zostało stwierdzone znaczne prawdopodobieństwo, że produkt nie jest bezpieczny,

protokół kontroli wraz z aktami kontroli, po upływie terminu do wniesienia uwag, jest

niezwłocznie przekazywany organowi nadzoru, za pośrednictwem Głównego Inspektora Inspekcji

Handlowej.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że produkt nie jest oznakowany zgodnie z wymaganiami

określonymi w rozdziale 2 oraz przepisami wydanymi na podstawie art. 8 i 9, wojewódzki

inspektor Inspekcji Handlowej może, w drodze decyzji, żądać usunięcia niezgodności

w określonym terminie.

2.

Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że produkt może stwarzać zagrożenie w określonych

warunkach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może, w drodze decyzji

1)

żądać oznakowania produktu odpowiednimi wyraźnie i zrozumiale sformułowanymi w języku

polskim ostrzeżeniami o zagrożeniach, jakie może on stwarzać;

2)

wstrzymać wprowadzanie produktu na rynek do czasu jego odpowiedniego oznakowania.

3.

Kopie decyzji, o których mowa w ust. 1 i 2, są niezwłocznie przekazywane organowi

nadzoru za pośrednictwem Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Organ nadzoru wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu,

zwane dalej „postępowaniem”, w przypadku gdy z ustaleń kontroli wynika znaczne prawdopodobieństwo,

że produkt nie spełnia ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa.

2.

Protokół kontroli i akta kontroli są dowodem w sprawie.

3.

Organ nadzoru może wszcząć z urzędu postępowanie, jeżeli z innych dostępnych informacji,

w szczególności z powiadomienia przekazanego przez organy kraju członkowskiego Unii

Europejskiej, wynika, że produkt może nie być bezpieczny.

4.

Powiadomienie, o którym mowa w ust. 3, oraz wyniki badań przeprowadzonych w laboratorium

akredytowanym w kraju członkowskim Unii Europejskiej są dowodami w sprawie.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Stroną postępowania jest producent lub dystrybutor, wobec którego postępowanie zostało

wszczęte, w szczególności przedsiębiorca odpowiedzialny za pierwszy etap dystrybucji

na polskim rynku.

2.

W toku postępowania organ nadzoru może, w drodze postanowienia, uznać za stronę postępowania

również producenta lub dystrybutora innych niż ten, wobec którego postępowanie zostało

wszczęte.

3.

Organizacja społeczna może występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu,

jeżeli jej celem statutowym jest ochrona interesów konsumentów lub gdy stroną postępowania

jest członek tej organizacji.

4.

W toku postępowania organ nadzoru może w szczególności

1)

żądać wszelkich informacji niezbędnych do stwierdzenia, czy produkt jest bezpieczny;

2)

poddawać badaniom próbki dostarczone przez konsumentów.

5.

Postępowanie powinno być zakończone niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie

4 miesięcy od dnia jego wszczęcia.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

W toku postępowania organ nadzoru może, w drodze postanowienia, wyznaczyć stronie

termin na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt.

2.

Organ nadzoru może wystąpić z wnioskiem do Inspekcji Handlowej o przeprowadzenie kontroli

mającej na celu ustalenie, czy zagrożenia zostały wyeliminowane.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Jeżeli w toku postępowania organ nadzoru stwierdzi, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo,

że produkt nie jest bezpieczny, zakazuje, w drodze decyzji, producentowi lub dystrybutorowi

jego dostarczania, oferowania lub prezentowania przez czas niezbędny do przeprowadzenia

oceny, badań i kontroli jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 30 dni. Złożenie

wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji.

2.

W przypadkach szczególnie skomplikowanych oraz jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia

badań, organ nadzoru może, w drodze decyzji, przedłużyć okres obowiązywania zakazu,

o którym mowa w ust. 1, z tym że łączny okres trwania zakazu nie może przekroczyć

90 dni. Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji.

3.

Organ nadzoru może poinformować opinię publiczną o wydaniu decyzji, o której mowa

w ust. 1, jeżeli uzna, że produkt może powodować poważne zagrożenie dla zdrowia i

życia konsumentów.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

W przypadku stwierdzenia, że produkt może stwarzać zagrożenie w określonych warunkach,

organ nadzoru może, w drodze decyzji

1)

żądać oznakowania produktu odpowiednimi, wyraźnie i zrozumiale sformułowanymi w języku

polskim ostrzeżeniami o zagrożeniach, jakie produkt może stwarzać;

2)

uzależnić wprowadzanie produktu na rynek od wcześniejszego spełnienia ogólnych wymagań

dotyczących bezpieczeństwa.

2.

W przypadku stwierdzenia, że produkt może stwarzać zagrożenie dla określonych kategorii

konsumentów, organ nadzoru może, w drodze decyzji, nakazać ostrzeżenie tych konsumentów

lub powiadomienie opinii publicznej o zagrożeniu, określając termin i formę ostrzeżenia

lub powiadomienia.

3.

Organ nadzoru może z urzędu podjąć działania, o których mowa w ust. 2.

4.

W przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, organ nadzoru w drodze decyzji

1)

w przypadku produktów, które nie zostały wprowadzone na rynek

a)

nakazuje wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt,

b)

zakazuje wprowadzania produktu na rynek i nakazuje podjęcie czynności niezbędnych

do zapewnienia przestrzegania tego nakazu;

2)

w przypadku produktów wprowadzonych na rynek, nakazuje

a)

wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt,

b)

natychmiastowe wycofanie produktu z rynku,

c)

ostrzeżenie konsumentów, określając termin i formę ostrzeżenia,

d)

wycofanie produktu od konsumentów i jego zniszczenie.

5.

Wycofanie produktu z rynku polega na odebraniu przez producenta produktu od dystrybutorów

oraz zakazaniu prezentowania i oferowania przez dystrybutorów takiego produktu konsumentom.

6.

Wycofanie produktu od konsumentów i jego zniszczenie może zostać nakazane wyłącznie

w przypadku, gdy inne działania byłyby niewystarczające dla zapobieżenia poważnym

zagrożeniom powodowanym przez produkt.

7.

Jeżeli organ nadzoru nakazuje wycofanie produktu od konsumentów, producent jest obowiązany

odebrać produkt dostarczony przez konsumentów i zwrócić kwotę, za jaką produkt został

nabyty, bez względu na stopień zużycia produktu.

8.

Konsumentowi będącemu w posiadaniu produktu, w odniesieniu do którego wydano decyzję

nakazującą wycofanie od konsumentów, przysługuje roszczenie o odkupienie produktu

za kwotę, za jaką produkt został nabyty, bez względu na stopień jego zużycia.

9.

Roszczenie, o którym mowa w ust. 8, przysługuje konsumentowi

1)

wobec dystrybutora, od którego konsument nabył produkt, o ile konsument posiada dowód

zakupu produktu;

2)

wobec producenta produktu, jeżeli konsument nie dysponuje dowodem zakupu.

10.

Środki, o których mowa w ust. 1, 2 i 4, mogą być stosowane pojedynczo lub łącznie

w zależności od zakresu i rodzaju stwierdzonych niezgodności z wymaganiami dotyczącymi

ogólnego bezpieczeństwa produktu, jak również zagrożenia stwarzanego przez produkt,

oraz mają mieć na celu wyłącznie odwrócenie niebezpieczeństwa oraz zapewnienie ochrony

zdrowia i życia konsumentów.

11.

W przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza poważne zagrożenie, organ nadzoru nadaje

decyzjom, o których mowa w ust. 1, 2 i 4, rygor natychmiastowej wykonalności.

12.

W decyzji, o której mowa w ust. 1, 2 i 4, organ nadzoru określa termin i sposób poinformowania

przez stronę o wykonaniu tej decyzji.

13.

Organ nadzoru może wystąpić z wnioskiem do Inspekcji Handlowej o przeprowadzenie kontroli

mającej na celu stwierdzenie, czy decyzje, o których mowa w ust. 1, 2 i 4, zostały

wykonane.

14.

Organ nadzoru wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli

1)

stwierdzi, że produkt jest bezpieczny;

2)

producent lub dystrybutor usunął przyczyny zagrożeń i w sposób niebudzący wątpliwości

ustalono, że na rynku nie znajdują się i nie będą wprowadzane produkty będące przedmiotem

postępowania;

3)

postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Decyzje organu nadzoru, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 4, stanowią podstawę wpisu

do rejestru produktów niebezpiecznych.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

W zakresie nieuregulowanym ustawą do postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeństwa

produktu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, rozumiane jako nieujawnione do wiadomości

publicznej informacje techniczne, technologiczne oraz organizacyjne przedsiębiorstwa,

lub inne informacje, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu

zachowania ich poufności, uzyskane w toku kontroli lub postępowania, mogą być wykorzystane

wyłącznie do celów, do których zostały zgromadzone, z zastrzeżeniem ust. 3.

2.

Informacje uzyskane w toku kontroli lub postępowania, inne niż określone w ust. 1,

nie podlegają ujawnieniu przez organ kontroli i nadzoru pod warunkiem, że przekazujący

je wskaże przyczynę, dla której wnioskuje o ich nieujawnianie, z zastrzeżeniem ust.

3.

3.

Jeżeli zachodzi konieczność ujawnienia informacji oraz dowodów uzyskanych w toku kontroli

lub postępowania, organ kontroli lub nadzoru ujawni je w zakresie niezbędnym do wyjaśnienia

podjętych w postępowaniu rozstrzygnięć.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Jeżeli Komisja Europejska stwierdzi, że produkt lub rodzaj produktów stwarza poważne

zagrożenie, i uzna za niezbędne podjęcie w tym zakresie działań przez kraje członkowskie

Unii Europejskiej, uznaje się, że taki produkt lub kategoria produktów nie są bezpieczne

w rozumieniu przepisów ustawy.

2.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów może wprowadzić, w drodze rozporządzenia,

środki określone ustawą, w szczególności nakazać wycofanie produktów z rynku, a także

zakazać wprowadzania ich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zakazać wywozu

z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, biorąc pod uwagę zakres i rodzaj stwarzanych

przez nie zagrożeń.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Organ nadzoru informuje Komisję Europejską, w zakresie i na zasadach przez nią określonych,

w szczególności o

1)

decyzjach ograniczających wprowadzanie na rynek produktów lub nakazujących ich wycofanie

z rynku lub nakazujących wycofanie produktów od konsumentów, podając uzasadnienie

podjęcia takich działań;

2)

stwierdzeniu istnienia poważnego zagrożenia wymagającego natychmiastowych działań,

zwłaszcza gdy produkt może znajdować się w obrocie w innych krajach członkowskich

Unii Europejskiej;

3)

działaniach podjętych z własnej inicjatywy przez producentów lub dystrybutorów w celu

zapobieżenia lub wyeliminowania zagrożeń stwarzanych przez produkty;

4)

opiniach zgłoszonych w sprawie środków podjętych na podstawie art. 28.

2.

Przepisów ust. 1 nie stosuje się do wyrobów medycznych i produktów leczniczych oraz

artykułów rolno-spożywczych.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Organ nadzoru prowadzi rejestr produktów niebezpiecznych.

2.

W rejestrze produktów niebezpiecznych są gromadzone informacje o produktach, które

nie spełniają ogólnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa, w szczególności

1)

dane umożliwiające identyfikację produktu;

2)

informacje o

a)

rodzaju i zakresie zagrożeń stwarzanych przez produkt,

b)

środkach, jakie zastosowano w odniesieniu do produktu.

3.

Organ nadzoru dokonuje wpisów do rejestru produktów niebezpiecznych w przypadku

1)

wydania decyzji, o których mowa w art. 24 ust. 2 i 4;

2)

wydania rozporządzenia na podstawie art. 28 ust. 2;

3)

podjęcia przez organ celny działań, o których mowa w art. 33 ust. 3, o ile dotyczą

produktu, który nie jest wpisany do rejestru.

4.

Organ nadzoru, na wniosek lub z urzędu, usuwa wpis w rejestrze w przypadku

1)

gdy osoba zainteresowana udowodni, że zostały wycofane z rynku wszystkie egzemplarze

produktu; wpis usuwa się nie wcześniej niż w terminie 6 miesięcy od zakończenia kontroli,

o której mowa w art. 22 ust. 2;

2)

gdy niezgodności z wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa zostały wyeliminowane; wpis

usuwa się nie wcześniej niż w terminie 12 miesięcy od zakończenia kontroli, o której

mowa w art. 22 ust. 2;

3)

utraty mocy bądź uchylenia rozporządzenia wydanego na podstawie art. 28 ust. 2.

5.

Wpis w rejestrze produktów niebezpiecznych anuluje się, jeżeli decyzja, na podstawie

której dokonano wpisu, została uchylona lub stwierdzono jej nieważność.

6.

Informacje zawarte w rejestrze produktów niebezpiecznych są publicznie dostępne.

7.

Organ nadzoru może w każdym czasie odrębnie podać do publicznej wiadomości fakt dokonania

wpisu do rejestru produktów niebezpiecznych.

8.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób prowadzenia rejestru

produktów niebezpiecznych, mając na względzie bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi

oraz potrzebę zapewnienia prawidłowości działania rejestru.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Organ nadzoru prowadzi utworzony na podstawie dotychczasowych przepisów krajowy system

informacji o produktach niebezpiecznych.

2.

W krajowym systemie informacji o produktach niebezpiecznych są gromadzone informacje

o

1)

produktach, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa; produkt zostaje objęty

systemem po wpisaniu go do rejestru produktów niebezpiecznych;

2)

produktach, które nie spełniają szczegółowych wymagań bezpieczeństwa; produkt zostaje

objęty systemem na wniosek organu wymienionego w art. 16 ust. 1;

3)

wyrobach niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami; wyrób zostaje objęty systemem po

wpisaniu go do rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami;

4)

innych produktach, jeżeli określają to przepisy odrębne; produkt zostaje objęty systemem

w przypadkach określonych w tych przepisach.

3.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia krajowego systemu

informacji o produktach niebezpiecznych, mając na względzie ochronę interesów konsumentów,

a w szczególności ich zdrowia i życia.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Minister właściwy do spraw zdrowia prowadzi utworzony na podstawie dotychczasowych

przepisów krajowy system monitorowania wypadków konsumenckich, zwany dalej „systemem

monitorowania”, oraz pokrywa koszty jego funkcjonowania z części budżetu państwa,

której jest dysponentem.

2.

Zadaniem systemu monitorowania jest gromadzenie informacji dotyczących wypadków konsumenckich,

w szczególności danych o okolicznościach wypadków i ich skutkach zdrowotnych oraz

o produktach mających związek z wypadkami.

3.

Dane o wypadkach konsumenckich są zbierane przez wybrane zakłady opieki zdrowotnej,

zwane dalej „placówkami terenowymi”, działające w tym zakresie na podstawie umów zawartych

z ministrem właściwym do spraw zdrowia.

4.

Wyboru placówek terenowych minister właściwy do spraw zdrowia dokonuje w porozumieniu

z organami założycielskimi.

5.

Dane dotyczące wypadków konsumenckich zbierane przez placówki terenowe są przekazywane

do systemu monitorowania w sposób umożliwiający ich jednolite przetwarzanie i zapewniający

ochronę danych osobowych zgodnie z odrębnymi przepisami.

6.

Informacje o wypadkach konsumenckich, ich okolicznościach i przyczynach, gromadzone

w systemie monitorowania, są przekazywane organowi nadzoru.

7.

Systemem monitorowania zarządza powoływany i odwoływany przez ministra właściwego

do spraw zdrowia administrator systemu, który nadzoruje i koordynuje działanie placówek

terenowych, przetwarza dane o wypadkach konsumenckich, przygotowuje i uzgadnia preliminarze

kosztów, opracowuje analizy i raporty dotyczące wypadków konsumenckich.

8.

Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, sposób działania

systemu monitorowania, w tym

1)

sposób zbierania i przekazywania oraz szczegółowy zakres danych gromadzonych w systemie

monitorowania,

2)

rodzaj i terminy informacji przekazywanych organowi nadzoru,

3)

tryb powoływania i odwoływania administratora systemu oraz jego szczegółowe zadania

- uwzględniając potrzebę zapewnienia sprawności funkcjonowania systemu monitorowania

oraz rzetelności gromadzonych informacji i ich przydatności w zapobieganiu wypadkom

konsumenckim.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Zasady postępowania organów celnych w przypadku, gdy podczas kontroli celnej produktów,

które mają być objęte dopuszczeniem do obrotu, organ stwierdzi, że istnieją uzasadnione

okoliczności wskazujące, że produkt nie spełnia ogólnych lub szczegółowych wymagań

dotyczących bezpieczeństwa, określają przepisy odrębne.

2.

Opinie w sprawie spełniania przez produkt ogólnych lub szczegółowych wymagań dotyczących

bezpieczeństwa na wniosek organów celnych wydają organy, o których mowa w art. 16

ust. 1.

3.

O działaniach podjętych w odniesieniu do zatrzymanych produktów organy celne informują

organ nadzoru.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowy tryb postępowania organów celnych przy zatrzymywaniu produktów,

2)

tryb wydawania opinii przez organy, o których mowa w art. 16 ust. 1, oraz sposób postępowania

z taką opinią,

3)

szczegółowy sposób umieszczania przez organy celne adnotacji na dokumentach towarzyszących

produktom zatrzymanym przez organy celne

- mając na uwadze w szczególności konieczność zapobiegania przywozowi na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej produktów, które nie spełniają wymagań bezpieczeństwa, oraz

biorąc pod uwagę przepisy Wspólnoty Europejskiej obowiązujące w tym zakresie.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Kto, w związku z prowadzoną działalnością, wprowadza na rynek produkty niespełniające

wymagań bezpieczeństwa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia

wolności do roku.

2.

Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 działa nieumyślnie, podlega grzywnie.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Kto, w związku z prowadzoną działalnością, nie wykonuje obowiązków określonych w art.

10 ust. 2, art. 11 lub nie wykonuje decyzji organu nadzoru wydanej na podstawie art.

24, podlega grzywnie.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Kto wprowadza na rynek produkt umieszczony w rejestrze produktów niebezpiecznych,

podlega grzywnie albo karze pozbawienia wolności do lat 2, albo obu tym karom łącznie.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Sąd może orzec przepadek przedmiotów pochodzących z przestępstwa, będących produktami

stwarzającymi zagrożenie dla zdrowia, życia lub bezpieczeństwa konsumentów, choćby

nie stanowiły własności sprawcy.

2.

Sąd może zarządzić zniszczenie przedmiotów, których przepadek orzeczono, niezależnie

od ich wartości.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

W ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej

(Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25, z późn. zm. wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 3 w ust. 1 po pkt 1a dodaje się pkt 1b w brzmieniu

„

1b)

kontrola produktów w rozumieniu ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie

produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275) w zakresie spełniania ogólnych wymagań dotyczących

bezpieczeństwa,

”

;

2)

w art. 10 po pkt 10 dodaje się pkt 10a w brzmieniu

„

10a)

przygotowywanie i przekazywanie do zatwierdzenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji

i Konsumentów

a)

planów kontroli w zakresie ogólnego bezpieczeństwa produktów, z uwzględnieniem kategorii

kontrolowanych produktów,

b)

kwartalnych i rocznych sprawozdań dotyczących kontroli przeprowadzonych w zakresie

ogólnego bezpieczeństwa produktów, z uwzględnieniem kategorii kontrolowanych produktów,

stwierdzonych zagrożeń i podjętych działań,

”

;

3)

w art. 18

a)

uchyla się ust. 1a,

b)

ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie

„

2.

Wojewódzki inspektor może upoważnić inspektora do wydania w jego imieniu w toku kontroli

decyzji, o której mowa w ust. 1.

3.

Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.

”

.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności

(Dz. U. Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130, poz. 1188 i Nr 170, poz. 1652) po art. 43 dodaje się art. 43a w brzmieniu

„

Art. 43a.

1.

Zasady postępowania organów celnych w przypadku, gdy podczas kontroli celnej wyrobów,

które mają być dopuszczone do obrotu, organ stwierdzi, że istnieją uzasadnione okoliczności

wskazujące, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, określają przepisy odrębne.

2.

Opinie w sprawie spełniania przez wyrób zasadniczych wymagań na wniosek organów celnych

wydają organy wyspecjalizowane.

3.

O działaniach podjętych w odniesieniu do zatrzymanych wyrobów organy celne informują

organ nadzoru.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowy tryb postępowania organów celnych przy zatrzymywaniu wyrobów,

2)

tryb wydawania i postępowania z opinią wydaną przez organ wyspecjalizowany,

3)

szczegółowy sposób umieszczania przez organy celne adnotacji na dokumentach towarzyszących

wyrobom zatrzymanym przez organy celne

- mając na uwadze w szczególności konieczność zapobiegania przywozowi na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej wyrobów, które nie spełniają zasadniczych wymagań, oraz

biorąc pod uwagę przepisy Wspólnoty Europejskiej obowiązujące w tym zakresie.

”

.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Produkty wpisane do rejestru produktów niebezpiecznych na podstawie przepisów dotychczasowych

wpisuje się do rejestru prowadzonego na podstawie przepisów niniejszej ustawy.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Do dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, jeżeli

organ celny podczas kontroli celnej produktów, które mają być objęte dopuszczeniem

do obrotu, stwierdzi, że istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że produkt

nie spełnia ogólnych lub szczegółowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa, zatrzymuje

produkt i występuje o wydanie opinii do organu, o którym mowa w art. 16 ust. 1.

2.

Jeżeli organ, o którym mowa w art. 16 ust. 1, wyda opinię, że produkt nie jest bezpieczny,

organ celny cofa produkt za granicę albo, gdy cofnięcie nie jest możliwe, nadaje produktowi

przeznaczenie celne - powrotny wywóz. W przypadku gdy nie jest możliwe cofnięcie produktu

albo jego powrotny wywóz, organ celny może dokonać sprzedaży produktu osobie, która

zobowiąże się do dokonania jego powrotnego wywozu, albo nakazać zniszczenie produktu,

jeżeli dokonanie jego sprzedaży będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Organ celny

może również wystąpić do sądu o orzeczenie przepadku produktu na rzecz Skarbu Państwa.

Sąd na wniosek organu celnego może orzec o przepadku produktu na rzecz Skarbu Państwa.

3.

Koszty cofnięcia produktu, jego powrotnego wywozu, sprzedaży lub zniszczenia ponoszą

solidarnie: osoba, która wprowadziła produkt na polski obszar celny, osoba, która

przyjęła odpowiedzialność za jego przywóz, bądź każda inna osoba, w posiadaniu której

produkt się znajduje.

4.

W przypadku podjęcia działań, o których mowa w ust. 2, organy celne informują o nich

organ nadzoru.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy wymienionej w art. 45

zachowują moc do czasu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie

niniejszej ustawy, nie dłużej jednak niż do dnia 30 kwietnia 2004 r.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

1.

Zasady postępowania organów celnych w przypadku, gdy podczas kontroli celnej wyrobów,

które mają być dopuszczone do obrotu, organ stwierdzi, że istnieją uzasadnione okoliczności

wskazujące, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, określają przepisy odrębne.

2.

Opinie w sprawie spełniania przez wyrób zasadniczych wymagań na wniosek organów celnych

wydają organy wyspecjalizowane.

3.

O działaniach podjętych w odniesieniu do zatrzymanych wyrobów organy celne informują

organ nadzoru.

4.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia

1)

szczegółowy tryb postępowania organów celnych przy zatrzymywaniu wyrobów,

2)

tryb wydawania i postępowania z opinią wydaną przez organ wyspecjalizowany,

3)

szczegółowy sposób umieszczania przez organy celne adnotacji na dokumentach towarzyszących

wyrobom zatrzymanym przez organy celne

- mając na uwadze w szczególności konieczność zapobiegania przywozowi na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej wyrobów, które nie spełniają zasadniczych wymagań, oraz

biorąc pod uwagę przepisy Wspólnoty Europejskiej obowiązujące w tym zakresie.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Przepisy art. 6 ust. 1 i ust. 3 pkt 3, art. 20 ust. 4, art. 28, art. 29, art. 33 i

art. 39 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii

Europejskiej.

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Traci moc ustawa z dnia 22 stycznia 2000 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów

(Dz. U. Nr 15, poz. 179, z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 i Nr 166, poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 170, poz. 1652).

Dz.U. 2003 nr 229 poz. 2275 notInForce

Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →