Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych albo artykułów spożywczych zawierających grzyby oraz uprawnień klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy
Table of Provisions (24)
Statutory Text (24 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) wykaz grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych albo artyku∏ów
spo˝ywczych zawierajàcych grzyby;
2) wykaz przetworów grzybowych dopuszczonych do
obrotu;
3) organy Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej w∏aÊciwe
do nadawania i pozbawiania uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy oraz warunki i tryb
uzyskiwania tych uprawnieƒ;
4) wykaz prac, przy których powinny byç zatrudnione
osoby posiadajàce uprawnienia klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcy.
§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do
wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej grzybów uprawnych i rosnàcych w warunkach naturalnych, Êwie˝ych i suszonych, oraz przetworów grzybowych znajdujàcych si´ w obrocie na terytorium któregokolwiek z paƒstw cz∏onkowskich Unii
Europejskiej innego ni˝ Rzeczpospolita Polska.
§ 3. Grzyby dopuszczone do obrotu lub produkcji
przetworów grzybowych albo Êrodków spo˝ywczych
———————
zawierajàcych grzyby, Êwie˝e lub suszone, obejmujà
1) grzyby uprawne;
2) grzyby rosnàce w warunkach naturalnych.
§ 4. 1. Grzyby, o których mowa w § 3, okreÊla wykaz zamieszczony w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia.
2. Przetwory grzybowe dopuszczone do obrotu
okreÊla wykaz zamieszczony w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
§ 5. 1. Grzyby Êwie˝e, o których mowa w § 3 pkt 2,
sà dopuszczane do obrotu, je˝eli
1) sà jednego gatunku, z wyjàtkiem grzybów, które
mogà byç u˝yte do produkcji przetworów, o których mowa w ust. 4—6 cz´Êci B za∏àcznika nr 2 do
rozporzàdzenia;
2) nie sà rozdrobnione, z wyjàtkiem podzielonych jeden raz wzd∏u˝ osi ich trzonów, a tak˝e nie mogà to
byç wy∏àcznie trzony lub trzony oddzielone od kapeluszy w iloÊci przekraczajàcej liczb´ kapeluszy;
3) nie posiadajà zmian organoleptycznych;
4) nie posiadajà cech zapleÊnienia;
5) nie wyst´puje nadmierne zaczerwienie pierwotne,
a w szczególnoÊci nie wyst´pujà ˝ywe larwy lub kanaliki po larwach muchówek;
6) nie zawierajà zanieczyszczeƒ organicznych (Êció∏ka
leÊna, mech, igliwie);
1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej —
zdrowie, na podstawie §1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz.U. Nr 93,
poz. 833).
7) nie zawierajà zanieczyszczeƒ mineralnych (piasek);
8) nie zawierajà zanieczyszczeƒ organicznych pochodzenia zwierz´cego (odchody).
2. Grzyby suszone, o których mowa w § 3 pkt 2, sà
dopuszczane do obrotu, je˝eli
1) sà jednego gatunku w postaci ca∏ych owocników,
kapeluszy lub krajanki;
2) nie wyst´puje nadmierne zaczerwienie pierwotne
(kanaliki po larwach muchówek);
3) brak jest szkodników ˝ywnoÊci (mole, rozkruszki,
muchówki);
4) zawilgocenie nie przekracza 12%;
5) nie zawierajà zanieczyszczeƒ mineralnych (piasek).
§ 6. Grzyby Êwie˝e i przetwory grzybowe dopuszczone do obrotu lub do produkcji Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych w swoim sk∏adzie grzyby muszà
spe∏niaç wymagania okreÊlone w przepisach dotyczàcych
1) maksymalnych poziomów zanieczyszczeƒ chemicznych i biologicznych, które mogà znajdowaç si´
w ˝ywnoÊci, sk∏adnikach ˝ywnoÊci, dozwolonych
substancjach dodatkowych, substancjach pomagajàcych w przetwarzaniu ˝ywnoÊci albo na ich powierzchni;
2) najwy˝szych dopuszczalnych poziomów pozosta∏oÊci zanieczyszczeƒ chemicznych, biologicznych,
produktów leczniczych, a tak˝e ska˝eƒ promieniotwórczych w roÊlinach, u zwierzàt, w tkankach lub
narzàdach zwierzàt po uboju i w Êrodkach spo˝ywczych pochodzenia roÊlinnego lub zwierz´cego,
z uwzgl´dnieniem przepisów rozporzàdzenia.
§ 7. 1. Dopuszczenie do obrotu i przetwórstwa grzybów Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych,
przedstawionych do oceny, klasyfikator grzybów lub
grzyboznawca potwierdza atestem na grzyby Êwie˝e,
wydanym wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 3
do rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem § 5 ust. 1.
2. Dopuszczenie do obrotu rosnàcych w warunkach
naturalnych grzybów suszonych grzyboznawca potwierdza atestem na grzyby suszone, wydanym wed∏ug wzoru stanowiàcego za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia, z zastrze˝eniem § 5 ust. 2.
Poz. 178
c) wydawaniu atestów na rosnàce w warunkach
naturalnych grzyby suszone i grzyby Êwie˝e.
§ 9. 1. Przedsi´biorcy prowadzàcy dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie skupu grzybów Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych, zwani dalej „punktami
skupu grzybów”, obowiàzani sà spe∏niaç w szczególnoÊci nast´pujàce wymagania w zakresie warunków
sanitarnych i wyposa˝enia
1) prowadziç skup grzybów w wydzielonym do tego
celu pomieszczeniu, które jest czyste, przewiewne
i bez obcych zapachów oraz zabezpieczone przed
dost´pem insektów i gryzoni, o Êcianach bia∏kowanych lub pomalowanych jasnymi kolorami;
2) pod∏oga pomieszczenia musi byç równa i utwardzona, ∏atwo zmywalna, umo˝liwiajàca utrzymanie
higieny;
3) punkt skupu jest wyposa˝ony w szczególnoÊci w
a) wagi i skrzynki — utrzymywane we w∏aÊciwym
stanie technicznym i sanitarnym,
b) pojemniki na odpady zabezpieczone przed dost´pem insektów i gryzoni,
c) sprz´t do utrzymania higieny osobistej — zbiornik z wodà do picia, myd∏o, r´cznik,
d) sprz´t do utrzymania czystoÊci pomieszczenia.
2. Punkty skupu grzybów oraz przedsi´biorcy prowadzàcy dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie targowisk sà zobowiàzani zatrudniaç osoby posiadajàce
uprawnienia klasyfikatora grzybów przy dokonywaniu
oceny grzybów Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych oraz wydawania atestów, o których mowa
w § 7 ust. 1.
§ 10. Skup grzybów suszonych jest prowadzony
przez zak∏ady przetwórcze. Punkty skupu grzybów mogà skupowaç grzyby suszone, je˝eli zatrudniajà grzyboznawc´.
§ 11. 1. Grzyby Êwie˝e rosnàce w warunkach naturalnych wolno sprzedawaç w placówkach handlowych
lub na targowiskach pod warunkiem
1) uzyskania atestu, o którym mowa w § 7 ust. 1;
§ 8. Przedsi´biorcy prowadzàcy dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie przetwórstwa grzybów, zwani dalej
„zak∏adami przetwórczymi”, sà zobowiàzani
2) umieszczenia w miejscu sprzeda˝y informacji o gatunku grzybów oraz nazwiska i adresu sprzedawcy.
1) posiadaç odpowiednie do zamierzonego profilu
produkcji wyposa˝enie techniczne;
2. Dopuszcza si´ do sprzeda˝y w placówkach handlowych lub na targowiskach rosnàce w warunkach
naturalnych grzyby suszone, które uzyska∏y atest,
o którym mowa w § 7 ust. 2, w opakowaniach jednostkowych oznakowanych w sposób okreÊlony w przepisach wydanych na podstawie art. 24 ust. 5 ustawy z
dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych
˝ywnoÊci i ˝ywienia, zwanej dalej „ustawà”.
2) zatrudniaç osoby posiadajàce uprawnienia grzyboznawcy przy nast´pujàcych pracach
a) dokonywaniu oceny grzybów Êwie˝ych i suszonych przeznaczonych do produkcji przetworów
grzybowych i Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych w swoim sk∏adzie grzyby oraz przetworów
grzybowych, w zakresie, o którym mowa w § 7
ust. 1 i 2,
b) nadzorze nad procesem technologicznym przetwórstwa grzybów,
3. Zak∏ady ˝ywienia zbiorowego nie mogà u˝ywaç
do przygotowania potraw rosnàcych w warunkach naturalnych grzybów suszonych lub grzybów Êwie˝ych,
je˝eli grzyby te nie posiadajà atestu, o którym mowa
w § 7 ust. 1 i 2.
§ 12. Grzyby Êwie˝e z punktów skupu oraz przetwory grzybowe i artyku∏y spo˝ywcze zawierajàce w swoim sk∏adzie grzyby mogà byç przewo˝one Êrodkami
transportu spe∏niajàcymi wymagania sanitarne, okreÊlone w przepisach wydanych na podstawie art. 37
ust. 2 ustawy.
§ 13. Grzyby uprawne i rosnàce w warunkach naturalnych, Êwie˝e i suszone, oraz przetwory grzybowe
pochodzàce z paƒstw nieb´dàcych cz∏onkami Unii Europejskiej, obj´te wykazami okreÊlonymi w za∏àcznikach nr 1 i nr 2 do rozporzàdzenia, wprowadzane na
polski obszar celny muszà spe∏niaç wymagania okreÊlone w § 5—7.
§ 14. Uprawnienia klasyfikatora grzybów nadajà
paƒstwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni.
§ 15. Uprawnienia klasyfikatora grzybów mo˝e uzyskaç osoba, która
1) jest pe∏noletnia;
2) ukoƒczy∏a co najmniej gimnazjum;
3) ukoƒczy∏a kurs specjalistyczny dla kandydatów na
klasyfikatorów grzybów;
4) zda∏a egzamin przed komisjà egzaminacyjnà powo∏anà przez paƒstwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
§ 16. Uprawnienia grzyboznawcy nadaje Paƒstwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu dzia∏ajàcy z upowa˝nienia G∏ównego Inspektora Sanitarnego.
Poz. 178
4. Ramowy program kursu specjalistycznego dla
kandydatów na grzyboznawców okreÊla za∏àcznik nr 6
do rozporzàdzenia.
§ 19. 1. Egzamin na klasyfikatora grzybów przeprowadza komisja egzaminacyjna w sk∏adzie: przewodniczàcy komisji i co najmniej dwóch cz∏onków komisji,
powo∏ywanych przez paƒstwowego wojewódzkiego
inspektora sanitarnego.
2. Egzamin, o którym mowa w ust. 1, sk∏ada si´
z cz´Êci praktycznej, obejmujàcej okreÊlenia przynale˝noÊci gatunkowej grzybów oraz z cz´Êci teoretycznej,
obejmujàcej test pisemny.
3. Z przebiegu egzaminu komisja egzaminacyjna
sporzàdza protokó∏, który podpisuje przewodniczàcy
i cz∏onkowie komisji; protoko∏y komisji przechowywane sà ∏àcznie z ewidencjà, o której mowa w § 23.
4. Osoba, która zda∏a egzamin, otrzymuje Êwiadectwo potwierdzajàce uzyskanie uprawnienia klasyfikatora grzybów, którego wzór okreÊla za∏àcznik nr 7 do
rozporzàdzenia.
§ 20. 1. Egzamin na grzyboznawc´ przeprowadza
komisja egzaminacyjna w sk∏adzie: przewodniczàcy
komisji i co najmniej dwóch cz∏onków komisji, powo∏ywanych przez Paƒstwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu.
2. Egzamin, o którym mowa w ust. 1, sk∏ada si´
z cz´Êci praktycznej, obejmujàcej okreÊlenia przynale˝noÊci gatunkowej grzybów Êwie˝ych i suszonych oraz
z cz´Êci teoretycznej, obejmujàcej test pisemny.
1) jest pe∏noletnia;
3. Z przebiegu egzaminu komisja egzaminacyjna
sporzàdza protokó∏, który podpisuje przewodniczàcy
i cz∏onkowie komisji; protoko∏y komisji przechowywane sà ∏àcznie z ewidencjà, o której mowa w § 23.
2) posiada co najmniej wykszta∏cenie Êrednie i 5-letni
sta˝ pracy przy skupie i przetwórstwie grzybów lub
przetworów grzybowych lub wykszta∏cenie wy˝sze
zawodowe (licencjat);
4. Osoba, która zda∏a egzamin, otrzymuje Êwiadectwo potwierdzajàce uzyskanie uprawnienia grzyboznawcy, którego wzór okreÊla za∏àcznik nr 8 do rozporzàdzenia.
3) ukoƒczy∏a kurs specjalistyczny dla kandydatów na
grzyboznawców;
§ 21. G∏ówny Inspektor Sanitarny mo˝e wyraziç
zgod´ na uzyskanie uprawnieƒ, o których mowa w § 15
i 17, przez osoby niespe∏niajàce wymagaƒ w zakresie
wykszta∏cenia okreÊlonych w § 15 pkt 2 i § 17 pkt 2, je˝eli osoby te posiadajà co najmniej pi´cioletnie doÊwiadczenie zawodowe przy skupie lub przetwórstwie
grzybów i przetworów grzybowych.
§ 17. Uprawnienia grzyboznawcy mo˝e uzyskaç
osoba, która
4) zda∏a egzamin przed komisjà egzaminacyjnà powo∏anà przez Paƒstwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu.
§ 18. 1. Kursy specjalistyczne dla kandydatów na
klasyfikatorów grzybów oraz na grzyboznawców mogà
byç prowadzone przez organy Paƒstwowej Inspekcji
Sanitarnej lub inne podmioty w zakresie prowadzonej
przez nie dzia∏alnoÊci gospodarczej.
2. Kursy, o których mowa w ust. 1, obejmujà cz´Êç
teoretycznà i zaj´cia praktyczne.
3. Ramowy program kursu specjalistycznego dla
kandydatów na klasyfikatorów grzybów okreÊla za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
§ 22. Warunki odbywania kursu specjalistycznego,
o którym mowa w § 15 pkt 3 oraz § 17 pkt 3, i sk∏adania
egzaminu, o którym mowa w § 15 pkt 4 oraz § 17 pkt 4,
okreÊlajà umowy zawarte z osobami ubiegajàcymi si´
o odpowiednie uprawnienia albo z pracodawcami tych
osób.
§ 23. Ewidencj´ osób, które uzyska∏y uprawnienia
klasyfikatora grzybów, prowadzà i przechowujà stacje
sanitarno-epidemiologiczne, w których uprawnienia te
zosta∏y nadane, a ewidencj´ osób, które uzyska∏y
uprawnienie grzyboznawcy — Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Poznaniu.
§ 24. Uprawnienia klasyfikatora grzybów lub grzyboznawcy uzyskane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowujà wa˝noÊç.
§ 25. W sprawach dotyczàcych wniosków obywateli paƒstw cz∏onkowskich Unii Europejskiej ubiegajàcych si´ o uznanie uprawnieƒ klasyfikatora grzybów
lub grzyboznawcy majà zastosowanie przepisy art. 9
ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2002 r. o zasadach
uznawania nabytych w paƒstwach cz∏onkowskich
Unii Europejskiej kwalifikacji do podejmowania lub
wykonywania niektórych dzia∏alnoÊci (Dz. U. Nr 71,
poz. 655).
Poz. 178
§ 26. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia, z tym ˝e przepisy § 2 oraz
§ 25 stosuje si´ z dniem uzyskania przez Rzeczpospolità Polskà cz∏onkostwa w Unii Europejskiej.2)
Minister Zdrowia: M. ¸apiƒski
———————
2) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Spo∏ecznej z dnia 18 sierpnia 1993 r. w sprawie wykazu grzybów jadalnych, wymagaƒ technologicznych ich przetwarzania i obrotu oraz
nadawania uprawnieƒ w zakresie grzyboznawstwa (Dz. U.
Nr 79, poz. 374 oraz z 1996 r. Nr 12, poz. 73), które utraci∏o
moc z dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 59 ustawy
z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci
i ˝ywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634 i Nr 128, poz. 1408 oraz
z 2002 r. Nr 135, poz. 1145 i Nr 166, poz. 1362).
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia
z dnia 19 grudnia 2002 r. (poz. 178)
Za∏àcznik nr 1
WYKAZ GRZYBÓW DOPUSZCZONYCH DO OBROTU LUB PRODUKCJI PRZETWORÓW GRZYBOWYCH ALBO
ÂRODKÓW SPO˚YWCZYCH ZAWIERAJÑCYCH W SWOIM SK¸ADZIE GRZYBY
1) borowik szlachetny (prawdziwek wszystkie odmiany) — Boletus edulis Bull ex Fr.;
2) koêlarz babka (wszystkie odmiany) — Leccinum
scabrum (Bull) S. F. Gray.;
3) koêlarz grabowy — Leccinum griseum (Quel.)
Sing.;
18) kolczak ob∏ączasty — Hydnum repandum L.;
19) lejkowiec d´ty — Craterellus cornucopioides (L.)
Pers;
20) lejkówka wonna — Clitocybe odora (Bull.) Kummer;
21) mleczaj rydz — Lactarius deliciosus Fr;
4) koêlarz czerwony (wszystkie odmiany) — Leccinum aurantiacum (Bull.) S. F. Gray;
22) mleczaj smaczny — Lactarius volemus Fr;
5) maÊlak pstry — Suillus variegatus (Swartz) O. Kuntze;
23) opieƒki — Armillaria mellea sensu lato (Vahl. in. Fl.
Dan.) P. Karst., Syn. Armillaria (Fr.: Fr) Staude, Syn.
Armillaria mellea comple, tylko m∏ode owocniki;
6) maÊlak sitarz — Suillus (L. ex Fr.) bovinus O. Kuntze;
7) maÊlak ziarnisty — Suillus granulatus (L.) O. Kuntze;
8) maÊlak zwyczajny — Suillus luteus (L.) S. F. Gray;
9) maÊlak ˝ó∏ty — Suillus grevillei (Klotzsch) Sing.
Klotzsch;
10) piaskowiec kasztanowaty — Gyroporus castaneus
(Bull.) Quel;
11) piaskowiec modrzak — Gyroporus cyanescens
(Bull.) Quel;
12) podgrzybek brunatny — Xerocomus badius (Fr.)
Kuhn ex Gilb;
13) podgrzybek zajączek — Xerocomus subtomentosus (L.) Quel;
14) podgrzybek z∏otawy — Xerocomus chrysenteron
(Bull.) Quel;
15) czubajka kania — Macrolepiota procera (Soop.)
Sing;
16) dwupierÊcieniak cesarski — Catathelasma imperiale (Fr.) Sing;
17) gàska zielonka — Tricholoma flavovirens (Pers.)
Lund ex Nannf;
24) pieczarka dwuzarodnikowa — Agaricus bisporus
(Lange) Sing. Imbach, z wyjàtkiem zbyt m∏odych
egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki
jeszcze nie poró˝owia∏y;
25) pieczarka lÊniàca — Agaricus silvaticus Schaeff.,
z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze stanu
naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
26) pieczarka ogrodowa — Agaricus hortensis (Cooke)
Pil., z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
27) pieczarka polna — Agaricus campestris (L.) Fr.,
z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze stanu
naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
28) pieczarka szlachetna — Agaricus bitorquis (Quel)
Sacc., z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze
stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
29) pieczarka zaroÊlowa — Agaricus silvicola (Vitt.)
Sacc., z wyjàtkiem zbyt m∏odych egzemplarzy ze
stanu naturalnego, których blaszki jeszcze nie poró˝owia∏y;
30) pieprznik jadalny (kurka) — Cantharellus cibarius
Fr;
36) pochwiak pochwiasty — Volvariella volvacea (Bull.
Ex Fr.) Sing. Syn. Volvaria volvacea (Bull.) Sacc;
31) p∏achetka ko∏pakowa — Rozites caperata (Pers. ex
Fr.) P. Karst;
37) trufla letnia — Tuber aestivum Vitt;
32) twardzioszek przydro˝ny — Marasmius oreades
(Bolt.) Fr;
39) trufla czarnozarodnikowa — Tuber melanosporum
Vitt;
33) boczniak ostrygowaty — Pleurotus ostreatus (Jacq.) Kummer;
40) trz´sak morszczynowaty — Tremella fuciformis
Berk.;
34) twardziak (Shii — take) — Lentinus edodes (Berck.)
Singer, Syn. Lentinula edodes (Berk.), Pegler;
41) ucho bzowe — Hirneola auricula-judae (Bull. Ex St.
Amans) Berk. Syn. Auricularia auricula-judae
(Bull.) West. Auricularia auricula (L. ex Hooker) Underwood;
35) ∏uskwiak lepki — Pholiota nameko (T. Ito) S. Ito
et Imai Syn. Collybia nameko T. Ito Pholiota glutinosa Kawam. Kuehneromyces nameko (t. Ito) S.
Ito;
38) trufla zimowa — Tuber magnatum Pico & Vitt;
42) uszak g´stow∏osy — Auricularia polytricha (Mont.)
Sacc. Syn. Hirneola polytricha Mont.
Za∏àcznik nr 2
WYKAZ PRZETWORÓW GRZYBOWYCH DOPUSZCZONYCH DO OBROTU
A. Pó∏produkty
1. Grzyby blanszowane, stanowiàce pó∏produkt
nietrwa∏y, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku
nr 1 do rozporzàdzenia;
2) zosta∏y zblanszowane i umieszczone w zalewie s∏ono-kwaÊnej o pH oko∏o 5 i do 10 % NaCl;
3) przy przechowywaniu i transporcie zachowana jest
temperatura od 2°C do 4°C.
2. Grzyby mro˝one, je˝eli
1) do sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do
rozporzàdzenia oraz
2) zosta∏y poddane dzia∏aniu temperatury przynajmniej –30°C.
3. Grzyby w solance, je˝eli
∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia pkt 1—24, 28, 30,
33, 34, 40—42 oraz
2) nie zawierajà wi´cej ni˝ 12% wody.
5. Grzyby suszone w postaci màczki wielogatunkowej, je˝eli przemia∏ ka˝dego gatunku by∏ prowadzony
oddzielnie, a mieszanie nastàpi∏o bezpoÊrednio przed
wprowadzeniem do obrotu.
B. Produkty
1. Grzyby duszone w t∏uszczu w postaci ca∏ych
owocników lub pokrojonych na po∏ówki, çwiartki lub
plastry, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych, mro˝onych albo grzybów w solance lub blanszowanych albo mieszaniny nie wi´cej ni˝ trzech gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia;
2) zosta∏y umieszczone w hermetycznych opakowaniach i poddane sterylizacji lub mro˝eniu w temperaturze oko∏o –40°C do –35°C w opakowaniu szczelnym.
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych, wymienionych w pkt 1—14, 17,
21—24, 28, 30—31, 33—39, 41 i 42 za∏àcznika nr 1
do rozporzàdzenia;
2. Ekstrakt grzybowy, stanowiàcy p∏ynny wyciàg o zawartoÊci suchej masy minimum 7%, je˝eli
2) zosta∏y zblanszowane i utrwalone w solance o st´˝eniu
— grzyby leÊne, pieczarki — nie mniejszym ni˝
20%.
1) do jego sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku
nr 1 rozporzàdzenia lub grzybów mro˝onych albo
grzybów suszonych;
4. Grzyby suszone w postaci ca∏ych owocników, samych kapeluszy lub krajanki (p∏atki, grysik i màczka),
sporzàdzone z kapeluszy ∏àcznie z trzonami, których
liczba nie mo˝e przekraczaç liczby kapeluszy, je˝eli
3. Koncentrat grzybowy, stanowiàcy zag´szczony
wyciàg o zawartoÊci suchej masy minimum 24%, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z nast´pujàcych
gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za-
1) do jego sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku
2) zosta∏ utrwalony termicznie.
nr 1 do rozporzàdzenia lub grzybów mro˝onych albo grzybów suszonych oraz
2) zosta∏ utrwalony termicznie.
4. Grzyby kwaszone, je˝eli
1) produkt ma∏o trwa∏y
a) do jego sporzàdzenia u˝yto jednego z nast´pujàcych gatunków grzybów Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia
pkt 1—14, 16—18, 21—23, 30, 31 i 33 oraz
b) zosta∏y utrwalone na drodze fermentacji mlekowej;
2) produkt trwa∏y
Poz. 178
porzàdzenia, w tym dwa gatunki z rodziny borowikowatych;
2) zosta∏y zakwaszone kwasem octowym lub cytrynowym albo mieszaninà tych kwasów o st´˝eniu nie
wy˝szym ni˝ 1,5% w przeliczeniu na kwas octowy
do poziomu pH przynajmniej 5,4;
3) zosta∏y poddane pasteryzacji.
6. Grzyby sterylizowane, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych, mro˝onych albo mieszaniny
nie wi´cej ni˝ trzech gatunków grzybów Êwie˝ych
wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia
albo grzybów w solance lub grzybów blanszowanych po odsoleniu;
— utrwalony na drodze pasteryzacji.
5. Grzyby marynowane, je˝eli
1) do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków
grzybów Êwie˝ych, mro˝onych albo grzybów w solance lub blanszowanych po odsoleniu albo mieszaniny nie wi´cej ni˝ trzech gatunków grzybów
Êwie˝ych wymienionych w za∏àczniku nr 1 do roz-
2) zosta∏y umieszczone w hermetycznych opakowaniach i poddane dzia∏aniu temperatury
120°C—122°C.
7. Inne przetwory grzybowe, je˝eli do ich sporzàdzenia u˝yto jednego z gatunków grzybów Êwie˝ych
wymienionych w za∏àczniku nr 1 do rozporzàdzenia lub
pó∏produktów albo ich biomasy.
Za∏àcznik nr 3
WZÓR
Za∏àcznik nr 4
WZÓR
Za∏àcznik nr 5
RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA KLASYFIKATORÓW GRZYBÓW
Cel kursu
5. Podstawy prawne dotyczàce sprawowania nadzoru przez organy urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci
Przekazanie kandydatom na klasyfikatorów grzybów Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych
niezb´dnej wiedzy, która jest wymagana do egzaminu.
Czas trwania kursu — ............ godzin.
1) ustawa o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia wraz z aktami wykonawczymi;
2) ustawa o Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej;
3) przepisy dotyczàce opakowaƒ jednostkowych.
Program szczegó∏owy
1. Podstawowe wiadomoÊci o grzybach kapeluszowych
1) Êrodowisko oraz warunki rozwoju grzybów;
6. Polskie normy dotyczàce grzybów Êwie˝ych.
7. Ocena grzybów Êwie˝ych
1) cechy dyskwalifikujàce;
2) klasa jakoÊci;
2) rola grzybów w Êwiecie roÊlinnym i zwierz´cym;
3) sezonowoÊç owocowania grzybów;
4) budowa owocnika grzyba kapeluszowego, cechy
makro- i mikroskopowe, cechy organoleptyczne;
5) podstawy podzia∏u systematycznego grzybów.
2. Charakterystyka dopuszczonych do obrotu grzybów uprawnych i rosnàcych w warunkach naturalnych
— zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami.
3. Grzyby jadalne niedopuszczone do obrotu —
przyczyny ich niedopuszczenia.
4. Grzyby trujàce i zatrucia grzybami
3) warunki przechowywania i transportu.
8. Wymagania sanitarne dotyczàce punktów skupu
grzybów.
9. Sprawowanie nadzoru sanitarnego nad
1) targowiskowà sprzeda˝à rosnàcych w warunkach
naturalnych grzybów Êwie˝ych i przetworów grzybowych;
2) grzybami i przetworami grzybowymi znajdujàcymi
si´ w obrocie;
3) grzybami w zak∏adach ˝ywienia zbiorowego.
10. åwiczenia — wystawianie atestów na grzyby
Êwie˝e przeznaczone do
1) omówienie gatunków grzybów b´dàcych najcz´stszà przyczynà zatruç oraz podobnych do nich gatunków jadalnych;
1) przetwórstwa;
2) podzia∏ zatruç ze wzgl´du na zasady dzia∏ania toksyn.
11. Seminarium – powtórzenie przekazywanego
materia∏u.
2) obrotu.
Za∏àcznik nr 6
RAMOWY PROGRAM KURSU SPECJALISTYCZNEGO DLA KANDYDATÓW NA GRZYBOZNAWCÓW
Cel kursu
2. Warunki zbioru ze stanu naturalnego.
Przekazanie kandydatom na grzyboznawców niezb´dnej wiedzy, która jest wymagana do egzaminu.
3. Budowa grzybów kapeluszowych.
4. Podstawy podzia∏u systematycznego grzybów.
Czas trwania kursu — ................ godzin.
Program szczegó∏owy
5. Zbiór i oznaczenia zebranych gatunków rosnàcych w warunkach naturalnych.
1. Podstawowe wiadomoÊci o grzybach kapeluszowych
6. Omówienie grzybów dopuszczonych do obrotu
— uprawnych i rosnàcych w warunkach naturalnych.
1) Êrodowisko oraz warunki rozwoju grzybów;
2) rola grzybów w Êwiecie roÊlinnym i zwierz´cym;
3) sezonowoÊç owocowania grzybów.
7. åwiczenia
1) zbiór i oznaczanie zebranych gatunków grzybów
Êwie˝ych rosnàcych w warunkach naturalnych
w terenie;
2) pos∏ugiwanie si´ kluczami i atlasami.
8. Grzyby podlegajàce ochronie prawnej i grzyby
zagro˝one.
9. Sk∏ad chemiczny grzybów.
10. WartoÊci od˝ywcze, strawnoÊç i przyswajalnoÊç
przez organizm ludzki grzybów.
11. Uprawa grzybów — metody, trendy.
12. Produkcja pieczarki blanszowanej, mro˝onej,
marynowanej.
Poz. 178
19. Przetwórstwo grzybów rosnàcych w warunkach
naturalnych.
20. åwiczenia
1) identyfikacja i segregacja grzybów suszonych;
2) wystawianie atestów na grzyby Êwie˝e i suszone.
21. Wymagania sanitarne dotyczàce punktów skupu grzybów.
22. Zasady nadzoru organów urz´dowej kontroli
˝ywnoÊci nad sprzeda˝à grzybów Êwie˝ych, suszonych
i przetworów grzybowych na targowiskach i w obrocie.
13. Produkcja pod∏o˝a do uprawy pieczarki.
14. Ska˝enia promieniotwórcze grzybów.
15. Podstawowe wiadomoÊci z zakresu mikrobiologii i zanieczyszczeƒ chemicznych ˝ywnoÊci, higieny
produkcji i wymagaƒ mikrobiologicznych dla grzybów
i przetworów grzybowych.
16. Obowiàzujàce przepisy prawne krajowe dotyczàce
23. Zatrucia grzybami na tle zatruç pokarmowych
w kraju. Epidemiologia zatruç grzybami — podzia∏ zatruç ze wzgl´du na mechanizm dzia∏ania toksyn
1) zatrucia cytotropowe;
2) zatrucia neurotropowe;
3) zatrucia gastryczne;
4) zatrucia nieswoiste.
1) rozporzàdzenia dotyczàcego grzybów dopuszczonych do obrotu, Êrodków spo˝ywczych zawierajàcych grzyby, przetworów grzybowych oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy;
24. åwiczenia — okreÊlanie przynale˝noÊci gatunkowej grzybów Êwie˝ych na podstawie zarodników —
analiza mikroskopowa.
2) dozwolonych substancji dodatkowych, które mogà
byç stosowane do ˝ywnoÊci;
25. Identyfikacja i segregacja grzybów suszonych.
3) maksymalnych poziomów zanieczyszczeƒ chemicznych i biologicznych, które mogà znajdowaç si´
w ˝ywnoÊci.
26. åwiczenia — okreÊlanie przynale˝noÊci gatunkowej rosnàcych w warunkach naturalnych grzybów
suszonych.
17. Omówienie przetwórstwa grzybów
1) pó∏produkty: grzyby solone, grzyby blanszowane;
27. Podstawy prawne dotyczàce sprawowania nadzoru przez organy urz´dowej kontroli ˝ywnoÊci
2) pó∏produkty gotowe: grzyby suszone, grzyby marynowane, grzyby sterylizowane;
1) ustawa o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia wraz z aktami wykonawczymi;
3) produkty zawierajàce w swoim sk∏adzie grzyby: sa∏atki, lecza, sosy, koncentraty.
2) ustawa o Paƒstwowej Inspekcji Sanitarnej;
28. Powtórzenie materia∏u kursu.
18. Zaj´cia praktyczne — zwiedzanie zak∏adu przetwórstwa grzybów.
29. Projekcja filmu, np. „Zatrucia grzybami”.
Za∏àcznik nr 7
WZÓR
Za∏àcznik nr 8
WZÓR
Za∏àcznik nr 4
NAJWY˚SZE DOPUSZCZALNE POZIOMY POZOSTA¸OÂCI ÂRODKÓW CHEMICZNYCH W ÂRODKACH
SPO˚YWCZYCH DLA NIEMOWLÑT (DO 12 MIESIÑCA ˚YCIA W¸ÑCZNIE) I MA¸YCH DZIECI (DO 36 MIESIÑCA
˚YCIA W¸ÑCZNIE)
Przetworzone zbo˝owe Êrodki spo˝ywcze i ˝ywnoÊç
dla niemowlàt i dzieci nie mogà zawieraç pojedynczych Êrodków chemicznych stosowanych przy uprawie, ochronie, przechowywaniu i przewozie roÊlin powy˝ej 0,01 mg/kg produktu.
Najwy˝sze dopuszczalne poziomy pozosta∏oÊci
chemicznych Êrodków odnoszà si´ do ˝ywnoÊci gotowej do spo˝ycia lub przygotowanej zgodnie z instrukcjà podanà na etykiecie.
178
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)
z dnia 19 grudnia 2002 r.
w sprawie grzybów dopuszczonych do obrotu lub produkcji przetworów grzybowych albo artyku∏ów
spo˝ywczych zawierajàcych grzyby oraz uprawnieƒ klasyfikatora grzybów i grzyboznawcy
Na podstawie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 11 maja
2001 r. o warunkach zdrowotnych ˝ywnoÊci i ˝ywienia
(Dz. U. Nr 63, poz. 634 i Nr 128, poz. 1408 oraz z 2002 r.
Nr 135, poz. 1145 i Nr 166, poz. 1362) zarzàdza si´, co
nast´puje