Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 stycznia 2003 r. w sprawie środków konserwujących, słodzących, barwników i przeciwutleniaczy, które mogą wchodzić w skład produktów leczniczych

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla wykaz Êrodków konserwujàcych, s∏odzàcych, barwników i przeciwutleniaczy, zwanych dalej „substancjami pomocniczymi”, które mogà byç zawarte w produkcie leczniczym, podstawowe wymagania jakoÊciowe dla substancji pomocniczych oraz sposób ich opisywania w dokumentacji towarzyszàcej wnioskowi o dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego, zwanej dalej „dokumentacjà”.

2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do produktów leczniczych weterynaryjnych.

§ 2. Ustala si´

1) wykaz Êrodków konserwujàcych, które mogà wchodziç w sk∏ad produktów leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia;

pe∏nià w produkcie leczniczym, z uzasadnieniem jej

wyboru i celowoÊci u˝ycia oraz odniesieniem do odpowiedniej monografii Farmakopei Polskiej, Farmakopei

Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej. W przypadku

gdy substancja nie jest opisana w ˝adnej z farmakopei,

podaje si´ odniesienie do innych okreÊlonych wymagaƒ, w tym do specyfikacji producenta.

2. W przypadku substancji pomocniczych b´dàcych mieszaninami, w dokumentacji nale˝y wymieniç

wszystkie sk∏adniki wchodzàce w sk∏ad tych mieszanin

(sk∏ad jakoÊciowy) wraz z podaniem ich iloÊci.

3. W przypadku mieszanin chemicznie pokrewnych

substancji, w tym estrów alkoholi wielowodorotlenowych (mieszaniny mono-, di- i triestrów), w dokumentacji nale˝y przedstawiç nast´pujàcà charakterystyk´

sk∏adników

1) rodzaj i zawartoÊç ka˝dego ze sk∏adników z okreÊleniem ich poszczególnych limitów zawartoÊci;

2) wykaz Êrodków s∏odzàcych, które mogà byç zawarte w produktach leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik

nr 2 do rozporzàdzenia;

2) w∏aÊciwoÊci fizykochemiczne umo˝liwiajàce uzyskanie w∏aÊciwej postaci technologicznej do otrzymania odpowiedniej postaci farmaceutycznej produktu leczniczego;

3) wykaz barwników, które mogà byç stosowane

w produktach leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik

nr 3 do rozporzàdzenia;

3) wszystkie pozosta∏e zwiàzki wchodzàce w sk∏ad

mieszaniny.

4) wykaz przeciwutleniaczy, które mogà wchodziç

w sk∏ad produktów leczniczych, stanowiàcy za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

§ 3. 1. Substancje pomocnicze pod wzgl´dem jakoÊciowym muszà odpowiadaç kryteriom okreÊlonym

w odpowiedniej monografii opisanej w Farmakopei

Polskiej, Farmakopei Europejskiej lub innej farmakopei

uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej.

2. Substancje pomocnicze, których kryteria nie zosta∏y okreÊlone w sposób, o którym mowa w ust. 1, muszà spe∏niaç wymagania jakoÊciowe zgodne z aktualnym stanem wiedzy, a bezpieczeƒstwo ich stosowania

powinno byç potwierdzone publikacjami w literaturze

fachowej lub przeprowadzonymi eksperymentami.

4. W przypadku mieszaniny substancji pomocniczych w formie gotowej do u˝ycia, w tym do powlekania tabletek, w dokumentacji przedstawia si´ specyfikacj´ gotowej mieszaniny i ka˝dego sk∏adnika osobno

oraz sk∏ad jakoÊciowy i iloÊciowy wszystkich substancji pomocniczych wchodzàcych w sk∏ad tej mieszaniny.

5. W przypadku kompozycji smakowo-zapachowych, w dokumentacji dopuszcza si´ podanie jedynie

wszystkich sk∏adników wchodzàcych w sk∏ad tych

kompozycji bez podawania sk∏adu iloÊciowego.

6. W przypadku substancji pomocniczych o charakterze smakowo-zapachowym, w dokumentacji przedstawia si´ nast´pujàce informacje

1) czy sà produktami naturalnymi, czy te˝ zwiàzkami

otrzymywanymi na drodze syntezy chemicznej;

1) Minister Zdrowia kieruje dzia∏em administracji rzàdowej —

2) sk∏ad jakoÊciowy g∏ównych sk∏adników z odpowiednimi reakcjami identyfikacyjnymi w celu zapewnienia jednolitoÊci sk∏adu; nie dopuszcza si´

podawania jedynie nazwy handlowej kompozycji

smakowo-zapachowych;

zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporzàdzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Zdrowia (Dz. U.

Nr 93, poz. 833).

3) dotyczàce kryteriów czystoÊci sk∏adników kompozycji smakowo-zapachowych, przyj´tych przez

Âwiatowà Organizacj´ Zdrowia (WHO) i Organiza-

§ 4. 1. W dokumentacji podmiot odpowiedzialny

wymienia substancje pomocnicze wchodzàce w sk∏ad

produktu leczniczego, podajàc ich iloÊç, funkcj´, jakà

———————

cj´ Narodów Zjednoczonych do Spraw Wy˝ywienia i Rolnictwa (FAO).

7. W przypadku substancji pomocniczych modyfikowanych chemicznie, w dokumentacji podaje si´ opis

zapobiegajàcy myleniu ich z substancjà niezmodyfikowanà.

§ 5. W odniesieniu do badaƒ analitycznych substancji pomocniczych

1) opisanych w Farmakopei Polskiej, Farmakopei Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej do dokumentacji do∏àcza si´ wyniki badaƒ rutynowych wykonywanych dla wszystkich serii substancji wyjÊciowych;

2) nieopisanych w Farmakopei Polskiej, Farmakopei

Europejskiej lub innej farmakopei uznawanej

w paƒstwach cz∏onkowskich Unii Europejskiej, je˝eli wykonywane sà inne badania ni˝ wymienione

w farmakopei, do∏àcza si´ dokumentacj´ potwierdzajàcà, ˝e wybrana metoda badania jest odpowiednia i zapewnia, ˝e substancja pomocnicza

spe∏nia jakoÊciowe wymagania farmakopealne;

Poz. 169

wadzonych procesach i czystoÊci uzyskanych produktów, w szczególnoÊci informacje o produktach rozk∏adu, specyficznych zanieczyszczeniach i pozosta∏oÊciach substancji chemicznych stosowanych w tych

procesach, z okreÊleniem ich limitów zawartoÊci oraz

metod sterylizacji i ich wp∏ywu na produkt koƒcowy.

2. W przypadku substancji pomocniczych pozyskiwanych z tkanek pochodzàcych od ludzi lub zwierzàt,

w dokumentacji nale˝y

1) przedstawiç dane o braku obecnoÊci wirusów oraz

procedury post´powania majàce na celu zmniejszenie ryzyka przenoszenia zaka˝enia gàbczastà

encefalopatià (TSE);

2) opisaç metody pozyskiwania i kontroli tkanek i p∏ynów ustrojowych stosowanych jako materia∏ wyjÊciowy;

3) podaç nazw´ producenta i miejsce wytwarzania

substancji pomocniczych.

§ 7. 1. W przypadku produktów leczniczych zawierajàcych

1) Êrodki konserwujàce, w sk∏ad których wchodzi rt´ç,

3) je˝eli monografia obejmuje substancje pokrewne,

w dokumentacji przedstawia si´ szczegó∏owà specyfikacj´ wybranà dla konkretnej substancji pomocniczej;

2) alkohol benzylowy, którego metabolitem jest benzaldehyd toksyczny, dla oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w produktach do stosowania pozajelitowego u dzieci poni˝ej 2 roku ˝ycia,

4) dodatkowo, je˝eli jest to konieczne, w dokumentacji przedstawia si´ badania jakoÊci substancji pomocniczej w odniesieniu do funkcji, jakà pe∏ni ta

substancja w produkcie leczniczym;

3) estry kwasu benzoesowego — w preparatach iniekcyjnych,

5) w przypadku substancji pomocniczych u˝ywanych

do produkcji form ja∏owych z wykorzystaniem metody ja∏owego sàczenia, w dokumentacji przedstawia si´ dane o zanieczyszczeniach mikrobiologicznych;

6) innych ni˝ wymienione w pkt 1—5, przedstawia si´

odpowiednie wymagania jakoÊciowe opierajàce

si´ na nast´pujàcych rodzajach badaƒ

a) charakterystyce fizycznej,

b) identyfikacji,

c) badaniach czystoÊci, okreÊlajàcych limity sumy

i limity pojedynczych zanieczyszczeƒ, które powinny byç zidentyfikowane; badania czystoÊci

powinny obejmowaç testy fizyczne, chemiczne,

biologiczne i, je˝eli jest to konieczne, immunologiczne,

d) zanieczyszczeƒ mikrobiologicznych, je˝eli do

otrzymywania ja∏owych produktów leczniczych

do stosowania pozajelitowego wykorzystywana

jest metoda ja∏owego sàczenia,

e) innych testach, obejmujàcych w szczególnoÊci

badanie parametrów wp∏ywajàcych na jakoÊç

postaci leku,

f) zawartoÊci lub limicie zawartoÊci.

§ 6. 1. W przypadku substancji pomocniczych pochodzenia naturalnego przetwarzanych chemicznie,

w dokumentacji przedstawia si´ informacje o przepro-

4) siarczyny i pirosiarczyny,

ka˝dorazowe zastosowanie tych substancji pomocniczych w produkcie leczniczym nale˝y szczegó∏owo

uzasadniç w dokumentacji.

2. Nie mogà zawieraç ˝adnych Êrodków konserwujàcych produkty lecznicze przeznaczone do podawania

pozajelitowego

1) do komór mózgowych,

2) innymi drogami majàcymi po∏àczenie z p∏ynem

mózgowo-rdzeniowym,

3) pozaga∏kowo,

w których z ró˝nych medycznych wzgl´dów obecnoÊç

takich Êrodków jest niepo˝àdana.

§ 8. Podmiot odpowiedzialny sk∏ada zapewnienie,

˝e stosowane barwniki spe∏niajà kryteria czystoÊci oraz

przedstawia metody analizy niezb´dne do identyfikacji

i potwierdzenia, ˝e kryteria te zosta∏y spe∏nione.

§ 9. 1. Je˝eli produkty lecznicze b´dà stosowane na

skór´, dopuszcza si´ u˝ycie barwników dozwolonych

do stosowania w kosmetykach.

2. W przypadku produktów leczniczych, o których

mowa w ust. 1, wytwórca przedstawia pe∏nà dokumentacj´ chemicznà i toksykologicznà zapewniajàcà bezpieczeƒstwo u˝ytego barwnika, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem kryteriów czystoÊci oraz zakresu stosowania tego barwnika.

§ 10. 1. Je˝eli w sk∏ad produktu leczniczego wchodzà przeciwutleniacze i Êrodki konserwujàce, w dokumentacji przedstawia si´

1) przyczyny dodania do produktu leczniczego;

2) uzyskane efekty uzasadnione badaniami;

3) metody oznaczania zawartoÊci w produkcie koƒcowym;

4) informacje zawarte w ulotce produktu koƒcowego;

5) informacje dotyczàce bezpieczeƒstwa.

Poz. 169

2. W celu potwierdzenia, ˝e zastosowano w∏aÊciwy

poziom Êrodka konserwujàcego, w dokumentacji

przedstawia si´ wyniki badaƒ skutecznoÊci przeciwdrobnoustrojowej wykonanych metodà opisanà w Farmakopei Europejskiej.

§ 11. W dokumentacji przedstawia si´ wykaz publikacji w literaturze fachowej.

§ 12. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Zdrowia: M. ¸apiƒski

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Zdrowia

z dnia 16 stycznia 2003 r. (poz. 169)

Za∏àcznik nr 1

WYKAZ ÂRODKÓW KONSERWUJÑCYCH, KTÓRE MOGÑ WCHODZIå W SK¸AD PRODUKTÓW LECZNICZYCH

Za∏àcznik nr 2

WYKAZ ÂRODKÓW S¸ODZÑCYCH, KTÓRE MOGÑ BYå ZAWARTE W PRODUKTACH LECZNICZYCH

Za∏àcznik nr 3

WYKAZ BARWNIKÓW, KTÓRE MOGÑ BYå STOSOWANE W PRODUKTACH LECZNICZYCH

Za∏àcznik nr 4

WYKAZ PRZECIWUTLENIACZY, KTÓRE MOGÑ WCHODZIå W SK¸AD PRODUKTÓW LECZNICZYCH

169

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ZDROWIA1)

z dnia 16 stycznia 2003 r.

w sprawie Êrodków konserwujàcych, s∏odzàcych, barwników i przeciwutleniaczy, które mogà wchodziç

w sk∏ad produktów leczniczych

Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 wrzeÊnia

2001 r. — Prawo farmaceutyczne (Dz. U. Nr 126,

poz. 1381 oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984, Nr 141,

poz. 1181 i Nr 152, poz. 1265) zarzàdza si´, co nast´puje