Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2003 r. w sprawie postępowania przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
Table of Provisions (55)
Statutory Text (55 Articles)
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla
1) sposoby post´powania przy zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, których wykaz stanowi za∏àcznik
nr 1 do ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt
rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej,
zwanej dalej „ustawà”;
2) procedury stwierdzania i wygaszania ognisk chorób zakaênych zwierzàt, o których mowa w pkt 1,
oraz sposób prowadzenia dokumentacji w tym zakresie;
3) procedur´ uznawania obszaru kraju lub jego cz´Êci
za wolne od chorób zakaênych zwierzàt, o których
mowa w pkt 1.
ny poÊmiertne wskazujà na chorob´ zakaênà, ale
brak ostatecznego potwierdzenia laboratoryjnego
danej choroby;
5) „ognisko choroby zakaênej” — gospodarstwo albo
obszar, gdzie przebywajà lub przebywa∏y zwierz´ta, u których powiatowy lekarz weterynarii stwierdzi∏ chorob´ zakaênà;
6) „ognisko pierwotne” — ognisko choroby niemajàce epizootycznego zwiàzku z wczeÊniej stwierdzonym ogniskiem w tym samym regionie albo ognisko choroby po raz pierwszy stwierdzonej w tym
regionie;
7) „ognisko wtórne” — ognisko zwiàzane epizootycznie z ogniskiem pierwotnym stwierdzonym w kraju lub jego cz´Êci (regionie).
§ 3. 1. Powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu
zawiadomienia o podejrzeniu wystàpienia choroby zakaênej zwierzàt, podejmuje niezw∏ocznie czynnoÊci
majàce na celu wykrycie lub wykluczenie choroby.
2. CzynnoÊci, o których mowa w ust. 1, obejmujà
1) badanie kliniczne zwierzàt, a w razie potrzeby sekcj´ zw∏ok zwierz´cych lub badanie poubojowe;
2) dochodzenie epizootyczne.
§ 2. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà
1) „dochodzenie epizootyczne” — czynnoÊci majàce
na celu wykrycie êród∏a zaka˝enia, okreÊlenie czasu trwania choroby oraz stwierdzenie wszelkich
okolicznoÊci wskazujàcych na mo˝liwoÊç jej rozprzestrzenienia na inne zwierz´ta, do innych gospodarstw lub do innych miejscowoÊci;
2) „zwierz´ wra˝liwe” — zwierz´, które mo˝e chorowaç na danà chorob´ zakaênà lub te˝ byç jej bezobjawowym nosicielem, lub co do którego istnieje
prawdopodobieƒstwo jego udzia∏u w epizootii
choroby jako nosiciela lub rezerwuaru zarazków;
3) „zwierz´ podatne” — zwierz´ wra˝liwe, które nie
jest szczepione, albo zwierz´, które by∏o szczepione, ale minà∏ okres odpornoÊci i po zetkni´ciu si´
z czynnikiem zakaênym mo˝e zachorowaç
4) „zwierz´ podejrzane o chorob´” — zwierz´ wra˝liwe, u którego objawy kliniczne lub niektóre zmia——————
1) Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje dzia∏em admini-
stracji rzàdowej — rolnictwo, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1
rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca
2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. Nr 32, poz. 305).
3. W przypadkach gdy konieczne jest wykonanie testów diagnostycznych albo laboratoryjnych badaƒ rozpoznawczych, powiatowy lekarz weterynarii wykonuje
odpowiedni test diagnostyczny albo pobiera próbki
materia∏u biologicznego, zabezpiecza je, znakuje i przesy∏a do uprawnionego laboratorium.
4. Rodzaje materia∏u biologicznego oraz sposób
pobierania próbek do laboratoryjnych badaƒ rozpoznawczych dla poszczególnych chorób zakaênych
zwierzàt okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
§ 4. 1. Na podstawie przeprowadzonych badaƒ oraz
dochodzenia epizootycznego, o których mowa w § 3
ust. 2 i 3, powiatowy lekarz weterynarii stwierdza ognisko choroby zakaênej zwierzàt lub podejrzenie jej wystàpienia albo wyklucza chorob´.
2. W przypadku stwierdzenia ogniska choroby zakaênej zwierzàt powiatowy lekarz weterynarii w miar´
potrzeby mo˝e dokonywaç oceny aktualnej sytuacji
w tym ognisku.
§ 5. O stwierdzeniu lub podejrzeniu pierwszego
ogniska choroby zakaênej zwierzàt na obszarze danego
powiatu powiatowy lekarz weterynarii niezw∏ocznie
powiadamia powiatowych lekarzy weterynarii sàsied-
nich powiatów, a nast´pnie powiadamia ich o uchyleniu podejrzenia albo o uznaniu ogniska choroby zakaênej za wygas∏e.
1) konstrukcja, a w szczególnoÊci Êciany tego budynku uniemo˝liwiajà przeniesienie wirusa pryszczycy
na zwierz´ta znajdujàce si´ wewnàtrz budynku;
§ 6. Dokumentacja czynnoÊci zwiàzanych z wykrywaniem i likwidowaniem chorób zakaênych zwierzàt
obejmuje
2) w budynku nie znajdujà si´ urzàdzenia udojowe,
wymiany powietrza, podawania karmy i usuwania
odchodów po∏àczone z takimi urzàdzeniami w budynkach, w których zosta∏a stwierdzona pryszczyca;
1) ksià˝k´ zg∏oszeƒ chorób zakaênych zwierzàt podlegajàcych obowiàzkowi zg∏aszania i zwalczania, której wzór stanowi za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia;
2) protokó∏ dochodzenia epizootycznego i badaƒ
zwierzàt, którego wzór stanowi za∏àcznik nr 3 do
rozporzàdzenia;
3) protokó∏ sekcji, którego wzór stanowi za∏àcznik
nr 4 do rozporzàdzenia;
4) protokó∏ oceny aktualnej sytuacji w ognisku choroby zakaênej zwierzàt, którego wzór stanowi za∏àcznik nr 5 do rozporzàdzenia.
§ 7. 1. W przypadku podejrzenia lub stwierdzenia
choroby zakaênej zwierzàt, a tak˝e w celu zapobiegania
chorobom zakaênym przeprowadza si´ odpowiednio
oczyszczanie, odka˝anie, dezynsekcj´ lub deratyzacj´.
2. Sposoby oczyszczania, odka˝ania, dezynsekcji
i deratyzacji w∏aÊciwe dla poszczególnych chorób zakaênych zwierzàt okreÊla za∏àcznik nr 6 do rozporzàdzenia.
§ 8. W przypadku spe∏nienia warunków uznania obszaru kraju lub jego cz´Êci za wolne od choroby zakaênej zwierzàt
1) wojewódzki lekarz weterynarii mo˝e wystàpiç do
G∏ównego Lekarza Weterynarii z wnioskiem
o uznanie województwa lub jego cz´Êci za wolne
od danej choroby zakaênej zwierzàt;
2) G∏ówny Lekarz Weterynarii mo˝e wystàpiç do Komisji Europejskiej z wnioskiem o uznanie obszaru
kraju lub jego cz´Êci za wolne od danej choroby.
Rozdzia∏ 2
Post´powanie przy zwalczaniu pryszczycy
(Foot and mouth disease)
§ 9. Powiatowy lekarz weterynarii
1) poddaje badaniu klinicznemu wszystkie zwierz´ta,
które w wyniku dochodzenia epizootycznego uzna∏
za podejrzane o zaka˝enie pryszczycà;
2) powiadamia niezw∏ocznie w∏aÊciwego powiatowego lekarza weterynarii, je˝eli zwierz´ta podejrzane o zaka˝enie pryszczycà zosta∏y przewiezione
na teren innego powiatu.
§ 10. Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku
przebywania zwierzàt w wielu budynkach na terenie
jednego gospodarstwa, mo˝e wy∏àczyç z ogniska choroby budynek, je˝eli b´dà spe∏nione nast´pujàce wymagania
3) do obs∏ugi zwierzàt w tym budynku by∏ wydzielony odr´bny personel, a wejÊcia i wjazdy do tego
budynku sà wyposa˝one w urzàdzenia do odka˝ania.
§ 11. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko pryszczycy za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe na pryszczyc´ znajdujàce si´ w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite,
a zw∏oki ich zosta∏y usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na pryszczyc´ do uznanego za wygas∏e ogniska choroby mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
§ 12. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od pryszczycy, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏y co najmniej 24 miesiàce od uznania za
wygas∏e ostatniego ogniska pryszczycy;
2) szczepienia przeciwko pryszczycy nie by∏y stosowane co najmniej od 12 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa pryszczycy na danym obszarze;
4) przywóz zwierzàt wra˝liwych oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od pryszczycy,
z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa
w pkt 1—3.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od pryszczycy na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 3
Post´powanie przy zwalczaniu p´cherzykowego zapalenia jamy ustnej
(Vesicular stomatitis)
§ 13. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko p´cherzykowego zapalenia jamy ustanej za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe na p´cherzykowe zapalenie jamy ustnej, znajdujàce si´ w ognisku choroby, pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki zosta∏y
usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´
choroby, albo wÊród pozosta∏ych zwierzàt w ciàgu
21 dni od dnia wyzdrowienia ostatniego chorego
lub podejrzanego o chorob´ zwierz´cia nie wystàpi∏ nowy przypadek zachorowania lub podejrzenia
choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na p´cherzykowe zapalenie jamy ustnej do ogniska choroby uznanego za wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od
uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
§ 14. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od p´cherzykowego zapalenia jamy ustnej, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) w okresie ostatnich 2 lat nie zarejestrowano przypadków klinicznych p´cherzykowego zapalenia jamy ustnej oraz nie ma podstaw epizootycznych
wskazujàcych na obecnoÊç wirusa tej choroby na
danym obszarze;
Poz. 163
zwierzàt w ciàgu 28 dni od dnia wyzdrowienia
ostatniego chorego lub podejrzanego o chorob´
zwierz´cia nie wystàpi∏ nowy przypadek zachorowania lub podejrzenia choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 17. 1. Wprowadzanie do uznanego za wygas∏e
ogniska choroby Êwiƒ podatnych na chorob´ p´cherzykowà Êwiƒ mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od dnia
uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
2. Wprowadzane Êwinie powinny pochodziç z obszarów wolnych od choroby p´cherzykowej Êwiƒ i powinny uzyskaç ujemne wyniki badaƒ serologicznych
w kierunku choroby p´cherzykowej Êwiƒ.
3. Do gospodarstwa, w którym prowadzi si´ chów
Êwiƒ w pomieszczeniach otwartych lub na wolnej przestrzeni, wprowadza si´ ograniczonà iloÊç Êwiƒ, rozmieszczajàc je na terenie ca∏ego gospodarstwa. Po
up∏ywie 28 dni od dnia wprowadzenia Êwiƒ do takiego
gospodarstwa poddaje si´ je badaniu klinicznemu i serologicznemu. W przypadku uzyskania wyniku ujemnego mo˝e zostaç wprowadzona pe∏na obsada Êwiƒ.
2) przywóz zwierzàt wra˝liwych oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od p´cherzykowego zapalenia jamy ustnej, z uwzgl´dnieniem
warunków, o których mowa w pkt 1.
4. Do gospodarstw, w których chów jest prowadzony w inny sposób ni˝ okreÊlony w ust. 3, ponowne
wprowadzenie pe∏nej obsady Êwiƒ mo˝e nastàpiç, je˝eli
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od p´cherzykowego zapalenia jamy ustnej na
podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
2) przez okres 60 dni od dnia wprowadzenia ostatniego zwierz´cia ˝adna Êwinia nie zostanie wyprowadzona z gospodarstwa;
Rozdzia∏ 4
Post´powanie przy zwalczaniu
choroby p´cherzykowej Êwiƒ
(Swine vesicular disease)
§ 15. Powiatowy lekarz weterynarii
1) poddaje badaniu klinicznemu wszystkie zwierz´ta,
które w wyniku dochodzenia epizootycznego uzna∏
za podejrzane o zaka˝enie chorobà p´cherzykowà
Êwiƒ;
2) powiadamia niezw∏ocznie w∏aÊciwego powiatowego lekarza weterynarii, je˝eli zwierz´ta podejrzane o zaka˝enie chorobà p´cherzykowà Êwiƒ zosta∏y przewiezione na teren innego powiatu.
§ 16. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
choroby p´cherzykowej Êwiƒ za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe znajdujàce si´
w ognisku choroby pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich
zw∏oki zosta∏y usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby, albo wÊród pozosta∏ych
1) Êwinie zostanà wprowadzone w ciàgu 8 dni;
3) po up∏ywie 28 dni od dnia wprowadzenia ostatniego zwierz´cia do gospodarstwa stado zostanie
poddane badaniu klinicznemu i serologicznemu
w kierunku choroby p´cherzykowej Êwiƒ.
§ 18. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od choroby p´cherzykowej Êwiƒ, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) od uznania ostatniego ogniska tej choroby za wygas∏e up∏yn´∏y co najmniej 24 miesiàce, a w przypadku gdy wszystkie zwierz´ta w ogniskach choroby zosta∏y zabite, od uznania ostatniego ogniska choroby
za wygas∏e up∏yn´∏o co najmniej 9 miesi´cy;
2) szczepienia przeciwko chorobie p´cherzykowej Êwiƒ
nie by∏y stosowane co najmniej od 24 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa choroby p´cherzykowej Êwiƒ na
danym obszarze;
4) przywóz Êwiƒ, dzików oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od choroby p´cherzyko-
wej Êwiƒ, z uwzgl´dnieniem warunków, o których
mowa w pkt 1—3, lub przywo˝one produkty sà
poddane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa
tej choroby.
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe znajdujàce si´
w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki
usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´
choroby;
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od choroby p´cherzykowej Êwiƒ na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
Rozdzia∏ 5
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na pomór
ma∏ych prze˝uwaczy do ogniska choroby uznanego za
wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania
choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
Post´powanie przy zwalczaniu ksi´gosuszu
(Rinderpest)
§ 19. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko ksi´gosuszu za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe znajdujàce si´
w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki
usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´
choroby;
§ 22. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od pomoru ma∏ych prze˝uwaczy, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏y co najmniej 3 lata od uznania za wygas∏e
ostatniego ogniska pomoru ma∏ych prze˝uwaczy;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2) szczepienia przeciwko pomorowi ma∏ych prze˝uwaczy nie by∏y stosowane co najmniej od 24 miesi´cy;
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na ksi´gosusz do ogniska choroby uznanego za wygas∏e mo˝e
nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa pomoru ma∏ych prze˝uwaczy na
danym obszarze;
§ 20. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od ksi´gosuszu, je˝eli zosta∏y spe∏nione
nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏y co najmniej 3 lata od uznania za wygas∏e
ostatniego ogniska ksi´gosuszu;
2) szczepienia przeciwko ksi´gosuszowi nie by∏y stosowane co najmniej od 24 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa ksi´gosuszu na danym obszarze;
4) przywóz prze˝uwaczy i Êwiƒ oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od ksi´gosuszu,
z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa
w pkt 1—3, lub wprowadzane produkty sà poddane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od ksi´gosuszu na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 6
Post´powanie przy zwalczaniu pomoru
ma∏ych prze˝uwaczy
(Peste des petits ruminants)
§ 21. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko pomoru ma∏ych prze˝uwaczy za wygas∏e, je˝eli
4) przywóz zwierzàt wra˝liwych oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od pomoru ma∏ych prze˝uwaczy, z uwzgl´dnieniem warunków,
o których mowa w pkt 1—3, lub przywo˝one produkty sà poddane sterylizacji skutecznie niszczàcej
wirusa tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od pomoru ma∏ych prze˝uwaczy na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 7
Post´powanie przy zwalczaniu zarazy p∏ucnej byd∏a
(Contagious bovine pleuropneumonia)
§ 23. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko zarazy p∏ucnej byd∏a za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe znajdujàce si´
w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki
usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´
choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na zaraz´
p∏ucnà byd∏a do ogniska choroby uznanego za wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
§ 24. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od zarazy p∏ucnej byd∏a, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
Poz. 163
2) szczepienia przeciwko zarazie p∏ucnej byd∏a nie by∏y stosowane co najmniej od 12 miesi´cy;
4) przywóz zwierzàt wra˝liwych na guzowatà chorob´ skóry byd∏a oraz produktów pochodzàcych od
takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od guzowatej choroby skóry byd∏a, z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa
w pkt 1—3, lub przywo˝one produkty sà poddane
sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa tej choroby.
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania zarazy p∏ucnej byd∏a na danym obszarze;
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od guzowatej choroby skóry byd∏a na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
1) up∏yn´∏o co najmniej 12 miesi´cy od uznania za
wygas∏e ostatniego ogniska zarazy p∏ucnej byd∏a;
4) przywóz zwierzàt wra˝liwych oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od zarazy p∏ucnej
byd∏a, z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa w pkt 1—3, lub przywo˝one produkty sà poddane sterylizacji skutecznie niszczàcej czynnik zakaêny wywo∏ujàcy t´ chorob´.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od zarazy p∏ucnej byd∏a na podstawie wniosku
wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 9
Post´powanie przy zwalczaniu goràczki doliny Rift
(Rift valley fever)
§ 27. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko goràczki doliny Rift za wygas∏e, je˝eli
Rozdzia∏ 8
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe znajdujàce si´
w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki
usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´
choroby;
Post´powanie przy zwalczaniu guzowatej choroby
skóry byd∏a
(Lumpy skin disease)
2) oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja zosta∏y przeprowadzone w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6
do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 25. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko guzowatej choroby skóry byd∏a za wygas∏e, je˝eli
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na goràczk´
doliny Rift do ogniska choroby uznanego za wygas∏e
mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby
za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza
weterynarii.
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe znajdujàce si´
w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki
usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´
choroby;
2) oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja zosta∏y przeprowadzone w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6
do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na guzowatà chorob´ skóry byd∏a do ogniska choroby uznanego
za wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
§ 26. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od guzowatej choroby skóry byd∏a, je˝eli
zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏y co najmniej 3 lata od uznania za wygas∏e
ostatniego ogniska guzowatej choroby skóry byd∏a;
2) szczepienia przeciwko guzowatej chorobie skóry
byd∏a nie by∏y stosowane co najmniej od 24 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa guzowatej choroby skóry byd∏a na
danym obszarze;
§ 28. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od goràczki doliny Rift, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏y co najmniej 3 lata od uznania za wygas∏e
ostatniego ogniska goràczki doliny Rift;
2) szczepienia przeciwko goràczce doliny Rift nie by∏y stosowane co najmniej od 36 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa goràczki doliny Rift na danym obszarze;
4) przywóz zwierzàt wra˝liwych na goràczk´ doliny
Rift oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów)
wolnych od goràczki doliny Rift, z uwzgl´dnieniem
warunków, o których mowa w pkt 1—3, lub przywo˝one produkty sà poddane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od goràczki doliny Rift na podstawie wniosku
wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 10
Post´powanie przy zwalczaniu choroby niebieskiego
j´zyka (Bluetongue)
§ 29. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko choroby niebieskiego j´zyka za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe na chorob´ niebieskiego j´zyka znajdujàce si´ w ognisku pad∏y lub
zosta∏y zabite, a ich zw∏oki usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja zosta∏y przeprowadzone w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6
do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
Poz. 163
2) w ciàgu 21 dni od dnia padni´cia, zabicia lub wyzdrowienia ostatniego chorego zwierz´cia nie wystàpi∏ przypadek ospy owiec i kóz;
3) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na osp´
owiec i kóz do ogniska choroby uznanego za wygas∏e
mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby
za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza
weterynarii.
§ 32. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od ospy owiec i kóz, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na chorob´
niebieskiego j´zyka do ogniska choroby uznanego za
wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania
choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
1) od uznania za wygas∏e ostatniego ogniska ospy
owiec i kóz up∏yn´∏y co najmniej 3 lata, a w przypadku gdy wszystkie zwierz´ta w ognisku choroby zosta∏y zabite, up∏yn´∏o co najmniej szeÊç miesi´cy;
§ 30. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od choroby niebieskiego j´zyka, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
2) przywóz owiec i kóz odbywa si´ wy∏àcznie z krajów
(regionów) wolnych od ospy owiec i kóz,
z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa
w pkt 1.
1) w okresie ostatnich 2 lat nie zarejestrowano przypadku choroby niebieskiego j´zyka w postaci klinicznej ani dodatniego wyniku badaƒ serologicznych;
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od ospy owiec i kóz na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
2) szczepienia przeciwko chorobie niebieskiego j´zyka nie by∏y stosowane co najmniej od 24 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa choroby niebieskiego j´zyka na
danym obszarze;
4) przywóz zwierzàt wra˝liwych na chorob´ niebieskiego j´zyka oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od choroby niebieskiego j´zyka,
z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa
w pkt 1—3, lub przywo˝one produkty sà poddane
sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od choroby niebieskiego j´zyka na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 11
Post´powanie przy zwalczaniu ospy owiec i kóz
(Sheep and goat pox)
§ 31. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko ospy owiec i kóz za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe na osp´ owiec i kóz
znajdujàce si´ w ognisku pad∏y lub zosta∏y zabite,
a ich zw∏oki usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy
szerzenie si´ choroby, albo
Rozdzia∏ 12
Post´powanie przy zwalczaniu afrykaƒskiego
pomoru koni (African horse sickness)
§ 33. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
afrykaƒskiego pomoru koni za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta koniowate z ogniska pad∏y, zosta∏y zabite i usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy
szerzenie si´ choroby albo
2) w ciàgu 40 dni po wyzdrowieniu ostatniego chorego lub podejrzanego o chorob´ zwierz´cia nie wystàpi∏ przypadek afrykaƒskiego pomoru koni;
3) oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja zosta∏y przeprowadzone w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6
do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 34. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od afrykaƒskiego pomoru koni, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) w okresie ostatnich 2 lat nie zarejestrowano przypadku afrykaƒskiego pomoru koni w postaci klinicznej ani dodatniego wyniku badaƒ serologicznych;
2) szczepienia przeciwko afrykaƒskiemu pomorowi
koni sà zabronione i nie by∏y prowadzone co najmniej od 12 miesi´cy;
3) przywóz zwierzàt koniowatych odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od afrykaƒskiego
pomoru koni, z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa w pkt 1 i 2.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od afrykaƒskiego pomoru koni na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 13
Post´powanie przy zwalczaniu afrykaƒskiego
pomoru Êwiƒ
(African swine fever)
§ 35. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko afrykaƒskiego pomoru Êwiƒ za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie Êwinie z ogniska choroby pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie zwierzàt wra˝liwych na afrykaƒski pomór Êwiƒ do ogniska choroby uznanego za wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 3 miesi´cy od uznania
choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii; przed wprowadzeniem pe∏nej
obsady do gospodarstwa wprowadza si´ ograniczonà
iloÊç Êwiƒ wra˝liwych na t´ chorob´ na okres 40 dni
w celu wykluczenia obecnoÊci czynnika zakaênego.
§ 36. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od afrykaƒskiego pomoru Êwiƒ, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) co najmniej od 3 lat nie zarejestrowano przypadku
choroby w postaci klinicznej ani dodatniego wyniku badaƒ serologicznych;
2) szczepienia przeciwko afrykaƒskiemu pomorowi
Êwiƒ sà zabronione;
3) przywóz Êwiƒ i produktów pochodzàcych od takich
zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów)
wolnych od afrykaƒskiego pomoru Êwiƒ,
z uwzgl´dnieniem warunków, o których mowa
w pkt 1 i 2, albo produkty sà poddawane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od afrykaƒskiego pomoru Êwiƒ na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Poz. 163
2) powiadamia niezw∏ocznie w∏aÊciwego powiatowego lekarza weterynarii, je˝eli zwierz´ta podejrzane
o zaka˝enie klasycznym pomorem Êwiƒ zosta∏y
przewiezione na teren innego powiatu.
§ 38. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
klasycznego pomoru Êwiƒ za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie Êwinie z ogniska pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 39. 1. Wprowadzanie do ogniska choroby uznanego za wygas∏e Êwiƒ podatnych na klasyczny pomór
Êwiƒ mo˝e nastàpiç po up∏ywie 30 dni od dnia uznania
choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
2. Wprowadzane Êwinie powinny pochodziç z obszarów wolnych od klasycznego pomoru Êwiƒ, byç klinicznie zdrowe oraz powinny uzyskaç ujemne wyniki
badaƒ serologicznych w kierunku klasycznego pomoru
Êwiƒ.
3. Do gospodarstw, w których prowadzi si´ chów
Êwiƒ w pomieszczeniach otwartych lub na wolnej przestrzeni, wprowadza si´ ograniczonà iloÊç Êwiƒ, rozmieszczajàc je na terenie ca∏ego gospodarstwa. Po
up∏ywie 28 i 41 dni od dnia wprowadzenia Êwiƒ do takiego gospodarstwa poddaje si´ je badaniu klinicznemu i serologicznemu. W przypadku uzyskania wyniku
ujemnego mo˝e zostaç wprowadzona pe∏na obsada
Êwiƒ.
4. Do gospodarstw, w których chów jest prowadzony w inny sposób ni˝ okreÊlony w ust. 3, ponowne wprowadzenie pe∏nej obsady Êwiƒ mo˝e nastàpiç, je˝eli
1) Êwinie zostanà wprowadzone w ciàgu 8 dni;
2) przez okres 60 dni od dnia wprowadzenia ostatniego zwierz´cia ˝adna Êwinia nie zostanie wyprowadzona z gospodarstwa;
3) po up∏ywie 30 dni od dnia wprowadzenia ostatniego zwierz´cia do gospodarstwa stado zostanie
poddane badaniu klinicznemu i serologicznemu
w kierunku klasycznego pomoru Êwiƒ.
5. Badaniu serologicznemu, o którym mowa
w ust. 4 pkt 3, poddaje si´, z wy∏àczeniem prosiàt ssàcych
Rozdzia∏ 14
1) wszystkie zwierz´ta — w przypadku stad liczàcych
poni˝ej 20 Êwiƒ;
Post´powanie przy zwalczaniu
klasycznego pomoru Êwiƒ
(Classical swine fever, Hog cholera)
2) 20 sztuk oraz 20% pozosta∏ych — w przypadku stad
liczàcych od 20 do 100 Êwiƒ;
§ 37. Powiatowy lekarz weterynarii
1) poddaje badaniu klinicznemu wszystkie zwierz´ta,
które w wyniku dochodzenia epizootycznego uzna∏
za podejrzane o zaka˝enie klasycznym pomorem
Êwiƒ;
3) 20 sztuk oraz 10% pozosta∏ych, ale nie mniej ni˝
36 zwierzàt — w przypadku stad liczàcych powy˝ej
100 Êwiƒ.
§ 40. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od klasycznego pomoru Êwiƒ, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏o co najmniej 12 miesi´cy od uznania za
wygas∏e ostatniego ogniska klasycznego pomoru
Êwiƒ;
2) szczepienia przeciwko klasycznemu pomorowi
Êwiƒ nie by∏y stosowane co najmniej od 12 miesi´cy;
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które potwierdzajà fakt niewyst´powania wirusa klasycznego pomoru Êwiƒ na danym obszarze, w tym równie˝ u dzików;
4) w ˝ywieniu Êwiƒ nie stosuje si´ odpadków kuchennych;
5) przywóz na ten obszar Êwiƒ i dzików oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´
wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od klasycznego pomoru Êwiƒ, z uwzgl´dnieniem warunków,
o których mowa w pkt 1—4, albo produkty takie sà
poddawane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od klasycznego pomoru Êwiƒ na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 15
Post´powanie przy zwalczaniu influenzy ptaków
o wysokiej zjadliwoÊci d. pomór drobiu
(Highly pathogenic avian influenza d. Fowl plague)
§ 41. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko influenzy ptaków za wygas∏e, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) up∏yn´∏o co najmniej 30 dni od padni´cia lub zabicia ostatnich ptaków wra˝liwych, a ich zw∏oki oraz
jaja zosta∏y usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy
szerzenie si´ choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie ptaków wra˝liwych na influenz´
ptaków do ogniska choroby uznanego za wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby za
wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza
weterynarii.
§ 42. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od influenzy ptaków, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) w okresie ostatnich 3 lat nie zarejestrowano ˝adnego przypadku influenzy ptaków;
2) szczepienie przeciwko influenzie ptaków jest zabronione co najmniej od 12 miesi´cy przy u˝yciu
szczepionki przeciwko wirusom influenzy ptaków
podtypów H5 i H7;
3) wprowadzanie na ten obszar ptaków wra˝liwych
na influenz´ ptaków, jak równie˝ jaj wyl´gowych,
Poz. 163
nasienia, mi´sa oraz produktów pochodzàcych od
ptaków wra˝liwych przeznaczonych na Êrodki ˝ywienia zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od influenzy ptaków, z uwzgl´dnieniem warunków okreÊlonych w pkt 1 i 2, lub
produkty te sà poddane sterylizacji niszczàcej wirusa tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od influenzy ptaków na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 16
Post´powanie przy zwalczaniu rzekomego
pomoru drobiu
(Newcastle disease)
§ 43. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko rzekomego pomoru drobiu za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie ptaki z ogniska pad∏y lub zosta∏y zabite,
a ich zw∏oki oraz jaja zosta∏y usuni´te w sposób
uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie ptaków wra˝liwych na rzekomy
pomór drobiu do ogniska choroby uznanego za wygas∏e mo˝e nastàpiç po up∏ywie 21 dni od uznania choroby za wygas∏à, po uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii.
§ 44. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od rzekomego pomoru drobiu, je˝eli
1) w okresie ostatnich 3 lat nie zarejestrowano przypadku rzekomego pomoru drobiu oraz od 12 miesi´cy nie przeprowadzano szczepieƒ przeciwko tej
chorobie przy u˝yciu szczepionek przygotowanych
ze szczepów o zjadliwoÊci wy˝szej ni˝ szczepów
lentogenicznych wirusa albo
2) w okresie ostatnich 6 miesi´cy nie zarejestrowano
przypadku rzekomego pomoru drobiu, a w kraju
(regionie) zabijane sà wszystkie ptaki w ognisku
choroby i nie jest prowadzone szczepienie interwencyjne przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu
przy u˝yciu szczepionek przygotowanych ze szczepów o zjadliwoÊci wy˝szej ni˝ szczepów lentogenicznych wirusa, albo
3) co najmniej od 12 miesi´cy od zakoƒczenia szczepieƒ interwencyjnych przy u˝yciu szczepionek
przygotowanych ze szczepów o zjadliwoÊci wy˝szej ni˝ szczepów lentogenicznych wirusa nie zarejestrowano ˝adnego przypadku rzekomego pomoru drobiu, oraz
4) przywóz na ten obszar ptaków wra˝liwych na rzekomy pomór drobiu, jaj wyl´gowych, nasienia,
mi´sa oraz produktów pochodzàcych od ptaków
wra˝liwych przeznaczonych na Êrodki ˝ywienia
zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów)
wolnych od rzekomego pomoru drobiu albo produkty te sà poddane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa tej choroby.
1) wszystkie Êni´te ryby z ogniska zosta∏y usuni´te
w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ tej choroby;
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od rzekomego pomoru drobiu na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
Rozdzia∏ 17
Rozdzia∏ 19
Post´powanie przy zwalczaniu enterowirusowego
zapalenia mózgu i rdzenia u Êwiƒ d. choroba
cieszyƒska i taflaƒska
(Enterovirus encephalomyelitis)
Post´powanie przy zwalczaniu wÊcieklizny
(Rabies)
§ 45. 1. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko enterowirusowego zapalenia mózgu i rdzenia
u Êwiƒ za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie Êwinie z ogniska pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ tej choroby;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2. Wprowadzanie Êwiƒ wra˝liwych na enterowirusowe zapalenie mózgu i rdzenia u Êwiƒ mo˝e nastàpiç
po up∏ywie 30 dni od uznania choroby za wygas∏à, po
uzyskaniu zgody powiatowego lekarza weterynarii;
wprowadzane Êwinie powinny pochodziç z obszaru
wolnego od enterowirusowego zapalenia mózgu
i rdzenia u Êwiƒ.
§ 46. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od enterowirusowego zapalenia mózgu
i rdzenia u Êwiƒ, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce
warunki
1) co najmniej od 3 lat nie zarejestrowano ˝adnego
przypadku enterowirusowego zapalenia mózgu
i rdzenia u Êwiƒ;
2) przywóz na ten obszar Êwiƒ oraz produktów pochodzàcych od takich zwierzàt odbywa si´ wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych od enterowirusowego zapalenia mózgu i rdzenia u Êwiƒ, z uwzgl´dnieniem warunku, o którym mowa w pkt 1, albo
produkty takie sà poddawane sterylizacji skutecznie niszczàcej wirusa tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od enterowirusowego zapalenia mózgu i rdzenia u Êwiƒ na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
§ 48. 1. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystàpienia wÊcieklizny poza czynnoÊciami, o których mowa w § 3 ust. 2
1) powiadamia paƒstwowego powiatowego inspektora sanitarnego;
2) poddaje obserwacji zwierz´ podejrzane o wÊcieklizn´, które mog∏o zakaziç wirusem wÊcieklizny cz∏owieka, w warunkach zapewniajàcych bezpieczeƒstwo dla ludzi i zwierzàt.
2. W trakcie obserwacji, o której mowa w ust. 1
pkt 2, powiatowy lekarz weterynarii przeprowadza badanie obserwowanego zwierz´cia w pierwszym, piàtym, dziesiàtym i pi´tnastym dniu od prawdopodobnego zaka˝enia cz∏owieka.
§ 49. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
wÊcieklizny za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta chore z ogniska pad∏y albo zosta∏y zabite, a ich zw∏oki zosta∏y usuni´te w sposób
uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) w ognisku wÊcieklizny zwierzàt gospodarskich,
w którym szczepieniu przeciwko wÊciekliênie poddano wszystkie zwierz´ta, up∏yn´∏o 30 dni od
ostatniej iniekcji szczepionki;
3) w ognisku wÊcieklizny ma∏ych zwierzàt gospodarskich, w szczególnoÊci Êwiƒ, owiec i kóz, w którym
zwierzàt nie poddano szczepieniu przeciwko
wÊciekliênie, oraz w ognisku wÊcieklizny zwierzàt
domowych, w szczególnoÊci psów i kotów, up∏yn´∏y 3 miesiàce od ostatecznego oczyszczenia i odka˝enia, przeprowadzonego w sposób okreÊlony
w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla
tej choroby;
Post´powanie przy zwalczaniu zakaênej martwicy
uk∏adu krwiotwórczego ryb ∏ososiowatych
(Infectious haematopoietic necrosis, IHN)
4) w ognisku wÊcieklizny du˝ych zwierzàt gospodarskich, w szczególnoÊci zwierzàt jednokopytnych
i byd∏a, w którym zwierzàt nie poddano szczepieniu przeciwko wÊciekliênie, oraz w ognisku wÊcieklizny du˝ych zwierzàt wolno ˝yjàcych, w szczególnoÊci niedêwiedzi, ∏osi i ˝ubrów, up∏yn´∏o 6 miesi´cy od ostatecznego oczyszczenia i odka˝enia, przeprowadzonego w sposób okreÊlony w za∏àczniku
nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby;
§ 47. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
zakaênej martwicy uk∏adu krwiotwórczego ryb ∏ososiowatych za wygas∏e, je˝eli
5) w ognisku wÊcieklizny zwierzàt wolno ˝yjàcych innych ni˝ wymienione w pkt 4, oddalonym od osiedli ludzkich, up∏yn´∏o 30 dni od ostatecznego
Rozdzia∏ 18
oczyszczenia i odka˝enia, przeprowadzonego
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby;
6) w ognisku wÊcieklizny zwierzàt wolno ˝yjàcych innych ni˝ wymienione w pkt 4, stwierdzonym
w osiedlach ludzkich albo na terenach rekreacyjnych up∏yn´∏y 3 miesiàce od ostatecznego oczyszczenia i odka˝enia, przeprowadzonego w sposób
okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia,
w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 50. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od wÊcieklizny, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
Poz. 163
powiadamia paƒstwowego powiatowego inspektora
sanitarnego.
§ 54. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
gruêlicy byd∏a za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta dotkni´te gruêlicà w ognisku
pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki usuni´te
w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby,
a wyniki dwóch kolejnych badaƒ pozosta∏ych zwierzàt przeprowadzonych testem tuberkulinizacji porównawczej potwierdzajà niewyst´powanie gruêlicy;
1) co najmniej od 2 lat nie zarejestrowano przypadku
wÊcieklizny u zwierzàt i u ludzi;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
2) wÊcieklizna zwierzàt, w szczególnoÊci zwierzàt dziko ˝yjàcych, podlega obowiàzkowemu zg∏aszaniu
i zwalczaniu;
§ 55. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od gruêlicy byd∏a, je˝eli zosta∏y spe∏nione
nast´pujàce warunki
3) prowadzone sà regularne laboratoryjne badania
rozpoznawcze, które wykluczajà wyst´powanie wirusa;
4) w obrocie zwierz´tami sà stosowane Êrodki skutecznie chroniàce przed wprowadzeniem wÊcieklizny na obszar uznany za wolny od tej choroby.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od wÊcieklizny na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 20
Post´powanie przy zwalczaniu wàglika
(Anthrax)
§ 51. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu
zawiadomienia o podejrzeniu wystàpienia wàglika poza
czynnoÊciami, o których mowa w § 3 ust. 2, powiadamia
paƒstwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
§ 52. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
wàglika za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta w ognisku choroby wra˝liwe
na wàglik pad∏y, zosta∏y zabite i usuni´te w sposób
uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby, albo
w ciàgu 14 dni od usuni´cia lub wyzdrowienia
zwierzàt dotkni´tych wàglikiem albo podejrzanych
o t´ chorob´ nie wystàpi∏ nowy przypadek wàglika
lub podejrzenia o t´ chorob´;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
Rozdzia∏ 21
1) liczba zaka˝onych gruêlicà stad byd∏a, okreÊlona
na podstawie regularnych badaƒ kontrolnych testem tuberkulinizacji, w ciàgu szeÊciu kolejnych lat
nie przekracza 0,1% wszystkich stad;
2) przynajmniej 99,9% wszystkich stad byd∏a zosta∏o
uznane za wolne od gruêlicy w ciàgu szeÊciu kolejnych lat (obliczenia tego dokonuje si´ w dniu
31 grudnia ka˝dego roku);
3) system rejestracji gospodarstw i znakowania byd∏a umo˝liwia zidentyfikowanie stada pochodzenia i stada przejÊciowego dla ka˝dego zwierz´cia
nale˝àcego do gatunku byd∏a;
4) zwierz´ta rzeêne z gatunku byd∏a pochodzàce z danego obszaru sà poddawane badaniu poubojowemu;
5) szczepienie byd∏a przeciwko gruêlicy oraz leczenie
byd∏a chorego na gruêlic´ jest zabronione;
6) przywo˝one dla celów chowu lub hodowli byd∏o
pochodzi wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych
od gruêlicy byd∏a, a poszczególne zwierz´ta uzyskujà ujemny wynik tuberkulinizacji.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od gruêlicy byd∏a na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
§ 56. 1. Uznaje si´, ˝e obszar kraju lub jego cz´Êç
pozostajà odpowiednio obszarem kraju lub jego cz´Êcià wolnà od gruêlicy byd∏a, je˝eli
1) na obszarze tym sà spe∏nione warunki, o których
mowa w § 55;
Post´powanie przy zwalczaniu gruêlicy byd∏a
(Bovine tuberculosis)
2) przywo˝one na ten obszar byd∏o pochodzi wy∏àcznie ze stad wolnych od gruêlicy byd∏a i posiada aktualne wyniki indywidualnych testów tuberkulinizacji;
§ 53. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu
zawiadomienia o podejrzeniu wystàpienia gruêlicy byd∏a poza czynnoÊciami, o których mowa w § 3 ust. 2,
3) sà prowadzone regularne badania kontrolne testem tuberkulinizacji, z zastrze˝eniem ust. 3,
a w szczególnoÊci
a) w stadach liczàcych powy˝ej 50 krów i ja∏ówek
w wieku powy˝ej 2 lat badanie przeprowadza
si´ jeden raz w roku,
b) w stadach liczàcych poni˝ej 50 krów i ja∏ówek
w wieku powy˝ej 2 lat badanie przeprowadza
si´ w 1/3 stad w danej miejscowoÊci w ka˝dym
roku, tak aby w ciàgu 3 lat badania zosta∏y
przeprowadzone we wszystkich stadach byd∏a.
2. W razie uzyskania dodatnich wyników badaƒ,
o których mowa w ust. 1, badania kontrolne w roku
nast´pnym, z zastrze˝eniem ust. 3, przeprowadza
si´
1) w 1/3 stad byd∏a na danym obszarze, je˝eli liczba
zwierzàt uznanych za dotkni´te gruêlicà w danym
roku kalendarzowym nie przekroczy 0,2%;
2) w 1/2 stad byd∏a na danym obszarze, je˝eli liczba
zwierzàt uznanych za dotkni´te gruêlicà w danym roku kalendarzowym wynosi od 0,2 do
0,5%;
3) u ca∏ego pog∏owia byd∏a podlegajàcego badaniu
na danym obszarze, je˝eli liczba zwierzàt uznanych
za dotkni´te gruêlicà przekracza 0,5%.
3. Badania kontrolne mogà byç prowadzone w nast´pujàcy sposób
1) je˝eli liczba stad zaka˝onych gruêlicà okreÊlona na
podstawie badaƒ przeprowadzanych w odst´pie
jednego roku nie przekracza na danym obszarze
w ka˝dym z dwóch kolejnych badaƒ 1% wszystkich
stad, to nast´pne badania mogà byç przeprowadzane co dwa lata, a samce przeznaczone wy∏àcznie do opasu, znajdujàce si´ w odizolowanych stadach i pochodzàce ze stad wolnych od gruêlicy mogà byç zwolnione od badaƒ;
2) je˝eli liczba stad zaka˝onych gruêlicà okreÊlona na
podstawie badaƒ przeprowadzanych w odst´pie
dwuletnim nie przekracza na danym obszarze
w ka˝dym z dwóch kolejnych badaƒ 0,2%, to nast´pne badania mogà byç przeprowadzane w odst´pach trzyletnich, a wiek zwierzàt podlegajàcych
badaniom mo˝e byç podwy˝szony do 12 lub 24
miesi´cy;
3) je˝eli liczba stad zaka˝onych gruêlicà okreÊlona na
podstawie badaƒ przeprowadzanych w odst´pie
trzyletnim nie przekracza na danym obszarze
w ka˝dym z kolejnych badaƒ 0,1% wszystkich
stad, to nast´pne badania mogà byç przeprowadzane w odst´pach czteroletnich, o ile zwierz´ta
wprowadzane na tym obszarze do stad byd∏a sà
uprzednio badane testem tuberkulinizacji i uzyskujà wynik ujemny, byd∏o rzeêne po uboju jest
badane w kierunku gruêlicy, a wszystkie wskazujàce na gruêlic´ zmiany w narzàdach i tkankach sà
poddawane laboratoryjnym badaniom rozpoznawczym.
Poz. 163
Rozdzia∏ 22
Post´powanie przy zwalczaniu brucelozy byd∏a
(B. abortus), kóz i owiec (B. melitensis), Êwiƒ
(B. suis), owiec (B. ovis)
(Brucelosis)
§ 57. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu
zawiadomienia o podejrzeniu wystàpienia ogniska
brucelozy byd∏a wywo∏ywanej przez Brucella abortus,
brucelozy kóz i owiec wywo∏ywanej przez Brucella melitensis, brucelozy Êwiƒ wywo∏ywanej przez Brucella
suis i Brucella abortus oraz brucelozy owiec wywo∏ywanej przez Brucella ovis, zwanych dalej „brucelozà”,
poza czynnoÊciami, o których mowa w § 3 ust. 2, powiadamia paƒstwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
§ 58. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
brucelozy za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie dotkni´te brucelozà zwierz´ta w ognisku
pad∏y lub zosta∏y zabite, a ich zw∏oki usuni´te
w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby;
2) pozostawione w ognisku zwierz´ta wra˝liwe zosta∏y poddane odpowiednim laboratoryjnym badaniom rozpoznawczym w kierunku brucelozy, które
potwierdzi∏y brak czynnika zakaênego na danym
obszarze;
3) oczyszczenie, odka˝enie i deratyzacja zosta∏y przeprowadzone w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6
do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 59. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od brucelozy byd∏a, je˝eli zosta∏y spe∏nione nast´pujàce warunki
1) w okresie ostatnich trzech lat nie wystàpi∏ kliniczny
przypadek brucelozy byd∏a, a laboratoryjnym badaniom rozpoznawczym poddaje si´ ka˝dy poroniony p∏ód lub martwo urodzone ciel´ oraz jego
matk´;
2) co najmniej 99,8% wszystkich stad byd∏a zosta∏o
uznane za wolne od brucelozy byd∏a w ciàgu pi´ciu kolejnych lat (obliczenia tego dokonuje si´
w dniu 31 grudnia ka˝dego roku);
3) system rejestracji gospodarstw i znakowania byd∏a umo˝liwia zidentyfikowanie stada pochodzenia i stada przejÊciowego dla ka˝dego zwierz´cia
nale˝àcego do gatunku byd∏a;
4) przywo˝one dla celów chowu lub hodowli byd∏o
pochodzi wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych
od brucelozy byd∏a i uzyska∏o ujemny wynik badania serologicznego.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od brucelozy byd∏a na podstawie wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
§ 60. Uznaje si´, ˝e obszar kraju lub jego cz´Êç pozostajà obszarem wolnym od brucelozy byd∏a, je˝eli
1) co najmniej w 20% stad, u byd∏a w wieku powy˝ej
24 miesi´cy, przeprowadza si´ corocznie regularne
badania kontrolne w kierunku brucelozy byd∏a, tak
aby wszystkie stada zosta∏y obj´te badaniem
w okresie pi´ciu lat;
2) w okresie ostatnich 5 lat nie stwierdzono przypadku brucelozy owiec i kóz;
2) przywo˝one na ten obszar lub jego cz´Êç byd∏o pochodzi wy∏àcznie za stad spe∏niajàcych nast´pujàce warunki
4) przywo˝one dla celów chowu lub hodowli owce
i kozy pochodzà wy∏àcznie z krajów (regionów)
wolnych od brucelozy owiec i kóz i uzyskujà ujemny wynik badaƒ serologicznych w kierunku brucelozy.
a) w ciàgu ostatnich 6 miesi´cy nie wystàpi∏ w stadach kliniczny przypadek brucelozy,
b) wszystkie zwierz´ta w wieku powy˝ej 12 miesi´cy sà poddawane badaniom laboratoryjnym
w kierunku brucelozy byd∏a i uzyska∏y wynik
ujemny w dwóch kolejnych badaniach serologicznych przeprowadzonych w odst´pie nie
krótszym ni˝ 3 miesiàce i nie d∏u˝szym ni˝
12 miesi´cy, albo w trzech kolejnych badaniach
próbek mleka przeprowadzonych w odst´pach
3 miesi´cy oraz badaniu serologicznemu przeprowadzonemu przynajmniej po 6 tygodniach
od ostatniego badania próbki mleka;
3) zwierz´ta wprowadzane do stada sà w∏asnego
chowu, pochodzà ze stad spe∏niajàcych warunki,
o których mowa w pkt 1 i 2, a byd∏o w wieku powy˝ej 12 miesi´cy zosta∏o poddane badaniu serologicznemu testem aglutynacji probówkowej z wynikiem poni˝ej 30 jednostek mi´dzynarodowych
w 1 ml surowicy; badanie powinno byç przeprowadzone w okresie ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem zwierzàt do stada albo w okresie 30 dni
po wprowadzeniu na teren gospodarstwa, je˝eli
wprowadzane zwierz´ta pozostawa∏y w izolacji do
czasu uzyskania ujemnego wyniku badania.
§ 61. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od brucelozy owiec i kóz, je˝eli
1) co najmniej 99,8% stad owiec lub kóz spe∏nia nast´pujàce warunki
a) w okresie co najmniej ostatnich dwunastu miesi´cy nie wystàpi∏ w stadzie kliniczny przypadek
choroby,
b) wszystkie zwierz´ta w wieku powy˝ej 6 miesi´cy
uzyska∏y ujemne wyniki badaƒ serologicznych
w kierunku brucelozy owiec i kóz przeprowadzonych dwukrotnie w odst´pie co najmniej szeÊciu
miesi´cy,
c) przywo˝one zwierz´ta pochodzà z obszaru wolnego od brucelozy owiec i kóz oraz ze stad wolnych od brucelozy owiec i kóz, a ponadto zosta∏y zbadane serologicznie w kierunku tej choroby
i uzyska∏y ujemny wynik tych badaƒ; stado
owiec i kóz zachowuje status wolnego od brucelozy owiec i kóz, je˝eli owce i kozy sà badane
serologicznie w kierunku brucelozy jeden raz
w roku z wynikiem ujemnym, przy czym badaniu sà poddawane wszystkie niekastrowane tryki i koz∏y w wieku powy˝ej 6 miesi´cy oraz 25%
samic dojrza∏ych p∏ciowo, nie mniej jednak ni˝
50 zwierzàt, a w stadach, gdzie liczba takich
zwierzàt nie przekracza 50 sztuk — wszystkie samice;
3) szczepienie zwierzàt przeciwko brucelozie owiec
i kóz jest zabronione co najmniej od 3 lat;
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od brucelozy owiec i kóz na podstawie wniosku
wojewódzkiego lekarza weterynarii.
§ 62. Uznaje si´, ˝e obszar kraju lub jego cz´Êç pozostaje obszarem wolnym od brucelozy owiec i kóz, je˝eli
1) w pierwszym roku po uznaniu kraju lub jego cz´Êci za wolne od brucelozy owiec i kóz poddaje si´
badaniom serologicznym co najmniej 10% owiec
i kóz w wieku powy˝ej 6 miesi´cy w losowo wybranych stadach owiec lub kóz i uzyskuje si´ wy∏àcznie wyniki ujemne albo poddaje si´ badaniom
przed- i poubojowym co najmniej 99% zabijanych
owiec i kóz, a wyniki tych badaƒ wskazujà, ˝e liczba stad zaka˝onych brucelozà owiec i kóz nie przekracza 0,2% wszystkich stad;
2) rozpoczynajàc od drugiego roku po uznaniu kraju
lub jego cz´Êci za wolne od brucelozy owiec i kóz,
poddaje si´ corocznie badaniom serologicznym co
najmniej 5% owiec i kóz w wieku powy˝ej 6 miesi´cy w losowo wybranych stadach i uzyskuje si´ wy∏àcznie wyniki ujemne albo poddaje si´ badaniom
przed- i poubojowym co najmniej 95% zabijanych
owiec i kóz i wyniki tych badaƒ wskazujà, ˝e liczba
stad zaka˝onych brucelozà owiec i kóz nie przekracza 0,2% wszystkich stad.
Rozdzia∏ 23
Post´powanie przy zwalczaniu enzootycznej
bia∏aczki byd∏a
(Enzootic bovine leucosis)
§ 63. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
enzootycznej bia∏aczki byd∏a za wygas∏e, je˝eli
1) wszystkie zwierz´ta dotkni´te enzootycznà bia∏aczkà byd∏a oraz ich potomstwo zosta∏y usuni´te lub
pad∏y, a ich zw∏oki usuni´te w sposób uniemo˝liwiajàcy szerzenie si´ choroby, natomiast pozosta∏e zwierz´ta w wieku powy˝ej 12 miesi´cy, po up∏ywie co najmniej 3 miesi´cy od usuni´cia z ogniska
ostatniego zwierz´cia chorego lub podejrzanego
o zaka˝enie enzootycznà bia∏aczkà byd∏a, zosta∏y
poddane dwukrotnemu badaniu serologicznemu
w kierunku tej choroby w odst´pie co najmniej 4
miesi´cy i uzyska∏y ujemne wyniki tych badaƒ;
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 64. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç mogà byç uznane za wolne od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli
§ 66. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
gàbczastej encefalopatii byd∏a za wygas∏e, je˝eli
1) co najmniej 99,8% stad byd∏a spe∏nia nast´pujàce
warunki
1) wszystkie zwierz´ta wra˝liwe z ogniska pad∏y albo
zosta∏y zabite, a ich zw∏oki i cz´Êci zw∏ok oraz Êrodki ˝ywienia zwierzàt zawierajàce bia∏ko ssaków zosta∏y usuni´te i zniszczone przez poddanie utylizacji w czasie 20 minut przy temperaturze 133°C i ciÊnieniu 3 barów, a uzyskane màczki i t∏uszcz spalone w temperaturze 850°C;
a) w okresie ostatnich 2 lat nie stwierdzono klinicznych (guzowatych) postaci choroby w wyniku
laboratoryjnych badaƒ rozpoznawczych,
b) w ostatnim roku byd∏o w wieku powy˝ej 2 lat
w dwóch kolejnych badaniach serologicznych,
wykonanych w odst´pie co najmniej 4 miesi´cy,
uzyska∏o wyniki ujemne,
c) byd∏o jest w∏asnego chowu;
2) w okresie ostatnich 3 lat nie stwierdzono klinicznej
(guzowatej) postaci enzootycznej bia∏aczki byd∏a;
3) w okresie ostatnich 2 lat zbadano serologicznie
z wynikiem ujemnym wszystkie zwierz´ta w wieku
powy˝ej 24 miesi´cy;
4) przywo˝one dla celów chowu lub hodowli byd∏o
pochodzi wy∏àcznie z krajów (regionów) wolnych
od enzootycznej bia∏aczki byd∏a.
2. Uznaje si´, ˝e obszar kraju lub jego cz´Êç pozostajà obszarem wolnym od enzootycznej bia∏aczki byd∏a, je˝eli
1) poddawane ubojowi byd∏o jest badane, a stwierdzone w czasie badania guzy sà poddawane laboratoryjnym badaniom rozpoznawczym;
2) zwierz´ta reagujàce dodatnio na bia∏aczk´ w badaniach serologicznych sà poddawane ubojowi,
a w stadach ich pochodzenia przeprowadza si´ badanie serologiczne w kierunku enzootycznej bia∏aczki byd∏a;
3) wszystkie zwierz´ta w wieku powy˝ej 2 lat sà badane serologicznie przez pierwsze pi´ç lat po uznaniu tego obszaru za wolny od enzootycznej bia∏aczki byd∏a i w tym czasie mniej ni˝ 0,2% stad uznano
za zaka˝one; cz´stotliwoÊç badaƒ serologicznych
mo˝e zostaç zmniejszona i obejmowaç wszystkie
zwierz´ta w wieku powy˝ej 2 lat w losowo wybranym 1% stad ka˝dego roku, je˝eli w okresie ostatnich 3 lat nie by∏o zg∏aszanego przypadku bia∏aczki w proporcji jedno stado na 10 000.
3. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od enzootycznej bia∏aczki byd∏a na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 24
Post´powanie przy zwalczaniu gàbczastej
encefalopatii byd∏a
(Bovine spongiform encephalopathy — BSE)
§ 65. Powiatowy lekarz weterynarii po otrzymaniu
zawiadomienia o podejrzeniu wystàpienia gàbczastej
encefalopatii byd∏a poza czynnoÊciami, o których mowa w § 3 ust. 2, powiadamia paƒstwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
2) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
§ 67. 1. Obszar kraju lub jego cz´Êç uznaje si´ za
wolne od gàbczastej encefalopatii byd∏a, je˝eli zosta∏y
spe∏nione nast´pujàce warunki
1) w okresie ostatnich 7 lat nie stwierdzono tej choroby;
2) zakazane jest u˝ywanie w ˝ywieniu byd∏a màczek
mi´snych i kostnych (bia∏ka) ssaków;
3) ca∏e pog∏owie kierowanego do uboju byd∏a w wieku powy˝ej 30 miesi´cy jest poddawane laboratoryjnym badaniom rozpoznawczym w kierunku
gàbczastej encefalopatii byd∏a;
4) badaniom, o których mowa w pkt 3, jest poddawane pad∏e oraz eliminowane z chowu i hodowli byd∏o w wieku powy˝ej 24 miesi´cy.
2. G∏ówny Lekarz Weterynarii uznaje cz´Êç kraju za
wolnà od gàbczastej encefalopatii byd∏a na podstawie
wniosku wojewódzkiego lekarza weterynarii.
Rozdzia∏ 25
Post´powanie przy zwalczaniu zgnilca
amerykaƒskiego pszczó∏
(Histalysis infectiosa larve, pestis apium americana)
§ 68. Powiatowy lekarz weterynarii uznaje ognisko
zgnilca amerykaƒskiego pszczó∏ za wygas∏e, je˝eli
1) znajdujàce si´ w ognisku pnie pszczele zosta∏y zlikwidowane albo
2) zastosowano zabiegi majàce na celu ratowanie
znajdujàcych si´ w ognisku pni pszczelich, a ich
skutecznoÊç zosta∏a stwierdzona przez powiatowego lekarza weterynarii;
3) oczyszczanie i odka˝anie zosta∏o przeprowadzone
w sposób okreÊlony w za∏àczniku nr 6 do rozporzàdzenia, w∏aÊciwy dla tej choroby.
Rozdzia∏ 26
Przepis koƒcowy
§ 69. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
3 miesi´cy od dnia og∏oszenia.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi: J. Kalinowski
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Rolnictwa
i Rozwoju Wsi z dnia 22 stycznia 2003 r. (poz. 163)
Za∏àcznik nr 1
RODZAJE MATERIA¸U BIOLOGICZNEGO ORAZ SPOSÓB POBIERANIA PRÓBEK DO LABORATORYJNYCH
BADA¡ ROZPOZNAWCZYCH DLA POSZCZEGÓLNYCH CHORÓB ZAKAèNYCH ZWIERZÑT
I. Cz´Êç ogólna
1. Z uwagi na to, ˝e materia∏ biologiczny mo˝e zawieraç niebezpieczne czynniki zakaêne, dlatego te˝ ka˝da
próbka pobranego materia∏u powinna byç odpowiednio opakowana i transportowana z zachowaniem
szczególnych Êrodków ostro˝noÊci. Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´ próbki tkanek zwierzàt ˝ywych,
zabitych lub pad∏ych. Materia∏ od zwierzàt ˝ywych nale˝y pobieraç, nie zadajàc zwierz´ciu zb´dnego bólu. Miejsca, z których pobierane sà próby, nie mogà byç odka˝ane, poniewa˝ nawet nieznaczna iloÊç Êrodka odka˝ajàcego mo˝e inaktywowaç zarazek. Nale˝y takie miejsca oczyÊciç lub op∏ukaç wodà bez detergentów i Êrodków dezynfekcyjnych. Próbki materia∏u pobiera si´ czystymi ja∏owymi narz´dziami najlepiej
jednokrotnego u˝ycia. Ka˝da próbka powinna byç umieszczona w mocnym szklanym lub plastikowym sterylnym pojemniku, zamykanym szczelnym przykryciem (najlepiej zakr´canym korkiem z gumowà podk∏adkà lub uszczelkà) zabezpieczajàcym przed wyciekiem zawartoÊci. Przykrycie to nale˝y okleiç dooko∏a
wodoodpornà taÊmà samoprzylepnà. Powierzchni´ zewn´trznà pojemnika nale˝y po zamkni´ciu starannie zdezynfekowaç, a nast´pnie op∏ukaç czystà wodà. Ka˝dy pojemnik nale˝y zaopatrzyç w etykiet´ zawierajàcà opis zwierz´cia i jego numer identyfikacyjny, rodzaj próbki, dat´ i miejsce pobrania. Po starannym
zapakowaniu próbki, pobranej narz´dziami wchodzàcymi w sk∏ad zestawu do pobierania materia∏u biologicznego do laboratoryjnych badaƒ rozpoznawczych dla chorób zakaênych zwierzàt, opisanego w cz´Êci III
niniejszego za∏àcznika, pojemnik z próbkà, z za∏àczonym pismem przewodnim, którego wzór stanowi
cz´Êç IV niniejszego za∏àcznika, umieszcza si´ w kontenerze, mocnym kartonie lub pude∏ku drewnianym
i transportuje do w∏aÊciwego laboratorium w temperaturze 4°C. Na opakowaniu zewn´trznym kontenera
(pude∏ka), w którym przewozi si´ szczególnie zakaêny materia∏, nale˝y zamieÊciç nast´pujàce napisy
ostrzegawcze i informacje: Materia∏ biologiczny zakaêny! Nie otwieraç podczas transportu! W sytuacjach
szczególnych kontaktowaç si´ z (podaç imiona i nazwiska lub nazwy oraz adresy i telefony nadawcy i odbiorcy)!
2. Od zwierzàt ˝ywych pobiera si´ nast´pujàce próbki do badaƒ laboratoryjnych
1) krew
a) z dodatkiem Êrodka zapobiegajàcego krzepliwoÊci (np. sole heparyny), gdy chodzi o wykrycie zarazka
we krwi (okres wiremii lub bakteremii), albo
b) bez dodatku Êrodka konserwujàcego, gdy chodzi o wykrycie przeciwcia∏ danej choroby zakaênej.
Krew nale˝y pobieraç ig∏à jednorazowà do sterylnej probówki (lub tubostrzykawki); z ig∏y krew powinna
wolno sp∏ywaç do probówki po Êcianie wewn´trznej do 2/3 pojemnoÊci; po pobraniu krew nale˝y stopniowo sch∏odziç, ale nie zamra˝aç; próbki z krwià z antykoagulantem nale˝y dobrze wymieszaç.
Prób´ mo˝e stanowiç rozmaz krwi pe∏nej zasuszony na szkie∏ku podstawowym;
2) mleko — próby nale˝y pobieraç bez dodatków do sterylnych probówek (po kilku strzykni´ciach do przedzdajacza);
3) Êluz z jamy gard∏owej zwierzàt (przy podejrzeniu nosicielstwa wirusa pryszczycy) w iloÊci co najmniej
2 ml z dodatkiem p∏ynu buforowego o pH 7,4—7,6 (o sk∏adzie: p∏yn do hodowli tkankowej i gliceryna
w stosunku 1:1 z dodatkiem 1000 jm/ml penicyliny) nale˝y transportowaç w stanie zamro˝onym do
–70°C;
4) wymazy Êluzu z nosa, pyska, tchawicy, kloaki itp. pobiera si´ ja∏owym wacikiem i konserwuje w p∏ynie
buforowym;
5) Êciany p´cherzy z j´zyka, podniebienia, ryja, racic lub wymienia; do izolacji wirusa i wykrywania antygenu wirusa — minimum 2 gramy (wielkoÊç znaczka pocztowego); materia∏ umieÊciç w buforze transportowym — PBS/gliceryna w proporcji 1:1 plus 1000 jm/ml penicyliny; do laboratorium nale˝y przewoziç w temperaturze 4°C;
6) p∏ynna zawartoÊç p´cherzy — nale˝y pobraç do ja∏owej strzykawki jednorazowego u˝ytku i umieÊciç
w buforze transportowym jak nab∏onek;
7) wycinki ∏o˝yska szczególnie po poronieniu;
8) Nasienie (do izolacji wirusa) nale˝y konserwowaç jak w przypadku Êluzu z jamy gard∏owej (transportowaç w ciek∏ym azocie).
3. Od zwierzàt pad∏ych lub zabitych pobiera si´ nast´pujàcy materia∏ do badaƒ: chorobowo zmienione narzàdy, tkanki i lokalne w´z∏y ch∏onne lub ca∏e ryby, racice, strzyki wymienia lub tarcze ryjowe (przy podejrzeniu pryszczycy u Êwiƒ), kawa∏ek skóry lub ma∏˝owin´ usznà, cz´Êç koÊci grubej (wàglik) oraz mocz
(szczególnie przy ksi´gosuszu).
II.
Pobieranie próbek materia∏u biologicznego przy poszczególnych chorobach zakaênych zwierzàt
1) Pryszczyca
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) Êciany p´cherzy (co najmniej 2 gramy) i p∏yn z p´cherzy,
b) krew,
c) mleko,
d) wymazy z nosa, pyska, tchawicy,
e) racice, strzyki, sutki, tarcz´ ryjowà;
2) P´cherzykowe zapalenie jamy ustnej
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) Êciany p´cherzy (co najmniej 2 gramy) i p∏yn z p´cherzy,
c) mleko,
d) wymazy,
e) racice, strzyki, sutki, tarcz´ ryjowà;
3) Choroba p´cherzykowa Êwiƒ
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) Êciany p´cherzy (co najmniej 2 gramy) i p∏yn z p´cherzy,
b) racice, sutki, tarcz´ ryjowà,
c) krew,
d) wymaz z nosa i pyska;
4) Ksi´gosusz
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) mocz,
c) mleko,
d) chorobowo zmienione wycinki jelit;
5) Pomór ma∏ych prze˝uwaczy
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) mocz,
c) wymazy ze spojówek, b∏ony Êluzowej jamy ustnej, z nosa i z odbytu,
d) wycinki chorobowo zmienionych narzàdów oraz lokalne w´z∏y ch∏onne;
6) Zaraza p∏ucna byd∏a
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) mocz,
c) wymazy z jamy gard∏a;
7) Guzowata choroba skóry byd∏a
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) mocz,
c) wymazy z jamy gard∏a,
d) wycinki chorobowo zmienionej skóry,
e) wycinki chorobowo zmienionej tkanki p∏ucnej i okoliczne w´z∏y ch∏onne;
8) Goràczka doliny Rift
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) wymazy z jamy nosa lub gard∏a,
c) wycinki wàtroby, Êledziony i mózgu pobrane od zwierzàt zabitych lub pad∏ych oraz z poronionych p∏odów;
9) Choroba niebieskiego j´zyka
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) wymazy z jamy nosa lub gard∏a,
c) wycinki wàtroby, Êledziony i mózgu pobrane od zwierzàt zabitych lub pad∏ych oraz z poronionych p∏odów;
10) Ospa owiec i kóz
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) Êciany i zawartoÊç p´cherzy,
c) wycinki ∏o˝yska od samic, które poroni∏y,
d) chorobowo zmienione wycinki p∏uc i innych narzàdów oraz okoliczne w´z∏y ch∏onne;
11) Afrykaƒski pomór koni
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) mocz,
c) wymazy z krtani;
12) Afrykaƒski pomór Êwiƒ
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew (pe∏na z dodatkiem Êrodka przeciwkrzepliwego oraz krew na surowice),
b) migda∏ki, nerki, w´z∏y ch∏onne,
c) w przypadku nietypowego przebiegu choroby — p∏uca lub szpik kostny, pobrane od zwierzàt poddanych eutanazji (bezkrwawo) w szczytowej fazie choroby;
13) Klasyczny pomór Êwiƒ
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew (pe∏na z dodatkiem Êrodka przeciwkrzepliwego oraz krew na surowice),
b) migda∏ki, Êledzion´, nerki, w´z∏y ch∏onne, koƒcowy odcinek jelita biodrowego (przy nietypowym przebiegu choroby), pobrane od zwierzàt pad∏ych (do 4 godzin po Êmierci) lub poddanych eutanazji
w szczytowej fazie choroby;
14) Influenza ptaków o wysokiej zjadliwoÊci d. pomór drobiu
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) wymazy z tchawicy i kloaki lub ka∏ — od ptaków ˝ywych,
b) wycinki tchawicy, p∏uc, serca, wàtroby, Êledziony, mózgu oraz ka∏ lub jelita z treÊcià pokarmowà (podwiàzane) i inne chorobowo zmienione narzàdy — od ptaków zabitych lub pad∏ych;
15) Rzekomy pomór drobiu
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
1) wymazy z tchawicy i kloaki lub ka∏ — od ptaków ˝ywych,
2) wycinki tchawicy, p∏uc, serca, wàtroby, Êledziony, mózgu oraz ka∏ lub jelita z treÊcià pokarmowà (podwiàzane) i inne chorobowo zmienione narzàdy — od ptaków zabitych lub pad∏ych;
16) Enterowirusowe zapalenie mózgu i rdzenia u Êwiƒ d. choroba cieszyƒska i taflaƒska
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´ wycinki mózgu, w tym rdzenia przed∏u˝onego, oraz odcinek l´dêwiowy rdzenia kr´gowego (w szczelnym naczyniu zawierajàcym 10% roztwór formaliny) — do badaƒ histopatologicznych, lub wymienione tkanki w zamro˝eniu lub sch∏odzeniu — do badaƒ wirusologicznych;
17) Zakaêna martwica uk∏adu krwiotwórczego ryb ∏ososiowatych
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) z wyl´gu: ca∏e ryby po usuni´ciu woreczka ˝ó∏tkowego,
b) z narybku o d∏ugoÊci 4—6 cm: nierozdzielone wszystkie narzàdy jamy cia∏a oraz mózg oddzielnie z ka˝dej ryby,
c) od ryb o d∏ugoÊci powy˝ej 6 cm: nerki, wàtrob´, Êledzion´ i mózg oddzielnie z ka˝dej ryby,
d) od ikrzyc ryb: p∏yn jajnikowy oddzielnie od ka˝dej ryby, nerki, wàtrob´, Êledzion´ i mózg;
18) WÊcieklizna
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) mózg, a w przypadku ma∏ych zwierzàt ca∏à g∏ow´,
b) krew oraz ˝uchw´ lisa w przypadku badaƒ kontrolnych przeprowadzanych po up∏ywie miesiàca od doustnego szczepienia przeciwko wÊciekliênie wolno ˝yjàcych lisów;
19) Wàglik
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) od zwierzàt ˝ywych krew oraz preparaty mazane na szkie∏kach podstawowych,
b) ma∏˝owin´ usznà w przypadku, gdy zw∏oki wykazujà rozk∏ad gnilny oraz gdy nie przeprowadza si´ sekcji zwierz´cia,
c) kawa∏ek koÊci grubej w przypadku daleko posuni´tego rozk∏adu zw∏ok,
d) wyjàtkowo, od zwierzàt poddanych ubojowi lub pad∏ych pobiera si´ wycinki Êledziony lub chorobowo zmienionego narzàdu,
e) od Êwiƒ podejrzanych o postaç gardzielowo-j´zykowà wàglika (glosso-anthrax) w´z∏y ch∏onne oko∏ogardzielowe oraz wycinki galaretowatoobrz´k∏ych tkanek,
f) jeÊli zachodzi koniecznoÊç badania skór — wycinki o rozmiarach 5x10 cm, a gdy to nie jest mo˝liwe ze
wzgl´du na wartoÊç skóry, skrawki z cz´Êci nieprzedstawiajàcych wi´kszych wartoÊci;
20) Gruêlica byd∏a
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) wycinki chorobowo zmienionych narzàdów oraz lokalne w´z∏y ch∏onne w przypadku stwierdzonych
zmian chorobowych oraz w ka˝dym przypadku uboju tuberkulinododatniego zwierz´cia,
b) w´z∏y ch∏onne: oko∏ogardzielowe, oskrzelowe, Êródpiersiowe, nadwymieniowe, wn´ki wàtroby oraz
krezkowe — w przypadku braku zmian chorobowych oraz w ka˝dym przypadku uboju tuberkulinododatniego zwierz´cia;
21) Bruceloza byd∏a, kóz i owiec, Êwiƒ, owiec
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew od samic roniàcych po up∏ywie od 12 do 20 dni po poronieniu,
b) wycinki ∏o˝yska od samic, które poroni∏y,
c) krew lub mleko do badaƒ monitoringowych stad byd∏a;
22) Enzootyczna bia∏aczka byd∏a
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) krew,
b) wycinki chorobowo zmienionych narzàdów (tkanek),
c) próbki mleka zbiorczego lub pulowanego do badaƒ monitoringowych;
23) Gàbczasta encefalopatia byd∏a — BSE
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) ca∏à g∏ow´,
b) próbki z rdzenia przed∏u˝onego od zwierzàt bez objawów nerwowych (pobieranie próbek: po odci´ciu g∏owy ustawia si´ jà otworem potylicznym do góry, przez który wprowadza si´ ∏y˝eczk´, kierujàc
jà po stronie brzusznej rdzenia, mi´dzy otoczkà a samym rdzeniem, na g∏´bokoÊç 7—8 cm, ostrze ∏y˝eczki obraca si´ o 90° w lewo i w prawo w celu obci´cia ga∏àzek nerwowych, a nast´pnie ∏y˝eczk´
z próbkà materia∏u wyciàga si´ i k∏adzie do p∏ytki Petriego);
24) Zgnilec amerykaƒski pszczó∏
Do badaƒ laboratoryjnych pobiera si´
a) wycinek plastra o wymiarach 10 x 10 cm z zamar∏ym lub chorym czerwiem (bez miodu),
b) martwe pszczo∏y,
c) py∏ek, wosk i miód.
III. Zestaw do pobierania materia∏u biologicznego do laboratoryjnych badaƒ rozpoznawczych dla chorób zakaênych zwierzàt
1. Kombinezon ochronny z kapturem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
2. Fartuch gumowy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
3. Pokrowce ochronne na buty lub buty gumowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
pary
2
4. R´kawice gumowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
pary
2
5. Okulary ochronne lub maska na twarz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
6. Ârodki przeciwbólowe i uspokajajàce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7. P´seta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
8. No˝yczki chirurgiczne z ostrym koƒcem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
9. ¸y˝eczki z ostrymi kraw´dziami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
10. Skalpele . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
2
11. Strzykawki jednorazowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
5
12. Ig∏y do strzykawek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt. 100
13. Probówki z ig∏à do pobierania krwi (min. 10 ml)
a) dla byd∏a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
50
b) dla Êwiƒ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
40
14. Kleszcze donosowe dla byd∏a . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
1
15. Kleszcze donosowe dla Êwiƒ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
1
16. Zg∏´bnik do pobierania próbek Êluzu w przypadku podejrzenia o nosicielstwo . . . . . . . . . .
szt.
17. Pa∏eczki do wymazów z nosa dla Êwiƒ, ja∏owe w probówce z pod∏o˝em transportowym . . . .
18. Probówki ze Êrodkiem przeciwkrzepliwym (heparyna lub sól potasowa EDTA) . . . . . . . . . .
19. Pojemnik na próbki ma∏y (20—30 ml) odporny na rozbicie z zakr´canym korkiem . . . . . . . .
20. Pojemnik na probówki du˝y (100—200 ml) wy∏o˝ony materia∏em amortyzacyjnym
i resorbujàcym z zakr´canym korkiem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
21. Kontener do transportu, ch∏odzony . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
22. Roztwór 10% formaliny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
23. Soda kaustyczna w p∏atkach (0,5 kg) lub inne Êrodki dezynfekcyjne . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
24. Pisak wodoodporny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
25. Naklejki samoprzylepne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
26. TaÊma uszczelniajàca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
27. Worki foliowe na zu˝yte materia∏y . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
szt.
szt.
szt.
10
10
4
szt.
szt.
2
2
szt.
szt.
szt.
szt.
2
100
5
100
IV. Wzór pisma przewodniego do próbek materia∏u biologicznego przekazywanych do laboratoryjnych badaƒ
rozpoznawczych
Powiatowy Lekarz Weterynarii w ........................................
Adres .....................................................................................
Nr tel./faks ............................................................................
........................................, dnia ........................ 20... r.
Nr ........................
........................................................
(oznaczenie laboratorium)
1. Posiadacz zwierzàt (imi´ i nazwisko lub nazwa oraz dok∏adny adres)
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
2. Opis zwierz´cia, od którego pochodzà próby ............................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
3. Przebieg choroby (daty: zachorowania, padni´cia, zabicia, sekcji, liczba zwierzàt chorych, ogó∏em zwierzàt
w gospodarstwie itp.) .................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
4. Objawy kliniczne — zmiany sekcyjne .......................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
5. Podejrzenie choroby ....................................................................................................................................................
6. Rodzaj i opis przesy∏anych próbek .............................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................................................
7. Kierunek badaƒ ............................................................................................................................................................
........................................................
(powiatowy lekarz weterynarii
podpis i piecz´ç)
Za∏àcznik nr 2
WZÓR
Powiatowy Inspektorat Weterynarii
(adres)
KSIÑ˚KA ZG¸OSZE¡ CHORÓB ZAKAèNYCH ZWIERZÑT
podlegajàcych obowiàzkowi zg∏aszania i zwalczania
Za∏o˝ona dnia ......................................
Zakoƒczona dnia .................................
Data i godzina
zg∏oszenia
Lp.
1
3
4
5
6
7
Posiadacz zwierzàt
— imi´ i nazwisko
Podmiot
Nazwa choroby lub
Data wystàpienia
lub nazwa
Opis chorych
zg∏aszajàcy (imi´, charakterystyczne
pierwszych
oraz adres (gmina, zwierzàt (rasa, p∏eç,
nazwisko
objawy oraz gatumiejscowoÊç, ulica, wiek, nr kolczyków) objawów choroby
lub nazwa i adres)
nek zwierzàt
nr domu, kod
pocztowy, telefon)
8
Stan zwierzàt
w gospodarstwie
wed∏ug gatunków
9
Imi´, nazwisko
i podpis
przyjmujàcego
zg∏oszenie
10
UWAGI
Zam. 93 — korekta: 04.02.2003 r.
Za∏àcznik nr 3
WZÓR
Za∏àcznik nr 4
WZÓR
Za∏àcznik nr 5
WZÓR
Za∏àcznik nr 6
SPOSOBY OCZYSZCZANIA, ODKA˚ANIA, DEZYNSEKCJI I DERATYZACJI
W¸AÂCIWE DLA POSZCZEGÓLNYCH CHORÓB ZAKAèNYCH ZWIERZÑT
Rozdzia∏ I. Cz´Êç ogólna
1. Ârodki ostro˝noÊci
1) osoby wykonujàce zabiegi oczyszczania, odka˝ania, dezynsekcji i deratyzacji powinny byç przeszkolone w zakresie obchodzenia si´ z preparatami
u˝ywanymi do tych zabiegów, w tym w zakresie
przygotowywania odpowiednich roztworów;
2) osoby wykonujàce zabiegi oczyszczania, odka˝ania, dezynsekcji i deratyzacji powinny byç zaopatrzone w ochronne okulary lub maski, kombinezon
oraz r´kawice i buty gumowe w celu ochrony przed
poparzeniem lub zatruciem Êrodkami stosowanymi przy wykonywanych zabiegach;
3) podczas wykonywania zabiegów nale˝y zwróciç
uwag´ na przewody elektryczne i niebezpieczeƒstwo pora˝enia pràdem;
4) podczas wykonywania zabiegów na wolnym powietrzu nale˝y ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa braç
pod uwag´ si∏´ i kierunek wiatru.
2. Oczyszczanie
1) oczyszczanie polega na usuni´ciu z pomieszczeƒ
dla zwierzàt oraz z pomieszczeƒ gospodarczych
i magazynowych, wybiegów i otoczenia budynków
oraz na unieszkodliwieniu zaka˝onych odchodów
zwierz´cych i innych substancji mogàcych zawieraç czynniki chorobotwórcze;
4) unieszkodliwieniu poprzez spalenie w bezpiecznym miejscu na terenie gospodarstwa podlegajà
drewniane przedmioty, a w szczególnoÊci ˝∏oby,
koryta, przegrody, pod∏oga i inne przedmioty, je˝eli ich stan uniemo˝liwia skuteczne oczyszczenie
i odka˝enie.
3. Odka˝anie
1) odka˝anie (dezynfekcja) polega na niszczeniu czynników chorobotwórczych obecnych w Êrodowisku;
2) przy stosowaniu Êrodków odka˝ajàcych obowiàzujà nast´pujàce zasady ogólne
a) przy odka˝aniu profilaktycznym stosuje si´ pó∏
litra roztworu Êrodka odka˝ajàcego na 1 m2 powierzchni,
b) przy odka˝aniu w Êrodowisku zaka˝onym
stosuje si´ co najmniej 1 litr roztworu Êrodka odka˝ajàcego na 1 m2 powierzchni,
c) przy zwalczaniu zakaênych chorób zwierz´cych
odka˝anie przeprowadza si´ pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii;
3) odka˝anie mo˝e byç przeprowadzone przy u˝yciu
Êrodków
a) fizycznych, m.in. przez spalenie sprz´tów drewnianych, opalanie sprz´tów metalowych, u˝ycie
goràcej wody lub pary wodnej,
2) oczyszczanie przeprowadza si´ przy u˝yciu Êrodków
b) chemicznych, takich jak zwiàzki sodu, wapnia
i chloru o silnym dzia∏aniu zasadowym,
a) fizycznych — r´cznych narz´dzi, sprz´tu mechanicznego lub wody pod ciÊnieniem,
c) biologicznych (z udzia∏em bakterii nitryfikacyjnych), stosowanych do odka˝ania obornika
i gnojowicy w nast´pujàcy sposób
b) chemicznych — preparatów odt∏uszczajàcych
lub detergentów;
3) oczyszczanie nale˝y przeprowadzaç w nast´pujàcej
kolejnoÊci
a) wst´pne spryskanie miejsc przebywania zwierzàt, po ich usuni´ciu, Êrodkiem odka˝ajàcym
o takim st´˝eniu, jakie jest stosowane podczas
odka˝ania,
b) oczyszczanie sufitu, a nast´pnie Êcian od góry
w kierunku pod∏ogi oraz okien i drzwi,
c) oczyszczanie ˝∏obów, koryt, drabin i przegród,
a tak˝e sprz´tu, przedmiotów i narz´dzi, które
by∏y u˝ywane przy obs∏udze zwierzàt, oraz
ubraƒ ochronnych i obuwia osób obs∏ugujàcych
zwierz´ta,
d) oczyszczanie pod∏ogi oraz ziemi na wybiegach,
e) zebranie zanieczyszczeƒ sta∏ych ∏àcznie z obornikiem i poddanie ich utylizacji, spaleniu lub
biologicznemu odka˝eniu;
— miejsce na kopiec z obornikiem o wymiarach
2 m szerokoÊci i nieograniczonej d∏ugoÊci powinno znajdowaç si´ na terenie gospodarstwa zaka˝onego w pobli˝u pomieszczeƒ inwentarskich na glebie Êcis∏ej, w miar´ nieprzepuszczalnej; dno kopca po wyrównaniu
powinno byç wy∏o˝one folià, na którà nak∏ada si´ warstw´ obornika niezaka˝onego (najlepiej pochodzàcego od koni lub byd∏a), a nast´pnie uk∏ada si´ obornik zaka˝ony w kszta∏cie sto˝ka na wysokoÊç nieprzekraczajàcà
1,5 m od powierzchni gruntu, przykrywa si´
Êció∏kà i warstwà ziemi o gruboÊci co najmniej 20 cm, polewa si´ Êrodkiem odka˝ajàcym i pozostawia si´ na okres, którego d∏ugoÊç zale˝y od wyst´pujàcej choroby zakaênej zwierzàt,
— gnojowic´ i gnojówk´ odka˝a si´ przez dodanie Êrodka dezynfekcyjnego, który miesza si´
z zawartoÊcià zbiornika i pozostawia na
okres, którego d∏ugoÊç zale˝y od rodzaju
choroby zakaênej, zabezpieczajàc uprzednio
przed dost´pem zwierzàt i ptactwa;
wadza si´ 1—2 razy dziennie odka˝anie bie˝àce
przy u˝yciu odpowiedniego roztworu sody ˝ràcej;
4) na poszczególnych etapach zwalczania chorób zakaênych zwierzàt wyró˝nia si´
5) po likwidacji i usuni´ciu zwierzàt i zw∏ok zwierz´cych z ogniska pryszczycy przeprowadza si´
oczyszczanie miejsc przebywania zwierzàt poprzedzone polaniem 2% roztworem sody ˝ràcej miejsc
przebywania zwierzàt, uboju i sekcji;
a) odka˝anie zapobiegawcze, prowadzone w celu
ochrony zwierzàt przed chorobà zakaênà,
b) odka˝anie bie˝àce, prowadzone w obecnoÊci
zwierzàt przy podejrzeniu lub stwierdzeniu
u nich choroby zakaênej,
c) odka˝anie wst´pne, wykonywane po usuni´ciu
zwierzàt oraz zw∏ok zwierz´cych z gospodarstwa
(ogniska choroby),
d) odka˝anie ostateczne, wykonywane po ostatecznym oczyszczeniu, przed uznaniem ogniska
choroby zakaênej zwierzàt za wygas∏e.
4. Dezynsekcja
Dezynsekcja polega na niszczeniu owadów przenoszàcych czynniki wywo∏ujàce choroby zakaêne zwierzàt.
5. Deratyzacja
Deratyzacja polega na niszczeniu gryzoni przenoszàcych choroby zakaêne zwierzàt albo b´dàcych rezerwuarem zarazków tych chorób w Êrodowisku.
Rozdzia∏ II. Cz´Êç szczegó∏owa
1. Oczyszczanie i odka˝anie przy pryszczycy
1) przed bramà wjazdowà i przed ka˝dym wejÊciem
do gospodarstwa, w którym wystàpi∏o podejrzenie
o pryszczyc´, oraz w ognisku pryszczycy, jak te˝
przed ka˝dym wejÊciem do pomieszczeƒ dla zwierzàt wra˝liwych na pryszczyc´ powinny byç wy∏o˝one maty nasycone 2% roztworem sody ˝ràcej,
a tak˝e przygotowane woda, myd∏o i 0,2% roztwór
kwasku cytrynowego lub 1% roztwór sody ˝ràcej
do dezynfekcji ràk, odkrytych cz´Êci cia∏a i odzie˝y,
a 2% roztwór wodny sody ˝ràcej do dezynfekcji
obuwia;
2) osoby, które mia∏y kontakt ze zwierz´tami chorymi
na pryszczyc´ albo podejrzanymi o zaka˝enie si´ tà
chorobà oraz ze sprz´tem u˝ywanym do obs∏ugi
tych zwierzàt, sà obowiàzane przed opuszczeniem
miejsc przebywania zwierzàt lub gospodarstwa
oczyÊciç i odkaziç r´ce, ubranie i obuwie przy u˝yciu Êrodków wymienionych w pkt 1;
3) Êrodki transportu, sprz´t i inne przedmioty, które
mia∏y kontakt ze zwierz´tami chorymi lub podejrzanymi o pryszczyc´ i pozostawa∏y w Êrodowisku zaka˝onym (ognisku pryszczycy), przed opuszczeniem gospodarstwa podlegajà oczyszczeniu i odka˝eniu przy u˝yciu Êrodków wymienionych w pkt 1;
4) w gospodarstwie, w którym wystàpi∏o podejrzanie
o pryszczyc´, oraz w ognisku pryszczycy przepro-
6) obornik oraz gnojowic´ i gnojówk´ poddaje si´ odka˝aniu biologicznemu, przy czym obornik pozostawia si´ w kopcu przez okres co najmniej 42 dni;
gnojowic´ i gnojówk´, po zmieszaniu z 2% roztworem sody ˝ràcej w proporcji 100 l roztworu na
1 000 l gnojowicy lub gnojówki i uzyskaniu wartoÊci pH powy˝ej 12,5 lub z formalinà w proporcji
5 l formaliny na 1000 l gnojowicy lub gnojówki i zabezpieczeniu przed dost´pem ludzi i zwierzàt, pozostawia si´ na okres co najmniej 45 dni;
7) oczyszczanie i odka˝anie po usuni´ciu zwierzàt
z ogniska pryszczycy przeprowadza si´ trzykrotnie
w siedmiodniowych odst´pach, przy czym zabiegi
te wykonane po raz trzeci i sprawdzone przez powiatowego lekarza weterynarii sà oczyszczaniem
i odka˝aniem ostatecznym przed uznaniem ogniska pryszczycy za wygas∏e.
2. Oczyszczanie i odka˝anie przy p´cherzykowym zapaleniu jamy ustnej
Oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu p´cherzykowego zapalenia jamy ustnej
wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy.
3. Oczyszczanie i odka˝anie przy chorobie p´cherzykowej Êwiƒ
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu choroby p´cherzykowej Êwiƒ wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu choroby p´cherzykowej
Êwiƒ sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniach okreÊlonych
przy pryszczycy, a przy temperaturze otoczenia
poni˝ej 10°C zamiast roztworu 2% stosuje
si´ roztwór 3% podgrzany do temperatury
70—80°C,
b) 2% roztwór chloraminy z dodatkiem 0,1—0,2%
kwasu azotowego przygotowany bezpoÊrednio
przed u˝yciem,
c) 5% roztwór formaliny, a przy temperaturze otoczenia poni˝ej 10°C roztwór 10% podgrzany do
temperatury 50°C,
d) 5% wodny roztwór preparatu Pollena JK, który
w st´˝eniu 3% mo˝e byç stosowany w obecnoÊci zwierzàt,
e) 2% roztwór wapna chlorowanego;
3) odka˝anie biologiczne obornika, gnojówki i gnojowicy przeprowadza si´ w sposób w∏aÊciwy dla
pryszczycy.
4. Oczyszczanie i odka˝anie przy ksi´gosuszu
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu ksi´gosuszu wykonuje si´ w sposób
w∏aÊciwy dla pryszczycy;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu ksi´gosuszu sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniu okreÊlonym przy
pryszczycy,
b) 4% roztwór lizolu do odka˝ania osób, które mia∏y kontakt z zaka˝onymi zwierz´tami lub przedmiotami,
c) 2—3% roztwor fenolu, 5% roztwór lizolu lub kreoliny albo 5% roztwór wapna chlorowanego do
odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby.
5. Oczyszczanie i odka˝anie przy pomorze ma∏ych
prze˝uwaczy
Oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu pomoru ma∏ych prze˝uwaczy wykonuje
si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy oraz przy u˝yciu
Êrodków odka˝ajàcych i ich st´˝enia, okreÊlonych przy
ksi´gosuszu.
6. Oczyszczanie i odka˝anie przy zarazie p∏ucnej byd∏a
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu zarazy p∏ucnej byd∏a wykonuje si´
w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy, jednak kolejne
odka˝ania po usuni´ciu zwierzàt z ogniska choroby przeprowadza si´ w odst´pach 14-dniowych,
tak aby ostateczne oczyszczenie i odka˝enie by∏o
przeprowadzone po 30 dniach od dnia wst´pnego
odka˝ania;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu zarazy p∏ucnej byd∏a sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniu okreÊlonym przy
pryszczycy,
b) 4% wodny roztwór lizolu lub 1% wodny roztwór
fenolu do odka˝ania osób, które mia∏y kontakt
z zaka˝onymi zwierz´tami lub przedmiotami,
Poz. 163
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu guzowatej choroby skóry
byd∏a sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniu okreÊlonym przy
pryszczycy,
b) 3% wodny roztwór lizolu do odka˝ania osób,
które mia∏y kontakt z zaka˝onymi zwierz´tami
lub przedmiotami,
c) 3% wodny roztwór fenolu, 5% wodny roztwór lizolu lub kreoliny albo 5% roztwór wapna chlorowanego do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby oraz Êrodków transportu u˝ytych do przewozu tych zwierzàt;
3) przy zwalczaniu guzowatej choroby skóry byd∏a
przeprowadza si´ dezynsekcj´ pomieszczeƒ dla
zwierzàt oraz miejsc l´gowych owadów przenoszàcych t´ chorob´.
8. Oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja przy goràczce doliny Rift
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu goràczki doliny Rift wykonuje si´
w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy, jednak kolejne
odka˝ania po usuni´ciu zwierzàt z ogniska choroby przeprowadza si´ w odst´pach 14-dniowych,
tak aby ostateczne oczyszczenie i odka˝enie by∏o
przeprowadzone po 30 dniach od dnia wst´pnego
odka˝ania;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu goràczki doliny Rift sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniu okreÊlonym przy
pryszczycy,
b) 3% wodny roztwór lizolu do odka˝ania osób,
które mia∏y kontakt z zaka˝onymi zwierz´tami
lub przedmiotami,
c) 3% wodny roztwór fenolu, 5% wodny roztwór lizolu lub kreoliny albo 5% roztwór wapna chlorowanego do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby oraz Êrodków transportu u˝ytych do przewozu tych zwierzàt;
c) 3% wodny roztwór fenolu, 5% wodny roztwór lizolu lub kreoliny albo 5% roztwór wapna chlorowanego do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby.
3) przy zwalczaniu goràczki doliny Rift przeprowadza
si´ dezynsekcj´ pomieszczeƒ dla zwierzàt oraz
miejsc l´gowych owadów przenoszàcych t´ chorob´.
7. Oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja przy guzowatej chorobie skóry byd∏a
9. Oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja przy chorobie niebieskiego j´zyka
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu guzowatej choroby skóry byd∏a wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy, jednak kolejne odka˝ania po usuni´ciu zwierzàt
z ogniska choroby przeprowadza si´ w odst´pach
14-dniowych, tak aby ostateczne oczyszczenie i odka˝enie by∏o przeprowadzone po 30 dniach od dnia
wst´pnego odka˝ania;
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu choroby niebieskiego j´zyka wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy, jednak
kolejne odka˝ania po usuni´ciu zwierzàt z ogniska
choroby przeprowadza si´ w odst´pach 14-dniowych, tak aby ostateczne oczyszczenie i odka˝enie
by∏o przeprowadzone po 30 dniach od dnia wst´pnego odka˝ania;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu choroby niebieskiego j´zyka sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniu okreÊlonym przy
pryszczycy,
b) 3% wodny roztwór lizolu lub 1% roztwór fenolu
do odka˝ania osób, które mia∏y kontakt z zaka˝onymi zwierz´tami lub przedmiotami,
c) 3% wodny roztwór fenolu, 5% wodny roztwór lizolu lub kreoliny albo 5% roztwór wapna chlorowanego do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby oraz Êrodków transportu u˝ytych do przewozu tych zwierzàt;
3) przy zwalczaniu choroby niebieskiego j´zyka przeprowadza si´ dezynsekcj´ pomieszczeƒ dla zwierzàt oraz miejsc l´gowych owadów przenoszàcych
t´ chorob´.
10. Oczyszczanie i odka˝anie przy ospie owiec i kóz
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu ospy owiec i kóz wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu ospy owiec i kóz sà
a) 1% roztwór fenolu lub 3% roztwór preparatu
Pollena JK do odka˝ania osób, które mia∏y kontakt z zaka˝onymi zwierz´tami lub z zaka˝onym
Êrodowiskiem,
b) 3% wodny roztwór fenolu, 2,5% roztwór kwasu
siarkowego albo 5% roztwór preparatu Pollena
JK do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt
zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby
oraz Êrodków transportu u˝ytych do przewozu
tych zwierzàt.
11. Oczyszczanie, odka˝anie i dezynsekcja przy afrykaƒskim pomorze koni
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu afrykaƒskiego pomoru koni wykonuje si´ w sposób oraz przy u˝yciu Êrodków odka˝ajàcych i ich st´˝enia, okreÊlonych przy pryszczycy,
jednak kolejne zabiegi odka˝ania po usuni´ciu
zwierzàt z ogniska choroby przeprowadza si´ w odst´pach 14-dniowych, tak aby ostateczne oczyszczenie i odka˝enie by∏o przeprowadzone po
30 dniach od dnia wst´pnego odka˝ania;
2) przy zwalczaniu afrykaƒskiego pomoru koni, choroby przenoszonej przez komary z rodzaju Culicoides, przeprowadza si´ dezynsekcj´ w pomieszczeniach dla zwierzàt wra˝liwych i miejscach wyl´gu
komarów.
12. Oczyszczanie i odka˝anie przy afrykaƒskim pomorze Êwiƒ
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu afrykaƒskiego pomoru Êwiƒ wykonu-
Poz. 163
je si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy, jednak
kolejne odka˝ania po usuni´ciu zwierzàt z ogniska
choroby przeprowadza si´ w odst´pach 14-dniowych, tak aby ostateczne oczyszczenie i odka˝enie
by∏o przeprowadzone po 30 dniach od dnia wst´pnego odka˝ania;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu afrykaƒskiego pomoru
Êwiƒ sà
a) 1% roztwór sody ˝ràcej lub 2% roztwór wapna
chlorowanego do odka˝ania osób, które mia∏y
kontakt z zaka˝onymi zwierz´tami lub zaka˝onym Êrodowiskiem,
b) wapno chlorowane do unieszkodliwienia zw∏ok
Êwiƒ pad∏ych lub zabitych, zakopywanych na terenie ogniska choroby, oraz obornika i zaka˝onych odpadów,
c) wapno chlorowane w proporcji 5 kg na 1000 l
gnojowicy lub gnojówki przeznaczonej do odka˝ania biologicznego,
d) 3% roztwór sody ˝ràcej lub 5% roztwór wapna
chlorowanego do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska choroby oraz Êrodków transportu u˝ytych
do przewozu tych zwierzàt.
13. Oczyszczanie i odka˝anie przy klasycznym pomorze Êwiƒ
Oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu klasycznego pomoru Êwiƒ wykonuje si´
w sposób oraz przy u˝yciu Êrodków odka˝ajàcych i ich
st´˝enia, okreÊlonych przy pryszczycy.
14. Oczyszczanie i odka˝anie przy influenzie ptaków
o wysokiej zjadliwoÊci d. pomór drobiu
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu influenzy ptaków o wysokiej zjadliwoÊci wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy;
2) do zabiegów odka˝ania przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu influenzy ptaków o wysokiej zjadliwoÊci stosuje si´
a) 1% wodny roztwór kreoliny lub lizolu do odka˝ania osób, które mia∏y kontakt z zaka˝onymi
zwierz´tami lub z zaka˝onym Êrodowiskiem,
b) 5% wodny roztwór kreoliny lub lizolu, 5% wapno chlorowane albo 5% roztwory zwiàzków krezolowych, a tak˝e formalina lub chlor w postaci
aerozolu do odka˝ania miejsc przebywania
zwierzàt zaka˝onych po ich usuni´ciu z ogniska
choroby oraz Êrodków transportu u˝ytych do
przewozu tych zwierzàt,
c) unieszkodliwienie pomiotu i odpadów poprzez
spalenie, poddanie dzia∏aniu pary wodnej
o temperaturze nie ni˝szej ni˝ 70°C lub odka˝anie biologiczne w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy.
15. Oczyszczanie i odka˝anie przy rzekomym pomorze
drobiu
Oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu rzekomego pomoru drobiu wykonuje si´
w sposób w∏aÊciwy dla influenzy ptaków.
16. Oczyszczanie i odka˝anie przy enterowirusowym
zapaleniu mózgu i rdzenia u Êwiƒ d. choroba cieszyƒska i taflaƒska
1) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu enterowirusowego zapalenia mózgu
i rdzenia u Êwiƒ wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy
dla pryszczycy, jednak kolejne odka˝ania po usuni´ciu zwierzàt z ogniska choroby przeprowadza
si´ w odst´pach 14-dniowych, tak aby ostateczne
oczyszczenie i odka˝enie by∏o przeprowadzone po
30 dniach od dnia wst´pnego odka˝ania;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu enterowirusowego zapalenia mózgu i rdzenia u Êwiƒ sà
a) roztwór sody ˝ràcej w st´˝eniu okreÊlonym przy
pryszczycy,
b) 2% wodny roztwór formaliny,
c) obornik w ognisku enterowirusowego zapalenia
mózgu i rdzenia u Êwiƒ podlega unieszkodliwieniu przez spalenie lub poddaje si´ go odka˝aniu
biologicznemu, pozostawiajàc w kopcu na okres
28 dni.
Poz. 163
3) po oczyszczeniu nale˝y przeprowadziç ponowne
odka˝enie o oczyszczenie stawów i urzàdzeƒ hydrotechnicznych w sposób okreÊlony w pkt 2, a nast´pnie uzupe∏niç wodà do pe∏nej pojemnoÊci
obiektów i pozostawiç na 1 miesiàc bez zarybiania
tych obiektów.
18. Oczyszczanie i odka˝anie przy wÊciekliênie
1) przy podejrzeniu lub stwierdzeniu wÊcieklizny
u zwierzàt gospodarskich, przed ka˝dym wejÊciem
do pomieszczeƒ dla tych zwierzàt powinny byç wy∏o˝one maty nasycone 2% roztworem sody ˝ràcej,
a po usuni´ciu zwierzàt lub ich zw∏ok z ogniska
wÊcieklizny miejsca ich przebywania powinny byç
oczyszczone i odka˝one w sposób w∏aÊciwy dla
pryszczycy przy u˝yciu 2% roztworu sody ˝ràcej;
2) obornik pochodzàcy od zwierzàt gospodarskich
dotkni´tych wÊciekliznà poddaje si´ odka˝aniu
biologicznemu, pozostawiajàc w kopcu na okres co
najmniej 42 dni;
3) osoby opiekujàce si´ zwierz´tami chorymi lub podejrzanymi o wÊcieklizn´ po zakoƒczonej obs∏udze
powinny poddaç si´ odka˝aniu 1% roztworem sody ˝ràcej;
4) przy stwierdzeniu wÊcieklizny u zwierzàt domowych nale˝y spaliç ich legowiska, równie˝ w postaci bud, koszów lub skrzynek, a miejsca ich przebywania odkaziç 1% roztworem chloraminy lub 1%
roztworem sody ˝ràcej.
19. Oczyszczanie i odka˝anie przy wàgliku
17. Oczyszczanie i odka˝anie przy zakaênej martwicy
uk∏adu krwiotwórczego ryb ∏ososiowatych
1) przed bramà wjazdowà i przed ka˝dym wejÊciem
do gospodarstwa, w którym wystàpi∏o podejrzenie
o zakaênà martwic´ uk∏adu krwiotwórczego ryb ∏ososiowatych oraz w ognisku zakaênej martwicy
uk∏adu krwiotwórczego ryb ∏ososiowatych powinny byç wy∏o˝one maty nasycone 2% roztworem
sody ˝ràcej, a sprz´t do po∏owu i przechowywania
ryb podlega ka˝dorazowo oczyszczeniu i odka˝eniu w mleku wapiennym (po zmieszaniu 1 cz´Êci
wapna palonego i 4 cz´Êci wody uzyskuje si´ zag´szczone mleko wapienne, którego 1 cz´Êç nale˝y zmieszaç z 20 cz´Êciami wody, aby uzyskaç mleko wapienne do odka˝ania);
2) po spuszczeniu wody z wszystkich zaka˝onych stawów, zbiorników do podchowu wyl´gu i aparatów
l´gowych, wszystkie miejsca zaka˝one nale˝y odkaziç przez posypanie rozdrobnionym wapnem palonym w proporcji 2,5 do 3 ton na 1 ha powierzchni stawów, kana∏ów doprowadzajàcych i odprowadzajàcych wod´ i innych urzàdzeƒ hydrotechnicznych, a nast´pnie wlaç wod´ w iloÊci pokrywajàcej
posypanà wapnem powierzchni´, wod´ t´ rozmieszaç z wapnem i pozostawiç na 8—10 dni; po kolejnym spuszczeniu wody nale˝y przeprowadziç dok∏adne oczyszczenie mechaniczne stawów i urzàdzeƒ hydrotechnicznych z mu∏u i innych zanieczyszczeƒ;
1) przy oczyszczaniu i odka˝aniu w przypadku wàglika nale˝y uwzgl´dniç fakt, ˝e w warunkach tlenowych laseczka wàglika przekszta∏ca si´ w zarodniki, które nawet po kilkudziesi´ciu latach mogà wywo∏aç chorob´;
2) oczyszczanie i odka˝anie przy podejrzeniu lub
stwierdzeniu wàglika wykonuje si´ w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy, przeprowadzajàc ponowne
odka˝anie po up∏ywie 14 dni;
3) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu lub stwierdzeniu wàglika sà
a) 5% roztwór formaliny, 5% roztwór wapna palonego lub zag´szczone mleko wapienne (1 cz´Êç
wapna palonego plus 4 cz´Êci wody) do odka˝ania miejsc przebywania zwierzàt po ich usuni´ciu oraz Êrodków transportu,
b) spalenie lub poddanie dzia∏aniu goràcej pary
wodnej obornika, resztek paszy i innych zanieczyszczeƒ, a je˝eli jest to niewykonalne, poddanie ich odka˝aniu biologicznemu, pozostawiajàc w kopcu na okres co najmniej 42 dni,
c) spalenie podejrzanych o zaka˝enie wàglikiem
zapasów pasz obj´toÊciowych, w szczególnoÊci
siana lub s∏omy, które mogà byç wykorzystane
jedynie do ˝ywienia zwierzàt szczepionych przeciwko wàglikowi, w terminie 1 miesiàca po zakoƒczonym zaszczepieniu.
20. Oczyszczanie i odka˝anie przy gruêlicy byd∏a
1) po usuni´ciu zwierzàt chorych i podejrzanych o zaka˝enie si´ gruêlicà, jak równie˝ zwierzàt pad∏ych,
w miejscach ich przebywania przeprowadza si´
oczyszczanie w sposób w∏aÊciwy dla pryszczycy;
2) Êrodkami odka˝ajàcymi stosowanymi przy podejrzeniu gruêlicy byd∏a sà
a) 6—10% roztwór kreoliny,
b) 10% roztwór lizolu,
c) 5—8% roztwór fenolu,
d) 3% rozwory wodne: lysoformin 3000, sterydial
lub desform;
3) obornik, Êció∏k´, resztki paszy oraz inne zanieczyszczenia poddaje si´ odka˝aniu biologicznemu, pozostawiajàc w kopcu na okres co najmniej 21 dni,
a gnojowic´ i gnojówk´ odka˝a si´ przez dodanie
suchego wapna chlorowanego w stosunku 1 kg
wapna na 20 litrów gnojowicy lub gnojówki i zmieszanie;
4) wybiegi zaka˝one odka˝a si´, rozsypujàc wapno
chlorowane lub wapno niegaszone i mieszajàc
z ziemià;
5) oczyszczanie i odka˝anie, o którym mowa w pkt 1
i 2, nale˝y powtórzyç przed uznaniem ogniska za
wygas∏e.
21. Oczyszczanie, odka˝anie i deratyzacja przy brucelozie
byd∏a (B. abortus), kóz i owiec (B. melitensis), Êwiƒ
(B. suis, B. abortus) i owiec (B. ovis)
1) po usuni´ciu zwierzàt chorych i podejrzanych o zaka˝enie si´ brucelozà, jak równie˝ zwierzàt pad∏ych
i zabitych z powodu brucelozy, miejsca ich przebywania ∏àcznie z wybiegami polewa si´ obficie
2% roztworem sody ˝ràcej, a nast´pnie zamyka na
24 godziny;
2) oczyszczanie miejsc, o których mowa w pkt 1, oraz
ich odka˝anie przy u˝yciu 2% roztworu sody ˝ràcej
przeprowadza si´ trzykrotnie w siedmiodniowych
odst´pach, przy czym zabiegi te wykonane po raz
trzeci i sprawdzone przez powiatowego lekarza weterynarii sà oczyszczaniem i odka˝aniem ostatecznym przed uznaniem ogniska brucelozy za wygas∏e;
3) do odka˝ania osób obs∏ugujàcych zwierz´ta zaka˝one stosuje si´ 1% roztwór sody ˝ràcej;
4) obornik, resztki zaka˝onej paszy, Êció∏k´ oraz inne
zanieczyszczenia nale˝y unieszkodliwiç poprzez
spalenie, a je˝eli jest to niewykonalne, poprzez
poddanie ich odka˝aniu biologicznemu, pozostawiajàc w kopcu na okres co najmniej 42 dni;
5) biologiczne odka˝anie gnojowicy i gnojówki przeprowadza si´ przez dodanie 2% roztworu sody ˝ràcej w iloÊci potrzebnej do osiàgni´cia pH powy˝ej
12,5 (100 litrów 2% roztworu na 1000 litrów gnojo-
Poz. 163
wicy lub gnojówki), wymieszanie i pozostawienie
pod przykryciem na okres 45 dni;
6) deratyzacj´ miejsc, o których mowa w pkt 1, przeprowadza si´ jednorazowo poprzez wy∏o˝enie
Êrodków gryzoniobójczych, zabezpieczajàc je
przed dost´pem zwierzàt.
22. Oczyszczanie i odka˝anie przy enzootycznej bia∏aczce byd∏a
1) po usuni´ciu zwierzàt dotkni´tych enzootycznà
bia∏aczkà byd∏a, jak równie˝ zwierzàt pad∏ych z powodu tej choroby, nale˝y usunàç z pomieszczeƒ
reszt´ zwierzàt, a miejsca ich przebywania polaç
2% roztworem sody ˝ràcej;
2) oczyszczanie wraz z ich odka˝aniem przy u˝yciu
2% roztworu sody ˝ràcej przeprowadza si´ dwukrotnie w siedmiodniowych odst´pach, przy czym
zabiegi te wykonane po raz drugi i sprawdzone
przez powiatowego lekarza weterynarii sà oczyszczaniem i odka˝aniem ostatecznym przed uznaniem ogniska enzootycznej bia∏aczki byd∏a za wygas∏e;
3) obornik, resztki zaka˝onej paszy, Êció∏k´ oraz inne
zanieczyszczenia nale˝y unieszkodliwiç poprzez
spalenie, a je˝eli jest to niewykonalne, poprzez
poddanie ich odka˝aniu biologicznemu, pozostawiajàc w kopcu na okres co najmniej 42 dni;
4) biologiczne odka˝anie gnojowicy i gnojówki przeprowadza si´ przez dodanie 2% roztworu sody ˝ràcej w iloÊci potrzebnej do osiàgni´cia pH powy˝ej
12,5 (100 litrów 2% roztworu na 1000 litrów gnojowicy lub gnojówki), wymieszanie i pozostawienie
pod przykryciem na okres 45 dni.
23. Oczyszczanie i odka˝anie przy gàbczastej encefalopatii byd∏a
1) po usuni´ciu wszystkich zwierzàt chorych i podejrzanych o zaka˝enie si´ gàbczastà encefalopatià
byd∏a pomieszczenia i wybiegi, na których zwierz´ta te przebywa∏y, nale˝y polaç obficie 3% roztworem sody ˝ràcej o temperaturze 70—80°C lub
5% roztworem fenolu oraz przeprowadziç oczyszczenie pomieszczeƒ i wybiegów z obornika, Êció∏ki, resztek paszy i innych zanieczyszczeƒ, a nast´pnie zanieczyszczenia te unieszkodliwiç poprzez
spalenie, albo je˝eli spalenie ich jest niewykonalne, poprzez zakopanie w g∏´bokim dole, obfite polanie jednym z wy˝ej wymienionych Êrodków odka˝ajàcych i pokrycie warstwà ziemi o gruboÊci co
najmniej 1 m;
2) oczyszczaniu oraz odka˝aniu przy u˝yciu jednego
ze Êrodków odka˝ajàcych wymienionych w pkt 1
poddaje si´ wszystkie pomieszczenia, w których
przebywa∏y zwierz´ta chore lub podejrzane o zaka˝enie si´ oraz sàsiadujàce z nimi magazyny paszowe, pomieszczenia z urzàdzeniami mleczarskimi,
wybiegi, sprz´t i narz´dzia oraz Êrodki transportu
u˝ywane do przewozu zwierzàt i Êrodków ˝ywienia
zwierzàt;
3) oczyszczanie i odka˝anie pomieszczeƒ dla zwierzàt i wybiegów przeprowadza si´ trzykrotnie
w 14-dniowych odst´pach, przy czym ostatni z tych
zabiegów nale˝y traktowaç jako oczyszczanie i odka˝anie ostateczne.
lenie jej i utrzymanie ognia a˝ do zbràzowienia
drewna ula,
b) wyszorowanie wn´trza ula wraz z ramkami i beleczkami oraz Êcian zewn´trznych i dachu goràcym 2—3% roztworem sody ˝ràcej, a po 15 minutach umycie czystà wodà lub wodà z dodatkiem octu,
24. Oczyszczanie i odka˝anie przy zgnilcu amerykaƒskim pszczó∏
1) oczyszczaniu i odka˝aniu przy stwierdzeniu zgnilca
amerykaƒskiego pszczó∏ podlegajà sprz´t i narz´dzia pasieczne, pasieczysko oraz miód i wosk
pszczeli;
2) powierzchnie zaka˝onego sprz´tu i narz´dzi podlegajà mechanicznemu oczyszczeniu i umyciu;
3) stare i zniszczone zaka˝one ule powinny byç spalone wraz z ramkami i beleczkami oraz matami ocieplajàcymi;
4) ule nadajàce si´ do dalszego u˝ytkowania, po ich
mechanicznym oczyszczeniu i umyciu, odka˝a si´
poprzez
a) opalenie p∏omieniem lampy benzynowej lub
nape∏nienie do po∏owy ula suchà s∏omà, podpa-
Poz. 163 i 164
c) zagotowanie ramek nadstawek
w 2% roztworze sody ˝ràcej;
i
beleczek
5) pasieczysko przed zaka˝onymi ulami odka˝a si´
przez posypanie wapnem palonym lub polanie
20% mlekiem wapiennym, a nast´pnie przekopanie na g∏´bokoÊç 30 cm;
6) unieszkodliwienie produktów pszczelarskich zaka˝onych bakteriami wywo∏ujàcymi zgnilec amerykaƒski pszczó∏, a zw∏aszcza ich przetrwalników,
mo˝e byç przeprowadzone jedynie w autoklawie
przy temperaturze 121°C, ciÊnieniu 0,1 MPa w ciàgu 30 minut;
7) odka˝anie osób obs∏ugujàcych ule zaka˝one zgnilcem amerykaƒskim pszczó∏ przeprowadza si´ przy
u˝yciu 1% roztworu sody ˝ràcej, 1—2% roztworu lizolu albo spirytusu denaturowanego.
164
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ÂRODOWISKA1)
z dnia 17 stycznia 2003 r.
w sprawie rodzajów wyników pomiarów prowadzonych w zwiàzku z eksploatacjà dróg, linii kolejowych,
linii tramwajowych, lotnisk oraz portów, które powinny byç przekazywane w∏aÊciwym organom ochrony
Êrodowiska, oraz terminów i sposobów ich prezentacji
Na podstawie art. 177 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska (Dz. U. Nr 62,
poz. 627, Nr 115, poz. 1229 oraz z 2002 r. Nr 74, poz. 676,
Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 233, poz. 1957)
zarzàdza si´, co nast´puje
§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla rodzaje wyników pomiarów prowadzonych w zwiàzku z eksploatacjà dróg,
linii kolejowych, linii tramwajowych, lotnisk oraz portów, które ze wzgl´du na szczególne znaczenie dla systematycznej obserwacji zmian stanu Êrodowiska, wynikajàcych z eksploatacji tych obiektów, powinny byç
przekazywane w∏aÊciwym organom ochrony Êrodowiska, oraz terminy i sposób ich prezentacji.
——————
1) Minister Ârodowiska kieruje dzia∏em administracji rzàdo-
wej — Êrodowisko, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r.
w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Ârodowiska (Dz. U. Nr 85, poz. 766).
§ 2. W∏aÊciwemu organowi ochrony Êrodowiska
przedk∏ada si´ wyniki
1) ciàg∏ych pomiarów ha∏asu w Êrodowisku dla lotnisk, na które, na mocy art. 176 ustawy z dnia 27
kwietnia 2001 r. — Prawo ochrony Êrodowiska oraz
w zwiàzku z art. 175 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy, zosta∏
na∏o˝ony obowiàzek ich prowadzenia;
2) okresowych pomiarów poziomów substancji lub
energii w Êrodowisku na skutek eksploatacji
a) dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych oraz
lotnisk,
b) portów Êródlàdowych przeznaczonych do obs∏ugi statków o noÊnoÊci nie ni˝szej ni˝ 1350 ton
w rozumieniu ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r.
o ˝egludze Êródlàdowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 5,
poz. 43, Nr 100, poz. 1085 i Nr 199, poz. 1672),
portów lub przystani morskich w rozumieniu
ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach
163
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI1)
z dnia 22 stycznia 2003 r.
w sprawie post´powania przy zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt
Na podstawie art. 21 ustawy z dnia 24 kwietnia
1997 r. o zwalczaniu chorób zakaênych zwierzàt, badaniu zwierzàt rzeênych i mi´sa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 66, poz. 752, z 2001 r. Nr 29,
poz. 320, Nr 123, poz. 1350 i Nr 129, poz. 1438 oraz
z 2002 r. Nr 112, poz. 976) zarzàdza si´, co nast´puje
Rozdzia∏ 1
Przepisy ogólne