Legislator Case Law & Legislation
DU_2003_1516 PL

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 czerwca 2003 r. w sprawie inspekcji i dokumentów bezpieczeństwa statku morskiego

16 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (16)

Statutory Text (16 Articles)

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 7. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.3)

Minister Finansów: A. Raczko

———————

3) Z dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia traci moc rozporzàdzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997 r.

w sprawie okreÊlenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U.

Nr 143, poz. 958 oraz z 1998 r. Nr 86, poz. 544), zachowane w mocy na podstawie art. 4 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r.

o zmianie ustawy — Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o S∏u˝bie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122).

1516

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 6 czerwca 2003 r.

w sprawie inspekcji i dokumentów bezpieczeƒstwa statku morskiego

Na podstawie art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeƒstwie morskim (Dz. U. Nr 109,

poz. 1156 oraz z 2002 r. Nr 240, poz. 2060) zarzàdza si´,

co nast´puje

Rozdzia∏ 1

Przepisy ogólne

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla

1) rodzaje, zakresy, terminy i tryb przeprowadzania inspekcji statku morskiego, zwanego dalej „statkiem”, w zakresie budowy, sta∏ych urzàdzeƒ i wyposa˝enia oraz bezpieczeƒstwa ˝eglugi i bezpieczeƒstwa ˝ycia na morzu, w tym zarzàdzania bezpiecznà eksploatacjà, z zastrze˝eniem § 2;

2) rodzaje i wzory dokumentów bezpieczeƒstwa statku.

§ 2. Przepisów rozporzàdzenia nie stosuje si´ do

1) jednostek p∏ywajàcych Marynarki Wojennej, Stra˝y

Granicznej i Policji;

2) statków nowo wybudowanych, przebudowanych,

odbudowanych lub remontowanych udajàcych si´

w podró˝ próbnà przed rozpocz´ciem ˝eglugi.

———————

1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2

rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca

2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r.

Nr 19, poz. 165 i Nr 141, poz. 1359).

§ 3. U˝yte w rozporzàdzeniu okreÊlenia oznaczajà

1) ˝egluga mi´dzynarodowa — ˝eglug´ pomi´dzy

portami Rzeczypospolitej Polskiej a portami innych

paƒstw;

2) ˝egluga krajowa — ˝eglug´ po morskich wodach

wewn´trznych i morzu terytorialnym Rzeczypospolitej Polskiej;

3) krótka podró˝ morska — podró˝, w czasie której

statek nie oddala si´ wi´cej ni˝ 200 mil morskich od

portu lub miejsca, w którym pasa˝erowie i za∏oga

mogà znaleêç bezpieczne schronienie, przy czym

odleg∏oÊç mi´dzy portem, z którego rozpocz´to podró˝, a koƒcowym portem przeznaczenia oraz podró˝ powrotna nie mogà przekraczaç 600 mil morskich; koƒcowym portem przeznaczenia jest ostatni odwiedzony w planowanej podró˝y port, z którego statek rozpoczyna podró˝ powrotnà do portu,

w którym jà rozpoczà∏;

4) statek pasa˝erski — statek, który przewozi wi´cej

ni˝ dwunastu pasa˝erów;

5) statek towarowy — statek, o którym mowa w Prawidle I/2 Mi´dzynarodowej konwencji o bezpieczeƒstwie ˝ycia na morzu, sporzàdzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 61,

poz. 318 i 319);

6) statek specjalistyczny — statek wyposa˝ony w specjalne urzàdzenia zwiàzane z jego przeznaczeniem

i majàcy na pok∏adzie personel specjalistyczny, to

jest znajdujàcy si´ na nim w zwiàzku z jego przeznaczeniem, niezale˝nie od za∏ogi statku, którego

liczba ∏àcznie z pasa˝erami jest wi´ksza ni˝

12 osób;

7) statek rybacki — statek przeznaczony do po∏owu,

skupu, przetwórstwa lub transportu organizmów

morskich, do celów szkoleniowych oraz naukowo-badawczych w zakresie rybo∏ówstwa morskiego;

8) jednostka szybka — statek zdolny do rozwini´cia

maksymalnej pr´dkoÊci w m/s, równej lub wi´kszej

ni˝ 3,7 V0,1667,

gdzie: V stanowi, wyra˝onà w m3, wypornoÊç, obliczonà dla zanurzenia do projektowej wodnicy p∏ywania;

9) jednostka dynamicznie unoszona — statek posiadajàcy mo˝liwoÊç poruszania si´ po powierzchni lub

nad powierzchnià wody, którego charakterystyka

ró˝ni si´ od charakterystyki statków wypornoÊciowych, do których majà zastosowanie obowiàzujàce konwencje mi´dzynarodowe;

10) audyt — zespó∏ czynnoÊci wykonywanych przez organ inspekcyjny, polegajàcych na sprawdzeniu, czy

prawid∏owo funkcjonuje wprowadzony u armatora

i na statku system zarzàdzania bezpieczeƒstwem;

11) rocznica — dzieƒ i miesiàc ka˝dego roku, taki sam,

jak w dacie up∏ywu wa˝noÊci danego certyfikatu;

12) konwencja SOLAS — Mi´dzynarodowà konwencj´

o bezpieczeƒstwie ˝ycia na morzu, sporzàdzonà

w Londynie dnia 1 listopada 1974 r. wraz z Protoko∏em dotyczàcym Mi´dzynarodowej konwencji

o bezpieczeƒstwie ˝ycia na morzu, 1974, sporzàdzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. (Dz. U.

z 1984 r. Nr 61, poz. 320 i 321 oraz z 1986 r. Nr 35,

poz. 177).

Rozdzia∏ 2

Zakresy i terminy przeprowadzania przeglàdów

i inspekcji

§ 4. Statki podlegajà w zakresie bezpieczeƒstwa ˝eglugi i ˝ycia na morzu inspekcjom

1) wst´pnej;

2) okresowej;

3) doraênej.

Poz. 1516

2) potwierdzenie zgodnoÊci zasadniczej charakterystyki statku ze Êwiadectwem pomiarowym;

3) sprawdzenie, czy statek posiada wa˝ne dokumenty

potwierdzajàce dokonanie przeglàdów;

4) potwierdzenie spe∏nienia wymagaƒ wynikajàcych

z wià˝àcych Rzeczpospolità Polskà umów i porozumieƒ mi´dzynarodowych w zakresie bezpieczeƒstwa ˝eglugi i ˝ycia na morzu, innych ni˝ okreÊlone

w pkt 1;

5) sprawdzenie, czy na statku znajdujà si´ orygina∏y

dokumentów, o których mowa w pkt 1—4, z wyjàtkiem dokumentu zgodnoÊci.

2. Inspekcja okresowa obejmuje swoim zakresem

sprawdzenie, czy stan statku, jego sta∏ych urzàdzeƒ

i wyposa˝enia nie uleg∏ zmianie w stosunku do stanu

ustalonego podczas inspekcji wst´pnej i jest zgodny

z wymaganiami przepisów, o których mowa w ust. 1

pkt 1 i 4.

§ 6. 1. Inspekcj´ wst´pnà przeprowadza si´ przed

rozpocz´ciem ˝eglugi na statkach

1) nowo wybudowanych, przebudowanych lub odbudowanych;

2) których dokumenty bezpieczeƒstwa utraci∏y wa˝noÊç w trakcie okresowego wy∏àczenia statku

z eksploatacji;

3) które dokona∏y zmiany przynale˝noÊci z obcej na

polskà.

2. Inspekcj´ okresowà przeprowadza si´ corocznie,

z zastrze˝eniem ust. 3 i 4.

3. Inspekcja okresowa dla odnowienia dokumentów mo˝e zostaç zakoƒczona w okresie do 3 miesi´cy

przed datà up∏ywu wa˝noÊci dokumentu bezpieczeƒstwa statku, nie powodujàc zmiany daty rocznicy nowego dokumentu.

4. Dopuszcza si´ 6-miesi´czny przedzia∏ czasu — od

3 miesi´cy przed do 3 miesi´cy po up∏ywie ka˝dej rocznicy dokumentu bezpieczeƒstwa statku, dla przeprowadzenia inspekcji okresowej.

5. Inspekcj´ doraênà przeprowadza si´ w przypadkach okreÊlonych w art. 11 ustawy z dnia 9 listopada

2000 r. o bezpieczeƒstwie morskim.

Rozdzia∏ 3

§ 5. 1. Inspekcja wst´pna obejmuje swoim zakresem

Tryb przeprowadzania inspekcji

1) potwierdzenie zgodnoÊci z wymaganiami konwencji

mi´dzynarodowych, okreÊlonych w art. 6 ust. 1 pkt 1

ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeƒstwie

morskim;

§ 7. Inspekcje, o których mowa w § 4, przeprowadza organ inspekcyjny, o którym mowa w art. 7 ust. 2

ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeƒstwie

morskim.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 8. Inspekcje przeprowadza si´ jako inspekcj´ paƒstwa bandery (Flag State Control) albo kontrole paƒstwa portu (Port State Control).

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 9. Przy przeprowadzaniu inspekcji na statkach powinien byç obecny kapitan statku lub wyznaczona

przez niego osoba.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 10. 1. Statek zg∏oszony przez armatora lub kapitana statku do inspekcji wst´pnej bàdê okresowej powinien byç przygotowany do sprawnego jej przeprowadzenia.

2. Przepis ust. 1 stosuje si´ równie˝ w przypadku inspekcji doraênej przeprowadzanej na ˝àdanie w∏aÊciciela, armatora lub kapitana statku.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 11. 1. W przypadku stwierdzenia lub uzasadnionego podejrzenia, ˝e stan statku, jego sta∏ych urzàdzeƒ

lub wyposa˝enia nie odpowiada stanowi stwierdzonemu w dokumentach uznanej instytucji klasyfikacyjnej,

organ inspekcyjny rozszerza odpowiednio zakres inspekcji i zawiadamia o tym instytucj´ klasyfikacyjnà

oraz mo˝e za˝àdaç przeprowadzenia ponownego przeglàdu przez t´ instytucj´.

2. W przypadku uzasadnionego podejrzenia co do autentycznoÊci dokumentów, o których mowa w § 5 ust. 1,

wystawionych przez

1) administracj´ morskà Rzeczypospolitej Polskiej

lub uznanà instytucj´ klasyfikacyjnà — sprawdza

si´ ich autentycznoÊç na miejscu;

2) inne administracje — dokonuje si´ sprawdzenia

ich autentycznoÊci korespondencyjnie w administracji morskiej paƒstwa bandery, bez zatrzymywania statku, i przekazuje informacje do portu, do którego udaje si´ statek.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 12. 1. Po przeprowadzeniu inspekcji, o których

mowa w § 4, sporzàdza si´ w 3 egzemplarzach protokó∏, który podpisuje inspektor i kapitan statku albo osoba przez niego wyznaczona. Po jednym egzemplarzu

protoko∏u otrzymujà kapitan kontrolowanego statku albo osoba przez niego wyznaczona oraz armator statku.

Trzeci egzemplarz do∏àcza si´ do akt sprawy.

Poz. 1516

2) w drodze decyzji odmawia uwzgl´dnienia zmian

w protokole.

5. Kapitan statku zg∏asza na piÊmie wykonanie poleceƒ i zaleceƒ pokontrolnych organowi inspekcyjnemu, który je wyda∏, w ustalonym przez niego terminie.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 13. 1. Je˝eli po przeprowadzonej inspekcji organ

inspekcyjny poweêmie uzasadnione podejrzenie, ˝e

statek nie odpowiada wymogom bezpieczeƒstwa ˝eglugi, podejmuje dzia∏ania okreÊlone w art. 12 ustawy

z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeƒstwie morskim.

2. W przypadku zatrzymania statku, wskutek podj´cia dzia∏aƒ okreÊlonych w ust. 1, organ inspekcyjny zezwala na opuszczenie portu po uzyskaniu pozytywnego wyniku ponownie przeprowadzonej inspekcji.

3. Na podstawie pozytywnych wyników inspekcji

organ inspekcyjny wydaje dokumenty bezpieczeƒstwa

statku.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 14. Spe∏nienie przez armatora wymagaƒ w zakresie zarzàdzania bezpiecznà eksploatacjà stwierdza organ inspekcyjny na podstawie przeprowadzonego audytu i wystawia odpowiedni dokument zgodnoÊci.

Rozdzia∏ 4

Rodzaje i wzory dokumentów bezpieczeƒstwa statku

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 15. 1. Dokumenty bezpieczeƒstwa statku wydaje

si´ w trzech egzemplarzach, które otrzymujà: kapitan

statku, armator i organ inspekcyjny.

2. Orygina∏y dokumentów bezpieczeƒstwa statku,

kopi´ dokumentu zgodnoÊci wystawionego armatorowi oraz dokumenty instytucji klasyfikacyjnej lub ich poÊwiadczone kopie przechowuje si´ na statku, w miejscu dost´pnym dla organu inspekcyjnego.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 16. 1. Statek pasa˝erski lub inny statek o pojemnoÊci brutto powy˝ej 500, uprawiajàcy ˝eglug´ mi´dzynarodowà, z wyjàtkiem statku rybackiego, powinien posiadaç nast´pujàce dokumenty bezpieczeƒstwa

statku

2. W protokole wpisuje si´ polecenia i zalecenia pokontrolne dla armatora i kapitana statku, wydane na

podstawie wyników inspekcji, o której mowa w § 4.

1) tymczasowy certyfikat zarzàdzania bezpieczeƒstwem lub certyfikat zarzàdzania bezpieczeƒstwem

wystawiony na okres 5 lat i potwierdzany w okresie pomi´dzy 24. a 36. miesiàcem jego wa˝noÊci;

3. Kapitan statku albo osoba przez niego wyznaczona, przed podpisaniem protoko∏u, mo˝e zg∏osiç do jego ustaleƒ pisemne zastrze˝enia, które wnosi do dyrektora w∏aÊciwego urz´du morskiego.

2) kopi´ tymczasowego dokumentu zgodnoÊci lub

kopi´ dokumentu zgodnoÊci wystawionego na

okres 5 lat i corocznie potwierdzanego, przy czym

potwierdzenie mo˝e nastàpiç w okresie od 3 miesi´cy przed do 3 miesi´cy po dacie rocznicy.

4. W terminie 7 dni dyrektor w∏aÊciwego urz´du

morskiego

1) uwzgl´dniajàc zastrze˝enia,

w protokole albo

dokonuje

zmian

2. Statek pasa˝erski, oprócz dokumentów bezpieczeƒstwa statku, o których mowa w ust. 1, powinien

posiadaç

1) certyfikat bezpieczeƒstwa statku pasa˝erskiego

wraz z wykazem wyposa˝enia (formularz P) — wystawiony na okres 1 roku;

2) certyfikat zwolnienia — je˝eli zosta∏ wystawiony,

na podstawie Prawid∏a I/12 konwencji SOLAS;

3) wykaz ograniczeƒ ˝eglugi sporzàdzony zgodnie

z postanowieniami konwencji SOLAS;

4) plan wspó∏pracy w poszukiwaniu i ratownictwie —

je˝eli zosta∏ wystawiony na podstawie Prawid∏a

V/7.3 konwencji SOLAS.

3. Statek towarowy, oprócz dokumentów bezpieczeƒstwa statku, o których mowa w ust. 1, powinien

posiadaç

1) certyfikat bezpieczeƒstwa statku towarowego

wraz z wykazem wyposa˝enia (formularz C) — wystawiony na okres 5 lat i corocznie potwierdzany,

przy czym potwierdzenie mo˝e nastàpiç w okresie

od 3 miesi´cy przed do 3 miesi´cy po dacie rocznicy;

2) certyfikat zwolnienia — je˝eli zosta∏ wystawiony,

na podstawie Prawid∏a I/12 konwencji SOLAS.

4. Jednostka szybka, oprócz dokumentów bezpieczeƒstwa statku, o których mowa w ust. 1, powinna posiadaç nast´pujàce dokumenty, wymagane w rozdziale X konwencji SOLAS

1) certyfikat bezpieczeƒstwa jednostki szybkiej wraz

z wykazem wyposa˝enia (formularz H) — wystawiony na okres 5 lat i corocznie potwierdzany, przy

czym potwierdzenie mo˝e nastàpiç w okresie od

3 miesi´cy przed do 3 miesi´cy po dacie rocznicy;

2) pozwolenie na eksploatacj´ jednostki szybkiej —

wystawione na okres 5 lat.

5. Jednostka dynamicznie unoszona, oprócz dokumentów bezpieczeƒstwa statku, o których mowa

w ust. 1, powinna posiadaç nast´pujàce dokumenty

1) certyfikat konstrukcji i wyposa˝enia jednostki dynamicznie unoszonej — wystawiony na okres 1 roku;

2) pozwolenie na eksploatacj´ jednostki dynamicznie

unoszonej — wystawione na okres 1 roku;

3) certyfikat zwolnienia — je˝eli zosta∏ wystawiony,

na podstawie Prawid∏a I/12 konwencji SOLAS.

Poz. 1516

w okresie od 3 miesi´cy przed do 3 miesi´cy po dacie rocznicy;

2) certyfikat zwolnienia — je˝eli zosta∏ wystawiony,

na podstawie Prawid∏a I/12 konwencji SOLAS.

7. Certyfikat zwolnienia wystawia si´ na okres nie

d∏u˝szy ni˝ okres wa˝noÊci certyfikatu, do którego si´

odnosi.

8. Wzory dokumentów bezpieczeƒstwa statku,

o których mowa w ust. 1—6, okreÊla za∏àcznik nr 1 do

rozporzàdzenia.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 17. 1. Statek rybacki o d∏ugoÊci pomiarowej

24 m i wi´kszej powinien posiadaç kart´ bezpieczeƒstwa dla statku rybackiego wraz z wykazem wyposa˝enia (formularz F) — wystawionà na okres 5 lat, corocznie potwierdzanà, przy czym potwierdzenie mo˝e nastàpiç w okresie od 3 miesi´cy przed do 3 miesi´cy po

dacie rocznicy.

2. Wzory dokumentów bezpieczeƒstwa statku,

o których mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 2 do rozporzàdzenia.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 18. 1. Statek inny ni˝ wymieniony w § 16—17 powinien posiadaç odpowiednio

1) kart´ bezpieczeƒstwa — wystawionà na okres 5 lat,

corocznie potwierdzanà, przy czym potwierdzenie

mo˝e nastàpiç w okresie od 3 miesi´cy przed

do 3 miesi´cy po dacie rocznicy;

2) kart´ bezpieczeƒstwa na jednorazowà podró˝ morskà;

3) kart´ bezpieczeƒstwa „¸”, którà wydaje si´ dla

statków ma∏ych o prostej budowie, uprawiajàcych

˝eglug´ krajowà — wystawianà na okres 5 lat, corocznie potwierdzanà, przy czym potwierdzenie

mo˝e nastàpiç w okresie od 3 miesi´cy przed do

3 miesi´cy po dacie rocznicy.

2. Statek towarowy o pojemnoÊci brutto od 300

do 500, uprawiajàcy ˝eglug´ mi´dzynarodowà, oprócz

dokumentów bezpieczeƒstwa statku okreÊlonych

w ust. 1, powinien posiadaç certyfikat bezpieczeƒstwa

radiowego statku towarowego wraz z wykazem — wyposa˝enie w urzàdzenia radiowe (formularz R), którego

wzór okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia.

6. Statek specjalistyczny o pojemnoÊci brutto 500

i wi´kszej, oprócz dokumentów bezpieczeƒstwa statku,

o których mowa w ust. 1, powinien posiadaç nast´pujàce dokumenty

3. Wzory dokumentów bezpieczeƒstwa statku,

o których mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 4 do rozporzàdzenia.

1) certyfikat bezpieczeƒstwa statku specjalistycznego

wraz z wykazem wyposa˝enia (formularz SPS) —

wystawiony na okres 5 lat, corocznie potwierdzany, przy czym potwierdzenie mo˝e nastàpiç

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 19. Okresy wa˝noÊci dokumentów bezpieczeƒstwa statku, o których mowa w § 16—18, mogà byç

przed∏u˝one o okres do 3 miesi´cy, w przypadku okreÊlonym w Prawidle I/14 konwencji SOLAS.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 20. 1. Organ inspekcyjny mo˝e, bez przeprowadzenia inspekcji, przed∏u˝yç jednorazowo dokumenty

bezpieczeƒstwa statku na okres do trzech miesi´cy,

a dla statków uprawiajàcych krótkie podró˝e morskie

na okres do jednego miesiàca od daty ich wygaÊni´cia,

w celu dop∏yni´cia statku do portu, w którym mo˝e byç

przeprowadzona inspekcja.

2. W przypadku przed∏u˝enia wa˝noÊci dokumentów bezpieczeƒstwa statku przez konsula powiadamia

on o tym fakcie dyrektora urz´du morskiego w∏aÊciwego dla portu macierzystego statku.

3. Konsul mo˝e, powiadamiajàc dyrektora urz´du

morskiego w∏aÊciwego dla portu macierzystego statku, upowa˝niç wyznaczonà w tym celu osob´ lub instytucj´ klasyfikacyjnà w porcie, w którym statek przebywa, do wykonania czynnoÊci inspekcyjnych.

Poz. 1516

Rozdzia∏ 5

Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 21. Dokumenty bezpieczeƒstwa statku wydane

przed dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego rozporzàdzenia zachowujà wa˝noÊç przez okres, na jaki zosta∏y wydane.

Dz.U. 2003 nr 155 poz. 1516 notInForce

§ 22. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

30 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 6 czerwca 2003 r. (poz. 1516)

Za∏àcznik nr 1

WZORY DOKUMENTÓW BEZPIECZE¡STWA STATKU

Za∏àcznik nr 2

Za∏àcznik nr 3

Za∏àcznik nr 4

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →