Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2003 r. w sprawie wymagań dotyczących konstrukcji statków powietrznych oraz certyfikatu typu

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) wymagania dotyczàce konstrukcji statków powietrznych, ich cz´Êci sk∏adowych i innego wyposa˝enia;

2) przepisy techniczne dla poszczególnych typów

statków powietrznych;

pieczeƒstwa lotniczego JAR, wprowadzone do stosowania rozporzàdzeniem, o którym mowa w § 2 pkt 3

1) JAR-1 — Definicje i skróty;

2) JAR-21 — Procedury certyfikacji statków powietrznych oraz zwiàzanych z nimi wyrobów i cz´Êci;

3) JAR-22 — Szybowce i motoszybowce;

4) JAR-23 — Samoloty kategorii normalnej, u˝ytkowej

akrobacyjnej i transportu lokalnego;

5) JAR-25 — Samoloty du˝e;

3) tryb sk∏adania wniosków o wydanie certyfikatu typu oraz wzory certyfikatu typu;

6) JAR-26 — Dodatkowe wymagania zdatnoÊci do lotu;

4) szczegó∏owe zasady wydawania i cofania certyfikatu typu.

7) JAR-27 — Wirop∏aty ma∏e;

§ 2. Ilekroç w rozporzàdzeniu jest mowa o

1) posiadaczu certyfikatu typu — rozumie si´ przez to

podmiot, któremu wydano certyfikat typu;

2) orzeczeniu zdatnoÊci — rozumie si´ przez to orzeczenie, o którym mowa w art. 47 ust. 7 ustawy

z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze;

3) zatwierdzonej organizacji projektujàcej lub zatwierdzonej organizacji produkujàcej — rozumie si´

przez to odpowiednio zatwierdzonà organizacj´

projektujàcà lub zatwierdzonà organizacj´ produkujàcà, o której mowa w europejskich wymaganiach bezpieczeƒstwa lotniczego ustanowionych

przez Zrzeszenie W∏adz Lotniczych (JAA) JAR-21 —

Procedury certyfikacji statków powietrznych oraz

zwiàzanych z nimi wyrobów i cz´Êci, wprowadzonych do stosowania rozporzàdzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie

wprowadzenia do stosowania europejskich wymagaƒ bezpieczeƒstwa lotniczego JAR (Dz. U. Nr 139,

poz. 1329);

4) organizacji obs∏ugowej — rozumie si´ przez to odpowiednio organizacj´ obs∏ugowà, o której mowa

w europejskich wymaganiach bezpieczeƒstwa lotniczego ustanowionych przez Zrzeszenie W∏adz

Lotniczych (JAA) JAR-145 — Zatwierdzone organizacje obs∏ugowe, wprowadzonych do stosowania

rozporzàdzeniem, o którym mowa w pkt 3.

§ 3. Wymagania dotyczàce konstrukcji statków powietrznych, ich cz´Êci sk∏adowych i innego wyposa˝enia okreÊlajà nast´pujàce europejskie wymagania bez———————

1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165

i Nr 141, poz. 1359).

8) JAR-29 — Wirop∏aty du˝e;

9) JAR-36 — Ha∏as statków powietrznych;

10) JAR-APU — Pomocnicze zespo∏y nap´dowe;

11) JAR-AWO — Loty w ka˝dych warunkach meteorologicznych;

12) JAR-E — Silniki;

13) JAR-MMEL/MEL — Minimalne wyposa˝enie statku

powietrznego;

14) JAR-P — Âmig∏a;

15) JAR-TSO — Normy techniczne;

16) JAR-VLA — Bardzo lekkie samoloty.

§ 4. 1. Wymagania techniczne dla poszczególnych

typów statków powietrznych okreÊlajà przepisy techniczne wprowadzone do stosowania na podstawie

art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze, a w szczególnoÊci nast´pujàce europejskie wymagania bezpieczeƒstwa lotniczego JAR ustanowione

przez Zrzeszenie W∏adz Lotniczych (JAA), wprowadzone do stosowania rozporzàdzeniem, o którym mowa

w § 2 pkt 3

1) JAR-22 — Szybowce i motoszybowce;

2) JAR-23 — Samoloty kategorii normalnej, u˝ytkowej

akrobacyjnej i transportu lokalnego;

3) JAR-25 — Samoloty du˝e;

4) JAR-26 — Dodatkowe wymagania zdatnoÊci do lotu;

5) JAR-27 — Wirop∏aty ma∏e;

6) JAR-29 — Wirop∏aty du˝e;

7) JAR-VLA — Bardzo lekkie samoloty.

2. Do statków powietrznych nieobj´tych europejskimi wymaganiami bezpieczeƒstwa lotniczego JAR,

w szczególnoÊci do

1) sterowców,

2) balonów za∏ogowych,

3) statków powietrznych nale˝àcych do kategorii

„specjalny”,

4) spadochronów osobowych,

5) spadochronów ratunkowych,

6) urzàdzeƒ startowych statków powietrznych,

a zw∏aszcza do wyciàgarek oraz Êciàgarek

— stosuje si´ wymagania techniczne wprowadzone

do stosowania na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia

3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze.

§ 5. Post´powanie w sprawie wydania certyfikatu

typu wszczyna si´ na wniosek z∏o˝ony do Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego, zwanego dalej „Prezesem

Urz´du”.

Poz. 1639

1) warunki u˝ytkowania statku powietrznego;

2) ograniczenia ustalone ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo lotów.

3. W przypadku dokonania istotnych zmian w wyrobach, na które wydano certyfikat typu, na wniosek

osoby zainteresowanej wydaje si´ uzupe∏niajàcy certyfikat typu.

4. W celu okreÊlenia zdatnoÊci do lotu importowanego statku powietrznego przed jego zarejestrowaniem w rejestrze cywilnych statków powietrznych, na

wniosek osoby zainteresowanej wydaje si´ certyfikat

uznania zdatnoÊci.

§ 6. 1. Prezes Urz´du wyznacza Zespó∏ Roboczy

Certyfikacji, w sk∏ad którego wchodzà przewodniczàcy

oraz cz∏onkowie.

5. Do post´powania w sprawie wydania uzupe∏niajàcego certyfikatu typu oraz certyfikatu uznania zdatnoÊci stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce wydawania certyfikatu typu.

2. Prezes Urz´du zawiadamia stron´ o sk∏adzie Zespo∏u Roboczego Certyfikacji.

§ 9. 1. Wzory certyfikatu typu okreÊla za∏àcznik nr 1

do rozporzàdzenia.

3. W post´powaniu w sprawie wydania certyfikatu

typu przeprowadza si´ czynnoÊci certyfikacyjne wed∏ug harmonogramu sporzàdzonego przez stron´ i zaakceptowanego przez przewodniczàcego Zespo∏u Roboczego Certyfikacji.

2. Przepisy dotyczàce certyfikatu typu stosuje si´

odpowiednio do orzeczenia zdatnoÊci.

§ 7. 1. Zespó∏ Roboczy Certyfikacji dzia∏a na posiedzeniach

§ 10. 1. Przez próby w locie rozumie si´ zespó∏ dzia∏aƒ na ziemi i w powietrzu zmierzajàcych do uzyskania

informacji o jakoÊciowych i iloÊciowych charakterystykach statków powietrznych, ich zespo∏ów i wyposa˝enia w rzeczywistych warunkach lotu.

1) wst´pnym;

2) bie˝àcym;

3) przed lotami;

4) koƒcowym.

2. Z ka˝dego z posiedzeƒ, o których mowa w ust. 1,

sporzàdza si´ protokó∏, którego kopi´ dor´cza si´ stronie.

§ 8. 1. Certyfikat typu jest wydawany po uprzednim

1) przeprowadzeniu prób w locie, chyba ˝e europejskie wymagania bezpieczeƒstwa lotniczego

JAR-21 — Procedury certyfikacji statków powietrznych oraz zwiàzanych z nimi wyrobów i cz´Êci stanowià inaczej;

2) zatwierdzeniu przez Prezesa Urz´du

a) instrukcji u˝ytkowania w locie,

b) odpowiednio instrukcji u˝ytkowania silnika lub

instrukcji u˝ytkowania Êmig∏a,

c) odpowiednio instrukcji zabudowy silnika lub

Êmig∏a,

d) instrukcji obs∏ugi technicznej statku powietrznego w cz´Êci dotyczàcej zdatnoÊci do lotu,

e) odpowiednio instrukcji obs∏ugi silnika lub Êmig∏a,

f) instrukcji napraw.

2. Do certyfikatu typu za∏àcza si´ arkusz danych

technicznych, zawierajàcy

3. Wzór orzeczenia zdatnoÊci okreÊla za∏àcznik nr 2

do rozporzàdzenia.

2. Ustala si´ podzia∏ na nast´pujàce rodzaje prób

w locie

1) badawczo-rozwojowe;

2) certyfikacyjne;

3) produkcyjne;

4) eksploatacyjne.

§ 11. 1. Próby w locie przeprowadza si´ zgodnie

z programem prób w locie zawierajàcym nast´pujàce

informacje

1) opis przedmiotu próby zawierajàcy w szczególnoÊci

a) podstawowe dane geometryczne oraz rysunek

w trzech rzutach,

b) projektowy ci´˝ar i pole po∏o˝eƒ Êrodka ci´˝koÊci,

c) projektowe ograniczenia, opatrzone uwagà

„W trakcie prób obowiàzujà ograniczenia potwierdzone przez Prezesa Urz´du Lotnictwa Cywilnego w tymczasowej instrukcji u˝ytkowania

w locie”,

d) informacje o zespole nap´dowym,

e) inne informacje w zakresie odpowiadajàcym informacjom podawanym w instrukcji u˝ytkowania w locie w celu dostarczenia wskazówek prowadzàcemu próby;

2) cel prób;

3) podstaw´ prawnà przeprowadzenia prób;

Poz. 1639

9) wzory dokumentów i zasady dokumentowania

prób w locie, jak

4) zakres prób;

a) poÊwiadczenie gotowoÊci technicznej do lotu,

5) wykaz wyposa˝enia przewidywanego do wykonania próby;

b) arkusz za∏adowania,

6) opis sposobu, w jaki wyposa˝enie b´dzie skalowane i sprawdzane przed próbà;

7) opis sposobu, w jaki b´dzie wykazane spe∏nianie

wymagaƒ w niezb´dnym zakresie przed próbami

w locie;

8) procedury realizowania prób z omówieniem zarówno niezb´dnych prób na ziemi, jak i w locie;

9) kolejnoÊç realizacji prób;

10) sposób organizacji prób;

11) Êrodki bezpieczeƒstwa w∏aÊciwe dla rodzaju próby;

12) sposób dokumentowania prób;

c) zlecenie lotu,

d) sprawozdanie z lotu;

10) zasady przechowywania dokumentacji prób w locie;

11) zasady przeprowadzania lotów pokazowych i demonstracyjnych.

3. Instrukcja operacyjna prób w locie organizacji

stanowi cz´Êç instrukcji organizacji prób w locie albo

jest sporzàdzana w formie odr´bnego dokumentu.

4. Instrukcj´ operacyjnà prób w locie organizacji zatwierdza Prezes Urz´du.

13) warunki organizacji prób w celu zapewnienia w∏aÊciwego poziomu bezpieczeƒstwa lotów próbnych.

§ 13. 1. Próby w locie statku powietrznego i jego

cz´Êci sk∏adowych przeprowadza si´ przy uwzgl´dnieniu

2. Program prób w locie zatwierdza Prezes Urz´du.

1) optymalnych metod przeprowadzania prób ze

wzgl´du na posiadanà aparatur´ pomiarowà;

3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje si´ do lotów próbnych kontrolnych.

4. Przepisu ust. 1 pkt 13 nie stosuje si´ do zatwierdzonej organizacji projektujàcej oraz do zatwierdzonej

organizacji produkujàcej.

§ 12. 1. Je˝eli wnioskujàcy przeprowadzenie prób

w locie jest zatwierdzonà organizacjà projektujàcà lub

zatwierdzonà organizacjà produkujàcà, niezale˝nie od

postanowieƒ § 13, próby w locie przeprowadza si´

zgodnie z instrukcjà operacyjnà prób w locie organizacji.

2. W instrukcji operacyjnej prób w locie organizacji

zamieszcza si´ nast´pujàce dane

1) schemat organizacyjny, obsad´ oraz zakres obowiàzków i odpowiedzialnoÊç osób pe∏niàcych poszczególne funkcje w odniesieniu do prób w locie,

obs∏ugi oraz wspó∏pracy z biurem konstrukcyjnym

i Urz´dem Lotnictwa Cywilnego;

2) wymagania dla personelu latajàcego, zasady utrzymywania kwalifikacji i kontroli kwalifikacji;

3) zasady formowania za∏ogi doÊwiadczalnej;

4) zasady obecnoÊci na pok∏adzie osób trzecich;

5) zasady oprzyrzàdowywania pomiarowego i przetwarzania danych;

6) wyposa˝enie bezpieczeƒstwa;

7) strefy prób w locie;

8) minimalne warunki pogodowe dla poszczególnych

rodzajów prób w locie;

2) optymalnych metod przeprowadzania prób ze

wzgl´du na budow´ statku powietrznego oraz jego

elementów sk∏adowych;

3) posiadanej struktury organizacyjnej, Êrodków technicznych oraz zatrudnionego personelu.

2. Personel prób w locie sk∏ada si´ z pilotów doÊwiadczalnych posiadajàcych licencje w∏aÊciwe dla danej kategorii statków powietrznych z wpisanym w∏aÊciwym uprawnieniem pilota doÊwiadczalnego dla odpowiedniej kategorii lotów próbnych, in˝ynierów prób

w locie oraz obserwatorów prób w locie.

3. Wymagania i warunki uczestniczenia w lotach

próbnych in˝ynierów prób w locie oraz obserwatorów

prób w locie stanowià cz´Êç zatwierdzanej przez Prezesa Urz´du instrukcji operacyjnej prób w locie organizacji.

4. Przed wydaniem dla statku powietrznego certyfikatu typu, w celu uzyskania rozszerzonej oceny statku

powietrznego w zastosowaniach specjalistycznych, do

wykonywania na nim lotów mogà zostaç, za zgodà Prezesa Urz´du, dopuszczeni równie˝ piloci posiadajàcy

odpowiednià praktyk´ w tym zakresie, nieposiadajàcy

uprawnieƒ pilota doÊwiadczalnego.

§ 14. 1. Wykonujàcy próby w locie sporzàdza sprawozdanie z prób w locie, w którym zamieszcza nast´pujàce dane

1) opis przedmiotu próby;

2) chronologiczny wykaz wszystkich zmian prototypu,

dokonywanych w trakcie prób i oznaczonych jako

dokonane przez wnioskujàcego albo wymagane

przez Prezesa Urz´du w rezultacie prób certyfikacyjnych, które wykaza∏y niespe∏nienie wymagaƒ

zawartych w przepisach stanowiàcych podstaw´

certyfikacji;

3) cel prób;

4) podstaw´ przeprowadzenia prób;

5) zakres prób;

6) przebieg prób;

7) opis techniki u˝ytej dla danej próby;

8) szczegó∏owe omówienie wyników prób;

9) wnioski koƒcowe;

10) oÊwiadczenie prowadzàcego próby o niezaobserwowaniu zjawisk nietypowych lub niebezpiecznych;

11) szczegó∏owe dane dotyczàce ka˝dej z przeprowadzanych prób oraz obliczenia niezb´dne do przeanalizowania tych danych w razie przeprowadzania lotów próbnych doÊwiadczalnych.

2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, podpisujà piloci bioràcy udzia∏ w próbach oraz cz∏onkowie

personelu lotniczego, analizujàcy wyniki prób i uczestniczàcy w opracowaniu sprawozdania.

§ 15. 1. W sprawach nieuregulowanych w rozporzàdzeniu próby w locie przeprowadza si´ zgodnie z wymaganiami mi´dzynarodowymi wprowadzonymi do

stosowania na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia

3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze.

Poz. 1639

§ 19. 1. Posiadacz certyfikatu typu, któremu cofni´to ten certyfikat, jest obowiàzany zwróciç go Prezesowi Urz´du.

2. W certyfikacie, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza si´

1) nadruk albo pieczàtk´ o treÊci: „cofni´to” — w przypadku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 1;

2) nadruk albo pieczàtk´ o treÊci: „zwrócony w wyniku rezygnacji” — w przypadku, o którym mowa

w § 18 ust. 1 pkt 2;

3) dat´ oraz podpis osoby zamieszczajàcej nadruk albo pieczàtk´.

3. W arkuszu danych technicznych do certyfikatu typu zamieszcza si´ dat´ cofni´cia certyfikatu typu.

4. Oznaczenia, o których mowa w ust. 2 i 3, zamieszcza si´ równie˝ na egzemplarzu certyfikatu typu b´dàcym w posiadaniu Prezesa Urz´du.

5. Po zamieszczeniu oznaczeƒ, o których mowa

w ust. 2 i 3, certyfikat typu podlega zwrotowi dotychczasowemu posiadaczowi certyfikatu typu.

§ 20. 1. Posiadacz certyfikatu typu, który utraci∏ jego orygina∏, mo˝e wystàpiç do Prezesa Urz´du z wnioskiem o wydanie duplikatu tego certyfikatu.

2. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, posiadacz

certyfikatu typu jest obowiàzany za∏àczyç oÊwiadczenie o utracie orygina∏u certyfikatu typu wraz z informacjà o przyczynie jego utraty.

3. Duplikat certyfikatu typu wydaje Prezes Urz´du.

2. W sprawach nieuregulowanych w rozporzàdzeniu szczegó∏owe zasady wydawania i cofania certyfikatu typu oraz orzeczenia zdatnoÊci, a tak˝e przeprowadzania prób w locie, okreÊlajà wprowadzone do stosowania europejskie wymagania bezpieczeƒstwa lotniczego JAR-21 — Procedury certyfikacji statków powietrznych oraz zwiàzanych z nimi wyrobów i cz´Êci.

§ 16. W post´powaniu dotyczàcym wydania certyfikatu typu stosuje si´ równie˝ wydane przez Prezesa

Urz´du wytyczne i instrukcje, o których nowa w art. 21

ust. 2 pkt 16 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze, a w szczególnoÊci Podr´cznik Utrzymania ZdatnoÊci — Certyfikacja.

§ 17. Certyfikat typu mo˝e byç wydany innemu ni˝

posiadacz certyfikatu typu podmiotowi, z zachowaniem tego samego numeru certyfikatu typu.

§ 18. 1. Prezes Urz´du cofa certyfikat typu, gdy

1) nie jest mo˝liwe usuni´cie przyczyny zawieszenia

certyfikatu typu;

2) posiadacz certyfikatu typu wystàpi z wnioskiem

o rezygnacj´ z tego certyfikatu.

2. Cofni´cie certyfikatu typu jest skuteczne w stosunku do wszystkich statków powietrznych wyprodukowanych zgodnie z danym certyfikatem typu.

4. W duplikacie certyfikatu typu, pod oznaczeniem

numeru certyfikatu typu, zamieszcza si´

1) dat´ wydania duplikatu;

2) wpis o nast´pujàcej treÊci: „Wydany celem zastàpienia oryginalnego certyfikatu typu, który zosta∏

utracony”.

5. W razie odnalezienia orygina∏u certyfikatu typu

posiadacz jest obowiàzany do jego zwrotu Prezesowi

Urz´du.

§ 21. Certyfikaty typu albo dokumenty równowa˝ne, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowujà wa˝noÊç przez okres, na jaki zosta∏y

wydane.

§ 22. Do czasu wprowadzenia do stosowania wymagaƒ mi´dzynarodowych, na podstawie art. 3 ust. 4

ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. — Prawo lotnicze, o których mowa w § 4 i § 15 ust. 1, stosuje si´ przepisy dotychczasowe, nie d∏u˝ej jednak ni˝ do dnia 17 listopada 2004 r.

§ 23. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 30 sierpnia 2003 r. (poz. 1639)

Za∏àcznik nr 1

WZORY CERTYFIKATU TYPU

WZÓR nr 1

Certyfikat typu

WZÓR nr 2

Certyfikat typu (uzupe∏niajàcy)

WZÓR nr 3

Certyfikat typu importowanych statków powietrznych

Za∏àcznik nr 2

Orzeczenie zdatnoÊci

WZÓR

1639

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 30 sierpnia 2003 r.

w sprawie wymagaƒ dotyczàcych konstrukcji statków powietrznych oraz certyfikatu typu

Na podstawie art. 47 ust. 10 ustawy z dnia 3 lipca

2002 r. — Prawo lotnicze (Dz. U. Nr 130, poz. 1112) zarzàdza si´, co nast´puje