Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2003 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków

kerskà mo˝e zg∏osiç organowi nadzoru pisemne zastrze˝enia i uwagi do treÊci protoko∏u oraz wyjaÊnienia w sprawach obj´tych zakresem kontroli.

2. W razie zg∏oszenia zastrze˝eƒ, w celu ich wyjaÊnienia organ nadzoru mo˝e zarzàdziç podj´cie dodatkowych czynnoÊci kontrolnych.

Poz. 2146 i 2147

5. O sposobie rozpatrzenia zastrze˝eƒ organ nadzoru informuje podmiot prowadzàcy dzia∏alnoÊç brokerskà w terminie 14 dni od dnia dor´czenia zastrze˝eƒ albo od dnia zakoƒczenia dodatkowych czynnoÊci

kontrolnych, o których mowa w ust. 2.

§ 16. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2004 r.

3. Dodatkowe czynnoÊci kontrolne przeprowadza

si´ w terminie 30 dni od dnia ich podj´cia.

4. Informacje o sposobie rozpatrzenia zastrze˝eƒ

za∏àcza si´ do protoko∏u kontroli.

Minister Finansów: w z. W. Ciesielski

2147

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1)

z dnia 10 grudnia 2003 r.

w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków

Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy z dnia

29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci (Dz. U. z 2002 r.

Nr 76, poz. 694 oraz z 2003 r. Nr 60, poz. 535, Nr 124,

poz. 1152 i Nr 139, poz. 1324) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) ustawa o rachunkowoÊci — ustaw´ z dnia 29 wrzeÊnia 1994 r. o rachunkowoÊci;

2) ekspozycje kredytowe — bilansowe nale˝noÊci

z tytu∏u kredytów i po˝yczek, skupionych wierzytelnoÊci, czeków i weksli, zrealizowanych gwarancji, innych wierzytelnoÊci o podobnym charakterze

oraz udzielone zobowiàzania pozabilansowe

o charakterze finansowym i gwarancyjnym, z wy∏àczeniem

a) odsetek i prowizji, tak˝e skapitalizowanych,

b) wierzytelnoÊci od podmiotów zale˝nych od

banku, je˝eli

— zaanga˝owanie kapita∏owe banku w te podmioty wycenione jest metodà praw w∏asnoÊci, na podstawie art. 63 ustawy o rachunkowoÊci, oraz

— poziom rezerw tworzonych przez te podmioty jest nie ni˝szy ni˝ poziom obliczony zgod-

nie z zasadami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu;

3) ekspozycje kredytowe wobec Skarbu Paƒstwa —

ekspozycje kredytowe wynikajàce z umów zawartych przez osoby uprawnione do reprezentowania

Skarbu Paƒstwa;

4) po˝yczki i kredyty detaliczne — ekspozycje kredytowe wobec osób fizycznych, udzielone na cele

niezwiàzane z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego, z wy∏àczeniem

po˝yczek i kredytów mieszkaniowych, po˝yczek

i kredytów hipotecznych oraz zobowiàzaƒ pozabilansowych;

5) po˝yczki i kredyty mieszkaniowe — ekspozycje kredytowe wobec osób fizycznych wynikajàce z finansowania niezwiàzanego z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa rolnego

a) nabycia, budowy, przebudowy, rozbudowy lub

nadbudowy domu albo lokalu mieszkalnego

stanowiàcego odr´bnà nieruchomoÊç,

b) nabycia spó∏dzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego

w spó∏dzielni mieszkaniowej albo prawa odr´bnej w∏asnoÊci lokalu mieszkalnego w spó∏dzielni mieszkaniowej,

1) Minister Finansów kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

c) remontu domu albo lokalu, o których mowa

w lit. a i b,

— finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r.

w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378 i Nr 93,

poz. 834).

d) nabycia dzia∏ki budowlanej lub jej cz´Êci pod

budow´ domu jednorodzinnego lub budynku

mieszkalnego, w którym jest lub ma byç po∏o˝ony lokal mieszkalny,

———————

e) innego celu zwiàzanego z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, w szczególnoÊci pokrycia kosztów partycypacji w kosztach budowy

mieszkaƒ przez towarzystwa budownictwa spo∏ecznego;

6) po˝yczki i kredyty hipoteczne — ekspozycje kredytowe wobec osób fizycznych na cele niezwiàzane

z dzia∏alnoÊcià gospodarczà lub prowadzeniem

gospodarstwa rolnego, zabezpieczone zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 3 pkt 14 za∏àcznika

nr 2 do rozporzàdzenia, pod warunkiem, ˝e zabezpieczenia te ustanowione sà na nieruchomoÊci

mieszkalnej;

7) rezerwa na ryzyko ogólne — rezerw´ utworzonà

zgodnie z art. 130 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

— Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72,

poz. 665, z póên. zm.2));

8) pierwotna wysokoÊç zabezpieczanej kwoty — wysokoÊç ekspozycji kredytowej okreÊlonà w umowie obowiàzujàcej w dniu dokonywania klasyfikacji.

§ 2. 1. Banki tworzà rezerwy na ryzyko zwiàzane

z ich dzia∏alnoÊcià, zwane dalej „rezerwami celowymi”, w odniesieniu do ekspozycji kredytowych zaklasyfikowanych do

1) kategorii „normalne” — w zakresie ekspozycji kredytowych wynikajàcych z po˝yczek i kredytów detalicznych;

2) kategorii „pod obserwacjà”;

3) grupy „zagro˝one” — w tym do kategorii „poni˝ej

standardu”, „wàtpliwe” lub „stracone”.

2. Zasady klasyfikacji ekspozycji kredytowych

okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.

3. Wykaz zabezpieczeƒ ekspozycji kredytowych

okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

4. Obowiàzek tworzenia rezerw celowych nie dotyczy ekspozycji kredytowych stanowiàcych udzielone

zobowiàzania pozabilansowe w przypadku, gdy postanowienia umowy

1) gwarantujà bankowi swobod´ w podj´ciu decyzji

o uruchomieniu Êrodków w ramach zobowiàzania

lub

Poz. 2147

3) uzale˝niajà uruchomienie Êrodków w ramach zobowiàzania od z∏o˝enia zabezpieczeƒ wymienionych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, umo˝liwiajàcych pomniejszenie podstawy tworzenia rezerw celowych o kwot´ odpowiadajàcà uruchamianym Êrodkom lub klasyfikowanie ekspozycji

kredytowej do kategorii „normalne”.

5. Komisja Nadzoru Bankowego mo˝e, na wniosek

banku, zezwoliç na innà klasyfikacj´ ekspozycji kredytowych, w szczególnoÊci w oparciu o wewn´trzne systemy ratingów i metody szacowania oczekiwanych

strat, zwane dalej „modelami ryzyka kredytowego”,

informujàc ministra w∏aÊciwego do spraw instytucji finansowych o udzielonym zezwoleniu.

§ 3. 1. Rezerwy celowe na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi wynikajàcymi z po˝yczek

i kredytów detalicznych, zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne” tworzy si´ w wysokoÊci co najmniej

wymaganego poziomu rezerw, stanowiàcego 1,5 %

podstawy tworzenia rezerw celowych.

2. Rezerwy celowe na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi zaklasyfikowanymi do kategorii

„pod obserwacjà”, „poni˝ej standardu”, „wàtpliwe”

i „stracone” tworzy si´ na podstawie indywidualnej

oceny ryzyka obcià˝ajàcego danà ekspozycj´, jednak

w wysokoÊci co najmniej wymaganego poziomu rezerw, stanowiàcego w relacji do podstawy tworzenia

rezerw celowych

1) 1,5 % — w przypadku kategorii „pod obserwacjà”;

2) 20 % — w przypadku kategorii „poni˝ej standardu”;

3) 50 % — w przypadku kategorii „wàtpliwe”;

4) 100 % — w przypadku kategorii „stracone”.

3. Komisja Nadzoru Bankowego, na wniosek banku, mo˝e zezwoliç na utworzenie rezerw celowych

w innej wysokoÊci ni˝ okreÊlona w ust. 1 i 2, w szczególnoÊci w oparciu o modele ryzyka kredytowego, informujàc ministra w∏aÊciwego do spraw instytucji finansowych o udzielonym zezwoleniu.

4. Rezerwy celowe tworzy si´, aktualizuje co do

wysokoÊci oraz rozwiàzuje najpóêniej w ostatnim dniu

miesiàca koƒczàcego kwarta∏, w którym dokonano

przeglàdu i klasyfikacji ekspozycji kredytowych.

2) uzale˝niajà uruchomienie Êrodków w ramach zobowiàzania od terminowej obs∏ugi ju˝ wykorzystanej cz´Êci i niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika w przypadku, gdy wymagane jest stosowanie tego kryterium, lub

§ 4. 1. Podstaw´ tworzenia rezerw celowych stanowi wartoÊç bilansowa ekspozycji kredytowej bez

uwzgl´dnienia utworzonych rezerw celowych, ale

z uwzgl´dnieniem przewidywanej, w zwiàzku z restrukturyzacjà zad∏u˝enia, kwoty umorzenia cz´Êci

ekspozycji kredytowej.

———————

2. Podstaw´ tworzenia rezerw celowych na ryzyko

zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi, zakwalifikowanymi do kategorii „pod obserwacjà” lub grupy „zagro˝one”, mo˝na pomniejszyç, z zastrze˝eniem § 5,

o wartoÊç zabezpieczeƒ wymienionych w

2) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1070, Nr 141,

poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169,

poz. 1385 i 1387 i Nr 241, poz. 2074 oraz z 2003 r. Nr 50,

poz. 424, Nr 60, poz. 535 i Nr 65, poz. 594.

1) ust. 3 pkt 3, 14, 15, 16, 17 i 18 oraz w zakresie pojazdów samochodowych — pkt 21 i 22 za∏àcznika

nr 2 do rozporzàdzenia — w przypadku ekspozycji

kredytowych wynikajàcych z po˝yczek i kredytów

detalicznych;

2) ust. 3 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych.

3. Przeglàdów i aktualizacji wartoÊci zabezpieczeƒ,

o które pomniejszono podstaw´ tworzenia rezerw celowych, dokonuje si´, z zastrze˝eniem ust. 4, w trybie

obowiàzujàcym dla przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji kredytowych.

4. W przypadku zabezpieczeƒ w postaci hipoteki,

zastawu na statku morskim i zastawu na statku powietrznym wartoÊç zabezpieczenia ustala si´ na podstawie posiadanej wyceny rzeczoznawcy lub —

w okreÊlonych odr´bnymi przepisami przypadkach —

na podstawie wyceny bankowo-hipotecznej. Bank,

w ramach przeglàdów i aktualizacji wartoÊci zabezpieczeƒ, dokonuje analizy rynkowych cen zabezpieczeƒ

na podstawie w∏asnych lub mi´dzybankowych baz danych, zgodnie z przyj´tà pisemnà procedurà. JeÊli wynikajàcy z tej analizy spadek rynkowych cen tych zabezpieczeƒ, w okresie od dokonania ostatniej wyceny

przez rzeczoznawc´, mo˝e mieç znaczàcy wp∏yw na

wartoÊç danego zabezpieczenia ekspozycji kredytowej, bank powinien zleciç ponownà wycen´ lub pisemnie uzasadniç odstàpienie od jej zlecenia.

§ 5. 1. Pomniejszeƒ, o których mowa w § 4 ust. 2,

mo˝na dokonaç, je˝eli na dzieƒ dokonywania przeglàdu, o którym mowa w § 4 ust. 3, spe∏nione sà ∏àcznie

nast´pujàce warunki

1) wartoÊç zabezpieczenia jest mo˝liwa do uzyskania,

w wysokoÊci uwzgl´dnianej do pomniejszenia

podstawy tworzenia rezerw, podczas ewentualnego post´powania egzekucyjnego, bioràc pod uwag´ ograniczenia prawne, ekonomiczne i faktyczne

mogàce wp∏ywaç na rzeczywistà mo˝liwoÊç zaspokojenia si´ banku z przedmiotu zabezpieczenia;

2) zabezpieczenie to nie jest lub nie by∏o wykorzystane w trybie przewidzianym w cz. I ust. 3 pkt 2

i ust. 4 za∏àcznika nr 1 do rozporzàdzenia.

2. Kwota, o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´

tworzenia rezerw celowych, w przypadku zabezpieczeƒ w postaci

1) hipoteki — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ wysokoÊç dokonanego wpisu do ksi´gi wieczystej oraz

a) 50 % wartoÊci ustalonej na podstawie wyceny

rzeczoznawcy. Je˝eli wycena rzeczoznawcy nie

uwzgl´dnia wczeÊniej powsta∏ych obcià˝eƒ,

wartoÊç t´ pomniejsza si´ najpierw o ∏àcznà

kwot´ tych obcià˝eƒ,

b) 60 % bankowo-hipotecznej wartoÊci nieruchomoÊci, ustalonej zgodnie z art. 22 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i ban-

Poz. 2147

kach hipotecznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 99,

poz. 919);

2) przeniesienia prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej —

nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % wartoÊci sprzeda˝y

netto danej rzeczy ruchomej i 50 % pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty;

3) przeniesienia prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, z wyjàtkiem emitowanych przez Skarb

Paƒstwa, Narodowy Bank Polski, banki centralne

lub rzàdy krajów b´dàcych cz∏onkiem Organizacji

Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju oraz inne

banki — nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % ich wartoÊci godziwej;

4) zastawu na statku morskim lub powietrznym — nie

mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % wyceny rzeczoznawcy

i 50 % pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty;

5) zastawu rejestrowego na prawach z papierów wartoÊciowych, o których mowa w pkt 3 — nie mo˝e

byç wy˝sza ni˝ 50 % ich wartoÊci godziwej;

6) zastawu rejestrowego na rzeczy ruchomej — nie

mo˝e byç wy˝sza ni˝ 50 % wartoÊci sprzeda˝y netto danej rzeczy ruchomej i 50 % pierwotnej wysokoÊci zabezpieczanej kwoty;

7) gwarancji lub por´czenia podmiotu, o których mowa w ust. 2 pkt 6 i ust. 3 pkt 9 za∏àcznika nr 2 do

rozporzàdzenia, oraz oÊwiadczenia patronackiego,

o którym mowa w ust. 3 pkt 23 za∏àcznika nr 2 do

rozporzàdzenia — ∏àcznie w stosunku do jednego

kredytobiorcy nie mo˝e byç wy˝sza ni˝ 15 % aktywów netto wystawcy.

3. Limity pomniejszenia kwoty ekspozycji kredytowej okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

4. Z zastrze˝eniem ust. 5 i 6

1) w przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 3

pkt 14 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia — w bankach hipotecznych, oraz zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 3 pkt 14 lit. a, b, c, e i f za∏àcznika

nr 2 do rozporzàdzenia, pod warunkiem ˝e zabezpieczenia te ustanowione sà na nieruchomoÊci

mieszkalnej — w pozosta∏ych bankach, kwota,

o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´ tworzenia

rezerw celowych, nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ limit

pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóênienia w sp∏acie, okreÊlony w tabeli nr 1 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia;

2) w przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami, wymienionymi w ust. 3

za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia, z wy∏àczeniem

okreÊlonych w pkt 1, kwota, o którà mo˝na pomniejszyç podstaw´ tworzenia rezerw celowych,

nie mo˝e byç wi´ksza ni˝ limit pomniejszenia dla

poszczególnych okresów opóênienia w sp∏acie,

okreÊlony w tabeli nr 2 za∏àcznika nr 3 do rozporzàdzenia.

5. Dla celów okreÊlonych w ust. 4 opóênienie

w sp∏acie liczy si´

1) szczegó∏owy opis modelu ryzyka kredytowego,

w tym w szczególnoÊci

1) od dnia wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia — w przypadku ekspozycji kredytowych opóênionych

w sp∏acie w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia;

a) zasady okreÊlania portfela kredytowego obj´tego modelem ryzyka kredytowego oraz analiz´

jego jednorodnoÊci,

2) od dnia wystàpienia opóênienia — w przypadku

pozosta∏ych ekspozycji kredytowych.

b) okreÊlenie rozk∏adu strat w portfelu kredytowym,

6. Je˝eli w przypadku ekspozycji kredytowej opóênionej w sp∏acie, terminy (harmonogram) sp∏aty zosta∏y zmienione, to opóênienie w sp∏acie ekspozycji

kredytowej liczy si´ dla celów okreÊlonych w ust. 4

wed∏ug zmienionych terminów (zmienionego harmonogramu) sp∏aty pod warunkiem, ˝e zmiana ta zosta∏a

dokonana po raz pierwszy. W przypadku kolejnych

zmian terminów (harmonogramu) sp∏aty, opóênienie

w sp∏acie ekspozycji kredytowej liczy si´ wed∏ug terminów (harmonogramu) sp∏aty ustalonych w pierwszej zmianie.

§ 6. W przypadku gdy bank posiada wobec d∏u˝nika ekspozycje kredytowe stanowiàce zarówno nale˝noÊci bilansowe, jak i udzielone zobowiàzania pozabilansowe, je˝eli warunki umowy nie stanowià inaczej,

posiadane zabezpieczenia uwzgl´dnia si´ w pierwszej

kolejnoÊci w ustalaniu podstawy tworzenia rezerwy

celowej na nale˝noÊci bilansowe.

§ 7. Wymagany poziom rezerw celowych na ryzyko zwiàzane z ekspozycjami kredytowymi

1) wynikajàcymi z po˝yczek i kredytów detalicznych,

zaklasyfikowanymi do kategorii „normalne” —

pomniejsza si´ o kwot´ równà 25 % rezerwy na ryzyko ogólne;

c) zasady szacowania parametrów rozk∏adu strat

na portfelu kredytowym,

d) opis êróde∏ i metod aktualizacji danych (próba

historyczna) wykorzystywanych do szacowania

parametrów modelu — prawdopodobieƒstwa

przeklasyfikowania ekspozycji kredytowych

i ich zmiennoÊç,

e) zasady uwzgl´dniania zabezpieczeƒ dopuszczonych rozporzàdzeniem,

f) specyfikacj´ i weryfikacj´ za∏o˝eƒ modelu ryzyka kredytowego;

2) za∏o˝enia i opis przyj´tych zasad weryfikacji historycznej;

3) procedury

w banku;

zarzàdzania

ryzykiem

kredytowym

4) procedury wewn´trznej kontroli w zarzàdzaniu ryzykiem kredytowym;

5) przyk∏ad zastosowania modelu ryzyka kredytowego do klasyfikacji ekspozycji kredytowych oraz wyznaczania wymaganego poziomu rezerw celowych za okres poprzedniego kwarta∏u wraz z wynikami weryfikacji historycznej.

§ 8. Rezerwy celowe tworzy si´ w ci´˝ar kosztów.

2. Wycena wartoÊci bilansowej ekspozycji kredytowych wynikajàca z zastosowania przyj´tego modelu

powinna byç zgodna z wycenà wynikajàcà z zastosowania Mi´dzynarodowych Standardów RachunkowoÊci.

§ 9. 1. Rezerwy celowe rozwiàzuje si´ po wygaÊni´ciu przyczyn ich utworzenia.

3. Zezwolenia, o których mowa w § 2 ust. 5 oraz

§ 3 ust. 3, mogà

2. Rezerw´ celowà zmniejsza si´ odpowiednio do

1) byç wydane bezterminowo lub na czas okreÊlony;

2) zaklasyfikowanymi do kategorii „pod obserwacjà”

— pomniejsza si´ o kwot´ równà 25 % rezerwy na

ryzyko ogólne.

1) zmniejszenia si´ kwoty ekspozycji kredytowej;

2) zmiany kategorii ekspozycji kredytowej na kategori´ o ni˝szym stopniu ryzyka w wyniku dokonanej

klasyfikacji;

3) wzrostu wartoÊci zabezpieczenia pomniejszajàcego podstaw´ tworzenia rezerw celowych;

4) wzrostu wartoÊci rezerwy na ryzyko ogólne.

3. Ekspozycje kredytowe stanowiàce nale˝noÊci

umorzone, przedawnione lub nieÊciàgalne odpisuje

si´ w ci´˝ar utworzonych na nie rezerw celowych.

§ 10. 1. Wniosek, o którym mowa w § 2 ust. 5 oraz

§ 3 ust. 3, powinien w szczególnoÊci zawieraç

2) zostaç cofni´te, jeÊli bank nie zapewnia w∏aÊciwego zarzàdzania ryzykiem kredytowym, a w szczególnoÊci jeÊli na podstawie przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, ˝e w okresie ostatnich

12 miesi´cy rzeczywiste straty sà wy˝sze od rezerw celowych obliczonych na podstawie modelu

ryzyka kredytowego.

§ 11. W przypadku utworzenia rezerw celowych

w wysokoÊci ni˝szej ni˝ wymagany poziom rezerw celowych, z zastrze˝eniem § 2 ust. 5 oraz § 3 ust. 3, zarzàd banku niezw∏ocznie zawiadamia Komisj´ Nadzoru Bankowego o przyczynach takiego stanu i niezw∏ocznie uzupe∏nia brakujàce rezerwy celowe, przy

czym uzupe∏nienie nie mo˝e nastàpiç póêniej ni˝ do

koƒca danego roku obrotowego.

§ 12. 1. Przy dokonywaniu klasyfikacji ekspozycji

kredytowych wobec Skarbu Paƒstwa, powsta∏ych

przed dniem 1 stycznia 2002 r., w przypadku których

bank zawar∏ z reprezentantem Skarbu Paƒstwa, na

podstawie dotychczasowych przepisów, umowy

1) potwierdzajàce bezspornoÊç i wymagalnoÊç ekspozycji kredytowej oraz

2) okreÊlajàce terminy (harmonogramy) sp∏at

Poz. 2147

§ 13. Decyzje Komisji Nadzoru Bankowego dotyczàce rezerw celowych, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowujà moc do czasu ich

wygaÊni´cia lub cofni´cia.

§ 14. Traci moc rozporzàdzenie Ministra Finansów

z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zasad tworzenia

rezerw na ryzyko zwiàzane z dzia∏alnoÊcià banków

(Dz. U. Nr 149, poz. 1672 oraz z 2002 r. Nr 31,

poz. 288).

— okres opóênienia w sp∏acie kapita∏u lub odsetek liczy si´ od terminów (harmonogramu) sp∏at okreÊlonych w tych umowach.

§ 15. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 stycznia 2004 r.

2. Je˝eli bank nie zawar∏ umów, o których mowa

w ust. 1 pkt 1, ekspozycje kredytowe wobec Skarbu

Paƒstwa, powsta∏e przed dniem 1 stycznia 2002 r. klasyfikuje si´ jako „stracone”.

Minister Finansów: w z. W. Ciesielski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2003 r. (poz. 2147)

Za∏àcznik nr 1

ZASADY KLASYFIKACJI EKSPOZYCJI KREDYTOWYCH

I. Kryteria klasyfikacji ekspozycji kredytowych

1. Ekspozycje kredytowe klasyfikuje si´ zgodnie

z cz. II niniejszego za∏àcznika na podstawie

1) kryterium terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek w odniesieniu do

a) ekspozycji kredytowych wobec Skarbu Paƒstwa,

b) ekspozycji kredytowych wobec osób fizycznych,

udzielonych na cele niezwiàzane z dzia∏alnoÊcià

gospodarczà lub prowadzeniem gospodarstwa

rolnego;

2) w odniesieniu do pozosta∏ych ekspozycji kredytowych, dwóch niezale˝nych od siebie kryteriów

a) terminowoÊci sp∏aty kapita∏u lub odsetek,

b) sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika.

2. Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, odpowiednio do jego statusu, powinna w szczególnoÊci uwzgl´dniaç

1) mierniki iloÊciowe, do których zalicza si´ zw∏aszcza

a) wskaêniki efektywnoÊci dzia∏ania (np. rentownoÊç, zyskownoÊç kapita∏u),

b) wskaêniki p∏ynnoÊci,

c) wskaêniki rotacji majàtku obrotowego i zobowiàzaƒ bie˝àcych,

d) wskaêniki struktury bilansu (np. wskaêniki zad∏u˝enia i mo˝liwoÊci obs∏ugi d∏ugu),

e) wspó∏czynnik wyp∏acalnoÊci (w przypadku banków) i margines bezpieczeƒstwa (w przypadku

ubezpieczycieli);

2) mierniki jakoÊciowe, do których zalicza si´ zw∏aszcza

a) jakoÊç zarzàdzania (ocena kadry kierowniczej),

b) stopieƒ zale˝noÊci od rynku,

c) stopieƒ zale˝noÊci od dotacji rzàdowych, zamówieƒ rzàdowych, kilku du˝ych dostawców lub

odbiorców,

d) stopieƒ zale˝noÊci od innych podmiotów grupy;

3) dost´pne oceny uznanych agencji ratingowych,

odnoszàce si´ zarówno do d∏u˝nika, jak i kraju jego pochodzenia.

3. W przypadku ekspozycji kredytowych

1) wynikajàcych z nabycia przez bank czeków, weksli

oraz wierzytelnoÊci z prawem regresu — ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na

zastàpiç ocenà sytuacji ekonomiczno-finansowej

wierzyciela;

2) w cz´Êci zabezpieczonej zabezpieczeniami wymienionymi w ust. 2 za∏àcznika nr 2 do rozporzàdzenia

— ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika mo˝na zastàpiç ocenà sytuacji ekonomiczno-finansowej wystawcy zabezpieczenia. Przy czym

zabezpieczenia te uwzgl´dnia si´, stosujàc odpowiednio zasady okreÊlone w § 5 rozporzàdzenia;

3) wynikajàcych z finansowania projektów inwestycyjnych, prowadzonych w ramach powo∏anych do

tego celu odr´bnych spó∏ek prawa handlowego —

ocen´ sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika

mo˝na zastàpiç ocenà struktury prawno-finansowej projektu inwestycyjnego, bioràc pod uwag´

zawarte i obowiàzujàce umowy i wià˝àce oÊwiadczenia minimalizujàce poszczególne rodzaje ryzyka projektu, ze szczególnym uwzgl´dnieniem za∏o˝eƒ finansowych projektu, które stanowi∏y podstaw´ udzielenia kredytu.

4. Niezale˝nie od postanowieƒ ust. 1 cz. II niniejszego za∏àcznika ekspozycje kredytowe, o których mowa w cz. II ust. 1 pkt 3 i 4 w cz´Êci zabezpieczonej zabezpieczeniami, o których mowa w ust. 1 za∏àcznika

nr 2 do rozporzàdzenia, mogà byç klasyfikowane jako

ekspozycje kredytowe „normalne”. Przy czym zabezpieczenia te uwzgl´dnia si´, stosujàc odpowiednio zasady okreÊlone w § 5 rozporzàdzenia.

II. Klasyfikacja ekspozycji kredytowych

1. Z zastrze˝eniem ust. 4 cz. I, ekspozycje kredytowe klasyfikuje si´ do nast´pujàcych kategorii

1) w przypadku ekspozycji wobec Skarbu Paƒstwa

a) ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

w stosunku do terminu (harmonogramu) sp∏at

okreÊlonego w momencie powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa nie przekracza jednego

roku,

b) ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce

— ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

w stosunku do terminu (harmonogramu)

sp∏at okreÊlonego w momencie powstania

zobowiàzania Skarbu Paƒstwa przekracza jeden rok i nie przekracza 2 lat,

— ekspozycje kredytowe o nieokreÊlonym terminie (harmonogramie) p∏atnoÊci, dla których okres od momentu powstania zobowiàzania Skarbu Paƒstwa do momentu klasyfikacji nie przekracza jednego roku,

c) ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce

— ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

w stosunku do terminu (harmonogramu)

sp∏at okreÊlonego w momencie powstania

zobowiàzania Skarbu Paƒstwa przekracza

2 lata,

— ekspozycje kredytowe o nieokreÊlonym terminie (harmonogramie) p∏atnoÊci, dla których okres od momentu powstania zobowià-

Poz. 2147

zania Skarbu Paƒstwa do momentu klasyfikacji przekracza jeden rok,

— wszelkie ekspozycje kredytowe sporne;

2) w przypadku ekspozycji kredytowych wynikajàcych z po˝yczek i kredytów detalicznych

a) ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje, w przypadku których opóênienie

w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie przekracza

6 miesi´cy,

b) ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce

— ekspozycje, w przypadku których opóênienie

w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza

6 miesi´cy,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników,

przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek

o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego,

— ekspozycje kredytowe kwestionowane przez

d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których

majàtek nie zosta∏ ujawniony;

3) w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych

wobec osób fizycznych

a) ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

nie przekracza 1 miesiàca,

b) ekspozycje kredytowe „pod obserwacjà” —

obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 1 miesiàc i nie przekracza

3 miesi´cy,

c) ekspozycje kredytowe „poni˝ej standardu” —

obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 3 miesiàce i nie przekracza

6 miesi´cy,

d) ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek przekracza 6 miesi´cy i nie przekracza 12 miesi´cy,

e) ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce

— ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

przekracza 12 miesi´cy,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników,

przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek

o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego,

— ekspozycje kredytowe kwestionowane przez

d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których

majàtek nie zosta∏ ujawniony;

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników,

przeciwko którym bank z∏o˝y∏ wniosek

o wszcz´cie post´powania egzekucyjnego,

4) w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych

— ekspozycje kredytowe kwestionowane przez

d∏u˝ników na drodze post´powania sàdowego,

a) ekspozycje kredytowe „normalne” — obejmujàce ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek nie

przekracza 1 miesiàca, a sytuacja ekonomiczno-finansowa d∏u˝ników nie budzi obaw,

b) ekspozycje kredytowe „pod obserwacjà” —

obejmujàce ekspozycje kredytowe

— w przypadku których opóênienie w sp∏acie

kapita∏u lub odsetek przekracza 1 miesiàc

i nie przekracza 3 miesi´cy, a sytuacja ekonomiczno-finansowa d∏u˝ników nie budzi

obaw, lub

— które ze wzgl´du na ryzyko regionu, kraju,

bran˝y, grupy klientów, grupy produktów

wymagajà szczególnej uwagi. Oprócz wymienionych, bank mo˝e dodatkowo ustaliç

inne kryteria klasyfikacji do kategorii „pod

obserwacjà”,

c) ekspozycje kredytowe „poni˝ej standardu” —

obejmujàce

— ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

przekracza 3 miesiàce i nie przekracza 6 miesi´cy,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa mo˝e

stanowiç zagro˝enie terminowej sp∏aty ekspozycji,

d) ekspozycje kredytowe „wàtpliwe” — obejmujàce

— ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

przekracza 6 miesi´cy i nie przekracza

12 miesi´cy,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa ulega

znacznemu pogorszeniu, a zw∏aszcza gdy ponoszone straty w sposób istotny naruszajà

ich kapita∏y (aktywa netto),

e) ekspozycje kredytowe „stracone” — obejmujàce

— ekspozycje kredytowe, w przypadku których

opóênienie w sp∏acie kapita∏u lub odsetek

przekracza 12 miesi´cy,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których sytuacja ekonomiczno-finansowa pogorszy∏a si´ w sposób nieodwracalnie uniemo˝liwiajàcy sp∏acenie d∏ugu,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników,

w stosunku do których og∏oszono upad∏oÊç

lub w stosunku do których nastàpi∏o otwarcie likwidacji z wyjàtkiem, gdy nast´puje ona

na podstawie przepisów o komercjalizacji

i prywatyzacji,

— ekspozycje kredytowe wobec d∏u˝ników, których miejsce pobytu jest nieznane i których

majàtek nie zosta∏ ujawniony.

2. Przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji kredytowych dokonuje si´ wed∏ug danych aktualnych na

dzieƒ przeprowadzania klasyfikacji.

3. Opóênienie w sp∏acie cz´Êci nale˝nej raty kapita∏owej lub odsetkowej, w kwocie nieprzekraczajàcej

200 z∏, nie wymaga przeklasyfikowania ekspozycji kredytowej do wy˝szej kategorii ryzyka.

4. Je˝eli bank posiada wi´cej ni˝ jednà ekspozycj´

kredytowà wobec jednego d∏u˝nika, wszystkie ekspozycje kredytowe wobec tego d∏u˝nika klasyfikuje si´

do najwy˝szej kategorii ryzyka spoÊród kategorii przypisanych tym ekspozycjom, przy czym

1) zasady tej nie stosuje si´ w przypadku, gdy ekspozycja

kredytowa

zaklasyfikowana

zosta∏a

z uwzgl´dnieniem zasad okreÊlonych w cz. I ust. 3

pkt 1 i 2 oraz ust. 4 niniejszego za∏àcznika,

2) zmiana klasyfikacji kredytu detalicznego (po˝yczki

detalicznej) nie wp∏ywa na klasyfikacj´ kredytu

mieszkaniowego lub kredytu hipotecznego (po˝yczki hipotecznej) oraz zmiana klasyfikacji kredytu mieszkaniowego lub kredytu hipotecznego (po˝yczki hipotecznej) nie wp∏ywa na klasyfikacj´ kredytu detalicznego.

5. W przypadku ekspozycji kredytowych, których

sp∏ata jest uzale˝niona od podmiotów innych ni˝ d∏u˝nik (w szczególnoÊci nale˝noÊci z tytu∏u Êrodków pieni´˝nych wp∏acanych na zabezpieczenie zobowiàzaƒ

osób trzecich), kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej stosuje si´ w odniesieniu do tego spoÊród tych

podmiotów i d∏u˝nika, którego sytuacja ekonomiczno-finansowa jest najgorsza.

6. W przypadku ekspozycji kredytowych stanowiàcych zobowiàzania solidarne osób trzecich, kryterium

sytuacji ekonomiczno-finansowej stosuje si´ w odniesieniu do tej z nich, której sytuacja ekonomiczno-finansowa jest najlepsza.

III. Zmiana klasyfikacji ekspozycji kredytowych

1. Ekspozycje kredytowe, w tym tak˝e ekspozycje

kredytowe, których warunki sp∏aty zosta∏y zmienione

w wyniku podpisania nowych umów, mogà byç, z zastrze˝eniem ust. 2, przeniesione do kolejnej kategorii

o ni˝szym stopniu ryzyka

1) nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie 3 miesi´cy terminowej obs∏ugi zad∏u˝enia (sp∏at rat kapita∏owych

i odsetek) — w przypadku ekspozycji kredytowych

wobec osób fizycznych;

2) po odzyskaniu przez d∏u˝nika pe∏nej zdolnoÊci kredytowej, jednak nie wczeÊniej ni˝ po up∏ywie

3 miesi´cy terminowej obs∏ugi zad∏u˝enia (sp∏at

rat kapita∏owych i odsetek) — w przypadku pozosta∏ych ekspozycji kredytowych.

2. Kryterium sytuacji ekonomiczno-finansowej

d∏u˝nika stosuje si´ co najmniej raz na rok — na koniec dowolnego kwarta∏u, w przypadku ekspozycji

kredytowych spe∏niajàcych ∏àcznie nast´pujàce warunki

2. Ekspozycje kredytowe wynikajàce z nale˝noÊci

od Skarbu Paƒstwa mogà byç przeniesione bezpoÊrednio do kategorii „normalne” po ca∏kowitym sp∏aceniu wszystkich zapad∏ych rat kapita∏owych i odsetkowych.

1) ekspozycja jest zaklasyfikowana do kategorii „normalne”;

IV. Cz´stotliwoÊç przeglàdów i klasyfikacji ekspozycji

kredytowych

2) kwota ekspozycji ∏àcznie z innymi ekspozycjami

banku wobec tego podmiotu nie przekracza równowartoÊci w z∏otych kwoty 1 mln euro, obliczonej

wed∏ug kursu Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski obowiàzujàcego na dzieƒ dokonywania klasyfikacji;

1. Z zastrze˝eniem ust. 2, przeglàdów i klasyfikacji

ekspozycji kredytowych dokonuje si´ co najmniej raz

na koniec ka˝dego kwarta∏u.

3) kwota ekspozycji ∏àcznie z innymi ekspozycjami

banku wobec tego podmiotu nie przekracza 10 %

funduszy w∏asnych banku.

Za∏àcznik nr 2

WYKAZ ZABEZPIECZE¡ EKSPOZYCJI KREDYTOWYCH

1. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce zaklasyfikowanie ekspozycji kredytowej do kategorii „normalne”

snoÊci papierów wartoÊciowych emitowanych

przez

1) gwarancja lub por´czenie Skarbu Paƒstwa, Narodowego Banku Polskiego lub Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;

a) Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,

2) gwarancja lub por´czenie banku centralnego lub

rzàdu paƒstwa b´dàcego cz∏onkiem Organizacji

Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD);

— wed∏ug ich wartoÊci godziwej.

3) gwarancja lub por´czenie paƒstwowej osoby

prawnej, z wy∏àczeniem banków i zak∏adów ubezpieczeƒ, uprawnionej na podstawie odr´bnych

przepisów do ich udzielania w ramach realizacji

powierzonych jej zadaƒ paƒstwowych w przypadku, gdy w bud˝ecie paƒstwa okreÊlono êród∏a sfinansowania ewentualnych zobowiàzaƒ;

4) wp∏ata okreÊlonej kwoty w z∏otych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, spe∏niajàca warunki okreÊlone w art. 102 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe, przy czym

przeliczenia na z∏ote nale˝y dokonaç wed∏ug kursu

Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski na dzieƒ dokonywania klasyfikacji;

5) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych emitowanych przez

a) Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,

b) banki centralne lub rzàdy paƒstw b´dàcych

cz∏onkiem OECD

— wed∏ug ich wartoÊci godziwej;

6) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia

wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏a-

b) banki centralne lub rzàdy paƒstw b´dàcych

cz∏onkiem OECD

2. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce zastàpienie oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika ocenà

sytuacji ekonomiczno-finansowej wystawcy zabezpieczenia

1) gwarancja lub por´czenie banku majàcego siedzib´ w paƒstwie b´dàcym cz∏onkiem OECD;

2) przelew wierzytelnoÊci z akredytywy zabezpieczajàcej (akredytywa typu stand-by) otwartej lub potwierdzonej przez bank majàcy siedzib´ w paƒstwie b´dàcym cz∏onkiem OECD;

3) umowa ubezpieczenia eksportowego lub gwarancja ubezpieczeniowa Korporacji Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych S.A., obj´ta gwarancjami

Skarbu Paƒstwa, zawarta lub udzielona na podstawie przepisów o gwarantowanych przez Skarb

Paƒstwa ubezpieczeniach eksportowych, dla okreÊlonej umowy kredytowej lub zobowiàzania pozabilansowego — do 100 % sumy odpowiednio

ubezpieczenia lub gwarancji, je˝eli koniecznoÊç

tworzenia rezerwy celowej jest nast´pstwem zdarzeƒ obj´tych tym ubezpieczeniem lub gwarancjà;

4) gwarancja lub por´czenie Banku Gospodarstwa

Krajowego ze Êrodków Krajowego Funduszu Por´czeƒ Kredytowych, udzielona na podstawie prze-

pisów o por´czeniach i gwarancjach udzielanych

przez Skarb Paƒstwa oraz niektóre osoby prawne;

Poz. 2147

Êlonej umowy kredytowej lub zobowiàzania pozabilansowego — do 100 % sumy odpowiednio

ubezpieczenia lub gwarancji, je˝eli koniecznoÊç

tworzenia rezerwy celowej jest nast´pstwem zdarzeƒ obj´tych tym ubezpieczeniem lub gwarancjà;

5) gwarancja lub por´czenie jednostki samorzàdu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym

uwzgl´dniana kwota zabezpieczenia powinna wynikaç z uchwa∏y w∏aÊciwego organu jednostki samorzàdu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokoÊci po˝yczek, gwarancji i por´czeƒ udzielanych przez zarzàd w roku bud˝etowym;

7) gwarancja lub por´czenie Banku Gospodarstwa

Krajowego ze Êrodków Krajowego Funduszu Por´czeƒ Kredytowych udzielona na podstawie przepisów o por´czeniach i gwarancjach udzielanych

przez Skarb Paƒstwa oraz niektóre osoby prawne;

6) gwarancja lub por´czenie innego podmiotu. Gwarancje i por´czenia udzielone przez gwaranta (por´czyciela) za jednego kredytobiorc´ uwzgl´dnia

si´ do kwoty 15 % aktywów netto tego gwaranta

(por´czyciela), pomniejszonych o nale˝ne, lecz

niewniesione wk∏ady na poczet kapita∏ów (funduszy) podstawowych oraz o akcje w∏asne, wed∏ug

ich wartoÊci godziwej;

8) gwarancja lub por´czenie jednostki samorzàdu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej o dobrej sytuacji

ekonomiczno-finansowej,

przy

czym

uwzgl´dniana kwota zabezpieczenia powinna wynikaç z uchwa∏y w∏aÊciwego organu jednostki samorzàdu terytorialnego w sprawie ustalania maksymalnej wysokoÊci po˝yczek, gwarancji i por´czeƒ

udzielanych przez zarzàd w roku bud˝etowym;

7) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia

wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci bankowych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inne banki — wed∏ug ich wartoÊci

godziwej;

9) gwarancja lub por´czenie podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej. Gwarancje i por´czenia udzielone przez gwaranta (por´czyciela) za

jednego kredytobiorc´ uwzgl´dnia si´ do kwoty

15 % aktywów netto tego gwaranta (por´czyciela),

pomniejszonych o nale˝ne, lecz niewniesione

wk∏ady na poczet kapita∏ów (funduszy) podstawowych oraz o akcje w∏asne — wed∏ug ich wartoÊci

godziwej;

8) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych, o których mowa w pkt 7 — wed∏ug ich

wartoÊci godziwej.

3. Zabezpieczenia umo˝liwiajàce pomniejszenie

podstawy tworzenia rezerw celowych

1) gwarancja lub por´czenie Skarbu Paƒstwa, Narodowego Banku Polskiego lub Bankowego Funduszu Gwarancyjnego;

2) gwarancja lub por´czenie banku centralnego lub

rzàdu kraju b´dàcego cz∏onkiem Organizacji

Wspó∏pracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD);

3) gwarancja lub por´czenie banku majàcego siedzib´ w kraju b´dàcym cz∏onkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego

banku nie budzi obaw;

4) gwarancja lub por´czenie paƒstwowej osoby

prawnej, z wy∏àczeniem banków i zak∏adów ubezpieczeƒ, uprawnionej na podstawie odr´bnych

przepisów do ich udzielania w ramach realizacji

powierzonych jej zadaƒ paƒstwowych w przypadku, gdy w bud˝ecie paƒstwa okreÊlono êród∏a sfinansowania ewentualnych zobowiàzaƒ;

5) przelew wierzytelnoÊci z akredytywy zabezpieczajàcej (akredytywa typu stand-by) otwartej lub potwierdzonej przez bank kraju b´dàcego cz∏onkiem

OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw;

6) umowa ubezpieczenia eksportowego lub gwarancja ubezpieczeniowa Korporacji Ubezpieczeƒ Kredytów Eksportowych S.A., obj´ta gwarancjami

Skarbu Paƒstwa, zawarta lub udzielona na podstawie przepisów o gwarantowanych przez Skarb

Paƒstwa ubezpieczeniach eksportowych, dla okre-

10) wp∏ata okreÊlonej kwoty w z∏otych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, spe∏niajàca warunki okreÊlone w art. 102 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe, przy czym

przeliczenia na z∏ote nale˝y dokonaç wed∏ug kursu

Êredniego ustalonego przez Narodowy Bank Polski na dzieƒ dokonywania klasyfikacji;

11) zastaw rejestrowy na wierzytelnoÊci z rachunku lokaty z∏o˝onej w

a) banku posiadajàcym ekspozycj´ kredytowà lub

b) banku majàcym siedzib´ w kraju b´dàcym

cz∏onkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja

ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi

obaw

— wraz z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz

pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty;

12) przelew wierzytelnoÊci z rachunku lokaty z∏o˝onej

w banku innym ni˝ bank posiadajàcy nale˝noÊç

lub udzielone zobowiàzanie pozabilansowe, wraz

z oÊwiadczeniem o blokadzie lokaty oraz pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty;

13) blokada rachunku lokaty z∏o˝onej w banku posiadajàcym ekspozycj´ kredytowà wraz z pe∏nomocnictwem do pobrania Êrodków z rachunku lokaty;

14) hipoteka powsta∏a na

a) nieruchomoÊci,

b) u˝ytkowaniu wieczystym,

c) w∏asnoÊciowym spó∏dzielczym prawie do lokalu mieszkalnego,

d) spó∏dzielczym prawie do lokalu u˝ytkowego,

e) prawie do domu jednorodzinnego w spó∏dzielni

mieszkaniowej,

f) prawie do lokalu mieszkalnego w domu budowanym przez spó∏dzielni´ mieszkaniowà w celu

przeniesienia jej w∏asnoÊci na cz∏onka;

15) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia

wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci

a) papierów wartoÊciowych emitowanych przez

Skarb Paƒstwa lub Narodowy Bank Polski,

b) papierów wartoÊciowych emitowanych przez

banki centralne lub rzàdy krajów b´dàcych

cz∏onkiem OECD,

c) bankowych papierów wartoÊciowych emitowanych przez inne banki

— wed∏ug ich wartoÊci godziwej;

16) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych, o których mowa w pkt 15, wed∏ug ich

wartoÊci godziwej;

17) przeniesienie na bank, do czasu sp∏aty zad∏u˝enia

wraz z nale˝nymi odsetkami i prowizjà, prawa w∏asnoÊci papierów wartoÊciowych, niewymienionych w pkt 15, b´dàcych w obrocie gie∏dowym

w krajach b´dàcych cz∏onkiem OECD;

Poz. 2147

20) zastaw na statku powietrznym wpisanym do rejestru paƒstwowego statków powietrznych z odpowiednim zastosowaniem art. 11 ustawy z dnia

3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130,

poz. 1112 oraz z 2003 r. nr 210, poz. 2036);

21) przeniesienie na bank przez d∏u˝nika, do czasu

sp∏aty zad∏u˝enia wraz z nale˝nymi odsetkami

i prowizjà, prawa w∏asnoÊci rzeczy ruchomej, na

warunkach okreÊlonych przez strony w umowie;

22) zastaw rejestrowy na rzeczy ruchomej;

23) oÊwiadczenie patronackie, zawierajàce zobowiàzanie wystawcy do podj´cia dzia∏aƒ wobec d∏u˝nika,

majàcych na celu utrzymanie terminowej obs∏ugi

ekspozycji kredytowej banku oraz utrzymanie

niebudzàcej obaw sytuacji ekonomiczno-finansowej d∏u˝nika, pod warunkiem ˝e

a) bank posiada opini´ prawnà potwierdzajàcà

mo˝liwoÊç i skutecznoÊç dochodzenia ewentualnych roszczeƒ wobec wystawcy oÊwiadczenia,

b) zobowiàzanie cià˝àce na wystawcy oÊwiadczenia jest uj´te w jego ksi´gach;

24) ubezpieczenie kredytu w instytucji ubezpieczeniowej majàcej siedzib´ w krajach OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa ubezpieczyciela nie budzi obaw;

25) bezwarunkowa cesja wierzytelnoÊci od kontrahentów majàcych siedzib´ w krajach OECD w przypadku gdy

18) zastaw rejestrowy na prawach z papierów wartoÊciowych, o których mowa w pkt 17;

— wierzytelnoÊç jest bezsporna i nieprzeterminowana oraz

19) zastaw na statku morskim wpisanym do rejestru

okr´towego (hipoteka morska);

— kontrahent posiada rating uznanej agencji na

poziomie inwestycyjnym.

Za∏àcznik nr 3

LIMITY POMNIEJSZENIA KWOTY EKSPOZYCJI KREDYTOWEJ

Tabela nr 1

Limit pomniejszenia ekspozycji kredytowych, o których mowa w § 5 ust. 4 pkt 1 rozporzàdzenia.

Limit pomniejszenia

w % kwoty ekspozycji kredytowej

Okres opóênienia w sp∏acie

w miesiàcach

100

nie wi´cej ni˝ 51

75

powy˝ej 51 i nie wi´cej ni˝ 54

50

powy˝ej 54 i nie wi´cej ni˝ 57

25

powy˝ej 57 i nie wi´cej ni˝ 60

powy˝ej 60

Tabela nr 2

Limit pomniejszenia ekspozycji kredytowych, o których mowa w § 5 ust. 4 pkt 2 rozporzàdzenia.

Limit pomniejszenia

w % kwoty ekspozycji kredytowej

Okres opóênienia w sp∏acie

w miesiàcach

100

nie wi´cej ni˝ 27

75

powy˝ej 27 i nie wi´cej ni˝ 30

50

powy˝ej 30 i nie wi´cej ni˝ 33

25

powy˝ej 33 i nie wi´cej ni˝ 36

0

powy˝ej 36

2148

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW1)

z dnia 11 grudnia 2003 r.

w sprawie obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej notariuszy

Na podstawie art. 19b ustawy z dnia 14 lutego

1991 r. — Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42,

poz. 369 oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408, Nr 124,

poz. 1152 i Nr 217, poz. 2142) zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla szczegó∏owy zakres

obowiàzkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoÊci cywilnej notariuszy za szkody wyrzàdzone przy wykonywaniu czynnoÊci, o których mowa w art. 1 § 1 ustawy

z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie, zwanego dalej „ubezpieczeniem OC”, termin powstania

obowiàzku ubezpieczenia oraz minimalnà sum´ gwarancyjnà tego ubezpieczenia.

§ 2. 1. Ubezpieczeniem OC jest obj´ta odpowiedzialnoÊç cywilna notariusza za szkody wyrzàdzone

w nast´pstwie dzia∏ania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej,

podczas wykonywania czynnoÊci notariusza, o których mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r.

— Prawo o notariacie.

2. Ubezpieczenie OC nie obejmuje szkód

———————

1) Minister Finansów kieruje dzia∏em administracji rzàdowej

— instytucje finansowe, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca

2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Finansów (Dz. U. Nr 32, poz. 301, Nr 43, poz. 378

i Nr 93, poz. 834).

1) polegajàcych na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrzàdzonych przez ubezpieczonego

ma∏˝onkowi, wst´pnemu, zst´pnemu, rodzeƒstwu, a tak˝e powinowatemu w tej samej linii lub

stopniu, osobie pozostajàcej w stosunku przysposobienia oraz jej ma∏˝onkowi, jak równie˝ osobie,

z którà ubezpieczony pozostaje we wspólnym po˝yciu, lub innemu ubezpieczonemu b´dàcemu

wspólnikiem;

2) wyrzàdzonych przez ubezpieczonego po skreÊleniu

z listy notariuszy, a tak˝e w okresie zawieszenia

prawa do wykonywania zawodu, chyba ˝e szkoda

jest nast´pstwem wykonywania zawodu przed

skreÊleniem lub zawieszeniem;

3) powsta∏ych wskutek dzia∏aƒ wojennych, stanu wojennego, rozruchów i zamieszek, a tak˝e aktów terroru.

3. Ubezpieczenie OC obejmuje wszystkie szkody

w zakresie, o którym mowa w ust. 1, z zastrze˝eniem

ust. 2, bez mo˝liwoÊci umownego ograniczenia przez

zak∏ad ubezpieczeƒ wyp∏aty odszkodowaƒ.

§ 3. Obowiàzek ubezpieczenia OC powstaje nie

póêniej ni˝ w dniu poprzedzajàcym dzieƒ dokonania

pierwszej czynnoÊci, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. — Prawo o notariacie.

§ 4. 1. Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego