Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 czerwca 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia

§ 1. W rozporzàdzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kszta∏cenia (Dz. U. Nr 116,

poz. 1004) wprowadza si´ nast´pujàce zmiany

1) w § 1

a) po pkt 1 dodaje si´ pkt 1a w brzmieniu

„1a) architektura i urbanistyka,”,

b) pkt 5 otrzymuje brzmienie

„5) informacja naukowa i bibliotekoznawstwo,”,

c) po pkt 15 dodaje si´ pkt 15a w brzmieniu

„15a) energetyka,”,

d) po pkt 28 dodaje si´ pkt 28a w brzmieniu

„28a) informatyka,”,

e) pkt 66 otrzymuje brzmienie

„66) edukacja techniczno–informatyczna,”;

———————

1) Zmiany wymienionej ustawy zosta∏y og∏oszone w Dz. U.

z 1991 r. Nr 104, poz. 450, z 1992 r. Nr 54, poz. 254 i Nr 63,

poz. 314, z 1994 r. Nr 1, poz. 3, Nr 43, poz.163, Nr 105, poz. 509

i Nr 121, poz. 591, z 1996 r. Nr 5, poz. 34 i Nr 24, poz. 110,

z 1997 r. Nr 28, poz. 153, Nr 96, poz. 590, Nr 104, poz. 661,

Nr 121, poz. 770 i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 50, poz. 310,

Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115 i 1118, z 2000 r. Nr 120,

poz. 1268 i Nr 122, poz. 1314, z 2001 r. Nr 85, poz. 924, Nr 103,

poz. 1129, Nr 111, poz. 1193 i 1194 i Nr 126, poz. 1383, z 2002 r.

Nr 4, poz. 33 i 34, Nr 150, poz.1239, Nr 153, poz. 1271 i Nr 200,

poz. 1683 oraz z 2003 r. Nr 65, poz. 595, Nr 128, poz. 1176

i Nr 137, poz. 1304.

2) § 3 otrzymuje brzmienie

„§ 3. 1. ¸àczna liczba godzin zaj´ç dydaktycznych

realizowanych w systemie studiów wieczorowych nie mo˝e byç ni˝sza ni˝ 80%,

a w systemie studiów zaocznych ni˝sza ni˝

60% ∏àcznej liczby godzin zaj´ç wskazanej

w standardach nauczania dla poszczególnych kierunków studiów, przy zachowaniu

wszystkich treÊci programowych standardów nauczania dla studiów dziennych.

2. Liczba godzin zaj´ç dydaktycznych przewidziana w standardach nauczania na realizacj´ wymienionych w tych standardach

przedmiotów w przypadku realizowania

tych studiów w systemie wieczorowym lub

zaocznym jest taka sama jak w przypadku

realizowania ich w systemie dziennym.”;

3) po § 3 dodaje si´ § 3a w brzmieniu

„§ 3a. Je˝eli w ramach kierunku studiów jest

prowadzona specjalizacja nauczycielska,

uwzgl´dnia si´ tak˝e wymogi okreÊlone

w standardach kszta∏cenia nauczycieli, zgodnie z odr´bnymi przepisami.”;

4) za∏àczniki nr 5, 40, 42, 46, 47, 62, 65, 66 i 68 do rozporzàdzenia otrzymujà brzmienie okreÊlone odpowiednio w za∏àcznikach nr 1—9 do niniejszego rozporzàdzenia;

5) dodaje si´ za∏àczniki nr 1a, 15a, 28a do rozporzàdzenia w brzmieniu okreÊlonym odpowiednio w za∏àcznikach nr 10—12 do niniejszego rozporzàdzenia.

§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

14 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. ¸ybacka

Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej

i Sportu z dnia 13 czerwca 2003 r. (poz.1401)

Za∏àcznik nr 1

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

INFORMACJA NAUKOWA I BIBLIOTEKOZNAWSTWO

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo trwajà 5 lat (10 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 500, w tym

1 215 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce,

bibliotece i informacji

30

6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie

60

7. Czytelnictwo

60

8. Bibliotekarstwo

240

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

9. Technologia i informacja

90

Absolwent kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo powinien posiadaç niezb´dnà wiedz´

ogólnohumanistycznà i przygotowanie zawodowe.

Wiedza i umiej´tnoÊci nabyte w trakcie studiów powinny przygotowywaç do pracy we wszystkich typach bibliotek w zakresie szeroko poj´tej informacji bibliotecznej, ksi´garskiej, naukowej i wydawniczej oraz do pracy naukowej.

10. Bibliografia i inne êród∏a informacji

90

11. Nauka o informacji

30

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

825

Razem

1 215

IV. PRAKTYKA

Obowiàzkowa praktyka biblioteczna w wymiarze co

najmniej 40 dni roboczych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszej wiedzy z zakresu historii,

podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

2. Historia filozofii

Przeglàd zagadnieƒ filozoficznych w perspektywie historycznej, ze szczególnym uwzgl´dnieniem problematyki ontologicznej i epistemologicznej.

3. Historia i teoria kultury

Etapy rozwoju ogólnoludzkiej cywilizacji. Rozwój

kultury od antycznej do nowo˝ytnej: okresy rozwoju, ogólne cechy, pràdy, style i paradygmaty.

Analiza wybranych zjawisk kultury XX wieku.

1. Przedmiot do wyboru

30

2. Historia filozofii

60

3. Historia i teoria kultury

60

4. J´zyk obcy

180

5. Wychowanie fizyczne

60

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych, zgodnie

z wyborem studenta lub wskazaniami lekarskimi.

825

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE I KIERUNKOWE

B. i C. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

I KIERUNKOWE

1. Literatura polska i powszechna

60

2. Naukoznawstwo

45

3. Komunikacja spo∏eczna

30

4. Historia ksià˝ki

90

4. J´zyk obcy

Opanowanie w mowie i piÊmie jednego j´zyka

obcego.

5. Wychowanie fizyczne

1. Literatura polska i powszechna

Poj´cie literatury, jej istota i funkcja. Periodyzacja dziejów literatury. Konteksty literatury. Kryteria wartoÊciowania utworów. Literatura w ksià˝ce, czasopiÊmie, filmie i telewizji. Przeglàd naj-

wa˝niejszych zjawisk w literaturze polskiej

i Êwiatowej.

2. Naukoznawstwo

Teoria i metodologia nauki. Psychologia nauki.

Socjologia nauki. Organizacja nauki. Naukometria i prognozy rozwoju. Historia nauki.

3. Komunikacja spo∏eczna

Teorie i modele komunikacji spo∏ecznej. Spo∏eczne systemy komunikacji. Czynniki sytuacyjne w procesach komunikacji spo∏ecznej. Komunikacja masowa, komunikacja spo∏eczna a „cywilizacja informatyczna”. Komunikacja spo∏eczna w warunkach transformacji cywilizacyjnych.

Poz. 1401

8. Bibliotekarstwo

WyjaÊnienia terminologiczne. Kategorie bibliotek i ich zadania. Prawo. Zawód bibliotekarza.

Ogólne zasady dzia∏alnoÊci bibliotecznej. Teoria,

historia i praktyka klasyfikacji piÊmiennictwa.

Konserwacja i przechowywanie zbiorów. Biblioteczna s∏u˝ba informacyjna. Kierunki rozwoju

wspó∏czesnego bibliotekarstwa.

9. Technologia i informacja

Ogólna charakterystyka technologii informacyjnej wykorzystywanej w bibliotekach i centrach

informacyjnych. Rodzaje, budowa i zasady dzia∏ania komputerów. Oprogramowanie.

10. Bibliografia i inne êród∏a informacji

4. Historia ksià˝ki

Dzieje ksià˝ki, jej formy, treÊci i funkcje, przemiany w jej wytwarzaniu, rozpowszechnianiu i u˝ytkowaniu.

5. Teoria i metodologia nauki o ksià˝ce, bibliotece

i informacji

Prezentacja nauki o ksià˝ce, bibliotece i informacji obejmujàca objaÊnienia terminologiczne, charakterystyk´ przedmiotu ka˝dej z dyscyplin, jej

zakresu, struktury, metod badawczych i êróde∏.

Podstawowe terminy i poj´cia bibliografii. Kierunki rozwoju bibliografii w przesz∏oÊci w Polsce

i w Êwiecie. Organizacja i tendencje rozwojowe

bibliografii wspó∏czesnej. Typologia i podstawowy zasób spisów bibliograficznych i pokrewnych

êróde∏ informacyjnych polskich i obcych, zasady

heurystyki bibliograficznej. Zasady i techniki

sporzàdzania spisów bibliograficznych. Formatowanie opisu bibliograficznego. Analiza formatu MARC.

11. Nauka o informacji

6. Zagadnienia wydawnicze i ksi´garskie

Ogólna charakterystyka wspó∏czesnego ruchu

wydawniczego w Polsce i na Êwiecie. Typy wydawnictw. Struktura organizacyjna wydawnictwa. Typologia ksià˝ki. Typografia. Korekta. Poligrafia. Dystrybucja i reklama. Podstawowe poj´cia zwiàzane z problematykà ksi´garskà. Formy

dzia∏alnoÊci ksi´garskiej. Organizacja wspó∏czesnego ksi´garstwa w Polsce i na Êwiecie. Badania rynku. Mi´dzynarodowe targi ksià˝ki.

7. Czytelnictwo

Czytelnik i czytelnictwo jako przedmiot badaƒ

ró˝nych nauk. Ksià˝ka wobec innych Êrodków

masowego przekazu. Czytelnictwo jako zjawisko

spo∏eczne. Kultura czytelnicza i jej wyznaczniki.

Praca z czytelnikiem. Rola ksià˝ki i czytelnictwa

w pedagogice spo∏ecznej. Historia badaƒ nad

czytelnictwem.

Rodowody nauki o informacji a zdolnoÊç postrzegania i badania fenomenu informacji spo∏ecznej: humanistyczny, matematyczno-cybernetyczny, przyrodniczy. Budowanie pomostów

mi´dzy ró˝nymi nurtami nauki o informacji.

Prakseologiczna „nauka o informacji naukowej”

— informatologia w uj´ciu Marii Dembowskiej.

G∏ówne oÊrodki i kierunki badaƒ informacyjnych

w Polsce. èród∏a i narz´dzia informacji naukowej. Organizacja systemów rozpowszechniania

informacji. U˝ytkownicy informacji i ich potrzeby.

VII. ZALECENIA

Ze wzgl´du na to, i˝ wi´kszoÊç absolwentów podejmuje prac´ w bibliotekach publicznych, zalecane jest

wprowadzanie do programów studiów zaj´ç z zakresu

psychologii, pedagogiki i socjologii.

Za∏àcznik nr 2

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

OCEANOGRAFIA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Studia magisterskie na kierunku oceanografia

trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç

wynosi oko∏o 3 700, w tym 1 560 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

Celem kszta∏cenia na kierunku oceanografia jest

przygotowanie kadr na potrzeby nauki, gospodarki

morskiej i ochrony Êrodowiska. Absolwent powinien

posiadaç znajomoÊç dyscyplin oceanograficznych

opartà na szerokiej podstawie nauk Êcis∏ych. Absolwent powinien posiadaç bieg∏à znajomoÊç j´zyka zachodniego.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

375

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

465

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

720

Razem

1 560

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien zawieraç odpowiednie

dla danej specjalnoÊci praktyki laboratoryjne i terenowe.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

375

120

2. Przedmioty humanistyczne (etyka, filozofia,

ekonomia, prawo — do wyboru)

120

3. Zastosowanie komputerów

75

4. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

465

1. Biologia ogólna

60

2. Chemia ogólna

120

3. Geologia ogólna

75

4. Podstawy matematyki

60

5. Wst´p do fizyki

90

6. Metody statystyczne w oceanografii

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

720

1. Geologia morza

45

2. Hydrobiologia

90

3. Hydrochemia

75

4. Podstawy fizyki morza

90

5. Oceanografia biologiczna

90

6. Oceanografia fizyczna

120

7. Oceanografia chemiczna

120

8. Ekologia ogólna

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Biologia ogólna

Biologia jako nauka. Poziomy organizacji ˝ycia.

Budowa i w∏aÊciwoÊci materii ˝ywej. Sk∏adniki

Poz. 1401

chemiczne ˝ywych uk∏adów (w´glowodory, cukrowce, lipidy, bia∏ka, kwasy nukleinowe). Procesy chemiczne zwiàzane z ˝yciem (oddychanie,

fotosynteza, przemiany kwasów nukleinowych,

synteza bia∏ek). Komórka jako jednostka ˝ycia —

sk∏adniki i struktura komórki. W∏aÊciwoÊci komórek roÊlinnych i zwierz´cych. Typy komórek i tkanek. Rozmna˝anie si´ komórek — cykl komórkowy. Podstawowe mechanizmy dziedzicznoÊci.

Podstawy systematyki oraz przeglàd podstawowych grup taksonomicznych roÊlin i zwierzàt.

Populacja i interakcje mi´dzypopulacyjne. Ekologia Êrodowiska — zale˝noÊci biocenotyczne,

zarys biogeografii. Podstawowe prawa i teorie

ewolucji.

2. Chemia ogólna

Podstawowe prawa i poj´cia chemiczne, obliczenia stechiometryczne. Struktura elektronowa

i uk∏ad okresowy pierwiastków, wiàzania chemiczne. Prawo równowagi chemicznej. Równowagi w roztworach elektrolitów. Teoria dysocjacji. Równowagi kwasowo–zasadowe. Iloczyn jonowy wody, skala pH. Prawo iloczynu rozpuszczalnoÊci. Roztwory buforowe. Reakcje utleniania i redukcji. Elektrochemia. Przewodnictwo

elektrolitów. Elektroliza. Potencja∏y elektrodowe,

ogniwa. Zwiàzki kompleksowe.

3. Geologia ogólna

Budowa Ziemi — jej w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne. Geneza i budowa litosfery. Procesy endogeniczne (plutonizm, wulkanizm, sejsmicznoÊç). Procesy egzogeniczne (wietrzenie, erozja,

denudacja, akumulacja). Struktura dna oceanu

Êwiatowego w Êwietle teorii tektoniki globalnej.

Cykle sedymentacyjno–orogeniczne w dziejach

Ziemi. Geochronologia na tle rozwoju Êwiata organicznego.

4. Podstawy matematyki

Poj´cie funkcji, funkcji ró˝nowartoÊciowej, wzajemnie jednoznacznej, odwrotnej. Poj´cie grupy,

cia∏a. Ró˝ne uk∏ady wspó∏rz´dnych w R2. Równania prostej. Cia∏o liczb zespolonych. Postaç

trygonometryczna. Rozwiàzywanie równaƒ

z jednà niewiadomà. Równanie prostej i p∏aszczyzny. Poj´cie przestrzeni liniowej, liniowej niezale˝noÊci, bazy, wymiaru. Macierze, dzia∏ania

na macierzach, wyznacznik, rzàd macierzy, macierz odwrotna, równania macierzowe. Przekszta∏cenia liniowe. Obraz i jàdro. Rzàd przekszta∏cenia liniowego, zwiàzek z wymiarem jàdra. Postaç macierzowa przekszta∏ceƒ liniowych.

Uk∏ady równaƒ liniowych. Twierdzenie Cramera.

Twierdzenie Kroneckera — Capelliego. Metoda

Gaussa. Wektory i wartoÊci w∏asne. Formy dwuliniowe, kwadratowe, ich okreÊlonoÊç, kryterium

Sylwestra. Iloczyn skalarny, iloczyn wektorowy,

iloczyn mieszany, w∏asnoÊci.

5. Wst´p do fizyki

Kinetyczna teoria gazów. Podstawowe poj´cia

i definicje termodynamiczne. Pierwsza zasada

termodynamiki (przemiany gazowe, praca i ciep∏o, pojemnoÊç cieplna). Druga zasada termodynamiki (procesy odwracalne i nieodwracalne;

procesy cykliczne, entropia). Elektrostatyka.

Elektromagnetyzm. Ruch falowy — zasada superpozycji drgaƒ. Optyka — polaryzacja, dyfrakcja, interferencja. Promieniowanie cia∏a doskonale czarnego. Podstawy mechaniki kwantowej.

Elementy fizyki jàdrowej — cyklotron, synchrotron.

6. Metody statystyczne w oceanografii

Podstawy statystyki, rachunek prawdopodobieƒstwa, parametry i statystyki rozk∏adów, korelacje, testowanie rozk∏adu normalnego. Test t,

Test F, analiza wariancji ANOVA, Test C2, metody

nieparametryczne i regresja.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geologia morza

Geneza i ewolucja wód oceanu. Procesy geologiczne we wszechoceanie: endogeniczne i egzogeniczne. Elementy strukturalne dna oceanicznego: szelf, sk∏on kontynentalny, strefy przejÊciowe, grzbiety Êródoceaniczne, platformy oceaniczne. Charakterystyka osadów morskich i ich

geneza. Tempo sedymentacji, mià˝szoÊç warstwy osadowej i prawid∏owoÊci w przestrzennym rozmieszczeniu osadów morskich.

2. Hydrobiologia

Specyfika warunków ˝ycia w wodzie. Wp∏yw

czynników fizycznych (ruch wody, temperatura,

Êwiat∏o), chemicznych (gazy i elektrolity) i edaficznych na zjawiska biotyczne. Biologia organizmów wodnych: p∏ywalnoÊç, ruch, op∏ywowy

kszta∏t cia∏a, osmoregulacja i jonoregulacja,

przystosowanie anatomiczne do oddychania

w wodzie, od˝ywianie si´ organizmów wodnych,

rozmna˝anie i rozwój. Formacje ekologiczne

przeglàd i charakterystyka. Charakterystyka biologiczna Êrodowiska wodnego: ekosystem morski, jeziora (ogólna charakterystyka jezior — pochodzenie, opis biologiczny poszczególnych

dziedzin jezior, typologia jezior), zbiorniki zaporowe, stawy, rzeki, êród∏a i estuaria. ProduktywnoÊç ekosystemów wodnych — zró˝nicowanie

siedliskowe. Sk∏ad gatunkowy wybranych ekosystemów wodnych. Problemy hydrobiologii

stosowanej: eutrofizjacja, saprolizacja (system

saprobowy), acydifikacja.

3. Hydrochemia

Charakterystyka fizykochemicznych w∏aÊciwoÊci

wody. Struktura molekularna lodu i wody ciek∏ej.

Jonizacja wody, jon hydronowy, dualistyczna rola wody w uk∏adach kwas — zasada. RozpuszczalnoÊç i iloczyn rozpuszczalnoÊci. Uk∏ad w´glanowy. TwardoÊç i agresywnoÊç wody. Sposoby przedstawiania sk∏adu chemicznego wody.

Substancje nieorganiczne w wodzie i ich przemiany. Substancje organiczne w wodzie i ich

Poz. 1401

przemiany. Klasyfikacja wód gruntowych i powierzchniowych. Migracje zanieczyszczeƒ w Êrodowisku wodnym: biochemiczne procesy zu˝ywajàce tlen, samooczyszczanie, eutrofizacja.

4. Podstawy fizyki morza

Ziemia jako uk∏ad termodynamiczny. Si∏y dzia∏ajàce na masy wodne i ich ruch. Woda jako oÊrodek fizyczny. Struktura molekularna wody morskiej. Elementy termodynamiki wody morskiej.

Poch∏anianie i rozpraszanie Êwiat∏a w wodzie.

Molekularna wymiana masy, ciep∏a i p´du. Bilans cieplny kolumny wodnej. Fale dêwi´kowe

w morzu i os∏abianie nat´˝enia dêwi´ku w morzu. Akustyczna detekcja obiektów biologicznych

w morzu.

5. Oceanografia biologiczna

Znaczenie i rola oceanografii biologicznej jako

nauki o ˝yciu we wszechoceanie. Ogólna charakterystyka oceanu jako Êrodowiska ˝ycia — rola

i znaczenie wybranych czynników fizycznych,

chemicznych i dynamicznych. Biologiczne strefy

w morzu: pelagial (rejon nerytyczny i wód otwartych), bental (strefa litoralu i g∏´bokiego dna).

Charakterystyka biocenotyczna formacji ekologicznych w morzu (plankton, bentos, nekton).

RoÊlinnoÊç morska. Zwierz´ta w morzu. Biogeografia: charakterystyka biocenotyczna wód polarnych, umiarkowanych, subtropikalnych i tropikalnych. ProduktywnoÊç metody pomiaru produkcji biologicznej, produkcja poszczególnych

poziomów troficznych, regionalizacja produktywnoÊci. Biologiczne wykorzystanie mórz: rybo∏ówstwo i pozyskiwanie innych zasobów ˝ywych oraz marikultura.

6. Oceanografia fizyczna

Historia odkryç i badaƒ oceanograficznych. Ziemia jako planeta wód. Zasoby wodne i krà˝enie

wody na Ziemi. Si∏y motoryczne ruchu wody

w przyrodzie. Pola wymiany masy i energii

w systemie ocean — atmosfera — làd. Pola temperatury, zasolenia i g´stoÊci. Okresowe termo–,

halo– i piknokliny. Lody na morzach. Falowanie

i wahania okresowe wód. Pràdy — typy pràdów.

Ogólny system krà˝enia wód oceanu. Procesy

mieszania wód morskich i wywo∏ane nimi zjawiska. Bilans energii i substancji w oceanie (bilanse: cieplny, mechaniczny, wodny, soli). Charakterystyki oceanograficzne oceanów i wybranych

mórz.

7. Oceanografia chemiczna

Migracja zwiàzków chemicznych z pod∏o˝a zlewni. Po∏àczenia chemiczne w wodzie morskiej.

Sta∏oÊç sk∏adu chemicznego wód morskich. Klasyfikacja pierwiastków w wodzie morskiej. Procesy chemiczne w strefie kontaktowej: atmosfera — woda morska. RozpuszczalnoÊç gazów

w wodzie morskiej. Organiczne kompleksy

w wodzie morskiej. Cykle biogeochemiczne

w morzu: w´gla, azotu, fosforu, ˝elaza, manganu, krzemu, siarki i pierwiastków Êladowych.

Pierwiastki promieniotwórcze w wodzie morskiej. Zawiesiny organiczne i nieorganiczne

w morzu. Zjawiska sorpcyjne w warstwie kontaktowej woda — osad denny. Sk∏ad chemiczny

wód interstycjalnych. Powstawanie konkrecji

manganowych i innych. Sk∏ad chemiczny wód

ró˝nych regionów — oceanów i mórz, w tym Ba∏tyku i estuariów.

Poz. 1401

8. Ekologia ogólna

Ekologia — cel i przedmiot badaƒ, podstawowe

poj´cia: siedlisko, nisze ekologiczne, Êrodowisko, poj´cie czynnika ograniczajàcego w odniesieniu do prawa minimum i tolerancji ekologicznej. Formy ˝yciowe, spektra ekologiczne. Struktura i dynamika populacji, biocenoz i ekosystemów. Sukcesja ekologiczna.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

435

Studia zawodowe na kierunku oceanografia trwajà

nie mniej ni˝ 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 410 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

1. Matematyka i statystyka

90

2. Fizyka z elementami fizyki morza

90

3. Informatyka

60

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

4. Biologia ogólna

45

5. Chemia ogólna i analityczna

90

6. Geologia ogólna

60

Absolwenci studiów zawodowych na kierunku oceanografia otrzymujà tytu∏ zawodowy licencjata. Powinni oni posiadaç szerokà wiedz´ z zakresu nauk o morzu

i nauk przyrodniczych oraz dotyczàcà oddzia∏ywania

cz∏owieka na Êrodowisko morskie, a tak˝e umiej´tnoÊci

obs∏ugi aparatury specjalistycznej oraz prowadzenia

badaƒ oceanograficznych. Nabyte umiej´tnoÊci powinny umo˝liwiç absolwentom podj´cie pracy w zespo∏ach naukowo-technicznych dzia∏ajàcych w placówkach badawczych, w terenowych laboratoriach badawczych, w urz´dach kontroli i kszta∏towania Êrodowiska oraz gospodarki morskiej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

225

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

435

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

420

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

420

1. Oceanografia fizyczna

90

2. Oceanografia biologiczna

75

3. Oceanografia chemiczna

90

4. Hydrobiologia

60

5. Hydrochemia

60

6. Geologia morza

45

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

Zale˝nie od wybranej specjalizacji i specjalnoÊci.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

Razem

1 410

IV. PRAKTYKI

Form´, zakres i czas trwania praktyki okreÊla uczelnia, uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu

przyznajàcego uprawnienia zawodowe zwiàzane

z ukoƒczeniem okreÊlonej specjalizacji.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

I

MINIMALNE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

225

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka i statystyka

Elementy logiki. Liczby, zbiory, odwzorowania.

Podstawowe funkcje jednej i wielu zmiennych

oraz ich w∏aÊciwoÊci. Równania i uk∏ady równaƒ. Ciàgi i szeregi liczbowe. Elementy rachunku ró˝niczkowego i ca∏kowego. Liczby zespolone. Elementy geometrii analitycznej. Elementy

rachunku macierzowego. Elementy rachunku

prawdopodobieƒstwa. Podstawy statystyki

i zasady opracowywania danych doÊwiadczalnych. Metody regresji. Zastosowania metod

statystycznych w badaniach oceanograficznych.

2. Fizyka z elementami fizyki morza

2. Przedmiot do wyboru (filozofia, etyka,

logika, ekonomia, ochrona w∏asnoÊci

intelektualnej, zasady bezpieczeƒstwa

lub inny)

45

3. Wychowanie fizyczne

Podstawowe zjawiska i procesy fizyczne. Podstawy mechaniki klasycznej. Elementy termodynamiki fenomenologicznej. Elementy hydromechaniki. Grawitacja. Elementy akustyki. Elek-

tryczne i magnetyczne w∏aÊciwoÊci materii. Fale

elektromagnetyczne. Elementy optyki falowej

i geometrycznej. Podstawy mechaniki kwantowej. Spektroskopia atomowa i molekularna. Elementy fizyki jàdrowej. Hydromechanika i termodynamika wód morskich. Elementy optyki, akustyki i dynamiki morza. Promieniowanie s∏oneczne i jego wp∏yw na morze.

3. Informatyka

Funkcjonowanie komputera i urzàdzeƒ peryferyjnych. Obs∏uga komputerów osobistych. Systemy operacyjne jednego i wielu u˝ytkowników.

Lokalne sieci komputerowe. Programy u˝ytkowe: edytory tekstów, grafika, pakiety obliczeniowe i statystyczne, bazy danych — zastosowania

w oceanografii.

4. Biologia ogólna

Poziomy organizacji ˝ycia. Budowa i w∏aÊciwoÊci materii ˝ywej. Sk∏adniki chemiczne organizmów (w´glowodory, w´glowodany, lipidy, bia∏ka, kwasy nukleinowe). Procesy chemiczne zwiàzane z ˝yciem (oddychanie, fotosynteza, przemiany kwasów nukleinowych, synteza bia∏ek).

Komórka jako jednostka ˝ycia — sk∏adniki i struktura. W∏aÊciwoÊci komórek roÊlinnych i zwierz´cych. Typy komórek i tkanek. Rozmna˝anie si´

komórek — cykl komórkowy. Podstawowe mechanizmy dziedzicznoÊci. Systematyka oraz

przeglàd podstawowych grup taksonomicznych

roÊlin i zwierzàt. Populacja i interakcje mi´dzypopulacyjne. Ekologia Êrodowiskowa — zale˝noÊci biocenotyczne, zarys biogeografii. Podstawowe prawa i teorie ewolucji.

5. Chemia ogólna i analityczna

Fundamentalne poj´cia i prawa chemii. Systematyka i w∏aÊciwoÊci pierwiastków. Otrzymywanie, budowa i w∏aÊciwoÊci podstawowych po∏àczeƒ nieorganicznych, organicznych i kompleksowych. Podstawowe procesy chemiczne. Elementy termodynamiki chemicznej. Równowagi

chemiczne. Równowaga w roztworach elektrolitów. Równowagi fazowe. RozpuszczalnoÊç. Procesy sorpcji. Uk∏ady koloidalne. Osmoza. Przewodnictwo elektrolitów. Elektroliza. Ogniwa. Korozja. Oznaczanie i wykrywalnoÊç substancji.

Metody rozdzia∏u. Klasyczne i instrumentalne

metody analizy chemicznej.

6. Geologia ogólna

Budowa i w∏aÊciwoÊci fizyczno–chemiczne Ziemi. Teoria tektoniki p∏yt. Procesy endogeniczne

plutonizm, wulkanizm, metamorfizm. Procesy

egzogeniczne: wietrzenie, erozja, akumulacja

osadów làdowych, sedymentacja morska. Diageneza osadów. Geochronologia dziejów Ziemi.

Cykle sedymentacyjno–diastroficzne.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Oceanografia fizyczna

Poz. 1401

Historia odkryç i badaƒ oceanograficznych. Zasoby wodne i krà˝enie wody na Ziemi. Si∏y motoryczne ruchu wody w przyrodzie. Pola wymiany masy i energii w systemie ocean — atmosfera — làd. Pola temperatury, zasolenia i g´stoÊci.

Zjawiska okresowe: termoklina, haloklina i piknoklina. Lody na morzach. Falowanie i wahania

okresowe wód. Krà˝enie wód oceanu — pràdy.

Mieszanie wód morskich i wywo∏ane nimi zjawiska. Bilans energii i substancji w oceanie

cieplny, mechaniczny, wodny, soli. Charakterystyki oceanograficzne oceanów i wybranych

mórz.

2. Oceanografia biologiczna

Ogólna charakterystyka oceanu jako Êrodowiska

˝ycia — rola i znaczenie wybranych czynników fizycznych, chemicznych i dynamicznych. Biologiczne strefy w morzu: pelagial, bental. Charakterystyka biocenotyczna formacji ekologicznych

w morzu. RoÊlinnoÊç morska. Zwierz´ta w morzu. Biogeografia — charakterystyka biocenotyczna wód ró˝nych stref klimatycznych. Metody

pomiaru produkcji biologicznej. Produkcja poszczególnych poziomów troficznych. Regionalizacja produktywnoÊci. Biologiczne wykorzystanie mórz: rybo∏ówstwo i pozyskiwanie innych zasobów ˝ywych, marikultura.

3. Oceanografia chemiczna

Rozpowszechnienie i klasyfikacja pierwiastków

w wodzie morskiej. Sk∏ad chemiczny wód morskich. RozpuszczalnoÊç gazów w wodzie morskiej. Cykle biogeochemiczne w morzu: w´gla,

azotu, fosforu, ˝elaza, manganu, krzemu, siarki

i pierwiastków Êladowych. Pierwiastki promieniotwórcze w wodzie morskiej. Zawiesiny organiczne i nieorganiczne w morzu. Migracja zwiàzków chemicznych z pod∏o˝a do zlewni. Procesy

wymiany pierwiastków w warstwach kontaktowych woda — osad i woda — atmosfera. Sk∏ad

chemiczny wód ró˝nych regionów — oceanów

i mórz, w tym Ba∏tyku, i estuariów.

4. Hydrobiologia

Specyfika warunków ˝ycia w wodzie. Wp∏yw

czynników fizycznych i edaficznych na zjawiska

biotyczne. Biologia organizmów wodnych: p∏ywalnoÊç, ruch, op∏ywowy kszta∏t cia∏a, osmoregulacja i jonoregulacja, przystosowanie anatomiczne do oddychania w wodzie, od˝ywianie organizmów wodnych, rozmna˝anie i rozwój. Formacje ekologiczne. Charakterystyka biologiczna

Êrodowiska wodnego: ekosystemu morskiego,

jezior, zbiorników zaporowych, stawów, rzek,

êróde∏ i estuariów. ProduktywnoÊç ekosystemów wodnych — zró˝nicowanie siedliskowe.

Sk∏ad gatunkowy wybranych ekosystemów

wodnych. Problemy hydrobiologii stosowanej

eutrofizacja, saprolizacja , acydifikacja.

5. Hydrochemia

Fizykochemiczne w∏aÊciwoÊci wody. Struktura

lodu i wody ciek∏ej. Sk∏ad chemiczny wód natu-

ralnych. TwardoÊç i agresywnoÊç wody. Substancje nieorganiczne i organiczne w wodzie

i ich przemiany. Klasyfikacja wód gruntowych

i powierzchniowych. Migracja substancji i zanieczyszczeƒ w Êrodowisku wodnym. Biochemiczne procesy zu˝ywajàce tlen, samooczyszczanie.

Poz. 1401

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

Wykaz przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz ich treÊci programowe ustalajà uczelnie,

uwzgl´dniajàc okreÊlone dla danej specjalizacji wymagania.

VII. ZALECENIA

6. Geologia morza

Pochodzenie i ewolucja oceanów i skorupy ziemskiej typu oceanicznego. Wp∏yw czynników geologicznych na zmiany poziomu i obj´toÊci wód

w oceanie. Budowa geologiczna i rzeêba elementów strukturalnych dna oceanu. Procesy endogeniczne i egzogeniczne. Geneza, typy, sk∏ad

chemiczny oraz tempo sedymentacji i prawid∏owoÊci przestrzennego rozmieszczenia osadów

morskich.

1. Przynajmniej 60 % zaj´ç wyszczególnionych w grupach B, C i D powinno byç realizowane jako çwiczenia audytoryjne bàdê laboratoryjne.

2. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ

zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe

— przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Za∏àcznik nr 3

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

OCHRONA DÓBR KULTURY

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku ochrona dóbr kultury trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3 200, w tym 1 830 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent, przyswajajàc w trakcie studiów wiadomoÊci z zakresu historii sztuki, historii kultury, zabytkoznawstwa oraz konserwatorstwa i muzealnictwa, zdobywa wszechstronnà wiedz´ o zabytkach sztuki i kultury, ze szczególnym uwzgl´dnieniem ich substancji,

struktury technicznej i artystycznego ukszta∏towania,

a tak˝e póêniejszych transformacji.

Dodatkowo w ramach zaj´ç odbywanych w obr´bie poszczególnych specjalnoÊci absolwenci zdobywajà wiedz´ szczegó∏owà w zakresie wybranych dziedzin,

w szczególnoÊci

— historii sztuki — przygotowanie do w∏asnej pracy

badawczej w zakresie historii architektury i sztuk

plastycznych przy pog∏´bionej znajomoÊci procesu

powstawania dzie∏a sztuki i zagro˝eƒ dla jego substancji materialnej,

— konserwatorstwa — przyswajajàc szereg umiej´tnoÊci technicznych (mi´dzy innymi rysunek, fotografi´, techniki komputerowe) oraz poszerzajàc zakres wiedzy o takie specjalistyczne obszary, jak: historia kultury materialnej, historia organizacji

i techniki budownictwa, historia i teoria ochrony

i konserwacji zabytków, absolwent uzyskuje przygotowanie do prowadzenia wszechstronnych badaƒ dotyczàcych zabytków na potrzeby konserwatorskie, dokumentacji uzyskiwanych wyników,

— muzealnictwa — znawstwo dotyczàce sztuk plastycznych, a przede wszystkim wielu dziedzin rzemios∏a artystycznego, wiedz´ w zakresie znaczenia

i funkcji muzeów oraz przygotowanie do pracy

w instytucjach muzealnych i antykwarycznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

870

Razem

1 830

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ obligatoryjnej formy praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

390

1. Historia filozofii ze szczególnym uwzgl´dnieniem estetyki

2. Lektorat z j´zyka zachodniego

3. Lektorat z j´zyka ∏aciƒskiego

60

4. Wychowanie fizyczne

60

5. Podstawy informatyki

60

6. Przedmiot do wyboru

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

570

1. Wst´p do historii sztuki

60

2. Historia sztuki powszechnej

120

3. Historia sztuki polskiej

90

4. Nauki pomocnicze historii

30

5. Proseminarium z historii sztuki

60

6. Metodologia historii sztuki

30

7. Historia doktryn artystycznych

30

6. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania dodatkowej wiedzy z zakresu

ekonomii, podstaw ochrony w∏asnoÊci intelektualnej, przedmiotu przyrodniczego lub innego

przedmiotu niezwiàzanego bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Wst´p do historii sztuki

Zaj´cia typu propedeutycznego zaznajamiajàce

z przedmiotem badaƒ, charakterystykà i dziejami

dyscypliny, podstawowymi poj´ciami historii

sztuki, klasyfikacjà i typologià sztuk plastycznych, terminologià i podstawowymi czynnoÊciami badawczymi.

2. Historia sztuki powszechnej

8. Zarys technologii i technik sztuk

plastycznych

30

9. Fotografia dokumentalna

60

Prezentacja dziejów sztuki od pradziejów do czasów wspó∏czesnych.

3. Historia sztuki polskiej

10. Wst´p do konserwatorstwa i muzealnictwa

30

11. Historia i teoria ochrony i konserwacji

zabytków

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Poz. 1401

870

Zestaw przedmiotów kierunkowych ustala wydzia∏

prowadzàcy kierunek.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Historia filozofii ze szczególnym uwzgl´dnieniem estetyki

Zaj´cia majà na celu zapoznanie z dziejami myÊli filozoficznej stanowiàcej podstaw´ zjawisk

i pràdów kulturowych, wraz z g∏ównymi doktrynami i kategoriami estetycznymi.

2. Lektorat z j´zyka zachodniego

Celem jest opanowanie jednego z j´zyków zachodnich w stopniu umo˝liwiajàcym swobodne

porozumiewanie si´ i korzystanie z literatury fachowej.

3. Lektorat z j´zyka ∏aciƒskiego

Poznanie podstawowych regu∏ gramatycznych

i zasobu s∏ownictwa niezb´dnych w samodzielnej pracy badawczej.

4. Wychowanie fizyczne

åwiczenia ogólnorozwojowe, p∏ywanie, gry zespo∏owe, rekreacja.

5. Podstawy informatyki

Zapoznanie si´ ze standardowymi programami

komputerowymi oraz ich zastosowaniem do potrzeb pracy naukowej.

Dzieje sztuki polskiej od koƒca X w. poprzez

wszystkie epoki do czasów wspó∏czesnych.

4. Nauki pomocnicze historii

Przedstawienie dziejów nauk pomocniczych historii, niezb´dnych historykowi sztuki, takich jak

paleografia, neografia gotycka, epigrafika, sfragistyka, atrybuty i symbole w∏adzy i urz´du.

5. Proseminarium z historii sztuki

Wprowadzenie w warsztat naukowy historyka

sztuki i przygotowanie do samodzielnej pracy

badawczej.

6. Metodologia historii sztuki

Ukazanie w zwi´z∏ym zarysie g∏ównych etapów

rozwoju metod badawczych historii sztuki ze

specjalnym ukierunkowaniem na metody wspó∏czesnej nauki o sztuce.

7. Historia doktryn artystycznych

Prezentacja poglàdów pisarzy o sztuce lub twórców formujàcych normy artystyczne dzie∏a lub

opisujàcych proces twórczy (w wybranych tekstach). Dzieje krytyki artystycznej i zwiàzanych

z nià teorii wartoÊci dzie∏a sztuki.

8. Zarys technologii i technik sztuk plastycznych

Zapoznanie z historià najwa˝niejszych technik

sztuk plastycznych i ze stosowanymi materia∏ami od wczesnego Êredniowiecza do czasów najnowszych oraz z podstawami analizy materialnej

dzie∏a sztuki.

9. Fotografia dokumentalna

WiadomoÊci ogólne i praktyczna nauka fotografii dokumentalnej wraz z obróbkà materia∏ów

Êwiat∏oczu∏ych.

10. Wst´p do konserwatorstwa i muzealnictwa

Poz. 1401

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Wst´pne zapoznanie studentów ze wspó∏czesnymi metodami konserwacji oraz z muzeum jako

instytucjà naukowo-kulturalnà, a tak˝e wprowadzenie w problematyk´ i charakter ich przysz∏ej

pracy zawodowej przy jednoczesnym przyswojeniu sobie podstawowych poj´ç i terminów

w tym zakresie.

11. Historia i teoria ochrony i konserwacji zabytków

Kszta∏towanie si´ myÊli konserwatorskiej i jej

wspó∏czesny stan, ze szczególnym uwypukleniem problematyki analizy wartoÊciujàcej zabytki.

Blok przedmiotów dajàcych przygotowanie do prowadzenia pracy badawczej i konserwatorskiej w zakresie

ochrony wybranego rodzaju zabytków kultury, w szczególnoÊci: architektury i sztuk plastycznych, rzemios∏a artystycznego lub ró˝norodnych obiektów muzealnych.

Nazwy przedmiotów kierunkowych i ich treÊci programowe ustala wydzia∏ prowadzàcy ten kierunek studiów. W grupie przedmiotów kierunkowych powinno

znaleêç si´ przynajmniej 60 godzin wyk∏adów monograficznych i 120 godzin seminariów.

VII. ZALECENIA

Program studiów powinien zawieraç odpowiednie

dla danej specjalnoÊci praktyki i zaj´cia warsztatowe.

Za∏àcznik nr 4

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

PEDAGOGIKA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

765

Studia magisterskie na kierunku pedagogika trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 200, w tym 1 425 godzin okreÊlonych

w standardach nauczania.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

255

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Ciàg∏e praktyki zawodowe w minimalnym wymiarze 150 godzin.

Absolwent kierunku studiów pedagogika powinien

dysponowaç rzetelnym przygotowaniem teoretycznym o charakterze interdyscyplinarnym zorientowanym na konkretnà specjalnoÊç pedagogicznà (w szczególnoÊci: przedszkolnà, wczesnoszkolnà, spo∏eczno-opiekuƒczà, rewalidacyjnà), posiadaç umiej´tnoÊci

prowadzenia badaƒ naukowych, dostrzegania oraz samodzielnego rozwiàzywania problemów teoretycznych i praktycznych z zakresu swojej specjalnoÊci oraz

powinien byç nastawiony na dzia∏alnoÊç prospo∏ecznà

i samodoskonalenie.

Razem

1 425

IV. PRAKTYKI

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

1. Filozofia

30

2. Antropologia kulturowa

45

3. Socjologia

30

4. Etyka

15

Absolwent kierunku pedagogika powinien byç

przygotowany do pracy w ró˝nych szko∏ach i placówkach, poradniach specjalistycznych, zak∏adach pracy,

s∏u˝bie zdrowia, a tak˝e sàdownictwie, w charakterze

wychowawcy, doradcy, kuratora sàdowego.

5. Logika

15

6. Metodologia badaƒ

30

7. Informatyka

30

8. J´zyk obcy

120

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

9. Wychowanie fizyczne

60

10. Przedmiot do wyboru (humanistyczny,

przyrodniczy lub Êcis∏y, w zale˝noÊci

od zainteresowaƒ studenta)

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

765

1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

30

2. Psychologia ogólna

30

3. Psychologia rozwoju cz∏owieka

60

4. Psychologia spo∏eczna

30

5. Socjologia edukacji

45

6. Historia wychowania

60

7. Pedagogika ogólna

60

8. Wspó∏czesne kierunki pedagogiczne

60

9. Pedagogika porównawcza

45

10. Pedagogika spo∏eczna

60

11. Teoria wychowania

60

12. Dydaktyka ogólna

60

13. Pedagogika specjalna

45

14. Pedagogika resocjalizacyjna

45

15. Andragogika

45

16. Pedagogika pracy

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

255

1. Pedeutologia

30

2. Podstawy prawne i organizacyjne oÊwiaty

30

3. Media w edukacji

45

4. Edukacja zdrowotna

30

5. Edukacja ekologiczna

30

6. Metodyka pracy wychowawczo-opiekuƒczej 45

7. Diagnostyka pedagogiczna

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

Rozwój ontogenetyczny cz∏owieka. Wady wrodzone, zespo∏y genetyczne i chromosomalne.

Okresy rozwoju cz∏owieka, uwarunkowania i cechy, czynniki genetyczne, paragenetyczne matki

oraz czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na rozwój cz∏owieka. Poj´cie normy w ocenie rozwoju.

Metody oceny rozwoju biologicznego. Deficyty

Êrodowiskowe jako czynniki upoÊledzajàce rozwój i zdolnoÊç uczenia si´. Najcz´stsze choroby

w wieku przedszkolnym i szkolnym. Profilaktyka

zaburzeƒ rozwoju.

Istota zdrowia i choroby. Wspó∏czesne filozofie

zdrowia. Uwarunkowania zdrowia. Zdrowotne

przyczyny niepowodzeƒ szkolnych. Zdrowie psychiczne. Cywilizacyjne i spo∏eczne zagro˝enia

zdrowia. Ochrona zdrowia dziecka.

Poz. 1401

2. Psychologia ogólna

G∏ówne kierunki psychologii. Psychologia jako

nauka o cz∏owieku i jego funkcjonowaniu. Biologiczne podstawy zachowania cz∏owieka. Procesy

poznawcze (procesy odbioru i przetwarzania informacji). Procesy emocjonalno-motywacyjne.

Uczenie si´ i pami´ç. OsobowoÊç. Ró˝nice indywidualne, ich wykrywanie i pomiar. Metody badawcze psychologii. Badania podstawowe, stosowane i diagnostyczne. Miejsce psychologii

wÊród innych nauk o cz∏owieku.

3. Psychologia rozwoju cz∏owieka

Poj´cie rozwoju. Rodzaje zmian rozwojowych.

Charakterystyka czynników oraz mechanizmów

warunkujàcych rozwój. Metody psychologii rozwojowej. Charakterystyka rozwoju fizycznego

i psychicznego cz∏owieka. Rozwój emocji i uczuç.

Rozwój poznawczy jednostki. Rozwój moralno-spo∏eczny. Rozwój osobowoÊci. Dzieciƒstwo,

adolescencja, dojrza∏oÊç, staroÊç — rozwój

i przystosowanie.

4. Psychologia spo∏eczna

Psychologia spo∏eczna w systemie nauk psychologicznych. Cz∏owiek w sytuacji spo∏ecznej. Postawy spo∏eczne i wartoÊci. Kszta∏towanie postaw. Grupy spo∏eczne, struktury i procesy grupowe. Zachowanie si´ cz∏owieka w interakcjach

spo∏ecznych. AtrakcyjnoÊç interpersonalna.

Werbalna i niewerbalna komunikacja interpersonalna. Agresja. Uprzedzenia i stereotypy.

5. Socjologia edukacji

Teorie i nurty w zakresie socjologii edukacji. Ideologie edukacyjne, zagadnienia selekcyjnej i socjalizacyjnej funkcji edukacji. Socjologiczne

aspekty funkcjonowania wspó∏czesnych systemów edukacji. Pedagogiczne konteksty wspó∏czesnej kultury popularnej (w szczególnoÊci: muzyka, moda, reklama).

6. Historia wychowania

Idea∏y wychowawcze oraz rola, miejsce i mo˝liwoÊci instytucji oÊwiatowych, Êrodowisk wychowawczych, w tym rodziny w poszczególnych

epokach (od staro˝ytnoÊci po wiek XX). Dzieje instytucji edukacyjnych, myÊli pedagogicznej (teorie, systemy i zapatrywania o ró˝nym stopniu

ogólnoÊci) oraz wzorce wychowawczo-obyczajowe poszczególnych grup spo∏ecznych. Wiedza

o poziomie wykszta∏cenia oraz cechach kultury

europejskiej w poszczególnych epokach.

7. Pedagogika ogólna

Historyczny proces kszta∏towania si´ ró˝nych

typów wiedzy o edukacji oraz ich wspó∏czesny

status i przydatnoÊç. Stereotypy w myÊleniu

o edukacji i pedagogice. Powstanie pedagogiki,

ewolucja to˝samoÊci pedagogiki w szerokim

kontekÊcie cywilizacyjnym, w tym tak˝e w kontekÊcie humanistycznego myÊlenia o cz∏owieku

i Êwiecie oraz meandrów rozwoju nauk humanistycznych. Pedagogika — pedagogia. Ró˝norodne trendy w badaniach naukowych. Metodologiczne problemy w pedagogice humanistycznie zorientowanej (naturalizm — antynaturalizm, badania iloÊciowe — badania jakoÊciowe). Kategorialny system poj´ciowy polskiej

pedagogiki humanistycznie zorientowanej

(edukacja — wychowanie — kszta∏cenie — nauczanie — uczenie si´) oraz jego filozoficzne

i teoretyczne zaplecze.

8. Wspó∏czesne kierunki pedagogiczne

Orientacja we wspó∏czesnym stanie teorii i koncepcji pedagogicznych, w szczególnoÊci w zakresie g∏ównych nurtów teoretycznych w naukach

o wychowaniu w XX w. i najnowszych trendów.

Ukazanie genealogii wspó∏czesnych teorii i koncepcji edukacyjnych. Prognozowanie kierunków

dalszego rozwoju teorii i praktyki wychowawczej. Orientacje metodologiczne w pedagogice.

Podstawowe antynomie w pedagogice XX w.

Wybrane ideologie wychowawcze XX w. Pedagogika emancypacyjna. Wspó∏czesne nurty krytyki szko∏y. Idea deskolaryzacji spo∏eczeƒstwa.

Wspó∏czesne nurty przemian oÊwiatowych.

9. Pedagogika porównawcza

Pedagogika porównawcza jako subdyscyplina

pedagogiczna: geneza, koncepcje, g∏ówni przedstawiciele. Globalizacja Êwiata wspó∏czesnego.

Megatrendy rozwoju. Pedagogika w Êwiecie

wspó∏czesnym — g∏ówne kierunki, orientacje.

Orientacje ideowe teorii i praktyki wychowania.

Systemy wychowawczo-oÊwiatowe w poszczególnych paƒstwach — analiza porównawcza. Polityka edukacyjna paƒstwa (na wybranych przyk∏adach).

10. Pedagogika spo∏eczna

Problematyka Êrodowiskowych uwarunkowaƒ

procesów wychowawczych oraz analiza warunków umo˝liwiajàcych zaspokojenie potrzeb rozwojowych cz∏owieka (jednostek i grup ludzkich)

w ró˝nych fazach jego ˝ycia i w ró˝norodnych sytuacjach ˝yciowych (w pracy, w nauce, czasie

wolnym, w miejscu zamieszkania, w rodzinie,

grupie rówieÊniczej i towarzyskiej oraz dzia∏alnoÊci kulturalnej). Geneza, ewolucja, stan i prognozy pedagogiki spo∏ecznej. Pedagogiczna aktywnoÊç wychowawców nieprofesjonalnych w Êrodowisku lokalnym. Typowe Êrodowiska wychowawcze w Êrodowiskach lokalnych (struktura,

funkcje, przemiany). Szko∏a Êrodowiska, uspo∏eczniona, samorzàdowa. Metody i problemy

pracy spo∏eczno-wychowawczej w Êrodowisku.

Edukacja ustawiczna. Pedagogika czasu wolnego.

11. Teoria wychowania

Kontrowersje wokó∏ istoty i w∏aÊciwoÊci wychowania. Antropologiczne podstawy wychowania. Teleologia wychowania — spory wokó∏

Poz. 1401

istoty celów wychowania oraz êróde∏ ich stanowienia. PodmiotowoÊç w wychowaniu. Wychowanie na tle ró˝nych koncepcji rzeczywistoÊci

spo∏ecznej. Wychowanie jako byt spo∏eczny.

Ontologiczne, epistemologiczne i metodologiczne aspekty konstruowania szczegó∏owych

teorii wychowania. Proces wychowania moralnego i jego struktura. Teoretyczne podstawy

metod oraz technik wychowania. Samowychowanie czy samokszta∏towanie cz∏owieka. Wychowanie a przemiany wspó∏czesnego Êwiata.

˚ycie bez wychowania — podstawowe tezy antypedagogiki.

12. Dydaktyka ogólna

Istota dydaktyki, zagadnienia i funkcje oraz jej

miejsce wÊród nauk pedagogicznych. Istota

i podstawy kszta∏cenia instrumentalnego

i kszta∏cenia kierunkowego (przedmiotowego).

Cele kszta∏cenia i ich kategoryzacja — kategorie

wyników nauczania — uczenia si´, kryteria post´pu i rozwoju, ewaluacja procesu kszta∏cenia.

Dobór treÊci nauczania, kreowanie programów

kszta∏cenia. Z∏o˝ony charakter kszta∏towania poj´ç i regu∏. Podstawowe prawid∏owoÊci procesu

uczenia si´. Wielostronne uwarunkowania procesu uczenia si´. Uczenie si´ przez rozwiàzywanie zadaƒ. Psychodydaktyczne zasady kszta∏cenia. Rola aktywnoÊci emocjonalnej w procesie

kszta∏cenia. Kszta∏towanie postaw twórczych

w procesie nauczania — uczenia si´. Kompetencje dydaktyczne. Znaczenie dialogu, wp∏yw relacji uczeƒ — nauczyciel na jakoÊç procesu kszta∏cenia. G∏ówne problemy modernizacji systemu

dydaktycznego w Polsce. Nauczanie strukturalne

jako warunek unowoczeÊniania procesu kszta∏cenia. Innowacje dydaktyczne a unowoczeÊnianie procesu kszta∏cenia. Dydaktyczne uwarunkowania wspó∏czesnego modelu kszta∏cenia. Wychowanie a nauczanie.

13. Pedagogika specjalna

Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej. Relacje pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami naukowymi. Rozmiary niepe∏nosprawnoÊci

w populacji generalnej i m∏odzie˝owej. Zasady

i metody pracy pedagogicznej z osobami niepe∏nosprawnymi. System kszta∏cenia specjalnego w Polsce na tle systemów w innych paƒstwach. Subdyscypliny pedagogiki specjalnej.

Postawy spo∏eczne wobec niepe∏nosprawnych

(deontologia w praktyce), idea integracji osób

niepe∏nosprawnych ze spo∏eczeƒstwem. Problemy osób niepe∏nosprawnych doros∏ych

funkcjonujàcych samodzielnie, w rodzinach

i wspólnotach.

14. Pedagogika resocjalizacyjna

Typologia zaburzeƒ przystosowania spo∏ecznego. Poj´cie niedostosowania spo∏ecznego i zagro˝enia nim. OdpowiedzialnoÊç prawna nieletnich. Systemy oraz instytucje prewencyjne i kontroli spo∏ecznej. Resocjalizacja w Êrodowisku

otwartym i instytucjach resocjalizacyjnych. Strategia post´powania resocjalizacyjnego. Metody

i techniki wychowania resocjalizujàcego (psychoterapeutyczne, socjoterapeutyczne, kulturotechniczne). Profilaktyka uzale˝nieƒ i przemocy

w szkole.

15. Andragogika

Geneza i ewolucja andragogiki jako nauki o cz∏owieku doros∏ym. Psychologiczne aspekty funkcjonowania ludzi doros∏ych i starszych. Przedmiot i zadania andragogiki (pedagogiki doros∏ych) i gerontologii. Wspó∏czesne teorie kszta∏cenia doros∏ych. Problem edukacji ustawicznej

doros∏ych. Potrzeby kulturalno-oÊwiatowe ludzi

doros∏ych i starszych oraz ich urzeczywistnianie.

16. Pedagogika pracy

Poj´cie, przedmiot i zadania pedagogiki pracy.

Cz∏owiek — wychowanie — praca jako podstawowe uk∏ady odniesienia w pedagogice pracy,

obszary problemowe pedagogiki pracy — kszta∏cenie przedzawodowe, prozawodowe, zawodowe i edukacja ustawiczna doros∏ych. Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki pracy. Pedagogika pracy wÊród nauk pedagogicznych i nauk o pracy.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Pedeutologia

Geneza, istota i przedmioty pedeutologii. Rys historyczny instytucji nauczyciela i zawodu nauczycielskiego. OsobowoÊç nauczyciela. Dobór

kandydatów do zawodu nauczycielskiego.

Kszta∏cenie kandydatów na nauczycieli. Start

i adaptacja w zawodzie nauczycielskim. Funkcjonowanie nauczyciela w zawodzie. Rozwój zawodowy nauczyciela. Dokszta∏canie, doskonalenie

i samokszta∏cenie nauczyciela.

Transformacje w strukturze, pozycji i funkcji spo∏ecznej nauczyciela i zawodu nauczycielskiego.

Warunki pracy i ˝ycia nauczycieli. Pomiar i ocena efektów pracy nauczyciela.

2. Podstawy prawne i organizacyjne oÊwiaty

Uwarunkowania wspó∏czesnej edukacji jako

przes∏anki wyjÊciowe dla reform oÊwiatowych.

Stan i prognozy rozwoju polskiego systemu

oÊwiatowego w Êwietle aktów normatywnych

ustawy systemowe i oko∏osystemowe (Konstytucja RP, ustawa o systemie oÊwiaty, ustawa

o samorzàdzie powiatowym, ustawa o samorzàdzie gminnym, ustawa o samorzàdzie województwa, Karta Nauczyciela, Konwencja o prawach dziecka). Struktura i stan systemu edukacji

publicznej oraz niepublicznej w Polsce. Geneza,

ewolucja i istota reformy polskiej oÊwiaty w zakresie jej demokratyzacji i uspo∏ecznienia. Reforma systemu edukacji w 1998 r.

3. Media w edukacji

Teoretyczna wiedza o wspó∏czesnych Êrodkach

komunikowania. Media wizualne, audialne i audiowizualne oraz ich wykorzystanie w edukacji

Poz. 1401

— metodyka mediów. Umiej´tnoÊci przygotowania i przetwarzania komunikatów medialnych.

4. Edukacja zdrowotna

Zdrowie — aspekty i mierniki, zachowania zdrowotne, style ˝ycia. Edukacja zdrowotna. Metody

w edukacji zdrowotnej. Wybrane obszary edukacji zdrowotnej, w szczególnoÊci edukacja ˝ywieniowa, w zakresie bezpieczeƒstwa, zdrowia psychicznego, seksualnego (zapobieganie HIV/AIDS),

w profilaktyce uzale˝nieƒ, w zale˝noÊci od potrzeb i specjalizacji studentów.

5. Edukacja ekologiczna

Elementy sk∏adowe Êrodowiska ˝ycia cz∏owieka,

jego struktura i wzajemne powiàzania. Kierunki

aktualnych i przysz∏ych zmian w Êrodowisku przyrodniczym i spo∏eczno-kulturowym. Ârodowiskowe uwarunkowania i mo˝liwoÊci zaspokojenia

podstawowych potrzeb cz∏owieka. Zasady zró˝nicowanego rozwoju i proÊrodowiskowego stylu

˝ycia. Cele i znaczenie ruchów ekologicznych oraz

indywidualnych dzia∏aƒ na rzecz ochrony i poprawy stanu Êrodowiska. Rola i zadania nauczyciela

— wychowawcy w upowszechnianiu wiedzy ekologiczno-Êrodowiskowej, zapobieganiu jej deformacji i kreowaniu pozytywnych postaw wobec

Êrodowiska ˝ycia cz∏owieka.

6. Metodyka pracy opiekuƒczo-wychowawczej

Formy i metody pracy opiekuƒczo-wychowawczej w placówkach opieki cz´Êciowej i ca∏kowitej

dla dzieci, m∏odzie˝y i osób w wieku poprodukcyjnym. Planowanie i organizacja pracy opiekuƒczo-wychowawczej w Êrodowisku lokalnym

— mi´dzy innymi w domach dziecka, w Êwietlicy szkolnej, internatach. Zaj´cia praktyczne

w placówkach opiekuƒczych ró˝nego typu, pog∏´bianie rozumienia specyfiki zmian zachodzàcych wraz z wiekiem w psychofizycznej i spo∏ecznej kondycji cz∏owieka, nabywanie umiej´tnoÊci

Êwiadczenia us∏ug ludziom starym.

7. Diagnostyka pedagogiczna

Diagnoza pedagogiczna — podstawy teoretyczne i praktyczne. Etyczne aspekty diagnozy. Pomiar warunków ˝ycia dzieci i m∏odzie˝y w rodzinie i w instytucjach wspomagajàcych oraz kompensujàcych zaburzenia rozwoju — w ˝∏obku,

przedszkolu, szkole, domu dziecka, rodzinie zast´pczej, rodzinie opiekuƒczej lub rodzinnym domu dziecka. Podstawowe elementy diagnozy —

opis warunków rozwoju, poziom zaspokajania

podstawowych potrzeb dziecka, programy

wspomagania rozwoju.

VII. ZALECENIA

Pozosta∏à liczb´ godzin, uwzgl´dniajàcych tak˝e

przedmioty kszta∏cenia umiej´tnoÊci zawodowych, rady wydzia∏ów wype∏nià zgodnie z w∏asnymi preferencjami lub w∏asnymi oryginalnymi programami kszta∏cenia specjalistycznego.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

4. Etyka zawodowa

15

Studia zawodowe na kierunku pedagogika trwajà

nie mniej ni˝ 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 245 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

5. J´zyk obcy

60

6. Przedmiot do wyboru

30

7. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów zawodowych na kierunku pedagogika otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata. Powinien dysponowaç podstawowà wiedzà ogólnopedagogicznà, socjologicznà i psychologicznà niezb´dnà do

zrozumienia spo∏eczno-kulturowego kontekstu kszta∏cenia, wychowania czy pracy opiekuƒczej oraz do konstruowania w∏asnego rozwoju zawodowego. Powinien

tak˝e opanowaç praktyczne umiej´tnoÊci w zakresie

komunikacji spo∏ecznej, pos∏ugiwania si´ warsztatem

diagnostycznym, wzbogacania oraz doskonalenia

swojej wiedzy i kompetencji w zakresie praktycznego

dzia∏ania oraz tworzenia w∏asnego warsztatu metodycznego. Studia sà podstawà do zdobycia rzetelnego

przygotowania zawodowego, rozwini´cia umiej´tnoÊci refleksyjnego spojrzenia na w∏asnà rol´ zawodowà

oraz pog∏´bionego rozumienia rzeczywistoÊci edukacyjnej. Absolwent uzyskuje podstawowe kwalifikacje

zawodowe zale˝ne od wybranej specjalizacji, z mo˝liwoÊcià orientacji na konkretnà specjalnoÊç pedagogicznà (w szczególnoÊci: pedagogik´ opiekuƒczo-wychowawczà, edukacj´ zintegrowanà, rewalidacyjnà,

spo∏eczno-kulturalnà). Powinien byç przygotowany do

pracy w ró˝nych placówkach oÊwiatowo-wychowawczych, poradniach specjalistycznych, zak∏adach pracy,

s∏u˝bie zdrowia a tak˝e w sàdownictwie, w charakterze

wychowawcy, doradcy lub kuratora sàdowego.

1. Biomedyczne podstawy rozwoju

30

2. Historia wychowania

30

3. Wprowadzenie do pedagogiki

30

4. Teoretyczne podstawy wychowania

30

5. Podstawy dydaktyki ogólnej

30

6. Wprowadzenie do psychologii

30

7. Psychologia rozwojowa i osobowoÊci

30

8. Socjologia wychowania

30

9. Pedagogika spo∏eczna

30

10. Pedagogika pracy

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

90

1. Edukacja zdrowotna

30

2. Patologie spo∏eczne

30

3. Media w edukacji

30

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

W zale˝noÊci od wybranej specjalizacji i specjalnoÊci.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

255

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

90

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

600

Razem

1 245

IV. PRAKTYKI

Student powinien w czasie studiów odbyç praktyk´

odpowiednià dla wybranej specjalizacji i specjalnoÊci

w wymiarze co najmniej 8 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

255

1. Wybrane zagadnienia z filozofii

30

2. Wprowadzenie do socjologii

30

3. Metody badaƒ pedagogicznych

30

600

1. Wybrane zagadnienia z filozofii

Dzieje myÊli filozoficznej w kr´gu europejskim.

Wybrane szko∏y i kierunki filozoficzne w epoce

staro˝ytnej (Platon, Arystoteles), Êredniowiecznej (Êw. Augustyn, Êw. Tomasz z Akwinu), nowo˝ytnej (Kartezjusz, Hume, Kant, Hegel, Marks,

Nietzsche, Husserl, Heidegger). Analiza i interpretacja tekstów êród∏owych wybranych filozofów.

2. Wprowadzenie do socjologii

Podstawowe poj´cia i teorie wspó∏czesnej socjologii (funkcjonalizm i teoria ról spo∏ecznych), interakcjonizm symboliczny, etnometodologia, socjologia fenomenologiczna. Poj´cia filozofii spo∏ecznej: liberalizm, etatyzm, spo∏eczeƒstwo obywatelskie. Problem socjologiczny a kwestia spo∏eczna. Problemy ogólne socjologii edukacji

w odniesieniu do roli zawodowej — ocena, autorytet, w∏adza, analogia sytuacji nauczyciela czy

pedagoga, analogia sytuacji ucznia, rodzice, manipulacja, konflikt i patologia.

3. Metody badaƒ pedagogicznych

Strategie i typologia badaƒ pedagogicznych ze

wzgl´du na cel, organizacj´, przedmiot i procedur´. Metody i techniki badaƒ pedagogicznych.

Organizacja i etapy badaƒ pedagogicznych. Zasady opracowania materia∏ów badawczych.

Znaczenie badaƒ pedagogicznych w monitorowaniu reform i zmian oÊwiatowych. Mierzenie

jakoÊci pracy placówek oÊwiatowo-wychowawczych.

4. Etyka zawodowa

Nauczyciel jako zawód i rola spo∏eczna (kszta∏cenie, status prawny). OsobowoÊç nauczyciela

(struktura, potrzeby i poczucie kontroli) a kategoria odpowiedzialnoÊci zawodowej i etycznej.

Problemy deontologiczne zawodu pedagoga.

Badania nad zawodem pedagoga. Zagadnienia

etyczne edukacji.

5. J´zyk obcy

Czynne opanowanie j´zyka obcego w mowie

i piÊmie.

6. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z dziedziny niezwiàzanej bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów.

7. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, relaksacyjnych, turystycznych, sportowych (do

wyboru przez studenta lub wed∏ug wskazaƒ lekarskich).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

Rozwój ontogenetyczny cz∏owieka. Wady wrodzone, zespo∏y genetyczne i chromosomalne.

Okresy rozwoju cz∏owieka, uwarunkowania i cechy, czynniki genetyczne, paragenetyczne oraz

czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na rozwój

cz∏owieka. Poj´cie normy w ocenie rozwoju. Metody oceny rozwoju biologicznego. Schorzenia

wieku dzieci´cego. Uwarunkowania zdrowia.

Profilaktyka zaburzeƒ rozwoju. Istota zdrowia

i choroby. Uwarunkowania zdrowia. Zdrowotne

przyczyny niepowodzeƒ szkolnych. Zdrowie psychiczne. Cywilizacyjne i spo∏eczne zagro˝enia

zdrowia. Ochrona zdrowia dziecka.

2. Historia wychowania

Podstawy europejskich tradycji edukacyjnych

staro˝ytnoÊç grecka i rzymska, staro˝ytne

chrzeÊcijaƒstwo. Wieki Êrednie: rodzina, wychowanie stanowe, dominacja koÊcio∏a, budowa systemu szkolnego, kompendia wiedzy,

myÊl o nauce i wychowaniu, uniwersytety,

szkolnictwo w Polsce wieków Êrednich, europeizacja wychowania, Akademia Krakowska. Re-

Poz. 1401

nesans i humanizm — sacrum i humanum

w edukacji, nowe funkcje wiedzy i wykszta∏cenia, podstawy nowoczesnego Êwieckiego systemu szkolnego, humanistyczna myÊl pedagogiczna. Edukacja w Polsce okresu reformacji

i kontrreformacji. Korzenie szko∏y i pedagogiki

wspó∏czesnej w XVII/XVIII w., odkrycie dzieciƒstwa, programy szkolne, paƒstwo, koÊció∏

a edukacja. Polska reforma szkolna XVIII w., Konarski, oryginalnoÊç reformy KEN. Szko∏a i wychowanie Polaków w okresie zaborów, kompensacyjna rola edukacji domowej, tajne nauczanie. Kszta∏towanie si´ nowoczesnej struktury szkolnej w Europie w XIX w., myÊl pedagogiczna, nowe obszary zainteresowaƒ pedagogiki w XIX i XX w. Przekszta∏cenie rodziny i spo∏eczeƒstwa jako czynnik przemian edukacyjnych

kwestia kobieca, rola paƒstwa, organizacji politycznych i spo∏ecznych. OÊwiata polska w okresie II Rzeczypospolitej, narodowe i europejskie

odniesienia. Pedagogika polska XIX i XX w. Polski ruch pedagogiczny. Szko∏a polska jawna

i tajna w czasie drugiej wojny Êwiatowej, szko∏a i wychowanie po II wojnie, uwarunkowania

polityczne, ekonomiczne i pedagogiczne. Pedagogika polska w XX w.

3. Wprowadzenie do pedagogiki

Pedagogika jako dyscyplina nauk o wychowaniu. Pedagogika a nauki pogranicza oraz pedagogika ogólna a ogólne dyscypliny pedagogiczne. Przedmiot badaƒ pedagogiki, jej êród∏a i to˝samoÊç. TeoretycznoÊç i praktycznoÊç pedagogiki jako nauki. Podstawowe kategorie pedagogiczne.

4. Teoretyczne podstawy wychowania

Istota i funkcje socjalizacji oraz wychowania.

Podstawowe w∏aÊciwoÊci procesu wychowawczego. Granice oddzia∏ywaƒ wychowawczych.

PodmiotowoÊç w wychowaniu. Aksjologiczne

i teleologiczne przes∏anki wychowania. OdmiennoÊç êróde∏ stanowienia celów. WartoÊci a prawomocnoÊç wychowania. Proces wychowania

spo∏eczno-moralnego. BezpoÊrednie i poÊrednie

mierniki procesu wychowania. Wychowawca

i zakresy jego odpowiedzialnoÊci. Wspó∏czesne

wyzwania wychowania.

5. Podstawy dydaktyki ogólnej

Przedmiot i metody badaƒ dydaktycznych, podstawowe poj´cia dydaktyczne. Cele i wyniki

kszta∏cenia. Program szkolny. Metody dydaktyczne. Zasady dydaktyczne. Ârodki dydaktyczne. Proces dydaktyczny i jego uwarunkowania.

Szko∏a jako podstawowy sk∏adnik systemu edukacji. Przemiany oÊwiatowe.

6. Wprowadzenie do psychologii

G∏ówne kierunki psychologii. Psychologia jako

nauka o cz∏owieku i jego funkcjonowaniu. Biologiczne podstawy zachowania cz∏owieka. Procesy

poznawcze (procesy odbioru i przetwarzania in-

formacji). Procesy emocjonalno-motywacyjne.

Uczenie si´ i pami´ç. OsobowoÊç. Ró˝nice indywidualne, ich wykrywanie i pomiar. Metody badawcze psychologii. Badania podstawowe, stosowane i diagnostyczne. Miejsce psychologii

wÊród innych nauk o cz∏owieku.

7. Psychologia rozwojowa i osobowoÊci

Poj´cie rozwoju. Rodzaje zmian rozwojowych.

Charakterystyka czynników oraz mechanizmów

warunkujàcych rozwój. Metody psychologii rozwojowej. Charakterystyka rozwoju fizycznego

i psychicznego cz∏owieka. Rozwój poznawczy

jednostki. Rozwój emocji i uczuç. Rozwój moralno-spo∏eczny. Rozwój osobowoÊci. Dzieciƒstwo,

adolescencja, dojrza∏oÊç, staroÊç — rozwój

i przystosowanie. OsobowoÊç i ró˝nice indywidualne. PodejÊcia behawioralne, poznawcze,

psychodynamiczne, humanistyczne i poznawcze

do osobowoÊci.

8. Socjologia wychowania

G∏ówne przes∏anki socjologii edukacji (funkcjonalnej, konfliktowej, interakcjonistycznej i humanistycznej), ich odr´bnoÊç. Socjologia edukacji

a pedagogika spo∏eczna. Problem socjologiczny

a kwestia spo∏eczna. Problemy ogólne socjologii

edukacji w odniesieniu do roli zawodowej —

ocena, autorytet, w∏adza, analogia sytuacji nauczyciela czy pedagoga, analogia sytuacji

ucznia, rodzice, manipulacja, konflikt, patologia

i naznaczenie.

9. Pedagogika spo∏eczna

Etapy rozwoju pedagogiki spo∏ecznej. Za∏o˝enia

metodologiczne i praktyczne w pedagogice spo∏ecznej. G∏ówne (podstawowe) poj´cia. Edukacja Êrodowiskowa: istota — wymiary — aktualne

problemy. Praca socjalna w Êrodowisku lokalnym. Aktywizacja i rozwój spo∏ecznoÊci lokalnej

w procesie zmiany spo∏ecznej. Pedagogiczna

i socjotechniczna aktywnoÊç wychowawców

nieprofesjonalnych. Wspó∏dzia∏anie (warunki

rozwoju wzajemnych interakcji) szko∏y i Êrodowiska.

10. Pedagogika pracy

Poj´cie, przedmiot i zadania pedagogiki pracy.

Cz∏owiek — wychowanie — praca jako podstawowe uk∏ady odniesienia w pedagogice pracy,

obszary problemowe pedagogiki pracy — kszta∏cenie przedzawodowe, prozawodowe, zawodowe i edukacja ustawiczna doros∏ych. Teoretyczne i metodologiczne podstawy pedagogiki pracy. Pedagogika pracy wÊród nauk pedagogicznych i nauk o pracy.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Edukacja zdrowotna

Zdrowie jako kluczowe poj´cie w edukacji zdrowotnej. Czynniki determinujàce zdrowie jednostki i populacji. Zachowania zdrowotne i styl

Poz. 1401

˝ycia. Proces edukacji zdrowotnej (cele, koncepcje, etapy). Metody aktywizujàce i interaktywne.

Planowanie (diagnozowanie potrzeb), realizacja

i ewaluacja w edukacji zdrowotnej. Edukacja

zdrowotna w szkole, koncepcja, strategia, organizacja. Wybrane obszary edukacji zdrowotnej,

w zale˝noÊci od potrzeb studentów: edukacja do

samopiel´gnacji i samoopieki, aktywnoÊci fizycznej, racjonalnego ˝ywienia, bezpieczeƒstwa, zapobiegania patologiom spo∏ecznym

(w szczególnoÊci: u˝ywaniu substancji psychoaktywnych, przemocy) i wybranym chorobom,

edukacja seksualna, kszta∏towanie umiej´tnoÊci

˝yciowych (psychospo∏ecznych) sprzyjajàcych

zdrowiu.

2. Patologie spo∏eczne

Poj´cia patologii spo∏ecznej. Charakterystyka zachowaƒ patologicznych. Teorie wyjaÊniajàce zjawiska patologii spo∏ecznych, mi´dzy innymi teoria anomii R. Mertona, koncepcja kontroli spo∏ecznej E. Durkheima, teoria podkultur A. Cohena. Przyczyny patologii tkwiàce we w∏aÊciwoÊciach wspó∏czesnego Êwiata. Profilaktyka

i przezwyci´˝anie spo∏ecznych patologii.

3. Media w edukacji

Poj´cie, klasyfikacja i w∏aÊciwoÊci mediów drukowanych i elektronicznych.

Funkcje mediów w edukacji szkolnej i kszta∏ceniu

równoleg∏ym. J´zyk i mechanizmy wyjaÊniajàce

oddzia∏ywanie mediów. Ocena pedagogiczna

Êrodków przekazu (czasopism, filmów, programów telewizyjnych, programów multimedialnych, zasobów Internetu). Zagro˝enia wychowawcze mediów.

Koncepcje kszta∏cenia z wykorzystaniem mediów: kszta∏cenie multimedialne, nauczanie zdalne. Potrzeba i cele powszechnej edukacji medialnej.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów oraz treÊci programowe tych

przedmiotów okreÊlajà jednostki prowadzàce kierunek studiów, uwzgl´dniajàc wymagania danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

1. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ

zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe

— przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

2. W realizacji przedmiotów kierunkowych, specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych nale˝y uwzgl´dniç aktywne formy nauczania w wymiarze nie mniejszym

ni˝ po∏owa wymiaru zaj´ç.

Za∏àcznik nr 5

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

PEDAGOGIKA SPECJALNA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku pedagogika specjalna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3 400, w tym 2 040 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent powinien dysponowaç wiedzà dotyczàcà prawid∏owoÊci rozwojowych cz∏owieka, dewiacji organicznych i spo∏ecznych oraz mo˝liwoÊci edukacyjnych, rehabilitacyjnych, resocjalizacyjnych i terapeutycznych osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie. Powinien posiadaç umiej´tnoÊci

w zakresie wybranej specjalnoÊci odpowiadajàcej typowi placówki specjalnej bàdê rodzajowi niepe∏nosprawnoÊci lub niedostosowania. Ponadto powinien

opanowaç metody stymulacji, usprawniania, terapii

i kszta∏cenia adekwatnego do mo˝liwoÊci psychofizycznych tych osób. Absolwent powinien znaç j´zyk

obcy umo˝liwiajàcy korzystanie z literatury w zakresie

pedagogiki specjalnej oraz mieç zdolnoÊç dostrzegania

i samodzielnego rozwiàzywania problemów naukowych, edukacyjnych i rehabilitacyjnych, a tak˝e umiej´tnoÊç przygotowania publikacji z zakresu swojej dzia∏alnoÊci.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

1. Anatomia i fizjologia uk∏adu nerwowego

cz∏owieka

45

2. Auksologia

30

3. Dydaktyka ogólna

45

4. Genetyka

30

5. Historia wychowania

60

6. Pedagogika ogólna

60

7. Psychologia ogólna

60

8. Psychologia rozwojowa

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1 350

1. Biblioterapia

30

2. Dydaktyka specjalna

45

3. Ergoterapia

30

4. Historia kszta∏cenia specjalnego

30

5. Kinezyterapia

30

6. Logopedia

30

7. Metodologia badaƒ w pedagogice

specjalnej

30

8. Muzykoterapia

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

9. Patologia ogólna cz∏owieka

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

10. Patologia spo∏eczna

30

11. Pedeutologia

30

12. Pedagogika specjalna

90

13. Psychiatria i psychopatologia dzieci

i m∏odzie˝y

30

14. Psychologia kliniczna

45

15. Psychoterapia

30

16. Rehabilitacja przez twórczoÊç

30

17. Ustawodawstwo spo∏eczne

30

60

18. Przedmioty specjalnoÊciowe ustalane

przez rad´ wydzia∏u

750

2. Informatyka i techniczne Êrodki dydaktyczne 30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE, ZAWODOWE

I SPECJALIZACYJNE

1 350

Razem

2 040

IV. PRAKTYKI

Minimalny okres praktyk wynosi 3 miesiàce.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

300

3. J´zyk obcy

120

4. Socjologia

30

5. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

390

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

Platon, Arystoteles, Êw. Augustyn, Êw. Tomasz

z Akwinu, Kartezjusz, Hume, Kant, Hegel, Marks,

Nietzsche, Husserl, Heidegger. Antropologia filozoficzna, filozofia krytyczna, filozofia postheideggerowska.

2. Informatyka i techniczne Êrodki dydaktyczne

Nabycie umiej´tnoÊci na poziomie elementarnym do korzystania ze wspó∏czesnych narz´dzi

informatycznych oraz wspó∏czesnych urzàdzeƒ

audytywnych i wizualnych wykorzystywanych

w procesie nauczania.

3. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

4. Socjologia

Podstawowe poj´cie i teorie wspó∏czesnej socjologii (funkcjonalizm i teoria ról spo∏ecznych), interakcjonizm symboliczny, etnometodologia, socjologia fenomenologiczna. Poj´cia filozofii spo∏ecznej: liberalizm, etatyzm, spo∏eczeƒstwo obywatelskie.

5. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, turystycznych, sportowych (do wyboru przez studenta lub wed∏ug wskazaƒ lekarskich).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia i fizjologia uk∏adu nerwowego cz∏owieka

Budowa i czynnoÊci neuronu. Rdzeƒ kr´gowy.

Ga∏´zie i sploty nerwowe rdzenia kr´gowego.

Uk∏ad nerwowy autonomiczny. Mózgowie (budowa i czynnoÊci poszczególnych cz´Êci mózgu).

Rola i znaczenie zmys∏ów. Mo˝liwoÊci kompensacyjne tkwiàce w uk∏adzie nerwowym.

2. Auksologia

Prokreacja, rozwój zarodkowy cz∏owieka, fazy

rozwoju somatycznego i motorycznego cz∏owieka, ze szczególnym uwzgl´dnieniem dojrzewania p∏ciowego. Ruch jako czynnik rozwoju cz∏owieka, poj´cie i zasady zdrowego trybu ˝ycia,

ochrona zdrowia i zapobieganie chorobom cywilizacyjnym.

3. Dydaktyka ogólna

Programy nauczania: typy, struktura, zasady

konstruowania i ewaluacji, organizacja procesu

nauczania i uczenia si´, metody i Êrodki nauczania, style pracy nauczycieli i uczniów, pomiar

i ocena osiàgni´ç szkolnych.

4. Genetyka

Rozwój genetyki. Udzia∏ czynników genetycznych w patogenezie chorób. Rodzaje dziedziczenia: autosomalne dominujàce, autosomalne recesywne, sprz´˝one z p∏cià, poligenowe. Kliniczne zespo∏y aberracji chromosomowych. Organizacja poradnictwa genetycznego w Polsce.

Poz. 1401

5. Historia wychowania

Koncepcja wychowania w czasach antycznych,

Komeƒski, Rousseau, Pestalozzi, Herbart, Dewey,

Nowe Wychowanie. Instytucjonalizacja opieki

nad dzieckiem, przemiany instytucji edukacyjnych (przedszkole, szko∏a, uniwersytet).

6. Pedagogika ogólna

Naturalizm, socjologizm, pedagogika chrzeÊcijaƒska, pedagogika krytyczna, postmodernizm

w pedagogice. Ideologie wychowawcze, teorie

oddzia∏ywaƒ wychowawczych. Wspó∏czesne instytucje wychowawcze.

7. Psychologia ogólna

Procesy poznawcze (mechanizmy przetwarzania

informacji i uczenia si´, struktura inteligencji,

zdolnoÊci umys∏owe, mowa i porozumiewanie

si´), procesy emocjonalno-motywacyjne, psychologia ró˝nic indywidualnych.

8. Psychologia rozwojowa

G∏ówne teorie rozwoju cz∏owieka (Freud, Piaget,

Wygotski), czynniki sprzyjajàce i hamujàce rozwój, stadia rozwojowe a mo˝liwoÊci i zadania

wychowania.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Biblioterapia

Terapeutyczny wp∏yw ksià˝ki w procesie leczenia, rekonwalescencji i rehabilitacji. Biblioterapia kliniczna i wychowawczo-humanistyczna.

Proces biblioterapii: identyfikacja, projekcja, katharsis.

2. Dydaktyka specjalna

Dydaktyka ogólna a dydaktyka specjalna. Podzia∏

dydaktyki specjalnej (dydaktyka korekcyjna, dydaktyka resocjalizacyjna, dydaktyka terapeutyczna, oligofrenodydaktyka, surdodydaktyka, tyflodydaktyka). Miejsce i rola dydaktyki specjalnej

w szkolnictwie ogólnodost´pnym (kszta∏ceniu integracyjnym). Specyfika procesu nauczania

i uczenia si´ osób niepe∏nosprawnych (w nauczaniu specjalnym). Metody i Êrodki nauczania preferowane w kszta∏ceniu tych osób. Zagadnienie

efektywnoÊci w nauczaniu specjalnym.

3. Ergoterapia

Podstawowe wiadomoÊci z fizjologii i organizacji pracy. Kompensacyjny i terapeutyczny charakter pracy u osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie. Preferowane techniki

w ergoterapii osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie. Ekonomiczne aspekty

ergoterapii.

4. Historia kszta∏cenia specjalnego

Stosunek do osób u∏omnych (niepe∏nosprawnych) i „trudnych” od staro˝ytnoÊci do XVIII wieku. Poglàdy znanych osób na temat ˝ycia osób

niepe∏nosprawnych. Rola i znaczenie hase∏ Wiel-

kiej Rewolucji Francuskiej w kszta∏towaniu si´

poglàdów na ˝ycie osób niepe∏nosprawnych.

Rozwój instytucjonalnego kszta∏cenia i sprawowania opieki nad osobami niepe∏nosprawnymi

i wykolejonymi spo∏ecznie w XIX i XX w. w Europie, ze szczególnym uwzgl´dnieniem Polski.

Kszta∏cenie pedagogów specjalnych w Polsce od

1922 r. Czo∏owi pedagodzy specjalni w Polsce.

5. Kinezyterapia

Odchylenia od normy w budowie cia∏a i postawie cia∏a. Systematyka i metodyka çwiczeƒ korygujàcych poszczególne partie mi´Êniowe i funkcje organizmu. Próby wydolnoÊciowe organizmu oraz sprawnoÊci fizycznej.

6. Logopedia

Budowa i czynnoÊci aparatu mowy. Kszta∏towanie si´ mowy dziecka w zale˝noÊci od przebiegu

rozwoju psychofizycznego dziecka. Etiologia

i klasyfikacja zaburzeƒ mowy. Diagnostyka i terapia logopedyczna.

7. Metodologia badaƒ w pedagogice specjalnej

Swoiste cechy osób niepe∏nosprawnych (sytuacja, diagnoza, terapia, populacja) jako przedmiot badaƒ naukowych. Elementy warsztatu empirycznego: typy badaƒ empirycznych, rodzaje

i techniki obserwacji, narz´dzia pomiaru (ankieta, kwestionariusz, test), zasady iloÊciowej i jakoÊciowej interpretacji wyników, podstawowe poj´cia statystyki opisowej i indukcyjnej. Studium

indywidualnych przypadków jako êród∏o poznania, rozwoju, rehabilitacji i karier osób niepe∏nosprawnych.

8. Muzykoterapia

Rola terapeutyczna muzyki. Programy muzyczne

o charakterze pobudzajàcym, tonizujàcym i relaksacyjnym. Konstrukcja i przebieg seansów

muzykoterapeutycznych w zale˝noÊci od rodzaju

choroby bàdê niepe∏nosprawnoÊci.

9. Patologia ogólna cz∏owieka

Zdrowie a choroba, konsekwencje choroby dla

cz∏owieka, wyzdrowienie. Âmierç jako naturalna

konsekwencja ˝ycia, prawo do godnego umierania. Patologia poszczególnych uk∏adów (organów). Zaburzenia przemiany w´glowodanowej,

t∏uszczowej, bia∏kowej, wodnej i mineralnej.

Zmiany post´powe, zapalenia i nowotwory.

10. Patologia spo∏eczna

Rozwój cywilizacji a dewiacje spo∏eczne. Bezrobocie jako problem spo∏eczny. Determinanty

oraz rozwój alkoholizmu i narkomanii w Polsce,

prostytucja homoseksualna. Rozwody w Polsce

i ich skutki spo∏eczne. Cz∏owiek w sytuacji trudnej, rozmiary samobójstw w Polsce.

11. Pedeutologia

Nauczyciel jako zawód (kszta∏cenie, status prawny). OsobowoÊç nauczyciela (struktura, potrzeby

Poz. 1401

i poczucie kontroli). Pedagog specjalny (zadania,

predyspozycje, kszta∏cenie, osobowoÊç). Problemy deontologiczne zawodu pedagoga specjalnego. Badania nad zawodem pedagoga specjalnego.

12. Pedagogika specjalna

Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej. Relacje pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami

naukowymi. Rozmiary niepe∏nosprawnoÊci

w populacji generalnej i m∏odzie˝owej. Zasady

i metody pracy pedagogicznej. System kszta∏cenia specjalnego w Polsce na tle systemów w innych paƒstwach. Subdyscypliny pedagogiki

specjalnej. Postawy spo∏eczne wobec niepe∏nosprawnych (deontologia w praktyce), idea integracji osób niepe∏nosprawnych ze spo∏eczeƒstwem. Problemy osób niepe∏nosprawnych doros∏ych funkcjonujàcych samodzielnie, w rodzinach i wspólnotach.

13. Psychiatria i psychopatologia dzieci i m∏odzie˝y

Podstawowe dynamizmy ˝ycia psychicznego.

Zaburzenia podstawowych procesów psychicznych. Etiologia i patogeneza chorób: nerwice,

psychopatie, charakteropatie, psychozy, zespó∏

wodog∏owia, mózgowe pora˝enie dzieci´ce,

padaczka, zespo∏y depresyjne, schizofrenia

dzieci´ca. Zaburzenia zachowania dzieci szkolnych. Nerwice, psychozy i agresja w okresie

dojrzewania.

14. Psychologia kliniczna

Koncepcje zwiàzku mi´dzy funkcjami ustrojowymi i psychicznymi. Koncepcje potrzeb, uczenia

si´, wymiany systemowe. Ego i warunki patologii jego rozwoju. Patologia osobowoÊci w uj´ciu

humanistycznym. Zaburzenia funkcji percepcyjnych, emocjonalne, w kszta∏towaniu si´ funkcji

„ja”, w zachowaniu spo∏ecznym. Problemy

w rozwoju seksualnym. Funkcje symptomów

przystosowawcza, komunikacyjna, katarktyczna,

dekompensacyjna.

15. Psychoterapia

Zadania psychoterapii w zale˝noÊci od stanu

psychicznego, emocjonalnego i osobowoÊci jednostki. Psychoterapia indywidualna i grupowa,

dyrektywna i niedyrektywna, bezpoÊrednia i poÊrednia, powierzchowna i g∏´boka.

16. Rehabilitacja przez twórczoÊç

Wykorzystanie mo˝liwoÊci rehabilitacyjnych

tkwiàcych w procesie tworzenia dzie∏a oraz kontaktów ze sztukà. Doskonalenie w∏asnych sprawnoÊci jako technik kompensacyjno-terapeutycznych osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie.

17. Ustawodawstwo spo∏eczne

Ustawodawstwo spo∏eczne wÊród innych norm

prawnych. Deklaracja praw dziecka. Rodzice

a dzieci oraz dzieci a rodzice w Êwietle kodeksu

rodzinnego i opiekuƒczego. Nieletni w Êwietle

kodeksu post´powania karnego. Regulacje

prawne: o post´powaniu w sprawach nieletnich,

o wychowaniu w trzeêwoÊci i o zapobieganiu

narkomanii.

Poz. 1401

VII. ZALECENIA

Pozosta∏a liczba godzin musi stanowiç uzupe∏nienie jednej, kilku lub wszystkich grup przedmiotów A, B,

C — stosownie do decyzji wydzia∏ów prowadzàcych

studia na kierunku pedagogika specjalna.

STUDIA ZAWODOWE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku pedagogika specjalna trwajà nie mniej ni˝ 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç w czasie studiów wynosi oko∏o 2 200,

w tym 1 230 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów zawodowych na kierunku pedagogika specjalna otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata. Powinien dysponowaç wiedzà dotyczàcà prawid∏owoÊci rozwojowych cz∏owieka, odchyleƒ organicznych i spo∏ecznych oraz mo˝liwoÊci edukacyjnych, rehabilitacyjnych, resocjalizacyjnych osób niepe∏nosprawnych i niedostosowanych spo∏ecznie. Powinien

posiadaç kompetencje praktyczne w zakresie wybranej

specjalnoÊci odpowiadajàcej typowi placówki specjalnej bàdê rodzajowi odchylenia od normy psychofizycznej i spo∏ecznej. Absolwent powinien znaç j´zyk obcy,

posiadaç umiej´tnoÊci pos∏ugiwania si´ nowoczesnymi Êrodkami przekazu informacji oraz mieç zdolnoÊç

dostrzegania i samodzielnego rozwiàzywania problemów edukacyjnych, rehabilitacyjnych i resocjalizacyjnych.

Absolwent powinien byç przygotowany do pracy

w ró˝nych formach organizacyjnych, w szczególnoÊci

placówkach oÊwiatowo-wychowawczych, poradniach

specjalistycznych, w warsztatach terapii zaj´ciowej,

agendach s∏u˝b socjalnych i resocjalizacyjnych,

w oÊwiatowych w∏adzach samorzàdowych, w sàdownictwie, w charakterze wychowawcy, nauczyciela, tak˝e nauczyciela wspierajàcego, pedagoga szkolnego,

doradcy, kuratora, terapeuty.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

1. Filozofia

30

2. Socjologia

30

3. Informatyka

30

4. Metody badaƒ pedagogicznych

30

5. J´zyk obcy

60

6. Wychowanie fizyczne

60

7. Przedmiot do wyboru

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

270

1. Biomedyczne podstawy rozwoju

30

2. Psychologia ogólna

30

3. Psychologia rozwojowa i osobowoÊci

30

4. Psychologia kliniczna

30

5. Pedagogika ogólna

30

6. Historia wychowania

30

7. Dydaktyka

30

8. Pedagogika specjalna

30

9. Pedeutologia z deontologià zawodu

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

1. Media w edukacji osób niepe∏nosprawnych

30

2. Diagnostyka pedagogiczna

30

3. Edukacja i rehabilitacja osób niewidomych i s∏abo widzàcych

30

4. Edukacja i rehabilitacja osób nies∏yszàcych i s∏abo s∏yszàcych

30

5. Edukacja i rehabilitacja osób upoÊledzonych umys∏owo

30

6. Edukacja i rehabilitacja osób przewlekle

chorych

30

IV. PRAKTYKI

7. Edukacja i rehabilitacja osób z niepe∏nosprawnoÊcià ruchowà

30

Student powinien w czasie studiów odbyç praktyk´

w wymiarze 15 tygodni.

8. Edukacja i resocjalizacja osób niedostosowanych spo∏ecznie

30

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

270

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

270

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

Razem

1 230

9. Metody terapii, np. biblioterapia, logopedia, muzykoterapia, arteterapia, ergoterapia, kinezyterapia

90

10. Seminarium dyplomowe

60

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

300

W zale˝noÊci od wybranej specjalnoÊci lub specjalizacji

Poz. 1401

laksacyjnych, turystycznych, sportowych (do

wyboru przez studenta lub wed∏ug wskazaƒ lekarskich).

7. Przedmiot do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta,

w szczególnoÊci: historia, j´zyk polski, wiedza

o polityce, etyka, nauka o kulturze, podstawy

ochrony w∏asnoÊci intelektualnej i przemys∏owej.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

1. Biomedyczne podstawy rozwoju i wychowania

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Rozwój ontogenetyczny cz∏owieka. Wady wrodzone, zespo∏y genetyczne i chromosomalne. Okresy

rozwoju cz∏owieka, uwarunkowania i cechy, czynniki genetyczne, paragenetyczne matki oraz czynniki Êrodowiskowe wp∏ywajàce na rozwój cz∏owieka. Poj´cie normy w ocenie rozwoju. Metody oceny rozwoju biologicznego. Schorzenia dzieci´ce.

Uwarunkowania zdrowia. Profilaktyka zaburzeƒ

rozwoju. Istota zdrowia i choroby. Wspó∏czesne filozofie zdrowia. Uwarunkowania zdrowia. Zdrowotne przyczyny niepowodzeƒ szkolnych. Zdrowie psychiczne. Cywilizacyjne i spo∏eczne zagro˝enia zdrowia. Ochrona zdrowia dziecka.

1. Filozofia

Dzieje myÊli filozoficznej w kr´gu europejskim.

Wybrane szko∏y i kierunki filozoficzne w epoce

staro˝ytnej (Platon, Arystoteles), Êredniowiecznej

(Êw. Augustyn, Êw. Tomasz z Akwinu), nowo˝ytnej (Kartezjusz, Hume, Kant, Hegel, Marks,

Nietzsche, Husserl, Heidegger). Analiza i interpretacja tekstów êród∏owych wybranych filozofów.

2. Socjologia

Podstawowe poj´cia i teorie wspó∏czesnej socjologii (funkcjonalizm i teoria ról spo∏ecznych), interakcjonizm symboliczny, etnometodologia, socjologia fenomenologiczna. Poj´cia filozofii spo∏ecznej: liberalizm, etatyzm, spo∏eczeƒstwo obywatelskie. Problem socjologiczny a kwestia spo∏eczna. Problemy ogólne socjologii edukacji

w odniesieniu do roli zawodowej — ocena, autorytet, w∏adza, analogia sytuacji nauczyciela czy

pedagoga, analogia sytuacji ucznia, rodzice, manipulacja, konflikt, patologia i naznaczenie.

3. Informatyka

Nabycie umiej´tnoÊci niezb´dnych do korzystania ze wspó∏czesnych narz´dzi informatycznych

oraz wspó∏czesnych urzàdzeƒ audytywnych i wizualnych wykorzystywanych w procesie nauczania.

4. Metody badaƒ pedagogicznych

Metodologiczne aspekty badaƒ pedagogicznych. Rola teorii w badaniach pedagogicznych.

Typologia badaƒ pedagogicznych ze wzgl´du na

cel, organizacj´, przedmiot i procedur´. Strategie iloÊciowe i jakoÊciowe. Organizacja i etapy

badaƒ. Zasady opracowania materia∏ów badawczych. Znaczenie badaƒ pedagogicznych w monitorowaniu reform oÊwiatowych. Mierzenie jakoÊci pracy placówek oÊwiatowo-wychowawczych.

5. J´zyk obcy

Czynne opanowanie j´zyka obcego w mowie

i piÊmie.

6. Wychowanie fizyczne

Uczestnictwo w zaj´ciach ruchowych: ogólnorozwojowych, korekcyjnych, rehabilitacyjnych, re-

2. Psychologia ogólna

G∏ówne kierunki psychologii. Psychologia jako

nauka o cz∏owieku i jego funkcjonowaniu. Biologiczne podstawy zachowania cz∏owieka. Procesy

poznawcze (procesy odbioru i przetwarzania informacji). Procesy emocjonalno-motywacyjne.

Uczenie si´ i pami´ç. OsobowoÊç. Ró˝nice indywidualne, ich wykrywanie i pomiar. Metody badawcze psychologii. Badania podstawowe, stosowane i diagnostyczne. Miejsce psychologii

wÊród innych nauk o cz∏owieku.

3. Psychologia rozwojowa i osobowoÊci

Poj´cie rozwoju. G∏ówne teorie rozwoju cz∏owieka (Freud, Piaget, Wygotski), czynniki sprzyjajàce i hamujàce rozwój, stadia rozwojowe a mo˝liwoÊci i zadania wychowania. Metody psychologii rozwojowej. Rozwój poznawczy jednostki.

Rozwój emocji i uczuç. Rozwój moralno-spo∏eczny. Rozwój osobowoÊci. OsobowoÊç i ró˝nice indywidualne. PodejÊcia behawioralne, psychodynamiczne, humanistyczne i poznawcze do osobowoÊci.

4. Psychologia kliniczna

Psychologia kliniczna jako nauka o zaburzeniach

zachowania. Poj´cie normy. Klasyfikacja zaburzeƒ zachowania. Teorie wyjaÊniajàce zaburzenia zachowania. Diagnoza kliniczna. Pomoc psychologiczna. G∏ówne nurty w psychoterapii. Zastosowanie psychologii klinicznej w rehabilitacji

i resocjalizacji.

5. Pedagogika ogólna

Cele, zadania, zasady, metody i Êrodki wychowania. Proces kszta∏towania si´ ró˝nych typów wie-

dzy o edukacji oraz ich wspó∏czesny status i przydatnoÊç. Stereotypy w myÊleniu o edukacji i pedagogice. Rozwój pedagogiki, ewolucja to˝samoÊci pedagogiki w szerokim kontekÊcie cywilizacyjnym i kulturowym. Pedagogika — pedagogia. Ró˝norodne trendy w badaniach naukowych. Kategorialny system poj´ciowy polskiej

pedagogiki humanistycznie zorientowanej (edukacja — wychowanie — kszta∏cenie — nauczanie

— uczenie si´) oraz jego filozoficzne i teoretyczne zaplecze.

6. Historia wychowania

Koncepcja wychowania w czasach antycznych.

Komeƒski, Rousseau, Pestalozzi, Herbart, Dewey, Nowe Wychowanie. Instytucjonalizacja

opieki nad dzieckiem, przemiany instytucji edukacyjnych (przedszkole, szko∏a, uniwersytet).

7. Dydaktyka

Programy nauczania: typy, struktura, zasady

konstruowania i ewaluacji. Organizacja procesu

nauczania i uczenia si´, metody i Êrodki nauczania, style pracy nauczycieli i uczniów, pomiar

i ocena osiàgni´ç szkolnych.

8. Pedagogika specjalna

Przedmiot i zakres pedagogiki specjalnej. Relacje pedagogiki specjalnej z innymi dyscyplinami

naukowymi. Rozmiary niepe∏nosprawnoÊci

w populacji generalnej i m∏odzie˝owej. Zasady

i metody pracy pedagogicznej z osobami odchylonymi od normy. System kszta∏cenia specjalnego w Polsce na tle systemów w innych paƒstwach. Subdyscypliny pedagogiki specjalnej.

Postawy spo∏eczne wobec niepe∏nosprawnych

(deontologia w praktyce), idea integracji osób

niepe∏nosprawnych ze spo∏eczeƒstwem. Problemy osób niepe∏nosprawnych doros∏ych funkcjonujàcych samodzielnie, w rodzinach i wspólnotach.

9. Pedeutologia z deontologià zawodu

Nauczyciel jako zawód (kszta∏cenie, status prawny). OsobowoÊç nauczyciela (struktura, potrzeby

i poczucie kontroli). Pedagog specjalny (zadania,

predyspozycje, kszta∏cenie, osobowoÊç). Problemy deontologiczne zawodu pedagoga specjalnego. Badania nad zawodem pedagoga specjalnego, zagadnienia etyczne edukacji i rehabilitacji osób niepe∏nosprawnych, zespó∏ orzekania

zawodowego.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Media w edukacji osób niepe∏nosprawnych

Wielokontekstowe funkcje mediów oraz mechanizmy ich oddzia∏ywania. Pedagogiczna analiza

i ocena przekazów medialnych. Zasady gromadzenia i pos∏ugiwania si´ instrumentarium

wspó∏czesnej biblioteki (mediateki) z wykorzystaniem mo˝liwoÊci Internetu. Najnowsze technologie informatyczne jako narz´dzia tworzenia

i przetwarzania komunikatów medialnych. Wie-

Poz. 1401

dza niezb´dna do refleksji oraz krytycznego ustosunkowania si´ do mediów tworzonych dla

i przez niepe∏nosprawnych.

2. Diagnostyka pedagogiczna

Aspekty teoretyczne (definicje, terminologia,

koncepcje), praktyczne (diagnoza w „ciàgu zdarzeƒ pedagogicznych”, w ocenie warunków skutecznoÊci kszta∏cenia i rozwoju dziecka) i etyczne

diagnozy pedagogicznej. Przebieg mechanizmu

uczenia si´ (procesy instrumentalne i kierunkowe) w diagnozie pedagogicznej (norma, zaburzenia, opóênienia rozwojowe). Cechy i rodzaje diagnozy, procedury diagnostyczne, narz´dzia

i techniki pomiaru wybranych aspektów funkcjonowania dziecka. Diagnoza w ocenie gotowoÊci

do podejmowania zadaƒ edukacyjnych (gotowoÊç do opanowania umiej´tnoÊci czytania, pisania, nabywania kompetencji matematycznych) i ocena osiàgni´ç w opanowywaniu podstawowych technik szkolnych — standardy wymagaƒ. Konstruowanie portretów psychologiczno-pedagogicznych jako wskazanie do post´powania pedagogicznego. Diagnoza i ewaluacja

edukacyjna, diagnoza iloÊciowa i jakoÊciowa

w doskonaleniu systemu kszta∏cenia.

3. Edukacja i rehabilitacja osób niewidomych i s∏abo widzàcych

Podstawy tyflopedagogiki, podstawowe poj´cia

i czynniki powodujàce uszkodzenie wzroku.

Wczesna interwencja. Diagnoza i rehabilitacja

widzenia. Techniki brajlowskie. Metody, formy,

Êrodki do zaspokojenia potrzeb dzieci niewidomych i s∏abo widzàcych. Adaptacja Êrodowiska

do funkcjonowania wzrokowego. Orientacja

przestrzenna.

4. Edukacja i rehabilitacja osób nies∏yszàcych i s∏abo s∏yszàcych

Podstawy surdopedagogiki, podstawowe poj´cia, czynniki i warunki powodujàce wady s∏uchu.

Metody kompensacji i korektury wady s∏uchu.

Formy porozumiewania si´. Nowe technologie

u∏atwiajàce komunikacj´.

5. Edukacja i rehabilitacja osób upoÊledzonych

umys∏owo

Podstawy rehabilitacji osób upoÊledzonych

umys∏owo. Problem diagnozy. Kierunki rehabilitacji — nauczanie specjalne, wychowanie ukierunkowujàce i interwencyjne. Szanse rehabilitacyjne, mo˝liwoÊci kszta∏cenia i funkcjonowanie

spo∏eczne oraz zawodowe.

6. Edukacja i rehabilitacja osób przewlekle chorych

Poj´cie i w∏aÊciwoÊci choroby przewlek∏ej.

Wp∏yw choroby na funkcjonowanie psychiczne

i spo∏eczne jednostki. Przedmiot, cele i zadania

pedagogiki terapeutycznej. Terapia wychowawcza i jej rodzaje. Znaczenie i rola rodziny w terapii dziecka chorego. Zasady post´powania

w procesie rehabilitacji.

7. Edukacja i rehabilitacja osób z niepe∏nosprawnoÊcià ruchowà

Przyczyny i rodzaj niepe∏nosprawnoÊci ruchowej. Obraz psychopedagogiczny dzieci z uszkodzeniami narzàdu ruchu, pierwotne i wtórne

skutki niepe∏nosprawnoÊci i ich wp∏yw na rozwój

poznawczy, emocjonalny i spo∏eczny dziecka.

Funkcjonowanie osób niepe∏nosprawnych doros∏ych. Rehabilitacja medyczna, psychologiczna,

zawodowa i spo∏eczna osób niepe∏nosprawnych

ruchowo.

8. Edukacja i resocjalizacja osób niedostosowanych spo∏ecznie

Podstawy pedagogiki resocjalizacyjnej. Podstawowe poj´cia i diagnoza niedostosowania spo∏ecznego (w tym relacja: niedostosowanie spo∏eczne a przest´pczoÊç). Przyczyny i rodzaje niedostosowania spo∏ecznego. Cele, zasady, metody pracy resocjalizacyjnej. Profilaktyka — podstawowe za∏o˝enia i formy dzia∏aƒ. Placówki resocjalizacyjne. Wychowanie resocjalizacyjne

w Êrodowisku otwartym (mi´dzy innymi kurate-

Poz. 1401

la sàdowa). Przepisy prawne regulujàce post´powanie z nieletnimi.

9. Metody terapii wed∏ug autorskich programów

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów oraz treÊci programowe tych

przedmiotów okreÊlajà jednostki prowadzàce kierunek

studiów, uwzgl´dniajàc wymagania danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

1. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ

zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe

— przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

2. W realizacji przedmiotów kierunkowych, specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych nale˝y uwzgl´dniç aktywne formy nauczania w wymiarze nie mniejszym

ni˝ po∏owa wymiaru zaj´ç.

Za∏àcznik nr 6

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

TURYSTYKA I REKREACJA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku turystyka i rekreacja trwajà co najmniej 4 lata (8 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 400, w tym 1 365 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent kierunku turystyka i rekreacja powinien

posiadaç wiedz´ humanistycznà — pozwalajàcà poznaç potrzeby ludzkie oraz zrozumieç zwiàzki i procesy

spo∏eczne odzwierciedlajàce si´ w turystyce i rekreacji,

przyrodniczà — dajàcà podstawy zrozumienia systemu

cz∏owiek — Êrodowisko oraz ekonomicznà, organizacyjnà i prawnà — umo˝liwiajàcà ocen´ i Êwiadome wykorzystywanie mechanizmów typowych dla gospodarki rynkowej. Absolwent powinien posiadaç umiej´tnoÊci: kierowania oraz samodzielnego planowania i realizacji z∏o˝onych przedsi´wzi´ç organizacyjnych w zakresie turystyki i rekreacji, samodzielnego opracowywania i realizacji imprez turystycznych, zaj´ç i imprez

rekreacyjnych, swobodnego nawiàzywania kontaktów

z ludêmi oraz pos∏ugiwania si´ j´zykami obcymi.

Absolwent powinien byç przygotowany do zajmowania stanowisk w jednostkach obs∏ugi ruchu turystycznego i rekreacji, do pracy w hotelach, domach wypoczynkowych, oÊrodkach rekreacyjnych oraz do pra-

cy w administracji samorzàdowej i rzàdowej na stanowiskach odpowiedzialnych za rozwój turystyki i rekreacji oraz w organizacjach spo∏ecznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. RZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

255

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

750

Razem

1 365

IV. PRAKTYKI

Program studiów przewiduje praktyki zawodowe,

∏àcznie z zaj´ciami praktycznymi i terenowymi w liczbie 120 godzin w ramach przedmiotów kierunkowych.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

255

1. Filozofia

2. Pychologia

3. Socjologia

30

4. Historia kultury i sztuki

45

5. J´zyki obce

120

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

1. Ekonomia

60

2. Organizacja i zarzàdzanie

30

3. Podstawy marketingu

30

4. Finanse przedsi´biorstw i podstawy

rachunkowoÊci

30

5. Podstawy informatyki

45

6. Podstawy statystyki

30

7. Fizjologia pracy i wypoczynku

45

8. Pedagogika czasu wolnego

30

9. Wychowanie zdrowotne i promocja

zdrowia

30

10. Ekologia

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

750

1. Geografia turystyczna

60

2. Krajoznawstwo

30

3. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne

45

4. Podstawy turystyki

30

5. Teoria i metodyka rekreacji

45

6. Ekonomika turystyki i rekreacji

45

7. Marketing us∏ug turystycznych i rekreacyjnych

30

8. Informatyka w turystyce i rekreacji

30

9. Prawo w turystyce i rekreacji

45

10. Metody i techniki obs∏ugi ruchu turystycznego

60

11. Zaj´cia praktyczne (çwiczenia terenowe i

praktyki zawodowe)

120

12. Obozy, rekreacja ruchowa, turystyka

kwalifikowana

120

13. Usprawnienie ruchowe

90

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Filozofia

Filozofia jako nauka. Dzieje filozofii. G∏ówne kierunki filozoficzne i ich znaczenie dla rozwoju cy-

Poz. 1401

wilizacji. Turystyka i rekreacja jako formy poznania i prze˝ywania Êwiata oraz jako przyczyna

i podstawa refleksji filozoficznej. Turystyka i rekreacja wobec przyrody. Antropomorfizacja przyrody. Poznanie jednoÊci organicznej z przyrodà

a kategorie mistycyzmu, panteizmu, deizmu i ateizmu.

2. Psychologia

Cele i zadania psychologii. Procesy poznawcze.

Zachowanie si´ cz∏owieka i jego determinanty.

Charakterystyka potrzeb ludzkich. Motywacja

w turystyce i rekreacji. Emocje i ich êród∏a. Postawy i ich komponenty. Wspó∏czesne koncepcje osobowoÊci. Zainteresowania. Cz∏owiek

w sytuacji trudnej. L´ki i stresy. Poznawanie

i ocenianie ludzi. Komunikowanie si´ ludzi. Negocjacje. Psychoprofilaktyczne wartoÊci turystyki i rekreacji.

3. Socjologia

Poj´cie socjologii i jej znaczenie w turystyce i rekreacji. Podstawy i formy organizacji ˝ycia spo∏ecznego, wielkie i ma∏e struktury spo∏eczne. Rodzina jako grupa i instytucja spo∏eczna. Terytorialne postaci ˝ycia zbiorowego. Ró˝nicowanie

si´ stylów ˝ycia i potrzeb w sferze czasu wolnego i wypoczynku. Kultura i jej wp∏yw na ˝ycie

spo∏eczne. Kultura masowa a czas wolny. OsobowoÊç spo∏eczna, rola spo∏eczna, uwarunkowania roli turysty i rekreanta.

4. Historia kultury i sztuki

Wp∏yw kultury staro˝ytnej na kultur´ i sztuk´

wieków póêniejszych (religia i mitologia, porzàdki architektoniczne, cz∏owiek w plastyce, teatr,

sport). Cechy charakterystyczne dla europejskich stylów architektonicznych poszczególnych

epok. Analiza najwybitniejszych dzie∏ sztuki z zakresu architektury, malarstwa i rzeêby — typ,

styl, kierunek, kompozycja, analiza treÊci i formy.

Miejsce i rola dzie∏ sztuki i kultury w turystyce.

5. J´zyki obce

Czynne opanowanie j´zyka, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem nast´pujàcych tematów: terminologia geograficzna i geografia Polski, cechy

charakterystyczne stylów architektonicznych

oraz elementy historii Polski, zagadnienia spo∏eczno-polityczne, baza noclegowo-hotelowa

oraz ˝ywieniowa, formy sp´dzania czasu wolnego: kino, teatr, muzea, galerie, sport, formy rekreacji, j´zyk biznesu i reklama, korespondencja

handlowa, prowadzenie rozmów i negocjacji.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Ekonomia

Podstawowe problemy ekonomii. Potrzeby

a dzia∏alnoÊç gospodarcza. RacjonalnoÊç gospodarowania. Teoria rynku. Gospodarka rynkowa

i mechanizm rynkowy. Elementy rynku: popyt,

poda˝, cena. WartoÊç i cena. Istota, funkcja, rodzaje pieniàdza. Przedsi´biorstwo (firma) na rynku. Konkurencja. Produkt narodowy, dochód narodowy. Handel mi´dzynarodowy. Bilans p∏atniczy i handlowy. Kurs walut. C∏a. Kontyngenty.

Procesy integracyjne w gospodarce Êwiatowej.

2. Organizacja i zarzàdzanie

Przedmiot i kierunki rozwoju organizacji i zarzàdzania. Cele, rodzaje i funkcje struktur systemowo-organizacyjnych. Formalne i nieformalne

struktury organizacyjne.

Zarzàdzanie i jego funkcje. Techniki zarzàdzania.

Podejmowanie decyzji kierowniczych. Zarzàdzanie personelem. Wspó∏czesny mened˝er i warunki jego sukcesu. Organizacja pracy w∏asnej

mened˝era. Organizacja i zarzàdzanie w turystyce i rekreacji.

3. Podstawy marketingu

Poj´cie i elementy marketingu. Marketing tradycyjny i wspó∏czesny. Funkcje marketingu. Badania marketingowe — poj´cie, przedmiot, etapy

badaƒ, klasyfikacja, sposób wykorzystania wyników badaƒ. Segmentacja i typologia rynku. Marketing-mix, cechy charakterystyczne, elementy.

Produkt: klasyfikacja, fazy „cyklu ˝ycia” produktu. Strategia dystrybucji. Strategia cen jako przyk∏ad strategii marketingowej. Strategia promocji

— reklama, public relations, znak firmowy. Kadry

jako element strategii marketingowej.

4. Finanse przedsi´biorstw i podstawy rachunkowoÊci

Rola i funkcja finansów i rachunkowoÊci w firmie

(koszty, przychody, rozchody, ceny us∏ug i ich

kalkulacja, Êrodki gospodarcze, kapita∏y, wyniki

finansowe, cash flow, wartoÊç rynkowa, dywidendy, inwestycje). Planowanie finansów i kontrola w firmie. Syntetyczna analiza wskaênikowa

sytuacji finansowej firmy. Biznesplan. SprawozdawczoÊç finansowa w firmie (bilans, rachunek

wyników). Zasady prowadzenia rachunkowoÊci

w firmie. System podatkowy i kredytowy.

5. Podstawy informatyki

System operacyjny. Zarzàdzanie danymi dyskowymi. Edytor tekstu (pisanie i edycja dokumentu, drukowanie dokumentu, formatowanie tekstu, style, uk∏ad strony, praca z tabelami i ramkami). Arkusz kalkulacyjny (wprowadzenie, edycja

i formatowanie danych, tworzenie formu∏ i stosowanie w∏asnych funkcji, sporzàdzanie wykresów, drukowanie dokumentów, zarzàdzanie bazami danych). Sieci komputerowe (organizacja,

zasady korzystania z Internetu).

6. Podstawy statystyki

Charakterystyka prawid∏owoÊci statystycznych

— podstawowe poj´cia. Skale pomiaru i klasyfikacja cech. Podstawowe charakterystyki liczbowe rozk∏adu jednej zmiennej. Metody badania

Poz. 1401

wspó∏zale˝noÊci liniowej dwóch cech (korelacja

— regresja). Rozk∏ad i dystrybuanta zmiennej losowej — rozk∏ad normalny. Weryfikacja hipotez

statystycznych — podstawowe testy istotnoÊci.

Analiza szeregów czasowych (wyodr´bnianie

trendu i wahaƒ sezonowych). Zasady prognozowania.

7. Fizjologia pracy i wypoczynku

SprawnoÊç do pracy i sprawnoÊç ruchowa. Klasyfikacja wysi∏ków fizycznych. Praca dynamiczna i statyczna. Procesy energetyczne i zmiany fizjologiczne podczas wysi∏ku fizycznego. Zm´czenie, jego istota, postacie. Wypoczynek. Odnowa

biologiczna. Elementy ergonomii. Praca i wypoczynek a problem starzenia si´. Przystosowanie

ustroju do zmieniajàcych si´ warunków Êrodowiska. Znaczenie turystyki i rekreacji w zapobieganiu chorobom cywilizacyjnym.

8. Pedagogika czasu wolnego

Poj´cie czasu wolnego oraz jego znaczenie wychowawcze, zdrowotne i kulturotwórcze. Historia problematyki czasu wolnego. Rola intencjonalnych i naturalnych Êrodowisk wychowawczych w procesie wychowania i socjalizacji

w czasie wolnym. Edukacja ustawiczna w kulturze fizycznej. Elementy andragogiki. Przemiany

spo∏eczne a zmiany w sferze rekreacji.

9. Wychowanie zdrowotne i promocja zdrowia

Zdrowie i czynniki warunkujàce: definicje, aspekty zdrowia, kryteria i ocena zdrowia. Edukacja

zdrowotna: historia, definicje, koncepcje. Cele,

podejÊcia, etapy: edukacja zdrowotna w ró˝nych

okresach ˝ycia. Realizacja celów w edukacji zdrowotnej — higiena osobista i otoczenia: bezpieczeƒstwo i pierwsza pomoc. ˚ywnoÊç i ˝ywienie.

Psychospo∏eczne aspekty zdrowia, seksualnoÊç

cz∏owieka, ˝ycie bez na∏ogów. Promocja zdrowia: koncepcja, definicje, podejÊcia w promocji

zdrowia, strategia dokonywania zmian. Projekty

w promocji zdrowia — struktura, organizacja,

diagnoza, planowanie, ewolucja procesu wyników, podejÊcie siedliskowe: zdrowe miasto (gmina), szko∏a, zak∏ad pracy promujàcy zdrowie.

10. Ekologia

Elementy Êrodowiska i czynniki ekologiczne.

Prawa i zasady ekologiczne dotyczàce organizacji ˝ycia. Struktura ekosystemów i wspó∏zale˝noÊci wyst´pujàce w ich obr´bie. Biosfera jako Êrodowisko ˝ycia, zasoby biotyczne Ziemi. Cz∏owiek

— przyroda, sprz´˝enia zwrotne. Ekorozwój —

nowy trend XXI wieku.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geografia turystyczna

Terminologia geografii turystycznej. Elementy

kartografii turystycznej. Podstawowe metody

oceny atrakcyjnoÊci Êrodowiska przyrodniczego

dla turystyki. AtrakcyjnoÊç turystyczna krajobrazu naturalnego i kulturowego Polski. Regiony turystyczne Polski. Szlaki turystyczne Polski. Geograficzne uwarunkowania rozwoju turystyki

Êwiatowej. Regiony turystyczne Europy. Szlaki

turystyki mi´dzynarodowej w Europie. AtrakcyjnoÊç turystyczna krajów pozaeuropejskich (wybrane przyk∏ady).

Poz. 1401

6. Ekonomika turystyki i rekreacji

Turystyka i rekreacja w gospodarce narodowej

i regionalnej. Turystyka i rekreacja a sfera konsumpcji. Rynek turystyczny i jego elementy. Polityka turystyczna. Efekt mno˝nikowy w turystyce i rekreacji. Mi´dzynarodowa wymiana w turystyce. Przedsi´biorstwo turystyczne i rekreacyjne jako kategoria rynkowa.

2. Krajoznawstwo

Krajoznawstwo — jego ewolucja, zakres i funkcje we wspó∏czesnym spo∏eczeƒstwie. Historia

krajoznawstwa w Polsce od oÊwiecenia do czasów wspó∏czesnych. G∏ówne kierunki i formy

pracy krajoznawczej w Polsce. Organizacja krajoznawstwa w Polsce. Rola kadry turystycznej

w realizacji celów krajoznawstwa. Zastosowanie

metod krajoznawczych. Atrakcje i walory krajoznawcze jako podstawa tworzenia produktu turystycznego. Inwentaryzacja krajoznawcza. TreÊci krajoznawcze w programowaniu imprez turystycznych. Trasy i szlaki turystyki krajoznawczej w Polsce.

3. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne

Przyrodnicze i przestrzenne czynniki warunkujàce rozwój turystyki i rekreacji. Planowanie przestrzenne zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego. Elementy zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego. Geograficzne strefy

kraju i ich zagospodarowanie. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne form obszarów

chronionych. Zagospodarowanie turystyczne terenów miejskich i wiejskich. Urzàdzenia turystyczne i rekreacyjne.

4. Podstawy turystyki

Podstawowe poj´cia i definicje. Kryteria klasyfikacji zjawisk turystycznych. Zarys dziejów turystyki. Potrzeby i motywy uprawiania turystyki.

Uwarunkowania rozwoju turystyki. Charakterystyka podstawowych form ruchu turystycznego.

Krajowy i zagraniczny ruch turystyczny. Struktura aktywnoÊci turystycznej ludnoÊci. Wp∏yw turystyki na cz∏owieka, Êrodowisko naturalne, spo∏eczno-kulturowe i gospodarcze. Organizacja turystyki w Polsce i na Êwiecie.

5. Teoria i metodyka rekreacji

Podstawowe poj´cia. Funkcje spo∏eczno-wychowawcze rekreacji: „Sport dla wszystkich”

w cyklu ˝ycia cz∏owieka. Klasyfikacja form rekreacji. Paradygmat zdrowia we wspó∏czesnej rekreacji fizycznej. Minimum aktywnoÊci ruchowej. Ârodowiska i grupy rekreacyjne. Bariery rekreacji. Planowanie i programowanie. MotorycznoÊç cz∏owieka w ontogenezie. Rekreacja

osób niepe∏nosprawnych. Rekreacja a praca zawodowa. Metodyka çwiczeƒ rekreacyjnych dla

osób w ró˝nym wieku. Trening zdrowotny. Fitness: programy, placówki. Imprezy sportowo-rekreacyjne. Organizacja rekreacji w Polsce i na

Êwiecie.

7. Marketing us∏ug turystycznych i rekreacyjnych

Produkt na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych — klasyfikacja, fazy ˝ycia produktu.

Marketingowa strategia sprzeda˝y us∏ug turystycznych i rekreacyjnych. Strategia dystrybucji

na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych.

Ró˝nicowanie cen us∏ug turystycznych i rekreacyjnych jako przyk∏ad strategii marketingowej.

Strategia promocji na rynku us∏ug turystycznych

i rekreacyjnych — reklama, public relations, znak

firmowy.

8. Informatyka w turystyce i rekreacji

Âwiatowe systemy rezerwacyjne, ich zasi´g i zasady dzia∏ania. Nowe technologie wprowadzane

do usprawnienia obs∏ugi ruchu turystycznego.

Programy komputerowe przeznaczone do obs∏ugi bazy noclegowej, biur podró˝y i dla tour-operatorów. Programy informacyjne i systemy rezerwacji o zasi´gu ogólnopolskim i regionalnym.

9. Prawo w turystyce i rekreacji

Podstawy i zasady stosowania prawa. Obowiàzki administracyjne zwiàzane z podró˝owaniem,

z podejmowaniem dzia∏alnoÊci gospodarczej

w turystyce i rekreacji oraz z zapewnieniem bezpieczeƒstwa uczestników turystyki i rekreacji.

Podstawy prawa cywilnego i post´powania cywilnego. Umowy o Êwiadczenie us∏ug turystycznych i rekreacyjnych. OdpowiedzialnoÊç kontraktowa i deliktowa organizatorów turystyki i rekreacji. Przepisy dotyczàce bezpieczeƒstwa w turystyce i rekreacji. Ustawa o kulturze fizycznej.

Ustawa o us∏ugach turystycznych.

10. Metody i techniki obs∏ugi ruchu turystycznego

Formy obs∏ugi ruchu turystycznego. Poj´cie imprezy turystycznej i podstawowe zasady organizacji, aktywizacji i obs∏ugi imprez. Prowadzenie

pertraktacji handlowych. Us∏ugi ubezpieczeniowe w turystyce — podstawowe dokumenty. Dokumenty podró˝y zagranicznych (w tym: paszporty, wizy, czeki podró˝nicze). Techniki programowania, kalkulacji i organizowania imprez turystycznych. Realizacja imprezy i kontrola jej

przebiegu.

11. Zaj´cia praktyczne (çwiczenia terenowe i praktyki zawodowe)

åwiczenia terenowe obejmujà zagadnienia poznawcze przewidziane w programach ró˝nych

przedmiotów. Wynikiem zaj´ç jest opracowanie

projektu przedstawiajàcego rozwiàzanie poznanych w praktyce problemów. Praktyka zawodowa obejmuje praktyk´ asystenckà dajàcà mo˝liwoÊç empirycznej weryfikacji wiedzy poznanej

w czasie studiów oraz rozwijania pewnoÊci

w dzia∏aniu.

12. Obozy, rekreacja ruchowa, turystyka kwalifikowana

Celem tych zaj´ç praktycznych jest nabycie przez

studentów kwalifikacji specjalistycznych w wybranych formach rekreacji lub turystyki, tak˝e

b´dàcych alternatywà dla rekreacji i turystyki

masowej.

Poz. 1401

13. Usprawnienie ruchowe

Podstawowym celem przedmiotu jest podniesienie poziomu sprawnoÊci i wydolnoÊci fizycznej studentów oraz wykszta∏cenie nawyków ruchowych przydatnych na ca∏e ˝ycie i w przysz∏ej

pracy zawodowej. Udzia∏ w zaj´ciach z zakresu

najpopularniejszych

dyscyplin

sportowych

w szczególnoÊci: gimnastyki, zespo∏owych gier

sportowych, atletyki terenowej, p∏ywania.

VII. ZALECENIA

Przedmioty obj´te standardami nauczania mogà

byç realizowane oddzielnie lub ∏àczone w szersze bloki tematyczne.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku turystyka i rekreacja

trwajà co najmniej 3 lata 6 (semestrów). ¸àczna liczba

godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 200 godzin

okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów zawodowych na kierunku turystyka i rekreacja otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata.

Powinien dysponowaç wiedzà przyrodniczà, spo∏ecznà, ekonomicznà i organizacyjno-prawnà oraz umiej´tnoÊciami praktycznymi umo˝liwiajàcymi dzia∏alnoÊç

zawodowà w sferze turystyki i rekreacji. Absolwent kierunku turystyka i rekreacja mo˝e podjàç prac´ w biurach podró˝y, hotelach, oÊrodkach wypoczynkowych,

sportowych i rekreacyjnych, a tak˝e w administracji

i organizacjach spo∏ecznych na stanowiskach kierowniczych i wykonawczych zwiàzanych z turystykà i rekreacjà.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

225

1. Historia kultury i sztuki

45

2. Ekonomia

45

3. Organizacja i zarzàdzanie

30

4. Psychologia

30

5. Fizjologia cz∏owieka

45

6. Ekologia

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

525

1. Geografia turystyczna

45

2. Prawo w turystyce i rekreacji

45

3. Ekonomika turystyki i rekreacji

30

4. Marketing us∏ug turystycznych i rekreacyjnych

30

5. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne

30

6. Podstawy turystyki

30

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

150

7. Teoria i metodyka rekreacji

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

225

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

525

8. Metody i techniki obs∏ugi ruchu turystycznego

45

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

9. Rekreacja ruchowa i usprawnienie fizyczne

120

300

10. Obozy i turystyka kwalifikowana

120

Razem

1 200

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

IV. PRAKTYKI

Praktyka zawodowa minimum 15 tygodni.

Zale˝nie od wybranej specjalnoÊci

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

300

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

150

1. J´zyk obcy

120

2. Podstawy informatyki

30

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie co najmniej jednego j´zyka

obcego w mowie i w piÊmie.

2. Podstawy informatyki

Wprowadzenie do informatyki: budowa komputera, system informacyjny, zarzàdzanie danymi

dyskowymi. Edytor tekstu (pisanie, edycja, formatowanie i drukowanie tekstu). Arkusz kalkulacyjny (wprowadzanie, edycja i formatowanie danych, stosowanie funkcji i sporzàdzanie wykresów). Sieci komputerowe (organizacja i zasady

korzystania z Internetu).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Historia kultury i sztuki

Wp∏yw kultury staro˝ytnej na kultur´ i sztuk´

wieków póêniejszych. Cechy charakterystyczne

dla europejskich stylów architektonicznych poszczególnych epok. Analiza najwybitniejszych

dzie∏ sztuki z zakresu malarstwa, rzeêby i architektury. Miejsce i rola dzie∏a sztuki i kultury w turystyce.

2. Ekonomia

Podstawowe problemy ekonomii. Potrzeby

a dzia∏alnoÊç gospodarcza. RacjonalnoÊç gospodarowania. Teoria rynku. Gospodarka i mechanizm rynkowy. Elementy rynku: popyt, poda˝,

cena. WartoÊç i cena. Funkcje i rodzaje pieniàdza. Przedsi´biorstwo na rynku. Konkurencja,

dochód narodowy, produkt narodowy. Handel

mi´dzynarodowy. Bilans p∏atniczy i handlowy.

Kurs walut. C∏a. Kontyngenty. Procesy integracyjne w gospodarce Êwiatowej.

3. Organizacja i zarzàdzanie

Przedmiot i kierunki rozwoju organizacji i zarzàdzania. Cele, rodzaje i funkcje struktur systemowo-organizacyjnych. Formalne i nieformalne

struktury organizacyjne. Zarzàdzanie i jego funkcje. Techniki zarzàdzania. Podejmowanie decyzji

kierowniczych. Zarzàdzanie personelem. Wspó∏czesny mened˝er i warunki jego sukcesu. Organizacja pracy w∏asnej mened˝era. Organizacja

i zarzàdzanie w turystyce i rekreacji.

4. Psychologia

Cele i zadania psychologii. Procesy poznawcze.

Zachowanie si´ cz∏owieka i jego determinanty.

Charakterystyka potrzeb ludzkich. Motywacja

w turystyce i rekreacji. Emocje i ich êród∏a. Postawy i ich komponenty. Wspó∏czesne koncepcje

osobowoÊci. Zainteresowania. Cz∏owiek w sytuacji trudnej. Stres. Poznawanie i ocenianie ludzi.

Komunikowanie si´ ludzi. Negocjacje. Psychoprofilaktyczne wartoÊci turystyki i rekreacji.

5. Fizjologia cz∏owieka

Rola oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w regulacji czynnoÊci poszczególnych narzàdów organizmu. Budowa i funkcja mi´Êni. Krew, jej sk∏ad,

w∏aÊciwoÊci i rola. CzynnoÊç uk∏adu krà˝enia.

Budowa i czynnoÊç uk∏adu oddechowego. Klasyfikacja wysi∏ków fizycznych. Procesy energetyczne i zmiany fizjologiczne podczas wysi∏ków fi-

Poz. 1401

zycznych. Reakcje na wysi∏ek fizyczny osób

w ró˝nym wieku. Zm´czenie — rodzaje, lokalizacja i objawy. Wypoczynek, sposoby jego aktywacji. Przystosowanie ustroju do zmieniajàcych si´

warunków Êrodowiska.

6. Ekologia

Elementy Êrodowiska i czynniki ekologiczne.

Prawa i zasady ekologiczne dotyczàce organizacji ˝ycia. Struktura ekosystemów i wspó∏zale˝noÊci wyst´pujàce w ich obr´bie. Biosfera jako Êrodowisko ˝ycia. Zasoby biotyczne Ziemi. Cz∏owiek — przyroda: sprz´˝enia zwrotne. Ekorozwój.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geografia turystyczna

Podstawowe metody oceny atrakcyjnoÊci Êrodowiska przyrodniczego dla turystyki. AtrakcyjnoÊç

turystyczna krajobrazu naturalnego i kulturowego Polski. Regiony turystyczne Polski. Szlaki turystyczne Polski. Regiony turystyczne Europy.

Szlaki turystyki mi´dzynarodowej w Europie.

AtrakcyjnoÊç turystyczna wybranych krajów pozaeuropejskich.

2. Prawo w turystyce i rekreacji

Podstawy i zasady stosowania prawa. Obowiàzki administracyjne zwiàzane z podró˝owaniem,

z podejmowaniem dzia∏alnoÊci gospodarczej

w turystyce i rekreacji oraz zapewnieniem bezpieczeƒstwa uczestników turystyki i rekreacji.

Podstawy prawa cywilnego i post´powania cywilnego. Umowy o Êwiadczenie us∏ug turystycznych i rekreacyjnych. OdpowiedzialnoÊç kontraktowa i deliktowa organizatorów turystyki i rekreacji. Przepisy dotyczàce bezpieczeƒstwa w turystyce i rekreacji. Ustawa o kulturze fizycznej.

Ustawa o us∏ugach turystycznych.

3. Ekonomika turystyki i rekreacji

Turystyka i rekreacja w gospodarce narodowej

i regionalnej. Turystyka i rekreacja a sfera konsumpcji. Rynek turystyczny i jego elementy. Polityka turystyczna. Efekt mno˝nikowy w turystyce i rekreacji. Mi´dzynarodowa wymiana w turystyce. Przedsi´biorstwo turystyczne i rekreacyjne jako kategoria rynkowa.

4. Marketing us∏ug turystycznych i rekreacyjnych

Produkt na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych: fazy ˝ycia produktu. Marketingowa

strategia sprzeda˝y us∏ug. Strategia dystrybucji

na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych.

Ró˝nicowanie cen us∏ug turystycznych i rekreacyjnych. Strategia promocji na rynku us∏ug turystycznych i rekreacyjnych: reklama, public relations, znak firmowy.

5. Zagospodarowanie turystyczne i rekreacyjne

Przyrodnicze i przestrzenne czynniki warunkujàce rozwój turystyki i rekreacji. Planowanie prze-

strzenne zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego. Elementy zagospodarowania turystycznego i rekreacyjnego. Geograficzne strefy

kraju i ich zagospodarowanie. Zagospodarowanie turystyczne obszarów chronionych, terenów

miejskich i wiejskich. Urzàdzenia turystyczne

i rekreacyjne.

6. Podstawy turystyki

Podstawowe poj´cia i definicje. Klasyfikacja zjawisk turystycznych. Zarys dziejów turystyki.

Uwarunkowania rozwoju turystyki. Charakterystyka podstawowych form ruchu turystycznego.

Krajowy i zagraniczny ruch turystyczny. Struktura aktywnoÊci turystycznej ludnoÊci. Wp∏yw turystyki na cz∏owieka, Êrodowisko naturalne, spo∏eczno-kulturowe i gospodarcze. Organizacja turystyki w Polsce i na Êwiecie.

7. Teoria i metodyka rekreacji

Podstawowe poj´cia z zakresu rekreacji. Istota rekreacji fizycznej, jej funkcje i znaczenie w ˝yciu

cz∏owieka. Rola rekreacji w promocji zdrowia.

Ogniwa procesu rekreacji: programowanie, realizacja, ocena efektów. Metody, formy i Êrodki stosowane w rekreacji. Metodyka çwiczeƒ rekreacyjnych dla osób w ró˝nym wieku. Trening zdrowotny — obcià˝enia wysi∏kowe w treningu zdrowotno–rekreacyjnym. Imprezy sportowo-rekreacyjne. Wychowanie i kszta∏cenie do rekreacji. Ârodowiska i grupy rekreacyjne. Organizacja rekreacji w Polsce i wybranych krajach.

8. Metody i techniki obs∏ugi ruchu turystycznego

Formy obs∏ugi ruchu turystycznego. Pojecie imprezy turystycznej — podstawowe zasady organizacji, aktywizacji i obs∏ugi imprez. Prowadzenie pertraktacji handlowych. Dokumenty podró-

Poz. 1401

˝y zagranicznych (paszporty, wizy, czeki podró˝ne). Us∏ugi ubezpieczeniowe w turystyce —

podstawowe dokumenty. Techniki programowania, kalkulacji i organizowania imprez turystycznych. Realizacja imprezy i kontrola jej przebiegu.

9. Rekreacja ruchowa i usprawnienie fizyczne

Celem przedmiotu jest podniesienie poziomu

sprawnoÊci i wydolnoÊci fizycznej studentów

oraz zapoznanie ich z podstawowymi formami

rekreacji ruchowej (gier, zabaw i sportów rekreacyjnych).

10. Obozy i turystyka kwalifikowana

Przedmiot realizowany poza terenem uczelni ma

umo˝liwiç studentom uczestnictwo w ró˝nych

formach turystyki kwalifikowanej.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów okreÊlajà jednostki prowadzàce kierunek studiów, uwzgl´dniajàc specyfik´ realizowanych w ramach kierunku studiów specjalnoÊci zawodowych (takich jak: hotelarstwo i gastronomia, obs∏uga ruchu turystycznego, pedagogika czasu wolnego).

VII. ZALECENIA

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

— w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Za∏àcznik nr 7

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

WYCHOWANIE FIZYCZNE

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku wychowanie fizyczne trwajà co najmniej 4 lata (8 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 300, w tym 1 110 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Dzi´ki uzyskanemu na studiach wykszta∏ceniu z zakresu nauk przyrodniczych i spo∏ecznych oraz opanowaniu umiej´tnoÊci nauczania ruchu i usprawniania

cia∏a absolwent powinien posiadaç kwalifikacje umo˝liwiajàce kompetentne oddzia∏ywanie Êrodkami fizycz-

nymi na organizm i Êrodkami spo∏ecznymi na osobowoÊç w celu zaspokojenia doraênych potrzeb wychowanków w zakresie somatyczno-motorycznego rozwoju oraz przygotowania ich do dba∏oÊci o zdrowie,

sprawnoÊç i budow´ w∏asnego cia∏a po zakoƒczeniu

edukacji. Wymaga to, poza gruntownà znajomoÊcià

metod diagnozy i prognozy rozwoju fizycznego i psychicznego, umiej´tnoÊci programowania Êrodków

kszta∏cenia i wychowania fizycznego oraz kultury

i wra˝liwoÊci pedagogicznej, gwarantujàcych efektywnà realizacj´ zaj´ç lekcyjnych i pozaszkolnych w zakresie wychowania fizycznego, sportu, rekreacji i turystyki m∏odzie˝y szkolnej.

Miejscem zatrudnienia absolwentów mogà byç

szko∏y podstawowe, gimnazja i szko∏y ponadgimnazjalne lub ponadpodstawowe, szko∏y wy˝sze, placówki

oÊwiatowo-wychowawcze, kluby sportowe oraz organizacje spo∏eczne kultury fizycznej i turystyki.

7. Teoria i metodyka sportów indywidualnych

160

8. Teoria i metodyka sportów zespo∏owych

110

9. Muzyka, rytm, taniec

20

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

10. Zabawy i gry ruchowe

20

20

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

190

11. åwiczenia korekcyjne z elementami

rehabilitacji

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

560

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

Razem

1 110

IV. PRAKTYKI

Praktyka pedagogiczna minimum 150 godzin. Dwa

obozy (letni i zimowy) trwajàce ∏àcznie nie mniej ni˝

20 dni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

190

1. Filozofia

30

2. J´zyk obcy

120

3. Metodologia badaƒ naukowych

20

4. Informatyka

20

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

1. Anatomia

45

2. Biologia

20

3. Fizjologia cz∏owieka

40

4. Biochemia

20

5. Antropologia

20

6. Antropomotoryka

30

7. Biomechanika

25

8. Pedagogika

60

9. Psychologia

50

10. Socjologia

30

11. Historia kultury fizycznej

20

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

560

1. Teoria wychowania fizycznego

45

2. Teoria sportu

45

3. Teoria rekreacji i turystyki

30

4. Wychowanie zdrowotne i ochrona Êrodowiska

30

5. Medycyna sportowa

20

6. Metodyka wychowania fizycznego

60

1. Filozofia

Filozofia w europejskim kr´gu kulturowym — powstanie i rozwój. Sokratyczna i Platoƒska wizja

cz∏owieka. Arystoteles — cz∏owiek jako substancja. Hedonizm Arystypa z Cyreny i epikureizm.

Augustyn Aureliusz i Êw. Tomasz z Akwinu wobec cz∏owieka i jego cia∏a. Kartezjusz — dualizm

duszy i cia∏a. OÊwieceniowe teorie cz∏owieka

Hume, Holbach, Rousseau, Kant. Heglizm: miejsce cz∏owieka w historii i Êwiecie. Marks — cz∏owiek jako istota spo∏eczna. Bergson o zwiàzkach

duszy i cia∏a. Heidegger — cz∏owiek jako pasterz

chroniàcy prawd´ bycia. Sartre — jednostka

ludzka twórcà wartoÊci i sensu istnienia.

2. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka w mowie

i w piÊmie.

3. Metodologia badaƒ naukowych

Metodologia nauki. Poj´cie nauki. Aparatura poj´ciowa badaƒ naukowych. Metody badaƒ pedagogicznych stosowane w naukach o kulturze fizycznej. Techniki badaƒ pedagogicznych w naukach o kulturze fizycznej. Pomiar w naukach

o kulturze fizycznej. Narz´dzia badawcze. Etapy

badaƒ naukowych. Warunki poprawnoÊci badaƒ

naukowych.

4. Informatyka

Wprowadzenie do informatyki, budowa komputera, system operacyjny. Opanowanie podstawowych umiej´tnoÊci korzystania z wybranego

edytora tekstów oraz jednego z aktualnie stosowanych programów statystycznych (tworzenie

plików z danymi, wykonywanie obliczeƒ statystycznych).

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Tematyka obejmuje wiadomoÊci z prawid∏owej

budowy cz∏owieka, w której wydzielono 4 uk∏ady: uk∏ad kostny (wymagana jest znajomoÊç budowy poszczególnych koÊci, po∏àczeƒ sta∏ych

wyst´pujàcych mi´dzy nimi oraz znajomoÊç budowy i ruchomoÊci stawów), uk∏ad mi´Êniowy

(obejmuje wiedz´ o po∏o˝eniu mi´Êni w grupach

topograficznych i czynnoÊciowych, znajomoÊç

przyczepów i rodzajów wykonywanych przy ich

udziale ruchów), uk∏ady trzewne (wiadomoÊci

dotyczà budowy i podstawowych funkcji poszczególnych narzàdów wchodzàcych w sk∏ad

systemów: pokarmowego, oddechowego, naczyniowego, dokrewnego i moczowo-p∏ciowego

oraz ich wspó∏dzia∏ania), uk∏ad nerwowy (wymagana jest znajomoÊç ogólnej budowy centralnego uk∏adu nerwowego, oÊrodków i dróg nerwowych w nim wyst´pujàcych, zakres unerwienia

cia∏a przez nerwy uk∏adu obwodowego i autonomicznego, a tak˝e budowa i funkcje narzàdów

zmys∏ów).

2. Biologia

WiadomoÊci z cytologii powinny zawieraç informacje dotyczàce budowy poszczególnych komponentów komórki zwierz´cej (cytoplazmy, b∏ony komórkowej, jàdra komórkowego, siateczki

Êródplazmowej, rybosomów, lizosomów, mitochondrium, Aparatu Golgiego, GERL, centrum

komórkowego cytoszkieletu), ze szczególnym

uwzgl´dnieniem ich funkcji w procesach zachodzàcych w komórce (transport przez b∏ony,

transkrypcja, translacja, ekspresja informacji genetycznej, biosynteza bia∏ek, oddychanie komórkowe, mejoza, mitoza, cykl komórkowy). Materia∏ z zakresu histologii powinien zawieraç wiadomoÊci o rodzajach i budowie poszczególnych

tkanek (nab∏onkowej, ∏àcznej, w∏aÊciwej, oporowej, krwi, mi´Êniowej, nerwowej), jak równie˝

informacje o ich wyst´powaniu i funkcjach.

3. Fizjologia cz∏owieka

Rola oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w regulacji czynnoÊci poszczególnych narzàdów organizmu. Budowa i funkcja mi´Êni. Rola krwi, jej

sk∏ad oraz w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne.

CzynnoÊç uk∏adu krà˝enia krwi. Budowa i czynnoÊç uk∏adu oddechowego. Przemiana materii.

Kalorymetria. Hormony. Termoregulacja i jej

mechanizmy. Fizjologiczna klasyfikacja wysi∏ków fizycznych. Poj´cie wydolnoÊci fizycznej

oraz czynniki jà warunkujàce (testy wysi∏kowe).

Reakcje fizjologiczne na wysi∏ek fizyczny u dzieci

i m∏odzie˝y.

4. Biochemia

Podstawowe zagadnienia z chemii ogólnej i chemii organicznej. Równowaga kwasowo-zasadowa. Aminokwasy i bia∏ka. Enzymy. Glikoliza, cykl

Krebsa, ∏aƒcuch oddechowy. Cykl pentozowy.

Glukoneogeneza, ß-oksydacja kwasów t∏uszczowych. Biosynteza bia∏ka. Budowa hemoglobiny

i mioglobiny. Krzywa dysocjacji oksyhemoglobiny i oksymioglobiny.

5. Antropologia

Biospo∏eczne skutki ewolucyjnych przemian

i stan wspó∏czesnej ludzkiej populacji, wynikajàce z nich zagro˝enia, ich ocena i rola Êrodków

kultury fizycznej w ich eliminowaniu. Biologiczny rozwój osobnika i populacji (czynniki kszta∏tujàce i sposoby oceny) jako przes∏anka programo-

Poz. 1401

wania edukacji. Biospo∏eczne uwarunkowania

i skutki aktywnoÊci ruchowej, ich ocena oraz wykorzystanie w przeciwdzia∏aniu ujemnym skutkom stylu i trybu ˝ycia cz∏owieka. Chronobiologiczne podstawy pracy nauczyciela, ich wykorzystanie w kszta∏towaniu aktywnoÊci ruchowej.

6. Antropomotoryka

Uwarunkowania i przejawy motorycznoÊci cz∏owieka — podstawowe poj´cia, struktura, systematyka: strona potencjalna i efektywna, predyspozycje, zdolnoÊci, umiej´tnoÊci, sprawnoÊç

motoryczna i sprawnoÊç fizyczna. Rozwój motorycznoÊci cz∏owieka w ontogenezie: aspekty jakoÊciowe i iloÊciowe. Genetyczne i Êrodowiskowe uwarunkowania predyspozycji motorycznych — odziedziczalnoÊç a wyçwiczalnoÊç. Somatyczne i rozwojowe uwarunkowania sprawnoÊci motorycznej — aspekty teoretyczne i implikacje praktyczne. Testowanie sprawnoÊci motorycznej.

7. Biomechanika

Parametry biochemiczne mi´Êni, stawów i ∏aƒcuchów ruchowych. Sk∏adniki obcià˝eƒ treningowych: praca, moc, przerwy odpoczynkowe

a metody treningu. Statyczne i dynamiczne formy ruchu, ich kryteria. Ârodki ci´˝koÊci i ich przemieszczenia na làdzie, w wodzie i na Êniegu. Pomiary si∏ reakcji oraz pracy i mocy podczas ruchu. Topografia momentów si∏ mi´Êniowych

oraz proces ich treningu. Zasady i specyfika pomiarów parametrów biochemicznych cz∏owieka.

8. Pedagogika

Podstawy pedagogiki (poj´cie, rozwój, przedmiot i metody badaƒ, dziedziny i dyscypliny

szczegó∏owe) z elementami historii myÊli pedagogicznej. Nowe koncepcje edukacyjne. Teoria

i organizacja kszta∏cenia (cele i proces, treÊci, zasady, metody, Êrodki i formy kszta∏cenia, kontrola i ocena). Edukacja alternatywna a kultura fizyczna. Teoria i organizacja wychowania (zmiennoÊç celów, spo∏eczno-pedagogiczne uwarunkowania rozwoju wychowanka, interakcje wychowawcze, dziedziny wychowania a cele g∏ówne,

zasady i metody wychowania, Êrodowiska wychowawcze, edukacja zdrowotna i prorodzinna,

êród∏a trudnoÊci wychowawczych). Wychowanie równoleg∏e i wspó∏czesne jego funkcje. Nauczyciel wychowania fizycznego i trener. Pedagogika kultury fizycznej.

9. Psychologia

Psychologia jako nauka. Psychologia sportu.

Procesy sensoryczne i percepcyjne. Wyobraênia.

Rodzaje i struktura myÊlenia. Percepcja i myÊlenie w sporcie. Strategia i przeszkody w rozwiàzywaniu problemów i podejmowaniu decyzji.

Struktura i metody badania zdolnoÊci i inteligencji. Istota, teorie i rodzaje pami´ci oraz uczenia

si´. Determinanty uczenia si´ motorycznego.

Wymiary i metody badania temperamentu. Style dzia∏ania w wychowaniu fizycznym i sporcie.

Teorie i metody badania procesów emocjonalnych. Regulacja emocji w sporcie. Teoria i pomiar procesów motywacyjnych. Motywacja

osiàgni´ç w wychowaniu fizycznym i sporcie.

Teoria, struktura i pomiar osobowoÊci. OsobowoÊç sportowców.

10. Socjologia

Socjologia jako dyscyplina naukowa. Powstanie

i rozwój socjologii kultury fizycznej. Spo∏eczeƒstwo, kultura, kultura fizyczna. Socjologiczna

koncepcja osobowoÊci. Spo∏ecznie uznawane

wartoÊci cia∏a. Uczestnictwo w kulturze i kulturze

fizycznej. MoralnoÊç jako zjawisko spo∏eczne. Zasady fair play. Socjologia zawodu. Procesy profesjonalizacji w kulturze fizycznej. Kultura masowa

a kultura fizyczna. Narodowe i etniczne uwarunkowania kultury fizycznej. Paƒstwo, polityka i kultura fizyczna. Symboliczne, spo∏eczne i cywilizacyjne funkcje sportu. Dewiacje w sporcie wychowawczym.

11. Historia kultury fizycznej

Kultura fizyczna w epoce antycznej, w Âredniowieczu, w dobie Odrodzenia i OÊwiecenia. Kierunki i czynniki rozwoju kultury fizycznej w Europie w XIX i XX w. Systemy wychowania fizycznego: szwedzki, niemiecki, angielski. Rola TG „Sokó∏”. Wychowanie fizyczne w szkole polskiej

w XIX i XX w. Park H. Jordana i pozaszkolne

oÊrodki wychowania fizycznego. Rozwój sportu

w Europie i w Polsce w XIX i XX w. Nowo˝ytne

igrzyska olimpijskie.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Teoria wychowania fizycznego

Ontologiczne i aksjologiczne podstawy wychowania fizycznego. Kultura fizyczna jako ogó∏

uznawanych wartoÊci i utrwalonych zachowaƒ

dotyczàcych cia∏a. Wychowanie fizyczne jako

mi´dzypokoleniowy przekaz wzorów wartoÊci

i zachowaƒ wobec cia∏a. Orientacja biotechniczna, kulturowa i humanistyczna w polskiej teorii

wychowania fizycznego. Teleologiczne podstawy wychowania fizycznego. Usprawnianie organizmu, nauczanie ruchu i kszta∏towanie postaw wobec cia∏a w aspekcie zadaƒ aktualistycznych i prospektywnych wychowania fizycznego.

Prakseologiczne podstawy wychowania fizycznego.

2. Teoria sportu

Sport we wspó∏czesnym Êwiecie, teoria sportu

jako nauka i przedmiot nauczania (z uwzgl´dnieniem wiedzy o treningu), systemowy opis procesu treningu z charakterystykà struktury ramowej

i czasowej, a tak˝e rozpatrzeniem rodzajów treningu i rodzajów przygotowania, opis i analiza

efektów adaptacyjnych, z uwzgl´dnieniem charakterystyki obcià˝eƒ oraz rodzajów i kryteriów

kontroli, sport i trening w kolejnych fazach ontogenezy, dobór i kwalifikacja do wyczynu, etapizacja treningu, wspó∏zawodnictwo sportowe, pro-

Poz. 1401

gnoza rozwoju sportu. To˝samoÊç i tendencje integracyjne ró˝nych form sportu.

3. Teoria rekreacji i turystyki

Podstawowe poj´cia z zakresu rekreacji. Istota

rekreacji fizycznej, jej funkcje i znaczenie w ˝yciu

cz∏owieka. Rola rekreacji fizycznej w promocji

zdrowia. Ogniwa procesu rekreacji. Metody, formy i Êrodki stosowane w rekreacji. Obcià˝enia

wysi∏kowe w treningu sportowo-rekreacyjnym.

Wychowanie do rekreacji. Historia turystyki. Turystyka jako zjawisko spo∏eczne. System organizacji turystyki. Krajoznawstwo. Ca∏oroczne zaj´cia krajoznawczo-turystyczne w szkole. Wycieczka — biwaki — obozy w´drowne — turystyka

kwalifikowana. Terenoznawstwo turystyczne.

Bezpieczeƒstwo i higiena w turystyce. Ochrona

przyrody.

4. Wychowanie zdrowotne i ochrona Êrodowiska

Poj´cie zdrowia — implikacje filozoficzne, religijne, kulturowe, spo∏eczne i naukowe. Biomedyczny model zdrowia i choroby, jego ograniczenia.

Holistyczno-systemowa koncepcja zdrowia. Promocja zdrowia, geneza, za∏o˝enia. Narodowy

Program Zdrowia. Wychowanie zdrowotne jako

proces edukacyjny i spo∏eczny (potencja∏ zdrowia, siedlisko prozdrowotne, szko∏a promujàca

zdrowie). Zasadnicze elementy zdrowego trybu

˝ycia (˝ywienie, stres, u˝ywki, aktywnoÊç fizyczna). Stan zdrowia ludnoÊci w Polsce. Czynniki ryzyka w chorobach cywilizacyjnych. Ârodowisko

bytowania cz∏owieka a zdrowie (ekologizm). Higiena Êrodowiska (mikroklimat, klimat akustyczny i Êwietlny). Ergonomiczne aspekty siedzàcej

pracy ucznia. Higiena ubioru i hartowanie. Higiena organizacyjna procesu nauczania.

5. Medycyna sportowa

Organizacja opieki medycznej w sporcie. Wspó∏czesne metody badania narzàdu ruchu. Podstawowe wiadomoÊci z fizjologii narzàdu ruchu

i traumatologii sportu. Post´powanie w nag∏ych

wypadkach zagro˝enia ˝ycia. Pierwsza pomoc

w urazach sportowych. Profilaktyka stanów przecià˝eniowych. Przeciwwskazania zdrowotne do

uprawiania çwiczeƒ fizycznych. Doping w sporcie, odnowa biologiczna.

6. Metodyka wychowania fizycznego

Proces oraz warunki wst´pne kszta∏cenia i wychowania fizycznego. Ârodowiskowe i spo∏eczne

aspekty tego procesu. Podstawowe Êrodki komunikacji nauczyciela z uczniem. Za∏o˝enia szkolnej

kultury fizycznej. Diagnoza i prognoza pedagogiczna w procesie wychowania fizycznego. Morfofunkcjonalne, programowe i metodyczne uwarunkowania procesu wychowania fizycznego.

Planowanie, metody i formy, kontrola i ocena

w wychowaniu fizycznym, bezpieczeƒstwo i higiena zaj´ç wychowania fizycznego, z uwzgl´dnieniem warunków trudnych. Hospitacja lekcji

wychowania fizycznego. Pozalekcyjne i pozaszkolne formy wychowania fizycznego i sportu.

7. Teoria i metodyka sportów indywidualnych

Lekka atletyka. Charakterystyka i systematyka

lekkiej atletyki. Organizacja i s´dziowanie zawodów. Lekka atletyka w szkole. Technika i metodyka nauczania — start niski, biegi krótkie, sztafety,

skoki i rzuty. Lekcje lekkiej atletyki w szkole. Ocena techniki nauczanych konkurencji, trójbój —

100 m, pchni´cie kulà, bieg 800/1 500 m.

Gimnastyka. Wyposa˝enie studentów w umiej´tnoÊci stosowania ruchu jako Êrodka kszta∏tujàcego fizycznà i psychicznà osobowoÊç cz∏owieka. Studenci powinni nabyç umiej´tnoÊci stosowania çwiczeƒ gimnastycznych w celu wszechstronnego przygotowania organizmu do wysi∏ku

fizycznego oraz zapobiegania i kompensowania

skutków wp∏ywów Êrodowiska i wspó∏czesnej

cywilizacji, a tak˝e umiej´tnoÊç poprawnego wykonania, asekuracji oraz metodyki nauczania elementów çwiczeƒ z zakresu programów wychowania fizycznego w szko∏ach.

P∏ywanie. Podstawowe cechy Êrodowiska wodnego, znajomoÊç si∏ dzia∏ajàcych na cz∏owieka.

Gry i zabawy w wodzie w poczàtkowym nauczaniu p∏ywania. Rola çwiczeƒ oswajajàcych w wodzie. Umiej´tnoÊç zachowania si´ w wodzie çwiczàcych, zasady organizacji lekcji. P∏ywanie podstawowe na piersiach i na grzbiecie. Charakterystyka p∏ywania sportowego. Systematyka çwiczeƒ p∏ywania sportowego. Podstawowe zasady

p∏ywania synchronicznego (kobiety), gry w pi∏k´

wodnà (m´˝czyêni) i skoków do wody.

8. Teoria i metodyka sportów zespo∏owych

Cele i zadania nauczania gier sportowych

w przygotowaniu zawodowym nauczycieli wychowania fizycznego. Zespo∏owe gry sportowe

(koszykówka, pi∏ka r´czna, pi∏ka siatkowa, pi∏ka

no˝na i inne) jako Êrodki wychowania fizycznego. Znaczenie gier sportowych w doraênej stymulacji psychofizycznego rozwoju oraz przygotowaniu do uczestnictwa w kulturze fizycznej.

Metodyka nauczania zespo∏owych gier sportowych. Elementy taktyki w poszczególnych grach

zespo∏owych. Gry i zabawy ruchowe w lekcyjnych i pozalekcyjnych zaj´ciach z wychowania fizycznego. Przepisy i organizacja zawodów

w sportach zespo∏owych.

Poz. 1401

9. Muzyka, rytm, taniec

Przekazanie studentom wiadomoÊci z zakresu

çwiczeƒ muzyczno-ruchowych, a tak˝e kszta∏cenie umiej´tnoÊci ∏àczenia ruchu z muzykà, poznanie polskiego dorobku kulturalnego oraz uwra˝liwienie na estetyk´ ruchu. Program przedmiotu

obejmuje: çwiczenia rytmiczne, pi´ç polskich taƒców narodowych, wybrane taƒce regionalne

oraz wybrane taƒce towarzyskie (z grupy taƒców

standardowych i latynoamerykaƒskich). NowoÊci taneczno-gimnastyczne, które pojawiajà si´

w zale˝noÊci od panujàcych trendów.

10. Zabawy i gry ruchowe

Zapoznanie z szerokim repertuarem zabaw i gier

ruchowych. Przygotowanie konspektu i przeprowadzenie zabawy lub gry (z poszczególnych rodzajów). Opracowanie konspektu lekcji opartego

na zabawach i grach ruchowych do realizacji

w ró˝nych warunkach. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci z zakresu teorii i metodyki

przedmiotu.

11. åwiczenia korekcyjne z elementami rehabilitacji

Celem przedmiotu jest przygotowanie studenta

do prowadzenia zaj´ç z gimnastyki korekcyjnej

w szko∏ach, przedszkolach i placówkach oÊwiatowo-wychowawczych, a tak˝e przygotowanie

do celowego stosowania çwiczeƒ korekcyjnych

i wyrównawczych w lekcjach wychowania fizycznego oraz indywidualnych çwiczeƒ, z uwzgl´dnieniem stanu zdrowia, jego zagro˝eƒ i rozwoju

dziecka. Zapoznanie studenta z najcz´Êciej spotykanymi odchyleniami w stanie zdrowia i rozwoju dziecka, ze szczególnym uwzgl´dnieniem

wad postawy, sposobami diagnozowania, Êrodkami i metodami szeroko poj´tego post´powania korekcyjnego, z uwzgl´dnieniem potrzeb indywidualizacji.

VII. ZALECENIA

Ró˝nic´ mi´dzy ∏àcznym godzinowym wymiarem

zaj´ç w czasie studiów a ich liczbà okreÊlonà w standardach nauczania nale˝y przeznaczyç na rozszerzenie

treÊci z przedmiotów wchodzàcych w sk∏ad minimum

programowego oraz na realizacj´ innych przedmiotów

wa˝nych dla wykszta∏cenia ogólnego i zawodowego

absolwenta.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku wychowanie fizyczne trwajà co najmniej 3 lata (6 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 335 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów zawodowych na kierunku wychowanie fizyczne otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata.

Powinien dysponowaç niezb´dnà wiedzà biologicznà

i spo∏ecznà oraz umiej´tnoÊciami umo˝liwiajàcymi

kompetentne oddzia∏ywanie Êrodkami fizycznymi na organizm i Êrodkami pedagogicznymi na osobowoÊç oraz

przygotowanie do pracy zawodowej jako nauczyciel wychowania fizycznego (po spe∏nieniu dodatkowych wymogów okreÊlonych odr´bnymi przepisami). Miejscem

zatrudnienia absolwenta mogà byç szko∏y podstawowe

i ponadpodstawowe, placówki wychowania pozaszkolnego, organizacje sportowe i placówki kultury fizycznej.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

180

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

255

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

570

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

Razem

1 335

IV. PRAKTYKI

Praktyka pedagogiczna minimum 150 godzin. Dwa

obozy szkoleniowe (letni i zimowy) trwajàce ∏àcznie nie

mniej ni˝ 20 dni.

Poz. 1401

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i w piÊmie.

2. Podstawy informatyki

Wprowadzenie do informatyki, budowa komputera, system operacyjny. Opanowanie podstawowych umiej´tnoÊci korzystania z wybranego

edytora tekstów oraz jednego z aktualnie stosowanych programów statystycznych (tworzenie

plików z danymi, wykonywanie obliczeƒ statystycznych).

3. Przedmiot do wyboru

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

180

1. J´zyk obcy

120

2. Podstawy informatyki

30

3. Przedmiot do wyboru

30

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

255

1. Anatomia

45

2. Fizjologia cz∏owieka

45

3. Antropologia

15

4. Pedagogika

45

5. Psychologia

45

6. Historia kultury fizycznej

30

7. Biochemia

15

8. Biomechanika

15

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

570

1. Teoria wychowania fizycznego

45

2. Teoria rekreacji i turystyki

30

3. Antropomotoryka

45

4. Wychowanie zdrowotne i ochrona

Êrodowiska

30

5. Metodyka wychowania fizycznego

60

6. Teoria i metodyka dyscyplin sportowych

270

7. Muzyka, rytm, taniec

30

8. Zabawy i gry ruchowe

30

9. åwiczenia korekcyjne z elementami rehabilitacji ruchowej

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

Do wyboru przedmiot niezwiàzany bezpoÊrednio z kierunkiem studiów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Anatomia

Poznanie prawid∏owej budowy cz∏owieka, z podzia∏em na: uk∏ad kostny (budowa poszczególnych koÊci, po∏àczenia sta∏e mi´dzy nimi oraz

budowa i ruchomoÊç stawów), uk∏ad mi´Êniowy

(po∏o˝enie mi´Êni w grupach topograficznych

i czynnoÊciowych, przyczepy i rodzaje wykonywanych przy ich udziale ruchów), uk∏ady trzewne (budowa i podstawowe funkcje poszczególnych narzàdów wchodzàcych w sk∏ad systemów: pokarmowego, oddechowego, naczyniowego, dokrewnego i moczowo-p∏ciowego oraz

ich wspó∏dzia∏ania), uk∏ad nerwowy (ogólna budowa centralnego uk∏adu nerwowego, oÊrodków i dróg nerwowych w nim wyst´pujàcych, zakres unerwienia cia∏a przez nerwy uk∏adu obwodowego i autonomicznego, a tak˝e budowa

i funkcje narzàdów zmys∏ów).

2. Fizjologia cz∏owieka

Rola oÊrodkowego uk∏adu nerwowego w regulacji czynnoÊci poszczególnych narzàdów organizmu. Budowa i funkcja mi´Êni. Rola krwi, jej

sk∏ad oraz w∏aÊciwoÊci fizyczne i chemiczne.

Uk∏ad krà˝enia. Uk∏ad oddechowy. Przemiana

materii. Kalorymetria. Hormony. Termoregulacja i jej mechanizmy. Fizjologiczna klasyfikacja

wysi∏ków fizycznych. Poj´cie wydolnoÊci fizycznej oraz czynniki jà warunkujàce (testy wysi∏kowe). Reakcje fizjologiczne na wysi∏ek fizyczny

u dzieci i m∏odzie˝y.

3. Antropologia

30

330

Przedmioty okreÊlane przez jednostk´ prowadzàcà kierunek studiów.

Biospo∏eczne skutki ewolucyjnych przemian

i stan wspó∏czesnej ludzkiej populacji, wynikajàce z nich zagro˝enia, ich ocena i rola Êrodków

kultury fizycznej w ich eliminowaniu. Biologiczny rozwój osobnika i populacji (czynniki kszta∏tujàce i sposoby oceny) jako przes∏anka programowania edukacji.

Biospo∏eczne uwarunkowania i skutki aktywnoÊci ruchowej, ich ocena oraz wykorzystanie

w przeciwdzia∏aniu ujemnym skutkom stylu i trybu ˝ycia cz∏owieka. Chronobiologiczne podstawy pracy nauczyciela, ich wykorzystanie

w kszta∏towaniu aktywnoÊci ruchowej.

4. Pedagogika

Podstawy pedagogiki (poj´cie, rozwój, przedmiot i metody badaƒ, dziedziny i dyscypliny

szczegó∏owe) z elementami historii myÊli pedagogicznej. Nowe koncepcje edukacyjne. Teoria

i organizacja kszta∏cenia (cele i proces, treÊci, zasady, metody, Êrodki i formy kszta∏cenia, kontrola i ocena). Edukacja alternatywna a kultura fizyczna. Teoria i organizacja wychowania (zmiennoÊç celów, spo∏eczno-pedagogiczne uwarunkowania rozwoju wychowanka, interakcje wychowawcze, dziedziny wychowania a cele g∏ówne,

zasady i metody wychowania, Êrodowiska wychowawcze, edukacja zdrowotna i prorodzinna,

êród∏a trudnoÊci wychowawczych). Wychowanie równoleg∏e i wspó∏czesne jego funkcje. Nauczyciel wychowania fizycznego i trener. Pedagogika kultury fizycznej.

5. Psychologia

Psychologia jako nauka. Psychologia sportu. Procesy sensoryczne i percepcyjne. Wyobraênia. Rodzaje i struktura myÊlenia. Percepcja i myÊlenie

w sporcie. Strategia i przeszkody w rozwiàzywaniu problemów i podejmowaniu decyzji. Struktura i metody badania zdolnoÊci i inteligencji. Istota, teorie i rodzaje pami´ci oraz uczenia si´. Determinanty uczenia si´ motorycznego. Wymiary

i metody badania temperamentu. Style dzia∏ania

w wychowaniu fizycznym i sporcie. Teorie i metody badania procesów emocjonalnych. Regulacja emocji w sporcie. Teoria i pomiar procesów

motywacyjnych. Motywacja osiàgni´ç w wychowaniu fizycznym i sporcie. Teoria, struktura i pomiar osobowoÊci. OsobowoÊç sportowców.

6. Historia kultury fizycznej

Kultura fizyczna w epoce antycznej, w Âredniowieczu, w dobie Odrodzenia i OÊwiecenia. Kierunki i czynniki rozwoju kultury fizycznej w Europie w XIX i XX w. Systemy wychowania fizycznego: szwedzki, niemiecki, angielski. Rola TG „Sokó∏”. Wychowanie fizyczne w szkole polskiej

w XIX i XX w. Park H. Jordana i pozaszkolne

oÊrodki wychowania fizycznego. Rozwój sportu

w Europie i w Polsce w XIX i XX w. Nowo˝ytne

igrzyska olimpijskie.

7. Biochemia

Podstawowe zagadnienia z chemii ogólnej i chemii organicznej. Równowaga kwasowo-zasadowa. Aminokwasy i bia∏ka. Enzymy. Glikoliza,

cykl Krebsa, ∏aƒcuch oddechowy. Cykl pentozowy. Glukoneogeneza, ß-oksydacja kwasów

t∏uszczowych. Biosynteza bia∏ka. Budowa hemoglobiny i mioglobiny. Krzywa dysocjacji

oksyhemoglobiny i oksymioglobiny.

Poz. 1401

8. Biomechanika

Parametry biomechaniczne mi´Êni, stawów

i ∏aƒcuchów ruchowych. Sk∏adniki obcià˝eƒ treningowych: przerwy odpoczynkowe a metody

treningu. Statyczne i dynamiczne formy ruchu,

ich kryteria. Ârodki ci´˝koÊci i ich przemieszczenia na làdzie, w wodzie i na Êniegu. Pomiary si∏

reakcji oraz pracy i mocy podczas ruchu. Topografia momentów si∏ mi´Êniowych oraz proces

ich treningu. Zasady i specyfika pomiarów parametrów biomechanicznych cz∏owieka.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Teoria wychowania fizycznego

Ontologiczne i aksjologiczne podstawy wychowania fizycznego. Kultura fizyczna jako ogó∏

uznawanych wartoÊci i utrwalonych zachowaƒ

dotyczàcych cia∏a. Wychowanie fizyczne jako

mi´dzypokoleniowy przekaz wzorów wartoÊci

i zachowaƒ wobec cia∏a. Orientacja biotechniczna, kulturowa i humanistyczna w polskiej teorii

wychowania fizycznego. Teleologiczne podstawy wychowania fizycznego. Usprawnianie organizmu, nauczanie ruchu i kszta∏towanie postaw

wobec cia∏a w aspekcie zadaƒ aktualistycznych

i prospektywnych wychowania fizycznego. Prakseologiczne podstawy wychowania fizycznego.

2. Teoria rekreacji i turystyki

Podstawowe poj´cia z zakresu rekreacji. Istota

rekreacji fizycznej, jej funkcje i znaczenie w ˝yciu

cz∏owieka. Rola rekreacji fizycznej w promocji

zdrowia. Ogniwa procesu rekreacji. Metody, formy i Êrodki stosowane w rekreacji. Obcià˝enia

wysi∏kowe w treningu sportowo-rekreacyjnym.

Wychowanie do rekreacji. Historia turystyki. Turystyka jako zjawisko spo∏eczne. System organizacji turystyki. Krajoznawstwo. Ca∏oroczne zaj´cia krajoznawczo-turystyczne w szkole. Wycieczka — biwaki — obozy w´drowne — turystyka

kwalifikowana. Terenoznawstwo turystyczne.

Bezpieczeƒstwo i higiena w turystyce. Ochrona

przyrody.

3. Antropomotoryka

Uwarunkowania i przejawy motorycznoÊci cz∏owieka — podstawowe poj´cia, struktura, systematyka: strona potencjalna i efektywna, predyspozycje, zdolnoÊci, umiej´tnoÊci. SprawnoÊç

motoryczna i sprawnoÊç fizyczna. Rozwój motoryki cz∏owieka w ontogenezie: aspekty jakoÊciowe i iloÊciowe. Genetyczne i Êrodowiskowe uwarunkowania predyspozycji motorycznych, odziedziczalnoÊç a wyçwiczalnoÊç. Somatyczne i rozwojowe uwarunkowania sprawnoÊci motorycznej — aspekty teoretyczne i implikacje praktyczne. Testowanie sprawnoÊci motorycznej. Uczenie motoryczne.

4. Wychowanie zdrowotne i ochrona Êrodowiska

Poj´cie zdrowia — implikacje filozoficzne, religijne, kulturowe, spo∏eczne i naukowe. Biome-

dyczny model zdrowia i choroby, jego ograniczenia. Holistyczno-systemowa koncepcja zdrowia. Promocja zdrowia, geneza, za∏o˝enia. Narodowy Program Zdrowia. Wychowanie zdrowotne jako proces edukacyjny i spo∏eczny (potencja∏ zdrowia, siedlisko prozdrowotne, szko∏a

promujàca zdrowie). Zasadnicze elementy zdrowego trybu ˝ycia (˝ywienie, stres, u˝ywki, aktywnoÊç fizyczna). Stan zdrowia ludnoÊci w Polsce. Czynniki ryzyka w chorobach cywilizacyjnych. Ârodowisko bytowania cz∏owieka a zdrowie (ekologizm). Higiena Êrodowiska (mikroklimat, klimat akustyczny i Êwietlny). Ergonomiczne aspekty siedzàcej pracy ucznia. Higiena ubioru i hartowanie. Higieniczna organizacja procesu nauczania.

5. Metodyka wychowania fizycznego

Proces oraz warunki wst´pne kszta∏cenia i wychowania fizycznego. Ârodowiskowe i spo∏eczne

aspekty tego procesu. Podstawowe Êrodki komunikacji nauczyciela z uczniem. Za∏o˝enia

szkolnej kultury fizycznej. Diagnoza i prognoza

pedagogiczna w procesie wychowania fizycznego. Morfofunkcjonalne, programowe i metodyczne uwarunkowania procesu wychowania fizycznego. Planowanie, metody i formy, kontrola

i ocena w wychowaniu fizycznym, bezpieczeƒstwo i higiena zaj´ç wychowania fizycznego,

z uwzgl´dnieniem warunków trudnych. Hospitacja lekcji wychowania fizycznego. Pozalekcyjne

i pozaszkolne formy wychowania fizycznego

i sportu.

6. Teoria i metodyka dyscyplin sportowych

Lekka atletyka. Charakterystyka i systematyka lekkiej atletyki. Organizacja i s´dziowanie zawodów.

Lekka atletyka w szkole. Technika i metodyka nauczania — start niski, biegi krótkie, sztafety, skoki

i rzuty. Lekcje lekkiej atletyki w szkole. Ocena techniki nauczanych konkurencji, 3-bój — 100 m,

pchni´cie kulà, bieg 800/1 500 m.

Gimnastyka. Wyposa˝enie studentów w umiej´tnoÊci stosowania ruchu jako Êrodka kszta∏tujàcego fizycznà i psychicznà osobowoÊç cz∏owieka. Nabycie przez studentów umiej´tnoÊci stosowania çwiczeƒ gimnastycznych w celu wszechstronnego przygotowania organizmu do wysi∏ku

fizycznego oraz zapobiegania i kompensowania

skutków negatywnego wp∏ywu Êrodowiska

i wspó∏czesnej cywilizacji, a tak˝e umiej´tnoÊç

poprawnego wykonania, asekuracji oraz metodyki nauczania elementów çwiczeƒ z zakresu

programów wychowania fizycznego w szko∏ach.

P∏ywanie i ratownictwo wodne. Podstawowe cechy Êrodowiska wodnego, znajomoÊç si∏ dzia∏ajàcych na cz∏owieka. Gry i zabawy w wodzie

w poczàtkowym nauczaniu p∏ywania. Rola çwiczeƒ oswajajàcych w wodzie. Metodyka nauczania p∏ywania podstawowego. P∏ywanie podstawowe na piersiach i na grzbiecie. Elementy p∏ywania alternatywnego. Bezpieczeƒstwo w wo-

Poz. 1401

dzie i ratownictwo wodne. Korekcyjne i kompensacyjne formy ruchu w wodzie. Zespo∏owe gry

sportowe. Cele i zadania nauczania gier sportowych w przygotowaniu zawodowym nauczycieli

wychowania fizycznego. Zespo∏owe gry sportowe (koszykówka, pi∏ka r´czna, pi∏ka siatkowa, pi∏ka no˝na i inne) jako Êrodki wychowania fizycznego. Znaczenie gier sportowych w doraênej stymulacji psychofizycznego rozwoju oraz przygotowaniu do uczestnictwa w kulturze fizycznej.

Metodyka nauczania zespo∏owych gier sportowych. Elementy taktyki w poszczególnych grach

zespo∏owych. Gry i zabawy ruchowe w lekcyjnych i pozalekcyjnych zaj´ciach z wychowania fizycznego. Przepisy i organizacja zawodów

w sportach zespo∏owych.

7. Muzyka, rytm, taniec

Cel i zadania çwiczeƒ muzyczno-ruchowych.

Kszta∏cenie umiej´tnoÊci ∏àczenia ruchu z muzykà. Polski dorobek kulturalny. Uwra˝liwienie studentów na estetyk´ ruchu. åwiczenia rytmiczne,

pi´ç polskich taƒców narodowych, wybrane taƒce regionalne oraz wybrane taƒce towarzyskie

(z grupy taƒców standardowych i latynoamerykaƒskich). NowoÊci taneczno-gimnastyczne, które pojawiajà si´ w zale˝noÊci od panujàcych

trendów.

8. Zabawy i gry ruchowe

Zapoznanie z szerokim zasobem zabaw i gier ruchowych. Przygotowanie konspektu i przeprowadzenie zabawy lub gry (z poszczególnych rodzajów). Opracowanie konspektu lekcji opartego

na zabawach i grach ruchowych do realizacji

w ró˝nych warunkach. Opanowanie podstawowych wiadomoÊci z zakresu teorii i metodyki

przedmiotu.

9. åwiczenia korekcyjne z elementami rehabilitacji

ruchowej

Przygotowanie studenta do prowadzenia zaj´ç

z gimnastyki korekcyjnej w szko∏ach, przedszkolach i placówkach wychowania pozaszkolnego,

a tak˝e przygotowanie do celowego stosowania

çwiczeƒ korekcyjnych i wyrównawczych w lekcjach wychowania fizycznego oraz indywidualnych çwiczeƒ, z uwzgl´dnieniem stanu zdrowia,

jego zagro˝eƒ oraz rozwoju dziecka. Zapoznanie

studenta z najcz´Êciej spotykanymi odchyleniami w stanie zdrowia i rozwoju dziecka, ze szczególnym uwzgl´dnieniem wad postawy, sposobami diagnozowania, Êrodkami i metodami szeroko poj´tego post´powania korekcyjnego,

z uwzgl´dnieniem potrzeb indywidualizacji.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji.

VII. ZALECENIA

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu,

Poz. 1401

w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych zakresach wiedzy.

Za∏àcznik nr 8

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

EDUKACJA TECHNICZNO-INFORMATYCZNA

STUDIA MAGISTERSKIE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku edukacja techniczno-informatyczna trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 500, w tym nie wi´cej ni˝ 400 godzin na realizacj´ pracy magisterskiej.

Standardy nauczania obejmujà 1 650 godzin.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent magisterskich studiów na kierunku edukacja techniczno-informatyczna otrzymuje tytu∏ zawodowy magistra lub magistra in˝yniera.

Kszta∏cenie w ramach interdyscyplinarnego techniczno-humanistycznego kierunku studiów pozwala na

uzyskanie gruntownej wiedzy z dziedziny techniki oraz

informatyki (zw∏aszcza komputerowego wspomagania

prac in˝ynierskich, naukowo-badawczych i procesu dydaktycznego) po∏àczonej z kompleksowym przygotowaniem w zakresie pedagogiki, psychologii, socjologii

i zarzàdzania zasobami ludzkimi w ró˝nych ga∏´ziach

przemys∏u, administracji gospodarczej oraz nauce.

Absolwenci mogà znaleêç zatrudnienie g∏ównie jako: nauczyciele przedmiotów technicznych oraz informatycznych w szko∏ach podstawowych, gimnazjach,

szko∏ach ponadgimnazjalnych i ponadpodstawowych

oraz jako in˝ynierowie przygotowani do pracy twórczej

i zarzàdzania zasobami ludzkimi w ró˝nych ga∏´ziach

przemys∏u, administracji gospodarczej oraz w nauce.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1 050

Razem

1 650

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien zawieraç minimum

8 tygodni praktyki.

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmiot humanistyczny lub ekonomiczny do wyboru (w tym: filozofia,

ekonomia, marketing, elementy prawa)

30

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

360

1. Matematyka

150

2. Fizyka

90

3. Chemia

60

4. Zarzàdzanie Êrodowiskiem

30

5. Organizacja pracy, zarzàdzanie i elementy ergonomii

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1 050

1. Nauka o materia∏ach

105

2. In˝ynieria wytwarzania

135

3. Mechanika techniczna (w tym wytrzyma∏oÊç materia∏ów i mechanika p∏ynów)

105

4. Termodynamika techniczna

30

5. Podstawy konstrukcji i eksploatacji maszyn (w tym grafika in˝ynierska i zapis

konstrukcji)

135

6. Automatyka i robotyka

45

7. Elektrotechnika, elektronika i mechatronika 90

8. Podstawy informatyki i systemów informatycznych

60

9. Programy u˝ytkowe i techniki multimedialne

135

10. Komputerowe wspomaganie w technice i nowoczesne techniki informatyczne 150

11. Sieci komputerowe i aplikacje sieciowe

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Elementy logiki i teorii zbiorów. Liczby zespolone. Podstawy geometrii analitycznej. Algebra

macierzy. Rozwiàzywanie uk∏adów algebraicznych równaƒ liniowych. Rachunek ró˝niczkowy

i ca∏kowy funkcji jednej zmiennej. Szeregi liczbowe. Ró˝niczkowanie i ca∏kowanie funkcji wielu

zmiennych. Równania ró˝niczkowe zwyczajne.

Elementy rachunku prawdopodobieƒstwa. Statystyka matematyczna. Planowanie eksperymentu.

2. Fizyka

Zasady dynamiki uk∏adów punktów materialnych. Elementy mechaniki relatywistycznej.

Podstawowe prawa elektrodynamiki i magnetyzmu. Zasady optyki geometrycznej i falowej. Elementy optyki relatywistycznej. Podstawy akustyki. Mechanika kwantowa i budowa atomu. Fizyka laserów. Podstawy krystalografii. Metale i pó∏przewodniki. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów.

3. Chemia

Budowa pierwiastków i zwiàzków chemicznych.

Elementy chemii nieorganicznej. Kwasy, zasady,

sole. Typy reakcji — reakcje utleniania i redukcji.

Elementy chemii organicznej. W´glowodory, ropa naftowa, polimery. Elementy chemii fizycznej. Oddzia∏ywanie miedzyczàsteczkowe. Stany

skupienia materii. Termochemia. Równowaga

chemiczna. Kinetyka chemiczna. Równowagi fazowe. Zjawiska powierzchniowe. Elektrochemia.

Korozja. Elementy spektroskopii. Elementy krystalochemii. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów.

Poz. 1401

-organizacyjny. Elementy organizacji produkcji.

Cykl produkcyjny i zasady organizacji pracy. Cykl

organizacyjny. JakoÊç pracy i produktu i jej kryteria. Podstawy zarzàdzania przez jakoÊç. Procesy decyzyjne. Motywacyjne techniki zarzàdzania.

Naukowe podstawy ergonomii. Ergonomia korekcyjna i koncepcyjna. Bezpieczeƒstwo i higiena pracy. Prawne podstawy ochrony pracy.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o materia∏ach

Materia i jej sk∏adniki. Materia∏y techniczne: naturalne (drewno) i in˝ynierskie (metale, polimery,

ceramika, kompozyty) i porównanie ich struktury,

w∏asnoÊci i zastosowania. Zasady doboru materia∏ów in˝ynierskich. Umocnienie metali i stopów

oraz kszta∏towanie ich struktury i w∏asnoÊci metodami technologicznymi (krystalizacja, odkszta∏cenie plastyczne, rekrystalizacja, obróbka cieplno-plastyczna, przemiany fazowe podczas obróbki cieplnej, dyfuzja, pokrycia i warstwy powierzchniowe). Warunki pracy i mechanizmy zu˝ycia i dekohezji (w∏asnoÊci mechaniczne, odpornoÊç na p´kanie, zm´czenie, pe∏zanie, korozja,

zu˝ycie trybologiczne). Stale, odlewnicze stopy

˝elaza, metale nie˝elazne i ich stopy. Materia∏y

spiekane i ceramiczne, szk∏a i ceramika szklana.

Materia∏y polimerowe, kompozytowe, specjalne

i funkcjonalne. Materia∏y budowlane. Metody badania materia∏ów. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

2. In˝ynieria wytwarzania

Koncepcja zrównowa˝onego rozwoju. Ochrona

Êrodowiska. Ekologia przemys∏owa. Modele i definicje zarzàdzania Êrodowiskiem i zarzàdzania

Êrodowiskowego. Systemy zarzàdzania Êrodowiskowego. Systemy niesformalizowane i sformalizowane. Czystsza produkcja jako niesformalizowany system zarzàdzania Êrodowiskowego. Systemy zarzàdzania Êrodowiskowego wed∏ug ISO

serii 14000, EMAS i innych krajowych norm. Ekonomiczne i prawne aspekty funkcjonowania systemów zarzàdzania. Najlepsze dost´pne praktyki,

techniki i technologie.

Procesy wytwarzania materia∏ów in˝ynierskich

i rola doboru materia∏ów. Procesy technologiczne

kszta∏towania struktury i w∏asnoÊci in˝ynierskich

stopów metali (obróbka cieplna, metalurgia

proszków, wytwarzanie i kszta∏towanie materia∏ów ceramicznych, szkie∏, materia∏ów polimerowych i kompozytowych, odlewanie i obróbka plastyczna metali i stopów). Obróbka ubytkowa i inne technologie kszta∏towania postaci geometrycznej. Obróbka powierzchniowa i cieplno-chemiczna. Procesy ci´cia termicznego oraz ∏àczenia

i spajania. Procesy i organizacja monta˝u. Technologia maszyn. Procesy technologiczne w budownictwie, w elektrotechnice, elektronice i optoelektronice. Projektowanie procesów technologicznych i projektowanie materia∏owe. Aspekty

ekonomiczne, technologie proekologiczne, recykling, zapewnienie jakoÊci. Automatyzacja i robotyzacja procesów wytwarzania. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç

w formie laboratoriów i projektów.

5. Organizacja pracy, zarzàdzanie i elementy ergonomii

3. Mechanika techniczna, w tym wytrzyma∏oÊç materia∏ów i mechanika p∏ynów

Podstawy teorii zarzàdzania i organizacji pracy.

Kierunek naukowego zarzàdzania. Kierunek administracyjny. Kierunek stosunków mi´dzyludzkich. PodejÊcie systemowe. Post´p techniczno-

Statyka, kinematyka i dynamika punktu i uk∏adu

punktów materialnych. Równowaga uk∏adów

p∏askich i przestrzennych (wyznaczanie niewiadomych wielkoÊci podporowych). Analiza sta-

4. Zarzàdzanie Êrodowiskiem

tyczna belek, s∏upów, ram i kratownic. Kinematyka i elementy dynamiki bry∏y sztywnej. Ruch z∏o˝ony. PrzyÊpieszenie Coriolisa. Napr´˝enia dopuszczalne, noÊnoÊç graniczna i zwiàzki mi´dzy

stanem odkszta∏cenia i napr´˝enia. Hipotezy wyt´˝enia. Uk∏ady liniowo-spr´˝yste. Analiza wytrzyma∏oÊciowa p∏yt i pow∏ok cienkoÊciennych.

Elementy mechaniki p∏ynów. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç

w postaci laboratoriów i projektów.

4. Termodynamika techniczna

Termiczne równanie stanu. Modele gazów, zwiàzek pomi´dzy parametrami termicznymi. Pierwsza i druga zasada termodynamiki. Sposoby doprowadzania i wyprowadzania energii. Praca mechaniczna, energia, entalpia, ciep∏o. Bilansowanie procesów technicznych. Para wodna, gazy

wilgotne — podstawowe informacje i parametry.

Spalanie paliw. Obiegi termodynamiczne. Podstawowe wiadomoÊci o silniku cieplnym, zi´biarce, pompie ciep∏a, si∏owni parowej, si∏owni jàdrowej i elektrociep∏owni. SprawnoÊç energetyczna.

5. Podstawy konstrukcji i eksploatacji maszyn

(w tym grafika in˝ynierska i zapis konstrukcji)

Grafika in˝ynierska. Zapis konstrukcji. Normalizacja i unifikacja. Elementy maszynoznawstwa.

Klasyfikacja maszyn. Proces konstruowania

i wytwarzania maszyn. Tolerancje i pasowania,

chropowatoÊç powierzchni, odchy∏ki kszta∏tu

i po∏o˝enia. Po∏àczenia nieroz∏àczne i roz∏àczne.

¸o˝yska i ∏o˝yskowanie. Osie i wa∏y. Mechanizmy Êrubowe. Sprz´g∏a. Hamulce. Przek∏adnie

cierne, pasowe, z paskiem z´batym, ∏aƒcuchowe

i z´bate. Procesy i systemy eksploatacji, niezawodnoÊç i bezpieczeƒstwo, diagnostyka techniczna maszyn. Podstawy trybologii maszyn.

W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie projektów.

6. Automatyka i robotyka

Podzia∏ uk∏adów automatyki. Sprz´˝enie zwrotne.

Opis analityczny cz∏onów i uk∏adów — modele

matematyczne. Przekszta∏cenie Laplace’a. Charakterystyki cz∏onów automatycznej regulacji.

Transmitancje operatorowa i widmowa. Dzia∏ania

na schematach blokowych uk∏adów automatycznej regulacji. Obiekty sterowania. Regulatory.

Uk∏ady automatycznej regulacji. Ocena jakoÊci regulacji. StabilnoÊç uk∏adów automatyki. Kryteria

stabilnoÊci. Struktura manipulatorów i robotów.

Kinematyka manipulatorów. Statyka i dynamika

manipulatorów. Sterowanie manipulatorów. Roboty przemys∏owe. Uk∏ady komunikacji z otoczeniem: sensory i uk∏ady wizyjne. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç

w formie laboratoriów i projektów.

7. Elektrotechnika, elektronika i mechatronika

Podstawy elektrostatyki i elektromagnetyzmu.

Rozwiàzywanie obwodów elektrycznych pràdu

sta∏ego i przemiennego. Moc i energia w obwodach jednofazowych i trójfazowych. Transforma-

Poz. 1401

tor. Maszyny szeregowa i bocznikowa pràdu sta∏ego oraz asynchroniczna i synchroniczna pràdu

przemiennego. Silniki elektryczne. Struktura

i projektowanie nap´du elektrycznego. Uk∏ady

elektromechaniczne. Elementy metrologii. Przyrzàdy pó∏przewodnikowe. Elementy bezz∏àczowe, diody, tranzystory, wzmacniacze mocy,

wzmacniacz operacyjny, w uk∏adach liniowych

i nieliniowych. Drgania elektryczne, generatory.

Uk∏ady prostownikowe i zasilajàce. Stabilizowane zasilacze parametryczne, kompensacyjne

i impulsowe. Uk∏ady dwustanowe i cyfrowe. Pó∏przewodnikowe realizacje uk∏adów cyfrowych.

Architektura mikrokomputerów. Mikroprocesor

i mikrokontroler. Elementy techniki mikroprocesorowej, fotoniki i mechatroniki. Uk∏ady mechatroniczne i fotoniczne. W programie nauczania

nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie

laboratoriów i projektów.

8. Podstawy informatyki i systemów informatycznych

Informatyka: poj´cia podstawowe. Systemy liczbowe: binarny i heksadecymalny. System komputerowy: sprz´t i oprogramowanie. Zasada dzia∏ania komputera. Oprogramowanie podstawowe,

narz´dziowe i u˝ytkowe. Klasy oprogramowania

u˝ytkowego. Zadania oprogramowania narz´dziowego. Zasady ochrony danych i oprogramowania. Ochrona prawna oprogramowania komputerowego. Internet i Intranet. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç

w formie laboratoriów i projektów.

9. Programy u˝ytkowe i techniki multimedialne

Programy narz´dziowe: edytory tekstu, arkusze

kalkulacyjne. Bazy danych: modele danych. Relacyjne bazy danych: postacie, projektowanie baz

danych, operacje na bazie danych. Kompilatory

i j´zyki programowania. Programowanie proceduralne i obiektowe. J´zyk programowania

sk∏adnia j´zyka i struktura programu. Multimedia: digitalizacja. Grafika komputerowa: grafika

wektorowa i rastrowa, formaty plików graficznych, transformacje, oprogramowanie u˝ytkowe

(edytory graficzne), kompresja, barwa w grafice

komputerowej. Animacja: podstawowe i specjalne techniki animacji. Video: podstawy obróbki

cyfrowej. Dêwi´k: próbkowanie dêwi´ku, generowanie komputerowe dêwi´ku, oprogramowanie,

formaty plików dêwi´kowych. Urzàdzenia systemu multimedialnego (monitory, drukarki, karty

graficzne, telewizyjne, frame grabber, skanery,

kamery, aparaty cyfrowe, karty dêwi´kowe — budowa i dzia∏anie). Prezentacje multimedialne: zasady projektowania i oprogramowanie. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej

40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

10. Komputerowe wspomaganie w technice i nowoczesne techniki informatyczne

Systemy komputerowego wspomagania CAx

Systemy komputerowego wspomagania projek-

towania CAD. Systemy komputerowego wspomagania wytwarzania CAM. Systemy komputerowego wspomagania projektowania materia∏owego CAMD. Metody sztucznej inteligencji. Systemy ekspertowe: budowa, metody pozyskiwania wiedzy, mechanizmy wnioskowania. Hybrydowe systemy ekspertowe. Sztuczne sieci neuronowe: model, klasyfikacja, metody uczenia. Algorytmy ewolucyjne: algorytmy ewolucyjne, metody zarzàdzania populacjà i jej transformacjami.

Modelowanie matematyczne w technice: badania operacyjne, metody numeryczne, MES/MEB,

statystyczne i sztucznej inteligencji. Komputerowe wspomaganie badaƒ w technice: zastosowanie oprogramowania u˝ytkowego i metod sztucznej inteligencji. W programie nauczania nale˝y

zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

11. Sieci komputerowe i aplikacje sieciowe

Sieci komputerowe: klasyfikacje, architektura,

protoko∏y. Sprz´t sieciowy oprogramowania. Zarzàdzanie sieciami. Zasady pracy w sieciach

komputerowych: wersje sieciowe oprogramowania u˝ytkowego. Internet: oprogramowanie

i narz´dzia internetowe. Narz´dzia internetowe

tworzenie stron WWW, tekst, grafika, animacja,

Poz. 1401

dêwi´k na stronach internetowych. Hipertekst.

J´zyki programowania HTML, Java. Poczta elektroniczna. Ochrona zasobów w sieciach komputerowych. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

VII. ZALECENIA

1. W grupach przedmiotów B, C i D zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, pracownie problemowe, çwiczenia, projekty i prace przejÊciowe ) powinny stanowiç ∏àcznie nie mniej ni˝ 40 % zaj´ç.

2. W przypadku gdy absolwent uzyskuje tytu∏ zawodowy in˝yniera, przy ustalaniu szczegó∏owego

planu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria

akredytacji w FEANI (10 % przedmioty ogólne,

35 % przedmioty podstawowe, 55 % przedmioty

techniczne).

3. W szczegó∏owych planach studiów specjalnoÊci nauczycielskich liczba godzin przewidzianych na realizacj´ przedmiotów informatycznych (∏àcznie

z dydaktykà informatyki) nie powinna byç mniejsza

ni˝ 600. Cz´Êç zaj´ç z tego zakresu mo˝e byç zrealizowana w ramach indywidualnych prac lub projektów przejÊciowych oraz dyplomowych.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku edukacja techniczno-informatyczna trwajà 6 semestrów (gdy absolwent

otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata) lub co najmniej

7 semestrów (gdy absolwent otrzymuje tytu∏ zawodowy in˝yniera). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi odpowiednio oko∏o 2 200 lub oko∏o 2 500, w tym nie wi´cej

ni˝ 300 godzin na realizacj´ pracy dyplomowej. Standardy nauczania obejmujà 1 140 godzin.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent zawodowych studiów na kierunku edukacja techniczno-informatyczna otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata lub in˝yniera.

Kszta∏cenie w ramach interdyscyplinarnego techniczno-humanistycznego kierunku studiów pozwala na

po∏àczenie wiedzy z dziedziny techniki oraz informatyki (zw∏aszcza komputerowego wspomagania prac in˝ynierskich, naukowo-badawczych i procesu dydaktycznego) z podstawowym przygotowaniem w zakresie pedagogiki, psychologii, socjologii i zarzàdzania zasobami ludzkimi w ró˝nych ga∏´ziach przemys∏u, administracji gospodarczej oraz nauce.

Absolwenci mogà znaleêç zatrudnienie g∏ównie jako: nauczyciele przedmiotów technicznych oraz informatycznych w szko∏ach podstawowych, gimnazjach,

szko∏ach ponadgimnazjalnych oraz administratorzy

i osoby obs∏ugujàce szkolne systemy informatyczne

oraz programiÊci tworzàcy szkolne pomoce dydaktyczne wspomagane komputerowo.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

180

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

660

Razem

1 140

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien zawieraç praktyk´

w ∏àcznym wymiarze co najmniej 15 tygodni.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

180

1. J´zyk obcy

90

2. Przedmiot humanistyczny lub ekonomiczny do wyboru (w szczególnoÊci

filozofia, ekonomia, marketing, elementy prawa)

3. Wychowanie fizyczne

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

300

1. Matematyka

120

2. Fizyka

60

3. Chemia

60

4. Zarzàdzanie Êrodowiskiem

30

5. Organizacja pracy, zarzàdzanie i elementy ergonomii

30

Poz. 1401

pa naftowa, polimery. Elementy chemii fizycznej. Oddzia∏ywanie mi´dzyczàsteczkowe. Stany

skupienia materii. Termochemia. Równowaga

chemiczna. Kinetyka chemiczna. Równowagi fazowe. Zjawiska powierzchniowe. Elektrochemia.

Korozja. Elementy spektroskopii. Elementy krystalochemii. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów.

4. Zarzàdzanie Êrodowiskiem

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

660

1. Nauka o materia∏ach

90

2. In˝ynieria wytwarzania

90

3. Mechanika techniczna (w tym wytrzyma∏oÊç materia∏ów)

90

4. Podstawy konstrukcji i eksploatacji maszyn (w tym grafika in˝ynierska i zapis

konstrukcji)

90

5. Elektrotechnika i elektronika

60

6. Podstawy informatyki i systemów informatycznych

60

7. Programy u˝ytkowe i techniki multimedialne

5. Organizacja pracy, zarzàdzanie i elementy ergonomii

90

8. Komputerowe wspomaganie w technice

i nowoczesne techniki informatyczne

60

9. Sieci komputerowe i aplikacje sieciowe

30

Podstawy teorii zarzàdzania i organizacji pracy.

Kierunek naukowego zarzàdzania. Kierunek administracyjny. Kierunek stosunków mi´dzyludzkich. PodejÊcie systemowe. Post´p techniczno-organizacyjny. Elementy organizacji produkcji.

Cykl produkcyjny i zasady organizacji pracy.

Cykl organizacyjny. JakoÊç pracy i produktu i jej

kryteria. Podstawy zarzàdzania przez jakoÊç.

Procesy decyzyjne. Motywacyjne techniki zarzàdzania. Naukowe podstawy ergonomii. Ergonomia korekcyjna i koncepcyjna. Bezpieczeƒstwo

i higiena pracy. Prawne podstawy ochrony

pracy.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Elementy logiki i teorii zbiorów. Liczby zespolone. Podstawy geometrii analitycznej. Algebra

macierzy. Rozwiàzywanie uk∏adów algebraicznych równaƒ liniowych. Rachunek ró˝niczkowy

i ca∏kowy funkcji jednej zmiennej. Szeregi liczbowe. Ró˝niczkowanie i ca∏kowanie funkcji wielu

zmiennych. Równania ró˝niczkowe zwyczajne.

Statystyka matematyczna.

2. Fizyka

Zasady dynamiki uk∏adów punktów materialnych. Elementy mechaniki relatywistycznej.

Podstawowe prawa elektrodynamiki i magnetyzmu. Zasady optyki geometrycznej i falowej. Elementy optyki relatywistycznej. Podstawy akustyki. Mechanika kwantowa i budowa atomu. Fizyka laserów. Podstawy krystalografii. Metale i pó∏przewodniki. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów.

3. Chemia

Budowa pierwiastków i zwiàzków chemicznych.

Elementy chemii nieorganicznej. Kwasy, zasady,

sole. Typy reakcji — reakcje utleniania i redukcji.

Elementy chemii organicznej. W´glowodory, ro-

Koncepcja zrównowa˝onego rozwoju. Ochrona

Êrodowiska. Ekologia przemys∏owa. Modele i definicje zarzàdzania Êrodowiskiem i zarzàdzania

Êrodowiskowego. Systemy zarzàdzania Êrodowiskowego. Systemy niesformalizowane i sformalizowane. Czystsza produkcja jako niesformalizowany system zarzàdzania Êrodowiskowego. Systemy zarzàdzania Êrodowiskowego wed∏ug ISO

serii 14000 i innych aktualnych krajowych i mi´dzynarodowych norm. Ekonomiczne i prawne

aspekty funkcjonowania systemów zarzàdzania.

Najlepsze dost´pne praktyki, techniki i technologie.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Nauka o materia∏ach

Materia i jej sk∏adniki. Materia∏y techniczne: naturalne (drewno) i in˝ynierskie (metale, polimery,

ceramika, kompozyty) i porównanie ich struktury,

w∏asnoÊci i zastosowania. Zasady doboru materia∏ów in˝ynierskich. Umocnienie metali i stopów

oraz kszta∏towanie ich struktury i w∏asnoÊci metodami technologicznymi (krystalizacja, odkszta∏cenie plastyczne, rekrystalizacja, obróbka cieplno-plastyczna, przemiany fazowe podczas obróbki cieplnej, dyfuzja, pokrycia i warstwy powierzchniowe). Warunki pracy i mechanizmy zu˝ycia i dekohezji (w∏asnoÊci mechaniczne, odpornoÊç na p´kanie, zm´czenie, pe∏zanie, korozja,

zu˝ycie trybologiczne). Stale, odlewnicze stopy

˝elaza, metale nie˝elazne i ich stopy. Materia∏y

spiekane i ceramiczne, szk∏a i ceramika szklana.

Materia∏y polimerowe, kompozytowe. Materia∏y

budowlane. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

2. In˝ynieria wytwarzania

Procesy wytwarzania materia∏ów in˝ynierskich

i rola doboru materia∏ów. Procesy technologiczne kszta∏towania struktury i w∏asnoÊci in˝ynierskich stopów metali (obróbka cieplna, metalurgia proszków, wytwarzanie i kszta∏towanie materia∏ów ceramicznych, szkie∏, materia∏ów polimerowych i kompozytowych, odlewanie i obróbka

plastyczna metali i stopów). Obróbka ubytkowa

i inne technologie kszta∏towania postaci geometrycznej. Obróbka powierzchniowa i cieplno-chemiczna. Procesy ci´cia termicznego oraz ∏àczenia i spajania. Procesy i organizacja monta˝u.

Technologia maszyn. Procesy technologiczne

w budownictwie, w elektrotechnice, elektronice

i optoelektronice. Projektowanie procesów technologicznych i projektowanie materia∏owe procesów wytwarzania. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie

laboratoriów i projektów.

3. Mechanika techniczna (w tym wytrzyma∏oÊç materia∏ów)

Statyka, kinematyka i dynamika punktu i uk∏adu

punktów materialnych. Równowaga uk∏adów

p∏askich i przestrzennych (wyznaczanie niewiadomych wielkoÊci podporowych). Analiza statyczna belek, s∏upów, ram i kratownic. Kinematyka i elementy dynamiki bry∏y sztywnej. Ruch z∏o˝ony. PrzyÊpieszenie Coriolisa. Napr´˝enia dopuszczalne, noÊnoÊç graniczna i zwiàzki mi´dzy

stanem odkszta∏cenia i napr´˝enia. Hipotezy wyt´˝enia. Uk∏ady liniowo-spr´˝yste. Analiza wytrzyma∏oÊciowa p∏yt i pow∏ok cienkoÊciennych.

W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w postaci laboratoriów i projektów.

4. Podstawy konstrukcji i eksploatacji maszyn

(w tym grafika in˝ynierska i zapis konstrukcji)

Grafika in˝ynierska. Zapis konstrukcji. Normalizacja i unifikacja. Elementy maszynoznawstwa.

Klasyfikacja maszyn. Proces konstruowania

i wytwarzania maszyn. Tolerancje i pasowania,

chropowatoÊç powierzchni, odchy∏ki kszta∏tu

i po∏o˝enia. Po∏àczenia nieroz∏àczne i roz∏àczne.

¸o˝yska i ∏o˝yskowanie. Osie i wa∏y. Mechanizmy Êrubowe. Sprz´g∏a. Hamulce. Przek∏adnie

cierne, pasowe, z paskiem z´batym, ∏aƒcuchowe

i z´bate. Procesy i systemy eksploatacji, niezawodnoÊç i bezpieczeƒstwo. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç

w formie projektów.

5. Elektrotechnika i elektronika

Podstawy elektrostatyki i elektromagnetyzmu.

Rozwiàzywanie obwodów elektrycznych pràdu

sta∏ego i przemiennego. Moc i energia w obwodach jednofazowych i trójfazowych. Transformator. Maszyny szeregowa i bocznikowa pràdu sta∏ego oraz asynchroniczna i synchroniczna pràdu

przemiennego. Silniki elektryczne. Struktura

i projektowanie nap´du elektrycznego. Przyrzà-

Poz. 1401

dy pó∏przewodnikowe. Elementy bezz∏àczowe,

diody, tranzystory, wzmacniacze mocy, wzmacniacz operacyjny, w uk∏adach liniowych i nieliniowych. Sposoby wytwarzania drgaƒ elektrycznych, generatory. Uk∏ady prostownikowe i zasilajàce. Stabilizowane zasilacze parametryczne,

kompensacyjne i impulsowe. Uk∏ady dwustanowe i cyfrowe. Arytmetyka cyfrowa i funkcje logiczne. Wybrane pó∏przewodnikowe realizacje

uk∏adów cyfrowych. Schematy blokowe i architektura mikrokomputerów. Elementy techniki

mikroprocesorowej. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie

laboratoriów i projektów.

6. Podstawy informatyki i systemów informatycznych

Informatyka: poj´cia podstawowe. Systemy liczbowe: binarny i heksadecymalny. System komputerowy: sprz´t i oprogramowanie. Zasada dzia∏ania komputera. Oprogramowanie podstawowe,

narz´dziowe i u˝ytkowe. Klasy oprogramowania

u˝ytkowego. Zadania oprogramowania narz´dziowego. Zasady ochrony danych i oprogramowania.

Ochrona prawna oprogramowania komputerowego. Internet i Intranet. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

7. Programy u˝ytkowe i techniki multimedialne

Programy narz´dziowe: edytory tekstu, arkusze

kalkulacyjne. Bazy danych: modele danych. Relacyjne bazy danych: postacie, projektowanie baz

danych, operacje na bazie danych. Kompilatory

i j´zyki programowania. Programowanie proceduralne i obiektowe. J´zyk programowania

sk∏adnia j´zyka i struktura programu. Multimedia: digitalizacja. Grafika komputerowa: grafika

wektorowa i rastrowa, formaty plików graficznych, transformacje, oprogramowanie u˝ytkowe

(edytory graficzne), kompresja, barwa w grafice

komputerowej. Animacja: podstawowe i specjalne techniki animacji. Urzàdzenia systemu multimedialnego. Prezentacje multimedialne: zasady

projektowania i oprogramowanie. W programie

nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

8. Komputerowe wspomaganie w technice i nowoczesne techniki informatyczne. Systemy komputerowego wspomagania CAx: zastosowanie

oprogramowania u˝ytkowego i metod sztucznej

inteligencji. Metody sztucznej inteligencji. Systemy ekspertowe. Sztuczne sieci neuronowe. Algorytmy ewolucyjne: algorytmy ewolucyjne.

Modelowanie matematyczne w technice: metody numeryczne, statystyczne i sztucznej inteligencji. W programie nauczania nale˝y zapewniç

co najmniej 40 % zaj´ç w formie laboratoriów

i projektów.

9. Sieci komputerowe i aplikacje sieciowe

Sieci komputerowe. Sprz´t sieciowy, oprogramowania. Zasady pracy w sieciach komputero-

wych: wersje sieciowe oprogramowania u˝ytkowego. Internet. Narz´dzia internetowe: tworzenie stron WWW. Poczta elektroniczna. Ochrona

zasobów w sieciach komputerowych. W programie nauczania nale˝y zapewniç co najmniej 40 %

zaj´ç w formie laboratoriów i projektów.

VII. ZALECENIA

1. W grupach przedmiotów B, C i D zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, pracownie problemowe, çwiczenia) powinny stanowiç ∏àcznie nie

mniej ni˝ 40 % zaj´ç.

2. W przypadku gdy absolwent uzyskuje tytu∏ zawodowy in˝yniera, przy ustalaniu szczegó∏owego planu studiów nale˝y mieç na uwadze kryte-

Poz. 1401

ria akredytacji w FEANI (10 % przedmioty ogólne, 35 % przedmioty podstawowe, 55 % przedmioty techniczne).

3. W szczegó∏owych planach studiów liczba godzin

przewidzianych na realizacj´ przedmiotów informatycznych (∏àcznie z dydaktykà informatyki) nie

powinna byç mniejsza ni˝ 300. Je˝eli absolwent

otrzymuje tytu∏ zawodowy in˝yniera, wymagane

jest wykonanie pracy dyplomowej w formie projektu oraz ∏àcznie co najmniej 900 godzin zaj´ç

w grupie przedmiotów kierunkowych, których

liczba mo˝e byç rozszerzona w szczególnoÊci o

automatyk´ i robotyk´, termodynamik´ technicznà, mechatronik´, metalurgi´, techniki wytwarzania, materia∏y in˝ynierskie, maszynoznawstwo, metody badania materia∏ów.

Za∏àcznik nr 9

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

ZARZÑDZANIE I MARKETING

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku zarzàdzanie i marketing trwajà co najmniej 4,5 roku (9 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 000, w tym 1 425

godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci znajdujà zatrudnienie w handlu, przemyÊle, us∏ugach, w ró˝nego rodzaju agencjach konsultingowych, w organizacjach gospodarczych, organizacjach pracodawców.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

615

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

2. Przedmioty ogólnospo∏eczne (2—3) do wyboru

spoÊród nast´pujàcych: filozofia, socjologia, logika, historia gospodarcza, geografia ekonomiczna, psychologia

90

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

615

1. Mikroekonomia

90

2. Makroekonomia

90

3. Matematyka

90

4. Statystyka

75

5. Ekonometria

60

6. Informatyka

60

7. Podstawy zarzàdzania

60

8. Prawo

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

510

1. Podstawy marketingu

60

IV. PRAKTYKI

2. Badania rynkowe i marketingowe

60

Dla tego kierunku nie przewiduje si´ obligatoryjnej

formy praktyki.

3. RachunkowoÊç (finansowa i zarzàdcza)

75

4. Finanse

60

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

5. Metody organizacji i zarzàdzania

45

6. Zarzàdzanie strategiczne

60

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

300

7. Zarzàdzanie produkcjà

45

120

8. Zarzàdzanie kadrami

30

Razem

1. J´zyki obce

1 425

9. Prognozowanie i symulacje

45

10. Badania operacyjne

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji. Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa. Globalne: popyt i poda˝.

Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny, dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy.

Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS–IM. Wzrost gospodarczy.

3. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych i ich

zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego.

Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych i ró˝nicowych — z zastosowaniami w ekonomii. Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ad równaƒ i nierównoÊci liniowych — przyk∏ady ekonomiczne.

4. Statystyka

Dane i podstawowe normy statystyczne. Zmienna losowa, podstawowe rozk∏ady zmiennych losowych. Rozk∏ady z prób. Przedzia∏y ufnoÊci. Testowanie hipotez statystycznych. Statystyczna

miara wspó∏zale˝noÊci zjawisk. Analiza dynamiki zjawisk. Techniki losowania prób. Projektowanie eksperymentów statystycznych.

5. Ekonometria

Opisowe modele ekonometryczne. Estymatory,

estymacja punktowa i przedzia∏owa. Klasyczny

model regresji liniowej. Prognozowanie na podstawie modeli jedno- i wielorównaniowych. Ekonometryczna analiza popytu, produkcji i kosztów. Prognozowanie na podstawie szeregów

czasowych.

6. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Standardowa konfiguracja

komputerowa. Oprogramowanie. Systemy operacyjne. Pakiety oprogramowania firmowego.

Programy u˝ytkowe. Edytory tekstu. Arkusze kalkulacyjne. Bazy danych i ich wykorzystanie.

Komputerowe wspomaganie zarzàdzania przedsi´biorstwem.

Poz. 1401

7. Podstawy zarzàdzania

Typologia, cele i efektywnoÊç organizacji. Synergia i efekt organizacyjny. Sterowanie, kierowanie, zarzàdzanie. Proces zarzàdzania. Rozwój zarzàdzania naukowego. Struktury organizacyjne.

Procesy informacyjno-decyzyjne. Problematyka

reorganizacji.

8. Prawo

Ogólne wiadomoÊci o prawie. Elementy prawa

paƒstwowego. Elementy prawa administracyjnego. Elementy prawa karnego. Wprowadzenie

do prawa cywilnego. Podmioty stosunków cywilnoprawnych. Mienie i prawa rzeczowe. Zobowiàzania. Ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy marketingu

Otoczenie rynkowe przedsi´biorstwa. Marketingowe systemy informacyjne i podstawy ich budowy. Polityka produktu. Polityka cen. Dystrybucja produktu. Polityka promocji.

2. Badania rynkowe i marketingowe

Równowaga rynkowa. ElastycznoÊç popytu i poda˝y. Analiza pojemnoÊci i ch∏onnoÊci rynku.

Analiza dynamiki zjawisk rynkowych. Modelowanie i prognozowanie zjawisk rynkowych.

3. RachunkowoÊç

RachunkowoÊç jako system informacyjny przedsi´biorstwa. RachunkowoÊç finansowa i zarzàdcza. RachunkowoÊç finansowa. Zasady i podstawy prawne rachunkowoÊci. Majàtek i kapita∏y

przedsi´biorstwa. Bilans. Przychody. Koszty. Wynik finansowy. Rachunek zysków i strat. Operacje

gospodarcze bilansowe i wynikowe. Zasady funkcjonowania kont ksi´gowych. Plan kont. Ewidencja kapita∏ów, Êrodków pieni´˝nych, papierów

wartoÊciowych, rozrachunków, majàtku trwa∏ego, zapasów. Wycena sk∏adników majàtkowych.

Metody ustalania wyniku finansowego. SprawozdawczoÊç finansowa. RachunkowoÊç zarzàdcza.

Klasyfikacja kosztów. Rachunek kosztów pe∏nych.

Rachunek kosztów zmiennych. Analiza progu rentownoÊci. Kalkulacja cen. Rachunek kosztów standardowych. Bud˝etowanie i planowanie kosztów.

Systemy sprawozdawczoÊci wewn´trznej.

4. Finanse

System finansowy w gospodarce rynkowej.

Strumienie i zasoby finansowe w gospodarce.

Struktura systemu bankowego. Bank centralny

i banki komercyjne. Rynki finansowe. Funkcjonowanie gie∏dy. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstwa w zarzàdzaniu sektorem publicznym.

5. Metody organizacji i zarzàdzania

Ewolucja i dyfuzja metod organizacji i zarzàdzania. Metody organizatorskie. Metody zarzàdzania usprawniajàce prac´ kierowniczà. Metody

ukierunkowane na motywacj´. Style kierowania.

Metody twórczego rozwiàzywania problemów

w zarzàdzaniu.

6. Zarzàdzanie strategiczne

Koncepcje i cechy zarzàdzania strategicznego.

Typologia strategii. Uwarunkowania zewn´trzne

i wewn´trzne. Modele zarzàdzania strategicznego. Sfery procesu zarzàdzania strategicznego.

Strategie konkurencji.

7. Zarzàdzanie produkcjà

Systemy produkcyjne. Techniczne przygotowanie produkcji. Proces produkcji w przedsi´biorstwie. Sterowanie przebiegiem produkcji. Nowoczesne metody zarzàdzania produkcjà. Metody humanizacji organizacji produkcji.

8. Zarzàdzanie kadrami

Zarzàdzanie kadrami w systemie zarzàdzania

przedsi´biorstwem. Podmioty zarzàdzania kadrami. Procedury i techniki zarzàdzania kadrami.

Organizacje s∏u˝b pracowniczych.

Poz. 1401

9. Prognozowanie i symulacje

Narz´dzia, metody i techniki komputerowego

opracowywania prognoz prostych, wariantowych, opartych na modelach tendencji rozwojowej, przyczynowo-skutkowych, wielorównaniowych ekonometrycznych i nieekonometrycznych.

W trakcie zaj´ç s∏uchacze zostajà zaznajomieni co

najmniej z jednym pakietem programów komputerowych, za pomocà którego b´dà mogli przeprowadziç analiz´ iloÊciowà wybranych przez siebie zjawisk gospodarczych oraz dokonaç prognoz.

10. Badania operacyjne

Zakres badaƒ operacyjnych. Programowanie liniowe. Zagadnienie transportowe. Programowanie ca∏kowitoliczbowe (dyskretne) i sieciowe. Nieliniowe zadania optymalizacyjne. Problemy przydzia∏u. Elementy teorii gier. Programowanie wielokryterialne. Teoria kolejek i systemy obs∏ugi masowej. Modele symulacyjne

i heurystyczne.

STUDIA ZAWODOWE

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku zarzàdzanie i marketing trwajà co najmniej 3 lata (6 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 200, w tym 1 545 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

Razem

360

1 545

IV. PRAKTYKA

Praktyka zawodowa w minimalnym wymiarze 6 tygodni.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwenci kierunku zarzàdzanie i marketing

(otrzymujà tytu∏ licencjata) przyswajajà sobie niezb´dne podstawy teoretyczne z zakresu nauk ekonomicznych i zarzàdzania, a tak˝e z dyscyplin komplementarnych, oraz uzyskujà umiej´tnoÊci analizy otoczenia

przedsi´biorstwa, w szczególnoÊci Êrodowiska rynkowego i konkurencyjnego firmy, analizy zasobów wewn´trznych przedsi´biorstwa oraz planowania strategii rozwoju i dzia∏ania przedsi´biorstwa, w tym jego

podstawowych strategii marketingowych, zarzàdzania

produkcjà, personelem i finansami firmy. Kluczowà

umiej´tnoÊcià absolwentów kierunku jest przygotowanie do opracowania, wdra˝ania i kontroli programów

operacyjnych strategii przedsi´biorstwa. Absolwenci

kierunku znajdujà zatrudnienie na stanowiskach operacyjnych, analitycznych i mened˝erów Êredniego szczebla zarzàdzania w przedsi´biorstwach i agencjach konsultingowych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. J´zyki obce

120

2. Przedmioty ogólnospo∏eczne (2—3) do

wyboru spoÊród nast´pujàcych: filozofia,

socjologia, logika, historia gospodarcza,

geografia ekonomiczna, psychologia

60

3. Wychowanie fizyczne

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

555

1. Mikroekonomia

60

2. Makroekonomia

60

3. Matematyka

90

4. Statystyka (opisowa)

60

5. Podstawy ekonometrii

15

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

6. Informatyka

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

555

7. Podstawy zarzàdzania

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

8. Podstawy marketingu

9. Finanse

45

10. Prawo

90

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

390

1. Zachowania organizacyjne

30

2. Zarzàdzanie strategiczne

45

3. Badania rynkowe i marketingowe

45

4. Zarzàdzanie i planowanie marketingowe

45

5. RachunkowoÊç

75

6. Zarzàdzanie produkcjà

30

7. Zarzàdzanie kadrami

30

8. Zarzàdzanie logistykà

30

9. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstw

30

10. Marketing w handlu i us∏ugach

30

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

360

(odpowiednie dla danej specjalizacji i specjalnoÊci)

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Mikroekonomia

Rynek. Gospodarstwo domowe. Teoria zachowania si´ konsumenta. Teoria produkcji. Konkurencja doskona∏a i monopol. Równowaga przedsi´biorstwa. Oligopol. Alternatywne teorie przedsi´biorstwa. Rynki czynników produkcji. Równowaga konkurencyjna i elementy teorii dobrobytu.

2. Makroekonomia

Gospodarka narodowa: popyt i poda˝. Równowaga makroekonomiczna. Produkt spo∏eczny,

dochód narodowy. Bud˝et paƒstwa, deficyt

i d∏ug publiczny. Pieniàdz i system bankowy. Rynek pieniàdza. Makroekonomia keynesowska

a makroekonomia klasyczna. Cykl koniunkturalny. Inflacja, bezrobocie. Gospodarka otwarta.

Równowaga zewn´trzna. Polityka bud˝etowa,

monetarna, kursu walutowego. Polityka stabilizacyjna i model IS–IM. Wzrost gospodarczy.

3. Matematyka

Funkcje jednej, dwóch oraz wielu zmiennych

i ich zastosowania ekonomiczne (rachunek marginalny, ekstrema). Elementy rachunku ca∏kowego. Wprowadzenie do równaƒ ró˝niczkowych

i ró˝nicowych — z zastosowaniami w ekonomii.

Rachunek wektorów i macierzy. Uk∏ad równaƒ

i nierównoÊci — przyk∏ady ekonomiczne.

4. Statystyka opisowa

Statystyka jako nauka. Podstawowe poj´cia.

Etapy badaƒ statystycznych. Prezentacja tabe-

Poz. 1401

laryczna i graficzna danych statystycznych.

Podstawowe parametry opisu statystycznego

dla danej cechy. Budowa tablicy korelacyjnej.

Podstawowe parametry opisu statystycznego

dla dwóch cech. Badanie wspó∏zale˝noÊci

dwóch cech. Wskaêniki korelacji. Indeksy statystyczne tendencji rozwojowej.

5. Podstawy ekonometrii

Opisowy model ekonometryczny, konstrukcja,

za∏o˝enia o sk∏adniku losowym. Estymacja parametrów modelu ekonometrycznego. HeteroskedastycznoÊç i autokorelacja w modelu ekonometrycznym. Prognozowanie na podstawie

modelu ekonometrycznego. Analiza szeregów

czasowych i prognozowanie. Modele wielorównaniowe — podstawowe zagadnienia.

6. Informatyka

Sprz´t komputerowy. Standardowa konfiguracja komputerowa. Oprogramowanie. Systemy

operacyjne. Pakiety oprogramowania firmowego. Programy u˝ytkowe. Edytory tekstu. Arkusze kalkulacyjne. Bazy danych i ich wykorzystanie. Komputerowe wspomaganie zarzàdzania

przedsi´biorstwem.

7. Podstawy zarzàdzania

Proces, funkcje i umiej´tnoÊci zarzàdzania.

Przedsi´biorstwo i jego otoczenie jako obiekt

zarzàdzania. Status w∏asnoÊciowy i formy organizacyjno-prawne przedsi´biorstwa. Misja i cele przedsi´biorstwa. Planowanie strategiczne

i operacyjne. Organizowanie i motywowanie

w przedsi´biorstwie. Funkcja kontrolna zarzàdzania. Podstawowe zasady przedsi´biorstwa.

Zarzàdzanie sferami dzia∏alnoÊci przedsi´biorstwa: marketingiem, logistykà, produkcjà, personelem, kapita∏em, technologià i informacjà.

Zarzàdzanie rozwojem przedsi´biorstwa.

8. Podstawy marketingu

Otoczenie rynkowe przedsi´biorstwa. Istota,

funkcje i elementy marketingu. Marketingowe

systemy informacyjne. Dziedziny i podstawowe metody badaƒ marketingowych. Polityka

produktu i ceny. Polityka promocji. Dystrybucja

i formy sprzeda˝y produktów. Strategia marketingowa przedsi´biorstwa.

9. Finanse

System finansowy w gospodarce rynkowej. Strumienie i zasoby finansowe w gospodarce. Bud˝et

paƒstwa — dochody, wydatki, polityka podatkowa. Bud˝ety samorzàdów terytorialnych. Struktura systemu bankowego. Bank centralny i banki

komercyjne. Rynki finansowe. Funkcjonowanie

rynku (gie∏dy) papierów wartoÊciowych.

10. Prawo

System prawa i jego kategorie. Elementy prawa paƒstwowego. Elementy prawa administra-

cyjnego. Elementy prawa karnego. Podstawy

i elementy prawa cywilnego. Podmioty stosunków cywilnoprawnych. Mienie i prawa rzeczowe. Zobowiàzania. Ochrona w∏asnoÊci przemys∏owej.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Zachowania organizacyjne

Istota zachowaƒ organizacyjnych. Zachowania

jednostkowe i grupowe w organizacji. Zachowania mi´dzyorganizacyjne — podstawowe relacje z otoczeniem: konkurencja, integracja. Reakcje strategiczne organizacji na otoczenie.

Przywództwo, style kierowania i profil kompetencji wspó∏czesnego mened˝era. Procesy komunikowania i negocjacji w organizacjach. Kultura organizacyjna i etyka zachowaƒ organizacyjnych.

2. Zarzàdzanie strategiczne

Istota, kategorie i zasady zarzàdzania strategicznego. Istota, cechy i poziomy strategii w przedsi´biorstwie. Procedura zarzàdzania strategicznego. Misja, wizja i cele strategiczne firmy. Analiza strategiczna makro- i mikrootoczenia przedsi´biorstwa. Badania otoczenia sektorowego

przedsi´biorstwa. Analiza i planowanie portfela produkcji. Metody zintegrowanej analizy

przedsi´biorstwa i jego otoczenia (SWOT).

Strategie produktywno-rynkowe. Strategia dywersyfikacji. Strategie konkurencji. Pozycja

strategiczna przedsi´biorstw a strategia technologiczna. Wdra˝anie strategii a kontrola strategiczna.

3. Badania rynkowe i marketingowe

Analiza rynku. Równowaga rynku i jej mechanizm. ElastycznoÊç popytu i poda˝y. Analiza pojemnoÊci i jej mechanizm. ElastycznoÊç popytu

i poda˝y. Analiza pojemnoÊci i ch∏onnoÊci rynku. Analiza dynamiki zjawisk rynkowych. Badania marketingowe. Projektowanie i organizacja

badaƒ marketingowych. Techniki badaƒ marketingowych. Pomiar i analiza danych.

Metody badania post´powania konsumentów.

Metody segmentacji rynku. Metody badania

kszta∏towania produktu i cen. Metody analizy

systemów dystrybucji. Badania skutecznoÊci

komunikacji marketingowej, w tym efektywnoÊci reklamy.

4. Zarzàdzanie i planowanie marketingowe

Istota, proces i funkcje zarzàdzania marketingowego. Organizacja marketingu w przedsi´biorstwie. Misja rynkowa i rynek przedsi´biorstwa. Aktywne rynkowe przedsi´biorstwa. Cele marketingowe a strategiczny profil marketingowy przedsi´biorstwa. Planowanie strategii

marketingowej przedsi´biorstwa. Strategiczny

i taktyczno-operacyjny plan marketingowy firmy. Strategiczna i operacyjna kontrola marketingu.

Poz. 1401

5. RachunkowoÊç

RachunkowoÊç finansowa. Zasady i podstawy

prawne rachunkowoÊci. Majàtek i kapita∏y

przedsi´biorstwa. Bilans. Przychody. Wynik finansowy. Rachunek zysków i strat. Operacje gospodarcze, bilansowe i wynikowe. Zasady funkcjonowania kont ksi´gowych. Plan kont. Ewidencja kapita∏ów, Êrodków pieni´˝nych, papierów wartoÊciowych, rozrachunków, majàtku

trwa∏ego, zapasów. Wycena sk∏adników majàtkowych. Metody ustalania wyniku finansowego.

SprawozdawczoÊç finansowa. RachunkowoÊç

zarzàdcza. Klasyfikacja kosztów. Rachunek kosztów pe∏nych. Rachunek kosztów zmiennych.

Analiza progu rentownoÊci. Kalkulacja cen. Rachunek kosztów standardowych. Bud˝etowanie

i planowanie kosztów. Systemy sprawozdawczoÊci wewn´trznej.

6. Zarzàdzanie produkcjà

Systemy produkcyjne. Techniczne przygotowanie produkcji. Proces produkcji w przedsi´biorstwie. Sterowanie przebiegiem produkcji. Nowoczesne metody zarzàdzania produkcjà. Metody humanizacji organizacji produkcji.

7. Zarzàdzanie kadrami

Zarzàdzanie kadrami w systemie zarzàdzania

przedsi´biorstwem. Podmioty zarzàdzania kadrami. Procedury i techniki zarzàdzania kadrami. Organizacja s∏u˝b pracowniczych. Zarzàdzanie personelem a marketing wewn´trzny.

8. Zarzàdzanie logistykà

Marketing zakupów a logistyka. Metody badania i segmentacja rynku zaopatrzenia. Planowanie zakupów. Proces zakupów a kana∏y zasileƒ.

Sk∏adowanie i magazynowanie. Logistyka dystrybucji i sprzeda˝y produktów przedsi´biorstwa. Organizacja i zarzàdzanie procesami logistycznymi w przedsi´biorstwie.

9. Zarzàdzanie finansami przedsi´biorstwa

Istota zarzàdzania finansami firmy. Zasady finansowania i inwestowania — kapita∏ obcy i jego pozyskiwanie, sposoby sp∏at i rozliczeƒ kredytów. Pozyskiwanie kapita∏u poprzez emisj´

akcji i obligacji. Koszty kapita∏ów — d∏ugów

i kapita∏u w∏asnego. Inwestowanie kapita∏u —

inwestycje rzeczowe i pieni´˝ne. Metody oceny

projektów inwestycyjnych. Zarzàdzanie krótkoterminowe finansami firmy — zarzàdzanie majàtkiem obrotowym i zobowiàzaniami bie˝àcymi. Analiza fundamentalna dzia∏alnoÊci firmy

(sektorowa i wskaênikowa). Strategie podatkowe przedsi´biorstw.

10. Marketing w handlu i us∏ugach

Przedsi´biorstwa handlowe i us∏ugowe jako

podmioty rynku. Us∏uga i jej w∏asnoÊci. Handel

i inne sfery us∏ug. Marketing handlowy jako no-

woczesna koncepcja zarzàdzania firmà handlowà. Strategie i instrumenty marketingu handlowego. Technologia i technika handlu hurtowego i detalicznego. Badania marketingowe i segmentacja rynku us∏ug. Strategie marketingowe

us∏ugi, cen us∏ug, dystrybucji i promocji us∏ug.

Personel us∏ugowy a marketing wewn´trzny

i interakcyjny firmy. Marketing w dzia∏alnoÊci

us∏ugowej organizacji non-profit.

Poz. 1401

VII. ZALECENIA

Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç

przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu

(w szczególnoÊci do uzyskania uprawnieƒ zawodowych), przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty

pog∏´biajàce wykszta∏cenie kierunkowe w okreÊlonych

zakresach wiedzy. Zawodowy charakter studiów powinien znaleêç swoje odzwierciedlenie mi´dzy innymi

1) w praktyce zawodowej;

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów

okreÊlajà rady wydzia∏ów, uwzgl´dniajàc wymagania

dla danej specjalizacji.

2) w grupie przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych ustalanych przez uczelnie; przebieg

praktyki oraz sposób uj´cia przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych powinien byç uzale˝niony od specyfiki uczelni i okreÊlonego przez

nià profilu absolwenta.

Za∏àcznik nr 10

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

ARCHITEKTURA I URBANISTYKA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku architektura

i urbanistyka trwajà minimum 5 lat (10 semestrów).

¸àczna liczba godzin zaj´ç w czasie studiów wynosi

oko∏o 3 700, w tym 2 670 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów magisterskich kierunku architektura i urbanistyka otrzymuje tytu∏ zawodowy magistra in˝yniera architekta.

Wykszta∏cony architekt powinien byç Êwiat∏ym humanistà i utalentowanym twórcà, Êwiadomym swojej

spo∏ecznej odpowiedzialnoÊci, zdolnym do samodzielnego projektowania architektoniczno-budowlanego

i urbanistycznego.

Szczególnie powinien wykazywaç odpowiednie

umiej´tnoÊci i wiedz´ w dziedzinach

— planowania regionalnego i kszta∏towania urbanistycznego,

— rozumienia wielostronnych wzajemnych relacji, jakie mogà zachodziç pomi´dzy ludêmi, ich potrzebami, budynkami i przestrzenià otaczajàcà,

— rozumienia roli zawodu architekta w spo∏eczeƒstwie oraz zasad etyki zawodowej,

— metod pozyskiwania informacji i opracowywania

koncepcji projektu,

— rozumienia problemów konstrukcyjnych, budowlanych i in˝ynierskich, zwiàzanych z projektowaniem obiektów budowlanych,

— rozwiàzywania problemów z dziedziny fizyki budowlanej oraz funkcjonalnych i technologicznych

w celu zapewnienia wewnàtrz budynków odpowiedniego do potrzeb komfortu u˝ytkowania oraz

ochrony przed zewn´trznymi warunkami atmosferycznymi,

— kszta∏towania Êrodowiska cz∏owieka zgodnie z jego

potrzebami u˝ytkowymi, psychicznymi i biologicznymi,

— znajomoÊci przepisów techniczno-budowlanych

oraz ekonomiki realizacji i u˝ytkowania budynków,

— tworzenia projektów spe∏niajàcych wymagania estetyczne, technologiczne i techniczne,

— zasad organizacji procesu budowlanego i procedur

oraz integracji projektowania architektonicznego

i urbanistycznego w procesie inwestycyjnym.

— historii i teorii architektury, urbanistyki, pokrewnych sztuk, nauk humanistycznych i socjologii,

— sztuk pi´knych, które wp∏ywajà na jakoÊç architektury,

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

660

— ekologia, ochrona Êrodowiska

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

770

— geologia i dendrologia

30

Razem

2 670

Poz. 1401

5. Plastyka

135

6. Techniki komputerowe w projektowaniu

60

IV. PRAKTYKI

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Zaleca si´, aby student w czasie studiów odby∏

2 praktyki wakacyjne i jednà praktyk´ przeddyplomowà

1 770

1. Historia i teoria architektury i urbanistyki

w tym

495

— historia architektury powszechnej

90

— historia architektury polskiej

90

— historia urbanistyki

60

— praktyka przeddyplomowa zwiàzana tematycznie

z profilem dyplomowania — 2 tygodnie.

— konserwacja zabytków i rewaloryzacja

15

— architektura wspó∏czesna

30

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

— teoria architektury

120

— teoria urbanistyki i ruralistyki

60

— planowanie regionalne

30

— praktyka budowlana — 2 tygodnie,

— praktyka inwentaryzacyjna architektoniczna i urbanistyczna — 2 tygodnie,

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

240

1. J´zyk obcy

120

2. Przedmiot do wyboru (w szczególnoÊci

humanistyczny, przyrodniczy)

30

3. Wychowanie fizyczne

90

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Nauki Êcis∏e

w tym

2. Nauki in˝ynierskie

w tym

360

— budownictwo ogólne

i materia∏oznawstwo

180

— konstrukcje budowlane

105

660

— instalacje budowlane

30

225

— infrastruktura techniczna miasta

15

— komunikacja

15

— proces inwestycyjny

15

— matematyka

60

— geometria wykreÊlna

60

— mechanika budowli

60

3. Projektowanie architektoniczne

w tym

570

— fizyka budowli

45

— elementy projektowania

60

60

— mieszkalnictwo

120

— us∏ugi

60

— biura

60

— produkcja i technologia

60

— widownie, du˝e przekrycia

60

— rekreacja

60

2. Nauki ekonomiczne i prawne

w tym

— ekonomika procesu inwestycyjnego

30

— zarzàdzanie

15

— prawodawstwo

15

3. Nauki humanistyczne

w tym

75

— filozofia

15

— wn´trza

45

— etyka zawodu architekta

15

— modernizacja i konserwacja

45

— estetyka

15

— historia kultury i sztuki

30

4. Nauka o cz∏owieku i Êrodowisku

w tym

105

4. Projektowanie urbanistyczne, planowanie

regionalne i ruralistyka

w tym

345

— elementy urbanistyczne

30

— ergonomia

15

— osadnictwo wiejskie

30

— socjologia mieszkalnictwa i miasta

15

— zespo∏y mieszkaniowe

60

— psychologia percepcji

— zespo∏y Êródmiejskie

— struktura miasta

— studia i plany zagospodarowania

przestrzennego

— architektura krajobrazu i terenów

zielonych

— 9754 —

Poz. 1401

45

— rodzaje napr´˝eƒ wyst´pujàcych w elementach oraz sposoby ich obliczania,

105

— metody wyznaczania wielkoÊci mechanicznych niezb´dnych do projektowania.

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk obcy

Doskonalenie, jako kontynuacja, znajomoÊci j´zyka obcego ze szczególnym uwzgl´dnieniem

terminologii dotyczàcej architektury i urbanistyki. Opanowanie drugiego j´zyka obcego na poziomie co najmniej podstawowym w zakresie

komunikacji ogólnej i zawodowej.

2. Przedmiot do wyboru (w szczególnoÊci: humanistyczny, przyrodniczy)

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z dziedziny niezwiàzanej bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów.

3. Wychowanie fizyczne

Zaj´cia w specjalistycznych grupach sportowych

w zale˝noÊci od poziomu sprawnoÊci fizycznej

i indywidualnych zainteresowaƒ studentów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Nauki Êcis∏e

Matematyka. Analiza matematyczna: funkcje, pochodne, ca∏ki. Geometria analityczna: rachunek

wektorowy, skalarny i mieszany. Równanie prostej i p∏aszczyzny. Krzywe sto˝kowe. Powierzchnie obrotowe, walcowe i sto˝kowe.

Geometria wykreÊlna. Metody odwzorowania

i restytucji elementów przestrzeni. Geometryczne kszta∏towanie form architektonicznych z zastosowaniem wieloÊcianów, bry∏ i powierzchni.

Wybrane zagadnienia in˝ynierskie zwiàzane

z ukszta∏towaniem terenu. Perspektywa i aksonometria w konstruowaniu wizualizacji obiektów architektonicznych w kontekÊcie przygotowania do Êwiadomego u˝ytkowania programów

komputerowych.

Mechanika budowli. Zasady kszta∏towania struktur i ustrojów budowlanych, ich zastosowania,

podstawowe zale˝noÊci pomi´dzy warunkami

ich pracy a proporcjami przekrojów w ró˝nych

rozwiàzaniach materia∏owych

— zasady tworzenia schematów statycznych

analizowanych konstrukcji,

— zasady modelowania i ∏àczenia ró˝nych obcià˝eƒ konstrukcji,

— sposób przekazywania obcià˝eƒ z elementu

na element, a˝ do fundamentu,

Fizyka budowli. Zagadnienia wspó∏czesnej fizyki

budowli, ochrona termiczna i akustyczna, mikroklimat pomieszczeƒ, technologia obiektów energooszcz´dnych i proekologicznych. Prawid∏owa

widocznoÊç i akustyka w obiektach u˝ytecznoÊci

publicznej.

2. Nauki ekonomiczne i prawne

Ekonomika procesu inwestycyjnego. Podstawowe poj´cia i zasady ekonomii w organizacji warsztatu architekta, projektowaniu i realizacji inwestycji. Metody i techniki przeprowadzania rachunku

op∏acalnoÊci inwestycji, ocena okresu zwrotu nak∏adów i skutków podejmowania decyzji.

Zarzàdzanie. Podstawy zarzàdzania firmà: podejmowanie decyzji kierowniczych, struktury organizacyjne, planowanie strategiczne i taktyczne,

biznesplan, style i techniki kierowania, zatrudnianie i zarzàdzanie zasobami ludzkimi, elementy prawa w kierowaniu firmà.

Prawodawstwo. Aktualny stan prawny w dziedzinie dzia∏alnoÊci architektoniczno-budowlanej

i urbanistycznej, z uwzgl´dnieniem zagadnieƒ

dotyczàcych planowania przestrzennego. Aktualne prawo o zagospodarowaniu przestrzennym

i prawo budowlane wraz z innymi obowiàzujàcymi aktami prawnymi dotyczàcymi tej dziedziny.

3. Nauki humanistyczne

Filozofia. Pog∏´bienie ÊwiadomoÊci antropologicznej przez przekazanie podstaw wspó∏czesnej

refleksji filozoficznej na temat egzystencji ludzkiej i zwiàzków zachodzàcych mi´dzy nià a formami i kszta∏tem Êrodowiska architektonicznego.

Etyka zawodu architekta. Poszerzenie wiadomoÊci z zakresu ogólnej etyki normatywnej o specyfik´ zawodu architekta, w powiàzaniu z praktykà

˝ycia zawodowego i warsztatu architekta.

Estetyka. Rozwijanie wra˝liwoÊci estetycznej

przez rozszerzenie zakresu refleksji nad sztukà

i zaznajomienie z podstawowymi kategoriami

estetycznymi.

Historia kultury i sztuki. Dope∏nienie problematyki historii i teorii architektury o wybrane zagadnienia sztuki od spo∏eczeƒstw pierwotnych do

wspó∏czesnych. Wprowadzenie terminologii

i zagadnieƒ relacji mi´dzy historià sztuki a historià architektury.

4. Nauka o cz∏owieku i Êrodowisku

Ergonomia. Zasady projektowania w aspekcie

wymiarów fizycznych i fizjologii u˝ytkownika jako jednostki. Wymiarowanie przestrzeni i elementów wyposa˝enia, oÊwietlenie, barwa, mikroklimat wn´trz i inne.

Socjologia mieszkalnictwa i miasta. Koncepcje

wyjaÊniajàce zwiàzki mi´dzy przestrzenià a ˝yciem spo∏ecznym, psychologiczne uwarunkowania zachowaƒ jednostek i zbiorowoÊci; spo∏eczne problemy mieszkalnictwa — zbiorowoÊci terytorialne i sàsiedztwo; miasto jako system spo∏eczno-przestrzenny, typy i procesy przeobra˝eƒ

struktury spo∏eczno-przestrzennej miasta; miasto w ÊwiadomoÊci spo∏ecznej.

Psychologia percepcji. Czynniki warunkujàce poprawnoÊç spostrzegania zarówno od strony fizjologicznej, jak i spo∏ecznej. Przeglàd praw i zasad, a tak˝e przyczyn b∏´dnego odbioru otaczajàcego Êwiata, jak i percepcji samego siebie.

Ekologia i ochrona Êrodowiska. Proekologiczna

polityka gospodarki przestrzennej, dzia∏ania majàce na celu zrównowa˝ony rozwój Êrodowiska

przyrodniczego, kulturowego i spo∏ecznego —

planowanie zintegrowane. Stan Êrodowiska

w Polsce: ochrona powietrza, wód i polityka gospodarki wodnej, ochrona gleb i krajobrazu,

ochrona przed ha∏asem, gospodarka odpadami

przemys∏owymi i komunalnymi. Klimat miejski

— systemy zieleni miejskiej. Transport a ekologia. Obszary zdegradowane i chronione w Polsce.

Geologia i dendrologia. Zagadnienia dotyczàce

klasyfikacji gruntów, w szczególnoÊci ze wzgl´du na posadowienie budynków, warunki wp∏ywajàce na g∏´bokoÊç posadowienia, wody

gruntowe.

Charakterystyka roÊlin drzewiastych i zielnych,

mo˝liwoÊci ich zastosowania w komponowaniu

przestrzeni, ich walory dekoracyjne, morfologia

roÊlin, ich w∏aÊciwoÊci biologiczne i wymagania

siedliskowe.

5. Plastyka

Rysunek, malarstwo i rzeêba. Podstawy rysunku

odr´cznego z natury lub wyobraêni. Zjawiska

Êwietlne i barwne, faktura powierzchni materia∏ów, struktury geometryczne, detale architektoniczne, przekszta∏canie dwuwymiarowych koncepcji architektonicznych i za∏o˝eƒ urbanistycznych w ró˝norodne prezentacje przestrzenne.

Studia plenerowe zieleni i krajobrazu, wn´trz

i zespo∏ów architektonicznych i urbanistycznych.

åwiczenia kompozycyjne z rzeêby.

6. Techniki komputerowe w projektowaniu

Podstawy pracy w programach CAD. Rysunek

p∏aski, pos∏ugiwanie si´ warstwami i blokami,

przygotowanie dokumentacji na bazie rysunków

p∏askich, drukowanie dokumentacji. Modelowanie przestrzenne 3D: narz´dzia do modelowania 3D, modelowanie powierzchniowe i bry∏owe, generowanie uj´ç perspektywicznych. Podstawy wizualizacji projektów. Przygotowanie dokumentacji technicznej. Podstawy renderingu,

efekty specjalne, animacje. Podstawowe informacje o Internecie.

Poz. 1401

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Historia i teoria architektury i urbanistyki

Historia architektury powszechnej. Ca∏okszta∏t

dziejów architektury powszechnej na tle przemian kulturowych, warunków geograficznych,

spo∏eczno-gospodarczych i politycznych.

Historia architektury polskiej. Ca∏okszta∏t dziejów architektury polskiej na tle przemian kulturowych, warunków geograficznych, spo∏eczno-gospodarczych i politycznych.

Historia urbanistyki. Ca∏okszta∏t historii urbanistyki na tle przemian kulturowych, warunków

geograficznych, spo∏eczno-gospodarczych i politycznych. Rola i udzia∏ twórcy i mecenasa

w dzia∏aniach zwiàzanych z powstaniem za∏o˝enia urbanistycznego, b´dàcego wynikiem potrzeb indywidualnych lub spo∏ecznych oraz rezultatem istniejàcych w epoce Êrodków technicznych.

Konserwacja zabytków i rewaloryzacja. Zagadnienia ochrony obiektów zabytkowych, ich konserwacji oraz przystosowania do wspó∏czesnych

wymagaƒ i potrzeb funkcjonalnych. Zagadnienia

rewaloryzacji historycznych zespo∏ów urbanistycznych.

Architektura wspó∏czesna. Podstawowe kierunki

rozwoju myÊli architektonicznej XX w., wyrobienie umiej´tnoÊci stosowania kryteriów oceny

dzie∏a architektonicznego z punktu widzenia lokalizacji, uwarunkowaƒ kulturowych, u˝ytecznoÊci, konstrukcji i pi´kna. Zale˝noÊç architektury

w szczególnoÊci od pràdów estetycznych, poglàdów filozoficznych, dost´pnych technologii.

Teoria architektury. Kszta∏towanie przestrzeni architektonicznej jako relacji cz∏owieka do jej cech.

Podstawowe problemy projektowania architektonicznego w zakresie g∏ównych dziedzin projektowania: mieszkalnictwa jednorodzinnego i wielorodzinnego, u˝ytecznoÊci publicznej i us∏ug,

miejsc pracy i produkcji, wypoczynku i rekreacji.

Teoria urbanistyki i ruralistyki. Elementy kompozycji urbanistycznej, podstawy i teoria projektowania urbanistycznego oraz zasady kszta∏towania zespo∏ów urbanistycznych o ró˝nym stopniu

z∏o˝onoÊci, a˝ do problematyki planowania przestrzennego. Wspó∏czesne trendy wyst´pujàce

w rozwiàzaniach urbanistycznych i planowaniu

przestrzennym.

Planowanie regionalne. Podstawowe problemy

planowania regionalnego i zagospodarowania

przestrzennego: regionalizacja, kszta∏towanie

i realizacja polityki przestrzennej paƒstwa, planowanie przestrzenne w Polsce i innych krajach.

2. Nauki in˝ynierskie

Budownictwo ogólne i materia∏oznawstwo. Zagadnienia techniczne zwiàzane z projektowaniem i realizacjà obiektów budowlanych ró˝nej

skali i ró˝nym przeznaczeniu, ∏àcznie z ich bezpo-

Êrednim otoczeniem. Ustroje budowlane, elementy robót wykoƒczeniowych wewn´trznych

i zewn´trznych, materia∏oznawstwo. Odwzorowania graficzne elementów budowlanych, przygotowanie dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Nowoczesne technologie ogólnobudowlane dotyczàce w szczególnoÊci: Êcian i stropów, systemów elewacyjnych, materia∏ów wykoƒczeniowych, systemów oÊwietleniowych.

Rodzaje i mo˝liwoÊci zastosowania najnowszych

materia∏ów, w tym w szczególnoÊci szk∏a konstrukcyjnego.

Konstrukcje budowlane

Konstrukcje drewniane i murowe. Drewno jako

materia∏ konstrukcyjny. Podstawy wymiarowania i konstruowania elementów z drewna i materia∏ów drewnopochodnych. Projektowanie tradycyjnych konstrukcji drewnianych. Wspó∏czesne przyk∏ady zastosowaƒ konstrukcji z drewna.

Konstrukcje murowe z elementów ceramicznych

i betonów lekkich, fundamenty i mury oporowe,

podstawy obliczania murów, wspó∏czesne przyk∏ady zastosowaƒ konstrukcji murowych.

Konstrukcje ˝elbetowe. Cechy betonu i stali i istota ich wspó∏dzia∏ania. Wymiarowanie i konstruowanie ˝elbetowych belek, s∏upów i p∏yt jednokierunkowo i krzy˝owo zbrojonych. Zasady kszta∏towania konstrukcji ˝elbetowych: p∏ytowo-˝ebrowych i g´sto˝ebrowych stropów, schodów, ∏aw

i stóp fundamentowych. Konstrukcje wykonywane na miejscu przeznaczenia i prefabrykowane.

Budynki o Êcianowym i szkieletowym ustroju noÊnym, stropodachy i dachy ˝elbetowe.

Konstrukcje metalowe. Charakterystyka konstrukcji stalowych — tendencje rozwojowe. Stale konstrukcyjne budowlane. Metoda stanów

granicznych. Pr´ty rozciàgane, Êciskane oraz zginane. Ustroje statycznie niewyznaczalne — przeguby plastyczne. Po∏àczenia w konstrukcjach

stalowych.

Belki z kszta∏towników walcowanych na goràco

i blachownice. S∏upy osiowo-Êciskane jednolite

i z∏o˝one. Belki kratowe. Hale jednonawowe i wielonawowe. Konstrukcje noÊne p∏askie i przestrzenne. Przestrzenne przekrycia pr´towe o du˝ych rozpi´toÊciach: ruszty siatkowe, siatkowe

sklepienia ∏ukowe, kopu∏y ˝ebrowe i siatkowe.

Wiszàce przekrycia ci´gnowe.

Instalacje budowlane. Techniczne wyposa˝enie

nowoczesnych budynków o ró˝nym przeznaczeniu w podstawowe instalacje sanitarne, ich

wp∏yw na architektur´ obiektu i zagospodarowanie dzia∏ki.

Infrastruktura techniczna miasta

Podstawy projektowania sieci energetycznych,

gazowych, ciep∏owniczych, wodociàgowych

i kanalizacyjnych oraz urzàdzeƒ do usuwania odpadów. Zasady wspó∏pracy urbanistów z projektantami systemów technicznego uzbrojenia

wspó∏czesnych miast i osiedli.

Poz. 1401

Komunikacja. Zasady projektowania uk∏adów

drogowo-ulicznych w miastach, klasyfikacja

techniczno-funkcjonalna ulic i ich przekroje, w´z∏y drogowe, systemy obs∏ugi parkingowej i formy parkingów, gara˝e, systemy transportowe

i ich wp∏yw na rozwój przestrzenny miast.

Proces inwestycyjny. Podstawy organizacji, technologii i kosztorysowania przedsi´wzi´ç inwestycyjnych, struktury procesu. Przystosowanie krajowego rynku budowlanego do wspó∏pracy z Unià

Europejskà.

3. Projektowanie architektoniczne

Elementy projektowania. Podstawy teorii kszta∏towania przestrzeni architektonicznej jako relacji

cz∏owieka do jej cech; tworzenie nowej wartoÊci

przestrzeni o okreÊlonych cechach; çwiczenia

z zakresu kompozycji oraz projektowania prostych form architektonicznych. åwiczenie umiej´tnoÊci i bieg∏oÊci manualnej w zakresie technik

przedstawiania rozwiàzaƒ architektonicznych.

Zasady projektowania w aspekcie wymiarów fizycznych i fizjologii cz∏owieka jako jednostki, z zastosowaniem pe∏nej integracji formy — funkcji —

konstrukcji. Wymiarowanie przestrzeni i elementów wyposa˝enia, oÊwietlenie, barwa, mikroklimat wn´trz i inne.

Mieszkalnictwo, us∏ugi, biura, produkcja i technologia, widownie, du˝e przekrycia, rekreacja.

Zagadnienia projektowania form i kompozycji

architektonicznej o narastajàcym stopniu z∏o˝onoÊci, tak w zakresie programu, jak i budowy,

oraz kompozycji formy architektonicznej przy

wykorzystaniu wiedzy z równolegle realizowanego programu budownictwa i konstrukcji budowlanych, nabytej wiedzy humanistycznej, planistycznej i ekonomicznej. Zadania projektowe

dotyczyç powinny okreÊlonego miejsca i odnosiç si´ do jego ró˝norakich uwarunkowaƒ: od fizycznych po kulturowe.

Wn´trza. Projektowanie wn´trz u˝ytecznoÊci publicznej o prostej funkcji i bogatych mo˝liwoÊciach kszta∏towania przestrzeni: wymagania

u˝ytkowników, relacja do przestrzeni zewn´trznej, Êwiat∏o, kolor, faktura, detal.

Modernizacja i konserwacja. Opracowania projektowo-adaptacyjne obiektów architektury lub

zespo∏ów urbanistycznych, przystosowanie ich

do wspó∏czesnych potrzeb.

4. Projektowanie urbanistyczne, planowanie regionalne i ruralistyka

Elementy urbanistyczne. Podstawy kompozycji

i kszta∏towania przestrzeni miejskiej oraz otwartego krajobrazu. Szkicowa prezentacja rozwiàzaƒ projektowych.

Osadnictwo wiejskie. Struktura osadnictwa wiejskiego, projekt przekszta∏ceƒ istniejàcych uk∏adów ruralistycznych dostosowujàcych je do wymagaƒ gospodarki rynkowej w oparciu o studia

funkcjonalno-przestrzenne i krajobrazowe wsi.

Zespo∏y mieszkaniowe, zespo∏y Êródmiejskie,

struktura miasta. Projektowanie uk∏adów w narastajàcym stopniu z∏o˝onoÊci programu i czynników kompozycji — od ma∏ych zespo∏ów mieszkaniowych poprzez wybrane obszary Êródmiejskie, fragmenty miast do wizji rozwojowej miasta i jego struktury.

Opracowanie ró˝nych form prezentacji projektów urbanistycznych i planistycznych.

Studia i plany zagospodarowania przestrzennego. Podstawowe opracowania planistyczne do

skali lokalnej (plany miejscowe i inne) zgodne

z obowiàzujàcymi aktualnie regulacjami prawnymi i s∏u˝àce im studia.

Architektura krajobrazu i terenów zielonych.

Kszta∏towanie krajobrazu: ukszta∏towanie terenu,

Poz. 1401

funkcje i rodzaje systemów roÊlinnych, woda,

niematerialne aspekty krajobrazu, ogród przydomowy, wn´trza w zabudowie wielorodzinnej,

fragment parku o programie rekreacyjnym.

VII. ZALECENIA

1. Projektowanie powinno byç prowadzone w grupach nie wi´kszych ni˝ 15 studentów na jednà

osob´ prowadzàcà zaj´cia.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji

w FEANI dotyczàce wymiaru godzin

— 10 % przedmioty kszta∏cenia ogólnego,

— 35 % przedmioty kszta∏cenia podstawowego,

— 55 % przedmioty kszta∏cenia technicznego.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku architektura i urbanistyka trwajà minimum 4 lata (8 semestrów). ¸àczna

liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 900, w tym 2 130 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwentowi studiów zawodowych kierunku architektura i urbanistyka zostaje nadany tytu∏ zawodowy in˝yniera architekta. Powinien on byç przygotowany do pe∏nienia pomocniczych, ewentualnie wspó∏autorskich i autorskich dzia∏aƒ twórczych w zakresie projektowania i realizacji budynków. Powinna go cechowaç wysoka etyka i kultura, ÊwiadomoÊç spo∏ecznej

odpowiedzialnoÊci, rzetelna wiedza i zasób odpowiednich umiej´tnoÊci, szczególnie w dziedzinach

— kszta∏towania Êrodowiska cz∏owieka zgodnie z jego

potrzebami u˝ytkowymi, psychicznymi i biologicznymi,

— rozumienia problemów konstrukcyjnych, budowlanych i in˝ynierskich, zwiàzanych z projektowaniem

obiektów budowlanych,

— rozwiàzywania problemów z dziedziny fizyki budowlanej oraz funkcjonalnych i technologicznych

w celu zapewnienia wewnàtrz budynków odpowiedniego do potrzeb komfortu u˝ytkowania oraz

ochrony przed zewn´trznymi warunkami atmosferycznymi,

— znajomoÊci przepisów techniczno-budowlanych

oraz ekonomiki realizacji i u˝ytkowania budynków,

— zasad organizacji procesu budowlanego i procedur

oraz integracji projektowania architektonicznego

i urbanistycznego w procesie inwestycyjnym.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE

OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

150

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

450

— historii i teorii architektury, urbanistyki, pokrewnych sztuk, nauk humanistycznych i socjologii,

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1 530

— sztuk pi´knych, które wp∏ywajà na jakoÊç architektury,

Razem

2 130

— tworzenia projektów spe∏niajàcych wymagania estetyczne, technologiczne i techniczne,

— planowania regionalnego i kszta∏towania urbanistycznego,

— rozumienia wielostronnych wzajemnych relacji, jakie mogà zachodziç pomi´dzy ludêmi, ich potrzebami, budynkami i przestrzenià otaczajàcà,

IV. PRAKTYKI

Zaleca si´, aby student odby∏ w czasie studiów

2 praktyki wakacyjne i jednà praktyk´ przeddyplomowà

— praktyka budowlana — 2 tygodnie,

— rozumienia roli zawodu architekta w spo∏eczeƒstwie oraz zasad etyki zawodowej,

— praktyka inwentaryzacyjna architektoniczna i urbanistyczna — 2 tygodnie,

— metod pozyskiwania informacji i opracowywania

koncepcji projektu,

— praktyka przeddyplomowa zwiàzana tematycznie

z profilem dyplomowania — 2 tygodnie.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

— instalacje budowlane

30

— infrastruktura techniczna miasta

15

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENI A OGÓLNEGO

150

— komunikacja

15

1. J´zyk obcy

60

— proces inwestycyjny

15

2. Przedmiot do wyboru (w szczególnoÊci

humanistyczny, przyrodniczy)

3. Projektowanie architektoniczne

w tym

450

30

3. Wychowanie fizyczne

60

— elementy projektowania

60

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

450

— mieszkalnictwo

120

— us∏ugi

60

— miejsca pracy

60

1. Nauki Êcis∏e

w tym

210

— matematyka

60

— rekreacja

60

— geometria wykreÊlna

60

— wn´trza

45

— mechanika budowli

60

— modernizacja i konserwacja

45

— fizyka budowli

30

2. Nauki ekonomiczne i prawne

w tym

45

4. Projektowanie urbanistyczne i ruralistyka

w tym

300

— elementy urbanistyczne

30

— ekonomika procesu inwestycyjnego

15

— osadnictwo wiejskie

30

— zarzàdzanie

15

— zespo∏y mieszkaniowe

45

— prawodawstwo

15

— zespo∏y Êródmiejskie

45

3. Nauki humanistyczne

w tym

30

— struktura miasta

30

— etyka zawodu architekta

15

— studia i plany zagospodarowania przestrzennego

90

— historia kultury i sztuki

15

— architektura krajobrazu i terenów zielonych 30

4. Nauka o cz∏owieku i Êrodowisku

w tym

30

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

— socjologia mieszkalnictwa i miasta

15

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

— ekologia i ochrona Êrodowiska

15

5. Plastyka

105

6. Informatyka

30

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1 530

1. J´zyk obcy

Doskonalenie, jako kontynuacja, znajomoÊci j´zyka obcego na poziomie zaawansowanym

i Êrednio zaawansowanym, ze szczególnym

uwzgl´dnieniem terminologii dotyczàcej architektury i urbanistyki.

1. Historia i teoria architektury i urbanistyki

w tym

420

2. Przedmiot do wyboru (w szczególnoÊci: humanistyczny, przyrodniczy)

— historia architektury powszechnej

90

— historia architektury polskiej

90

— historia urbanistyki

60

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z dziedziny niezwiàzanej bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów.

— konserwacja zabytków i rewaloryzacja

15

— architektura wspó∏czesna

30

— teoria architektury

75

— teoria urbanistyki i ruralistyki

60

2. Nauki in˝ynierskie

w tym

360

3. Wychowanie fizyczne

Zaj´cia w specjalistycznych grupach sportowych

w zale˝noÊci od poziomu sprawnoÊci fizycznej

i indywidualnych zainteresowaƒ studentów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Nauki Êcis∏e

— budownictwo ogólne

i materia∏oznawstwo

180

— konstrukcje budowlane

Matematyka. Analiza matematyczna: funkcje, pochodne, ca∏ki. Geometria analityczna: rachunek

wektorowy, skalarny i mieszany. Równanie pro-

stej i p∏aszczyzny. Krzywe sto˝kowe. Powierzchnie obrotowe, walcowe i sto˝kowe.

Geometria wykreÊlna. Metody odwzorowania

i restytucji elementów przestrzeni. Geometryczne kszta∏towanie form architektonicznych z zastosowaniem wieloÊcianów, bry∏ i powierzchni.

Wybrane zagadnienia in˝ynierskie zwiàzane

z ukszta∏towaniem terenu. Perspektywa i aksonometria w konstruowaniu wizualizacji obiektów architektonicznych w kontekÊcie przygotowania do Êwiadomego u˝ytkowania programów

komputerowych.

Mechanika budowli. Zasady kszta∏towania struktur i ustrojów budowlanych, ich zastosowania,

podstawowe zale˝noÊci pomi´dzy warunkami

ich pracy a proporcjami przekrojów w ró˝nych

rozwiàzaniach materia∏owych

— zasady tworzenia schematów statycznych

analizowanych konstrukcji,

— zasady modelowania i ∏àczenia ró˝nych obcià˝eƒ konstrukcji,

— sposób przekazywania obcià˝eƒ z elementu

na element, a˝ do fundamentu,

— rodzaje napr´˝eƒ wyst´pujàcych w elementach oraz sposoby ich obliczania,

— metody wyznaczania wielkoÊci mechanicznych niezb´dnych do projektowania.

Fizyka budowli. Zagadnienia wspó∏czesnej fizyki

budowli, ochrona cieplna, akustyczna, mikroklimat pomieszczeƒ, technologia obiektów energooszcz´dnych i proekologicznych.

2. Nauki ekonomiczne i prawne

Ekonomika procesu inwestycyjnego. Podstawowe

poj´cia i zasady ekonomiczne w organizacji warsztatu architekta w projektowaniu i realizacji inwestycji. Metody i techniki przeprowadzania rachunku

op∏acalnoÊci inwestycji, ocena okresu zwrotu nak∏adów i skutków podejmowania decyzji.

Zarzàdzanie. Podstawy zarzàdzania firmà: podejmowanie decyzji kierowniczych, struktury organizacyjne, planowanie strategiczne i taktyczne,

biznesplan, style i techniki kierowania, zatrudnianie i zarzàdzanie zasobami ludzkimi, elementy prawa w kierowaniu firmà.

Prawodawstwo. Aktualny stan prawny w dziedzinie dzia∏alnoÊci architektoniczno-budowlanej

i urbanistycznej, z uwzgl´dnieniem zagadnieƒ

dotyczàcych planowania przestrzennego. Aktualne prawo o zagospodarowaniu przestrzennym

i prawo budowlane wraz z innymi obowiàzujàcymi aktami prawnymi dotyczàcymi tej dziedziny.

3. Nauki humanistyczne

Etyka zawodu architekta. Elementy ogólnej etyki

normatywnej w specyfice zawodu architekta,

w powiàzaniu z praktykà ˝ycia zawodowego

i warsztatu architekta.

Poz. 1401

Historia kultury i sztuki. Wybrane zagadnienia historii kultury i sztuki od spo∏eczeƒstw pierwotnych do wspó∏czesnych. Wprowadzenie terminologii i zagadnieƒ relacji mi´dzy historià sztuki

a historià architektury.

4. Nauka o cz∏owieku i Êrodowisku

Socjologia mieszkalnictwa i miasta. Zwiàzki mi´dzy przestrzenià a ˝yciem spo∏ecznym, psychologiczne uwarunkowania zachowaƒ jednostek

i zbiorowoÊci. Spo∏eczne problemy mieszkalnictwa zbiorowoÊci terytorialnych i sàsiedztwo.

Procesy przeobra˝eƒ struktury spo∏eczno-przestrzennej miasta.

Ekologia i ochrona Êrodowiska. Proekologiczna

polityka gospodarki przestrzennej, dzia∏ania majàce na celu zrównowa˝ony rozwój Êrodowiska

przyrodniczego, kulturowego i spo∏ecznego.

Ochrona powietrza, wód i polityka gospodarki

wodnej, ochrona gleb i krajobrazu, ochrona

przed ha∏asem, gospodarka odpadami przemys∏owymi i komunalnymi. Systemy zieleni miejskiej. Transport a ekologia. Obszary zdegradowane i chronione w Polsce.

5. Plastyka

Rysunek i techniki artystyczne, malarstwo i rzeêba. Podstawy rysunku odr´cznego z natury lub

wyobraêni. Zjawiska Êwietlne i barwne, faktura

powierzchni materia∏ów, struktury geometryczne, detale architektoniczne, przekszta∏canie dwuwymiarowych koncepcji architektonicznych i za∏o˝eƒ urbanistycznych w ró˝norodne prezentacje

przestrzenne. Elementy kompozycyjne w rzeêbie.

6. Informatyka

Podstawy pracy w programach CAD. Rysunek

p∏aski, pos∏ugiwanie si´ warstwami i blokami.

Opracowanie dokumentacji na bazie rysunków

p∏askich, drukowanie dokumentacji. Elementy

modelowania przestrzennego 3D. Generowanie

uj´ç perspektywicznych. Podstawy wizualizacji

projektów. Przygotowanie dokumentacji technicznej. Podstawowe informacje o Internecie.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Historia i teoria architektury i urbanistyki

Historia architektury powszechnej. Dzieje architektury powszechnej na tle przemian kulturowych, warunków geograficznych, spo∏eczno-gospodarczych i politycznych.

Historia architektury polskiej. Historia architektury polskiej na tle przemian kulturowych, warunków geograficznych, spo∏eczno-gospodarczych i politycznych zachodzàcych w Polsce.

Historia urbanistyki. Historia urbanistyki na tle

zmiennych uwarunkowaƒ kulturowych, warunków geograficznych, spo∏eczno-gospodarczych

i politycznych. Za∏o˝enia urbanistyczne jako wynik

potrzeb indywidualnych i spo∏ecznych oraz rezultat istniejàcych w epoce Êrodków technicznych.

Konserwacja zabytków i rewaloryzacja. Zagadnienia ochrony obiektów zabytkowych, ich konserwacji oraz przystosowania do wspó∏czesnych

wymagaƒ i potrzeb funkcjonalnych. Zagadnienia

rewaloryzacji historycznych zespo∏ów urbanistycznych.

Architektura wspó∏czesna. Podstawowe kierunki

rozwoju myÊli architektonicznej XX w., wyrobienie umiej´tnoÊci stosowania kryteriów oceny

dzie∏a architektonicznego z punktu widzenia lokalizacji, uwarunkowaƒ kulturowych, u˝ytecznoÊci, konstrukcji i pi´kna. Zale˝noÊç architektury

od pràdów estetycznych, poglàdów filozoficznych i dost´pnych technologii.

Teoria architektury. Podstawowe problemy projektowania architektonicznego w zakresie g∏ównych dziedzin projektowania: mieszkalnictwa jednorodzinnego i wielorodzinnego, u˝ytecznoÊci

publicznej i us∏ug, miejsc pracy i produkcji, wypoczynku i rekreacji.

Teoria urbanistyki i ruralistyki. Elementy kompozycji urbanistycznej, podstawy i teoria projektowania urbanistycznego oraz zasady kszta∏towania zespo∏ów urbanistycznych o ró˝nym stopniu

z∏o˝onoÊci. Wspó∏czesne trendy wyst´pujàce

w rozwiàzaniach urbanistycznych i planowaniu

przestrzennym.

2. Nauki in˝ynierskie

Budownictwo ogólne i materia∏oznawstwo. Zagadnienia techniczne zwiàzane z projektowaniem i realizacjà obiektów budowlanych ró˝nej

skali i ró˝nym przeznaczeniu, ∏àcznie z ich bezpoÊrednim otoczeniem. Ustroje budowlane, elementy robót wykoƒczeniowych wewn´trznych

i zewn´trznych, materia∏oznawstwo. Odwzorowania graficzne elementów budowlanych, przygotowanie dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Nowoczesne technologie ogólnobudowlane dotyczàce w szczególnoÊci: Êcian i stropów, systemów elewacyjnych, materia∏ów wykoƒczeniowych, systemów oÊwietleniowych.

Rodzaje i mo˝liwoÊci zastosowania najnowszych

materia∏ów, w tym w szczególnoÊci szk∏a konstrukcyjnego.

Konstrukcje budowlane

Konstrukcje drewniane i murowe. Drewno jako

materia∏ konstrukcyjny. Podstawy wymiarowania i konstruowania elementów z drewna i materia∏ów drewnopochodnych. Projektowanie tradycyjnych konstrukcji drewnianych. Wspó∏czesne przyk∏ady zastosowaƒ konstrukcji z drewna.

Konstrukcje murowe z elementów ceramicznych

i betonów lekkich, fundamenty i mury oporowe,

podstawy obliczania murów, wspó∏czesne przyk∏ady zastosowaƒ konstrukcji murowych.

Konstrukcje ˝elbetowe. Cechy betonu i stali i istota ich wspó∏dzia∏ania. Wymiarowanie i konstruowanie ˝elbetowych belek, s∏upów i p∏yt jednokierunkowo i krzy˝owo zbrojonych. Zasady kszta∏towania konstrukcji ˝elbetowych: p∏ytowo-˝ebro-

Poz. 1401

wych i g´sto˝ebrowych stropów, schodów, ∏aw

i stóp fundamentowych. Konstrukcje wykonywane na miejscu przeznaczenia i prefabrykowane.

Budynki o Êcianowym i szkieletowym ustroju noÊnym, stropodachy i dachy ˝elbetowe.

Konstrukcje metalowe. Charakterystyka konstrukcji stalowych — tendencje rozwojowe. Stale konstrukcyjne budowlane. Metoda stanów

granicznych. Pr´ty rozciàgane, Êciskane oraz zginane. Ustroje statycznie niewyznaczalne — przeguby plastyczne. Po∏àczenia w konstrukcjach

stalowych.

Belki z kszta∏towników walcowanych na goràco

i blachownice. S∏upy osiowo-Êciskane jednolite

i z∏o˝one. Belki kratowe. Hale jednonawowe i wielonawowe. Konstrukcje noÊne p∏askie i przestrzenne. Przestrzenne przekrycia pr´towe o du˝ych rozpi´toÊciach: ruszty siatkowe, siatkowe

sklepienia ∏ukowe, kopu∏y ˝ebrowe i siatkowe.

Wiszàce przekrycia ci´gnowe.

Instalacje budowlane. Techniczne wyposa˝enie

nowoczesnych budynków o ró˝nym przeznaczeniu w podstawowe instalacje sanitarne, ich

wp∏yw na architektur´ obiektu i zagospodarowanie dzia∏ki.

Infrastruktura techniczna miasta

Podstawy projektowania sieci energetycznych,

gazowych, ciep∏owniczych, wodociàgowych

i kanalizacyjnych oraz urzàdzeƒ do usuwania odpadów. Zasady wspó∏pracy urbanistów z projektantami systemów technicznego uzbrojenia

wspó∏czesnych miast i osiedli.

Komunikacja. Zasady projektowania uk∏adów

drogowo-ulicznych w miastach, klasyfikacja

techniczno-funkcjonalna ulic i ich przekroje, w´z∏y drogowe, systemy obs∏ugi parkingowej i formy parkingów, gara˝e, systemy transportowe

i ich wp∏yw na rozwój przestrzenny miast.

Proces inwestycyjny. Podstawy organizacji, technologii i kosztorysowania przedsi´wzi´ç inwestycyjnych, struktury procesu. Przystosowanie krajowego rynku budowlanego do wspó∏pracy z Unià

Europejskà.

3. Projektowanie architektoniczne

Elementy projektowania. Kszta∏towanie przestrzeni architektonicznej jako relacji cz∏owieka do jej

cech. Tworzenie nowej wartoÊci przestrzeni

o okreÊlonych cechach. Projektowanie prostych

form architektonicznych. åwiczenie umiej´tnoÊci

i bieg∏oÊci manualnej w zakresie technik przedstawiania rozwiàzaƒ architektonicznych. Zasady projektowania w aspekcie wymiarów fizycznych i fizjologii cz∏owieka z zastosowaniem pe∏nej integracji formy — funkcji — konstrukcji. Wymiarowanie

przestrzeni i elementów wyposa˝enia. OÊwietlenie, barwa, mikroklimat wn´trz i inne.

Mieszkalnictwo, us∏ugi, miejsca pracy, rekreacja.

Zagadnienia projektowania form i kompozycji

architektonicznej o narastajàcym stopniu z∏o˝o-

noÊci tak w zakresie programu, jak i budowy przy

wykorzystaniu wiedzy z równolegle realizowanego programu budownictwa i konstrukcji budowlanych, nabytej wiedzy humanistycznej, planistycznej i ekonomicznej. Zadania projektowe

dotyczyç powinny okreÊlonego miejsca i odnosiç si´ do jego ró˝norakich uwarunkowaƒ, od fizycznych po kulturowe.

Wn´trza. Projektowanie wn´trz u˝ytecznoÊci publicznej o prostej funkcji i bogatych mo˝liwoÊciach kszta∏towania przestrzeni, w szczególnoÊci: wymagania u˝ytkowników, relacja do przestrzeni zewn´trznej, Êwiat∏o, kolor, faktura, detal.

Modernizacja i konserwacja. Opracowania projektowo-adaptacyjne obiektów architektury lub

zespo∏ów urbanistycznych, przystosowanie ich

do wspó∏czesnych potrzeb.

4. Projektowanie urbanistyczne i ruralistyka

Elementy urbanistyczne. Podstawy kompozycji

i kszta∏towania przestrzeni miejskiej oraz otwartego krajobrazu. Szkicowa prezentacja rozwiàzaƒ projektowych.

Osadnictwo wiejskie. Struktura osadnictwa wiejskiego, przekszta∏canie istniejàcych uk∏adów ruralistycznych zgodnie z wymaganiami gospodarki rynkowej w oparciu o studia funkcjonalno-przestrzenne i krajobrazowe wsi.

Zespo∏y mieszkaniowe, zespo∏y Êródmiejskie,

struktura miasta. Projektowanie uk∏adów w narastajàcym stopniu z∏o˝onoÊci programu i czynników kompozycji — od ma∏ych zespo∏ów miesz-

Poz. 1401

kaniowych poprzez wybrane obszary Êródmiejskie, fragmenty miast do wizji rozwojowej miasta i jego struktury.

Opracowanie ró˝nych form prezentacji projektów urbanistycznych i planistycznych.

Studia i plany zagospodarowania przestrzennego.

Podstawowe opracowania planistyczne w skali lokalnej (plany miejscowe i inne) zgodne z obowiàzujàcymi aktualnie regulacjami prawnymi i s∏u˝àce im studia.

Architektura krajobrazu i terenów zielonych.

Kszta∏towanie krajobrazu: ukszta∏towanie terenu,

funkcje i rodzaje systemów roÊlinnych, woda,

ma∏a architektura. Ogród przydomowy, wn´trza

w zabudowie wielorodzinnej, fragment parku rekreacyjnego.

VII. ZALECENIA

1. Projektowanie powinno byç prowadzone w grupach nie wi´kszych ni˝ 15 studentów na jednà

osob´ prowadzàcà zaj´cia.

2. Zaj´cia seminaryjne i inne çwiczenia powinny

byç prowadzone w grupach liczàcych nie wi´cej

ni˝ 30 studentów.

3. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji

w FEANI dotyczàce wymiaru godzin

— 10 % przedmioty kszta∏cenia ogólnego,

— 35 % przedmioty kszta∏cenia podstawowego,

— 55 % przedmioty kszta∏cenia technicznego.

Za∏àcznik nr 11

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

ENERGETYKA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku energetyka trwajà

nie mniej ni˝ 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin

zaj´ç wynosi oko∏o 3 700, w tym 1 860 godzin okreÊlonych w standardach nauczania.

nomii. Absolwenci powinni byç przygotowani do twórczej pracy w instytutach naukowych, w przedsi´biorstwach zajmujàcych si´ projektowaniem, realizacjà inwestycji i eksploatacjà w obszarze systemów energetycznych i zak∏adów zwiàzanych z wytwarzaniem, przetwarzaniem, przesy∏aniem i dystrybucjà energii, a tak˝e w jednostkach samorzàdu terytorialnego.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów magisterskich kierunku energetyka otrzymuje tytu∏ zawodowy magistra in˝yniera.

Studia magisterskie na tym kierunku majà zapewniç

wykszta∏cenie specjalistów, odpowiadajàce potrzebom

zrównowa˝onego rozwoju kraju i rosnàcej roli problemów zwiàzanych z ekologicznym wytwarzaniem, przesy∏aniem i dystrybucjà energii. Wykszta∏cenie to powinno opieraç si´ na gruntownej wiedzy z obszaru

techniki cieplnej, elektroenergetyki, informatyki i eko-

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

630

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

Razem

1 860

IV. PRAKTYKI

Program studiów powinien przewidywaç minimum 8 tygodni praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

420

1. Przedmioty do wyboru

60

2. J´zyki obce

120

3. Wychowanie fizyczne

90

4. Przedmioty prawnicze i ekonomiczne

150

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

630

1. Matematyka

150

2. Fizyka

75

3. Chemia

45

4. Podstawy mechaniki i wytrzyma∏oÊci

materia∏ów

90

5. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

75

6. Informatyka

75

7. Podstawy automatyki

60

8. Podstawy konstrukcji maszyn

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

810

1. Geometria i grafika in˝ynierska

45

2. Materia∏y konstrukcyjne i eksploatacyjne

30

3. Maszyny elektryczne

60

4. Przesy∏anie energii elektrycznej i technika

zabezpieczeƒ

75

5.Termodynamika i wymiana ciep∏a

120

6. Mechanika p∏ynów

90

7. Technologie i maszyny energetyczne

120

8. Podstawy metrologii i techniki eksperymentu 60

9. Systemy energetyczne

45

10. Gospodarka energetyczna

45

11. Ochrona Êrodowiska w energetyce

75

12. Podstawy eksploatacji

45

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmioty do wyboru

W zale˝noÊci od zainteresowaƒ studenta mo˝liwoÊç uzyskania szerszego zakresu wiedzy z dziedziny niezwiàzanej bezpoÊrednio z kierunkiem

studiów.

2. J´zyk obcy

Poz. 1401

Doskonalenie, jako kontynuacja, znajomoÊci j´zyka obcego na poziomie zaawansowanym i Êrednio zaawansowanym, ze szczególnym uwzgl´dnieniem terminologii energetycznej.

3. Wychowanie fizyczne

Zaj´cia w grupach sportowych w zale˝noÊci od

poziomu sprawnoÊci fizycznej i indywidualnych

zainteresowaƒ studentów.

4. Przedmioty prawnicze i ekonomiczne

Podstawy prawa i ekonomii dotyczàce kierunku

studiów.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Indukcja zupe∏na. Geometria analityczna w R3.

Liczby zespolone. Rachunek macierzowy. Ciàgi

liczbowe. Funkcje wielu zmiennych. Rachunek

ca∏kowy, ca∏ki na liniach i powierzchniach. Równania ró˝niczkowe. Funkcje zespolone. Residuum funkcji. Szeregi i przekszta∏cenie Fouriera

(widma). Przekszta∏cenie Laplace’a. Równania

ró˝niczkowe czàstkowe pierwszego i drugiego

rz´du. Zagadnienia optymalizacyjne. Podstawy

probabilistyki. Wybrane metody numeryczne.

Poglàdowy opis eksperymentu losowego.

2. Fizyka

Mechanika klasyczna, wzgl´dnoÊç ruchu, równania ruchu Newtona, si∏y zachowawcze i niezachowawcze, energia, zasady zachowania w przyrodzie. Mechanika relatywistyczna, postulaty Einsteina, transformacja Lorenza, p´d i energia relatywistyczna. Fizyka statystyczna: rozk∏ad Maxwella-Bolzmanna, tarcie wewn´trzne, przewodnictwo cieplne i elektryczne, dyfuzja. Fizyka

kwantowa: mechanika kwantowa i teoria wzgl´dnoÊci, kwantowy oscylator harmoniczny, kwantowanie momentu p´du, atom wodoru, optyka

falowa i kwantowa, fizyka jàdrowa. BezpoÊrednia konwersja energii s∏onecznej i paliw na elektrycznà.

3. Chemia

Elementy budowy materii. Pierwiastki chemiczne, w∏aÊciwoÊci. Wiàzania chemiczne. Typy

zwiàzków chemicznych. Wzory strukturalne. Reakcje chemiczne. Elementy statyki i kinetyki chemicznej. Gazy rzeczywiste, ciecze, cia∏a sta∏e —

w∏aÊciwoÊci, struktury. Roztwory. Korozja. Wybrane procesy chemii nieorganicznej i organicznej. Procesy spalania i korozji.

4. Podstawy mechaniki i wytrzyma∏oÊci materia∏ów

Równowaga si∏. Tarcie Êlizgowe i toczne. Ruch

punktu materialnego i cia∏a sztywnego. Zasady

Newtona. Zmiana p´du, kr´tu i energii dla punktu i cia∏a sztywnego. Równania ruchu cia∏a

sztywnego, napr´˝enia, odkszta∏cenia. Âciskanie

i rozciàganie pr´tów. Zginanie, wytrzyma∏oÊç

z∏o˝ona. Równania teorii spr´˝ystoÊci. Wytrzyma∏oÊç p∏yt ko∏owo-symetrycznych, rur gruboÊciennych. StatecznoÊç i wytrzyma∏oÊç pow∏ok

osiowo-symetrycznych. Napr´˝enie termiczne.

5. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

Pole elektryczne i magnetyczne. Elektromagnetyzm. Teoria rozwiàzywania obwodów elektrycznych. Pràd sta∏y i zmienny, rozwiàzywanie liniowych obwodów elektrycznych, obwody magnetyczne, elementy obwodu elektrycznego pràdu

przemiennego, analiza obwodów zawierajàcych

elementy R, L, C. Podstawy teorii czwórników.

Obwody wielofazowe. Stany nieustalone w obwodach RC, RL i RLC. Elementy pó∏przewodnikowe. Podstawowe uk∏ady analogowe. Uk∏ady cyfrowe, przetworniki A/C i C/A. Elementy techniki

mikroprocesorowej. Maszyny pràdu sta∏ego

wiadomoÊci ogólne, w∏aÊciwoÊci ruchowe. Maszyny pràdu przemiennego: zasada budowy

i dzia∏ania.

6. Informatyka

Podstawowe poj´cia informatyki. Systemy operacyjne. Algorytm, program, schemat blokowy.

Tworzenie i obs∏uga baz danych, systemy ekspertowe, charakterystyka sieci i systemów telekomunikacyjnych. Zbieranie i przetwarzanie danych. Bazy danych. Programowanie — wybrane

j´zyki programowania. Zasady wykorzystywania

oprogramowania komercyjnego, techniki multimedialne, grafika, animacja, edytory tekstów.

Grafika komputerowa.

7. Podstawy automatyki

Podstawowe poj´cia automatyki, rodzaje uk∏adów automatyki. Elementy automatyki, w∏asnoÊci elementów liniowych i nieliniowych. Zastosowanie transformat Fouriera, Laplace’a i „Z”. Modele sygna∏ów i ich charakterystyki. Modelowanie uk∏adów w przestrzeni stanów. Transmitancje. Schematy blokowe, przekszta∏cenie schematów blokowych, sprz´˝enia zwrotne. Elementy

podstawowe, regulatory. StabilnoÊç uk∏adu. Sterowanie i regulacja. Uk∏ady dyskretne. Cyfrowe

uk∏ady automatyki, schematy logiczne, sterowanie za pomocà elementów logicznych. SterowalnoÊç i obserwowalnoÊç. Podstawy identyfikacji.

8. Podstawy konstrukcji maszyn

Podstawowe wiadomoÊci o projektowaniu maszyn. Zasady konstrukcji. Dok∏adnoÊç wymiarowa i zamiennoÊç cz´Êci maszyn. Wytrzyma∏oÊç

zm´czeniowa elementów maszyn. Po∏àczenia

spawane. Po∏àczenia i mechanizmy Êrubowe.

Uk∏ady wst´pnie napi´te. Wybrane po∏àczenia

kszta∏towe. Osie i wa∏y, wywa˝anie wirników. ¸o˝yskowanie, obliczanie ∏o˝ysk Êlizgowych z tarciem hydrodynamicznym i hydrostatycznym.

¸o˝yska toczne, konstrukcja uk∏adu ∏o˝ysk, obliczanie ∏o˝ysk tocznych. Sprz´g∏a i hamulce. Przek∏adnie pasowe i ∏aƒcuchowe. Przek∏adnie z´bate. Podstawowe parametry geometryczne i wytrzyma∏oÊciowe kó∏ z´batych walcowych o z´-

Poz. 1401

bach prostych i skoÊnych. Projektowanie przek∏adni z´batych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geometria i grafika in˝ynierska

Zasady odwzorowania utworów trójwymiarowych (rzuty Mong’a, aksonometria) z zapisem

ich cech geometrycznych. Geometria form in˝ynierskich z zastosowaniem wieloÊcianów, bry∏

i powierzchni — realizacja tradycyjna i z wykorzystaniem dost´pnych programów komputerowych.

2. Materia∏y konstrukcyjne i eksploatacyjne

WielkoÊci charakteryzujàce materia∏y. Materia∏y

konstrukcyjne i ich w∏asnoÊci: stopy metali, materia∏y ceramiczne, tworzywa sztuczne. Smary

i oleje — ich w∏asnoÊci. Materia∏y do pokryç powierzchniowych.

3. Maszyny elektryczne

Podstawowe prawa elektromagnetyzmu w teorii

maszyn, elementy konstrukcyjne, materia∏y.

Transformatory. Maszyny pràdu sta∏ego. Charakterystyki eksploatacyjne (silnik, pràdnica). Maszyny indukcyjne. Model matematyczny, wykres

wektorowy. Bilans mocy, strat i sprawnoÊç. Maszyny synchroniczne — budowa i zasada dzia∏ania. Wspó∏praca z siecià sztywnà, regulacja mocy. Silnik synchroniczny. Maszyny specjalne.

4. Przesy∏anie energii elektrycznej i technika zabezpieczeƒ

Podsystemy przesy∏u i rozdzia∏u energii elektrycznej. Sieci przesy∏owe i rozdzielcze. Transformatory. Budowa linii i stacji transformatorowych. Elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa. Izolacje. Przepi´cia wewn´trzne

i atmosferyczne. Ochrona przepi´ciowa i odgromowa. Bezpieczeƒstwo u˝ytkowania urzàdzeƒ

elektrycznych.

5. Termodynamika i wymiana ciep∏a

W∏asnoÊci cieplne substancji. Ciep∏o, praca

i energia wewn´trzna. I zasada termodynamiki

dla uk∏adów zamkni´tych i otwartych. II zasada

termodynamiki. W∏asnoÊci p∏ynów. Przemiany

gazów doskona∏ych i rzeczywistych. Przemiany

nieodwracalne. W∏asnoÊci i przemiany par, mieszanin i gazów wilgotnych. Praca maksymalna

i egzergia. PrzejÊcia fazowe. III zasada termodynamiki. Spalanie. Elementy kinetyki reakcji. Elementy termodynamiki procesów nierównowagowych. Ustalone i nieustalone przewodzenie

ciep∏a dla prostej i z∏o˝onej geometrii. Konwekcja swobodna. Skraplanie i wrzenie. Promieniowanie. Z∏o˝ona wymiana ciep∏a.

6. Mechanika p∏ynów

OÊrodki ciàg∏e. Metody opisu stanu i ruchu p∏ynu. Elementy hydrostatyki. Kinematyka p∏ynów.

P∏yn nielepki i modele p∏ynu lepkiego. Równa-

nia ruchu p∏ynu. Podobieƒstwo dynamiczne

przep∏ywów. Elementy hydrauliki. P∏yny nieÊciÊliwe i ÊciÊliwe. Ustalone i nieustalone przep∏ywy w przewodach. Przep∏ywy z tarciem i wymianà ciep∏a i wewn´trznymi êród∏ami. Dysze, fale

uderzeniowe. Przep∏yw przez palisad´ profili.

Modele przep∏ywu w maszynach wirnikowych.

7. Technologie i maszyny energetyczne

Formy energii pierwotnej i przetworzonej.

Struktura zasobów energii. Silniki i maszyny robocze — podstawowe typy, zasady pracy, zakresy zastosowaƒ. Podstawowe technologie

przetwarzania energii pierwotnej na prac´, ciep∏o i energi´ elektrycznà: silnik spalinowy, technologia parowa, gazowa, gazowo-parowa.

Obiegi porównawcze i rzeczywiste. Podstawy

obliczeƒ oraz budowa silników spalinowych,

kot∏ów, turbin, pomp, wymienników ciep∏a.

Perspektywiczne technologie energetyczne.

8. Podstawy metrologii i techniki eksperymentu

Proces poznawczy, pomiar, jego niepewnoÊç,

procesy badawcze, wielkoÊci mierzalne, uk∏ady

jednostek miar, systematyzowanie poj´ç i definicji. Proces pomiarowy i jego podstawowe zadania, metody, struktura (na przyk∏adach),

opracowanie wyniku, ujawnianie b∏´dów, niepewnoÊci, procedury statystyczne, regresja, korelacja. Projektowanie i realizowanie badaƒ

eksperymentalnych, optymalizacja procesu badawczego, dobór aparatury i realizacja badaƒ.

9. Systemy energetyczne

Poz. 1401

10. Gospodarka energetyczna

Rola energii w rozwoju ludzkoÊci. Racjonalizacja u˝ytkowania energii. Bilanse materia∏owe

i energetyczne. Analiza egzergetyczna procesów cieplnych. Rachunek skumulowanego zu˝ycia energii. Skojarzona gospodarka cieplno-elektryczna. Akumulacja energii. Zasady wykorzystania energii odpadowej.

11. Ochrona Êrodowiska w energetyce

Prognozy energetyczno-ekologiczne. Definicje

procesu spalania oraz czystego Êrodowiska naturalnego. Rodzaje zanieczyszczeƒ oraz ich

szkodliwoÊç: SO2, NOx, CO, sadza, w´glowodory, CO2. Emisja substancji Êladowych. Przepisy

i regulacje prawne. Procesy oczyszczania paliw.

Pierwotne metody zmniejszania emisji zanieczyszczeƒ. Metody wtórne zmniejszania emisji

SO2 i NOx. Odpylanie gazów. Ochrona wód powierzchniowych i gospodarka Êciekowa. Zagospodarowanie sta∏ych odpadów paleniskowych. Ochrona przed ha∏asem. Ochrona przed

promieniowaniem elektromagnetycznym.

12. Podstawy eksploatacji

Podstawowe poj´cia eksploatacyjne. Zasady

eksploatacji urzàdzeƒ. Problemy niezawodnoÊci i odnowy. Sterowanie systemem eksploatacji urzàdzenia i grupy urzàdzeƒ (instalacji).

Zbieranie i przetwarzanie danych eksploatacyjnych. Modelowanie matematyczne eksploatacji. Systemy diagnostyczne.

VII. ZALECENIA

Wybrane zagadnienia ogólnej teorii systemów.

Cechy i struktura du˝ych systemów energetycznych. Krajowy system energetyczny i jego podsystemy: paliw sta∏ych, paliw ciek∏ych, gazoenergetyczny, elektroenergetyczny, ciep∏oenergetyczny. Wybrane metody modelowania matematycznego systemów energetycznych. Optymalizacja kierunków rozwoju du˝ych systemów

energetycznych. Zagadnienia systemowe energetyki przemys∏owej.

1. W grupie przedmiotów podstawowych i kierunkowych zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia) powinny stanowiç nie mniej

ni˝ 40 % zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu

studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne oko∏o 10 %, przedmioty podstawowe oko∏o

35 % i przedmioty techniczne oko∏o 55 %).

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia zawodowe na kierunku energetyka trwajà

nie mniej ni˝ 3,5 roku (7 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 2 600, w tym 1 545 okreÊlonych w standardach nauczania.

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

Absolwent studiów zawodowych kierunku energetyka otrzymuje tytu∏ zawodowy in˝yniera. Studia na

tym kierunku majà zapewniç wykszta∏cenie specjali-

stów, odpowiadajàce potrzebom zrównowa˝onego

rozwoju kraju i rosnàcej roli problemów zwiàzanych

z ekologicznym wytwarzaniem, przesy∏em i dystrybucjà energii. Wykszta∏cenie to powinno byç oparte na

wiedzy technicznej z obszaru techniki cieplnej, elektroenergetyki, informatyki i ekonomii. Absolwenci powinni byç przygotowani do pracy w przedsi´biorstwach

zajmujàcych si´ g∏ównie eksploatacjà w obszarze systemów energetycznych i zak∏adów zwiàzanych z wytwarzaniem, przetwarzaniem, przesy∏aniem i dystrybucjà energii, a przede wszystkim jako specjaliÊci w dziedzinie energetyki w jednostkach samorzàdu.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

480

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

660

Poz. 1401

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. Przedmiot do wyboru

Razem

1 545

IV. PRAKTYKI

2. J´zyk obcy

Program studiów powinien przewidywaç minimum 8 tygodni praktyki.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

405

1. Przedmiot do wyboru

60

2. J´zyki obce

120

3. Wychowanie fizyczne

90

4. Przedmioty przygotowujàce do prowadzenia

dzia∏alnoÊci przedsi´biorstwa energetycznego

na rynku

135

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

480

1. Matematyka

120

2. Fizyka

60

3. Chemia

45

4. Mechanika techniczna

60

5. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

60

6. Informatyka

45

7. Podstawy automatyki

45

8. Podstawy konstrukcji maszyn

45

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

W zale˝noÊci od zainteresowania studenta: historia, filozofia, j´zyk polski, wiedza o polityce,

socjologia, psychologia, etyka, nauka o kulturze,

podstawy ochrony w∏asnoÊci intelektualnej

i przemys∏owej.

660

1. Geometria i grafika in˝ynierska

45

2. Materia∏y konstrukcyjne i eksploatacyjne

30

3. Maszyny elektryczne

45

4. Przesy∏anie energii elektrycznej

45

5. Termodynamika techniczna

90

6. Mechanika p∏ynów

60

7. Technologie i maszyny energetyczne

90

8. Miernictwo i systemy pomiarowe

45

9. Gospodarka i systemy energetyczne

60

10. Ochrona Êrodowiska w energetyce

45

11. Eksploatacja w energetyce

45

12. Odnawialne êród∏a energii

30

13. Rynek energii

30

Czynne opanowanie jednego j´zyka obcego

w mowie i piÊmie.

3. Wychowanie fizyczne

åwiczenia ogólnorozwojowe, próby sprawnoÊci

fizycznej, çwiczenia w zakresie gier zespo∏owych.

4. Przedmioty przygotowujàce do prowadzenia

dzia∏alnoÊci przedsi´biorstwa energetycznego

na rynku

Podstawy prawa, in˝ynieria finansowa, ekonomia, zarzàdzanie, marketing.

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Indukcja zupe∏na. Geometria analityczna w R3.

Liczby zespolone. Rachunek macierzowy. Ciàgi

liczbowe. Funkcje wielu zmiennych. Rachunek

ca∏kowy. Równania ró˝niczkowe zwyczajne.

Funkcje zespolone. Residuum funkcji. Szereg Fouriera. Wprowadzenie do równania ró˝niczkowych czàstkowych. Podstawy statystyki. Wybrane metody numeryczne.

2. Fizyka

Miejsce fizyki i jej rola w dzisiejszej nauce i technice. Wybrane problemy teorii wzgl´dnoÊci,

akustyki, fizyki atomowej i jàdrowej — podstawowe zastosowania. Energia promienista. BezpoÊrednia konwersja energii s∏onecznej i paliw

na elektrycznà.

3. Chemia

Elementy budowy materii. Pierwiastki chemiczne,

w∏aÊciwoÊci. Wiàzania chemiczne. Typy zwiàzków

chemicznych. Wzory strukturalne. Reakcje chemiczne. Elementy statyki i kinetyki chemicznej.

Gazy rzeczywiste, ciecze, cia∏a sta∏e — w∏aÊciwoÊci, struktury. Roztwory. Korozja. Wybrane procesy chemii nieorganicznej i organicznej. Procesy

spalania i korozji.

4. Mechanika techniczna

Równowaga si∏. Tarcie Êlizgowe i toczne. Ruch

punktu materialnego i cia∏a sztywnego. Zasady

Newtona. Zmiana p´du, kr´tu i energii dla punktu i cia∏a sztywnego. Równania ruchu cia∏a

sztywnego, napr´˝enia, odkszta∏cenia. Âciskanie

i rozciàganie pr´tów. Zginanie, wytrzyma∏oÊç

z∏o˝ona. Wytrzyma∏oÊç p∏yt ko∏owo-symetrycznych, rur gruboÊciennych. StatecznoÊç i wytrzyma∏oÊç pow∏ok osiowo-symetrycznych, zbiorniki ciÊnieniowe. Napr´˝enie termiczne.

5. Podstawy elektrotechniki i elektroniki

Pole elektryczne i magnetyczne. Elektromagnetyzm. Teoria rozwiàzywania obwodów elektrycznych. Obwody wielofazowe. Stany nieustalone

w obwodach RC, RL i RLC. Elementy pó∏przewodnikowe. Podstawowe uk∏ady analogowe.

Uk∏ady cyfrowe, przetworniki A/C i C/A.

6. Informatyka

Algorytm, program, schemat blokowy. Sieci

komputerowe. Zbieranie i przetwarzanie danych.

Bazy danych. Zasady wykorzystywania oprogramowania komercyjnego. Grafika komputerowa.

7. Podstawy automatyki

Zastosowanie transformat Laplace’a. Modele sygna∏ów i ich charakterystyki. Transmitancje. Schematy blokowe. Elementy podstawowe, regulatory. StabilnoÊç. Sterowanie i regulacja. Uk∏ady dyskretne. Podstawy identyfikacji.

8. Podstawy konstrukcji maszyn

Podstawowe wiadomoÊci o projektowaniu maszyn. Zasady konstrukcji. Dok∏adnoÊç wymiarowa i zamiennoÊç cz´Êci maszyn. Wytrzyma∏oÊç

zm´czeniowa elementów maszyn. Po∏àczenia

spawane. Po∏àczenia i mechanizmy Êrubowe.

Uk∏ady wst´pnie napi´te. Wybrane po∏àczenia

kszta∏towe. Osie i wa∏y, wywa˝anie wirników. ¸o˝yskowanie, obliczanie ∏o˝ysk Êlizgowych z tarciem hydrodynamicznym i hydrostatycznym.

¸o˝yska toczne, konstrukcja uk∏adu ∏o˝ysk, obliczanie ∏o˝ysk tocznych. Sprz´g∏a i hamulce. Przek∏adnie pasowe, linowe i ∏aƒcuchowe. Przek∏adnie z´bate. Podstawowe parametry geometryczne i wytrzyma∏oÊciowe kó∏ z´batych walcowych

o z´bach prostych i skoÊnych. Projektowanie

przek∏adni z´batych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Geometria i grafika in˝ynierska

Zasady odwzorowania utworów trójwymiarowych (rzuty Mong’a, aksonometria) z zapisem

ich cech geometrycznych. Geometria form in˝ynierskich z zastosowaniem wieloÊcianów, bry∏

i powierzchni — realizacja tradycyjna i z wykorzystaniem dost´pnych programów komputerowych.

Geometryczne kszta∏towanie form in˝ynierskich

z zastosowaniem wieloÊcianów, bry∏ i powierzchni — tradycyjne i z wykorzystaniem dost´pnych programów komputerowych.

2. Materia∏y konstrukcyjne i eksploatacyjne

WielkoÊci charakteryzujàce materia∏y. Materia∏y

konstrukcyjne i ich w∏asnoÊci: stopy metali, materia∏y ceramiczne, tworzywa sztuczne. Smary

Poz. 1401

i oleje — ich w∏asnoÊci. Materia∏y do pokryç powierzchniowych.

3. Maszyny elektryczne

Podstawowe prawa elektromagnetyzmu w teorii

maszyn, elementy konstrukcyjne, materia∏y.

Transformatory. Maszyny pràdu sta∏ego. Charakterystyki eksploatacyjne (silnik, pràdnica). Maszyny indukcyjne. Bilans mocy, strat i sprawnoÊç.

Maszyny synchroniczne — budowa i zasada dzia∏ania. Wspó∏praca z siecià sztywnà, regulacja mocy. Silnik synchroniczny. Maszyny specjalne.

4. Przesy∏anie energii elektrycznej

Podsystemy przesy∏u i rozdzia∏u energii elektrycznej. Sieci przesy∏owe i rozdzielcze. Transformatory. Budowa linii i stacji transformatorowych. Elektroenergetyczna automatyka zabezpieczeniowa.

Izolacje. Przepi´cia wewn´trzne i atmosferyczne.

Ochrona przepi´ciowa i odgromowa. Bezpieczeƒstwo u˝ytkowania urzàdzeƒ elektrycznych.

5. Termodynamika techniczna

W∏asnoÊci cieplne substancji. Ciep∏o, praca i energia wewn´trzna. I zasada termodynamiki dla uk∏adów zamkni´tych i otwartych. II zasada termodynamiki. W∏asnoÊci p∏ynów. Przemiany gazów doskona∏ych i rzeczywistych. Przemiany nieodwracalne. W∏asnoÊci i przemiany par, mieszanin i gazów wilgotnych. Analiza egzergetyczna. III zasada

termodynamiki. Spalanie. Ustalone i nieustalone

przewodzenie ciep∏a dla prostej i z∏o˝onej geometrii. Konwekcja swobodna. Skraplanie i wrzenie.

Promieniowanie.

6. Mechanika p∏ynów

OÊrodki ciàg∏e. Metody opisu stanu i ruchu p∏ynu. Elementy hydrostatyki. Kinematyka p∏ynów.

P∏yn nielepki i modele p∏ynu lepkiego. Równania

ruchu p∏ynu. Podobieƒstwo dynamiczne przep∏ywów. Elementy hydrauliki. P∏yny nieÊciÊliwe

i ÊciÊliwe. Ustalone przep∏ywy w przewodach.

Przep∏ywy z tarciem i wymianà ciep∏a. Dysze, fale uderzeniowe. Przep∏yw przez palisad´ profili.

Modele przep∏ywu w maszynach wirnikowych.

7. Technologie i maszyny energetyczne

Formy energii pierwotnej i przetworzonej. Struktura zasobów energii. Silniki i maszyny robocze

— podstawowe typy, zasady pracy, zakresy zastosowaƒ. Podstawowe technologie przetwarzania energii pierwotnej na prac´, ciep∏o i energi´

elektrycznà: silnik spalinowy, technologia parowa, gazowa, gazowo-parowa. Obiegi porównawcze i rzeczywiste. Budowa silników spalinowych,

kot∏ów, turbin, pomp, wymienników ciep∏a. Perspektywiczne technologie energetyczne.

8. Miernictwo i systemy pomiarowe

Proces poznawczy, pomiar, jego niepewnoÊç,

wielkoÊci mierzalne, uk∏ady jednostek miar, systematyzowanie poj´ç i definicji. Proces pomiaro-

wy i jego podstawowe zadania, metody, struktura (na przyk∏adach), opracowanie wyniku, ujawnianie b∏´dów, niepewnoÊci, procedury statystyczne, regresja, korelacja, dobór aparatury i realizacja pomiarów.

Poz. 1401

Êci i odnowy. Remonty, rozruchy i odstawienia

podstawowych maszyn i urzàdzeƒ energetycznych. Zbieranie i przetwarzanie danych eksploatacyjnych. Diagnostyka podstawowych rodzajów uszkodzeƒ.

12. Odnawialne êród∏a energii

9. Gospodarka i systemy energetyczne

Rola energii w rozwoju ludzkoÊci. Racjonalizacja

u˝ytkowania energii. Bilanse materia∏owe i energetyczne. Krajowy system energetyczny i jego

podsystemy: paliw sta∏ych, paliw ciek∏ych, gazoenergetyczny, elektroenergetyczny, ciep∏oenergetyczny. Rachunek skumulowanego zu˝ycia

energii. Skojarzona gospodarka cieplno-elektryczna. Akumulacja energii. Zasady wykorzystania energii odpadowej.

10. Ochrona Êrodowiska w energetyce

Rodzaje zanieczyszczeƒ oraz ich szkodliwoÊç

SO2, NOx CO, sadza, w´glowodory, CO2. Przepisy i regulacje prawne. Pierwotne metody zmniejszania emisji zanieczyszczeƒ. Metody wtórne

zmniejszania emisji SO2 i NOx. Odpylanie gazów. Ochrona wód powierzchniowych i gospodarka Êciekowa. Zagospodarowanie sta∏ych odpadów paleniskowych. Ochrona przed ha∏asem.

Ochrona przed promieniowaniem elektromagnetycznym.

11. Eksploatacja w energetyce

Podstawowe poj´cia eksploatacyjne. Zasady

eksploatacji urzàdzeƒ. Problemy niezawodno-

Potencja∏ i mo˝liwoÊci wykorzystania odnawialnych êróde∏ energii. Podstawowe technologie energetyki odnawialnej: woda, wiatr, biomasa, s∏oƒce, geotermia. Lokalne i systemowe

uk∏ady wytwarzania. Uwarunkowania ekonomiczne wykorzystania energii odnawialnej.

13. Rynek energii

Segmenty rynku energii: paliwa, energia elektryczna, ciep∏o. Monopol naturalny. Prawo energetyczne. Instytucja regulatora. Specyfika i elementy rynku energii elektrycznej. Gie∏da energii

elektrycznej.

VII. ZALECENIA

1. W grupie przedmiotów podstawowych i technicznych zaj´cia indywidualne (projekty, laboratoria, çwiczenia) powinny stanowiç oko∏o

40 % zaj´ç.

2. Przy ustalaniu szczegó∏owego planu i programu studiów nale˝y mieç na uwadze kryteria

akredytacji kierunku w FEANI (przedmioty nietechniczne oko∏o 10 %, przedmioty podstawowe oko∏o 35 % i przedmioty techniczne oko∏o

55 %).

Za∏àcznik nr 12

STANDARDY NAUCZANIA DLA KIERUNKU STUDIÓW

INFORMATYKA

STUDIA MAGISTERSKIE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

Studia magisterskie na kierunku informatyka trwajà 5 lat (10 semestrów). ¸àczna liczba godzin zaj´ç wynosi oko∏o 3 600, w tym nie wi´cej ni˝ 400 godzin na realizacj´ pracy magisterskiej. Standardy nauczania

obejmujà 1 185 godzin dla osób, które uzyskajà tytu∏

magistra, oraz 1 305 godzin dla osób, które uzyskajà tytu∏ magistra in˝yniera.

— znajomoÊcià informatyki umo˝liwiajàcà samodzielne rozwiàzywanie problemów informatycznych,

w tym klasyfikacj´ ich pod kàtem z∏o˝onoÊci, specyfikacj´ i implementacj´ rozwiàzaƒ,

— umiej´tnoÊcià przygotowywania, realizacji i weryfikacji projektów informatycznych,

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

— umiej´tnoÊcià praktycznego pos∏ugiwania si´ narz´dziami informatycznymi i bieg∏oÊcià w programowaniu,

Absolwent magisterskich studiów informatycznych otrzymuje tytu∏ zawodowy magistra lub magistra

in˝yniera. Absolwent powinien wykazywaç si´

— wiedzà umo˝liwiajàcà szybkie adaptowanie si´ do

dynamicznie zmieniajàcej si´ rzeczywistoÊci informatycznej.

W zale˝noÊci od profilu studiów absolwent mo˝e

znaleêç zatrudnienie jako: pracownik naukowy, projektant i twórca oprogramowania, kierownik zespo∏ów

programistycznych, administrator z∏o˝onych systemów informatycznych, projektant, twórca i administrator sieci komputerowych, specjalista w dziedzinie bezpieczeƒstwa systemów informatycznych.

Ponadto absolwent studiów koƒczàcych si´ uzyskaniem tytu∏u zawodowego magistra in˝yniera powinien posiadaç wiedz´ i umiej´tnoÊci techniczne w zakresie obs∏ugi sprz´tu informatycznego i oprogramowania.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA

GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA

OGÓLNEGO

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

(dla magistra)

(dla magistra in˝yniera)

270

270

345

—

—

405

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

(dla magistra)

(dla magistra in˝yniera)

570

—

—

630

Razem: (dla magistra)

(dla magistra in˝yniera)

1 185

—

—

1 305

IV. PRAKTYKI

Dla tego kierunku nie ustala si´ na poziomie magisterskim obligatoryjnej formy praktyki. Na studiach, na

których uzyskuje si´ tytu∏ zawodowy magistra in˝yniera, form´, zakres i wymiar praktyki okreÊla uczelnia,

uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu nadajàcego uprawnienia zawodowe zwiàzane z odpowiednià specjalizacjà.

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk angielski

270

120

2. Przedmioty humanistyczne i spo∏eczne

(do wyboru w zale˝noÊci od zainteresowaƒ

studenta)

60

3. Wychowanie fizyczne

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

90

345 / 405

1. Matematyka

w tym

225

— logika i teoria mnogoÊci

30

— algebra liniowa z geometrià analitycznà

45

— analiza matematyczna

60

Poz. 1401

— matematyka dyskretna

60

— metody probabilistyczne

30

2. Przedmioty z nauk Êcis∏ych,

przyrodniczych, technicznych

lub spo∏eczno-ekonomicznych

120

3. Fizyka (obowiàzuje magistra in˝yniera)

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy informatyki

w tym

570 / 630

120

— teoretyczne podstawy informatyki

60

— algorytmy i struktura danych

60

2. Oprogramowanie

w tym

360

— programowanie

150

— systemy operacyjne

60

— in˝ynieria oprogramowania

30

— bazy danych

60

— projekt

60

3. Systemy

w tym

90

— architektura komputerów

45

— sieci komputerowe

45

4. Podstawy elektroniki i miernictwa

(obowiàzuje magistra in˝yniera)

60

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1.Matematyka

Logika i teoria mnogoÊci. Rachunek zbiorów,

relacje, funkcje, teoria mocy, typy porzàdkowe.

Logika pierwszego rz´du, logika zdaniowa. Dowody formalne, poj´cia poprawnoÊci i pe∏noÊci

systemu logicznego. Teorie formalne. Rezolucja.

Algebra liniowa z geometrià analitycznà. Podstawowe struktury algebraiczne (grupy, cia∏a). Przestrzenie wektorowe, macierze, przekszta∏cenia liniowe. Elementy geometrii analitycznej. Uk∏ady

równaƒ i nierównoÊci liniowych. Problemy obliczeniowe i algorytmy algebry liniowej.

Analiza matematyczna. Ciàgi liczbowe, cechy,

zbie˝noÊç. Funkcje, podstawowe w∏aÊciwoÊci.

Rachunek ró˝niczkowy funkcji jednej zmiennej

rzeczywistej. Pochodne wy˝szych rz´dów, wzór

Taylora. Szeregi liczbowe i funkcyjne, kryteria

zbie˝noÊci. Rachunek ca∏kowy funkcji jednej

zmiennej rzeczywistej: ca∏ka nieoznaczona, ca∏ka

Riemanna. Zastosowania ca∏ki oznaczonej. Podstawy równaƒ ró˝niczkowych.

Matematyka dyskretna. Indukcja matematyczna.

Kombinatoryka: zliczanie i generowanie obiektów

kombinatorycznych. Grafy. Asymptotyka funkcji

liczbowych. PodzielnoÊç liczb naturalnych. Funk-

cje tworzàce. Rekurencja: definicje i równania rekurencyjne.

Metody probabilistyczne. Przestrzeƒ probabilistyczna, prawdopodobieƒstwo warunkowe, niezale˝noÊç zdarzeƒ. Zmienne losowe, momenty

(wartoÊç oczekiwana, wariancja). Rozk∏ady zmiennych losowych.

2. Przedmioty z dziedziny nauk Êcis∏ych, przyrodniczych, technicznych lub spo∏eczno-ekonomicznych

Dobór przedmiotów uzale˝niony od specyfiki

uczelni i zak∏adanego profilu absolwenta. Przyk∏adowe przedmioty: systemy dynamiczne, fizyka, zastosowania informatyki, elektronika i elektrotechnika, automatyka, telekomunikacja, chemia, biologia, ekonomia, finanse, grafika komputerowa.

3. Fizyka (obowiàzuje magistra in˝yniera)

Wst´p do fizyki klasycznej i kwantowej. Modelowanie procesów fizycznych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy informatyki

Poz. 1401

nia obiektowego. J´zyki specyfikacji i projektowania. Testowanie oprogramowania. Wybrane

narz´dzia wspomagajàce.

Bazy danych. Model relacyjny bazy danych.

Struktury bazy danych. J´zyki zapytaƒ, optymalizacja zapytaƒ. Zagadnienia implementacji baz

danych. Projektowanie baz danych, architektura

klient-serwer. Bazy rozproszone. Przetwarzanie

transakcyjne. Bazy obiektowe. Projektowanie

aplikacji baz danych.

Projekt. Indywidualny lub zespo∏owy, zaawansowany projekt programistyczny.

3. Systemy

Architektura komputerów. Typy i formaty danych.

Organizacja komputera. Model von Neumanna.

Hierarchia pami´ci, struktura adresowa. Urzàdzenia we-wy. Procesor, model programowy procesora (rejestry, adresowanie, repertuar instrukcji).

Sprz´towe wsparcie dla systemów operacyjnych

(stronicowanie pami´ci, poziomy ochrony, przerwania). Systemy wieloprocesorowe.

Sieci komputerowe. Typy sieci. Protoko∏y komunikacyjne: budowa, przeznaczenie, standardy. Internet (struktura, adresowanie, protoko∏y i standardy). Zagadnienia bezpieczeƒstwa. Podstawy programowania sieciowego. Systemy rozproszone.

Teoretyczne podstawy informatyki. Algorytmy.

Modele obliczeƒ, maszyny Turinga, obliczalnoÊç.

J´zyki formalne, gramatyki i automaty. Z∏o˝onoÊç

obliczeniowa, klasy z∏o˝onoÊci, NP-zupe∏noÊç.

4. Podstawy elektroniki i miernictwa (obowiàzuje

magistra in˝yniera)

Algorytmy i struktury danych. Dane i operacje na

danych, poj´cie typu. PoprawnoÊç i z∏o˝onoÊç algorytmu. Metody uk∏adania algorytmów: zst´pujàca, dziel i rzàdê, programowanie dynamiczne, algorytmy zach∏anne, z nawrotami. Wyszukiwanie i sortowanie. Abstrakcyjne struktury danych (lista, stos, kolejka, s∏ownik, kolejka priorytetowa) i metody ich realizacji. Struktury drzewiaste. Grafy, sposoby ich reprezentacji, podstawowe algorytmy grafowe.

Fizyczne podstawy dzia∏ania przyrzàdów pó∏przewodnikowych: z∏àcze p-n, diody pó∏przewodnikowe, tranzystory bipolarne i polowe,

uk∏ady scalone, sensory. Uk∏ady elektroniczne

wzmacniacze, filtry aktywne, mno˝niki, zasilacze, generatory, uk∏ady modulacji i demodulacji,

uk∏ady logiczne kombinacyjne i sekwencyjne.

Podstawy metrologii: pomiary podstawowych

wielkoÊci elektrycznych, wzorce, przetworniki

pomiarowe, przetworniki A/C i C/A.

2. Oprogramowanie

Programowanie. Podstawy programowania (algorytmizacja, podstawowe konstrukcje programistyczne, typy danych, funkcje i procedury, rekursja, modularnoÊç). Zasady programowania

strukturalnego. Zasady programowania obiektowego. Wybrane j´zyki i Êrodowiska programowania. Podstawy programowania wspó∏bie˝nego.

Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Wspó∏bie˝noÊç, procesy i wàtki, zarzàdzanie procesami i wàtkami, prze∏àczanie kontekstu,

szeregowanie zadaƒ, wyw∏aszczanie. Problemy

zastoju i zag∏odzenia. Zarzàdzanie pami´cià, system plików. Bezpieczeƒstwo zasobów. Przyk∏adowe systemy operacyjne.

In˝ynieria oprogramowania. Cykl projektowania

i ˝ycia oprogramowania. Metodyka projektowa-

VII. ZALECENIA

1. Kszta∏cenie powinno si´ odbywaç na podstawie

bie˝àco aktualizowanego sprz´tu komputerowego i sieciowego oraz oprogramowania, w powiàzaniu z popularnymi na rynku narz´dziami

i sprz´tem informatycznym.

2. W ca∏ym programie studiów przedmioty informatyczne powinny stanowiç co najmniej 60 %

godzin. Zaj´cia laboratoryjne i projektowe w ramach przedmiotów kierunkowych powinny stanowiç przynajmniej 30 % godzin.

3. W przypadku studiów o profilu technicznym, których absolwenci uzyskujà tytu∏ — magister in˝ynier, program studiów powinien uwzgl´dniaç

kryteria akredytacji w FEANI — udzia∏ przedmiotów nietechnicznych oko∏o 10 %, podstawowych

oko∏o 35 %, technicznych oko∏o 55 %.

STUDIA ZAWODOWE

I. WYMAGANIA OGÓLNE

IV. PRAKTYKI

Studia zawodowe na kierunku informatyka trwajà

co najmniej 6 semestrów (gdy absolwent otrzymuje tytu∏ licencjata) lub co najmniej 7 semestrów (gdy absolwent otrzymuje tytu∏ in˝yniera). ¸àczny wymiar godzin

zaj´ç wynosi odpowiednio: oko∏o 2 200 lub ok. 2 500,

w tym nie wi´cej ni˝ 300 godzin na realizacj´ pracy dyplomowej. Standardy nauczania obejmujà 1 245 godzin (na studiach, na których uzyskuje si´ tytu∏ zawodowy licencjata) lub 1 365 godzin (na studiach, na których uzyskuje si´ tytu∏ zawodowy in˝yniera).

Form´, zakres i wymiar praktyki okreÊla uczelnia,

uwzgl´dniajàc wymagania w tym zakresie organu nadajàcego uprawnienia zawodowe zwiàzane z odpowiednià specjalizacjà.

Absolwent zawodowych studiów informatycznych

(otrzymuje tytu∏ zawodowy licencjata lub in˝yniera)

powinien wykazywaç si´

— umiej´tnoÊcià realizacji i weryfikacji komponentów

systemów informatycznych zgodnie z ich specyfikacjà,

— umiej´tnoÊcià administrowania Êredniej wielkoÊci

systemami informatycznymi,

— umiej´tnoÊcià praktycznego pos∏ugiwania si´ narz´dziami informatycznymi i umiej´tnoÊcià programowania,

— przygotowaniem z zakresu podstaw informatyki

umo˝liwiajàcym uzupe∏nianie wiedzy w szybko

zmieniajàcej si´ rzeczywistoÊci informatycznej.

Ponadto absolwent studiów koƒczàcych si´ uzyskaniem tytu∏u zawodowego in˝yniera powinien posiadaç wiedz´ i umiej´tnoÊci techniczne w zakresie obs∏ugi sprz´tu informatycznego i oprogramowania.

W zale˝noÊci od profilu studiów absolwent mo˝e

znaleêç zatrudnienie jako administrator Êredniej wielkoÊci systemów komputerowych, programista, operator oraz prowadzàcy serwis systemów informatycznych.

III. GRUPY PRZEDMIOTÓW I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA

GODZINOWE

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

(dla licencjata)

(dla in˝yniera)

225

270

—

225

—

330

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

(dla licencjata)

(dla in˝yniera)

420

—

—

480

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

330

330

1 245

—

—

1 365

Razem: (dla licencjata)

(dla in˝yniera)

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA OGÓLNEGO

1. J´zyk angielski

II. SYLWETKA ABSOLWENTA

A. PRZEDMIOTY KSZTA¸CENIA

OGÓLNEGO

V. PRZEDMIOTY W GRUPACH I MINIMALNE OBCIÑ˚ENIA GODZINOWE

225

120

2. Przedmioty humanistyczne i spo∏eczne

(do wyboru w zale˝noÊci od zainteresowaƒ

studenta)

45

3. Wychowanie fizyczne

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

60

270 / 330

1. Matematyka

w tym

180

— podstawy logiki i teorii mnogoÊci

30

— algebra liniowa z geometrià analitycznà

45

— analiza matematyczna

45

— matematyka dyskretna

30

— podstawy metod probabilistycznych

30

2. Przedmioty z nauk Êcis∏ych,

przyrodniczych, technicznych

lub spo∏eczno-ekonomicznych

90

3. Fizyka (obowiàzuje in˝yniera)

60

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

420 / 480

1. Podstawy informatyki

w tym

60

— teoretyczne podstawy informatyki

15

— algorytmy i struktury danych

45

2. Oprogramowanie

w tym

300

— programowanie

150

— systemy operacyjne

30

— podstawy in˝ynierii oprogramowania

30

— bazy danych

45

— projekt

45

3. Systemy

w tym

60

— architektura komputerów

— sieci komputerowe

4. Podstawy elektroniki i miernictwa

(obowiàzuje in˝yniera)

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE

I SPECJALNOÂCIOWE

— 9771 —

Poz. 1401

Algorytmy i struktury danych.

60

330

Zale˝nie od wybranej specjalizacji i specjalnoÊci.

VI. TREÂCI PROGRAMOWE PRZEDMIOTÓW

B. PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

1. Matematyka

Podstawy logiki i teorii mnogoÊci. Rachunek zbiorów, relacje, funkcje. Logika pierwszego rz´du, logika zdaniowa. Dowody formalne, poj´cia poprawnoÊci i pe∏noÊci systemu logicznego. Teorie

formalne.

Algebra liniowa z geometrià analitycznà. Podstawowe struktury algebraiczne (grupy, cia∏a). Przestrzenie wektorowe, macierze, przekszta∏cenia liniowe. Elementy geometrii analitycznej. Uk∏ady

równaƒ i nierównoÊci liniowych. Problemy obliczeniowe i algorytmy algebry liniowej.

Analiza matematyczna. Liczby rzeczywiste. Ciàgi

liczbowe: podstawowe w∏aÊciwoÊci, zbie˝noÊç.

Granica i ciàg∏oÊç funkcji. Pochodna funkcji jednej zmiennej rzeczywistej. Pochodne wy˝szych

rz´dów, wzór Taylora. Poj´cie ca∏ki funkcji jednej

zmiennej rzeczywistej: ca∏ka nieoznaczona, ca∏ka

Riemanna. Zastosowania ca∏ki oznaczonej.

Matematyka dyskretna. Kombinatoryka: zliczanie i generowanie obiektów kombinatorycznych.

Grafy. Asymptotyka funkcji liczbowych. PodzielnoÊç liczb naturalnych. Definicje i równania rekurencyjne.

Podstawy metod probabilistycznych. Przestrzeƒ

probabilistyczna, prawdopodobieƒstwo warunkowe, niezale˝noÊç zdarzeƒ. Zmienne losowe,

wartoÊç oczekiwana, wariancja, rozk∏ady.

2. Przedmioty z nauk Êcis∏ych, przyrodniczych,

technicznych lub spo∏eczno-ekonomicznych

Dobór przedmiotów uzale˝niony od specyfiki

uczelni i zak∏adanego profilu absolwenta. Przyk∏adowe przedmioty: systemy dynamiczne, zastosowania informatyki, fizyka, podstawy elektrotechniki i elektroniki, podstawy telekomunikacji, podstawy automatyki, chemia, biologia, ekonomia, finanse, grafika komputerowa.

3. Fizyka (obowiàzuje in˝yniera)

Wst´p do fizyki klasycznej i kwantowej. Modelowanie procesów fizycznych.

C. PRZEDMIOTY KIERUNKOWE

1. Podstawy informatyki

Teoretyczne podstawy informatyki. Algorytmy.

Modele obliczeƒ, maszyny Turinga, obliczalnoÊç.

J´zyki formalne, gramatyki i automaty. Z∏o˝onoÊç

obliczeniowa, klasy z∏o˝onoÊci, NP-zupe∏noÊç.

Dane i operacje na danych, poj´cie typu. PoprawnoÊç i z∏o˝onoÊç algorytmu. Wyszukiwanie

i sortowanie. Abstrakcyjne struktury danych (lista, stos, kolejka, s∏ownik, kolejka priorytetowa)

i metody ich realizacji. Struktury drzewiaste, algorytmy rekurencyjne.

2. Oprogramowanie

Programowanie. Podstawy programowania (algorytmizacja, podstawowe konstrukcje programistyczne, typy danych, funkcje i procedury, rekursja, modularnoÊç). Zasady programowania strukturalnego. Zasady programowania obiektowego.

Wybrane j´zyki i Êrodowiska programowania.

Systemy operacyjne. Zadania systemu operacyjnego. Wspó∏bie˝noÊç, procesy i wàtki, zarzàdzanie procesami i wàtkami, prze∏àczanie kontekstu,

szeregowanie zadaƒ, wyw∏aszczanie. Problemy

zastoju i zag∏odzenia. Zarzàdzanie pami´cià, system plików. Bezpieczeƒstwo zasobów. Przyk∏adowe systemy operacyjne.

Podstawy in˝ynierii oprogramowania. Cykl projektowania i ˝ycia oprogramowania. Metodyka

projektowania obiektowego. J´zyki specyfikacji

i projektowania. Testowanie oprogramowania.

Wybrane narz´dzia wspomagajàce.

Bazy danych. Model relacyjny bazy danych.

Struktury bazy danych. J´zyki zapytaƒ, optymalizacja zapytaƒ. Zagadnienia implementacji baz danych. Projektowanie baz danych, architektura

klient-serwer. Bazy rozproszone. Przetwarzanie

transakcyjne. Bazy obiektowe. Projektowanie

aplikacji baz danych.

Projekt. Indywidualny lub zespo∏owy, z∏o˝ony

projekt programistyczny.

3. Systemy

Architektura komputerów. Typy i formaty danych.

Organizacja komputera. Model von Neumanna.

Hierarchia pami´ci, struktura adresowa. Urzàdzenia we-wy. Procesor, model programowy procesora (rejestry, adresowanie, repertuar instrukcji).

Sprz´towe wsparcie dla systemów operacyjnych

(stronicowanie pami´ci, poziomy ochrony, przerwania). Systemy wieloprocesorowe.

Sieci komputerowe.Typy sieci. Protoko∏y komunikacyjne: budowa, przeznaczenie, standardy. Internet (struktura, adresowanie, protoko∏y i standardy). Bezpieczeƒstwo sieci. Podstawy programowania sieciowego. Systemy rozproszone.

4. Podstawy elektroniki i miernictwa (obowiàzuje

in˝yniera)

Fizyczne podstawy dzia∏ania przyrzàdów pó∏przewodnikowych: z∏àcze p-n, diody pó∏przewodnikowe, tranzystory bipolarne i polowe,

uk∏ady scalone, sensory. Uk∏ady elektroniczne

wzmacniacze, filtry aktywne, mno˝niki, zasilacze, generatory, uk∏ady modulacji i demodulacji,

i sieciowy oraz oprogramowanie, w powiàzaniu

z popularnymi na rynku narz´dziami i sprz´tem

informatycznym.

uk∏ady logiczne kombinacyjne i sekwencyjne.

Podstawy metrologii: pomiary podstawowych

wielkoÊci elektrycznych, wzorce, przetworniki

pomiarowe, przetworniki A/C i C/A.

2. W ca∏ym programie studiów przedmioty informatyczne powinny stanowiç co najmniej 60 %

godzin. Zaj´cia laboratoryjne i projektowe w ramach przedmiotów kierunkowych powinny stanowiç przynajmniej 30 % liczby godzin.

D. PRZEDMIOTY SPECJALIZACYJNE I SPECJALNOÂCIOWE

List´ przedmiotów specjalizacyjnych i specjalnoÊciowych oraz treÊci programowe tych przedmiotów okreÊlajà jednostki prowadzàce kierunek

studiów, uwzgl´dniajàc wymagania danej specjalizacji.

3. W przypadku studiów o profilu technicznym, których absolwenci uzyskujà tytu∏ in˝yniera, program studiów powinien uwzgl´dniaç kryteria

akredytacji w FEANI — udzia∏ przedmiotów nietechnicznych oko∏o 10 %, podstawowych oko∏o

35 %, technicznych oko∏o 55 %.

W przypadku studiów, w których absolwent uzyskuje tytu∏ in˝yniera, przedmioty specjalizacyjne

i specjalnoÊciowe powinny byç przedmiotami

technicznymi.

4. Przez przedmioty specjalizacyjne nale˝y rozumieç przedmioty przygotowujàce do wykonywania zawodu — w szczególnoÊci do uzyskania

uprawnieƒ zawodowych, przez przedmioty specjalnoÊciowe — przedmioty rozszerzajàce wiedz´ dotyczàcà obranej specjalnoÊci.

VII. ZALECENIA

1. Kszta∏cenie powinno si´ odbywaç w oparciu

o bie˝àco aktualizowany sprz´t komputerowy

1402

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 7 sierpnia 2003 r.

w sprawie op∏aty za udzielenie licencji na prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej

w zakresie transportu kolejowego

Na podstawie art. 50 ust. 5 ustawy z dnia 28 marca

2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789)

zarzàdza si´, co nast´puje

§ 1. Rozporzàdzenie okreÊla wysokoÊç i sposób

uiszczania op∏aty za udzielenie licencji na prowadzenie

dzia∏alnoÊci gospodarczej polegajàcej na wykonywaniu przewozów kolejowych osób lub rzeczy albo na

udost´pnianiu pojazdów trakcyjnych.

§ 2. Za udzielenie licencji, o której mowa w § 1, pobiera si´ op∏at´ w wysokoÊci stanowiàcej równowartoÊç w z∏otych 1 750 euro ustalonà przy zastosowaniu

obowiàzujàcego w dniu udzielenia licencji kursu Êredniego og∏aszanego przez Narodowy Bank Polski.

§ 3. 1. Op∏at´, o której mowa w § 2, uiszcza si´ po

dor´czeniu zawiadomienia o udzieleniu licencji informujàcego o dacie udzielenia licencji i wysokoÊci

op∏aty.

———————

1) Minister Infrastruktury kieruje dzia∏em administracji rzàdo-

wej — transport, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 marca 2002 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Infrastruktury (Dz. U. Nr 32, poz. 302 oraz z 2003 r. Nr 19, poz. 165

i Nr 141, poz. 1359).

2. Na umotywowany wniosek przedsi´biorcy, z∏o˝ony wraz z wnioskiem o udzielenie licencji i ∏àcznie

z nim rozpatrywany, op∏ata za udzielenie licencji mo˝e

byç roz∏o˝ona na dwie raty uiszczane w nast´pujàcy

sposób

1) 50% op∏aty — po dor´czeniu zawiadomienia

o udzieleniu licencji;

2) 50% op∏aty — w terminie 6 miesi´cy od dnia udzielenia licencji.

§ 4. Op∏at´ uiszcza si´ na rachunek bankowy Urz´du Transportu Kolejowego.

§ 5. Op∏aty, o których mowa w § 3 ust. 1 i ust. 2

pkt 1, uiszcza si´ w terminie 7 dni od dnia dor´czenia

zawiadomienia o udzieleniu licencji.

§ 6. Terminy, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 i § 5,

uwa˝a si´ za zachowane, je˝eli op∏ata zostanie wp∏acona na rachunek bankowy Urz´du Transportu Kolejowego nie póêniej ni˝ w ostatnim dniu terminu.

§ 7. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie

7 dni od dnia og∏oszenia.

Minister Infrastruktury: M. Pol

Warszawa, dnia 20 sierpnia 2003 r.

Nr 144

TREÂå

Poz.

ROZPORZÑDZENIA

1401 — Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 czerwca 2003 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów

i poziomów kszta∏cenia . . . . . . . . . . . . . . . . . 9705

1402 — Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2003 r. w sprawie op∏aty za udzielenie licencji na

prowadzenie dzia∏alnoÊci gospodarczej w zakresie transportu kolejowego

. . . 9772

1403 — Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 sierpnia 2003 r. w sprawie ustanowienia op∏aty wywozowej od zbó˝ i produktów przemys∏u m∏ynarskiego

. . . . . . . 9773

1401

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU

z dnia 13 czerwca 2003 r.

zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie okreÊlenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków

studiów i poziomów kszta∏cenia

Na podstawie art. 4a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia

12 wrzeÊnia 1990 r. o szkolnictwie wy˝szym (Dz. U.

Nr 65, poz. 385, z póên. zm.1)) zarzàdza si´, co nast´puje