Ustawa z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych

Ustawa reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę będącego

agencją pracy tymczasowej oraz zasady kierowania tych pracowników i osób niebędących

pracownikami agencji pracy tymczasowej do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy

użytkownika.

Użyte w ustawie określenia oznaczają

1)

pracodawca użytkownik - pracodawcę użytkownika w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, Nr 90, poz. 844, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302 i Nr 142, poz. 1380);

2)

pracownik tymczasowy - pracownika zatrudnionego przez agencję pracy tymczasowej wyłącznie

w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika;

3)

praca tymczasowa - wykonywanie na rzecz danego pracodawcy użytkownika, przez okres

nie dłuższy niż wskazany w ustawie, zadań

a)

o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym lub

b)

których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę użytkownika

nie byłoby możliwe, lub

c)

których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez

pracodawcę użytkownika.

1.

Pracodawcą użytkownikiem nie może być pracodawca, który w okresie ostatnich 6 miesięcy

poprzedzających przewidywany termin rozpoczęcia wykonywania pracy tymczasowej przez

pracownika tymczasowego wypowiedział pracownikom stosunki pracy lub rozwiązał te stosunki

na mocy porozumienia stron z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli liczba zwolnionych

z tych przyczyn pracowników odpowiada liczbie określonej w art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

(Dz. U. Nr 90, poz. 844).

2.

Pracodawca użytkownik, którego nie dotyczy przepis ust. 1, jest obowiązany złożyć

agencji pracy tymczasowej pisemne oświadczenie w tej sprawie, nie później niż w terminie

dokonania uzgodnień określonych w art. 9 ust. 1.

Pracodawca nie może być pracodawcą użytkownikiem w stosunku do pracowników pozostających

z nim w stosunku pracy.

W zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami ustawy i przepisami odrębnymi do agencji

pracy tymczasowej, pracownika tymczasowego i pracodawcy użytkownika stosuje się przepisy

prawa pracy dotyczące odpowiednio pracodawcy i pracownika, z uwzględnieniem art. 6.

Do pracowników tymczasowych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami

stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracowników tymczasowych na podstawie umowy o

pracę na czas określony lub umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy.

Pracownikowi tymczasowemu nie może być powierzone wykonywanie na rzecz pracodawcy

użytkownika pracy

1)

szczególnie niebezpiecznej w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 237;

2)

na stanowisku pracy, na którym jest zatrudniony pracownik pracodawcy użytkownika,

w okresie uczestniczenia tego pracownika w strajku;

3)

na stanowisku pracy, na którym, w okresie ostatnich 3 miesięcy poprzedzających przewidywany

termin rozpoczęcia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego, był

zatrudniony pracownik pracodawcy użytkownika, z którym został rozwiązany stosunek

pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

1.

W celu zawarcia umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym

pracodawca użytkownik uzgadnia z tą agencją na piśmie

1)

rodzaj pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu;

2)

wymagania kwalifikacyjne konieczne do wykonywania pracy, która ma być powierzona pracownikowi

tymczasowemu;

3)

przewidywany okres wykonywania pracy tymczasowej;

4)

wymiar czasu pracy pracownika tymczasowego;

5)

miejsce wykonywania pracy tymczasowej.

2.

Pracodawca użytkownik informuje agencję pracy tymczasowej na piśmie o

1)

wynagrodzeniu za pracę, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu, określonym

w przepisach o wynagrodzeniu obowiązujących u pracodawcy użytkownika;

2)

warunkach wykonywania pracy tymczasowej w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny

pracy.

3.

Przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym

agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik uzgadniają na piśmie

1)

zakres informacji dotyczących przebiegu pracy tymczasowej, które mają wpływ na wysokość

wynagrodzenia za pracę pracownika tymczasowego, oraz sposób i termin przekazywania

tych informacji agencji pracy tymczasowej w celu prawidłowego obliczania wynagrodzenia

za pracę tego pracownika;

2)

zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków pracodawcy dotyczących bezpieczeństwa

i higieny pracy, obejmujących w szczególności dostarczanie pracownikowi tymczasowemu

odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, zapewnienie napojów

i posiłków profilaktycznych, przeprowadzanie szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i

higieny pracy, ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, przeprowadzanie

oceny ryzyka zawodowego oraz informowanie o tym ryzyku;

3)

zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązku pracodawcy dotyczącego wypłacania

należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

1.

Agencja pracy tymczasowej i pracodawca użytkownik mogą uzgodnić wykorzystanie przez

pracownika tymczasowego urlopu wypoczynkowego, w całości lub w części, w okresie wykonywania

pracy tymczasowej na rzecz tego pracodawcy użytkownika, ustalając zarazem tryb udzielenia

tego urlopu.

2.

Jeżeli okres wykonywania pracy na rzecz danego pracodawcy użytkownika obejmuje 6 miesięcy

lub okres dłuższy, pracodawca użytkownik jest obowiązany umożliwić pracownikowi tymczasowemu

wykorzystanie w tym okresie urlopu wypoczynkowego, udzielając, w terminie uzgodnionym

z tym pracownikiem, czasu wolnego od pracy w wymiarze odpowiadającym przysługującemu

temu pracownikowi urlopowi wypoczynkowemu.

O uzgodnieniach, o których mowa w art. 9 i 10, agencja pracy tymczasowej zawiadamia

osobę, której ma być powierzone wykonywanie pracy tymczasowej, przed zawarciem z nią

umowy o pracę.

Ustalenie między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem warunku niezatrudnienia

pracownika tymczasowego przez pracodawcę użytkownika po zakończeniu wykonywania pracy

tymczasowej jest nieważne.

1.

Umowa o pracę zawarta między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym

powinna określać strony umowy, rodzaj umowy i datę zawarcia umowy oraz wskazywać pracodawcę

użytkownika i ustalony okres wykonywania na jego rzecz pracy tymczasowej, a także

warunki zatrudnienia pracownika tymczasowego w okresie wykonywania pracy na rzecz

pracodawcy użytkownika, w szczególności

1)

warunki wskazane w art. 9 ust. 1 pkt 1, 4 i 5;

2)

wynagrodzenie za pracę oraz termin i sposób wypłacania tego wynagrodzenia przez agencję

pracy tymczasowej.

2.

W umowie o pracę zawartej na czas określony strony mogą przewidzieć możliwość wcześniejszego

rozwiązania tej umowy przez każdą ze stron

1)

za trzydniowym wypowiedzeniem, gdy umowa o pracę została zawarta na okres nieprzekraczający

2 tygodni;

2)

za jednotygodniowym wypowiedzeniem, gdy umowa o pracę została zawarta na okres dłuższy

niż 2 tygodnie.

3.

Do umowy o pracę zawartej z pracownikiem tymczasowym nie stosuje się art. 177 § 3 Kodeksu pracy.

4.

Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta na piśmie,

agencja pracy tymczasowej potwierdza pracownikowi tymczasowemu w formie pisemnej rodzaj

zawartej umowy o pracę i jej warunki, nie później niż w drugim dniu wykonywania pracy

tymczasowej.

1.

Pracodawca użytkownik wykonuje obowiązki i korzysta z praw przysługujących pracodawcy,

w zakresie niezbędnym do organizowania pracy z udziałem pracownika tymczasowego.

2.

Pracodawca użytkownik

1)

jest obowiązany zapewnić pracownikowi tymczasowemu bezpieczne i higieniczne warunki

pracy w miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy tymczasowej;

2)

prowadzi ewidencję czasu pracy pracownika tymczasowego w zakresie i na zasadach obowiązujących

w stosunku do pracowników;

3)

nie może stosować do pracownika tymczasowego przepisu art. 42 § 4 Kodeksu pracy ani też powierzać mu wykonywania pracy na rzecz i pod kierownictwem innego podmiotu.

1.

Pracownik tymczasowy w okresie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy użytkownika nie

może być traktowany mniej korzystnie w zakresie warunków pracy i innych warunków zatrudnienia

niż pracownicy zatrudnieni przez tego pracodawcę użytkownika na takim samym lub podobnym

stanowisku pracy.

2.

W zakresie dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych organizowanego

przez pracodawcę użytkownika przepis ust. 1 nie dotyczy pracownika tymczasowego wykonującego

pracę na rzecz tego pracodawcy użytkownika krócej niż 6 tygodni.

1.

Pracownikowi tymczasowemu, wobec którego pracodawca użytkownik naruszył zasadę równego

traktowania, w zakresie warunków określonych w art. 15, przysługuje prawo dochodzenia

od agencji pracy tymczasowej odszkodowania w wysokości określonej w przepisach Kodeksu pracy dotyczących odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy z tytułu naruszenia

zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu.

2.

Agencja pracy tymczasowej ma prawo dochodzenia od pracodawcy użytkownika zwrotu równowartości

odszkodowania, które zostało wypłacone pracownikowi tymczasowemu.

1.

Pracownikowi tymczasowemu przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze dwóch dni za każdy

miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego pracodawcy użytkownika lub więcej niż jednego

pracodawcy użytkownika; urlop nie przysługuje za okres, za który pracownik wykorzystał

u poprzedniego pracodawcy urlop wypoczynkowy przysługujący na podstawie odrębnych

przepisów.

2.

Urlopu wypoczynkowego udziela się pracownikowi tymczasowemu w dni, które byłyby dla

niego dniami pracy, gdyby nie korzystał z tego urlopu. W przypadku określonym w art.

10 ust. 2 do pracownika tymczasowego stosuje się przepisy art. 167.

3.

W razie niewykorzystania przez pracownika tymczasowego urlopu wypoczynkowego w okresie

wykonywania pracy tymczasowej agencja pracy tymczasowej wypłaca pracownikowi tymczasowemu

ekwiwalent pieniężny w zamian za ten urlop lub niewykorzystaną jego część.

4.

Wynagrodzenie za jeden dzień urlopu wypoczynkowego lub ekwiwalent pieniężny za jeden

dzień tego urlopu ustala się, dzieląc wynagrodzenie uzyskane przez pracownika tymczasowego

w okresie wykonywania pracy tymczasowej przez liczbę dni pracy, za które to wynagrodzenie

przysługiwało.

1.

Umowa o pracę zawarta z pracownikiem tymczasowym rozwiązuje się z upływem ustalonego

między stronami okresu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz danego pracodawcy użytkownika,

z uwzględnieniem art. 13 ust. 2.

2.

Pracodawca użytkownik, który zamierza zrezygnować z wykonywania pracy przez pracownika

tymczasowego przed upływem okresu wykonywania pracy tymczasowej uzgodnionego z agencją

pracy tymczasowej, zawiadamia agencję pracy tymczasowej na piśmie o przewidywanym

terminie zakończenia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego,

w miarę możliwości z wyprzedzeniem uwzględniającym obowiązujący strony umowy o pracę

okres wypowiedzenia tej umowy.

3.

W razie faktycznego zaprzestania wykonywania przez pracownika tymczasowego pracy tymczasowej

na rzecz pracodawcy użytkownika z powodu niestawienia się do pracy, bez usprawiedliwienia

przyczyn nieobecności w pracy, albo odmowy dalszego wykonywania pracy tymczasowej

na jego rzecz, pracodawca użytkownik zawiadamia niezwłocznie agencję pracy tymczasowej

o terminie i okolicznościach zaprzestania wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego.

1.

Agencja pracy tymczasowej jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej pracodawcy

użytkownikowi przez pracownika tymczasowego przy wykonywaniu pracy tymczasowej - na

zasadach i w granicach obowiązujących pracownika zgodnie z przepisami o odpowiedzialności

materialnej pracowników.

2.

Agencja pracy tymczasowej ma prawo dochodzenia od pracownika tymczasowego zwrotu równowartości

odszkodowania, które zostało wypłacone pracodawcy użytkownikowi.

1.

W okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy łączny okres wykonywania pracy tymczasowej

przez pracownika tymczasowego na rzecz jednego pracodawcy użytkownika nie może przekroczyć

12 miesięcy.

2.

Jeżeli pracownik tymczasowy wykonuje w sposób ciągły na rzecz danego pracodawcy użytkownika

pracę tymczasową obejmującą zadania, których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego

pracownika zatrudnionego przez tego pracodawcę użytkownika, okres wykonywania pracy

tymczasowej nie może przekroczyć 36 miesięcy.

3.

Po okresie wykonywania pracy tymczasowej, o którym mowa w ust. 2, na rzecz danego

pracodawcy użytkownika pracownik tymczasowy może być ponownie skierowany do wykonywania

pracy tymczasowej u tego pracodawcy użytkownika nie wcześniej niż po upływie 36 miesięcy.

Do umów o pracę na czas określony zawartych między agencją pracy tymczasowej a pracownikiem

tymczasowym nie stosuje się art. 25.

Pracownik tymczasowy w okresie wykonywania pracy tymczasowej na rzecz pracodawcy użytkownika

ma prawo do korzystania z urządzeń socjalnych pracodawcy użytkownika na zasadach przewidzianych

dla pracowników zatrudnionych przez tego pracodawcę użytkownika.

1.

Pracodawca użytkownik jest obowiązany informować organizację związkową reprezentatywną

w rozumieniu art. 241 o zamiarze powierzenia wykonywania pracy tymczasowej pracownikowi agencji pracy tymczasowej.

Jednakże pracodawca użytkownik, który zamierza powierzyć pracownikowi agencji pracy

tymczasowej wykonywanie pracy przez okres dłuższy niż 6 miesięcy, jest obowiązany

podjąć działania zmierzające do uzgodnienia tego zamierzenia z reprezentatywnymi organizacjami

związkowymi.

2.

Pracodawca użytkownik jest obowiązany przekazać organizacjom związkowym, o których

mowa w ust. 1, informacje określone w art. 9 ust. 1. Pracodawca użytkownik i reprezentatywne

organizacje związkowe mogą ustalić szerszy zakres informacji, które mają być przekazane

tym organizacjom związkowym.

3.

Pracodawca użytkownik jest obowiązany informować pracowników tymczasowych, w sposób

przyjęty u tego pracodawcy użytkownika, o wolnych stanowiskach pracy, na których zamierza

zatrudnić pracowników.

Roszczenia pracownika tymczasowego rozpatruje sąd pracy właściwy ze względu na siedzibę

agencji pracy tymczasowej zatrudniającej tego pracownika.

Prawa i obowiązki pracodawcy użytkownika i agencji pracy tymczasowej w zakresie nieuregulowanym

w ustawie określa zawarta między nimi umowa.

1.

Do osób w wieku od 16 do 18 lat będących uczniami, skierowanych do pracy tymczasowej

na podstawie umowy prawa cywilnego, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy dotyczące zatrudniania młodocianych w innym celu niż przygotowanie zawodowe.

2.

Do osób skierowanych do pracy tymczasowej na podstawie umowy prawa cywilnego stosuje

się odpowiednio przepisy art. 8, 9 ust. 1 i art. 23.

1.

Kto, będąc pracodawcą użytkownikiem lub działając w jego imieniu, nie zapewnia pracownikowi

tymczasowemu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w miejscu wyznaczonym do

wykonywania pracy tymczasowej lub nie wyposaża stanowiska pracy pracownika tymczasowego

w maszyny i inne urządzenia techniczne, które spełniają wymagania dotyczące oceny

zgodności, podlega karze grzywny.

2.

Tej samej karze podlega, kto, będąc pracodawcą użytkownikiem lub działając w jego

imieniu, nie wypełnia uzgodnionych na piśmie z agencją pracy tymczasowej obowiązków

pracodawcy, w tym

1)

nie dostarcza pracownikowi tymczasowemu odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony

indywidualnej;

2)

nie zapewnia pracownikowi tymczasowemu napojów i posiłków profilaktycznych;

3)

nie zapewnia przeszkolenia pracownika tymczasowego w zakresie bezpieczeństwa i higieny

pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz szkolenia okresowego;

4)

nie zapewnia ustalenia w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku przy

pracy, któremu uległ pracownik tymczasowy;

5)

nie informuje pracownika tymczasowego o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną

pracą, oraz zasadach ochrony przed zagrożeniami;

6)

nie wypełnia innych obowiązków, uzgodnionych z agencją pracy tymczasowej, związanych

z wykonywaniem pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego.

W sprawach o wykroczenia, o których mowa w art. 27, orzeka się, na podstawie wniosku

pochodzącego od inspektora pracy, w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

(Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. uchyla się art. 298

W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

(Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm. w art. 21 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu

„

1a.

Do przychodów pracowników tymczasowych, w rozumieniu odrębnych przepisów, otrzymanych

od pracodawcy użytkownika ma zastosowanie ust. 1 pkt 11, 13 i 16.

”

.

W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

(Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm. w art. 37 ust. 4 otrzymuje brzmienie

„

4.

Usługi w zakresie zatrudniania pracowników w celu ich skierowania do pracodawcy użytkownika,

którym może być pracodawca lub podmiot niebędący pracodawcą w rozumieniu Kodeksu pracy, wykonują wyłącznie agencje pracy tymczasowej. Pracodawca użytkownik wyznacza pracownikowi

agencji pracy tymczasowej zadania i kontroluje ich wykonanie.

”

.

Przepis art. 21 stosuje się od dnia przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii

Europejskiej.

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.