Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lipca 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji, transporcie wewnątrzzakładowym oraz obrocie materiałów wybuchowych, w tym wyrobów pirotechnicznych

§ 1. 1. Rozporzàdzenie okreÊla wymagania bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy produkcji, transporcie

wewnàtrzzak∏adowym oraz obrocie materia∏ów wybuchowych, w tym wyrobów pirotechnicznych.

2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

1) zak∏adów górniczych, w zakresie transportu wewnàtrzzak∏adowego materia∏ów wybuchowych;

2) szkó∏ wy˝szych, jednostek badawczo-rozwojowych,

laboratoriów i zak∏adów doÊwiadczalnych oraz zak∏adów produkcji próbnej i doÊwiadczalnej, z wyjàtkiem wymagaƒ w stosunku do pomieszczeƒ,

w których sà stale wytwarzane lub przechowywane materia∏y wybuchowe;

3) jednostek organizacyjnych podleg∏ych Ministrowi

Obrony Narodowej oraz organów podleg∏ych lub

nadzorowanych przez ministra w∏aÊciwego do

spraw wewn´trznych, z wyjàtkiem jednostek wykonujàcych dzia∏alnoÊç gospodarczà w zakresie wytwarzania, przetwarzania oraz obrotu materia∏ami

wybuchowymi.

§ 2. Szczegó∏owe wymagania w stosunku do pomieszczeƒ magazynowych i obiektów do przechowywania materia∏ów wybuchowych okreÊlajà przepisy

rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 paêdziernika 2002 r. w sprawie pomieszczeƒ magazynowych

i obiektów do przechowywania materia∏ów wybuchowych, broni, amunicji oraz wyrobów o przeznaczeniu

wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1589).

§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) materia∏ wybuchowy — substancj´ chemicznà sta∏à lub ciek∏à albo mieszanin´ substancji, zdolnà do

reakcji chemicznej, z wytwarzaniem gazu o takiej

temperaturze i ciÊnieniu i z takà szybkoÊcià, ˝e mo———————

1) Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej kieruje

dzia∏em administracji rzàdowej — gospodarka, na podstawie §1 ust. 2 pkt 1 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu

dzia∏ania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

(Dz. U. Nr 1, poz. 5).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113,

poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239,

Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268,

z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538,

Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354,

Nr 128, poz.1405 i Nr 154, poz. 1805 oraz z 2002 r. Nr 74,

poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199,

poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679.

gà powodowaç zniszczenia w otaczajàcym Êrodowisku, a tak˝e przedmioty wype∏nione materia∏em

wybuchowym;

2) wra˝liwoÊç materia∏u wybuchowego — prawdopodobieƒstwo zainicjowania przemiany materia∏u

wybuchowego przy okreÊlonej intensywnoÊci

bodêców zewn´trznych;

3) wybuch — gwa∏townà przemian´ materia∏u wybuchowego powodujàcà wytworzenie fali uderzeniowej w otaczajàcym Êrodowisku;

4) nadciÊnienie fali uderzeniowej — przyrost ciÊnienia

w czole fali uderzeniowej;

5) obiekt — obiekt budowlany w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z póên. zm.3));

6) obiekt klasy UZ — obiekt, który w przypadku wybuchu lub spalenia znajdujàcego si´ w nim materia∏u

wybuchowego ulega ca∏kowitemu zniszczeniu;

7) obiekt klasy MDO — obiekt, który w przypadku wybuchu lub spalenia znajdujàcego si´ w nim materia∏u wybuchowego ulega cz´Êciowemu zniszczeniu, w stopniu umo˝liwiajàcym jego odtworzenie;

8) strefa ochrony obiektu — oznaczony obszar terenu

otaczajàcy obiekt zagro˝ony wybuchem lub spaleniem materia∏u wybuchowego, w którym nie powinny pojawiaç si´ czynniki zwi´kszajàce ryzyko

powstania wybuchu lub spalenia materia∏u wybuchowego w obiekcie;

9) materia∏y pirotechniczne — rodzaj materia∏u wybuchowego, b´dàcy materia∏em lub mieszaninà materia∏ów przewidzianych do wytwarzania efektów

cieplnych, Êwietlnych, dêwi´kowych, gazu, dymu

lub kombinacji tych efektów, w wyniku bezdetonacyjnej, samopodtrzymujàcej si´ reakcji chemicznej;

10) wyroby pirotechniczne — przedmioty zawierajàce

jeden lub kilka materia∏ów pirotechnicznych przeznaczonych do uzyskania efektów pirotechnicznych;

11) wyroby pirotechniczne widowiskowe — wyroby pirotechniczne s∏u˝àce do celów organizacji widowisk;

12) za∏àcznik A — za∏àcznik A „Przepisy ogólne i przepisy dotyczàce materia∏ów i przedmiotów niebezpiecznych” do Umowy europejskiej dotyczàcej

mi´dzynarodowego przewozu drogowego towa———————

3) Zmiany

tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta∏y

og∏oszone w Dz. U. z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120,

poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110,

poz. 1190, Nr 115, poz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154,

poz. 1800, z 2002 r. Nr 74, poz. 676 oraz z 2003 r. Nr 80,

poz. 718.

rów niebezpiecznych (ADR), sporzàdzonej w Genewie dnia 30 wrzeÊnia 1957 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 194,

poz. 1629);

13) klasy — grupy materia∏ów i przedmiotów niebezpiecznych, wydzielone na podstawie dominujàcego zagro˝enia, o których mowa w za∏àczniku A;

14) podklasy — wydzielone w klasie 1 materia∏ów niebezpiecznych grupy materia∏ów i przedmiotów wybuchowych o podobnym zachowaniu si´ podczas

spalania, deflagracji lub detonacji, o których mowa

w za∏àczniku A;

Poz. 1577

2) oznaczenie i adres producenta materia∏u wybuchowego;

3) oznaczenie i adres wnioskodawcy zg∏aszajàcego

materia∏ wybuchowy do oceny;

4) informacje dotyczàce u˝ytkownika materia∏u wybuchowego oraz przewidywanego zakresu ich stosowania;

5) numer normy lub okreÊlenie dokumentu ustalajàcego warunki techniczne materia∏u wybuchowego;

15) grupy zgodnoÊci — oznaczone literowo grupy materia∏ów i przedmiotów wybuchowych, zaklasyfikowanych do klasy 1, okreÊlone w za∏àczniku A;

6) informacje dotyczàce wzoru chemicznego, receptury materia∏u wybuchowego oraz dokumentacj´

konstrukcyjnà materia∏u wybuchowego;

16) kod klasyfikacyjny — symbol cyfrowo-literowy,

sk∏adajàcy si´ z oznaczenia podklasy i litery grupy

zgodnoÊci materia∏u i przedmiotu wybuchowego,

nadany przez jednostk´ upowa˝nionà przez ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki;

7) informacje dotyczàce charakterystyk materia∏u wybuchowego, na przyk∏ad wyniki badaƒ na dopuszczenie tego materia∏u do stosowania w górnictwie;

17) znak zgodnoÊci — zastrze˝ony znak, nadawany lub

stosowany zgodnie z zasadami oceny zgodnoÊci,

okreÊlony w przepisach wydanych na podstawie

ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny

zgodnoÊci (Dz. U. Nr 166, poz.1360 oraz z 2003 r.

Nr 80, poz. 718 i Nr 130, poz. 1188), wskazujàcy, ˝e

dany wyrób lub proces sà zgodne z wymaganiami

lub specyfikacjami technicznymi.

§ 4. 1. Materia∏ wybuchowy produkowany lub stosowany w produkcji, bàdê wprowadzany do obrotu,

podlega ocenie pod wzgl´dem bezpieczeƒstwa, zwanej dalej „ocenà”.

2. Ocenie nie podlegajà wyroby pirotechniczne

widowiskowe oznaczone kodem klasyfikacyjnym

1.4 G i 1.4 S.

§ 5. 1. Oceny, z zastrze˝eniem ust. 6, dokonujà jednostki organizacyjne upowa˝nione przez ministra w∏aÊciwego do spraw gospodarki, na wniosek producenta

materia∏u wybuchowego lub pracodawcy stosujàcego

w produkcji lub wprowadzajàcego do obrotu materia∏

wybuchowy, zwanych dalej „wnioskodawcà”.

2. Ocenie podlegajà materia∏y wybuchowe w postaci gotowych wyrobów, a tak˝e wyst´pujàcych

w procesie technologicznym pó∏produktów, pó∏fabrykatów, mieszanin reakcyjnych, surowców i odpadów.

Oceny dokonuje si´ na koszt wnioskodawcy, przy czym

na jego wniosek mo˝e byç ona dokonana zgodnie z zasadami okreÊlonymi w ustawie z dnia 22 stycznia

1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 11,

poz. 95, z póên. zm.4));

3. Wniosek o dokonanie oceny powinien zawieraç

8) kod klasyfikacyjny materia∏u wybuchowego

w transporcie wraz z kopià certyfikatu klasyfikacyjnego, je˝eli wnioskodawca je posiada;

9) inne istotne informacje dotyczàce ocenianego materia∏u wybuchowego oraz propozycje przedsi´biorcy dotyczàce warunków dopuszczenia tego

materia∏u do produkcji, stosowania w produkcji

oraz do obrotu.

4. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, nale˝y do∏àczyç reprezentatywnà próbk´ materia∏u wybuchowego w iloÊci uzgodnionej z jednostkà dokonujàcà oceny,

a w przypadku wyrobów pirotechniki widowiskowej,

równie˝ instrukcj´ bezpieczeƒstwa obs∏ugi oraz instrukcj´ ich utylizacji.

5. Sposób dokonywania oceny okreÊla za∏àcznik

nr 1 do rozporzàdzenia.

6. Podstaw´ do dokonania oceny materia∏u wybuchowego oznaczonego znakiem zgodnoÊci stanowi dokumentacja oceny zgodnoÊci, dostarczona jednostce,

o której mowa w ust. 1, przez producenta lub przedsi´biorc´ zainteresowanego wprowadzeniem do obrotu

tego materia∏u.

§ 6. 1. Dla materia∏u wybuchowego podlegajàcego

ocenie jednostka, o której mowa w § 5 ust. 1, wystawia

kart´ oceny materia∏u wybuchowego pod wzgl´dem

bezpieczeƒstwa, zwanà dalej „kartà oceny”, stanowiàcà o dopuszczeniu materia∏u do produkcji, stosowania

w produkcji, magazynowania oraz obrotu.

2. Karta oceny, z zastrze˝eniem ust. 3, powinna zawieraç informacje dotyczàce

1) nazw´ handlowà lub innà nazw´ pozwalajàcà na zidentyfikowanie materia∏u wybuchowego;

1) identyfikacji przedmiotu oceny;

———————

4) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2000 r. Nr 12, poz. 136 i Nr 39, poz. 462, z 2001 r. Nr 22,

poz. 247, Nr 27, poz. 298, Nr 56, poz. 580, Nr 110, poz. 1189,

Nr 123, poz. 1353 i Nr 154, poz.1800, z 2002 r. Nr 74,

poz. 676, Nr 89, poz. 804 i Nr 153, poz.1271 oraz z 2003 r.

Nr 17, poz. 155.

2) oznaczenia producenta;

3) adresu i oznaczenia wnioskodawcy;

4) przewidywanych u˝ytkowników;

5) oznaczenia materia∏u wed∏ug Polskich Norm;

6) podstawy prawnej oceny;

7) ogólnej charakterystyki i przeznaczenia materia∏u

wybuchowego;

8) receptury, sk∏adu chemicznego lub konstrukcji materia∏u wybuchowego;

9) zdolnoÊci do detonacji materia∏u wybuchowego;

10) zachowania si´ materia∏u wybuchowego podczas

spalania;

11) ciep∏a wybuchu, obj´toÊci produktów wybuchu

oraz wspó∏czynnika zagro˝enia;

12) wra˝liwoÊci materia∏u wybuchowego na bodêce

mechaniczne, termiczne oraz wspó∏czynniki wra˝liwoÊci;

13) innych charakterystyk materia∏u wybuchowego —

w miar´ potrzeb;

14) oceny bezpieczeƒstwa materia∏u wybuchowego

w produkcji, transporcie wewnàtrzzak∏adowym

oraz obrocie handlowym;

15) warunków dopuszczenia materia∏u do produkcji,

stosowania w produkcji oraz do obrotu.

3. W przypadku wyst´powania w procesie produkcyjnym pó∏produktów, pó∏fabrykatów, mieszanin reakcyjnych, surowców lub odpadów b´dàcych materia∏ami wybuchowymi, w karcie oceny okreÊla si´ ich

umownie przyj´tà klasyfikacj´ do podklas 1.1, 1.2, 1.3,

1.4, 1.5, 1.6, do klasy 4.1 lub do przedmiotów ratowniczych klasy 9, zawierajàcych materia∏y wybuchowe,

w celu ustalania lokalizacji obiektów zawierajàcych te

materia∏y wybuchowe.

Poz. 1577

3. Obiekty lub jego cz´Êci, w których znajdujà si´

materia∏y wybuchowe o wspó∏czynniku wra˝liwoÊci

mniejszym od 2 lub materia∏y wybuchowe nieopakowane lub w stanie niezaelaborowanym, zalicza si´ do

kategorii MW1, a pozosta∏e obiekty — do kategorii

MW2.

4. Obiekty lub pomieszczenia, w których znajdujà

si´ materia∏y wybuchowe opakowane lub w stanie zaelaborowanym, mogà zostaç zaliczone do kategorii

MW1, je˝eli jest to uzasadnione wzgl´dami bezpieczeƒstwa.

5. W stosunku do obiektów, w których równoczeÊnie wyst´puje zagro˝enie wybuchem lub spaleniem

materia∏u wybuchowego i zagro˝enie wybuchem mieszaniny materia∏u palnego z powietrzem, nale˝y

1) zaliczyç obiekt do kategorii MW1 lub MW2, stosownie do wyst´pujàcego zagro˝enia;

2) dokonaç oceny zagro˝enia wybuchem pomieszczeƒ i przestrzeni zewn´trznych;

3) okreÊliç i wyznaczyç odpowiednie strefy zagro˝enia wybuchem, zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami o ochronie przeciwpo˝arowej.

§ 10. 1. W zwiàzku z przewidywanym stopniem

zniszczeƒ w przypadku wybuchu lub spalenia materia∏u wybuchowego obiekty, w których znajdujà si´ materia∏y wybuchowe, zalicza si´ do klasy UZ lub MDO.

2. Zaliczenia projektowanego obiektu do klasy

UZ lub MDO dokonuje projektant obiektu, natomiast

w przypadku obiektu istniejàcego — pracodawca.

§ 7. 1. W przypadku zmiany charakterystyk materia∏u wybuchowego, dla którego zosta∏a wydana karta

oceny, wnioskodawca powiadamia jednostk´, która

dokonywa∏a oceny tego materia∏u.

§ 11. 1. Wokó∏ obiektów zaliczonych do kategorii

MW1 lub MW2 nale˝y wyznaczyç i oznaczyç stref´

ochrony obiektu.

2. Przepisy § 5 ust. 2—6 i § 6 stosuje si´ odpowiednio.

2. Zasi´g strefy ochrony obiektu ustala pracodawca w zale˝noÊci od kategorii zagro˝enia obiektu wybuchem lub spaleniem materia∏u wybuchowego.

§ 8. 1. Jednostki organizacyjne, o których mowa

w § 5 ust.1, sporzàdzajà i aktualizujà wykaz materia∏ów

wybuchowych poddanych ocenie i dopuszczonych do

produkcji, stosowania w produkcji oraz obrotu w postaci zbiorów kart ocen.

3. Na obszarze strefy ochrony obiektu nale˝y przeciwdzia∏aç powstawaniu warunków dla zaistnienia zjawisk lub sytuacji mogàcych spowodowaç wybuch lub

po˝ar materia∏ów wybuchowych znajdujàcych si´

w tym obiekcie.

2. Karty ocen sà jawne, z wyjàtkiem kart zawierajàcych dane stanowiàce tajemnic´ paƒstwowà lub s∏u˝bowà, zastrze˝onà z uwagi na ochron´ tajemnicy producenta.

§ 12. 1. Dla obiektów zagro˝onych wybuchem lub

spaleniem materia∏u wybuchowego powinna zostaç

opracowana karta kwalifikacyjna obiektu.

§ 9. 1. Dla obiektów na terenie zak∏adów pracy zagro˝onych wybuchem lub spaleniem znajdujàcego si´

w nich materia∏u wybuchowego ustala si´ kategorie

zagro˝enia MW1 i MW2, zwane dalej odpowiednio „kategorià MW1” lub „MW2”.

2. Kart´ kwalifikacyjnà obiektu opracowuje i na bie˝àco aktualizuje powo∏ywany przez pracodawc´ zespó∏

specjalistów posiadajàcych odpowiednie uprawnienia

budowlane, kwalifikacje w dziedzinie bezpieczeƒstwa

i higieny pracy oraz ochrony przeciwpo˝arowej.

2. Pracodawca kwalifikuje obiekty do odpowiedniej

kategorii zagro˝eƒ MW1 lub kategorii MW2, zgodnie

z wymaganiami, o których mowa w ust. 3—5.

3. Zatwierdzona przez pracodawc´ karta kwalifikacyjna obiektu stanowi za∏àcznik do ksià˝ki obiektu budowlanego.

4. Karta kwalifikacyjna obiektu zagro˝onego wybuchem lub spalaniem materia∏u wybuchowego, o której

mowa w ust.1, powinna zawieraç

1) informacje identyfikujàce obiekt, w szczególnoÊci

numer, nazw´, przynale˝noÊç do jednostki organizacyjnej zak∏adu;

2) schematyczny rysunek obiektu przedstawiajàcy podzia∏ na pomieszczenia, usytuowanie dróg: dojazdowych, po˝arowych, dla pieszych i technologicznych oraz obwa∏owaƒ, powierzchni odcià˝ajàcych,

os∏on i sztolni;

3) informacje o przeznaczeniu obiektu oraz poszczególnych pomieszczeƒ w obiekcie;

4) kwalifikacj´ obiektu i jego pomieszczeƒ do kategorii MW1 lub MW2, ze wskazaniem dominujàcych

rodzajów zagro˝eƒ;

5) kwalifikacj´ obiektu do klasy UZ lub MDO;

Poz. 1577

§ 13. 1. Urzàdzenia elektryczne i osprz´t w obiektach i pomieszczeniach zagro˝onych wybuchem lub

spalaniem materia∏u wybuchowego kategorii MW1

i MW2 powinny odpowiadaç nast´pujàcym wymaganiom

1) okreÊlonym w rozporzàdzeniu Ministra Spraw Wewn´trznych z dnia 3 listopada 1992 r. w sprawie

ochrony przeciwpo˝arowej budynków, innych

obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 92,

poz. 460 oraz z 1995 r. Nr 102, poz. 507);

2) okreÊlonym w Polskich Normach dotyczàcych instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych,

zapewniajàcych bezpieczeƒstwo;

3) powinny posiadaç stopieƒ ochrony co najmniej

IP 54, zgodny z Polskà Normà, dotyczàcà instalacji

elektrycznych w obiektach budowlanych, w zakresie wymagaƒ podstawowych — w obiektach lub

cz´Êciach obiektów zaliczonych do kategorii MW1.

6) informacje o wyst´powaniu w obiekcie lub jego pomieszczeniach zagro˝enia wybuchem mieszanin

substancji palnych z powietrzem oraz zwiàzanych

z tym stref zagro˝eƒ wybuchem, zgodnie z obowiàzujàcymi przepisami o ochronie przeciwpo˝arowej;

2. Budowa urzàdzeƒ elektrycznych i osprz´tu powinna zapewniaç ∏atwoÊç czyszczenia oraz jak najmniejsze odk∏adanie si´ na ich powierzchniach py∏u.

7) podstawowe wymagania w stosunku do obiektu

4. Temperatura powierzchni obudowy urzàdzeƒ

elektrycznych powinna byç co najmniej o 50 K ni˝sza

od temperatury rozk∏adu materia∏u wybuchowego, nie

wy˝sza jednak ni˝ 120°C (393 K), a w przypadku materia∏ów wybuchowych o temperaturze rozk∏adu poni˝ej

200°C (473 K), temperatura powierzchni powinna byç

zgodna z dopuszczalnà temperaturà okreÊlonà w karcie

oceny materia∏u wybuchowego.

a) typ konstrukcji obiektu,

b) parametry obwa∏owaƒ, os∏on, sztolni,

c) przegrody odcià˝ajàce,

d) rodzaj okien, drzwi, dopuszczalne rodzaje szyb

okiennych oraz wykoƒczenie Êcian i pod∏óg;

8) informacje dotyczàce

a) dopuszczalnego ob∏adowania pomieszczeƒ materia∏em wybuchowym,

b) dopuszczalnej iloÊci osób znajdujàcych si´

w obiekcie, z podzia∏em na pomieszczenia przeznaczone do pracy sta∏ej lub dorywczej,

c) zasi´gu strefy ochrony obiektu i sposobu oznaczenia,

d) zasi´gu stref zagro˝eƒ;

3. Urzàdzenia elektryczne powinny byç skutecznie

zabezpieczone przed niedopuszczalnym przegrzaniem.

5. Kable i przewody elektryczne powinny byç odporne na mechaniczne, chemiczne i termiczne wp∏ywy

otoczenia, ich zewn´trzne pow∏oki i otuliny powinny

byç wykonane z materia∏ów niepalnych lub trudno zapalnych, chyba ˝e sà chronione w inny sposób przed

zapaleniem, a przejÊcia kabli przez Êciany powinny byç

szczelne.

6. W pomieszczeniach zaliczonych do kategorii

MW1 nie nale˝y instalowaç g∏ównych urzàdzeƒ rozdzielczych i ∏àczników silnopràdowych oraz gniazd

wtykowych.

9) wymagania w stosunku do mediów, instalacji energetycznych, urzàdzeƒ elektrycznych, osprz´tu i instalacji elektrycznych w pomieszczeniach oraz rodzaju i temperatury Êrodków ogrzewajàcych, ch∏odzàcych, smarujàcych i konserwujàcych stosowanych w procesie technologicznym, a tak˝e sta∏ych

urzàdzeƒ gaÊniczych, lokalizacji punktów sygnalizacji i uruchamiania tych urzàdzeƒ;

7. W obiektach i pomieszczeniach zaliczonych do

kategorii MW1 i MW2 mogà byç stosowane urzàdzenia

elektryczne i osprz´t niespe∏niajàce wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1—5, w przypadku zastosowania uk∏adów

automatycznych eliminujàcych sta∏à ich obs∏ug´ przez

pracowników, je˝eli nie pogorszy to warunków bezpieczeƒstwa.

10) inne wymagania wynikajàce ze specyfiki obiektu

oraz realizowanego procesu technologicznego.

§ 14. 1. Os∏ony obiektów powinny odpowiadaç nast´pujàcym wymaganiom

5. Do karty kwalifikacyjnej, o której mowa w ust. 1,

nale˝y do∏àczyç karty oceny znajdujàcych si´ w obiekcie materia∏ów wybuchowych.

1) odleg∏oÊç podstawy wa∏u ziemnego niepodpartego murem od zewn´trznej Êciany budynku powinna wynosiç nie wi´cej ni˝ 3 m;

2) kàt pomi´dzy podstawà a tworzàcà wa∏ ziemny powinien wynosiç od 35 do 45 stopni;

wi´kszym stopniu wykorzystaç podstawowe elementy

ich konstrukcji noÊnej.

3) wa∏ nie powinien byç ni˝szy od najwy˝szego punktu sklepienia pomieszczeƒ zagro˝onych wybuchem;

4) szerokoÊç korony wa∏u powinna wynosiç co najmniej 0,5 m;

2. Elementy budynku oddzielajàce pomieszczenia

powinny, w miejscach gdzie to jest konieczne, stanowiç ochron´ przed przeniesieniem wybuchu na materia∏ wybuchowy znajdujàcy si´ w sàsiednim pomieszczeniu.

5) powierzchnie wa∏ów ziemnych powinny byç uodpornione na erozj´ powietrznà i wodnà;

3. W pomieszczeniach obiektów zaliczonych do klasy MDO nale˝y stosowaç przegrody odcià˝ajàce.

6) wa∏y ziemne mogà byç podparte murem, jednolub dwustronnie, przy czym Êciana budynku mo˝e

pe∏niç funkcj´ muru podpierajàcego, bez wzgl´du

na wysokoÊç wa∏u;

4. Materia∏ u˝yty do budowy przegrody odcià˝ajàcej powinien charakteryzowaç si´ masà nie wi´kszà ni˝

75 kg na jednostk´ powierzchni (m2) przegrody.

7) wa∏y ziemne mo˝na zastàpiç murami lub innymi

os∏onami, na przyk∏ad wynikajàcymi z ukszta∏towania terenu, o takiej samej skutecznoÊci.

2. Obiekty klasy MDO posiadajàce os∏on´ od strony przegród odcià˝ajàcych uwa˝a si´ za obwa∏owane,

je˝eli elementy konstrukcyjne obiektu gwarantujà

os∏on´ przed przeniesieniem wybuchu na materia∏ wybuchowy znajdujàcy si´ w sàsiednich pomieszczeniach obiektu lub w sàsiednim obiekcie.

§ 15. 1. Wyloty przejÊç w wa∏ach ziemnych wychodzàce na drogi transportowe, drogi dla pieszych lub

budynki powinny byç os∏oni´te wa∏ami ziemnymi, murami oporowymi lub innymi os∏onami.

2. Wa∏y, o których mowa w ust. 1, powinny byç konstruowane i lokalizowane w sposób umo˝liwiajàcy poch∏oni´cie lub rozproszenie energii wybuchu przenoszonej przez przejÊcie.

3. PrzejÊcia w wa∏ach lub pod wa∏ami powinny byç

za∏amane pod takim kàtem, który zapewnia niepowstawanie przeÊwitu.

§ 16. 1. Lokalizacja obiektów, w których znajdujà si´

materia∏y wybuchowe zaklasyfikowane lub zaliczone

umownie do klasy 1, podklasy 1.1 i 1.5, lub klasy 4.1 powinna odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

2. Lokalizacja obiektów, w których znajdujà si´ materia∏y wybuchowe zaklasyfikowane lub zaliczone

umownie do klasy 1, podklasy 1.2, 1.3, 1.4 i 1.6 lub

przedmioty ratownicze klasy 9, zawierajàce materia∏y

wybuchowe, powinna odpowiadaç wymaganiom

okreÊlonym w za∏àczniku nr 3 do rozporzàdzenia.

3. Przy okreÊlaniu wymagaƒ dotyczàcych lokalizacji obiektów znajdujàce si´ w nich pó∏produkty, pó∏fabrykaty, mieszaniny reakcyjne, surowce i odpady b´dàce materia∏ami wybuchowymi zalicza si´ umownie

do podklasy 1.1, o ile w karcie oceny nie dokonano ich

innej umownej klasyfikacji.

§ 17. 1. W obiektach zaliczonych do klasy MDO nale˝y tak organizowaç proces technologiczny, aby w razie wybuchu lub spalenia si´ materia∏u wybuchowego

mo˝na by∏o do odtworzenia tych obiektów w jak naj-

5. Przegrody powinny byç tak konstruowane i usytuowane, aby wybuch w jednym pomieszczeniu nie

spowodowa∏ zagro˝enia w innych pomieszczeniach

i obiektach.

6. Na zewnàtrz obiektu naprzeciwko przegrody odcià˝ajàcej nale˝y umieszczaç skuteczne os∏ony, je˝eli

jej elementy mog∏yby w razie wybuchu zagra˝aç innym obiektom.

7. Przegrodà odcià˝ajàcà mo˝e byç Êciana pomieszczenia, okno lub dach.

§ 18. 1. Powierzchnie elementów budowlanych

obiektów, w których znajdujà si´ materia∏y wybuchowe, oraz wyposa˝enia tych obiektów powinny byç

trwa∏e, g∏adkie, ∏atwo zmywalne, bez szpar oraz p´kni´ç.

2. Pow∏oki Êcian, sufitów oraz elementów wyposa˝enia powinny zostaç wykonane z materia∏ów trudno

palnych.

3. Pow∏oki, o których mowa w ust. 2, oraz pod∏ogi

powinny charakteryzowaç si´ odpornoÊcià na dzia∏anie substancji stosowanych w procesie technologicznym oraz uniemo˝liwiaç reakcje chemiczne z tymi substancjami.

4. Pow∏oki pod∏óg oraz elementów wyposa˝enia

powinny spe∏niaç wymagania Polskiej Normy w zakresie ochrony przed elektrycznoÊcià statycznà, je˝eli wynika to z karty kwalifikacyjnej obiektu.

5. Okna usytuowane od strony nas∏onecznionej nale˝y zabezpieczyç przed bezpoÊrednim dzia∏aniem promieni s∏onecznych na materia∏ wybuchowy.

6. Okna w suficie, nawet przy zastosowaniu szk∏a

zbrojonego, powinny byç od spodu zabezpieczone

siatkà ochronnà o drobnych oczkach.

7. Decyzj´ o rodzaju szk∏a do szklenia okien w pomieszczeniach, w których znajdujà si´ materia∏y wybuchowe, podejmuje projektant, bioràc pod uwag´ rodzaj znajdujàcego si´ w nich materia∏u wybuchowego.

Decyzj´ do∏àcza si´ do karty kwalifikacyjnej obiektu.

8. Drzwi ewakuacyjne powinny otwieraç si´ na zewnàtrz pomieszczenia i posiadaç zamki rolkowe, dzia-

∏ajàce w wyniku pchni´cia, albo rozsuwaç si´ na zewnàtrz.

9. Okna s∏u˝àce jako wyjÊcia awaryjne powinny byç

∏atwo dost´pne oraz otwieraç si´ na zewnàtrz, przy

czym otwór okienny powinien posiadaç wymiary nie

mniejsze ni˝ 0,75 m x 0,75 m.

10. Obiekty powinny posiadaç odpowiednie zabezpieczenia przed wy∏adowaniami atmosferycznymi,

zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczàcej zabezpieczeƒ przed wy∏adowaniami atmosferycznymi.

§ 19. IloÊç materia∏ów wybuchowych w poszczególnych obiektach, pomieszczeniach oraz na stanowiskach pracy nale˝y ograniczyç do wielkoÊci niezb´dnych dla zapewnienia prawid∏owego przebiegu procesu technologicznego, z zachowaniem stref zagro˝enia

wybuchem oraz minimalnych dopuszczalnych odleg∏oÊci pomi´dzy obiektami, okreÊlonych w za∏àcznikach nr 2 i 3 do rozporzàdzenia.

§ 20. 1. Prace stwarzajàce zagro˝enie wybuchem

lub spalaniem materia∏u wybuchowego powinny byç

wykonywane za pomocà urzàdzeƒ samosterujàcych

lub zdalnie sterowanych.

2. Je˝eli zastosowanie urzàdzeƒ, o których mowa

w ust.1, nie jest mo˝liwe, nale˝y do minimum ograniczyç liczb´ osób nara˝onych oraz zastosowaç rozwiàzania techniczne zmniejszajàce zagro˝enie.

§ 21. 1. Parametry procesu technologicznego istotne z punktu widzenia bezpieczeƒstwa powinny byç rejestrowane w sposób uniemo˝liwiajàcy utrat´ informacji w razie wybuchu lub spalenia materia∏u wybuchowego.

2. Pracodawca okreÊla parametry technologiczne

podlegajàce rejestracji.

§ 22. 1. Sygna∏y z urzàdzeƒ automatyki, pomiarów

oraz kontroli procesu technologicznego, majàce istotne znaczenie dla bezpoÊredniego prowadzenia tego

procesu, powinny, w miar´ mo˝liwoÊci, pochodziç

z dwóch niezale˝nych êróde∏.

2. Sygna∏y, o których mowa w ust.1, i ich êród∏a

okreÊla pracodawca.

3. W razie przekroczenia dopuszczalnych parametrów technologicznych lub powstania innych przyczyn

mogàcych wywo∏aç zagro˝enie, uk∏ad sterowania powinien spowodowaç samoczynne doprowadzenie procesu technologicznego do stanu bezpiecznego lub jego przerwanie.

Poz. 1577

mo˝liwe wy∏àcznie przez mieszanie, odbieranie ciep∏a,

rozcieƒczanie lub rozpuszczanie, nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç wykonania tych czynnoÊci w ka˝dych warunkach.

6. Podczas wykonywania czynnoÊci okreÊlonych

w ust. 4 nale˝y zapewniç mo˝liwoÊç opró˝nienia z materia∏u wybuchowego reaktorów i innych urzàdzeƒ

technicznych.

§ 23. 1. W maszynach i innych urzàdzeniach technicznych, w tym w instalacjach technologicznych, nale˝y stosowaç wy∏àcznie czynniki ogrzewajàce, ch∏odzàce, smarne lub konserwujàce, które nie wchodzà

w reakcje chemiczne z substancjami stosowanymi

w procesie technologicznym. Je˝eli stosowanie takich

czynników jest niemo˝liwe, nale˝y stosowaç urzàdzenia, których konstrukcja nie dopuszcza do ich przenikania do przestrzeni zawierajàcych substancje stosowane w procesie technologicznym.

2. Urzàdzenia s∏u˝àce do ogrzewania pomieszczeƒ

powinny byç dostosowane do rodzajów materia∏ów

wybuchowych i stosowanej technologii.

3.Temperatura powierzchni urzàdzeƒ ogrzewajàcych powinna byç ni˝sza co najmniej o 50 K od temperatury rozk∏adu materia∏u wybuchowego i nie przekraczaç 120°C (393 K).

§ 24. 1. Niedopuszczalne jest umieszczanie w jednym pomieszczeniu produkcyjnym materia∏ów wybuchowych zaklasyfikowanych do grup zgodnoÊci

A i B z materia∏ami wybuchowymi zaklasyfikowanymi

do pozosta∏ych grup zgodnoÊci, chyba ˝e wynika to

z realizowanego procesu technologicznego.

2. Podczas stosowania i przechowywania materia∏ów wybuchowych nale˝y zapewniç takie warunki, by

uniemo˝liwiaç zachodzenie niekorzystnych zmian w∏aÊciwoÊci materia∏ów wybuchowych, zw∏aszcza zwi´kszajàcych prawdopodobieƒstwo zainicjowania wybuchu, a w szczególnoÊci

1) przemian chemicznych w materiale wybuchowym;

2) zwi´kszania wra˝liwoÊci materia∏u wybuchowego

na bodêce;

3) pogarszania stabilnoÊci chemicznej lub fizycznej

materia∏u wybuchowego;

4) wytwarzania innych substancji o w∏aÊciwoÊciach

wybuchowych.

4. W razie awarii pracownicy obs∏ugujàcy maszyny

i inne urzàdzenia techniczne powinni mieç mo˝liwoÊç

przerwania procesu technologicznego za pomocà

urzàdzeƒ sterowania r´cznego, przy czym co najmniej

jedno z tych urzàdzeƒ powinno byç umieszczone na

stanowisku obs∏ugi.

§ 25. 1. Drogi na terenie zak∏adu pracy s∏u˝àce do

transportu materia∏ów wybuchowych, surowców, pó∏produktów, pó∏fabrykatów, materia∏ów do ich produkcji, a tak˝e narz´dzi i przedmiotów s∏u˝àcych do zapewnienia ciàg∏oÊci procesów technologicznych, mogà

byç lokalizowane w strefach zagro˝enia, bezpoÊrednich oraz bliskich, okreÊlonych w za∏àczniku nr 2 do

rozporzàdzenia.

5. Je˝eli podczas prowadzenia procesu technologicznego przerwanie stanów przedawaryjnych jest

2. Na drogach, o których mowa w ust. 1, nale˝y stosowaç sygnalizacj´ Êwietlnà.

§ 26. Podczas przejazdu Êrodka transportu przewo˝àcego materia∏ wybuchowy o wspó∏czynniku wra˝liwoÊci mniejszym ni˝ 2 ze znakiem „M”, na drodze powinien byç zapewniony ruch jednostronny.

§ 27. 1. Pracownik mo˝e przenosiç materia∏y wybuchowe o masie brutto do 25 kg, chyba ˝e instrukcja zak∏adowa ze wzgl´dów bezpieczeƒstwa nakazuje ograniczenie tej masy.

2. Przy r´cznym przenoszeniu materia∏u wybuchowego o wspó∏czynniku wra˝liwoÊci mniejszym ni˝ 2

ca∏kowita masa ∏adunku nie mo˝e przekraczaç 10 kg,

w tym masa materia∏u wybuchowego 5 kg. Przenoszenie pomi´dzy obiektami produkcyjnymi takiego ∏adunku powinna wykonywaç jedna osoba.

§ 28. W transporcie wewnàtrzzak∏adowym materia∏ów wybuchowych mo˝na u˝ywaç urzàdzeƒ, które sà

przystosowane do transportu przewo˝onego materia∏u.

§ 29. 1. W obr´bie jednego obiektu transport materia∏ów wybuchowych mo˝e si´ odbywaç przewodami

rurowymi dostosowanymi do rodzaju materia∏u wybuchowego i stanu, w jakim on wyst´puje w danej operacji technologicznej.

2. Transport materia∏ów wybuchowych pomi´dzy

obiektami mo˝e odbywaç si´ przewodami rurowymi,

je˝eli te materia∏y sà w postaci ciek∏ych roztworów lub

zawiesin.

3. Roztwory i zawiesiny, o których mowa w ust. 2,

w miar´ mo˝liwoÊci, nie powinny posiadaç cech materia∏ów wybuchowych.

4. Dopuszcza si´ transport materia∏u wybuchowego przewodami rurowymi w postaci zawiesiny w gazie,

je˝eli karta oceny dopuszcza ten rodzaj transportu.

§ 30. 1. Maszyny i inne urzàdzenia techniczne znajdujàce si´ w obiekcie zagro˝onym wybuchem lub spaleniem materia∏u wybuchowego nie powinny powodowaç niezamierzonego zap∏onu lub wybuchu materia∏u

wybuchowego w wyniku oddzia∏ywania ciep∏a, tarcia,

uderzenia lub innych bodêców.

Poz. 1577

dobrane w taki sposób, aby nie stanowi∏y êród∏a dodatkowych zagro˝eƒ powsta∏ych w wyniku korozji i niebezpiecznych reakcji chemicznych.

§ 31. 1. Maszyny i inne urzàdzenia techniczne znajdujàce si´ w obiekcie zagro˝onym wybuchem lub spaleniem materia∏u wybuchowego powinny byç konstruowane w sposób uniemo˝liwiajàcy gromadzenie si´

w miejscach do tego nieprzeznaczonych materia∏ów

wybuchowych mogàcych wywo∏aç zagro˝enie.

2. Po∏àczenia pomi´dzy urzàdzeniami powinny byç

konstruowane w sposób uniemo˝liwiajàcy przenoszenie ognia w razie zap∏onu materia∏u wybuchowego.

§ 32. W pomieszczeniach, w których mo˝e wystàpiç

zagro˝enie oparzeniem lub ska˝eniem twarzy, ràk

i oczu, powinny byç zainstalowane natryski z zimnà

wodà. Konstrukcja oraz sposób uruchamiania natrysków powinny byç dostosowane do warunków pracy

oraz rodzaju zagro˝enia w pomieszczeniu.

§ 33. 1. Przy wyjÊciu z pomieszczeƒ, w których mo˝e wystàpiç zagro˝enie zapaleniem odzie˝y na cz∏owieku lub ska˝eniem powierzchni cia∏a i odzie˝y, powinny

byç zainstalowane natryski uruchamiane samoczynnie

w chwili wejÊcia pod natrysk.

2. Natryski powinny dzia∏aç niezawodnie, niezale˝nie od istniejàcych warunków atmosferycznych, a ich

szczegó∏owa lokalizacja i konstrukcja powinny byç dostosowane do warunków pracy i rodzaju zagro˝enia.

3. Liczba natrysków, o których mowa w ust. 1, powinna byç dostosowana do liczby osób, które mogà

byç jednoczeÊnie zagro˝one.

§ 34. Je˝eli w obiektach znajdujà si´ materia∏y wybuchowe, nale˝y stosowaç Êrodki chroniàce przed

elektrycznoÊcià statycznà, zgodnie z wymaganiami

Polskiej Normy dotyczàcej ochrony przed elektrycznoÊcià statycznà.

§ 35. Przewody doprowadzajàce czynniki technologiczne powinny byç

1) dost´pne do oczyszczania, naprawy i wymiany;

2. Wymagania, o których mowa w ust. 1, powinny

spe∏niaç równie˝ Êrodki transportu wewnàtrzzak∏adowego, pojemniki na materia∏y wybuchowe stosowane

w operacjach technologicznych lub w transporcie wewnàtrzzak∏adowym, drzwi, okna, zamki, zawiasy, okucia, wyposa˝enie obiektów oraz inne elementy konstrukcyjne.

3. Narz´dzia u˝ywane w obiektach zagro˝onych

wybuchem lub spaleniem materia∏u wybuchowego

powinny byç wykonane z odpowiednio dobranych materia∏ów niepowodujàcych iskrzenia oraz u˝ywane

w sposób uniemo˝liwiajàcy niezamierzony wybuch

lub zapalenie materia∏u wybuchowego.

4. Materia∏y s∏u˝àce do wykonywania urzàdzeƒ

i narz´dzi, o których mowa w ust. 1—3, powinny byç

2) prowadzone poza przejÊciami dla ludzi i drogami

ewakuacyjnymi.

§ 36. 1. Obiekty, w których wykonuje si´ operacje

technologiczne gro˝àce zapaleniem znajdujàcych si´

w nich materia∏ów wybuchowych, powinny byç wyposa˝one w sta∏e urzàdzenia gaÊnicze, odpowiednie do

wyst´pujàcego zagro˝enia.

2. Urzàdzenia gaÊnicze, o których mowa w ust.1,

powinny byç uruchamiane automatycznie oraz r´cznie

z co najmniej dwóch punktów, z których jeden powinien znajdowaç si´ przy wejÊciu do obiektu, a pozosta∏e przy drogach prowadzàcych do obiektu. Punkty r´cznego uruchamiania sta∏ych urzàdzeƒ gaÊniczych powinny byç oznakowane.

3. W przypadku ca∏odobowej obecnoÊci obs∏ugi

w obiekcie dopuszcza si´ r´czne uruchamianie instalacji gaÊniczej. W takim przypadku punkty uruchamiania

instalacji powinny odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w ust. 2, przy czym co najmniej jeden punkt uruchamiania powinien byç usytuowany na stanowisku

pracy.

4. Obliczeniowa intensywnoÊç zraszania wodnych

urzàdzeƒ gaÊniczych powinna wynosiç co najmniej

25 dm3• m–2 • min–1.

Poz. 1577

§ 41. 1. Przedsi´biorca opracowuje i na bie˝àco aktualizuje projekty technologiczne i techniczne, dokumentacje technologiczne, instrukcje i regulaminy zawierajàce szczegó∏owe wymagania dotyczàce wykonania, wyposa˝enia i wykorzystania obiektów oraz przebiegu procesu technologicznego, a tak˝e wymagania

dotyczàce wykonywania innych czynnoÊci mogàcych

mieç znaczenie dla bezpieczeƒstwa.

2. Przebieg procesu technologicznego powinien

byç zgodny z wymaganiami okreÊlonymi w dokumentach, o których mowa w ust. 1.

5. Instalacj´ tryskaczowà mo˝na stosowaç jako sta∏e urzàdzenie gaÊnicze pod warunkiem zapewnienia intensywnoÊci zraszania, o której mowa w ust. 4.

§ 42. 1. Pomieszczenia zak∏adów pracy, w których

prowadzony jest obrót wyrobami pirotechnicznymi widowiskowymi, dzieli si´ na pomieszczenia

6. Je˝eli spalaniu materia∏u wybuchowego towarzyszy emisja silnie toksycznych produktów, urzàdzenie gaÊnicze powinno zawieraç wodny roztwór substancji neutralizujàcej produkty toksyczne.

1) sklepowe — przeznaczone do realizacji bezpoÊredniej sprzeda˝y;

§ 37. Obiekty i urzàdzenia, w których zosta∏y ujawnione wady lub uszkodzenia mogàce mieç wp∏yw na

bezpieczeƒstwo eksploatacji, powinny byç niezw∏ocznie wy∏àczone z ruchu do czasu naprawy.

§ 38. Obiekty i ich wyposa˝enie oraz urzàdzenia,

w których znajdujà si´ materia∏y wybuchowe lub s∏u˝àce do wykonywania operacji z tymi materia∏ami, powinny byç poddawane przeglàdom i remontom w terminach ustalonych w instrukcjach eksploatacji obiektów i urzàdzeƒ.

§ 39. 1. Âcieki produkcyjne zawierajàce materia∏y

wybuchowe w postaci zawiesiny lub rozpuszczone, albo substancje, z których mo˝e powstaç materia∏ wybuchowy, powinny byç obrabiane przed ich wprowadzaniem do kanalizacji Êciekowej celem uniemo˝liwienia

wydzielania si´ materia∏ów wybuchowych.

2. Kana∏y Êciekowe, którymi sà odprowadzane Êcieki, powinny byç dost´pne w celu oczyszczania, naprawy i wymiany oraz zabezpieczone przed dost´pem

osób nieuprawnionych.

2) zaplecza — przeznaczone do przechowywania iloÊci wyrobów pirotechnicznych widowiskowych zapewniajàcych ciàg∏oÊç sprzeda˝y;

3) magazynowe — pomieszczenia przystosowane do

sk∏adowania wyrobów pirotechnicznych widowiskowych o masie brutto ponad 1 000 kg nieprzerwanie przez okres co najmniej 90 dni w roku.

2. Z zastrze˝eniem ust. 3, w pomieszczeniach sklepowych i pomieszczeniach zaplecza mogà znajdowaç

si´ wy∏àcznie wyroby pirotechniczne widowiskowe,

oznaczone kodem klasyfikacyjnym 1.4 G i 1.4 S.

3. W pomieszczeniach sklepowych oraz w pomieszczeniach zaplecza mogà byç przechowywane wyroby

oznaczone kodem klasyfikacyjnym 1.1 G, 1.2 G i 1.3 G

w opakowaniach jednostkowych, bàdê w opakowaniach kartonowych lub tekturowych o masie brutto co

najwy˝ej 50 kg, je˝eli iloÊç mieszaniny pirotechnicznej

w jednostkowym wyrobie nie przekracza w

1) rakietach — 100 g, w tym mieszaniny wywo∏ujàcej

efekt pirotechniczny do 70 g;

2) moêdzierzach — 40 g;

3) petardach — 5 g;

§ 40. 1. Odpady materia∏ów wybuchowych i materia∏y wybuchowe nieodpowiadajàce wymaganiom lub

zanieczyszczone innymi materia∏ami, nienadajàce si´

do uzdatnienia lub wykorzystania, nale˝y zbieraç, a nast´pnie utylizowaç w sposób ustalony przez pracodawc´, z uwzgl´dnieniem wymagaƒ okreÊlonych przepisami ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U.

Nr 62, poz. 628, z póên. zm.5)).

4) strzelajàcym konfetti — 10 mg;

2. Sposób post´powania z materia∏ami, o których

mowa w ust. 1, powinien byç okreÊlony w dokumentach wymienionych w § 41 ust. 1.

W takim przypadku wyroby te traktuje si´ jak wyroby

pirotechniczne widowiskowe oznaczone kodem klasyfikacyjnym 1.4 G.

———————

5) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 2002 r. Nr 41, poz. 365, Nr 113, poz. 984 i Nr 199, poz. 1671

oraz z 2003 r. Nr 7, poz. 78.

§ 43. Pomieszczenia, o których mowa w § 42 ust.1

pkt 1 i 2, mo˝na lokalizowaç w obiektach przeznaczonych na cele handlowe, pod warunkiem spe∏nienia wymagaƒ okreÊlonych w § 44.

5) ogniach bengalskich — 2 500 g;

6) bateriach — 500 g, nie wi´cej jednak ni˝ do 40 g

w pojedynczym wystrzale;

7) innych wyrobach — 50 g w pojedynczym wystrzale.

§ 44. Pomieszczenia, o których mowa w § 42 ust.1

pkt 1 i 2, mo˝na eksploatowaç, je˝eli

1) temperatura w pomieszczeniach przy pomiarze

na wysokoÊci 1 m od pod∏ogi nie przekracza

30 °C (303 K) i zainstalowane sà Êrodki techniczne

gwarantujàce spe∏nienie tego wymogu;

2) sà wyposa˝one w podr´czny sprz´t gaÊniczy dostosowany do zagro˝enia stwarzanego przez przechowywane wyroby;

3) przechowywane wyroby pirotechniczne posiadajà

zabezpieczenie przed powstawaniem w nich niekorzystnych przemian chemicznych lub fizycznych, mogàcych powodowaç zwi´kszenie wra˝liwoÊci materia∏u na bodêce, pogorszenie trwa∏oÊci chemicznej

oraz powodujàcych inicjacj´ wybuchu lub zap∏on;

Poz. 1577

11) wymiary wewn´trzne pomieszczeƒ zapewniajà

bezpieczne operowanie opakowaniami sk∏adowanych wyrobów oraz swobodne poruszanie si´

osób kupujàcych i personelu;

12) pó∏ki, rega∏y i inne wyposa˝enie pomieszczeƒ sà

wykonane z materia∏ów trudno palnych, uniemo˝liwiajàcych w czasie po˝aru tworzenie toksycznych

zwiàzków, zagra˝ajàcych zdrowiu lub ˝yciu ludzi.

§ 45. Pomieszczenia, o których mowa w § 42 ust. 1

pkt 1 i 2, zalicza si´ do kategorii MW2, a obiekty, w których sà zlokalizowane, zalicza si´ do klasy MDO.

§ 46. 1. Strefa ochrony obiektu dla pomieszczeƒ,

o których mowa w § 42 ust.1 pkt 1 i 2, która jest oddzielnà strefà po˝arowà, powinna obejmowaç obszar tych

pomieszczeƒ.

4) posiadajà konstrukcj´ zabezpieczajàcà przechowywane materia∏y przed kradzie˝à oraz dost´pem nieuprawnionych osób;

2. W strefie ochrony pracodawca nie powinien dopuÊciç do

5) posiadajà system wentylacji wyciàgowej;

1) u˝ywania otwartego ognia;

6) posiadajà ochron´ przed wy∏adowaniami atmosferycznymi, zgodnà z wymaganiami Polskiej Normy

dotyczàcej zabezpieczeƒ przed wy∏adowaniami atmosferycznymi;

2) palenia tytoniu;

7) urzàdzenia i instalacje elektryczne odpowiadajà wymaganiom stawianym urzàdzeniom instalowanym

w miejscach zagro˝onych po˝arem zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczàcej instalacji

elektrycznych w obiektach budowlanych, zapewniajàcych bezpieczeƒstwo;

8) elementy i przewody grzewcze w pomieszczeniach

sà rozmieszczone przynajmniej w odleg∏oÊci 1 m

od opakowaƒ zawierajàcych wyroby pirotechniczne, a ich temperatura nie przekracza 120 °C (393 K);

9) drzwi ewakuacyjne otwierajà si´ na zewnàtrz pomieszczenia i posiadajà zamki rolkowe, dzia∏ajàce

w wyniku pchni´cia lub rozsuwajà si´ na zewnàtrz;

10) okna s∏u˝àce za wyjÊcia awaryjne otwierajà si´ na

zewnàtrz, natomiast otwory okienne posiadajà wymiary co najmniej 0,75 m x 0,75 m;

§ 48. Szczegó∏owe wymagania w stosunku do pomieszczeƒ magazynowych, o których mowa w § 42

ust. 1 pkt 3, okreÊlajà przepisy rozporzàdzenia Ministra

Gospodarki z dnia 28 paêdziernika 2002 r. w sprawie

pomieszczeƒ magazynowych i obiektów do przechowywania materia∏ów wybuchowych, broni, amunicji

oraz wyrobów o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym.

3) prowadzenia prac spawalniczych;

4) prowadzenia innych prac mogàcych stworzyç warunki dla zap∏onu lub wybuchu zgromadzonych

wyrobów pirotechnicznych;

5) gromadzenia i przechowywania materia∏ów palnych innych ni˝ wynikajàce z wyposa˝enia obiektu

handlowego.

3. Je˝eli pomieszczenia sklepowe i zaplecza, o których mowa w § 42 ust. 1 pkt 1 i 2, stanowiàce fragment

obiektów handlowych nie sà pomieszczeniami wydzielonymi, wówczas w bezpoÊrednim ich otoczeniu nie

nale˝y przechowywaç substancji ∏atwo palnych lub butli zawierajàcych gaz pod ciÊnieniem.

§ 47. Wyroby pirotechniczne widowiskowe mogà

byç przechowywane w pomieszczeniach sklepowych

i pomieszczeniach zaplecza w iloÊciach brutto podanych w poni˝szej tabeli

§ 49. Pracodawca prowadzàcy obrót wyrobami pirotechnicznymi, w tym o przeznaczeniu widowiskowym, powinien zapewniç bezpieczeƒstwo ludzi, mienia i Êrodowiska, a w szczególnoÊci

1) przechowywaç wyroby pirotechniczne w∏aÊciwie

opakowane i oznakowane, w ustalonych terminach

wa˝noÊci;

2) opracowaç i posiadaç aktualnà instrukcj´ przechowywania wyrobów pirotechnicznych, obejmujàcà zasady ich utylizacji, oraz instrukcje bezpieczeƒstwa i higieny pracy dla wszystkich stanowisk pracy;

§ 50. Pracodawca prowadzàcy obrót wyrobami pirotechnicznymi, w tym o przeznaczeniu widowiskowym, powinien opracowaç instrukcj´ post´powania

w sytuacji awaryjnej i organizacji akcji ratowniczej,

okreÊlajàcà

3) zapewniaç przestrzeganie instrukcji magazynowania wyrobów pirotechnicznych oraz instrukcji bezpieczeƒstwa i higieny pracy na wszystkich stanowiskach pracy;

1) rodzaj i skal´ zagro˝eƒ;

4) zapewniaç bezpieczny transport wewnàtrzzak∏adowy wyrobów pirotechnicznych;

5) zapewniaç ochron´ wyrobów pirotechnicznych

przed kradzie˝à oraz dost´pem osób nieupowa˝nionych;

6) w pomieszczeniach, w których znajdujà si´ wyroby

pirotechniczne, nie przechowywaç materia∏ów, narz´dzi oraz wyposa˝enia innego ni˝ okreÊlone w instrukcji przechowywania;

7) wykluczyç mo˝liwoÊç wp∏ywu na wyroby pirotechniczne bodêców mogàcych spowodowaç wybuch

lub zap∏on;

8) w pomieszczeniach sklepowych i pomieszczeniach

zaplecza prowadziç wy∏àcznie prace zwiàzane

z przeznaczeniem tych pomieszczeƒ;

9) prace mogàce doprowadziç do ogrzewania i zap∏onu wyrobów pirotechnicznych, w szczególnoÊci

prace remontowe pomieszczeƒ, prowadziç wy∏àcznie po usuni´ciu wyrobów pirotechnicznych z tych

pomieszczeƒ oraz po potwierdzeniu na piÊmie

przez upowa˝nionà przez pracodawc´ osob´, ˝e

wyroby zosta∏y usuni´te;

10) w razie uszkodzenia opakowania rozsypanà zawartoÊç zbieraç i neutralizowaç we w∏aÊciwy sposób,

zgodnie z obowiàzujàcà instrukcjà magazynowania;

11) urzàdzenia elektryczne, sygnalizacyjne, odgromowe oraz inne instalacje znajdujàce si´ w pomieszczeniach i obiektach poddawaç kontroli przed dopuszczeniem do eksploatacji, a nast´pnie, raz w roku kontrolowaç, dokumentujàc wyniki kontroli pisemnym protoko∏em;

2) sposób post´powania w przypadku awarii i sposób

organizacji akcji ratowniczej, ze wskazaniem lokalizacji stosowanych Êrodków gaÊniczych;

3) zasady oraz miejsce ewakuacji ludzi;

4) sposób powiadamiania stra˝y po˝arnej, Policji lub

innych jednostek ratowniczych;

5) sposoby zabezpieczenia miejsca awarii, likwidacji

bezpoÊrednich skutków oraz metody przeciwdzia∏ania rozszerzaniu si´ skutków awarii.

§ 51. 1. Pracodawca prowadzàcy obrót wyrobami

pirotechnicznymi, w tym o przeznaczeniu widowiskowym, opracowuje karty kwalifikacyjne obiektów, w których prowadzona jest sprzeda˝ wyrobów pirotechnicznych.

2. Karty kwalifikacyjnej nie opracowuje si´ dla pomieszczeƒ sklepowych i zaplecza, w których prowadzi

si´ wy∏àcznie sezonowà sprzeda˝, a ∏àczny czas przechowywania wyrobów pirotechnicznych nie przekracza 90 dni w roku.

3. Karta kwalifikacyjna obiektu zagro˝onego wybuchem lub spalaniem wyrobów pirotechnicznych, o której mowa w ust. 1, powinna zawieraç

1) oznaczenie oraz adres przedsi´biorcy;

2) nazw´ oraz adres obiektu;

3) schematyczny rysunek obiektu ze wskazaniem podzia∏u na pomieszczenia, usytuowanie dróg dojazdowych i po˝arowych, os∏on, obwa∏owaƒ oraz

wyjÊç awaryjnych;

4) okreÊlenie przeznaczenia obiektu oraz poszczególnych pomieszczeƒ;

12) opakowania lub pojemniki z wyrobami pirotechnicznymi przechowywaç na pó∏kach, rega∏ach lub

w miejscach do tego przeznaczonych oraz uk∏adaç

w sposób uniemo˝liwiajàcy ich przypadkowe przemieszczanie si´, przewracanie lub deformowanie

pod wp∏ywem nadmiernego ci´˝aru, z zachowaniem mo˝liwoÊci ich przemieszczania zgodnie z potrzebami;

5) klasyfikacj´ obiektu do kategorii MW2 ze wskazaniem dominujàcych zagro˝eƒ;

13) w przypadku powstania zagro˝enia spowodowanego zainicjowaniem przechowywanych wyrobów

pirotechnicznych dzia∏aç zgodnie z instrukcjà post´powania w sytuacji awaryjnej, o której mowa

w § 50;

8) podstawowe wymagania w stosunku do konstrukcji obiektu

14) w pomieszczeniach, w których znajdujà si´ wyroby

pirotechniczne, nie u˝ywaç otwartego ognia.

6) klasyfikacj´ obiektu do klasy UZ lub MDO;

7) stwierdzenie o niedopuszczalnoÊci wyst´powania

w obiekcie lub pomieszczeniach zagro˝enia wybuchem mieszanin substancji palnych z powietrzem;

a) typ konstrukcji obiektu,

b) parametry obwa∏owaƒ, os∏on, sztolni, okien, rodzaje szyb okiennych i posadzki,

c) lokalizacje i konstrukcje drzwi ewakuacyjnych;

9) informacje dotyczàce

a) dopuszczalnego ob∏adowania obiektu masà pirotechnicznà zawartà w wyrobach (netto),

b) dopuszczalnej liczby osób znajdujàcych si´

w obiekcie,

c) dopuszczalnych i faktycznych odleg∏oÊci od pobliskich obiektów,

d) zasi´gu strefy ochrony obiektu i sposobu jej wyznaczania;

Poz. 1577

§ 53. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

konstrukcji obiektów zbudowanych zgodnie z przepisami obowiàzujàcymi w czasie ich wznoszenia, w których

w dniu wejÊcia w ˝ycie rozporzàdzenia wytwarza i przetwarza si´ materia∏y wybuchowe, przy czym iloÊç i rodzaj materia∏ów wybuchowych w obiektach powinny

odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w niniejszym

rozporzàdzeniu.

§ 54. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia, z wyjàtkiem przepisów § 12

i § 18 ust. 7, które wchodzà w ˝ycie po up∏ywie 12 miesi´cy od dnia og∏oszenia.6)

10) kod klasyfikacyjny wyrobów pirotechnicznych;

11) wymagania w stosunku do mediów energetycznych, instalacji energetycznych, instalacji gaÊniczej, lokalizacji punktów sygnalizacji oraz sposobu

uruchamiania instalacji gaÊniczej;

12) szczegó∏owe wymagania w stosunku do urzàdzeƒ

elektrycznych, osprz´tu i instalacji elektrycznych

w obiekcie.

§ 52. W pomieszczeniach, o których mowa w § 42

ust. 1 pkt 1 i 2, transport wyrobów pirotechnicznych

mo˝e odbywaç si´ przy u˝yciu wózków obs∏ugiwanych

r´cznie.

Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Spo∏ecznej

J. Hausner

———————

6) Niniejsze rozporzàdzenie by∏o poprzedzone rozporzàdzeniem Ministra Przemys∏u z dnia 8 sierpnia 1990 r. w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy produkcji, magazynowaniu i transporcie wewnàtrzzak∏adowym materia∏ów

wybuchowych (Dz. U. Nr 58, poz. 341, z 1992 r. Nr 2, poz. 7,

z 1995 r. Nr 73, poz. 365), które utraci∏o moc z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia na podstawie

art. 26 ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy —

Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U.

Nr 24, poz. 110, z 1997 r. Nr 104, poz. 661 oraz z 1998 r.

Nr 66, poz. 431.

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Spo∏ecznej z dnia 9 lipca 2003 r. (poz. 1577)

Za∏àcznik nr 1

SPOSÓB DOKONYWANIA OCENY MATERIA¸ÓW WYBUCHOWYCH POD WZGL¢DEM BEZPIECZE¡STWA

1. Ocena pod wzgl´dem bezpieczeƒstwa materia∏ów wybuchowych, o których mowa w § 5 ust. 2 rozporzàdzenia, polega na doÊwiadczalnym lub obliczeniowym wyznaczeniu charakterystyk tych materia∏ów,

w zakresie niezb´dnym do wystawienia karty oceny,

o której mowa w § 6 rozporzàdzenia.

2. ZdolnoÊç materia∏u wybuchowego do generowania fali uderzeniowej okreÊla porównawczo, w stosunku do wzorcowego materia∏u wybuchowego (krystalicznego heksogenu), wspó∏czynnik zagro˝enia RZ.

Wspó∏czynnik RZ wyznacza si´ doÊwiadczalnie

w drodze badaƒ modelowych lub oblicza z dok∏adnoÊcià do dwóch miejsc po przecinku z wzoru

Rz =4,71·10–4· (Q · V)0,5

gdzie poszczególne okreÊlenia oznaczajà

Q — ciep∏o wybuchu danego materia∏u wybuchowego w kJ/kg,

V — obj´toÊç w∏aÊciwa produktów wybuchu danego

materia∏u wybuchowego w dm3/kg.

3. Wra˝liwoÊç materia∏u wybuchowego okreÊla

wspó∏czynnik wra˝liwoÊci RW obliczany z wzoru

Rw = (RM · RT)0,5

gdzie poszczególne okreÊlenia oznaczajà

RM — wspó∏czynnik wra˝liwoÊci mechanicznej danego materia∏u wybuchowego,

RT — wspó∏czynnik wra˝liwoÊci termicznej danego

materia∏u wybuchowego.

4. Wspó∏czynniki RM i RT, o których mowa w ust. 3,

sà wyznaczane z wzorów

1)

RM = 0,076 · (St · Si )0,5

gdzie poszczególne okreÊlenia oznaczajà

St — dolna granica wra˝liwoÊci na tarcie danego materia∏u wybuchowego w N, oznaczona wed∏ug

Polskiej Normy dotyczàcej oznaczania wra˝liwoÊci na tarcie materia∏ów wybuchowych,

Si — dolna granica wra˝liwoÊci na uderzenie danego

materia∏u wybuchowego w J, oznaczona we-

d∏ug Polskiej Normy dotyczàcej oznaczania

wra˝liwoÊci na uderzenie materia∏ów wybuchowych;

RT = 39,02 · log TR/373

2)

gdzie

TR — temperatura rozk∏adu danego materia∏u wybuchowego w K, oznaczona wed∏ug Polskiej Normy dotyczàcej oznaczania temperatury rozk∏adu

materia∏ów wybuchowych.

5. Przy obliczaniu wspó∏czynnika RW, zgodnie

z ust. 3 i 4, stosuje si´ nast´pujàce zasady

1) je˝eli materia∏ wybuchowy posiada wspó∏czynnik

wra˝liwoÊci mechanicznej RM mniejszy lub równy 1, to wspó∏czynnik wra˝liwoÊci, oprócz wartoÊci

liczbowej, otrzymuje znak „M”;

2) je˝eli materia∏ wybuchowy charakteryzuje si´ wra˝liwoÊcià na uderzenie wy˝szà od 50 J oraz równoczeÊnie wra˝liwoÊcià na tarcie wy˝szà od 353 N, do

obliczenia wspó∏czynnika wra˝liwoÊci mechanicz-

Poz. 1577

nej wed∏ug wzoru okreÊlonego w ust. 4 pkt 1 nale˝y przyjàç wartoÊci Si = 50 J i ST = 353 N;

3) je˝eli materia∏ wybuchowy nie ulega rozk∏adowi

przy ogrzewaniu do temperatury 673 K, to do obliczania wspó∏czynnika wra˝liwoÊci termicznej wed∏ug wzoru okreÊlonego w ust. 4 pkt 2 nale˝y przyjàç TR = 673 K.

6. Badania charakterystyk istotnych z punktu widzenia oceny materia∏u wybuchowego pod wzgl´dem

bezpieczeƒstwa dokonujà jednostki organizacyjne,

o których mowa w § 5 ust. 1 rozporzàdzenia, okreÊlajàc

indywidualnie metodyk´ realizacji.

7. Badania charakterystyk niezb´dnych do dokonania umownej klasyfikacji pó∏produktów, pó∏fabrykatów, mieszanin reakcyjnych, surowców lub odpadów

b´dàcych materia∏ami wybuchowymi, o której mowa

w § 6 ust. 3 rozporzàdzenia, dokonujà jednostki organizacyjne, o których mowa w § 5 ust. 1 rozporzàdzenia,

okreÊlajàc indywidualnie metodyk´ ich realizacji,

z uwzgl´dnieniem warunków, w jakich te produkty wyst´pujà w realizowanym procesie technologicznym.

Za∏àcznik nr 2

WYMAGANIA DOTYCZÑCE SYTUOWANIA OBIEKTÓW, W KTÓRYCH ZNAJDUJÑ SI¢ MATERIA¸Y

WYBUCHOWE ZAKLASYFIKOWANE LUB ZALICZONE UMOWNIE DO KLASY 1, PODKLASY 1.1 i 1.5

LUB DO KLASY 4.1

1. Minimalnà dopuszczalnà odleg∏oÊcià (Ld) od zagra˝ajàcego wybuchem obiektu zawierajàcego ∏adunek materia∏ów wybuchowych zaklasyfikowanych do

podklas 1.1 i 1.5 oraz do klasy 4.1 w stosunku do innych

obiektów w otoczeniu jest taka odleg∏oÊç, przy której

nadciÊnienie fali uderzeniowej (Pf) powstajàcej przy

wybuchu ∏adunku nie przekracza wielkoÊci dopuszczalnych, okreÊlonych w ust. 8, które wyznaczajà granice

stref zagro˝eƒ.

2. Minimalne dopuszczalne odleg∏oÊci, o których

mowa w ust. 1, okreÊla si´ z uwzgl´dnieniem

1) zdolnoÊci ∏adunku materia∏ów wybuchowych do

generowania fali uderzeniowej w przypadku wybuchu;

2) konstrukcji obiektu, w tym istniejàcych os∏on i obwa∏owaƒ;

3) uwarunkowaƒ propagacji fali uderzeniowej wokó∏

obiektu;

odniesienia do okreÊlenia parametrów zagro˝enia dla

innych materia∏ów wybuchowych, przy których wybuchu w otoczeniu ∏adunku powstaje fala uderzeniowa.

4. Równowa˝nik masy heksogenu (G), zwany dalej

„równowa˝nikiem

heksogenowym”,

zawartego

w obiekcie ∏adunku materia∏u wybuchowego zdolnego

do generowania w otoczeniu fali uderzeniowej wyznacza si´ doÊwiadczalnie, w drodze badaƒ modelowych,

lub okreÊla si´ wed∏ug wzoru

G = RZ · MX

gdzie poszczególne okreÊlenia oznaczajà

G — równowa˝nik heksogenowy ∏adunku w kg,

RZ — wspó∏czynnik zagro˝enia materia∏u wybuchowego, wyznaczony zgodnie z za∏àcznikiem nr 1

ust. 2 do rozporzàdzenia,

MX — masa netto zawartego w obiekcie materia∏u wybuchowego w kilogramach.

5) zastosowanych zabezpieczeƒ obiektu oraz pobliskich obiektów.

5. W przypadku ∏àcznego przechowywania materia∏ów wybuchowych zaliczonych do podklasy 1.1 lub

1.5 z innymi materia∏ami wybuchowymi, przy wyznaczaniu minimalnych dopuszczalnych odleg∏oÊci (Ld),

o których mowa w ust. 1, nale˝y uwzgl´dniaç ∏àcznà

mas´ (G) równowa˝nika heksogenowego znajdujàcych si´ w obiekcie materia∏ów wybuchowych.

3. Wzorcowym materia∏em wybuchowym jest heksogen krystaliczny, który przyjmuje si´ jako materia∏

6. Obiekt, w którym znajduje si´ materia∏ wybuchowy zaklasyfikowany do klasy 4.1, mo˝e byç traktowany

4) wra˝liwoÊci materia∏ów wybuchowych znajdujàcych si´ w zagro˝onym obiekcie, w stosunku do

którego ma byç wyznaczona bezpieczna odleg∏oÊç;

jako niestwarzajàcy zagro˝enia z tytu∏u generowania

fali uderzeniowej, je˝eli spe∏nione sà nast´pujàce warunki

1) lokalizacja i konstrukcja obiektu wykluczajà mo˝liwoÊç zainicjowania zawartego w nim ∏adunku

w przypadku wybuchu w sàsiednich obiektach zawierajàcych ∏adunki materia∏u wybuchowego;

2) podczas przechowywania materia∏u wybuchowego

przestrzegane sà specjalne warunki bezpieczeƒstwa okreÊlone przez przedsi´biorc´, uniemo˝liwiajàce wybuch przechowywanego ∏adunku

w przypadku zaistnienia po˝aru w obiekcie.

7. NadciÊnienie fali uderzeniowej (Pf) jako funkcj´

odleg∏oÊci czo∏a fali (L) od miejsca wybuchu materia∏u

wybuchowego i jego równowa˝nika heksogenowego

(G) wyznacza si´ doÊwiadczalnie w drodze badaƒ modelowych lub okreÊla wed∏ug wzoru

Pf = 980 · (L· G –1/3 ) –1.89

gdzie poszczególne okreÊlenia oznaczajà

Pf — nadciÊnienie fali uderzeniowej w kPa,

L — odleg∏oÊç od miejsca wybuchu w metrach.

8. W otoczeniu obiektów, w których znajduje si´

materia∏ wybuchowy, podczas wybuchu którego powstaje fala uderzeniowa, wyznacza si´ strefy zagro˝enia wybuchem, które dzieli si´ ze wzgl´du na przewidywane nadciÊnienie fali uderzeniowej na strefy

1) bezpoÊrednià — nadciÊnienie fali uderzeniowej ponad 250 kPa;

2) bliskà — nadciÊnienie fali uderzeniowej od 35 do

250 kPa;

3) poÊrednià — nadciÊnienie fali uderzeniowej od 5 do

35 kPa;

4) dalekà — nadciÊnienie fali uderzeniowej do 5 kPa.

9. W poszczególnych strefach zagro˝enia wybuchem materia∏u wybuchowego mogà byç lokalizowane nast´pujàce rodzaje obiektów

1) budynki do produkcji materia∏ów wybuchowych

i obiekty towarzyszàce, z wyjàtkiem obiektów stwarzajàcych dodatkowe zagro˝enie, oraz magazyny

pó∏fabrykatów — co najmniej w strefie bliskiej;

2) budynki produkcyjne inne ni˝ wymienione w pkt 1,

wydzielone obiekty, w których znajdujà si´ pomieszczenia higieniczno-sanitarne, budynki laboratoryjne i inne obiekty badawcze, budynki pomocnicze, drogi, napowietrzne linie wysokiego napi´cia, ogrodzenia zewn´trzne zak∏adów — nie bli˝ej

ni˝ w strefie poÊredniej, z wyjàtkiem dróg, o których mowa w § 25 ust. 1 rozporzàdzenia;

3) budynki mieszkalne — nie bli˝ej ni˝ w strefie dalekiej, przy czym w obszarze, dla którego przewidywane nadciÊnienie fali uderzeniowej wynosi

a) poni˝ej 5 kPa — dopuszcza si´ rozproszonà zabudow´ obiektów mieszkalnych,

Poz. 1577

b) poni˝ej 3 kPa — dopuszcza si´ zwartà zabudow´

obiektów mieszkalnych;

4) obiekty niewymienione w pkt 1—3 — wy∏àcznie

w strefie dalekiej.

10. W strefie bliskiej nie mo˝na lokalizowaç obiektów i stanowisk pracy niezwiàzanych z obiektem,

w którym znajduje si´ materia∏ wybuchowy.

11. Wymagania dotyczàce obiektów magazynowych gotowych wyrobów w opakowaniach transportowych okreÊlajà przepisy, o których mowa w § 2 rozporzàdzenia.

12. Minimalnà dopuszczalnà odleg∏oÊç obiektów

nieobwa∏owanych, w których znajduje si´ materia∏ wybuchowy, od innych obiektów wyznacza si´ doÊwiadczalnie, w drodze badaƒ modelowych, uwzgl´dniajàc

kryteria, o których mowa w ust. 8—10, lub okreÊla wed∏ug wzoru

Ld = 38.25 · Pf–0.529 · G1/3

gdzie poszczególne okreÊlenia oznaczajà

Ld — minimalna dopuszczalna odleg∏oÊç w metrach,

G — równowa˝nik heksogenowy w kilogramach,

Pf — dopuszczalne nadciÊnienie fali uderzeniowej

w kPa.

13. Minimalnà dopuszczalnà odleg∏oÊç obiektów

obwa∏owanych, w których znajduje si´ materia∏ wybuchowy, od innych obiektów wyznacza si´ doÊwiadczalnie, w drodze badaƒ modelowych, uwzgl´dniajàc kryteria, o których mowa w ust. 8—10, lub okreÊla si´ wed∏ug wzorów

1) przy odleg∏oÊci powy˝ej 10 m do 80 m

Ld = 14.96 · Pf –0.629 · G0.396

2) przy odleg∏oÊci powy˝ej 80 m do 500 m

Ld = 3.693 · Pf–1 · G0.63 + 27.1

3) przy odleg∏oÊci powy˝ej 500 m

Ld = 38.25 · Pf–0.529 · G1/3

14. Za odleg∏oÊç pomi´dzy budynkami przyjmuje

si´ najmniejszà odleg∏oÊç pomi´dzy Êcianami budynków.

15. Dla obiektów, w których znajduje si´ materia∏

wybuchowy o wspó∏czynniku wra˝liwoÊci nie wi´kszym ni˝ 2 lub nie wi´kszym ni˝ 5 ze znakiem „M”, minimalna odleg∏oÊç od innych obiektów stwarzajàcych

zagro˝enie wybuchem wynosi

1) co najmniej 20 m, je˝eli zawierajà one ∏adunek materia∏u wybuchowego o masie równowa˝nika heksogenowego (G) w granicach od 10 do 1 000 kg;

2) co najmniej 60 m, je˝eli zawierajà one ∏adunek materia∏u wybuchowego o masie równowa˝nika heksogenowego (G) w granicach od ponad 1 000 do

5 000 kg;

3) wartoÊç obliczonà wed∏ug wzorów, o których mowa w ust. 12 lub 13, je˝eli zawierajà ∏adunek materia∏u wybuchowego o masie równowa˝nika heksogenowego (G) ponad 5 000 kg.

cie, dokonuje si´ na podstawie wzorów podanych

w ust. 12 lub 13, z uwzgl´dnieniem minimalnych odleg∏oÊci, o których mowa w ust. 15.

16. Obliczenia maksymalnych dopuszczalnych iloÊci materia∏ów wybuchowych, które mogà byç w obiek-

17. Zasi´g stref zagro˝enia wokó∏ obiektów nieobwa∏owanych okreÊla tabela

18. Zasi´g stref zagro˝eƒ wokó∏ obiektów obwa∏owanych okreÊla tabela

19. Badania modelowe, o których mowa w ust. 4, 7,

12 i 13, wykonujà jednostki organizacyjne, o których

mowa w § 5 ust. 1 rozporzàdzenia, okreÊlajàc indywidualnie metodyk´ ich realizacji.

20. Materia∏y wybuchowe zaklasyfikowane do podklas 1.1 i 1.5 oraz do klasy 4.1 mo˝na przechowywaç

w pomieszczeniach podr´cznych, w iloÊciach nieprzekraczajàcych wielkoÊci okreÊlonych w tabeli

21. Pomieszczenie podr´czne, o którym mowa

w ust. 20, powinno odpowiadaç nast´pujàcym wymaganiom

przemys∏owe lub w odr´bnym obiekcie bez sta∏ej

obs∏ugi; niedopuszczalne jest lokalizowanie pomieszczeƒ podr´cznych w budynkach mieszkalnych;

1) powinno byç zlokalizowane wy∏àcznie w wydzielonym pomieszczeniu bez sta∏ej obs∏ugi, w obiekcie

laboratoryjnym, obiekcie u˝ytkowanym na cele

2) elementy konstrukcyjne oraz wyposa˝enie pomieszczenia podr´cznego powinny w istotny spo-

sób ograniczaç wp∏yw na otoczenie skutków ewentualnego zap∏onu lub wybuchu przechowywanego

materia∏u wybuchowego;

3) pomieszczenie powinno posiadaç powierzchnie

odcià˝ajàce oraz os∏ony przed tymi powierzchniami, ograniczajàce rozlot od∏amków, wyrzut produktów gazowych spalania i oddzia∏ywanie fali uderzeniowej.

Poz. 1577

22. W przypadku przechowywania materia∏ów wybuchowych w wydzielonych komorach lub boksach

pomieszczenia podr´cznego, których konstrukcja zabezpiecza przed przeniesieniem si´ detonacji pomi´dzy tymi komorami lub boksami, w pomieszczeniu

podr´cznym mo˝na przechowywaç nie wi´cej ni˝ czterokrotnoÊç iloÊci materia∏ów wybuchowych, okreÊlonej w ust. 20.

Za∏àcznik nr 3

WYMAGANIA DOTYCZÑCE SYTUOWANIA OBIEKTÓW, W KTÓRYCH ZNAJDUJÑ SI¢ MATERIA¸Y

WYBUCHOWE ZAKLASYFIKOWANE LUB ZALICZONE UMOWNIE DO KLASY 1, PODKLASY 1.2, 1.3, 1.4, 1.6,

LUB DO PRZEDMIOTÓW RATOWNICZYCH KLASY 9, ZAWIERAJÑCYCH MATERIA¸Y WYBUCHOWE

1. Minimalne dopuszczalne odleg∏oÊci (Ld) od nieobwa∏owanych obiektów zawierajàcych materia∏y wybuchowe zaklasyfikowane do podklasy 1.2, 1.3, 1.4 i 1.6

w stosunku do innych obiektów znajdujàcych si´ w po-

bli˝u wyznacza si´ z uwzgl´dnieniem masy netto materia∏u wybuchowego (G), kierujàc si´ kryteriami okreÊlonymi w tabeli

2. Przy ustalaniu lokalizacji obiektów, w których

znajdujà si´ przedmioty ratownicze klasy 9, zawierajàce materia∏y wybuchowe, nie jest wymagane wyznaczanie minimalnych bezpiecznych odleg∏oÊci.

zgodnie z zasadami okreÊlonymi w ust. 1 mo˝na

zmniejszyç o 30 %. Gdy obiekt zagro˝ony, w stosunku

do którego wyznaczana jest bezpieczna odleg∏oÊç, jest

obwa∏owany, os∏oni´ty dodatkowymi murami lub innymi os∏onami, na przyk∏ad wynikajàcymi z ukszta∏towania terenu, obliczonà bezpiecznà odleg∏oÊç mo˝na

zmniejszyç o 50 %.

3. Dla obwa∏owanych obiektów zawierajàcych materia∏y wybuchowe minimalne odleg∏oÊci wyznaczone

4. W przypadku umieszczenia materia∏ów wybuchowych w wydzielonych komorach lub pomieszczeniach obiektu, pomi´dzy którymi nie mo˝e nastàpiç

przeniesienie detonacji lub spalania, przy obliczaniu

bezpiecznej odleg∏oÊci z zastosowaniem kryteriów,

o których mowa w ust. 1, bierze si´ pod uwag´ to po-

mieszczenie (komor´), które wymaga wi´kszej odleg∏oÊci.

6. Pomieszczenie podr´czne, o którym mowa

w ust. 5, powinno odpowiadaç nast´pujàcym wymaganiom

ograniczaç wp∏yw na otoczenie skutków ewentualnego zap∏onu lub wybuchu;

1) powinno byç zlokalizowane wy∏àcznie w wydzielonym pomieszczeniu bez sta∏ej obs∏ugi, w obiekcie

laboratoryjnym, obiekcie u˝ytkowanym na cele

przemys∏owe lub w odr´bnym obiekcie bez sta∏ej

obs∏ugi;

2) elementy konstrukcyjne oraz dodatkowe wyposa˝enie pomieszczenia powinny w istotny sposób

5. Materia∏y wybuchowe zaliczone do podklasy 1.2,

1.3, 1.4 i 1.6 mo˝na przechowywaç w pomieszczeniach

podr´cznych, w iloÊci okreÊlonej w tabeli

3) pomieszczenie powinno posiadaç powierzchnie

odcià˝ajàce oraz os∏ony przed tymi powierzchniami, uniemo˝liwiajàce rozlot od∏amków.

7. Pomieszczenia podr´czne, o których mowa

w ust. 5, w których znajdujà si´ przedmioty ratownicze

klasy 9 zawierajàce materia∏y wybuchowe, mo˝na lokalizowaç w budynku u˝ytkowanym na cele przemys∏owe lub w odr´bnym obiekcie bez sta∏ej obs∏ugi.

1577

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPO¸ECZNEJ 1)

z dnia 9 lipca 2003 r.

w sprawie bezpieczeƒstwa i higieny pracy przy produkcji, transporcie wewnàtrzzak∏adowym

oraz obrocie materia∏ów wybuchowych, w tym wyrobów pirotechnicznych

Na podstawie art. 23715 § 2 ustawy z dnia

26 czerwca 1974 r. — Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r.

Nr 21, poz. 94, z póên. zm.2)) zarzàdza si´, co nast´puje