Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 października 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla silników spalinowych w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i cząstek stałych przez te silniki

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) zasadnicze wymagania dla silników spalinowych,

które b´dà zamontowane w niedrogowych maszynach ruchomych, i pomocniczych silników przeznaczonych do zamontowania w pojazdach stosowanych do przewozu osób lub ∏adunków po drogach, w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych przez te silniki;

2) procedury oceny zgodnoÊci;

3) sposób oznakowania silników spalinowych i pomocniczych silników, o których mowa w pkt 1;

4) pojazdów rekreacyjnych, w szczególnoÊci pojazdów: Ênie˝nych, wieloterenowych oraz motocykli

terenowych.

§ 3. 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) niedrogowa maszyna ruchoma — dowolnà maszyn´ ruchomà, transportowe urzàdzenie przemys∏owe lub pojazd z nadwoziem albo bez nadwozia,

nieprzeznaczony do przewozu osób lub ∏adunków

po drogach, w których jest zamontowany silnik

o zap∏onie samoczynnym albo silnik o zap∏onie

iskrowym;

2) silnik o zap∏onie samoczynnym — silnik o mocy

netto wi´kszej ni˝ 18 kW, lecz nie wi´kszej ni˝

560 kW, pracujàcy najcz´Êciej przy poÊredniej

pr´dkoÊci obrotowej, a nie przy sta∏ej pr´dkoÊci

obrotowej, albo pracujàcy przy sta∏ej pr´dkoÊci

obrotowej na zasadzie samozap∏onu, w szczególnoÊci silnik dieslowski;

4) metody pomiarów emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych emitowanych przez silniki

o zap∏onie samoczynnym;

3) silnik o zap∏onie iskrowym — silnik zasilany benzynà, o mocy netto nie wi´kszej ni˝ 19 kW, pracujàcy na zasadzie zap∏onu iskrowego, w szczególnoÊci silnik benzynowy;

5) metody pomiarów emisji zanieczyszczeƒ gazowych emitowanych przez silniki o zap∏onie iskrowym;

4) silnik — silnik o zap∏onie samoczynnym oraz silnik

o zap∏onie iskrowym;

6) rodzaje niedrogowych maszyn ruchomych, w których b´dà montowane silniki spalinowe.

5) silnik zamienny — silnik nowo zbudowany, przeznaczony jako cz´Êç zamienna do zastàpienia silnika zamontowanego w niedrogowej maszynie ruchomej;

§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

silników spalinowych u˝ywanych do nap´du

1) statków;

2) statków powietrznych;

3) lokomotyw kolejowych;

———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego

zakresu dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki

Spo∏ecznej (Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Przepisy niniejszego rozporzàdzenia wdra˝ajà postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady

97/68/WE z dnia 16 grudnia 1997 r. o zbli˝eniu przepisów

prawnych Paƒstw Cz∏onkowskich w zakresie emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek przez silniki spalinowe montowane w niedrogowych maszynach samojezdnych rozszerzonej dyrektywà Parlamentu Europejskiego i Rady

2002/88/EC.

6) silnik pomocniczy — silnik zamontowany w pojeêdzie lub na pojeêdzie, niedostarczajàcy mocy s∏u˝àcej do nap´du pojazdu;

7) silnik do maszyn „trzymanych w r´ku” — silnik

spe∏niajàcy co najmniej jeden z poni˝szych warunków

a) musi byç u˝ytkowany w elemencie wyposa˝enia, który jest niesiony przez operatora, w ca∏ym zakresie mo˝liwoÊci jego przewidzianego

dzia∏ania,

b) musi byç u˝ytkowany w elemencie wyposa˝enia, który pracuje wielopozycyjnie, w pozycji

odwróconej lub bocznej, w celu spe∏nienia jego

przewidzianego dzia∏ania,

c) musi byç u˝ytkowany w elemencie wyposa˝enia, którego suchy ci´˝ar wraz z silnikiem wynosi mniej ni˝ 20 kg i spe∏niony jest co najmniej jeden z warunków

— operator musi zapewniaç albo podparcie elementu wyposa˝enia albo nieÊç ten element,

w zakresie mo˝liwoÊci jego przewidzianego

dzia∏ania,

— operator musi zapewniaç podparcie elementu wyposa˝enia lub sterowaç jego po∏o˝eniem, w zakresie mo˝liwoÊci jego przewidzianego dzia∏ania,

— musi byç u˝ytkowany w generatorze lub

pompie;

8) zanieczyszczenia gazowe — tlenek w´gla (CO), w´glowodory (HC), wyra˝one jako C1:H1.85 i tlenki

azotu (NOx),wyra˝one jako ekwiwalent dwutlenku

azotu (NO2);

9) czàstki sta∏e (PT) — materia∏ osadzony na odpowiednim filtrze po przep∏ywie rozrzedzonych gazów spalinowych silnika o zap∏onie samoczynnym, rozcieƒczonym czystym przefiltrowanym powietrzem tak, aby ich temperatura nie przekracza∏a 325 K (52 °C);

10) moc netto — moc silnika w kW uzyskiwanà na stanowisku badawczym na koƒcówce wa∏u korbowego lub jej odpowiedniku, mierzonà zgodnie z metodà pomiaru mocy silnika wewn´trznego spalania, przeznaczonego dla pojazdów poruszajàcych

si´ po drogach, z tym ˝e mocy wentylatora silnika

nie uwzgl´dnia si´;

11) znamionowa pr´dkoÊç obrotowa — maksymalnà

pr´dkoÊç obrotowà przy pe∏nym obcià˝eniu, ograniczonà przez regulator, zgodnie z danymi producenta;

12) obcià˝enia cz´Êciowe — cz´Êç maksymalnego momentu obrotowego przy danej pr´dkoÊci obrotowej;

13) pr´dkoÊç obrotowa momentu maksymalnego —

pr´dkoÊç obrotowà silnika, przy której osiàga on

maksymalny moment obrotowy, zgodnie z danymi producenta;

14) pr´dkoÊç obrotowa poÊrednia — pr´dkoÊç obrotowà silnika, przy zachowaniu nast´pujàcych warunków

a) dla silników przeznaczonych do pracy w zakresie pr´dkoÊci obrotowej na krzywej momentu

przy pe∏nym obcià˝eniu jako pr´dkoÊç obrotowa poÊrednia powinna byç przyj´ta deklarowana pr´dkoÊç obrotowa momentu maksymalnego, je˝eli wyst´puje on mi´dzy 60 % a 75 %

pr´dkoÊci obrotowej znamionowej,

b) je˝eli deklarowana pr´dkoÊç obrotowa momentu maksymalnego jest mniejsza ni˝ 60 % pr´dkoÊci obrotowej znamionowej, pr´dkoÊç obrotowa poÊrednia powinna wynosiç 60 % pr´dkoÊci obrotowej znamionowej,

c) je˝eli deklarowana pr´dkoÊç obrotowa momentu maksymalnego jest wi´ksza ni˝ 75 % pr´dkoÊci obrotowej znamionowej, wówczas pr´dkoÊç obrotowa poÊrednia powinna wynosiç

75 % pr´dkoÊci obrotowej znamionowej,

Poz. 2180

d) dla silników przeznaczonych do badania wed∏ug cyklu G1 pr´dkoÊç obrotowa powinna wynosiç 85 % znamionowej pr´dkoÊci obrotowej;

15) typ silnika — kategori´ silników, które ró˝nià si´

mi´dzy sobà pod wzgl´dem podstawowych cech

charakterystycznych, wyspecyfikowanych w dokumencie informacyjnym, okreÊlonym w za∏àczniku

nr 1 do rozporzàdzenia;

16) rodzina silników — grup´ silników wydzielonà

przez producenta, o podobnych charakterystykach

emisji spalin;

17) rodzina silników o ma∏ej pojemnoÊci — rodzin´ silników z zap∏onem iskrowym o ca∏kowitej rocznej

produkcji mniejszej ni˝ 5 000 sztuk;

18) silnik macierzysty — silnik wybrany z rodziny silników;

19) parametr nastawny — urzàdzenie nastawne, uk∏ad

lub element o konstrukcji, która mo˝e mieç wp∏yw

na emisj´ zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych lub osiàgi silnika podczas badania tej emisji

lub w czasie normalnej pracy silnika;

20) dodatkowe oczyszczanie — przejÊcie spalin przez

urzàdzenie lub uk∏ad, którego przeznaczeniem jest

dokonanie chemicznej lub fizycznej zmiany w spalinach przed ich ujÊciem do atmosfery;

21) dodatkowe urzàdzenie sterujàce emisjà — dowolne urzàdzenie, które mierzy parametry pracy silnika w celu regulacji ka˝dej cz´Êci uk∏adu sterowania emisjà zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych;

22) uk∏ad sterowania emisjà zanieczyszczeƒ gazowych

i czàstek sta∏ych — ka˝de urzàdzenie, uk∏ad lub

element o konstrukcji, która umo˝liwia sterowanie

tà emisjà lub jej zmniejszanie;

23) uk∏ad paliwowy silnika — wszystkie cz´Êci sk∏adowe zwiàzane z dozowaniem i przygotowaniem

mieszanki paliwa;

24) d∏ugoÊç fazy — czas mi´dzy zmianà pr´dkoÊci obrotowej i/lub momentu obrotowego poprzedniej

fazy lub fazy przygotowawczej a rozpocz´ciem nast´pnej fazy; zawiera ona czas, podczas którego

pr´dkoÊç obrotowa i/lub moment obrotowy sà

zmieniane, oraz stabilizacj´ na poczàtku ka˝dej fazy.

2. Do niedrogowych maszyn ruchomych, w których zamontowane sà silniki

1) o zap∏onie samoczynnym, zalicza si´ mi´dzy innymi

a) przemys∏owe urzàdzenia wiertnicze, spr´˝arki,

b) urzàdzenia budowlane, w tym ∏adowarki ko∏owe, spycharki, ciàgniki gàsienicowe, ∏adowarki

gàsienicowe, ∏adowarki typu samochodowego,

pozadrogowe samochody ci´˝arowe, koparki

hydrauliczne,

c) urzàdzenia rolnicze, rotacyjne maszyny do uprawy roli, samojezdne pojazdy rolnicze (z wyjàtkiem ciàgników),

d) urzàdzenia stosowane w gospodarce leÊnej,

e) urzàdzenia do podawania materia∏ów, wózki

podnoÊnikowe,

f) urzàdzenia do naprawy dróg, w tym równiarki

silnikowe, walce drogowe, równiarki do asfaltu,

g) urzàdzenia do odÊnie˝ania,

h) urzàdzenia do wspomagania naziemnego na

lotniskach,

i) podnoÊniki bramowe,

j) dêwigi ruchome,

k) spr´˝arki gazowe,

l) generatory pràdotwórcze ze zmiennym obcià˝eniem, zawierajàce zespo∏y ch∏odzàce i zestawy

spawalnicze (do dnia 31 grudnia 2006 r.),

m) pompy irygacyjne,

n) maszyny do piel´gnacji murawy, d∏uta pneumatyczne, wyposa˝enie do usuwania Êniegu,

o) zamiatarki;

2) o zap∏onie iskrowym, zalicza si´ mi´dzy innymi

a) kosiarki trawnikowe, pi∏y ∏aƒcuchowe,

b) generatory,

c) pompy wodne,

d) przycinarki ˝ywop∏otów.

§ 4. 1. Do obrotu mogà byç wprowadzane nowe

silniki zamontowane albo niezamontowane w niedrogowych maszynach ruchomych

1) je˝eli spe∏niajà wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu;

2) dla których wydano certyfikat zgodnoÊci typu.

2. Przez certyfikat zgodnoÊci typu rozumie si´

1) Êwiadectwo homologacji typu pojazdu wydawane

dla pojazdów i cz´Êci znajdujàcych si´ w typie pojazdu, na zasadach i w trybie okreÊlonych w przepisach o ruchu drogowym;

2) Êwiadectwo homologacji „E” wydawane dla wyposa˝enia pojazdu i cz´Êci motoryzacyjnych, na

podstawie Regulaminu EKG ONZ, którego Rzeczpospolita Polska jest stronà.

Poz. 2180

czeƒ gazowych i czàstek sta∏ych, powinny byç zaprojektowane, wykonane i zamontowane tak, aby silnik,

w warunkach normalnego u˝ytkowania, mimo drgaƒ,

którym podlega, spe∏nia∏ wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu.

2. Producent silników o zap∏onie samoczynnym

powinien zastosowaç takie Êrodki techniczne, aby

zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu zapewnia∏y skuteczne ograniczenie emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych podczas ca∏ego

okresu eksploatacji tego silnika, w warunkach prawid∏owego jego u˝ytkowania.

3. Je˝eli w silniku o zap∏onie samoczynnym zamontowany zosta∏ reaktor katalityczny lub wychwytywacz czàstek sta∏ych, jako urzàdzenie dodatkowe przeznaczone do oczyszczania spalin, producent powinien

wykazaç, przeprowadzajàc samodzielnie badanie

trwa∏oÊci, zgodnie z dobrà praktykà in˝ynierskà, dokonujàc rejestracji tych badaƒ, ˝e urzàdzenia te b´dà

prawid∏owo dzia∏aç przez ca∏y okres u˝ytkowania silnika.

4. Dopuszcza si´ systematycznà wymian´ urzàdzeƒ dodatkowych przeznaczonych do czyszczenia

spalin po okreÊlonym przez producenta okresie pracy

silnika.

5. Ka˝da regulacja, naprawa, demonta˝, czyszczenie lub wymiana elementów lub podzespo∏ów silnika

o zap∏onie samoczynnym wykonywana okresowo,

w celu zabezpieczenia silnika przed nieprawid∏owym

dzia∏aniem, w stosunku do urzàdzenia dodatkowego

przeznaczonego do czyszczenia spalin, mo˝e byç wykonana tylko w takim zakresie, jaki jest technicznie konieczny dla zapewnienia prawid∏owego dzia∏ania uk∏adu ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych.

6. Sposób wykonywania czynnoÊci, o których mowa w ust. 5, powinien byç okreÊlony w instrukcji obs∏ugi i zatwierdzony przed wydaniem certyfikatu zgodnoÊci typu. W dokumencie informacyjnym, okreÊlonym w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia, zwanym dalej „dokumentem informacyjnym”, powinien byç zamieszczony wyciàg z instrukcji obs∏ugi odnoszàcej si´

do konserwacji i wymiany urzàdzeƒ dodatkowych

przeznaczonych do oczyszczania spalin, a tak˝e okreÊlone dla u˝ytkownika silnika o zap∏onie samoczynnym warunki gwarancji.

§ 6. 1. Zanieczyszczenia gazowe i czàstki sta∏e emitowane przez silnik o zap∏onie samoczynnym poddany

badaniom mierzy si´ za pomocà metod opisanych

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

Rozdzia∏ 2

Zasadnicze wymagania dla silników o zap∏onie samoczynnym w zakresie ograniczenia emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych

§ 5. 1. Cz´Êci sk∏adowe silnika o zap∏onie samoczynnym, które mogà wp∏ynàç na emisj´ zanieczysz-

2. Emisja zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych z silników o zap∏onie samoczynnym mo˝e byç

mierzona za pomocà innych ni˝ okreÊlone w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia metod pomiarów lub analizatorów, pod warunkiem ˝e zapewnià one uzyskanie

wyników równowa˝nych za pomocà nast´pujàcych

uk∏adów pomiarowych dla emisji

1) zanieczyszczeƒ gazowych mierzonych w spalinach

nierozcieƒczonych — uk∏ad przedstawiony na

rys. 2 w za∏àczniku nr 1.3. do rozporzàdzenia;

Poz. 2180

1) 30 czerwca 1998 r. dla silników o mocy

a) 130 kW ≤ P ≤ 560 kW — zaliczonych do kategorii „A”,

2) zanieczyszczeƒ gazowych mierzonych w rozcieƒczonych spalinach w uk∏adzie przep∏ywu ca∏kowitego rozcieƒczonej mieszaniny — uk∏ad przedstawiony na rys. 3 w za∏àczniku nr 1.3. do rozporzàdzenia;

b) 75 kW ≤ P ≤ 130 kW — zaliczonych do kategorii

„B”,

3) czàstek sta∏ych w uk∏adzie przep∏ywu ca∏kowitego

rozcieƒczonych spalin dzia∏ajàcym bàdê z odr´bnym filtrem dla ka˝dej fazy lub przy u˝yciu metody jednego filtra — uk∏ad przedstawiony na rys. 13

w za∏àczniku nr 1.3. do rozporzàdzenia.

2) 31 grudnia 1999 r. dla silników o mocy 18 kW ≤ P ≤

37 kW — zaliczonych do kategorii „D”,

3. OkreÊlenie równowa˝noÊci uk∏adu pomiarowego powinno byç oparte na zbadaniu, na podstawie cyklu siedmiu testów lub ich wi´kszej liczby, korelacji

(zale˝noÊci) pomi´dzy rozpatrywanym uk∏adem a jednym lub kilkoma uk∏adami odniesienia wymienionymi

w ust. 2.

4. Kryterium równowa˝noÊci uk∏adu definiuje si´

jako ±5 % zgodnoÊci wa˝onych wartoÊci emisji cyklu,

przy zastosowaniu cyklu testu, okreÊlonego w pkt 1.10.

w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

§ 7. 1. Je˝eli silnik o zap∏onie samoczynnym spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu dotyczàce

emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych, nie

mo˝na odmówiç wydania certyfikatu zgodnoÊci typu

dla typu silnika lub ich rodziny oraz ˝àdaç spe∏niania

innych ni˝ okreÊlone w rozporzàdzeniu wymagaƒ dla

tego typu silnika przez niedrogowe maszyny ruchome, w których jest zamontowany.

2. Nie wydaje si´ certyfikatu zgodnoÊci typu dla typu silnika lub rodziny silników dla niedrogowej maszyny ruchomej, w której zamontowany jest silnik spalinowy po dniu

c) 37 kW ≤ P ≤ 75 kW — zaliczonych do kategorii

„C”,

3) 31 grudnia 2000 r. dla silników o mocy 130 kW

≤ P ≤ 560 kW — zaliczonych do kategorii „E”,

4) 31 grudnia 2001 r. dla silników o mocy 75 kW ≤

P ≤ 130 kW — zaliczonych do kategorii „F”,

5) 31 grudnia 2002 r. dla silników o mocy 37 kW ≤

P ≤ 75 kW — zaliczonych do kategorii „G”

— je˝eli silnik o zap∏onie samoczynnym nie spe∏nia

wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu oraz emisje

zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych z tego silnika przekraczajà wartoÊci graniczne, okreÊlone odpowiednio w § 8 ust. 2 i 4.

§ 8. 1. WartoÊci graniczne emisji zanieczyszczeƒ

gazowych i czàstek sta∏ych okreÊla si´ dla poszczególnych kategorii silników o zap∏onie samoczynnym,

w zale˝noÊci od ich mocy, w dwóch etapach

1) w I etapie dla silników zaliczanych do kategorii A—C, o których mowa w § 7 ust. 2 pkt 1;

2) w II etapie dla silników zaliczanych do kategorii

D—G, o których mowa w § 7 ust. 2 pkt 2—5.

2. W I etapie zmierzona emisja zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych nie powinna przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w poni˝szej tabeli

Moc netto

(P)

(kW)

Tlenek w´gla

(CO)

(g/kWh)

W´glowodory

(HC)

(g/kWh)

Tlenki azotu

(NOx)

(g/kWh)

Czàstki sta∏e

(PT)

(g/kWh)

130 ≤ P ≤ 560

5,0

1,3

9,2

0,54

75 ≤ P < 130

5,0

1,3

9,2

0,70

37 ≤ P < 75

6,5

1,3

9,2

0,85

3. WartoÊci graniczne emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàsteczek sta∏ych, okreÊlone w ust. 2, dotyczà

emisji wydalanej bezpoÊrednio z silnika o zap∏onie sa-

moczynnym. WartoÊci te powinny byç osiàgane przed

dowolnym urzàdzeniem dodatkowym do oczyszczania spalin.

4. W II etapie zmierzona emisja zanieczyszczeƒ gazowych i czàsteczek sta∏ych nie powinna przekraczaç wartoÊci okreÊlonych w poni˝szej tabeli

Moc netto

(P)

(kW)

Tlenek w´gla

(CO)

(g/kWh)

W´glowodory

(HC)

(g/kWh)

Tlenki azotu

(NOx)

(g/kWh)

Czàstki sta∏e

(PT)

(g/kWh)

130 ≤ P ≤ 560

3,5

1,0

6,0

0,2

75 ≤ P < 130

5,0

1,0

6,0

0,3

37 ≤ P < 75

5,0

1,3

7,0

0,4

18 ≤ P < 37

5,5

1,5

8,0

0,8

§ 9. Je˝eli jedna rodzina silników pokrywa wi´cej

ni˝ jeden zakres mocy, wartoÊci graniczne emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych silnika macierzystego i wszystkich typów silników wchodzàcych

w sk∏ad tej samej rodziny powinny spe∏niaç wi´ksze

wymagania dla wy˝szego zakresu mocy, przy czym

producent mo˝e ograniczyç rodzin´ silników do jednego zakresu mocy i zg∏osiç jà do certyfikacji.

§ 10. Zabudowa silnika w maszynie ruchomej powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone w certyfikacie

zgodnoÊci typu, a tak˝e dodatkowo nast´pujàce wymagania techniczne

1) podciÊnienie w uk∏adzie dolotowym,

2) nadciÊnienie w uk∏adzie wylotowym

— nie powinny przekraczaç wartoÊci okreÊlonej w informacji zamieszczonej odpowiednio w za∏àczniku

nr 1.1. albo nr 1.3. do rozporzàdzenia.

§ 11. 1. Silniki o zap∏onie samoczynnym przechowywane w magazynach lub w zapasach w niedrogowych maszynach ruchomych, w przypadku koƒcowej

ich partii mogà byç zwolnione, na wniosek producenta, z limitów czasowych wprowadzania ich do obrotu,

okreÊlonych w § 7 ust. 1 i 2, po spe∏nieniu nast´pujàcych warunków

1) producent powinien wystàpiç do jednostki notyfikowanej, która dokona∏a oceny zgodnoÊci typu silnika lub rodziny silników, przed dniem obowiàzywania dla silników o zap∏onie samoczynnym limitów czasowych;

2) wystàpienie, o którym mowa w pkt 1, powinno zawieraç wykaz, o którym mowa w § 23 ust. 1, nowych silników o zap∏onie samoczynnym, które nie

sà wprowadzane do obrotu w okreÊlonych limitach czasowych;

3) w przypadku silników nowych, które spe∏niajà wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, producent

powinien wystàpiç do jednostki notyfikowanej danego paƒstwa, na terytorium którego silniki sà magazynowane; wystàpienie powinno zawieraç techniczne i ekonomiczne uzasadnienie zwolnienia z limitów czasowych wprowadzania ich do obrotu;

4) silniki o zap∏onie samoczynnym powinny byç

zgodne z typem lub rodzinà silników, dla których

certyfikat zgodnoÊci typu traci wa˝noÊç, albo z typem lub rodzinà silników, dla których certyfikat

ten nie by∏ wymagany, ale które by∏y produkowane zgodnie z limitami czasowymi wprowadzania

ich do obrotu;

5) silniki o zap∏onie samoczynnym muszà byç w magazynach przed up∏ywem limitów czasowych;

6) maksymalna liczba silników o zap∏onie samoczynnym jednego lub wi´cej typów wprowadzanych

do obrotu i zg∏oszonych do zwolnienia z limitów

czasowych wprowadzania do obrotu nie mo˝e

przekroczyç 10 % nowych silników wszystkich typów wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku;

7) je˝eli jednostka notyfikowana udzieli∏a producentowi zwolnienia z limitów czasowych wprowadzania do obrotu silników o zap∏onie samoczynnym

lub rodziny tych silników, powinna powiadomiç

odpowiednie organy paƒstw cz∏onkowskich Unii

Europejskiej; powiadomienie powinno zawieraç

szczegó∏owe informacje o przyczynach udzielonego zwolnienia.

2. Jednostka notyfikowana powinna wydaç dla

ka˝dego silnika o zap∏onie samoczynnym lub rodziny

silników, o których mowa w ust. 1, certyfikat zgodnoÊci typu, w którym zamieszcza adnotacje o tych silnikach lub rodzinie silników. W szczególnie uzasadnionych przypadkach jednostka notyfikowana mo˝e wydaç wspólny dokument zawierajàcy numery identyfikacyjne silników, o których mowa w ust. 1.

Rozdzia∏ 3

Zasadnicze wymagania dla silników o zap∏onie

iskrowym w zakresie ograniczenia emisji

zanieczyszczeƒ gazowych

§ 12. 1. Cz´Êci sk∏adowe silnika o zap∏onie iskrowym, które mogà mieç wp∏yw na emisj´ zanieczyszczeƒ gazowych, powinny byç zaprojektowane, wykonane i zamontowane tak, aby silnik, w warunkach normalnego u˝ytkowania, mimo drgaƒ, którym mo˝e byç

poddany, spe∏nia∏ wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu.

2. Producent silników o zap∏onie iskrowym powinien zastosowaç takie Êrodki techniczne, aby zgodnie

z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu zapewnia∏y one skuteczne ograniczenie emisji zanieczyszczeƒ gazowych podczas ca∏ego okresu eksploatacji silnika, w warunkach prawid∏owego jego u˝ytkowania.

§ 13. 1. Zanieczyszczenia gazowe emitowane przez

silnik o zap∏onie iskrowym poddany badaniom mierzy

si´ za pomocà metod okreÊlonych w za∏àczniku nr 3

do rozporzàdzenia; badanie powinno obejmowaç ka˝de urzàdzenie dodatkowego oczyszczania spalin.

2. Emisja zanieczyszczeƒ gazowych silników o zap∏onie iskrowym mo˝e byç mierzona za pomocà innych ni˝ okreÊlone w za∏àczniku nr 3 metod pomiarów

Poz. 2180

lub analizatorów, pod warunkiem ˝e zapewnià one

uzyskanie wyników równowa˝nych za pomocà nast´pujàcych uk∏adów pomiarowych dla emisji zanieczyszczeƒ gazowych mierzonych w

1) spalinach nierozcieƒczonych — uk∏ad przedstawiony na rys. 2 w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia;

2) rozcieƒczonych spalinach w uk∏adzie przep∏ywu

ca∏kowitego rozcieƒczonej mieszaniny — uk∏ad

przedstawiony na rys. 3 w za∏àczniku nr 3 do

rozporzàdzenia.

§ 14. Silniki z zap∏onem iskrowym, zaliczone do

klasy g∏ównej S — ma∏e silniki o mocy netto ≤ 19 kW,

dzieli si´ na nast´pujàce klasy

1) H — silniki przeznaczone do maszyn „trzymanych

w r´ku”;

2) N — silniki przeznaczone do maszyn „nietrzymanych w r´ku”.

Klasa/kategoria

PojemnoÊç skokowa (cm3)

Silniki „trzymane w r´ku”

Klasa SH:1

< 20

Klasa SH:2

≥ 20

< 50

Klasa SH:3

≥ 50

Silniki „nietrzymane w r´ku”

Klasa SN:1

< 66

Klasa SN:2

≥ 66

< 100

Klasa SN:3

≥ 100

< 225

Klasa SN:4

≥ 225

§ 15. 1. Je˝eli silnik o zap∏onie iskrowym spe∏nia

wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu dotyczàce

emisji zanieczyszczeƒ gazowych, nie mo˝na odmówiç

wydania certyfikatu zgodnoÊci typu dla typu silnika

o zap∏onie iskrowym lub rodziny tych silników oraz ˝àdaç spe∏niania innych ni˝ okreÊlonych w rozporzàdzeniu wymagaƒ dla tego typu silnika w zakresie emisji

zanieczyszczeƒ do atmosfery przez niedrogowe maszyny ruchome, w których silnik jest zamontowany.

2) w II etapie — w której zamontowany jest silnik po

dniu 1 sierpnia

2. Nie wydaje si´ certyfikatu zgodnoÊci typu silnika o zap∏onie iskrowym lub rodziny tych silników dla

niedrogowej maszyny ruchomej

3) je˝eli silnik o zap∏onie iskrowym nie spe∏nia wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu oraz gdy emisje zanieczyszczeƒ gazowych z silnika przekraczajà

wartoÊci graniczne okreÊlone w § 16 pkt 2.

1) w I etapie — je˝eli silnik nie spe∏nia wymagaƒ

okreÊlonych w rozporzàdzeniu oraz gdy emisja

zanieczyszczeƒ gazowych z silnika przekracza

graniczne wartoÊci zanieczyszczeƒ okreÊlonych

w § 16 pkt 1;

a) 2004 r. dla silników klas SN:1 i SN:2,

b) 2006 r. dla silników klasy SN:4,

c) 2007 r. dla silników klas SH:1, SH:2 i SN:3,

d) 2008 r. dla silników klasy SH:3;

§ 16. WartoÊci graniczne emisji zanieczyszczeƒ gazowych okreÊla si´ dla poszczególnych kategorii silników o zap∏onie iskrowym, w dwóch etapach

1) w I etapie zmierzona emisja tlenku w´gla, emisja

w´glowodorów, emisja tlenków azotu oraz suma

Poz. 2180

w´glowodorów i tlenków azotu nie powinna przekraczaç wartoÊci podanych w tabeli poni˝ej

Tlenki azotu

(NOx) (g/kWh)

Suma w´glowodorów i tlenków azotu

(g/kWh)

HC + NOx

Klasa

Tlenek w´gla

(CO) (g/kWh)

W´glowodory

(HC) (g/kWh)

SH:1

805

295

5,36

SH:2

805

241

5,36

SH:3

603

161

5,36

SN:1

519

50

SN:2

519

40

SN:3

519

16,1

SN:4

519

13,4

2) w II etapie zmierzona emisja tlenku w´gla oraz emisja sumy w´glowodorów i tlenków azotu nie powinna

przekraczaç wartoÊci podanych w poni˝szej tabeli

Klasa

Tlenek w´gla (CO) (g/kWh)

Suma w´glowodorów i tlenków

azotu (g/kWh)

HC + NOx

SH:1

805

50

SH:2

805

50

SH:3

603

72

SN:1

610

50,0

SN:2

610

40,0

SN:3

610

16,1

SN:4

610

12,1

Rozdzia∏ 4

3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, powinien zawieraç

Procedury oceny zgodnoÊci

§ 17. 1. Przed wprowadzeniem do obrotu silników

lub oddaniem ich do u˝ytku, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel poddaje ka˝dy typ silnika lub

silnik spalinowy macierzysty procedurze oceny zgodnoÊci polegajàcej na

1) badaniu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 2;

1) nazw´ i adres producenta lub imi´ i nazwisko oraz

adres jego upowa˝nionego przedstawiciela;

2) podstawowe cechy charakterystyczne silnika macierzystego oraz rodziny silników;

3) wykaz rodziny silników.

2) sprawdzeniu, przez jednostk´ notyfikowanà, zgodnoÊci produkcji silników z wymaganiami okreÊlonymi we w∏aÊciwych normach.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, nale˝y do∏àczyç wykaz rodziny silników oraz dokument informacyjny.

2. Jednostka notyfikowana dokonuje oceny zgodnoÊci na wniosek producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela.

5. Podstawowe cechy charakterystyczne silnika

macierzystego oraz rodziny silników okreÊlajà za∏àczniki nr 1.2. i 1.3. do rozporzàdzenia.

§ 18. 1. Jednostka notyfikowana po otrzymaniu

wniosku, o którym mowa w § 17 ust. 2

1) sprawdza prawid∏owoÊç wyboru typu silnika lub

rodziny silników;

2) przeprowadza badania w celu okreÊlenia wielkoÊci

a) emisji zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych dla silników o zap∏onie samoczynnym,

w sposób okreÊlony w procedurze testu, o której mowa w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia,

b) emisji zanieczyszczeƒ gazowych dla silników

o zap∏onie iskrowym, w sposób okreÊlony

w procedurze testu, o której mowa w za∏àczniku

nr 3 do rozporzàdzenia.

2. Je˝eli na podstawie przeprowadzonych badaƒ

silnik spe∏nia wymagania okreÊlone w rozporzàdzeniu, jednostka notyfikowana wydaje certyfikat zgodnoÊci typu silnika lub rodziny silników.

3. Certyfikat zgodnoÊci typu zawiera

1) nazw´ i adres producenta silników;

2) oznaczenie fabryczne silnika macierzystego oraz

typu rodziny silników, o ile ich dotyczy;

3) fabryczny kod typu, jakim zosta∏ oznaczony silnik;

4) usytuowanie silnika i sposób jego przymocowania;

5) wykaz urzàdzeƒ, które majà byç nap´dzane przez

silnik;

6) nazw´ i adres upowa˝nionego przedstawiciela

producenta;

7) usytuowanie, kodowanie i sposoby przymocowania oznaczeƒ silnika, o których mowa w § 28 ust. 1;

8) adres zak∏adu montujàcego silnik.

4. Je˝eli na podstawie dokonanego sprawdzenia,

o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wybrany silnik nie

w pe∏ni reprezentuje typ lub rodzin´ silników, producent powinien dostarczyç inny silnik lub, je˝eli jest to

niezb´dne, dodatkowy silnik macierzysty wytypowany

przez jednostk´ notyfikowanà.

5. Jednostka notyfikowana prowadzi wykaz wystawionych certyfikatów zgodnoÊci typu produkowanych

silników.

Poz. 2180

dotyczàce ograniczenia stosowania silnika lub rodziny

silników oraz warunki dla ich instalowania; informacje

oraz warunki powinny byç do∏àczone do wyprodukowanego egzemplarza silnika.

§ 20. Jednostka notyfikowana, z zastrze˝eniem

§ 21, nie mo˝e odmówiç przeprowadzenia badania typu silnika lub rodziny silników i wydania certyfikatu

zgodnoÊci typu oraz nie mo˝e ˝àdaç spe∏nienia innych

wymagaƒ w zakresie emisji zanieczyszczeƒ gazowych

i czàstek sta∏ych ni˝ okreÊlone w rozporzàdzeniu, je˝eli silnik lub rodzina silników spe∏niajà wymagania

okreÊlone w rozporzàdzeniu.

§ 21. Jednostka notyfikowana mo˝e odmówiç

przeprowadzenia badania typu silnika lub rodziny silników, je˝eli silnik lub rodzina silników nie spe∏niajà

wymagaƒ okreÊlonych w rozporzàdzeniu dla nast´pujàcych kategorii

1) A—C, po dniu 30 czerwca 1998 r.;

2) D—G, po dniach okreÊlonych odpowiednio w § 7

ust. 2 pkt 2—5.

§ 22. W przypadku wprowadzenia zmian w dokumentacji silnika o zap∏onie samoczynnym, w zakresie

danych w niej zawartych, na podstawie których wydano certyfikat zgodnoÊci typu dla typu silnika lub rodziny silników, i stwierdzeniu, ˝e produkowane silniki sà

niezgodne z typem silnika lub rodzinà silników opisanymi w certyfikacie zgodnoÊci typu, jednostka notyfikowana powinna

1) w okresie 6 miesi´cy od dnia stwierdzenia wprowadzenia zmian w dokumentacji silnika przeprowadziç weryfikacj´ silników produkowanych,

w zakresie ich zgodnoÊci z certyfikatem zgodnoÊci

typu;

2) wycofaç certyfikat zgodnoÊci typu, je˝eli producent

nie postàpi zgodnie z zaleceniami wynikajàcymi

z przeprowadzonej weryfikacji;

3) w okresie miesiàca od dnia wycofania certyfikatu

zgodnoÊci typu poinformowaç ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki o przyczynach wycofania

certyfikatu zgodnoÊci typu.

§ 23. 1. Na ˝àdanie jednostki notyfikowanej, która

wyda∏a certyfikat zgodnoÊci typu silnika lub rodziny silników, producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel

powinien, w ciàgu 45 dni po zakoƒczeniu roku kalendarzowego, sporzàdziç wykaz zawierajàcy numery identyfikacyjne silnika danego typu, zwany dalej „wykazem”.

§ 19. 1. Je˝eli w∏asnoÊç typu silnika lub rodziny silników mo˝na oceniç tylko w po∏àczeniu z innymi cz´Êciami niedrogowych maszyn ruchomych, zakres certyfikatu zgodnoÊci typu odpowiednio ogranicza si´.

2. Wykaz powinien okreÊlaç wspó∏zale˝noÊç pomi´dzy numerami identyfikacyjnymi odpowiednich

typów silników lub rodzin silników a numerami wystawionych certyfikatów zgodnoÊci typu oraz zawieraç

szczegó∏owe informacje dotyczàce planowanego zaprzestania produkcji certyfikowanego typu silnika lub

rodziny silników.

2. W przypadku okreÊlonym w ust. 1 certyfikat

zgodnoÊci typu powinien zawieraç tak˝e informacje

3. W wykazie producent zamieszcza informacje

o typach silników lub rodzinie silników wraz z nume-

6. Wzór certyfikatu zgodnoÊci typu okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

rami identyfikacyjnymi tych silników, które zamierza

produkowaç po przed∏o˝eniu wykazu jednostce notyfikowanej.

4. Producent powinien przechowywaç wykaz co

najmniej przez okres 20 lat od dnia zaprzestania produkcji certyfikowanego typu silnika lub rodziny silników.

§ 24. 1. Producent lub jego upowa˝niony przedstawiciel informuje jednostk´ notyfikowanà, która wyda∏a certyfikat zgodnoÊci typu silnika lub rodziny silników, o wszelkich zmianach danych silnika oraz wprowadzonych zmianach do ich projektów. W takim przypadku jednostka notyfikowana wydaje uzupe∏nienie

do certyfikatu zgodnoÊci typu.

2. Je˝eli jednostka notyfikowana uzna, ˝e zmiany,

o których mowa w ust. 1, uzasadniajà przeprowadzenie powtórnych badaƒ lub dokonanie sprawdzeƒ, powinna poinformowaç o tym producenta lub jego upowa˝nionego przedstawiciela i wydaç uzupe∏nienie do

certyfikatu zgodnoÊci typu, o ile powtórne badania lub

sprawdzenia uzyskajà wynik pozytywny.

3. Jednostka notyfikowana w uzupe∏nieniu do certyfikatu zgodnoÊci typu zamieszcza szczegó∏owe uzasadnienie i dat´ jego wydania.

§ 25. 1. Jednostka notyfikowana, która dokona∏a

oceny zgodnoÊci typu silnika lub rodziny silników,

przekazuje na ˝àdanie w∏aÊciwych organów wykaz silników, dla których wydano certyfikat zgodnoÊci typu.

2. Jednostka notyfikowana sprawdza, o ile jest to

konieczne, prawid∏owoÊç oznaczenia numerami identyfikacyjnymi silników produkowanych zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu; dodatkowe sprawdzenia jednostka notyfikowana powinna

przeprowadzaç tak˝e w zakresie zgodnoÊci produkcji

silników z wymaganiami okreÊlonymi we w∏aÊciwych

normach.

§ 26. 1. Jednostka notyfikowana, wykonujàc czynnoÊci, o których mowa w § 17 ust. 1 pkt 2, sprawdza,

czy producent silników zapewnia, ˝e przyj´ty system

i procedury sterowania jakoÊcià produkcji funkcjonujà

zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi we w∏aÊciwej

Polskiej Normie lub w normie EN ISO 9001:2000 albo

normie równowa˝nej, a tak˝e, czy

1) dysponuje niezb´dnymi przyrzàdami dla sprawdzenia zgodnoÊci ka˝dego egzemplarza silnika

z certyfikowanym typem;

2) zapewnia w∏aÊciwà rejestracj´ wyników badaƒ

sprawdzajàcych oraz posiada dokumentacj´ tych

badaƒ;

3) analizuje wyniki badaƒ sprawdzajàcych ka˝dego

silnika, w celu zweryfikowania i zapewnienia stabilnoÊci charakterystyk silnika, bioràc pod uwag´

rozrzut produkcji;

Poz. 2180

4) zapewnia, aby pobrana do badaƒ sprawdzajàcych

próbka silnika lub jego cz´Êci, wykazujàca niezgodnoÊç z certyfikowanym typem silnika, zosta∏a

zastàpiona innà próbkà, w celu przeprowadzenia

badania powtórnego.

2. Producent powinien podjàç niezb´dne dzia∏ania

w celu zapewnienia zgodnoÊci produkcji silników lub

rodziny silników z wymaganiami okreÊlonymi w normach wymienionych w ust. 1, w przypadku naruszenia tych wymagaƒ.

3. Jednostka notyfikowana, która wyda∏a certyfikat zgodnoÊci typu, mo˝e, w dowolnym czasie, dokonaç kontroli zgodnoÊci produkcji silników lub rodziny

silników z wymaganiami okreÊlonymi w ust. 1, u producenta uczestniczàcego w procesie oceny zgodnoÊci.

4. Producent udost´pnia jednostce notyfikowanej

dokonujàcej kontroli, o których mowa w ust. 3, dokumenty badaƒ sprawdzajàcych i zapisy dotyczàce przeglàdów produkcji silników lub rodziny silników.

5. Je˝eli w wyniku przeprowadzonych kontroli,

o których mowa w ust. 3, jednostka notyfikowana

stwierdzi, ˝e poziom produkcji jest niezadowalajàcy

lub konieczna jest weryfikacja informacji zawartych

we wniosku, o którym mowa w § 17 ust. 2, powinna

zastosowaç nast´pujàcà procedur´

1) jeden silnik z danej serii poddaç badaniom, zgodnie z procedurà testu, okreÊlonà odpowiednio

w za∏àczniku nr 2 albo nr 3 do rozporzàdzenia;

emisja tlenków w´gla, w´glowodorów, tlenków

azotu i czàstek sta∏ych nie powinna przekraczaç

wartoÊci granicznych okreÊlonych w § 8 ust. 3 i 4;

2) w przypadku gdy silnik z danej serii nie spe∏nia wymagaƒ, o których mowa w pkt 1, wykonaç pomiary zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych na

próbce silników z ich produkcji seryjnej i podlegajàcych tym samym wymaganiom; liczb´ silników

przeznaczonych do pomiarów okreÊla producent

w uzgodnieniu z jednostkà notyfikowanà;

3) dla ka˝dego z silników, który zosta∏ dodatkowo wybrany do badaƒ, i silnika badanego wyznacza si´

–) z uzyskanych wartoÊci

Êrednià arytmetycznà (x

wielkoÊci zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych.

6. Uznaje si´, ˝e produkcja silników jest zgodna

z wymaganiami okreÊlonymi we w∏aÊciwej normie, je˝eli spe∏niony jest warunek

– + kS ≤ L

x

t

gdzie poszczególne symbole oznaczajà

L — wartoÊç granicznà w stosunku do ka˝dego rozpatrywanego zanieczyszczenia ustalonà w sposób

okreÊlony w § 8 ust. 3 i 4 oraz w § 16;

k — wspó∏czynnik statystyczny zale˝ny od liczby silników w próbce n, okreÊlony w poni˝szej tabeli

n

2

3

4

5

6

7

8

9

10

k

0,973

0,613

0,489

0,421

0,376

0,342

0,317

0,296

0,279

n

11

12

13

14

15

16

17

18

19

k

0,265

0,253

0,242

0,233

0,224

0,216

0,210

0,203

0,198

–)2

(x – x

S2t = ∑ ————

n–1

2. Oznakowanie musi byç trwa∏e, czytelne i niedajàce si´ usunàç przez okres eksploatacji silnika.

x — wynik uzyskany na pojedynczym silniku w ramach próbki,

3. Nalepki lub tabliczki, na których umieszczone

jest oznakowanie, powinny byç przymocowane do silnika w taki sposób, aby by∏y trwa∏e przez okres jego

eksploatacji i nie mog∏y byç usuni´te bez ich zniszczenia lub uszkodzenia.

0,860

je˝eli n ≥ 20, k = ———.

¬

√n

7. Jednostka notyfikowana podczas kontroli zgodnoÊci produkcji silników z wymaganiami okreÊlonymi

we w∏aÊciwej normie przeprowadza badania silników

cz´Êciowo lub ca∏kowicie dotartych zgodnie z wymaganiami producenta.

8. Jednostka notyfikowana przeprowadza raz w roku kontrol´ w zakresie zgodnoÊci produkcji silników

z wymaganiami okreÊlonymi we w∏aÊciwej normie,

a w przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, w terminie umo˝liwiajàcym dokonanie sprawdzenia, czy

zosta∏y podj´te niezb´dne dzia∏ania majàce na celu

uzyskanie tej zgodnoÊci.

§ 27. 1. Producent silników lub jego upowa˝niony

przedstawiciel powinien dostarczyç niezw∏ocznie, na

˝àdanie jednostki notyfikowanej, niezb´dne informacje dotyczàce nabywców silników wraz z numerami

identyfikacyjnymi tych silników.

2. W przypadku gdy producent silników lub jego

upowa˝niony przedstawiciel nie dostarczy informacji,

o których mowa w ust. 1, certyfikat zgodnoÊci typu dotyczàcy odpowiedniego typu silnika lub rodziny silników mo˝e zostaç cofni´ty.

4. Oznakowanie umieszcza si´

1) na tej cz´Êci silnika, która jest niezb´dna do jego

normalnego dzia∏ania i nie podlega wymianie

w okresie jego eksploatacji;

2) w taki sposób, aby by∏o ∏atwo widoczne po skompletowaniu na silniku urzàdzeƒ pomocniczych,

niezb´dnych do jego dzia∏ania.

5. Silnik wyposa˝a si´ w dodatkowà, dajàcà si´

przemieszczaç tabliczk´ wykonanà z trwa∏ego materia∏u, na której powinny byç naniesione informacje,

o których mowa w ust. 1, w taki sposób, aby by∏y widoczne i ∏atwo dost´pne, gdy silnik jest zamontowany

w niedrogowej maszynie ruchomej.

§ 29. 1. Silniki przed opuszczeniem linii produkcyjnej powinny posiadaç wszystkie oznakowania.

2. Oznakowania silników w zestawieniu z ich numerami identyfikacyjnymi powinny byç takie, aby

umo˝liwia∏y jednoznaczne okreÊlenie kolejnoÊci produkcji silników.

Rozdzia∏ 5

Sposób oznakowania silników

Rozdzia∏ 6

§ 28. 1. Na ka˝dym egzemplarzu silnika wyprodukowanym zgodnie z typem silnika i dla którego wystawiono certyfikat zgodnoÊci typu, producent umieszcza

oznakowanie zawierajàce

Przepis koƒcowy

1) nazw´ i adres producenta lub znak towarowy;

2) oznaczenie typu silnika oraz numeru identyfikacyjnego egzemplarza silnika;

3) numer certyfikatu zgodnoÊci typu.

§ 30. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa

w Unii Europejskiej.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

(Za∏àczniki do rozporzàdzenia stanowià oddzielny za∏àcznik do niniejszego numeru)

2180

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ1)

z dnia 29 paêdziernika 2003 r.

w sprawie zasadniczych wymagaƒ dla silników spalinowych w zakresie ograniczenia emisji

zanieczyszczeƒ gazowych i czàstek sta∏ych przez te silniki2)

Na podstawie art. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. o systemie oceny zgodnoÊci (Dz. U. Nr 166,

poz. 1360 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130,

poz. 1188 i Nr 170, poz. 1652) zarzàdza si´, co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne